Circular No. 2024/5 on seasonal agricultural workers

GENELGE Cumhurbaşkanlığından: Konu: Mevsimlik Tarım İşçileri GENELGE 2024/5 27 Nisan 2024 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 32529 g) Geçici yerleşim alanlarında, bu başlıkta belirtilenler ile ortak kullanım merkezine ait zarıs! İhtiyaçları (tuvalet, banyo vb.) karşılamak amaçlı ektemtiler dışında hiçbir geçici veya kalıcı yapıya (çadır, prefabrik, bina vb.) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca gönderilen ödenekten valiliklerce harcama yapılmayacaktır. Geçici yerleşim alanları ile mevcut yollar arasindaki bağlantıyı sağlama maksadı dışında ulaşım altyapısı oluşturulmayacaklır. &) Valiliklerce geçici yerleşim yerlerinin bakım, onarım ve sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi için ilgili paydaşların sürece dâhil edilmesiyle belirlenecek işletme modelinin eylem planları ile birlikte e-METİP'e girilmesi sağlanacaktır, h) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı gerekli gördüğü takdirde ilgili kurum temsilcilerinin de katılımıyla izleme ekibi oluşturarak eylem planına uygunluk tespiti ve faaliyetlerin takibi amacıyla saha ziyaretleri yapacaktır. Valiliklerce izleme ekibine gerekli kolaylık ve destek sağlanacaktır. 2- Sağlık hizmetleri a) İl sağlık müdürlüklerince mevsimlik tarım işçilerinin ve ailelerinin aşılamaları; kadın, gebe, bebek, çocuk ve gençlik sağlığı izlemleri; bulaşıcı hastalık, kanser, verem taramaları ile kronik hastalık tarama ve izlemlerine yönlendirmeye ilişkin faaliyetleri periyodik. olarak yürütülecek ve bunlara yönelik danışmanlık ve bilgilendirme çalışmaları yapılacaktır. Bu hizmetlerin ve hizmetlere erişimin kolaylaştırması amacıyla mobil sağlık ekipleri oluşturulacaktır. b) İl sağlık müdürlüklerince mevsimlik tarım işçiliğinin yoğun olduğu bölgelerde yeterli sayıda sağlık personelinin istihdamı sağlanacak ve hizmet ihtiyacına göre personelin çalışma saatleri düzenlenecektir, €) Çalışan sağlığının korunması ve geliştirilmesi kapsamında il sağlık müdürlüklerince gerekli bilgilendirme faaliyetleri yapılacaktır. 3- Eğitim hizmetleri a) İl milli eğitim müdürlüklerince; geçici yerleşim alanlarında eğitim ve sosyal faaliyetler için oluşturulan merkezin, öncelikle çocuklar için cikin bir eğitim merkezi olarak kullanılması sağlanacaktır. b) Mevsimlik tarım işçilerinin zorunlu eğitim çağındaki çocuklarının eğitimlerini devam etürmek üzere konu hakkında Miili Eğitim Bakanlığının ilgili yönerge/genelge hükümleri uygulanacaktır. Bu hususta şartlı nakit transferi gibi özendirici tedbirler etkin şekilde uygulanacak, çocukların okul kiyafetleri ve malzemeleri valiliklerce sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları aracılığıyla temin edilecektir. ©) İl milli eğitim müdürlüklerince; mevsimlik tarım işçilerinin çocuklarının daimi ikametgâhlarındakı okullatına döndüklerinde öğrenme kayıplarına yönelik telafi/yetiştirme eğitimleri yapılacaktır. ç) Mevsimlik tarım işçileri, daimi ikamet ettikleri illere geri döndüklerinde çalışma ve iş kurumu il müdürlükleri, halk eğitimi merkezleri ve mesleki eğitim merkezlerinde; işçiler arasinda yaygın eğitim ihtiyacı olanlar tespit edilerek eğitim ihtiyaçları karşılanacak, yetişkinlere okuma-yazma ve/veya meslek edindirme kursları, iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile sosyal-kültürel faaliyetler düzenlenecektir. d) Özel eğitim ihtiyacı bulunan çocuklar rehberlik araştınma merkezi müdürlükleri tarafından eğitim imkânlarından faydalandırılacaktır. e) Mevsimlik tarım işçisi aileletin çocuklarının eğitime erişimlerinin sağlanması amacıyla iilçe milli eğitim müdürlükleri bünyesinde kurulan ekiplerin görevleri süresince ulaşım ihtiyaçlarının giderilmesi için gerekli tedbirler valiliklerce alınacaktır. 4- Ulaşım ve güvenlik hizmetleri a) İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı tarafindan mevsimlik tarım işçilerinin göç dönemlerinde yolculuklarının güvenli ve sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi amacıyla göç alan ve göç veren yerler arasında trafik denetimleri artırılacak, araç ve yol güvenliğinin gerektirdiği kontroller hassasiyetle ve sıklıkla yapılacak ve gerekti bütün tedbirler alınacaktır. b) Mevsimlik tarım işçilerini taşıyan karayolu araçlarının 24.00-06.00 saatleri arasında şehirler arası yolculuk yapmamaları sağlanacaktır. g) Valiliklerce geçici yerleşim alanlarının korunmasına ve asayişin sağlanmasına yönelik gerekli tedbirler alınacak, kolluk kuvvetlerince gece ve gündüz düzenli aralıklarla güvenlik amaçlı devriye faaliyetleri yürütülecektir. ç) Kolluk kuvvetlerince, gerek yol kontrollerinde gerekse geçici yerleşim alanı devriyelerinde 27/5/2010 tarihli ve 27593 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarımda İş Aracılığı Yönetmeliği kapsamında edinilmesi gereken izin ve belge denetimleri yapılacak, belgesi olmayan tarım aracıları ile ilgili tutanak tutulup çalışma ve 15 kurunm il müdürlüklerine ulaştırılacaktır. 5- İstihdam ve sosyal güvenlik hizmetleri a) Çalışma ve iş kurumu il müdürlüklerince, işverenlerin mevsimlik tarım işçilerini özel istihdam büroları veya Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne kayıtlı tarım aracıları aracılığı ile isühdam etmelerine yönelik tamıtıcı ve teşvik edici faaliyetler gerçekleştirilecektir. b) Çalışına ve iş kurumu il müdürlükleri ve sosyal güvenlik il müdürlüklerince, işçilerin çalışma ve sosyal güvenlikleri açısından mevcut durumlarının iyileştirilmesi ve sosyal güvenliklerinin sağlanması için gerekli bilgilendirme faaliyetleri ile iş ve işlemlerinde gerekli kolaylık sağlanacaktır. 6- Sosyal hizmetler a) Aile ve sosyal hizmetler il müdürlüklerince sosyal hizmetler kapsamında mevsimlik tarım işçileri ve ailelerinin bilgilendirilmesi sağlanarak bu kişiler kadın, çocuk, engelli ve yaşlılar için sunulan hizmetlerden yararlandınılacaktır. b) Okul çağına gelmemiş çocuklar için aile ve sosyal hizmetler il müdürlükleri ve il milli eğitim müdürlükleri tarafından geçici yerleşim alanlarında eğitim ve bakın: hizmetleri için personel görevlendirilebilesektir. 6 Çalışma ve iş kurumu il müdürlükleri koordinasyonunda sosyal güvenlik il müdürlükleri ile aile ve sosyal hizmetler il müdürlüklerinin katılımlarıyla oluşturulan çocuk işçiliği ile mücadele birimleri ve il milli eğitim müdürlükleri başta olmak üzere ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının iştirakiyle çocuk işçiliği riskini ortadan kaldırmak amacıyla mevsimlik tarım işçilerine, tarım aracılarına, tarla veya bahçe sahiplerine/işleticilerine ve işverenlere yönelik faaliyetler yürütülecektir. ç) Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından sunulan gezici kütüphane, gezici müze vb. hizmetlerin geçici yerleşim alanlarında faaliyet göstermesi amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile koordineli çalışmalar yürütülecektir. d) Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarına yönelik sosyal ve sportif faaliyetler yürütülecektir. e) İl müftülüklerince mevsimlik tarım işçilerinin ve ailelerinin inanç ve ibadet ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli tüm tedbirler alınacak; çocuk işçiliğinin önlenmesine ve çocukların zorunlu eğitme devam etmelerinin sağlanmasına ilişkin olarak ailelerin bilgilendirilmesine yönelik çalışmalara destek verilecektir. 7- Mevsimlik Tarım İşçileri Bilgi Sistemi (e-METİP) a) Mevsimlik tarım işçisi olarak daimi ikametgâhı dışımda bir başka ilde çalışmak amacıyla geçici olarak yer değiştirenlerin ve ailelerinin kimlik bilditimleri, bu kişilerin yaşadıkları geçici yerleşim alanlarında doğrudan kolluk kuvvetlerince alınacak ve bu bildirimler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile elektronik ortamda paylaşılacaktır. Bu bilgilerin e-METİP'e sürekli ve eksiksiz şekilde aktarılması için teknik altyapıya yönelik gerekli her türlü düzenleme Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı tarafından yapılacaktır. b) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Mili Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığına e-METİP'e kayıtlı olan mevsimlik tarım işçilerinin ve aile bireylerinin kimlik numaralarını bildirecektir. c) Mill? Eğitim Bakanlığı tarafından kullanılmakta olan Mill£ Eğitim Bakanlığı e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi'nde yer alan mevsimlik tarım işçilerinin çocuklarına ilişkin kayıtlar e-METİP'e aktarılacaktır, Bu bilgilerin e-METİP'e sürekli ve eksiksiz şekilde aktarılması için altyapıya yönelik gerekli her türlü düzenleme Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılacaktır. ç) Mevsimlik tarım işçilerinin ve ailelerinin kimlik numaraları her sağlık hizmeti sunumunda alınarak, sunulan hizmetlere ilişkin bilgiler kişisel verileri içermeyecek şekilde e-METİPe aktarılacaktır. Bu bilgilerin e-METİPe sürekli ve eksiksiz şekilde aktarılması için altyapıya yönelik gerekli het türlü düzenleme Sağlık Bakanlığı tarafından yapılacaktır. d) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı gerekli gördüğü fakdirde e-METİP'in etkinliğinin artırılması amacıyla diğer kamu kurum ve kuruluşlarından protokole gerek duymadan kişisel verileri içermeyecek şekilde veri talebinde bulunabilecektir. e) Tarım alanlarının geniş bölgelere yayılması nedeniyle mevsimlik tarım işçilerinin kayıt altına alınması sürecinde kalluk kuvvetlerine kolaylık sağlamak amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı taşra teşkilatı başta olmak üzere ilgili kamu kurum ve kuruluşları, muhtarlar ic ziraat odaları birlikleri ve mevsimlik tarım işçisi çalışıran tarla veya bahçe sahipleri/işleticileri ve işverenler tespit ettikleri/çalıştırdıkları mevsimlik tarım işçilerini kolluk kuvvetlerine bildirecektir. 8- Mali kaynak, yatırım ve koordinasyon a) Bu Genelge kapsamında yürütülecek faaliyetler için ihtiyaç duyulan mali kaynak yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına “Bakanlıklar ve Diğer Merkezi İdare Kuruluşlarının Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları Aracılığıyla Yapacakları İşlerin Yürütülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde; il özel idarelerine ise ödeme emri belgesine eklenecek bakan onayı, il özel idaresi tarafından düzenlenen talep yazısı ve harcama talimatına istinaden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca verilecektir. b) Yürütülecek faaliyetler için ihtiyaç duyulan ilave mali kaynak yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, 1l özel idareleri, belediyeler, sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları bütçelerinden de karşılanabilecektir. c) METİP iş ve işlemlerinin yürütülmesi amacıyla bir yönetici; illerde valiler tarafından il koordinatörü, ilçelerde kaymakamlar tarafından ilçe koordinatörü olarak görevlendirileçektir. ç) İli koordinatörü, eylem planının hazırlanması, uygulanması ve izlenmesi sırasında çalışma ve iş kurumu il müdürlüğü, il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, il sağlık müdürlüğü, il tarım ve orman müdürlüğü, aile ve sosyal hizmetler ii müdürlüğü, il müftülüğü, il mili eğitim müdürlüğü, sosyal güvenlik il müdürlüğü, belediye temsilcileri ile ihtiyaç görülmesi halinde mülki idare amirinin belirleyeceği üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve/veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile işbirliği içerisinde çalışacaktır. d) İl koordinatörü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve valilik arasında gerekli iletişimi sağlamakla ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca istenen bilgi ve belgeleri bildirmekle yükümlüdür. e) İlçe koordinatörü, kamu kurum ve kuruluşlarının ilçe teşkilatları ile işbirliği içerisinde eylem planının hazırlanması, uygulanması ve izlenmesinde il koordinatörüne yardımcı olmakla yükümlüdür. 9. Mevsimlik tarım işçileri eylem plan: a) Valilikçe bazırlanan eylem planı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca ilan edilecek. tarih aralığında 1! koordinatörü tarafından her yıl e-METİP'*e girilecektir. b) Yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına ödenek tahsisinde ve il özel idarelerine ödenek gönderilmesinde e- METİP”e girilecek olatı eylem planı esas alınacaktır. ©) İlgili yılda ödenek kalması ve kalan ödeneğin bir sonraki yılda kullanılmak istenmesi durumunda söz konusu ödeneğin kullanılabilmesi için e-METİP'e yeni eylem planı girilecektir. ç) İlgili yılda il özel idarelerine aktarılan ödenek ile planlanan geçici yerleşim yerinin yapımına başlanmaması durumunda gerekçeli rapor ile kullanılmayan ödenek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına iade edilecektir. d) Eylent planmda bu Genelgenin birinci başlığında belirtilen nitelikte geçici yerleşim alanları oluşturulmasına öncelik verilecektir. e) Valilikler tarafından eylem planında yer alan hedeflere ilişkin gerçekleşme durumlari Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenecek aralıklarda e-METİP'e girilecektir. ?) Bir önceki yılda yürütülen eylem planı sonuç raporlarının &-METİP'e girilmemesi durumunda yeni eylem planları değerlendirmeye alınmayacaktır. 19- Mevsimlik tarım işçilerinin çakışma ve yaşam kaoşullarma ilişkin projeler a) Valilikler, hazırladıkları eylem planında yer alan faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca gönderilen ödenekten; üniversitelerin, başvuru tarihi itibamıyla en az üç yıldır faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşlarının ve karin kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının mevsimlik farım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik projelerine maddi destek sağlayabilecektir. b) Destek talebinde bulunulan projeler, valilikçe değerlendirilecektir. Uygun bulunan projelerin eylem planı faaliyetleriyle uyumlu olması şartı aranacaktır. c) Destek sağlanan projelerde mali desteğin uygun ve yerinde kullanımının denetimi için valilikçe, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yetkilendirilmiş bağımsız denetçilere, Türkiye Denelim Standartlarına uygun olarak denetim yaptırılacaktır. ç) Eylem planı ile uyumsuz olan veya denetimi kabul etmeyen kurum ve kuruluşlara maddi destek sağlanmayacaktır. d) Değerlendirme sonucunda destek sağlanması valilik tarafından onaylanan projelere ilişkin bilgiler e-METİPe girilecektir. 11- Denetim a) Valiler gönderilen ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanımını sağlayacak ve tahsis amacı dışında kullanılmaması için gerekli her türlü tedbiri alacaktır. b) İl düzeyinde alınacak tedbirler valiliklerce ilan edilecek ve tüm bu tedbirlere yönelik çalışmalar valilerin gözetim ve denetiminde icra edilecektir. Ayrıca valiliklerce tedbirlere aykırı davrananlar hakkında ilgili mevzuatı uyarınca idari ve cezat yaptırım uygulanması için gerekli işlemlerm yaptırılması sağlanacaktır. 12- İVİlçe Mevsimlik Tarım İşçileri İzleme Kurulu a) Mevsimlik tarımı işçisi gönderen ve alan ker il ve ilçede, mülki idare amirinin başkanlığında; o ildeki ve ilçedeki ilgili kurum ve kuruluşlar ile muhtarlar, işçi, tarım aracısı ve işveren (toprak sahibi/işleten) temsilcilerinin katılımı ile “İVİlçe Mevsimlik Tarım İşçileri İzleme Kurulu” oluşturulacaktır. b) İVİlçe Mevsimlik Tarım İşçileri İzleme Kurulu tarafından her dönem başında mevsimlik tarım işçilerinin iş koşullarına ilişkin çalışmalar yapılacaktır. c) Tarım aracılarının belgelendirilmesi sağlanarak, belgesi olmayan aracıların işçi temin etmelerinin önlenmesi ve aracılar ile işverenler veya doğrudan işçiler ile işverenler arasında sözleşme yapılmasının sağlanması için gerekli tedbirler almacaktır. İşverem/aracı ve İşçi arasındaki uyuşmazlıkların öncelikle il ve ilçelerde kurulacak izleme kurullarında çözümlenmesi temin edilecektir. ©) İVİlçe mevsimlik tarım işçileri izleme kurullarınca, mevsimlik çalışma döneminin başında ve sonunda, o il ve ilçede yürütülen faaliyetler, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri Mevsimlik Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulunda görüşülmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığma gönderilecektir. 26 Nisan 2024 Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI