Regulation on Environmental Impact Assessment

25 Kasım 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 29186 YÖNETMELİK Çevre ve ġehircilik Bakanlığından: ÇEVRESEL ETKĠ DEĞERLENDĠRMESĠ YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinde uyulacak idari ve teknik usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; a) Çevresel Etki Değerlendirmesi BaĢvuru Dosyası, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu ile Proje Tanıtım Dosyasının hangi tür projeler için isteneceği ve içereceği konuları, b) Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinde uyulacak idari ve teknik usul ve esasları, c) Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamına giren projelerin inĢaat, iĢletme ve iĢletme sonrası izlenmesi ve denetlenmesini, ç) Çevresel Etki Değerlendirmesi sisteminin, çevre yönetiminde etkin ve yaygın biçimde uygulanabilmesi ve kurumsal yapısının güçlendirilmesi için gerekli eğitim çalıĢmalarını, kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 10 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıĢtır. Tanımlar ve kısaltmalar MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Bakanlık: Çevre ve ġehircilik Bakanlığını, b) Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar: Çevresel Etki Değerlendirmesi BaĢvuru Dosyası, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu, Proje Tanıtım Dosyası hazırlamak ve sunmak, “ÇED Olumlu” kararı alan projelerin inĢaat dönemine iliĢkin izleme ve kontrol çalıĢmalarına yardımcı olacak raporlamaları yapmak için gerekli Ģartları taĢıyan kurum/kuruluĢları, c) Çevresel etki değerlendirmesi (ÇED): GerçekleĢtirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalıĢmaları, ç) Çevresel etki değerlendirmesi baĢvuru dosyası: Ek-3’te yer alan Genel Format esas alınarak hazırlanan dosyayı, d) Çevresel etki değerlendirmesi genel formatı: GerçekleĢtirilmesi planlanan, ek-1 listesinde yer alan projelerinözelliklerini, yerini, olası etkilerini ve öngörülen önlemleri içeren, projeyi genel boyutları ile tanıtan ÇED BaĢvuru Dosyası hazırlanması sırasında esas alınacak ek-3’teki Genel Formatı, e) Çevresel etki değerlendirmesi raporu: Ek-1 listesinde yer alan veya Bakanlıkça "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir" kararı verilen bir proje için belirlenen Özel Formata göre hazırlanacak raporu, f) Çevresel etki değerlendirmesi raporu özel formatı: Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunun hazırlanmasında esas alınmak üzere; Komisyon tarafından projenin önemli çevresel boyutları ile Halkın Katılımı Toplantısındaki görüĢ veöneriler göz önüne alınmak suretiyle ek-3’teki Çevresel Etki Değerlendirmesi Genel Formatında belirtilen ana baĢlıklar altında ele alınması gereken konuları tanımlayan formatı, g) Çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı: Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Projeler hakkında yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun belirlenmesi üzerine projenin gerçekleĢmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararını, ğ) Çevresel etki değerlendirmesi gereklidir kararı: Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Projelerin çevresel etkilerinin incelenerek, çevresel etkilerinin daha detaylı incelenmesi amacıyla Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanmasının gerektiğini belirten Bakanlık kararını, h) Çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararı: Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hakkında Komisyon tarafından yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacakönlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun belirlenmesi üzerine projenin gerçekleĢmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararını, ı) Çevresel etki değerlendirmesi olumsuz kararı: Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hakkında Komisyonca yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkileri nedeniyle gerçekleĢtirilmesinde çevre açısından sakınca görüldüğünü belirten Bakanlık kararını, i) Çevresel etki değerlendirmesi süreci: GerçekleĢtirilmesi planlanan projenin çevresel etki değerlendirmesinin yapılması için baĢvuru ile baĢlayan; inĢaat, iĢletme ve iĢletme sonrası çalıĢmaları kapsayan süreci, j) Çevrimiçi ÇED süreci yönetim sistemi: ÇED sürecindeki iĢ ve iĢlemlerin elektronik ortamda gerçekleĢtirileceği sistemi, k) Duyarlı yöreler: Çevresel etkilere karĢı biyolojik, fiziksel, ekonomik, sosyal ve kültürel nitelikli özellikleri ile duyarlı olan veya mevcut kirlilik yükü çevre ve halk sağlığını bozucu düzeylere ulaĢtığı belirlenen yörelerle, ülkemiz mevzuatı ve taraf olunan uluslararası sözleĢmeler uyarınca korunması gerekli görülen ve ek-5’te yer alan alanları, l) Etki: GerçekleĢtirilmesi planlanan bir projenin hazırlık, inĢaat ve iĢletme sırasında ya da iĢletme sonrasında,çevre unsurlarında doğrudan ya da dolaylı olarak, kısa veya uzun dönemde, geçici ya da kalıcı, olumlu ya da olumsuz yönde ortaya çıkması olası değiĢiklikleri, m) Etki alanı: GerçekleĢtirilmesi planlanan bir projenin iĢletme öncesi, iĢletilmesi ve iĢletme sonrasında etkilediği alanı, n) Halk: Türkiye Cumhuriyeti vatandaĢları, Türkiye’de ikamet eden yabancılar ile ulusal mevzuat çerçevesinde bir veya daha fazla tüzel kiĢi veya bu tüzel kiĢilerin birlik, organizasyon veya grupları, o) Halkın katılımı toplantısı: Kapsam ve Özel Format belirlenmesinden önce, halkı proje hakkında bilgilendirmek, projeye iliĢkin görüĢ ve önerilerini almak üzere yapılan toplantıyı, ö) Ġlgili halk: GerçekleĢtirilmesi planlanan projeden etkilenen veya etkilenmesi muhtemel olan halkı, p) Ġzleme ve kontrol: GerçekleĢtirilmesi planlanan projeye dair "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı alındıktan sonra, inĢaat, iĢletme ve iĢletme sonrası dönemine iliĢkin kararın verilmesine esas teĢkil eden Ģartlar doğrultusunda yürütülmesinin sağlanması için yapılan çalıĢmaların bütününü, r) Kapsam ve özel format belirleme: ÇED sürecine tabi projeler için Halkın Katılımı Toplantısından sonra format verme aĢamasına kadar yapılacak iĢ ve iĢlemleri, s) Komisyon: Proje için verilecek Özel Formatın kapsamını belirlemek ve hazırlanan ÇED Raporunu inceleyip değerlendirmek üzere Bakanlık tarafından kurulan Komisyonu, Ģ) Proje: GerçekleĢtirilmesi planlanan yatırımı, t) Proje tanıtım dosyası: Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Projelere, ÇED uygulanmasının gerekli olup olmadığının belirlenmesi amacıyla hazırlanan dosyayı, u) Proje sahibi: Projeyi gerçekleĢtirecek gerçek veya tüzel kiĢiyi, ü) Seçme eleme kriterleri: Proje Tanıtım Dosyasının hazırlanmasında esas alınacak ek-4’teki formatı, ifade eder. ĠKĠNCĠ BÖLÜM Genel Hükümler Yetki MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğe tabi projeler hakkında "ÇED Olumlu", "ÇED Olumsuz", "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararlarını verme yetkisi Bakanlığa aittir. Ancak Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararının verilmesi konusundaki yetkisini, sınırlarını belirleyerek yetki geniĢliği esasına göre Valiliklere devredebilir. Çevresel etki değerlendirmesi başvuru dosyası, çevresel etki değerlendirmesi raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlama yükümlülüğü MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleĢtirmeyi planlayan gerçek veya tüzel kiĢiler;Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeleri için; ÇED BaĢvuru Dosyasını, ÇED Raporunu, Seçme Eleme Kriterleri uygulanacak projeler için ise Proje Tanıtım Dosyasını, Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlara hazırlatmak, ilgili makama sunulmasını sağlamak ve proje kapsamında verdikleri taahhütlere uymakla yükümlüdürler. (2) Kamu kurum/kuruluĢları, bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi sürecinde proje sahiplerinin veya Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢların isteyeceği konuya iliĢkin her türlü bilgi, doküman ve görüĢü vermekle yükümlüdürler. (3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili teĢvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatıverilemez, proje için yatırıma baĢlanamaz ve ihale edilemez. (4) Bu Yönetmelik hükümlerine göre karar tesis edilmeden önce, projenin gerçekleĢtirilmesinin mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde, aĢamasına bakılmaksızın süreç sonlandırılır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Çevresel Etki Değerlendirmesi Yöntemi Çevresel etki değerlendirmesine tabi projeler MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-1 listesinde yer alan projelere, b) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projelere, c) Kapsam dıĢı değerlendirilen projelere iliĢkin kapasite artırımı ve/veya geniĢletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artıĢları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi ek-1 listesinde belirtilen eĢik değer veya üzerinde olan projelere, ÇED Raporu hazırlanması zorunludur. Çevresel etki değerlendirmesi sürecinin başlatılması ve komisyonun kuruluşu MADDE 8 – (1) Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar ek-3’te yer alan ÇED Genel Formatı esas alınarak hazırlanan ÇED BaĢvuru Dosyasını ve proje sahibi tarafından yetkilendirildiğine dair vekâletname ve imza sirkülerini Bakanlığa sunar. (2) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projeler için, bu karar, ÇED BaĢvuru Dosyası ve proje sahibi tarafından yetkilendirildiğine dair vekâletname ile imza sirküleri, Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar tarafından Bakanlığa sunulur. (3) Bakanlık, baĢvuru dosyasındaki bilgi ve belgeleri uygunluk bakımından inceler. Bu iĢlemler beĢ (5) iĢ günüiçinde tamamlanır. Ek-3’te yer alan ÇED Genel Formatına uygun hazırlanmadığı anlaĢılan ÇED BaĢvuru Dosyasıtamamlanmak üzere iade edilir. Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar eksikliklerini tamamlayıp ÇED BaĢvuru Dosyasını yeniden Bakanlığa sunar. (4) Ġnceleme sonucunda baĢvuru dosyasının ek-3’te yer alan ÇED Genel Formatına uygun hazırlandığına karar verilmesi halinde, Bakanlık tarafından baĢvuru dosyasındaki bilgiler dikkate alınarak, ilgili kamu kurum ve kuruluĢtemsilcileri, Bakanlık yetkilileri, proje sahibi ve Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlardan oluĢan bir Komisyon kurulur. (5) Proje ile ilgili olarak baĢvurunun yapıldığını, ÇED sürecinin baĢladığını, ÇED BaĢvuru Dosyasının halkın görüĢüne açıldığını ve ÇED süreci tamamlanana kadar projeye iliĢkin görüĢ ve önerilerin Valiliğe veya Bakanlığa verilebileceği Bakanlık ve Valilik tarafından anons, askıda ilan, internet vb. Ģekilde halka duyurulur. (6) Bakanlık, Halkın Katılımı Toplantısı ve kapsam belirleme için görüĢ verme tarihini belirten bir yazıyı ve ek-3’te yer alan Genel Format doğrultusunda hazırlanmıĢ ÇED BaĢvuru Dosyasını, Komisyon üyelerine gönderir. (7) Bakanlık, gerekli gördüğü hallerde, projenin konusu, türü ve proje için belirlenen yerin özelliklerini de dikkate alarak, üniversiteler, enstitüler, araĢtırma ve uzman kuruluĢları, meslek odaları, sendikalar, birlikler, sivil toplumörgütlerinden temsilcileri de Komisyon toplantılarına üye olarak çağırabilir. (8) Komisyonda kurum ve kuruluĢ temsilcisi olarak görev yapan üyelerin, yeterli mesleki bilgi ve deneyime sahip olmaları ve temsil ettikleri kurum/kuruluĢların görev alanlarıyla sınırlı olmak üzere görüĢ vermeye yetkili kılınmıĢolmaları esastır. Halkın katılımı toplantısı MADDE 9 – (1) Halkı yatırım hakkında bilgilendirmek, projeye iliĢkin görüĢ ve önerilerini almak üzere; Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar ve proje sahibinin katılımı ile Bakanlıkça belirlenen tarihte, projeden ençok etkilenmesi beklenen ilgili halkın kolaylıkla ulaĢabileceği Valilikçe belirlenen merkezi bir yer ve saatte Halkın Katılımı Toplantısı düzenlenir. a) Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar toplantı tarihini, saatini, yerini ve konusunu belirten bir ilanı; projenin gerçekleĢtirileceği yörede yayınlanan yerel süreli yayın ile birlikte yaygın süreli yayın olarak tanımlanan bir gazetede toplantı tarihinden en az on (10) takvim günü önce yayınlatır. b) Halkın Katılımı Toplantısı, Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürünün veya görevlendireceği bir yetkilinin baĢkanlığında yapılır. Toplantıda; halkın, proje hakkında bilgilendirilmesi, görüĢ, soru ve önerilerinin alınması sağlanır. BaĢkan, katılımcılardan görüĢlerini yazılı olarak vermelerini isteyebilir. Toplantı tutanağı, bir sureti Valilikte kalmak üzere Bakanlığa gönderilir. (2) Valilik, Halkın Katılımı Toplantısı ile halkın görüĢ ve önerilerini bildirebileceği süreç ile ilgili zamanlama takvimini ve iletiĢim bilgilerini halka duyurur. Halkın görüĢ ve önerileri, zamanlama takvimi içerisinde Komisyona sunulur. (3) Komisyon üyeleri, kapsam belirlemesi öncesinde proje uygulama yerini inceleyebilir, kendilerine iletilen tarihe göre Halkın Katılımı Toplantısına katılabilirler. (4) Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar tarafından halkı bilgilendirmek amacıyla broĢür dağıtmak, anket, seminer gibi çalıĢmalar Halkın Katılımı Toplantısından önce yapılabilir veya internet sitesinden yayınlanabilir. Komisyonun, kapsam ve özel format belirlemesi MADDE 10 – (1) Komisyon üyesi kurum/kuruluĢların görüĢ ve önerileri ile halktan gelen görüĢ ve öneriler doğrultusunda Bakanlıkça ÇED Raporu Özel Formatı hazırlanır. (2) Komisyon tarafından belirlenen Özel Format, Bakanlık tarafından belirlenen Özel Format Bedelinin bu maddede belirlenen süre içerisinde ödenmesi mukabilinde verilir. Halkın Katılımı Toplantısı/Toplantılarının tamamlanmasından itibaren Format Bedeli, üç (3) ay içerisinde yatırılmaz ise ÇED süreci sonlandırılır. (3) Format Bedelinin yatırılmasından sonra, Bakanlıkça yedi (7) iĢ günü içerisinde Özel Format verilir. (4) Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar Özel Formatın veriliĢ tarihinden itibaren on sekiz (18) ay içinde ÇED Raporunu Bakanlığa sunmakla yükümlüdür. Bu süre içinde ÇED Raporu sunulmaz ise ÇED süreci sonlandırılır. Çevresel etki değerlendirmesi raporunun bakanlığa sunulması MADDE 11 – (1) Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar tarafından hazırlanan ÇED Raporu Bakanlığa sunulur. ÇED Raporunun Özel Formatına uygunluğu ve belirlenen çalıĢma grubunda yer alması gereken meslek uzmanlarınca hazırlanıp hazırlanmadığı hakkındaki inceleme Bakanlık tarafından beĢ (5) iĢ günü içinde sonuçlandırılır.ÇED Raporunun Özel Formatına uygun olmadığı ve/veya belirlenen çalıĢma grubunca hazırlanmadığının anlaĢılmasıhalinde, bu hususların yerine getirilmesi için ÇED Raporu iade edilir. Ġade edilen ÇED raporunun üç (3) ay içinde Bakanlığa sunulmaması veya yapılan düzeltmenin yeterli görülmediği durumda ÇED süreci sonlandırılır. (2) Bakanlıkça ÇED Raporu Özel Formatına uygun hazırlandığı tespit edilen ÇED Raporu, inceleme ve değerlendirme toplantısının tarihi ve yerini belirten bir yazı ile Komisyon üyelerine gönderilir. (3) Proje ile ilgili inceleme değerlendirme sürecinin baĢladığı ve ÇED Raporunun halkın görüĢüne açıldığıBakanlık ve Valilik tarafından anons, askıda ilan, internet vb. Ģekilde halka duyurulur. (4) ÇED Raporunu incelemek isteyenler, duyuru tarihinden itibaren rapor nihai edilene kadar raporu inceleyerek proje hakkında Bakanlığa veya Valiliğe görüĢ bildirebilirler. Valiliğe bildirilen görüĢler Bakanlığa iletilir. Bu görüĢler Komisyon tarafından dikkate alınır ve Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar tarafından ÇED Raporuna yansıtılır. Komisyonun çalışma usulü ve çevresel etki değerlendirmesi raporunun incelenmesi MADDE 12 – (1) Komisyon ÇED Raporunu, ilk inceleme değerlendirme toplantısından itibaren on (10) iĢ günüiçinde inceler ve değerlendirir. (2) Komisyon, salt çoğunluk ile toplanır. Komisyon üyeleri, temsil ettikleri merkezi ve yerel kurum/kuruluĢlarıilgilendiren konulardaki yetki, görev ve sorumlulukları çerçevesinde görevlendirilirler; kurum/kuruluĢları adına görüĢbildirirler. Komisyon baĢkanı, üyelerden görüĢlerini yazılı olarak vermelerini isteyebilir. Yazılı görüĢ veren kurum temsilcilerinin sonraki toplantılara katılmamaya iliĢkin istemleri Komisyon baĢkanınca değerlendirilir. (3) Komisyon, Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlardan proje ile ilgili geniĢ kapsamlı bilgi vermesini, araç gereç sağlamasını, konusu itibariyle Bakanlıkça ya da Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ özel veya kamuya ait kurum/kuruluĢların laboratuvarlarınca analiz, deney ve ölçümler yapmasını veya yaptırmasını isteyebilir. (4) Su, toprak ve benzeri analizlerde, tartıĢmalı durum olması halinde Ģahit numuneye baĢvurulabilir. Bu iĢlemlerin sonuçlarını Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar Bakanlığa sunmakla yükümlüdürler. (5) Komisyon gerekli görürse, görevlendireceği üyeleri aracılığı ile projenin gerçekleĢtirilmesi planlanan yerde ve benzer tesislerde inceleme yapabilir. (6) ÇED Raporunda önemli eksiklik ve yanlıĢların görülmesi durumunda Komisyon, bunların giderilmesini Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlardan veya ilgili kurumlardan ister. Bu durumda, inceleme değerlendirme süreci durdurulur. Eksiklikler tamamlanmadan veya gerekli düzeltmeler yapılmadan Komisyon çalıĢmalarına devam edilmez. (7) Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢların ÇED Raporunda gerekli görülen düzeltmeleri yapıp yeniden Bakanlığa sunmasından sonra; Komisyon, Bakanlıkça toplantıya çağırılır. Toplantının yapılması ile birlikte inceleme değerlendirme süreci kaldığı yerden iĢlemeye baĢlar. (8) Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlardan ÇED Raporunda değiĢiklik yapması en çok iki (2) kez istenebilir. Yapılan düzeltme Komisyonca yeterli görülmez ise durum bir tutanakla belirlenir ve projenin ÇED süreci sonlandırılır. (9) Komisyon tarafından, inceleme değerlendirme toplantıları sırasında; a) ÇED Raporu ve eklerinin yeterli ve uygun olup olmadığı, b) Projenin çevreye olabilecek etkilerinin kapsamlı bir Ģekilde incelenip incelenmediği, c) Çevreye olabilecek olumsuz etkilerin giderilmesi için gerekli önlemlerin yer alıp almadığı, ç) Halkın Katılımı Toplantısı ve süreç içerisinde gelen görüĢ ve önerilere çözüm getirilip getirilmediğine iliĢkin inceleme ve değerlendirmeler yapılır. (10) Komisyon çalıĢmalarını ve değerlendirmelerini tutanak altına alır ve sonuçlandırır. Komisyon tarafından incelenerek son şekli verilen çevresel etki değerlendirmesi raporu ve ilgili dokümanların bakanlığa sunulması MADDE 13 – (1) Komisyon tarafından incelenerek son Ģekli verilen ÇED Raporu, Bakanlıkça yeterlik verilmiĢkurum/kuruluĢlar tarafından inceleme değerlendirme toplantılarının sona erdirilmesinden sonraki on (10) takvim günüiçinde Bakanlığa sunulur. Çevresel etki değerlendirmesi olumlu veya çevresel etki değerlendirmesi olumsuz kararı MADDE 14 – (1) Komisyon tarafından incelenerek son Ģekli verilen ÇED Raporu, halkın görüĢ ve önerilerini almak üzere, Bakanlık ve/veya Valilik tarafından askıda ilan ve internet aracılığı ile on (10) takvim günü görüĢe açılır. Bakanlıkça proje ile ilgili karar alma sürecinde bu görüĢler de değerlendirilir. Bakanlık halktan gelen görüĢler doğrultusunda, rapor içeriğinde gerekli eksikliklerin tamamlanmasını, ek çalıĢmalar yapılmasını ya da Komisyonun yeniden toplanmasını isteyebilir. Nihai ÇED Raporu ve eklerinin proje sahibi taahhüdü altında olduğunu belirten taahhüt yazısı ve noter onaylı imza sirküleri beĢ (5) iĢ günü içerisinde Bakanlığa sunulur. Kamu kurum/kuruluĢlarından imza sirküleri istenmez. (2) Birinci fıkrada belirtilen belgeler, süresi içerisinde gerekçesi belirtilmeden sunulmaz ise, projenin ÇED süreci sonlandırılır. (3) Bakanlık, Komisyon çalıĢmalarını ve halkın görüĢlerini dikkate alarak proje için "ÇED Olumlu" ya da "ÇED Olumsuz" kararını on (10) iĢ günü içinde verir ve bu kararı Komisyon üyelerine bildirir. Proje için verilen "ÇED Olumlu" ya da "ÇED Olumsuz" kararı Bakanlık ve Valilik tarafından askıda ilan ve internet aracılığı ile halka duyurulur. (4) "ÇED Olumlu" kararı verilen proje için yedi (7) yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma baĢlanmaması durumunda "ÇED Olumlu" kararı geçersiz sayılır. (5) "ÇED Olumsuz" kararı verilen projeler için "ÇED Olumsuz" kararı verilmesine neden olan Ģartlarda değiĢiklik olması durumunda yeniden baĢvuruda bulunulabilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Seçme, Eleme Kriterleri Uygulama Yöntemi Seçme, eleme kriterlerine tabi projeler MADDE 15 – (1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-2 listesinde yer alan projeler, b) Kapsam dıĢı değerlendirilen projelere iliĢkin kapasite artırımı ve/veya geniĢletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artıĢları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi ek-2 listesinde belirtilen projeler, seçme, eleme kriterlerine tabidir. Başvuru ve inceleme MADDE 16 – (1) Çevresel Etki Değerlendirmesinin gerekli olup olmadığının araĢtırılması amacıyla Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar tarafından; ek-4’e göre hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası, proje sahibince Proje Tanıtım Dosyasında ve eklerinde yer alan bilgi ve belgelerin doğru olduğunu belirtir taahhüt yazısı ve imza sirküleri ile Bakanlık tarafından belirlenen baĢvuru bedelinin ödendiğine dair belge Bakanlığa sunulur. (2) Bakanlık, proje için hazırlanan Proje Tanıtım Dosyasını ek-4’te yer alan kriterler çerçevesinde beĢ (5) iĢ günüiçinde inceler. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde eksikliklerin bulunması halinde bunların tamamlanmasıBakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlardan istenir. (3) Eksiklikleri altı (6) ay içerisinde tamamlanmayan Proje Tanıtım Dosyasına iliĢkin ÇED süreci sonlandırılır. Çevresel etki değerlendirmesi gereklidir veya çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı MADDE 17 – (1) Bakanlık, Proje Tanıtım Dosyalarını ek-4’te yer alan kriterler çerçevesinde inceler ve değerlendirir. Bakanlık, bu aĢamada gerekli görülmesi halinde Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlardan proje ile ilgili geniĢ kapsamlı bilgi vermesini, araç gereç sağlamasını, yeterliği kabul edilebilir kuruluĢlarca analiz, deney veölçümler yapmasını veya yaptırmasını isteyebilir. (2) Bakanlık on beĢ (15) iĢ günü içinde inceleme ve değerlendirmelerini tamamlar. Proje hakkında "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararını beĢ (5) iĢ günü içinde verir, kararı Valiliğe, proje sahibine ve Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlara bildirir. Valilik, bu kararı askıda ilan ve internet aracılığıyla halka duyurur. (3) “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen proje için beĢ (5) yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma baĢlanmaması durumunda “ÇED Gerekli Değildir” kararı geçersiz sayılır. (4) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projeler için bir (1) yıl içerisinde Bakanlığa baĢvuru yapılmaması durumunda karar geçersiz sayılır. BEġĠNCĠ BÖLÜM Ġzleme ve Kontrol Yatırımın izlenmesi ve kontrol edilmesi MADDE 18 – (1) Bakanlık, "ÇED Olumlu" kararı veya "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilen projelerle ilgili olarak, Nihai ÇED Raporu ve/veya “ÇED Gerekli Değildir” kararına esas Proje Tanıtım Dosyasında taahhüt edilen hususların yerine getirilip getirilmediğini izler ve kontrol eder. (2) Bakanlık bu görevi yerine getirirken gerekli görmesi durumunda ilgili kurum/kuruluĢlarla iĢbirliği yapar. (3) Proje sahibi, "ÇED Olumlu" kararını aldıktan sonra yatırımın baĢlangıç, inĢaat dönemine iliĢkin izleme raporlarını Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlara yaptırmakla, Bakanlıkça yeterlik verilmiĢ kurum/kuruluĢlar da bu raporları Komisyonca belirlenen periyotlarda, Bakanlığa sunmakla yükümlüdür. (4) Proje sahibi "ÇED Olumlu" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararını aldıktan sonra projede yapılacak bu Yönetmeliğe tabi değiĢiklikleri Bakanlığa veya Valiliğe bildirmekle yükümlüdür. Yönetmeliğe aykırı uygulamaların durdurulması MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki projelerde; a) “ÇED Olumlu” kararı alınmaksızın baĢlanan faaliyetler Bakanlıkça, “ÇED Gerekli Değildir” kararıalınmaksızın baĢlanan faaliyetler ise mahallin en büyük mülki amiri tarafından süre verilmeksizin durdurulur. "ÇED Olumlu" ya da "ÇED Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça yatırıma iliĢkin durdurma kararı kaldırılmaz. “ÇED Olumlu" ya da "ÇED Gerekli Değildir" kararı alınmaz ise, yatırımcı faaliyet alanını eski haline getirmekle yükümlüdür. 2872 sayılıÇevre Kanununun ilgili hükümlerine göre iĢlem tesis edilir. b) "ÇED Olumlu" kararı ya da "ÇED Gerekli Değildir" kararı verildikten sonra, proje sahibi tarafından nihaiÇED Raporu veya Proje Tanıtım Dosyasında taahhüt edilen hususlara uyulmadığının tespit edilmesi durumunda söz konusu taahhütlere uyulması için projeyle ilgili Bakanlıkça/Valilikçe bir defaya mahsus olmak üzere süre verilebilir. Bu süre sonunda taahhüt edilen hususlara uyulmaz ise yatırım durdurulur. Yükümlülükler yerine getirilmedikçe durdurma kararı kaldırılmaz. 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili hükümlerine göre iĢlem tesis edilir. ALTINCI BÖLÜM ÇeĢitli ve Son Hükümler Sürelerin uzatılması ve durdurulması MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen süreler, proje sahibi, Bakanlıkça yeterlik verilmiĢkurum/kuruluĢların talebi ve Bakanlıkça da uygun görülmesi halinde ya da Bakanlığın doğrudan gerekli gördüğühallerde, gerekçesi belirtilerek Bakanlık tarafından uzatılabilir veya durdurulabilir. Bakanlıkça yeterlik verilmiĢkurum/kuruluĢlara raporlarla ilgili eksiklikleri gidermesi ve ilave iĢlemler yapması için verilen süreler ÇED sürecine dahildeğildir. Proje sahibinin değişmesi MADDE 21 – (1) Proje sahibinin herhangi bir nedenle değiĢmesi durumunda; projenin yeni sahibi, devirle ilgili bilgi ve belgelerin tasdikli suretini, taahhütnamesini ve imza sirkülerini Valiliğe sunmakla yükümlü olup, projenin önceki sahibinin taahhüt ve yükümlülüklerini, devir tarihinden itibaren, baĢka bir iĢleme gerek kalmaksızın üstlenmiĢ sayılır. Çevresel etki değerlendirmesi uygulamalarının güçlendirilmesi MADDE 22 – (1) Bakanlık, ÇED uygulamalarına iliĢkin olarak, gerektiğinde yerli ve yabancı kurum/kuruluĢlar ile iĢbirliği halinde her türlü eğitim, plan, program ve proje çalıĢmaları yapabilir; kitap, kitapçık, rehber ve her çeĢit doküman hazırlayabilir, seminer ve toplantılar düzenleyebilir. Askeri projeler MADDE 23 – (1) Askeri projelerle ilgili ÇED uygulamaları, Milli Savunma Bakanlığının görüĢü alınarak Bakanlık tarafından belirlenir. Olağanüstü durumlar ve özel hükümler MADDE 24 – (1) AĢağıdaki projeler için uygulanacak ÇED sürecine iliĢkin yöntem Bakanlıkça belirlenir: a) Afet riski altındaki alanların dönüĢtürülmesi iĢlemleri, doğal afetler sonucu yıkılan, bozulan, tahrip olan veya hasar gören herhangi bir yatırımın bulunduğu yerde kısmen veya tümü ile yeniden gerçekleĢtirilmesi planlanan projeler, b) ÇED Yönetmeliğine tabi olmayan veya Seçme Eleme Kriterlerine tabi olduğu halde proje sahibinin ÇED Raporu hazırlanması talebi üzerine Bakanlıkça uygun görülen projeler, c) Organize Sanayi Bölgeleri, Ġhtisas Organize Sanayi Bölgeleri, Endüstri Bölgeleri, Serbest Bölgeler ile Teknoloji GeliĢtirme Bölgelerinde kurulması planlanan projeler, ç) Stratejik Çevresel Değerlendirme yapılan alanlarda kurulması planlanan projeler, d) Teknoloji değiĢikliği uygulamak suretiyle, verim artırımına, doğal kaynak kullanımını azaltmaya ve/veya çevre kirliliğini azaltmaya yönelik yapılmak istenilen değiĢiklikler veya prototip üretim yapan projeler, e) Ek-1 listesi veya ek-2 listesinde olup, eĢik değeri olmayan projelerde yapılacak her türlü değiĢikliği içeren projeler, f) “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı bulunan projelerde yapılacak kapasite artıĢı ve/veya geniĢletilmesi planlanan projeler. Entegre projeler MADDE 25 – (1) Bu Yönetmeliğe tabi birden fazla projeyi kapsayan entegre bir projenin planlanması halinde, Bakanlıkça entegre proje için tek bir ÇED BaĢvuru Dosyası/Proje Tanıtım Dosyası hazırlanması istenebilir. Yeterlik belgesi MADDE 26 – (1) ÇED BaĢvuru Dosyası, ÇED Raporu veya Proje Tanıtım Dosyası hazırlayacak kurum/kuruluĢlar Bakanlıktan Yeterlik Belgesi almakla yükümlüdürler. Yeterlik Belgesinin verilmesi, Yeterlik Belgesi verilen kurum/kuruluĢların denetimi ve belgenin iptal edilmesi ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça yayımlanacak bir tebliğile düzenlenir. Çevrimiçi ÇED süreci yönetim sistemi MADDE 27 – (1) Çevrimiçi ÇED Süreci Yönetim Sisteminin yürütülmesine iliĢkin iĢ ve iĢlemler Bakanlık tarafından belirlenir ve Bakanlığın internet sayfasında ilan edilir. Tebliğler MADDE 28 – (1) Bakanlık, gerekli gördüğü hallerde bu Yönetmeliğin uygulanmasına iliĢkin olarak tebliğlerçıkarabilir. Yürürlükten kaldırılan yönetmelik MADDE 29 – (1) 3/10/2013 tarihli ve 28784 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıĢtır. Geçiş süreci GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce, ÇED BaĢvuru Dosyası/Proje Tanıtım Dosyası Valiliğe ya da Bakanlığa sunulmuĢ projelere bu Yönetmeliğin lehte olan hükümleri ve/veya baĢvuru tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik hükümleri uygulanır. Kapsam dışı projeler GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin ilk yayım tarihi olan 7/2/1993tarihinden önce üretime ve/veya iĢletmeye baĢladığı belgelenen projeler Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamıdıĢındadır. Kanuni kapsam dışı projeler GEÇİCİ MADDE 3 – (1) 23/6/1997 tarihinden önce kamu yatırım programına alınmıĢ olup, 29/5/2013 tarihi itibariyle üretim veya iĢletmeye baĢlamıĢ olan projeler ile bunların gerçekleĢtirilmesi için zorunlu olan yapı ve tesislerÇevresel Etki Değerlendirmesi kapsamı dıĢındadır. Yürürlük MADDE 30 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 31 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve ġehircilik Bakanı yürütür. EK– 1 LĠSTESĠ ÇEVRESEL ETKĠ DEĞERLENDĠRMESĠ UYGULANACAK PROJELER LĠSTESĠ 1- Rafineriler: a) Ham petrol rafinerileri, b) 500 ton/gün üzeri taşkömürü ve bitümlü maddelerin gazlaştırılması ve sıvılaştırılması projeleri, c) Doğalgaz sıvılaştırma ve gazlaştırma tesisleri, 2- Termik güç santralleri: a) Toplam ısıl gücü 300 MWt ve daha fazla olan termik güç santralleri ile diğer yakma sistemleri, b) Nükleer güç santralleri veya diğer nükleer reaktörlerin kurulması veya sökümü, (maksimum gücü sürekli termik yük bakımından 1 kilovatı aşmayan, atom çekirdeği parçalanabilen ve çoğalan maddelerin dönüşümü, üretimi amaçlı araştırma projeleri hariç) 3- Nükleer yakıt tesisleri: a) Nükleer yakıtların yeniden işlenmesi, b) Nükleer yakıtların üretimi veya zenginleştirilmesi, c) Radyasyondan arınmış nükleer yakıtların veya sınır değerin üzerinde radyasyon içeren atıkların işlenmesi, ç) Radyasyonlu nükleer yakıtların nihai bertarafı işlemi, d) Sadece radyoaktif atıkların nihai bertarafı işlemi, e) Sadece radyasyonlu nükleer yakıtların (10 yıldan uzun süre için planlanmış) veya radyoaktif atıkların üretim alanından farklı bir alanda depolanması, f) Radyasyondan arınmış nükleer yakıtların nihai bertarafı, 4- Metal endüstri tesisleri: a) Cevherden demir ve/veya çelik üreten tesisler, (250.000 ton/yıl ve üzeri) b) Demir ve/veya çelikten çelik üreten tesisler, (Hurda dahil) (250.000 ton/yıl ve üzeri) c) Demir ve/veya çeliğin ergitildiği ve dökümünün yapıldığı tesisler, (Hurda dahil) (250.000 ton/yıl ve üzeri) ç) Demir dışı metallerin ergitildiği ve dökümünün yapıldığı tesisler, (250.000 ton/yıl ve üzeri) d) Sıcak haddeleme tesisleri, 1) Demir veya çeliğin haddelendiği tesisler, (250.000 ton/yıl ve üzeri) 2) Demir dışı metallerin haddelendiği tesisler, (250.000 ton/yıl ve üzeri) 5- Asbest çıkartılması ve asbest içeren ürünleri işleme veya dönüştürme tesisleri: a) Asbest madeni işletmeleri ve zenginleştirme tesisleri, b) Son ürün olarak friksiyon (Sürtünme) maddesi üreten 50 ton/yıl ve üzeri kapasiteli tesisler, c) 200 ton/yıl ve üzeri asbest kullanan diğer tesisler, ç) 10.000 ton/yıl ve üzeri kapasiteli, son ürünü asbestli beton olan tesisler, 6- Fonksiyonel olarak birbirine bağlı çeşitli birimleri kullanarak endüstriyel ölçekte üretim yapan kimya tesisleri: a) Organik kimyasalların üretimi, b) İnorganik kimyasalların üretimi, c) Yıllık 20.000 ton ve üzeri fosfor, azot ve potasyum bazlı basit veya bileşik gübrelerin üretimi. 7- Patlayıcı ve/veya parlayıcı maddelerin üretildiği tesisler, 8- Yollar ve havaalanları: a) 100 km ve üzeri demiryolu hatları, b) Pist uzunluğu 2.100 m ve üzeri olan havaalanları, c) Otoyollar ve devlet karayolları, ç) Şehirlerarası dört ve üzeri şeritli karayollarının yapımı, d) İki ya da daha az trafik şeridi bulunan mevcut şehirlerarası karayollarının dört ya da daha fazla trafik şeritli olacak şekilde yenilenmesi ya da genişletilmesi, yeniden yapılan ya da genişletilen bölümün sürekli uzunluğunun 10 km ya da daha uzun olacak şekilde uzatılması, 9- Su yolları, limanlar ve tersaneler: a) 1.350 DWT ve üzeri ağırlıktaki deniz araçlarının geçişine izin veren kıta içi suyollarının yapımı ve kıta içi su trafiği için yapılacak olan limanlar, b) 1.350 DWT ve üzeri ağırlıktaki deniz araçlarının yanaşabileceği ticari amaçlı liman, iskele, rıhtım ve dolfenler, c) Tersaneler, ç) 24 m ve üzerinde yat veya teknelerin imalat, bakım ve onarım hizmetlerinden birini yapan tesisler, d) Gemi söküm yerleri, e) Yat limanları, 10- Tehlikeli ve/veya özel işleme tabi atıklar: a) Tehlikeli ve/veya özel işleme tabi atıkların geri kazanıldığı, yakıldığı (Oksitlenme yoluyla yakma, piroliz, gazlaştırma, plazma vb. termal işlemler) düzenli depolandığı ve/veya nihai bertarafının yapıldığı tesisler, b) Kapasitesi 1 ton/gün ve üzerinde olan tıbbi atıklar için projelendirilen yakma tesisleri, c) Yıllık işleme kapasitesi 2.000 ton ve üzeri olan atık yağ geri kazanımı için projelendirilen tesisler, 11- İnşaat yıkıntı ve hafriyat atıkları hariç olmak üzere alanı 10 hektardan büyük ve/veya hedef yılı da dahilgünlük 100 ton ve üzeri olan atıkların geri kazanıldığı, yakıldığı (oksitlenme yoluyla yakma, piroliz, gazlaştırma, plazma vb. termal işlemler) düzenli depolandığı ve/veya nihai bertarafının yapıldığı tesisler, 12- 10 milyon m 3 /yıl ve üzeri yeraltı suyu çıkarma veya suyu yeraltında depolama projeleri, 13- Boru ile içme suyu taşımaları dışında kalan ve akarsu havzaları arasında, 100 milyon m 3 /yıl ve üzeri su aktarma projeleri, 14- Göl hacmi 10 milyon m 3 ve üzeri olan baraj veya göletler, 15- Kurulu gücü 10 MWm ve üzeri olan hidroelektrik santralleri, 16- Kapasitesi 150.000 eşdeğer kişi ve/veya 30.000 m 3 /gün üzeri olan atık su arıtma tesisleri, 17- Günlük kapasitesi 100 ton ve üzeri hayvan yetiştiriciliğinden kaynaklı dışkıların yakıldığı, geri kazanıldığı ve/veya bertaraf edildiği tesisler, 18- Hayvan kesim tesisleri: a) Büyükbaş ve/veya küçükbaş hayvan kesiminin yapıldığı tesisler, [(100 kesim ünitesi/gün ve üzeri), (Her bir kesim ünitesi eşdeğerleri: 1 baş sığır, 2 baş deve kuşu, 4 baş domuz, 8 baş koyun, 10 baş keçi, 130 baş tavşan)] b) Kanatlı hayvanların kesiminin yapıldığı tesisler, [(60.000 adet/gün ve üzeri tavuk ve eşdeğeri diğer kanatlılar) (1 adet hindi = 7 adet tavuk esas alınmalıdır)] 19- Hayvan yetiştirme tesisleri: a) 5.000 baş ve üzeri büyükbaş yetiştirme tesisleri, b) 25.000 baş ve üzeri küçükbaş yetiştirme tesisleri, c) Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların birlikte yetiştirilmesi, [(5.000 büyükbaş ve üzeri,1 büyükbaş=5 küçükbaş eşdeğeri esas alınmalıdır)] ç) 900 baş ve üzeri domuz besi tesisleri, d) Kanatlı yetiştirme tesisleri, [(Bir üretim periyodunda 60.000 adet ve üzeri tavuk (civciv, damızlık, piliç, vb.) veya eşdeğer diğer kanatlılar) (1 adet hindi = 7 adet tavuk esas alınmalıdır)] 20- Kültür balıkçılığı projeleri, (1.000 ton/yıl ve üzeri üretim) 21- Bitkisel ürünlerden ham yağ üretimi veya rafinasyon işleminin yapıldığı tesisler, [200 ton/gün yağ ve üzeri.(kekik, papatya ve benzeri esansiyel yağlar hariç)] 22- Süt işleme tesisleri, (Çiğ süt işleme kapasitesi 100.000 litre /gün ve üzeri) 23- Maya fabrikaları, (25.000 ton/yıl ve üzeri) 24- Şeker fabrikaları, 25- Orman ürünleri ve selüloz tesisleri: a) Selüloz üretim tesisleri, b) Kereste veya benzeri lifli maddelerden kâğıt hamuru üretim tesisleri, c) Her çeşit kâğıt üretim tesisleri, (60.000 ton/yıl ve üzeri kapasiteli) 26- Yıllık kapasitesi 3.000 ton ve üzeri olan kasar (Haşıl sökme, ağartma, merserizasyon, kostikleme ve benzeri.) veya yıllık kapasitesi 3.000 ton ve üzeri olan boyama birimlerini içeren iplik, kumaş veya halı fabrikaları, 27- Madencilik projeleri: a) 25 hektar ve üzeri çalışma alanında (Kazı ve döküm alanı toplamı olarak) açık işletmeler, b) 150 hektarı aşan (Kazı ve döküm alanı toplamı olarak) çalışma alanında açık işletme yöntemi ile kömür çıkarma, c) Biyolojik, kimyasal, elektrolitik ya da ısıl işlem yöntemleri uygulanan cevher zenginleştirme tesisleri ve/veya bu zenginleştirme tesislerine ilişkin atık tesisleri, ç) 400.000 ton/yıl ve üzeri kırma, eleme, yıkama ve cevher hazırlama işlemlerinden en az birini yapan tesisler. 28- 500 ton/gün ham petrol, 500.000 m 3 /gün doğal gaz veya kaya gazının çıkarılması, 29- Petrol, doğalgaz ve kimyasalların 40 km’den uzun 600 mm ve üzeri çaplı borularla taşınması, 30- Çimento fabrikaları, 31- Kapasitesi 50.000 m 3 ve üzeri olan petrol, doğalgaz, petrokimya ve kimyasal maddelerin depolandığı tesisler, 32- Ham deri işleme tesisleri, (Konfeksiyon ürünleri hariç) (2.000 ton/yıl ve üzeri) 33- İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri, (Ek-1 listesi ve ek-2 listesinde yer alan projeler) 34- Pil ve/veya akü üretim tesisleri, (Montaj yapılan tesisler hariç) 35- Tarım ilaçlarının ve/veya farmasötik ürünlerin etken maddelerinin üretildiği tesisler, 36- Motorlu taşıtların üretimi, [Kara taşıtları (otomobil, otobüs ve benzeri); tarım makinaları (traktör, biçerdöver ve benzeri); iş makinaları (dozer, ekskavatör ve benzeri); savunma sanayi taşıtları (tank, zırhlı araç ve benzeri)] (montaj yapılan tesisler hariç) (10.000 adet/yıl ve üzeri) 37- Demiryolu taşıtlarının üretiminin yapıldığı tesisler, (Montaj yapılan tesisler hariç) (1.000 adet/yıl ve üzeri) 38- Motorlu hava taşıtlarının üretimi, 39- Cam, cam elyafı, taş yünü ve benzeri üretim tesisleri, (100.000 ton/yıl ve üzeri) 40- Lastik üretim tesisleri, (İç ve dış motorlu taşıt ve uçak lastikleri, kolon, sırt kauçuğu, kord bezi ve benzeri) 41- Seramik veya porselen üretimi yapan tesisler, [Hammadde kapasitesi (çamur hazırlama, astarlama, sırlama vb. işlemlerde kullanılan malzemeler)] (300.000 ton/yıl ve üzeri) 42- Turizm konaklama tesisleri: Oteller, tatil köyleri ve/veya turizm kompleksleri ve benzeri, (500 oda ve üzeri) 43- Kurulu gücü 50 MWm ve üzeri rüzgar enerji santralleri, 44- Jeotermal kaynağın çıkartılması ve kullanılması, (Isıl kapasitesi 20 MWe ve üzeri) 45- Kurulu gücü 10 MWe ve üzeri güneş enerjisi santralleri, 46- 154 kV (Kilovolt) ve üzeri gerilimde 15 km ve üzeri uzunluktaki elektrik enerjisi iletim hatları. EK-2 LĠSTESĠ SEÇME-ELEME KRĠTERLERĠ UYGULANACAK PROJELER LĠSTESĠ (Ek-1 Listesinde Yer Alan Alt Sınırlar Bu Listede Üst Sınır Olarak Alınır) 1- 50-500 ton/gün taş kömürü ve bitümlü maddelerin gazlaştırılması ve sıvılaştırılması projeleri, 2- a) Kimyasalların üretimi, petrolden yağlama maddesi üretimi veya ara ürünlerin işlenmesi için projelendirilen tesisler, (Proses kaynaklı atığı ve yan ürünü olmayan sadece karışım yapan tesisler bu kapsamın dışındadır) b) Yıllık işleme kapasitesi 2.000 ton’dan az olan atık yağ geri kazanım tesisleri, c) Kapasitesi 200-1.000 kg/gün arasında olan tıbbi atık yakma tesisleri ve/veya tıbbi atıkların fiziksel ve kimyasal olarak işleme tabi tutulduğu tesisler, ç) Tehlikeli ve/veya özel işleme tabi atıkların fiziksel yöntemlerle geri kazanıldığı tesisler, (Ömrünü tamamlamış lastiklerin, kabloların kırma ve parçalama işlemleri hariç) 3- Depolama kapasitesi 500-50.000 m 3 arası olan doğalgaz, petrokimya, petrol ve kimyasal maddelerin depolandığı tesisler, (Perakende satış istasyonları bu kapsamın dışındadır) 4- Tarım ilaçları ve farmasotik ürünlerin (Aşı ve serum üretimi hariç), boya ve cilaların (Reçine ünitesini ihtiva eden), peroksitlerin ve bitki gelişim düzenleyicilerin üretildiği, elastomer esaslı ürünlerin (Vulkanizasyon işlemini içeren) işleme tabi tutulduğu tesisler, 5- İnşaat yıkıntı ve hafriyat atıkları hariç olmak üzere günlük kapasitesi 100 ton’un altında olan atıklarınkompostlaştırıldığı ve/veya diğer tekniklerle geri kazanıldığı, yakıldığı (Oksitlenme yoluyla yakma, piroliz, gazlaştırma, plazma vb. termal işlemler), düzenli depolandığı ve/veya nihai bertarafının yapıldığı tesisler, 6- Hammadde üretim ünitesini içeren sabun ve/veya deterjan üretimi yapan tesisler, 7- Kapasitesi 500 ton ve üzeri olan patlayıcı ve/veya parlayıcı madde depolama tesisleri, 8- Metal endüstrisi: (1.000 ton/yıl ve üzeri) a) Cevherden demir ve/veya çelik üreten tesisler, b) Hurda demir ve/veya çelikten çelik üreten tesisler, c) Demir ve/veya çeliğin ergitildiği ve dökümünün yapıldığı tesisler, (Hurda dahil) ç) Demir dışı metallerin ergitildiği ve dökümünün yapıldığı tesisler, d) Sıcak haddeleme tesisleri, 1) Demir veya çeliğin haddelendiği tesisler, 2) Demir dışı metallerin haddelendiği tesisler, e) Soğuk haddeleme tesisleri, (Tel çekme tesisleri hariç) 1) Demir veya çeliğin haddelendiği tesisler, 2) Demir dışı metallerin haddelendiği tesisler, 9- Tank/havuz hacminin 10 m³ ve üzeri olduğu, elektrolitik veya kimyasal bir proses kullanılarak metal veya plastik maddelerin yüzeylerinin metalle kaplandığı tesisler ve/veya yüzey temizleme işleminin yapıldığı tesisler, 10- Tekstil tesisleri: a) Boyama (Kimyasal veya kök boya kullanılarak) veya kasar işlemi yapan iplik, kumaş veya halı fabrikaları, b) Yün veya tiftiğin ovalanması, yağının alınması veya ağartmasının yapıldığı endüstriyel tip tesisler, c) Denim (Kot) veya konfeksiyon ürünleri yıkama tesisleri, (Yumuşaklık ve çekmezlik özelliği kazandırmak için sadece yumuşatıcılarla yapılan normal yıkama hariç) ç) Baskı işlemi yapan tesisler, (Baskı sonrası kumaşın yıkama işlemine tabi tutulduğu tesisler) 11- Cam, cam elyafı, taş yünü ve benzeri üretim tesisleri, 12- Her çeşit kâğıt üretim tesisleri, 13- Lastik kaplama tesisleri, (Soğuk lastik kaplama hariç) 14- Ham deri işleme tesisleri, (Konfeksiyon ürünleri hariç) 15- Motorlu taşıtların üretimi, [Kara taşıtları (otomobil, otobüs ve benzeri); tarım makinaları (traktör, biçerdöver ve benzeri); iş makinaları (dozer, ekskavatör ve benzeri); savunma sanayi taşıtları (tank, zırhlı araç ve benzeri)] (Montaj yapılan tesisler hariç) 16- İçten yanmalı motor üretimi, 17- Demiryolu taşıtlarının üretiminin yapıldığı tesisler, (Montaj yapılan tesisler hariç) 18- Hazır beton tesisleri, çimento veya diğer bağlayıcı maddeler kullanılarak şekillendirilmiş malzeme üreten tesisler, ön gerilimli beton elemanı, gaz beton, betopan ve benzeri üretim yapan tesisler, (Üretim kapasitesi 100 m 3 /saat ve üzeri) 19- Tuğla veya kiremit üretimi yapan tesisler, [Hammadde kapasitesi (çamur hazırlamaya esas malzemeler)] (1.000 ton/yıl ve üzeri) 20- Seramik veya porselen üretimi yapan tesisler, [Hammadde kapasitesi (çamur hazırlama, astarlama, sırlama vb. işlemlerde kullanılan malzemeler)] (1.000 ton/yıl ve üzeri) 21- Klinker öğütme tesisleri, 22- Asfalt plent tesisleri, 23- Tehlikeli ve/veya özel işleme tabi atıkların ara depolanması, 24- Anfo üretimi, 25- Tuzun çıkarıldığı ve/veya işlendiği tesisler, (Eleme, paketleme hariç) 26- Yıllık 1.000 ton ve üzeri fosfor, azot ve potasyum bazlı basit veya bileşik gübrelerin her türlü üretimi, 27- Bitkisel ürünlerin üretimi: a) Bitkisel ham yağ veya rafine yağ üreten tesisler, (Kekik, papatya ve benzeri esansiyel yağların üretimi hariç) b) Nişasta üretimi veya nişasta türevlerinin üretildiği tesisler, c) Fermantasyon ile şalgam veya sirke üretim tesisleri, (1.000.000 litre/yıl ve üzeri) ç) Suma üretim tesisi, (5.000 litre/yıl ve üzeri) d) Malt üretim tesisi, (5.000 ton/yıl ve üzeri) e) Zeytin işleme tesisi, (1.500 ton/yıl ve üzeri) f) Sigara fabrikaları veya Sarmalık kıyılmış tütün mamulleri üretimi yapan tesisler, (1000 ton/yıl ve üzeri ) g) Maya fabrikaları, ğ) Alkollü içecek üretimi, (5.000 litre/yıl ve üzeri) h) Meyve püresi, meyve konsantresi veya meyve türevli içecek üretilen tesisler, (1.000.000 litre/yıl ve üzeri) ı) Alkolsüz gazlı içecek üretilen tesisler, (Soda, meyveli soda üreten tesisler hariç) (1.000.000 litre/yıl ve üzeri) i) Meyan kökü, demirhindi, şerbetçi otu gibi bitkilerin işlendiği tesisler, (1.000.000 litre/yıl ve üzeri) j) Salça üretilen tesisler, (1.000 ton/yıl ve üzeri ) 28- Hayvansal ürünlerin üretimi: a) Hayvansal yağların eritildiği tesisler, b) Su ürünleri işleme tesisleri, c) Süt işleme tesisleri, (Çiğ süt işleme kapasitesi 10.000 litre /gün ve üzeri) ç) Kültür balıkçılığı projeleri, (30 ton/yıl ve üzeri üretim), d) Balık kuluçkahaneleri, (40 milyon adet/yıl ve üzeri yavru üretimi) e) Büyükbaş ve/veya küçükbaş hayvan kesiminin yapıldığı tesisler [(20 kesim ünitesi/gün ve üzeri), (Her bir kesim ünitesi eşdeğerleri: 1 baş sığır, 2 baş deve kuşu, 4 baş domuz, 8 baş koyun, 10 baş keçi, 130 baş tavşan)], f) Kanatlı hayvanların kesiminin yapıldığı tesisler [ (1.000 adet/gün ve üzeri tavuk ve eşdeğeri diğer kanatlılar) (1 adet hindi = 7 adet tavuk esas alınmalıdır)], g) Likit yumurta üretim tesisi, (10 ton/gün ve üzeri ) ğ) Rendering tesisleri, h) Peynir altı suyu işleme tesisleri, (İşleme kapasitesi 10.000 litre /gün ve üzeri) 29- Kapasitesi 1-100 ton/gün arasında olan, hayvan yetiştiriciliğinden kaynaklı dışkıların yakıldığı, geri kazanıldığı ve/veya bertaraf edildiği tesisler, 30- Hayvan yetiştirme tesisleri: a) 500 baş ve üzeri büyükbaş yetiştirme tesisleri, b) 2.500 baş ve üzeri küçükbaş yetiştirme tesisleri, c) Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların birlikte yetiştirilmesi, (500 büyükbaş ve üzeri, 1 büyükbaş=5 küçükbaş eşdeğeri esas alınmalıdır) ç) Kanatlı yetiştirme tesisleri [(Bir üretim periyodunda 20.000 adet ve üzeri tavuk (civciv, piliç, ve benzeri) veya eşdeğer diğer kanatlılar) (1 adet hindi = 7 adet tavuk)], d) Kürk hayvanı yetiştiriciliği yapan tesisler, (5.000 adet ve üzeri) e) 300 baş ve üzeri domuz besi tesisleri, 31- Altyapı tesisleri: a) Kıta içi su yollarının yapımı, (Ek-1 listesinde yer almayanlar) b) Ek-1 listesinde yer almayan, ticari amaçlı liman, iskele, rıhtım ve dolfenler, (güneşlenme, sportif amaçlı iskeleler ve şamandıralar hariç) c) Balıkçı barınakları, römorkör barınakları, ç) Denizden 10.000 m 2 ve üzerinde alan kazanılması projeleri, d) Erozyonla mücadele etmek için kıyılarda yapılan çalışmalar ve kıyının değişimine neden olabilecek deniz kenarında yapılan çalışmalar; dalgakıran, mahmuz, mendirek, set ve benzeri, (Bunların bakımı onarımı hariç) e) Ek-1 listesinde yer almayan demiryolu hatları, (Bağlantı/İltisak hatları hariç) f) Demiryolu güzergah değişikliği, güzergahtan ayrılan kısımların sürekli uzunluğu 30 km. ve üzerinde olması, g) Mevcut demiryolu güzergahı korunarak hat sayısının çoğaltılması, ğ) Lojistik merkez, h) Şehiriçi yolcu taşımaya yönelik tramvay, metro, hafif raylı taşıma sistemleri ve benzeri), ı) Havaalanları, (Ek-1 listesinde yer almayanlar) i) 20 km ve üzeri çevre yolları, j) İl yolları, (Mahalle ve Köy yolları hariç) k) Ek-1 listesi ve ek-2 listesinde yer alan karayolu projelerinin, 20 km ve üzerinde sürekli uzunlukta güzergahınındeğiştirilmesi, l) İki veya daha az trafik şeridi bulunan mevcut il yollarının dört veya daha fazla şeritli olacak şekilde en az 20 km sürekli uzunlukta genişletilmesi, m) 50.000 m 3 ve üzeri malzeme çıkarılması planlanan dip taraması projeleri, n) Çekek yerleri, o) 10-24 m arasında yat veya teknelerin imalat, bakım ve onarım hizmetlerinden birini yapan tesisler, ö) Derin deniz deşarjı projeleri, 32-Turizm konaklama tesisleri: Oteller, tatil köyleri, turizm kompleksleri vb. (100 oda ve üzeri) 33- Toplu konut projeleri, (500 konut ve üzeri) 34- Kapladığı alan 50.000 m 2 ve üzeri olan daimi kamp ve karavan alanları, 35- Temalı parklar, (50.000 m 2 ve üzeri alanda kurulmuş, bilim, kültür, doğa veya spor gibi herhangi bir temayı esas alarak müşterilere izleme, eğlenme ve bilgilenme hizmetleri sunan tesisler) 36- Kayak merkezleri, (1.000 m ve üzeri mekanik tesisleri olan) 37- Arabalar ve motosikletler için kalıcı yarış ve test parkurları, 38- Golf tesisleri, 39- Alışveriş merkezleri, (Kapalı otoparklar dâhil 50.000 m 2 ve üzeri projeler) 40- 154 kV ve üzeri gerilimde 5-15 km uzunlukta olan elektrik enerjisi iletim hatları. 41- Kurulu gücü 1-10 MWm olan hidroelektrik enerji santralleri, 42- Kurulu gücü 10-50 MWm olan rüzgâr enerji santralleri, 43- Jeotermal kaynağın çıkartılması ve kullanılması, (Isıl gücü 5 MWe ve üzeri) 44- Elektrik, gaz, buhar ve sıcak su elde edilmesi için kurulan endüstriyel tesisler, (Toplam ısıl gücü 20 MWt 300 MWt arası olanlar) 45-Kurulu gücü 1-10 MWe olan güneş enerjisi santralleri,(çatı ve cephe sistemleri hariç) 46- Göl hacmi 5 milyon m 3 ve üzeri olan baraj ve göletler, 47- 1.000.000 m 3 /yıl ve üzeri yeraltı suyu çıkarma veya yeraltında depolama projeleri, 48- Akarsu yatakları ile ilgili projeler: a) Akarsu havzaları arasında su aktarma projeleri, (Ek-1 listesinde yer almayanlar) b) Sürekli akış gösteren akarsuların yataklarında 5 km ve üzerinde düzenleme yapılan projeler, 49- Madencilik projeleri: a) Madenlerin çıkarılması, (Ek-1 listesinde yer almayanlar) b) Yıllık 5.000 m 3 ve/veya 250.000 m 2 ve üzeri kapasiteli mermer ve dekoratif taşların kesme, işleme vesayalama tesisleri, c) 1.000.000 m 3 /yıl ve üzerinde metan gazının çıkartılması ve depolanması, ç) Karbondioksit, kaya gazı ve diğer gazların çıkartıldığı, depolandığı veya işlendiği tesisler, (Atölye tipi dolum tesisleri hariç) d) Kırma, eleme, yıkama ve cevher hazırlama işlemlerinden en az birini yapan tesisler, (Ek-1 listesinde yer almayanlar) e) Cevher zenginleştirme tesisleri ve/veya bu zenginleştirme tesislerine ilişkin atık tesisleri, (Ek-1 listesinde yer almayanlar) 50- Kömür işleme tesisleri: a) Havagazı ve kok fabrikaları, b) Kömür briketleme tesisleri, c) Lavvar tesisleri, 51- Petrokok, kömür ve diğer katı yakıtların depolama, sınıflama ve ambalajlama tesisleri, (Perakende satış birimleri hariç) 52- Kireç fabrikaları ve/veya alçı fabrikaları, 53- Manyezit işleme tesisleri, 54- Perlit ve benzeri maden genleştirme tesisleri, 55- Maden, petrol ve jeotermal kaynak arama projeleri, (Sismik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, jeofizik vb. yöntemle yapılan aramalar hariç) 56- Kapasitesi 50.000-150.000 eşdeğer kişi ve/veya 10.000-30.000 m 3 /gün olan atık su arıtma tesisleri. EK- 3 ÇEVRESEL ETKĠ DEĞERLENDĠRMESĠ GENEL FORMATI Başlık Sayfası: Proje Sahibinin Adı: Adresi Telefon, GSM ve Faks Numarası: e-posta: Projenin Adı: Proje Bedeli: Proje İçin Seçilen Yerin Açık Adresi (İli, İlçesi, Mevkii): Projenin ÇED Yönetmeliği Kapsamındaki Yeri (Sektör, Alt Sektör): Projenin NACE Kodu: Raporu Hazırlayan Çalışma Grubunun / Kuruluşun Adı: Adresi: Telefon ve Faks Numaraları: Başvuru Dosyasının Sunum Tarihi: İçindekiler Listesi: Projenin Teknik Olmayan Özeti: Bölüm I: Projenin Tanımı ve Özelikleri a) Proje konusu yatırımın tanımı, özellikleri, ömrü, hizmet maksatları, önem ve gerekliliği b) Projenin yer ve teknoloji alternatifleri, proje için seçilen yerin koordinatları Bölüm II: Proje Yeri ve Etki Alanının Mevcut Çevresel Özellikleri Proje alanının ve önerilen proje nedeniyle etkilenmesi muhtemel olan çevrenin; nüfus, fauna, flora, jeolojik ve hidrojeolojik özellikler, doğal afet durumu, toprak, su, hava, atmosferik koşullar, iklimsel faktörler, mülkiyet durumu, kültür varlığı ve sit özellikleri, peyzaj özellikleri, arazi kullanım durumu, hassasiyet derecesi (Ek-5’deki Duyarlı Yöreler Listesi de dikkate alınarak) benzeri özellikleri Bölüm III: Projenin Ġnşaat ve Ġşletme Aşamasında Çevresel Etkileri ve Alınacak Önlemler Projenin; a) Çevreyi etkileyebilecek olası sorunların belirlenmesi, kirleticilerin miktarı, alıcı ortamla etkileşimi, kümülatifetkilerin belirlenmesi b) Sera gazı emisyon miktarının belirlenmesi ve emisyonların azaltılması için alınacak önlemler, c) Projenin çevreye olabilecek olumsuz etkilerinin azaltılması için alınacak önlemler ç) İzleme Planı (inşaat dönemi) Bölüm IV: Halkın Katılımı a) Projeden etkilenmesi muhtemel ilgili halkın belirlenmesi ve halkın görüşlerinin çevresel etki değerlendirmesi çalışmasına yansıtılması için önerilen yöntemler b) Görüşlerine başvurulması öngörülen diğer taraflar Notlar ve Kaynaklar Ekler: Çevresel Etki Değerlendirmesi Başvuru Dosyası hazırlanmasında kullanılan bilgi ve belgeler ile raporda kullanılan tekniklerden rapor metninde sunulamayan belgeler. Proje için seçilen yerin koordinatları Proje için belirlenen yer ve alternatiflerinin varsa; çevre düzeni, nazım, uygulama imar planı, vaziyet planı veya plan değişikliği teklifleri Proje ile ilgili olarak daha önceden ilgili kurumlardan alınmış belgeler EK- 4 PROJE TANITIM DOSYASININ HAZIRLANMASINDA ESAS ALINACAK SEÇME ELEME KRĠTERLERĠ Başlık Sayfası: Proje Sahibinin Adı: Adresi: Telefon, GSM ve Faks Numarası: e-posta: Projenin Adı: Proje Bedeli: Proje İçin Seçilen Yerin Açık Adresi (İli, İlçesi, Mevkii): Projenin ÇED Yönetmeliği Kapsamındaki Yeri (Sektör, Alt Sektör): Projenin NACE Kodu: Raporu Hazırlayan Çalışma Grubunun /Kuruluşun Adı: Adresi: Telefon ve Faks Numaraları: Proje Tanıtım Dosyasının Sunum Tarihi: İçindekiler listesi: Projenin Teknik Olmayan Özeti: 1.Projenin Özellikleri: a) Projenin ve yerin alternatifleri (proje teknolojisinin ve proje alanının seçilme nedenleri), b) Projenin iş akım şeması, kapasitesi, kapladığı alan, teknolojisi, çalışacak personel sayısı, c) Doğal kaynakların kullanımı (arazi kullanımı, su kullanımı, kullanılan enerji türü vb.), ç) Atık miktarı(katı, sıvı, gaz ve benzeri) ve atıkların kimyasal, fiziksel ve biyolojik özellikleri, d) Kullanılan teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kaza riski. 2.Proje Yeri ve Etki Alanının Mevcut Çevresel Özellikleri: a) Mevcut arazi kullanımı ve kalitesi (tarım alanı, orman alanı, planlı alan, su yüzeyi ve benzeri), b) Ek-5’deki Duyarlı Yöreler Listesi dikkate alınarak korunması gereken alanlar. 3. Projenin Ġnşaat ve Ġşletme Aşamasında Çevresel Etkileri ve Alınacak Önlemler Notlar ve Kaynaklar: Ekler: 1- Proje için seçilen yerin koordinatları 2-Proje alanı ve yakın çevresinin mevcut arazi kullanımını değerlendirmek için; yerleşim alanlarının, ulaşım ağlarının, enerji nakil hatlarının, mevcut tesislerin ve ek-5’de yer alan Duyarlı Yöreler Listesinde belirtilen diğer alanların (proje alanı ve yakın çevresinde bulunması halinde) yerlerine ilişkin verileri gösterir bilgiler 1/25000 ölçekli hâlihazır harita (çevre düzeni planı, nazım, uygulama imar planı, vaziyet planı veya plan değişikliği teklifleri, topografik harita) üzerine işlenerek kısaca açıklanması, jeoloji haritası ve depremsellik. EK- 5 DUYARLI YÖRELER Bu Yönetmelik kapsamında bulunan projelere ilişkin yapılacak çalışmalar sırasında başvurulması gereken mevzuatın dökümü aşağıda yer almaktadır. Mevzuatta olabilecek değişiklikler bu bölümün ayrılmaz bir parçasıdır. 1.Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar a) Milli Parklar Kanunu’nun 2 nci maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları", b) Kara Avcılığı Kanunu uyarınca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları, Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları", c) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1 inci, 2 nci, 3 üncü ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı Kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar, ç) Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları, d) Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17 nci, 18 inci, 19 uncu ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar, e) Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği’nde tanımlanan alanlar f) Çevre Kanunu’nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar, g) Boğaziçi Kanunu’na göre koruma altına alınan alanlar, ğ) Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler, h) Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar, ı) Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar, i) Mera Kanununda belirtilen alanlar, j) Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği’nde belirtilen alanlar. 2.Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar a) "Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları", b) "Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar, 1) "Akdeniz’de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar, 2) Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar, 3) Cenova Deklerasyonu’nun 17 nci maddesinde yer alan "Akdeniz’e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, c) "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1 inci ve 2 nci maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, ç) "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar, d) Avrupa Peyzaj Sözleşmesi. 3. Korunması gereken alanlar a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri), b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı, c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları, d) Bilimsel araştırmalar için önem arz eden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar.