Notification of the Ministry of Natural Resources and Environment Prescribing Standard for Controlling Wastewater from Small Establishments Manufacturing or Providing Some Types of Products or Services B.E. 2564 (2021)

หนา้ ๒๙ เลม่ ๑๓๙ ตอนพิเศษ ๔๘ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง ก้าหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้าทิ้งจากสถานประกอบการขนาดเล็ก ที่ผลิตสินค้าหรือให้บริการบางประเภท พ.ศ. ๒๕๖๔ โดยที่เป็นการสมควรก้าหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้าทิ้งจากสถานประกอบการขนาดเล็ก ที่ผลิตสินค้าหรือให้บริการบางประเภท เพื่อให้เหมาะสมกับวัตถุดิบ กระบวนการผลิต มลพิษที่เกิดขึ้น และเทคโนโลยีการบ้าบัดน้าเสีย อาศั ย อ้ า นาจตามความในมาตรา ๕๕ แห่ ง พระราชบั ญ ญั ติ ส่ ง เสริ ม และรั ก ษาคุ ณ ภาพ สิ่งแวดล้อมแห่ งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยค้าแนะน้าของคณะกรรมการควบคุมมลพิษ และโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อม แห่งชาติ จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ ๑ ประกาศนี้มิให้ใช้บังคับกับโรงงาน ตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน ข้อ ๒ ในประกาศนี้ “สถานประกอบการขนาดเล็กที่ผลิตสินค้าหรือให้บริการ” หมายความว่า วิสาหกิจขนาดย่อม ตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข ที่ใช้เครื่องจักรมีก้าลังรวมตั้งแต่ห้าแรงม้าแต่ไม่ถึงห้าสิบแรงม้าหรือ ก้าลังเทียบเท่า หรือใช้คนงานตั้งแต่เจ็ดคนแต่ไม่ถึงห้าสิบคน โดยใช้เครื่องจักรหรือไม่ก็ตาม ทั้งนี้ ตามที่ก้าหนดไว้ในบัญชีแนบท้ายประกาศนี้ “น้ าทิ้ง” หมายความว่า น้ าเสียที่เกิด จากกิจกรรมหลักของสถานประกอบการขนาดเล็ก ที่ผลิตสินค้าหรือให้บริการ ที่ผ่านการบ้าบัดจนเป็นไปตามมาตรฐานที่ก้าหนดไว้ในประกาศนี้ ข้อ ๓ ให้แบ่งสถานประกอบการขนาดเล็กที่ผลิตสินค้าหรือให้บริการ ออกเป็น ๒ กลุ่ม ดังต่อไปนี้ ๓.๑ กลุ่ ม ที่ ๑ ได้ แ ก่ สถานประกอบการขนาดเล็ กที่ ผ ลิ ต สิ น ค้า หรื อ ให้ บริการ ที่ ถู ก ควบคุม ความเป็ น กรดและด่า ง (pH) อุ ณ หภู มิ (Temperature) ของแข็ง แขวนลอยทั้งหมด (Total Suspended Solid) ซีโอดี (Chemical Oxygen Demand) น้ามันและไขมัน (Oil and Grease) และโลหะหนัก ๓.๒ กลุ่ ม ที่ ๒ ได้ แ ก่ สถานประกอบการขนาดเล็ กที่ ผ ลิ ต สิ น ค้า หรื อ ให้ บริการ ที่ ถู ก ควบคุม ความเป็ น กรดและด่า ง (pH) อุ ณ หภู มิ (Temperature) ของแข็ง แขวนลอยทั้งหมด (Total Suspended Solid) บี โ อดี (Biochemical Oxygen Demand) และน้ า มั น และไขมั น (Oil and Grease)

หนา้ ๓๐ เลม่ ๑๓๙ ตอนพิเศษ ๔๘ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ ข้อ ๔ ก้าหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้าทิ้งจากสถานประกอบการขนาดเล็กที่ผลิตสินค้า หรือให้บริการไว้ ดังต่อไปนี้ ค่ำมำตรฐำน ลำดับ พำรำมิเตอร์ กลุ่มที่ ๑ กลุ่มที่ ๒ ระหว่ำง ระหว่ำง ๑ ควำมเป็นกรดและด่ำง (pH) ๕.๕ - ๙.๐ ๕.๕ - ๙.๐ ไม่เกิน ๔๐ ไม่เกิน ๔๐ ๒ อุณหภูมิ (Temperature) องศำเซลเซียส องศำเซลเซียส ของแข็งแขวนลอยทั้งหมด (Total Suspended ไม่เกิน ๕๐ ไม่เกิน ๕๐ ๓ Solids) มิลลิกรัมต่อลิตร มิลลิกรัมต่อลิตร ไม่เกิน ๑๒๐ ๔ ซีโอดี (Chemical Oxygen Demand) - มิลลิกรัมต่อลิตร ไม่เกิน ๖๐ ๕ บีโอดี (Biochemical Oxygen Demand) - มิลลิกรัมต่อลิตร ไม่เกิน ๒๐ ไม่เกิน ๒๐ ๖ น้ำมันและไขมัน (Oil and Grease) มิลลิกรัมต่อลิตร มิลลิกรัมต่อลิตร ไม่เกิน ๐.๒๕ ๗ โครเมียมเฮกซะวำเลนท์ (Hexavalent Chromium) - มิลลิกรัมต่อลิตร ไม่เกิน ๐.๐๓ ๘ แคดเมียม (Cd) - มิลลิกรัมต่อลิตร ไม่เกิน ๐.๒ ๙ ตะกั่ว (Pb) - มิลลิกรัมต่อลิตร ข้อ ๕ ก้าหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้าทิ้งจากสถานประกอบการขนาดเล็กที่ผลิตสินค้า หรือให้บริการ ส้าหรับสถานประกอบการขนาดเล็กที่ผลิตสินค้าหรือให้บริการ กลุ่มที่ ๑ (๔) การผลิต กระดาษชนิดต่าง ๆ ให้เป็นไปตามข้อ ๔ เว้นแต่ ซีโอดี (Chemical Oxygen Demand) ต้องไม่เกิน ๔๐๐ มิลลิกรัมต่อลิตร ข้อ ๖ การเก็ บ ตั ว อย่ า งน้ า ทิ้ ง เพื่ อ การตรวจสอบมาตรฐานควบคุ ม การระบายน้ า ทิ้ ง จาก สถานประกอบการขนาดเล็กที่ผลิตสินค้าหรือให้บริการ ให้เป็นดังต่อไปนี้

หนา้ ๓๑ เลม่ ๑๓๙ ตอนพิเศษ ๔๘ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ ๖.๑ จุ ด เก็ บ ตั ว อย่ า ง ให้ เ ก็ บ ในจุ ด ระบายทิ้ ง ลงสู่ แ หล่ ง น้ า สาธารณะหรื อ ออกสู่ สิ่งแวดล้อมหรือจุดอื่นที่สามารถใช้เป็นตัวแทนของน้าทิ้งที่ระบายออกจากสถานประกอบการขนาดเล็ก ในกรณีที่มีการระบายทิ้งหลายจุด ให้เก็บทุกจุด ๖.๒ วิธีการเก็บตัวอย่างน้าทิ้ง ณ จุดเก็บตัวอย่างตามข้อ ๖.๑ ให้เก็บแบบจ้วง (Grab Sample) ข้อ ๗ การตรวจสอบมาตรฐานควบคุมการระบายน้าทิ้งจากสถานประกอบการขนาดเล็ก ที่ผลิตสินค้าหรือให้บริการ ให้ใช้วิธีดังต่อไปนี้ ๗.๑ ความเป็นกรดและด่าง ให้ใช้เครื่องวัดความเป็นกรดและด่างของน้า (pH Meter) ที่มีความละเอียดไม่ต่้ากว่า ๐.๑ หน่วย ๗.๒ อุณหภูมิ ให้ใช้เครื่องวัดอุณหภูมิวัดขณะท้าการเก็บตัวอย่าง ๗.๓ ของแข็งแขวนลอยทั้งหมด ให้ใช้วิธีกรองผ่านกระดาษกรองใยแก้ว (Glass Fiber Filter) และอบแห้งที่อุณหภูมิ ๑๐๓ - ๑๐๕ องศาเซลเซียส เป็นเวลาอย่างน้อย ๑ ชั่วโมง ๗.๔ ซีโอดี ให้ใช้วิธีย่อยสลาย โดยใช้โพแทสเซียม ไดโครเมต (Potassium Dichromate) ๗.๕ บีโอดี ให้ใช้วิธีการบ่มตัวอย่างที่อุณหภูมิ ๒๐ องศาเซลเซียส เป็นเวลา ๕ วัน ติดต่อกัน และหาค่าออกซิเจนละลายด้วยวิธีเอไซด์ มอดิฟิเคชัน (Azide Modification) หรือวิธีเมมเบรน อิเล็กโทรด (Membrane Electrode) ๗.๖ น้ามันและไขมัน ให้ใช้วิธีสกัดด้วยตัวท้าละลายแล้วแยกหาน้าหนักของน้ามัน และไขมัน ๗.๗ โครเมี ยมเฮกซะวาเลนท์ ให้ ใช้ วิ ธี เที ยบสี (Colorimetric Method) หรื อวิธีสกัด และตรวจวัดด้วยวิธีอะตอมมิค แอบซอฟชัน สเปคโตรเมทรี (Atomic Absorption Spectrometry: AAS) หรือวิธีสกัดและตรวจวัดด้วยวิธีอินดักทีฟลี คัพเพิล พลาสมา (Inductively Coupled Plasma) ๗.๘ แคดเมียม และตะกั่ว ให้ใช้วิธีย่อยสลายตัวอย่างด้วยกรด (Acid digestion) และวั ด หาปริ ม าณโลหะด้ ว ยวิ ธี อ ะตอมมิ ค แอบซอฟชั น สเปคโตรเมทรี (Atomic Absorption Spectrometry: AAS) หรือวิธีอินดักทีฟลี คัพเพิล พลาสมา (Inductively Coupled Plasma) ข้อ ๘ รายละเอียดของวิธีการตรวจสอบมาตรฐานควบคุมการระบายน้าทิ้ง ให้เป็นไปตามวิธี มาตรฐานส้าหรับการวิเคราะห์น้าและน้าเสียฉบับล่าสุด ใน Standard Methods for Examination of Water and Wastewater (APHA, AWWA and WEF) หรือคู่มือวิเคราะห์น้าและน้าเสียของ สมาคมวิ ศ วกรรมสิ่ ง แวดล้ อ มแห่ ง ประเทศไทย หรื อ ตามที่ ค ณะกรรมการควบคุ ม มลพิ ษ ประกาศ ในราชกิจจานุเบกษา

หนา้ ๓๒ เลม่ ๑๓๙ ตอนพิเศษ ๔๘ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ ข้อ ๙ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ประกาศ ณ วันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. ๒๕64 วราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม o, d II 'U ru ., "lJ bb'W 'U 'VI 1 fJ 'U';i::n 1 r1 n 1::'Vl".i'l~'Vli''W fJ 1 n".i5".i".i:U"ll1 ~ bb~ ::~~ bb'l ~ ~e):IJ b~eN ri1V1uv1m1,1·Hnu fl1'UAim111~'U1vJ , .. 1'V1.:1'11nG1rnuth~fleJ'U fl11'U'U1vl b~ n ~C,J~(,l~'UA1'\/11e)160'U1fl11'U1.:ith~UW1 'W.Pl. l.!::ict'.::let ((9)) fl11'\/llJfl ~e)fl'\/l'W.:l«(,11 'U'U«(,11 (l.!::i) fl11bfl~eJ'U'1j'UL(l'\/1~ (rn) 'Uvl~ bfl~eJ'U~ '\/l~eJe)v!UvlEJl'UEJ'U~ (et) fl11c.J~(,lfl'J~vl1'N'U'Uvl\>l1.:I 1 ,q , s., .:::, d (et) fl11'Wl.J'Wc.J1 bb'1~'1.:IVleJeJ'U 1 ('.J) m18eil.J ~an nvi~er1 V11a~.:1V1eit'U 1 ((9)) fl71b~V"J'\/l'W.:I b~'U '\/11eJ1'1J«l,ll (1.!::i) n11c.J~1,1~.:i'UeJ.:1bfl~eJ.:11'UV11eJc.J~1,1Ji'ru,i'tu 1 '17mtJ~ein m~viei~ m~~n b'U1 Vl'W.:I 'll'U'11,'1lV11eJ~1utu 1 'l)e),:j«(,11~1EJfl11(;1l.J ~.:I (,11fl bc.J1'\/l~e)fl11l.J1ITTvl 1 zj,:iiJ1'lib~eJbU'UB1'\/111 (rn) fl11c.J~(,1J1'W1flbbfl.:I tl1'W1flU1.:1'11b~'1 b\;17biEJ1 '11~1 J1€l.J '\/11eJ61feJ'1U1.:11'1'U'Uvl\>l1.:I ., ' , I (et) fl71c.J~(,le)1'\/111'\/llJfl vleJ.:1'11fl«(,11 Bl'\/111'\/llJfl vleJ.:I bb'll~l.J '11fl~fl c.J'11lJ '\/11ffW'UeJ~1.:lt'U (et) fl71c.J~(,1'1fli'U 'J 4 • .J I.I .J d ♦ .d° 1,1 ll S., S., ll .: ~ ,¥ Q.I 4' .::ii Clf 4 CV ,d ('.J) fl11c.J'11,1'U~'\/ll.J b'1'U'\/ll.J 'U'Ul.J'1'U fl1EJLl,1EJ1 b1,11~1EJ bl,11\11'Ub'1'U bflEJl.JeJ b'UeJ'11,11bV1EJl.J '\/11eJc.J'1(,1.flru'rleJ'U 1 .J V et v Vlfl'11 EJ fl'1.:lfl'U (~) fl71c.J~(,1'111 , b'U EJ{ 11'U tl1al.J'11EJ'U'J 'V11'\/ll.J1fl tl1m'1 bl.J1 (~) fl11c.J~(,1J1eJv1'1l.J tl1V111'U J1161lm tl1'11fl'W'Ucrn c.J'11lJ bfl~e),:j~l.J'UUvl\>l1.:I 1 'U'J'J~flj~UeJ.:I 'U1vl V11eJm'Uu~tu1vi (~) m1c.J ~1,1mV111'U 11'1m~,Je:i.:i 'U1 v1V11eim'Uu~tu1vi , ((9)0) m1bbfl~ \;lvlbb\>l.:i ~1.:1'11,11J1 ffil.l1'1iLtlu~1uV1~.:i'Uei.:1n'1m160ei.:ib~'U ((9)(9)) fl11~1.:I eJ'U 1l.JEJ1.:l~'U ((9)1.!::i) fl71c.J~l,lba'U1EJ'11fl'W'U ((9')rn) fl71ifleJ'U~vl