Ministerial Regulation on the determination of compensation for loss of benefit from land use or compensation for damages resulting from the operation of correcting, changing or suspending land use that affects public water resources, B.E. 2567

Office of the Council of State กฎกระทรวง กําหนดค่าทดแทนการขาดประโยชน์ในการใช้ที�ดินหรอืค่าชดเชยความเสียหายจากการ ดําเนินการแก้ไข เปลี�ยนแปลง หรอืระงับการใช้ประโยชน์ที�ดิน ที�ส่งผลกระทบต่อทรพัยากร น�าสาธารณะ พ.ศ. ๒๕๖๗ อาศัยอํานาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ�ง และมาตรา ๗๕ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติทรพัยากรน�า พ.ศ. ๒๕๖๑ รฐัมนตรวีา่การกระทรวงมหาดไทยออกกฎ กระทรวงไว้ ดังต่อไปนี� ขอ้ ๑ ในกฎกระทรวงนี� “ค่าทดแทนการขาดประโยชน์” หมายความวา่ เงินที�จ่ายให้แก่เจ้าของหรอื ผู้ครอบครองที�ดินเพื�อเป�นค่าทดแทนการขาดประโยชน์ในการใช้ที�ดิน อันเนื�องมาจากการ ปฏิบัติตามคําสั�งเป�นหนังสือของพนักงานเจ้าหน้าที� “ค่าชดเชยความเสียหาย” หมายความวา่ เงินที�จ่ายให้แก่เจ้าของหรอืผู้ ครอบครองที�ดินเพื�อชดเชยที�ได้รบัความเสียหาย อันเนื�องมาจากการปฏิบัติตามคําสั�งเป�น หนังสอืของพนักงานเจ้าหน้าที� “เจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดิน” หมายความวา่ เจ้าของหรอืผู้ครอบครอง ที�ดินซึ�งใช้ประโยชน์ที�ดินโดยชอบด้วยกฎหมาย มาก่อนวนัที�กฎกระทรวงที�ออกตามมาตรา ๗๔ มีผลใช้บังคับ “คําสั�ง” หมายความวา่ คําสั�งเป�นหนังสอืของพนักงานเจ้าหน้าที�ให้เจ้าของ หรอืผู้ครอบครองที�ดินแก้ไข เปลี�ยนแปลง หรอืระงับการใช้ประโยชน์ที�ดิน ขอ้ ๒ การแจ้ง การยื�นคําขอ ข้อมูล เอกสารหรอืหลักฐาน หรอืการติดต่อ ใด ๆ และการออกเอกสารหรอืหลักฐานต่าง ๆ ตามกฎกระทรวงนี� ให้ดําเนินการตาม กฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ ในกรณีที�มีเหตไุม่สามารถดําเนินการโดยวิธกีารทางอิเล็กทรอนิกส์ตาม วรรคหนึ�งได้ ให้ดําเนินการ ณ ที�ทําการของพนักงานเจ้าหน้าที�ที�ออกคําสั�งนั�น ขอ้ ๓ เจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดินซึ�งจะได้รบัค่าทดแทนการขาด ประโยชน์จะต้องเป�นเจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดินซึ�งได้ปฏิบัติตามคําสั�งของพนักงานเจ้า หน้าที� จนทําให้ขาดรายได้ในการประกอบกิจการค้าขายหรอืการงานอันชอบด้วยกฎหมาย หรอืขาดรายได้จากการให้เช่าที�ดินหรอืสิ�งก่อสรา้งที�อยู่ในที�ดิน เจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดินซึ�งจะได้รบัค่าชดเชยความเสียหาย จะต้อง เป�นเจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดินซึ�งได้ปฏิบัติตามคําสั�งของพนักงานเจ้าหน้าที� จนทําให้ เกิดความเสียหายแก่สิ�งก่อสรา้งในที�ดิน เครื�องจักรหรอืส่วนประกอบของเครื�องจักร ต้นไม้ ยนืต้น หรอืความเสียหายอื�น ขอ้ ๔ ค่าทดแทนการขาดประโยชน์ ให้กําหนดโดยคํานวณจากการขาด ประโยชน์ในการใช้ที�ดินตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี� [1] 16/06/2025, 19:07 Office of the Council of State about:blank 1/4 (๑) กรณีการขาดรายได้ในการประกอบกิจการค้าขายหรอืการงานอัน ชอบด้วยกฎหมายเป�นการชั�วคราว ให้พิจารณากําหนดจากเงินได้สทุธทิี�ได้จากการค้าขาย หรอืการงานอันชอบด้วยกฎหมายที�ดําเนินการในที�ดินตามที�ปรากฏในแบบแสดงรายการ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรอืนิติบุคคลของป�ที�ล่วงมาและนํามาคํานวณเป�นรายวัน ตาม ระยะเวลาที�พนักงานเจ้าหน้าที�สั�งให้หยุดประกอบกิจการชั�วคราวนั�น ทั�งนี� ให้จ่ายได้ไม่เกิน ระยะเวลาหนึ�งรอ้ยแปดสิบวนั ในกรณีที�ไม่อาจคํานวณเงินได้สทุธติามหลักเกณฑ์ดังกล่าว ได้ ให้จ่ายเป�นเงินเหมาจ่ายจํานวนหนึ�งหมื�นบาท เว้นแต่ระยะเวลาที�พนักงานเจ้าหน้าที�สั�ง ให้หยุดประกอบกิจการชั�วคราวนั�นน้อยกวา่สามสิบวัน ให้จ่ายเป�นเงินเหมาจ่ายห้าพันบาท (๒) กรณีการขาดรายได้ในการประกอบกิจการค้าขายหรอืการงานอัน ชอบด้วยกฎหมายด้วยเหตตุ้องเลิกประกอบกิจการ ให้พิจารณากําหนดจากเงินได้สทุธทิี�ได้ จากการค้าขายหรอืการงานอันชอบด้วยกฎหมายที�ดําเนินการในที�ดินตามที�ปรากฏในแบบ แสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรอืนิติบุคคลของป�ที�ล่วงมาและนํามาคํานวณเป�น รายวนั โดยให้จ่ายเป�นระยะเวลาหนึ�งรอ้ยแปดสิบวนั ในกรณีที�ไม่อาจคํานวณเงินได้สทุธิ ตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวได้ ให้จ่ายเป�นเงินเหมาจ่ายจํานวนสองหมื�นบาท (๓) กรณีการขาดรายได้จากการให้เช่าที�ดินหรอืสิ�งก่อสรา้งที�อยู่ในที�ดิน ให้พิจารณากําหนดจากอัตราค่าเช่าตามสภาพของที�ดินหรอืสิ�งก่อสรา้งนั�น ในท้องตลาด หรอืเทียบอัตราค่าใช้จ่ายในการเช่าที�อ้างอิงจากราคากลางที�ทางราชการกําหนดตามที�เป�น อยูใ่นวนัที�ขาดรายได้ และระยะเวลาในการให้เช่าที�ดินหรอืสิ�งก่อสรา้งนั�น การคํานวณค่าทดแทนการขาดประโยชน์ตามวรรคหนึ�ง ให้คํานึงถึงการ ที�ทางราชการได้บรรเทาหรอืแก้ไขป�ญหาการขาดประโยชน์นั�นโดยวธิกีารอื�นไปแล้วด้วย ขอ้ ๕ ค่าชดเชยความเสียหาย ให้กําหนดโดยคํานวณจากความเสียหายที� เกิดขึ�นตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี� (๑) กรณีเกิดความเสยีหายแก่สิ�งก่อสรา้งในที�ดิน ให้พิจารณากําหนดค่า รื�อถอน หรอืค่าขนยา้ย โดยให้คํานวณตามราคาที�ตกลงกันตามปกติในท้องตลาด สําหรบั ค่าวสัดกุ่อสรา้งที�ต้องจัดหามาทดแทนอันเนื�องมาจากความเสียหายที�เกิดจากการรื�อถอน ค่าแรงงาน ค่าใช้จ่ายในการดําเนินงานก่อสรา้ง และค่าออกแบบและควบคุมงาน ให้ พิจารณากําหนดตามราคาที�เป�นป�จจุบัน โดยให้คํานวณตามวิธกีารที�กําหนดในกฎหมายว่า ด้วยการจัดซื�อจัดจ้างและการบรหิารพัสดภุาครฐั (๒) กรณีเกิดความเสยีหายแก่เครื�องจักรหรอืส่วนประกอบของเครื�องจักร ให้พิจารณากําหนดค่ารื�อถอน ค่าขนยา้ย หรอืค่าส่วนประกอบของเครื�องจักรที�ต้องจัดหา มาทดแทนอันเนื�องมาจากความเสยีหายที�เกิดจากการรื�อถอน โดยให้คํานวณตามราคาที� ตกลงกันตามปกติในท้องตลาด (๓) กรณีเกิดความเสยีหายแก่ต้นไม้ยืนต้น ให้พิจารณากําหนดค่ารื�อถอน หรอืค่าขนยา้ย โดยให้คํานวณตามราคาที�ตกลงกันตามปกติในท้องตลาด แต่เมื�อรวมกัน แล้วต้องไม่เกินราคาต้นไม้ยนืต้นที�ทางราชการประกาศกําหนด (๔) กรณีเกิดความเสยีหายอื�น ให้พิจารณากําหนดจากความเสียหายที� เกิดขึ�นจรงิ โดยเจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดินต้องพิสูจน์ได้วา่ตนได้รบัความเสียหายจรงิ และมีพยานหลักฐานที�แสดงถึงความเสียหายนั�น � � 16/06/2025, 19:07 Office of the Council of State about:blank 2/4 การคํานวณค่าชดเชยความเสียหายตามวรรคหนึ�ง ให้คํานึงถึงการที�ทาง ราชการได้บรรเทาหรอืแก้ไขความเสยีหายนั�นโดยวิธกีารอื�นไปแล้วด้วย ขอ้ ๖ เจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดินซึ�งขาดประโยชน์ในการใช้ที�ดินหรอื ได้รบัความเสียหายอันเนื�องมาจากการปฏิบัติตามคําสั�งของพนักงานเจ้าหน้าที� และ ประสงค์จะได้รบัค่าทดแทนการขาดประโยชน์หรอืค่าชดเชยความเสียหาย ให้ยื�นคําขอ พรอ้มทั�งเอกสารหรอืหลักฐานที�เกี�ยวขอ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที� ภายในเก้าสิบวนันับแต่วันที� เจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดิน หรอืพนักงานเจ้าหน้าที�ได้ดําเนินการแก้ไข เปลี�ยนแปลง หรอืระงับการใช้ประโยชน์ที�ดิน เสรจ็สิ�น และให้พนักงานเจ้าหน้าที�ออกใบรบัคําขอและ เอกสารหรอืหลักฐานที�เกี�ยวขอ้งให้แก่ผู้ยื�นคําขอไว้เป�นหลักฐาน เพื�อประโยชน์ในการยื�นคําขอของผู้ยื�นคําขอและการพิจารณาของ พนักงานเจ้าหน้าที� พนักงานเจ้าหน้าที�จะกําหนดรายการที�ต้องระบุในคําขอ และเอกสาร หรอืหลักฐานที�ต้องยื�นประกอบคําขอก็ได้ แต่ต้องไม่สรา้งภาระแก่ผู้ยื�นคําขอเกินสมควร ขอ้ ๗ เพื�อบรรเทาผลกระทบแก่เจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดิน เมื�อได้ รบัคําขอตามขอ้ ๖ แล้ว ให้พนักงานเจ้าหน้าที�เรง่รดัดําเนินการพิจารณาตามหลักเกณฑ์ใน ขอ้ ๓ ขอ้ ๔ หรอืขอ้ ๕ แล้วแต่กรณี โดยเรว็ แล้วเสนอผู้บังคับบัญชาเพื�อพิจารณาและมีคํา สั�งให้จ่ายค่าทดแทนการขาดประโยชน์หรอืค่าชดเชยความเสียหายนั�น ซึ�งต้องมีคําสั�ง ภายในหกสบิวนันับแต่วนัที�ได้รบัคําขอและข้อมูล เอกสารหรอืหลักฐาน จากเจ้าของหรอืผู้ ครอบครองที�ดินครบถ้วน ให้ไว้ ณ วันที� ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ อนุทิน ชาญวีรกูล รฐัมนตรวีา่การกระทรวงมหาดไทย หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี� คือ โดยที�มาตรา ๗๕ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติทรพัยากรน�า พ.ศ. ๒๕๖๑ บัญญัติให้การกําหนดค่าทดแทนการขาด ประโยชน์ในการใช้ที�ดินหรอืค่าชดเชยความเสยีหาย อันเนื�องมาจากการที�พนักงานเจ้า หน้าที�ออกคําสั�งให้เจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดินที�ได้ใช้ประโยชน์ที�ดินมาก่อนดําเนินการ แก้ไข เปลี�ยนแปลง หรอืระงับการใช้ประโยชน์ที�ดิน แต่การปฏิบัติตามคําสั�งดังกล่าวทําให้ เจ้าของหรอืผู้ครอบครองที�ดินต้องขาดประโยชน์ในการใช้ที�ดินหรอืได้รบัความเสยีหาย ให้ผู้ นั�นมีสทิธไิด้รบัค่าทดแทนการขาดประโยชน์ในการใช้ที�ดินหรอืค่าชดเชยความเสยีหายตาม หลักเกณฑ์และวธิกีารที�กําหนดในกฎกระทรวง จึงจําเป�นต้องออกกฎกระทรวงนี� ชนิกานต์ / Maker 3 มกราคม 2568 พิไลภรณ์ / Checker 14 มกราคม 2568 สุภาทิพย์ / Authorizer 15 มกราคม 2568 � 16/06/2025, 19:07 Office of the Council of State about:blank 3/4 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๔๑/ตอนที� ๗๑ ก/หน้า ๗๐/๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๗ [1] 16/06/2025, 19:07 Office of the Council of State about:blank 4/4