Turkish Food Codex Notification No. 2014/3 on food intended for use in energy-restricted diets for weight reduction

14 Şubat 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28913 TEBLİĞ Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSĠ KĠLO VERME AMAÇLI ENERJĠSĠ KISITLANMIġ GIDALAR TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2014/3) Amaç MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmıĢ diyetler için özel olarak formüle edilen özel beslenme amaçlı gıdaların tekniğine uygun ve hijyenik Ģekilde üretim, hazırlama, iĢleme, muhafaza, depolama, taĢıma ve pazarlamasını sağlamak üzere özelliklerini belirlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmıĢ diyetler için özel olarak formüle edilmiĢ özel beslenme amaçlı gıdaları kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ; a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, b) Avrupa Birliğinin 96/8/EC sayılı Kilo Verme Amaçlı Enerjisi KısıtlanmıĢ Gıdalar hakkında Komisyon Direktifine paralel olarak hazırlanmıĢtır. Tanım MADDE 4 – (1) Kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmıĢ diyetler için hazırlanan gıdalar: Üretici talimatlarına göre kullanıldıklarında günlük toplam diyetin tamamının veya bir kısmının yerini alabilecek özel formüle edilmiĢ ürünleri ifade eder. Ürün özellikleri MADDE 5 – (1) Kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmıĢ diyetler için kullanılan gıdalar, üretici talimatlarına göre kullanıldığında günlük toplam diyetin tümünün ya da bir kısmının yerine geçen özel olarak formüle edilmiĢ gıdalardır. Bu gıdalar; a) Günlük diyetin tamamını karĢılayabilecek gıdalar, b) Günlük diyetin bir ya da daha fazla öğününün yerini alabilecek gıdalar, olmak üzere ikiye ayrılır. (2) Bu Tebliğ kapsamında yer alan gıdalar, ek-1’de yer alan bileĢim kriterlerine uygun olmalıdır. Katkı maddeleri MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan katkı maddeleri, 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur. Aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan aroma vericiler ve aroma verme özelliği taĢıyan gıda bileĢenleri 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği TaĢıyan Gıda BileĢenleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur. Bulaşanlar MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi BulaĢanlar Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur. Pestisit kalıntıları MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur. Hijyen MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliğinde yer alan kurallara uygun olarak üretilir. Veteriner ilaçları tolerans düzeyleri MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde bulunabilecek veteriner ilaçları kalıntı düzeyleri, 4/5/2012tarihli ve 28282 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur. Ambalajlama MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajları, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğinde yer alan kurallara uygun olur. Etiketleme MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinde yer alan hükümlerin yanı sıra aĢağıdaki kurallara da uygun olarak etiketlenir: a) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen gıdalar, "Kilo kontrolü için toplam günlük diyetin yerini alır." adı altında satılır. b) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen gıdalar, "Kilo kontrolü için öğün yerini alır." adı altında satılır. c) Tüketime hazır olarak sunulan ürünün tüketilmesi önerilen belirli miktarı üzerinden protein, karbonhidrat, yağ miktarı ve kJ ve kcal cinsinden enerji değeri sayısal olarak etikette yer alır. ç) Tüketime hazır olarak sunulan ürünün tüketilmesi önerilen belirli miktarı üzerinden ek-1'de belirtilen, alınması zorunlu her bir vitamin ve mineralin ortalama miktarı sayısal olarak etikette yer alır. 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ürünler için vitamin ve minerallerle ilgili bilgiler verilirken, bu değerlerin Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinde yer alan beslenme referans değerinin yüzdesi olarak da etikette belirtilir. d) Uygun hazırlama kuralları ve gerektiğinde bu kuralların önemini belirten ifadeler etikette yer alır. e) Ürün, üretici talimatlarına göre kullanıldığında, günde 20 g'dan fazla günlük poliol alımını sağlıyorsa etikette gıdanın laksatif etkisinin olabileceğini belirten bir ifade yer alır. f) Etikette günde yeterli miktarda sıvı alımının önemine dair bir ifade yer alır. g) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen ürünlerin etiketinde; 1) Ürünün günlük temel besin ögelerini yeterli miktarlarda sağladığına dair bir ifade, 2) Ürünün tıbbi tavsiye olmaksızın üç haftadan fazla kullanılmaması gerektiğine dair bir ifade, bulunur. ğ) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ürünlerin etiketinde, ürünlerin yalnızca enerjisi kısıtlanmıĢ diyetin bir parçası olarak kullanıldığında yararlı olduğuna ve diğer gıda maddelerinin de bu diyetin gerekli bir parçası olduğuna dair bir ifade yer alır. (2) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen ürünü oluĢturan bileĢenlerin tümü aynı pakette satılır. (3) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin etiketleme, reklam ve sunumunda, bunların kullanımı sonucunda ortaya çıkan kilo kaybı hızı veya miktarına dair herhangi bir ifade olamaz. Taşıma ve depolama MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin taĢınması ve depolanması, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taĢınması ve depolanması ile ilgili hükümlerine uygun olur. Numune alma ve analiz metotları MADDE 15 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınır ve uluslararası kabul görmüĢ analiz metotları uygulanır. İdari yaptırım MADDE 16 – (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır. Yürürlükten kaldırılan tebliğ MADDE 17 – (1) 24/12/2001 tarihli ve 24620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Kilo Verme Amaçlı Enerjisi KısıtlanmıĢ Gıdalar Tebliği (Tebliğ No: 2001/41) yürürlükten kaldırılmıĢtır. Geçiş hükümleri GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda iĢletmecileri 31/12/2014tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. (2) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce bu Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren gıda iĢletmecileri, bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayana kadar yürürlükten kaldırılan Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Yürürlük MADDE 18 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 19 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür. Ek-1 Enerjisi KısıtlanmıĢ Diyetler Ġçin Hazırlanan Gıdaların Temel BileĢimi Tüketilmeye hazır olarak piyasaya sunulan ya da üreticinin talimatlarına göre hazırlanarak tüketime hazır hale getirilen ürünün özellikleri aĢağıda yer almaktadır. 1. Enerji 1.1. Bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen üründen sağlanan enerji, toplam günlük miktar için 3360 kJ (800 kcal)’den az ve 5040 kJ (1200 kcal)'den fazla olamaz. 1.2. Bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen üründen sağlanan enerji, öğün baĢına 840 kJ (200 kcal)’den az ve 1680 kJ (400 kcal)’den fazla olamaz. 2. Protein 2.1. Bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen ürünlerdeki proteinden gelen enerji miktarı ürünün toplam enerji değerinin % 25’inden az ve % 50’sinden fazla olamaz. 5 inci maddenin (a) bendinde belirtilen ürünlerin protein miktarı 125 g’ı aĢamaz. 2.2. Yukarıda protein ile ilgili olarak belirtilen hükümler, kimyasal indeksi ek-2’de verilen Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)/Dünya Sağlık Örgütü (WHO) referans protein indeksine eĢit olanlar için geçerlidir. Eğer kimyasal indeksi referans proteinin % 100'ünden düĢük ise minimum protein düzeyleri aynı oranda yükseltilir. Proteinin kimyasal indeksi, referans proteinin % 80’inden az olamaz. 2.3.“Kimyasal indeks”, test edilen proteinin her bir esansiyel aminoasit miktarı ile referans proteinin her bir aminoasit miktarı arasındaki oranların en düĢüğüdür. 2.4. Aminoasit eklenmesine, yalnızca proteinlerin besin değerlerini yükseltmek amacıyla ve sadece bu amaç için gerekli olan oranlarda izin verilir. 3. Yağ 3.1. Yağdan sağlanan enerji, ürünün toplam enerji değerinin %30’undan fazla olamaz. 3.2. Bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen ürünlerde, gliserid formundakilinoleik asit miktarı 4.5 g’dan az olamaz. 3.3. Bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ürünlerde, gliserid formundakilinoleik asit miktarı 1 g’dan az olamaz. 4. Diyet Lifi 4.1. Bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen ürünlerin diyet lifi içeriğinin günlük miktarı 10 g’dan az ve 30 g’dan fazla olamaz. 5. Vitaminler ve Mineraller 5.1. Bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen ürünler, toplam günlük diyet için, Tablo 1’de belirtilen vitamin ve mineral miktarlarının en az % 100’ünü sağlar. 5.2. Bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ürünler, her öğünde, Tablo 1'de belirtilen vitamin ve mineral miktarlarının en az % 30’unu sağlar. Ancak bu ürünlerden her öğünde sağlanan potasyum miktarı en az 500 mg’dır. Tablo1: A vitamini µg RE 700 D vitamini µg 5 E vitamini mg TE 10 C vitamini mg 45 Tiamin mg 1.1 Riboflavin mg 1.6 Niasin mg NE 18 B6 vitamini mg 1.5 Folat µg 200 B12 vitamini µg 1.4 Biotin µg 15 Pantotenik asit mg 3 Kalsiyum mg 700 Fosfor mg 550 Potasyum mg 3100 Demir mg 16 Çinko mg 9.5 Bakır mg 1.1 Ġyot µg 130 Selenyum µg 55 Sodyum mg 575 Magnezyum mg 150 Mangan mg 1 RE: Transretinol eĢdeğeri NE: Niasin eĢdeğeri= mg nikotinik asit+mg triptofan/60 TE: α-tokoferol eĢdeğeri Ek-2 AMİNOASİT GEREKSİNİM TABLOSU (1) g/100g protein Sistin+metiyonin 1.7 Histidin 1.6 Ġzolösin 1.3 Lösin 1.9 Lizin 1.6 Fenilalanin+tirozin 1.9 Treonin 0.9 Triptofan 0.5 Valin 1.3 (1) Dünya Sağlık Örgütü. Enerji ve protein gereksinimleri. Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)/ Dünya Sağlık Örgütü (WHO) toplantı raporu. Cenevre: Dünya Sağlık Örgütü, 1985 (WHO Teknik Rapor Serisi, 724).