Order containing rules relative to the establishment of the Land Office

1.25 1982 No. 16 D E C R B E T van 15 juni 19820 houdende regelen met be trekking tot de instelling van een Grondkamer voor Suriname (Decreet Grondkamer). DE PRESIDENT VAN DE REPUBLIE,K SURINAME, In overweging genomen hebbend-e, dat het ter bevordering ,u, ".r, richtig'g.i.ii1, van dg-,grond wenselijk is over te gaan iol-a" inut"llini van een Grondkimer voor Suriname; Heeft, na goedkeuring door het Militair Gezag en de Raad uun Mirriti"rs, vastgesteld het onderstaand decreet: HOOFDSTUK I Algemene bePalingen Ariikel I 'I " In dit decreet woldt verstaan onder: a. de Minister: de Minisler van Natuurliike Hulpbronnen en Energie; b. de Kamer: de Grondkamer als bedoeld in artikel 3; C. Eeschil: ieder geschil, niet ziinde een rechtsgeschil tusse-n'&"g"rr", die bevoegd is over de grond te beschikken en dc grondgebruiker; rechts.qeschil: ieder geschil als bedoeld in artikel I van fr.i n.-gl.r;ent op de"inrichting en samenstelling van de Surinaimse Rechterlijke Macht; e. beschikkingsbevoegde: hij die bevoegd is over de grond te beschikken; f. grondgebruiker: hij die ger-e.chtigd is, de grond l: gt brriL.r, ltrachtens "een zakelijk of persoonlijk recht' Artikel 2 Onvermindeld de bepalingen van dit decreet,- waarin een staatsbesluit is voorgeschieven, kunnen voor-de richtige uitvoe ;i;; ;^" dit decreei bii of krachtens staatsbesluit aanvullende voorschliften worden vastgesteld. d. I982 726 HOOFDSTUK II De Grondkamer Artikel 3 No. 16 is een Grondkamer die te Paramaribo gevestigd is. Kamer oefent haar bevoegdheden over geheel Suriname HOOFDSTUK III Samenstelling en werkwijze van de l(amer Artikel 4 De Kamer bestaat uit een voorzitter en 2 leden. Uit de leden wordt een plaatsvervangende voolzitter be noemd. De Kamer wordt bijgestaan door een secretaris. Er kunnen plaatsvervangende leden en 66n of meer plaatsver vangende secretarissen worden benoemd. Alles wat verder de werkwiize van de Kamer alsmede die van het secretariaat betreft, wordt nader bij staatsbesluit ger-e geld. Bij verhindering of ontstentenis van de voorzitter wordt hij vervangen door de plaatsvervangende voorzitter en bij diens verhindering of ontstentenis door het oudste lid naar de da tum van benoeming. Artikel 5 De voorzitter, de leden, de secretaris van de Kamer alsmede hun plaatsvervang'ers worden op voordracht van de Minister, na verkregen goedkeuring van de Raad van Ministers, door de President benoemd, geschorst en ontslagen. Alvorens een voorstel tot benoe.ming van een [id, of secreta ris, alsmede hun plaatsvervangers bij de Raad van Ministers te doen, hoort de Minister vooraf het gevoelen tran de voor zitter van de Kamer. 1. g t. Er" De uit. 1. g oo. 4. g Artikel 6 secretaris en de plaatsvervangende secretarissen moeten voorkeur juridisch onderlegd zijn. ,.28 No' 16 De leclen, de plaatsvet'van.Sende leden, de secretaris en de pturiuu.t,iungende secretariisen leggen de eed of belofte af in handen .t,u"t d. voorzitter in een Titting vau de Kamer' Van het afleggen van de eed of belofte wordt een akte opg^e maakt. De secretaris van de Kamer houdt een rqgistel bij, waarin hij inschrijft de resoluties van de in lid 3 bedoeld-e pelsonen, be """.", de akten van de door hen afgelegde eden of beloften. Artikel B Behalvc op ei,qen verzoel< wordt aan de voorzitter, de leden, cle secretaiis,'alsmcde hun plaatsvervangers bij het bereiken van de lecftiid van 70 jaren ontslag verleend' Dit onl,slag gaat in op de maaud vo-lgende.-op die waarin cle bctlokl<cne de bedoelde leeftijd heeft bereikt. Artikei 9 Onverminderd hetgeen elders is bepaald,- worden de voorzit ter, de leden, de seiretaris alsmede hun plaatsvervangers ont slagen: a. bij gebleken ongeschiktheid do-or ouderdomsgebreken of dooi aanhoudende ziels- of lichaamsziekte; b. wanneer zij onder curatele zijn gesteld; c. wanneer z4 terzake van een misdrijf zijn veroordeeld' Onverminderd hetgeen elders is bepaald, kunnen de in het vorige lid genoemd. p"tton.r, worden ontsla,gen: a. bij overtreding van het bepaalde in artikel 11; b. wanneer zli in staat van faillissement ziin-verklaard, sur s6ance lrud b.tulirg hebben verkregen of wegens schul den zijn gegijzeld; c. wanneer een strafvervolging terzake van eel1 misdriif is ingesteld. ( t27 lgEZ No' 16 3. De voorzitter, de plaatsvervangencl voorzitter, de leden, dc secretaris alsmede hun plaatsv"ivu,,g'"tt wot'de-n voor de .tijd van 5 jaren benoemd, ,ret de mogelijkheid va, her-benoerning. 1982 c. 4. 5. l. l. l. De bii o t. In zeer biizondere g'evallen kan van het bepaalde in het vorig lid worden afgeweken. Artikel 7 Alvorens in bedienin,q te treden leggen 'de voorzitteL, dc plaatsvervangend vooizittcr, de leden, de plaatsvervangendc leden, de secretaris en cle plaatsvervangende secletarrsscn dc volgende eed of belofte af. ,,Ik'zweer (betoof) trouw aan de Republiek Surinarne en aarr de alEemeen verbindende wetten". ,,Ik zweer (verklaar) dat ilt middelliik noch onmiddelliik.on der welke vorm of voorwendsel, tot het verkrijgen miiner aanstelling aan niemand, wie dan ook, iets heb gegeven of be Ioofd, noch zal geven of beloven". ,,Ik z''areer (beloof), dat ik om iets hoegenaamd in miin be trekking te hoen of te laten, van niemand ho-ege-naamd, mid delliik of onmiddelliik, enige belofte of gesc'henken zal aa:n nemen, en dat ik mii als nauwgezet en ijverig persoon zal ge dra,gen, de mij verstrekte opdiacht za1 volbrengen-en dg.,?' kenl waarvan"il< door rniin arnbt kennis {raag en die *li-{t geheim ziin toevertrouwd of waarvan ik het vertrouwelijk iiarakter moet beg'riipen, niet zal opelbaren, dan aan hen, aan wie ik volgeni'witt.liike voorschriften of arnbtshalve tot mededeling verplicht ben". Zo waarliik heipe rnii Gocl almachti."; (,,Dat verklaar en be loof ik"). 2" De eed of belofte voorgeschreven in 1id I zai door de voor zitter en plaatsvervangend voorzitter van de Katuer worden af.gelegd in handen van de Plesident. 2. g a 1982 729 Artikel 10 No. 16 r982 L De minister is bevoegd, de in artikei I lid 1 nen, in de uitoefening van hun ambt terstond 2. Tot deze schorsing kan hij slechts overgaan, oordeel een del' omstandigheden als bedoeld 2 aanwezig is. De schorsing mag een termijn niet overschrijden. 3" 'Wanneer tijdens de in lid 2 bedoelde schot'sing, het besluit tot ontslag wordt genoilren, bliift de schor:sing van kracht tot het tiidstip waarbp het ontslag in.gaat. Artikel l1 De voorzitter, de leden, de secrctar:is erlsmede hr-tn 1>laattsver vanrgers zijn verplicht het geheim te bewaren omtt:eut hetgeeu alszodanig bekend wordt" Zi1' mogen zich noch direct noch indirect in enig biizonder' onrlerhoud of gesprek inlaten rnet partiien, harer gema.chtig den of raadslieden, noch enige biizondere onderrichting' ol' schrifturen aannemell, over enige aangelegenheid wellie aan hangig zal worden bii de Kamer. Zi1' mogen niet deelnemell aan de behandeling van zaken, waarbij zij in enig opzicht ziin betrokhen. L Artil<el tr 2 1. De voorzitter, cle leden alsmede irun plaatsvervangers kunnen worden gewraakt in de gevallen omschreveu in de Derde af deling van de Eerste Titel van'het Eerste Boek van het Suri naami Wetboek van Burgerlijlte Rechtsvordeling. Inclien niet in de wraking wordt berust, beslist de I(amer, na onderzoek van de redenen van wraking, of deze al dan niet 1. wordt toegestaan. Ieder lid van de I(amer, wetende dat er enige reden Yan wra king tegen hem bestaat, is gehouden deze aan de Kamer op te geven. Artikel l3 1. De voorzitter, de leden en d'e secretaris ontv-angen een door de President vast te stellen vergoeding voor-de door hen ver richte werkzaamheden alsmede een vefgoedrilg voor rels- en verbliiikosten binnen Suriname. 2. Het vorige lid is van overeenkomstige toepast'lg :p, de plaats *r"r"s;;a ,oorritt.r, de plaatsiervangende leden. en de plaatsvirvangende secretariss-en indien zli aan een zitting van de I(amer deelnemen. Artikel 14 De zittingen en Yergaderingen van de Kamer -zijn openbaar' b" ,,oorritter is eve"nwel b"evoegd om in het belang van de o*"Uu.. orde te bevelen, dat dl behandeling van e-en zaak, .;;h;;i of t.t dele met gesloten deuren zal plaatshebben' Beraadslagingen Yan de Kamer zijn niet openbaar' De voorzitter is ten a1len tiide bevoegd de zitting te schorsen, *.""""t ,"lks ter beraadsiagin,g of--om enige andere reden a 130 No. 16 bedoelde perso te schorsen. indien naar ziin in artikel 9 licl van 3 maanden t. C' J. wenselijk is. Artikel 15 1. De besluiten van de Kamer worden genomen door- de -voor zitter en cle twee leden die aan de openbable behandeling hebben deelgenomen. Bij verhindering of ontstentenis van een 1id wordt llii door' ..r, pluuttr.rvalrg*rd lid vervangen, door de voo'zitter bij toer-beult aan te uzljzen. HOOFDSTUK IV Taak van de Kamer Artikel 16 De Kamer wordt door de Minister en door tussenkomst van deze, ook door andere Ministers gehoord over: a. verkavelingen van gronden, hetz-ij ter bebouwing, hetzij voor landbouw- en andere doeleinden; b. verzoeken tot schadevergoeding, als bedoeld in de Stede bouwkundige wet en de Plauwet; 131 1982 No. 16 c. beschikkingen tot vervallenverklaring van rechten op domeingrond; d. de vaststelling en de toepassinrg van uitgiftevoorwaarden betrekking hebbende op de uitgifte van domeingrond on der een zakelijk of persoonlijk recht; e. geschillen, die zich met betrekking tot de uitoefening van rechten op domeingrond kunnen voordoen; f. het niet verlenen van verlenging van het recht van grond huur; C. het niet verlenen van toestemming tot overdracht van het recht van grondhuur. 2. De Kamer is tevens belast rnet dc beslcchting van gcschillerr, die bij of krachtens wet aan haerr zijn opgeclrhgcn. 3. Bij niet inwilli,ging van een vcrzock voor hct rccht van glorrrl huuraanvrage kan betrokkene bintrcrr dcrtig rlagcn irr bcroclr gaan bij de Grondkamer. Artikel t 7 De Kamer'heeft voorts tot taak hetzij desgevraagd, hetzij ei gener beweging, de Minister en ook andere Ministers, van advies te dienen in alle zaken betrekking hebbende op de uitgifte van grond onder een zakelijk of persoonlijk recht. De vorm van bepaalde overeenkomsten en hun toetsing Artikel 18 l. De overeenkomsten met betrekking tot gronden voor: bebou .,trin.q of voor landbouw- en andere doeleinden, in huur, in ge bruik of onder enig ander persoonlijk rccht, alsmede de over eenkomst tot wijziging rran zodanige overeenkomst, moeten schriftelijk worden aangegaan. Voor zover deze overeenkomsten niet aan de goedkeuring rran een Minister zijn onderworpen, behoeven zij de goedkeu ring van de Kamer. Indiening Artikel 19 1. Rinnen twee maanden nadat de overeenkomst als bedoeld in artikel 18 is aangegaan, moet het verzoek om goedkeuring ' schriftelijk door &n der partijen brj a" Kamer w-orden inge diend, onder overlegging van 3 afschriften van die overeen komst. 2. Indien partijen of hun gernachtigden niet kunnen schrijven en in zodanige andere ,gevillen, als waarin daartoe naar het o0r' deel van te voorzitier redenen bestaan, mogen de partijen of ii,,, g",ro.lrtigden het verzoel< mondeling voordragen aan de vnnr7itt.., die-lret in geschrifte brengt of doet brengen' 3. I)czc bcvocgdhcid tot rnondelinge voordracht gcldt niet voor dc gcrnachti,grlc, dic vzrn hct vcrl.rre, van rcchtsgeleerde hulp ziin hcrocp r.nazrltt. 4. Dc vori|zil.lcr is bevoegd cle partiien of hun gemachtigden bij clc irrdicnin,g vzrn hct verzoelt bijstand te doen verlenen' 5. In het verzockschrift worden de nameu, voornalnen en woon plaats van cle partiien vermeld, alsmede de gronden waarop het verzoek steunt. 6. Indien de goedkeuring vau de overeenkornst als bedoeld in artikel 18 wordt gevriagd op grond van het bepaalde-in ar tikel 21 lid 3, w6rdt t&ens de beschiltking van-de Kamer, waarbij de ontrverlt-overeenkomst werd goedgel<eurd, ver meld.. 1. Artikel 20 Bij niet nakoming van het bepaalde in artikel 19 lid 1, is dc overeenkomst nietternin geldig. De verlener van het recht, kan zolang, de in het vorige lid bedoelde overeenkomst niet door de Kamer is goedgekeurd, niet een rechtsvordering tot betaling van de in die overeen komst bedon,gen priis td!'en degene die zich verbonden heeft, instellen. 132 I982 No. 16 I q 1982 I OD t rr No. lG Artikel 21 De beschikkingsbevoegde over de grond, die voornemens is met een andel een overeenkomst als bedoeld in artikel i8 dan wel een overeenkornst tot wijziging van zodanige overeen komst aan te gaan, is bevoegd een ont\,verp-overeenkomst (in drievoud) ter goedkeur:ing aan de I(amer in te zenden. Het bepaalde in artikel 19 lid 5 is daarbij van overeenkom stige toepassing. De Kamel beoordeelt de ontwerp-overeenkomst met toepas sing van artikel 23 lid L; zii kan haar goedkeuring afhanke lijk stellen van wijzigingcn, ,nvelke zij in verband met het be paalde in dat artikel nodig oordeelt. Indien binnen 3 maanden, nadat de Kamer een ontwerp-over eenkomst heeft goedgekeurd, een overeenkomst wor:dt inge zonden, welke gelijk is aan de ontwerp-overeenkomst, is dc Kamer tot goedkeuring,gehouden. Behandeling Artikel 22 1. Indien de Kamer geen bezwaar tegen de overeenkomst als be doeld in artikel t9 heeft, keurt zij dit goed en deelt dat bij aangetekende brief aan partijen mede. 1. I D. g c. Iniden de Kamer tegen de overeenkomst bezwaar heeft, deelt zij zulks eveneens per aangetekende brief aan partijen mede, met vermelding van de datum en het tijdstip van de zitting waarop partijen hun standpunten kunnen toelichten. Indien partijen bereid ziin aan de door de Kamer gerlaakte bezwaren tegemoet te komen, stelt de Kamer hen in de gele genheid de overeenkomst te wijzigen. De bezwaren worden door de Kamer vastgelegd in een aktc, welhe door partiien wordt ondertekend en voor deze bindend 15, 4. Indien de Kamer haar,goedkeuring aan de overeenkomst ont houdt, r,erklaart zii deze nietig bil een met redenen ornklede beschikking. r982 1 De Kamel onthoudt o.m.: 734 No' L6 Artikel 23 aan de overeenkomst haar goedkeuring bevoegd de opgeroepen deskundige aanleiding van een bij haar oyereen in,gediend verzoek, te belasten. leden hiermee belasten. Yoor een bepaald geval. bij aangetekende brief. a. indien deze in striid is met wettelijke voorschriften of daaraan niet voldoet; b. indien de verplichtingen voor de ene partij uit de over eenkomst voortvloeiende als buitensporig moeten worden beschouwd; c. indien de overeenkornst in strijd zou zijn met een goedge keurd structuur of bestemrningsplan of een voorberei dingsbesluit, als bedoeld in de Stedebouwkundige wet. 2. Indien de I(amer een bcpalirrg uit een overeenkomst of de ovcrkornst zelf goedkeurt in strijd met enig wettelijk voor schr:ift, kan op deze goedl<euring door partijen geen beroep wordcn gcdaan. Artikel 24 De scclctalis uraakt een versl4g van hetgeen bij de monde linge behandeling^ voorvalt met vermelding van de zakelijke in houd. dcr altgelegde verklaringen. Procedure bij tle behandeling van zaken voor de Karner Artikel 25 De Kamer is bevoegd, hetzij ambtshalve, hetzij op verzoek van partijen of hun gemachtigden, getuigen of deskundigen op te roepen. t. q o0. De Kamer is eveneens rnet een onderzoek, naar komstig artikel 19 of 2l Zii kan ook een of meer De aanwijzing geschiedt De oproeping geschiedt 1982 4. Alvorens de in lid 2 bedoelde- taak te aanvaalden' legt de aansewezen at,rt'iaigJ;j;;a"" van de voorzitter de eed of f,:ilifd;i;;;hii^;il 'ij" s"*'t"' "' met onpariijdigheid verslag zal uitbrengen' Artikel 26 1. De bii de artikelen 19 of 21 betrokken partijen of andere be langhebbend.t ;''j; t9'pfitftt 'ott dtett"' ain wie het onder zock is opgedragen, d'es,gevlaagd ter" uitvoering van zijn op ;;;;h; aJ'"oais? iniichiln gen ie verschaf f eu' 2. I)egene, aan wie het ondelzoek- is opgedragen' is bwoegd' desnoods *.t b;;"i;"'u" Jt tttrke a'''m"' het"onroerend goed' i"rrt"p it.t ,.,^tl'- betrekking heeft' te betreden' 3. De uitkomsten van het onderzoek worden'neergele€id in ecn rapport, lr.t*tlkt"#;tkei,d;oidt doot degen? die rnet hct onderzoek weld belast' Artikel 27 machtiging van de l(amer bij deurwaar "T J.ri."riaigen oproepen om aldatar tc getuigen cn cleskundigcn, wier vcrhool ter zitting mcebrcngcn' 136 1982 No. L6 Artikel 29 1. De getuigen zijn verplicht getuigenis af ie leggen, de deskun digen hun diensten alszodanig te verlenen; een en ander be houdens verschoning wegens ambts- of beroepsgeheim' 2. De Kamer kan bevelen dat getuigen en de deskundigen op wie het bepaalde in artikel 25 lid 2 geen toepassing heeft ge vonden, niet zullen worden gehoord dan na het afleggen van de eed of belofte. 3. De getuigen leggen in dat geval in handen van de voorzitter de eed of beloft. af, clat zij de gehele waarheid en niets dan de waarheid zullen zeggen. Voor de in het vorige lid bedoel de deskundigen geldt de laatste zinsnedc van artikel 25L\d 4. 4. Op hct gctuigenvcrhoor als bedocld in het vorige lid is het bclraalclc'in de artikclcn 144, 145 lid 2 en 147 van het Wet bocl< vatr liur,gcrlijkc llcchtsvorclering van ovcreenkomstige toepassing. Van dit gctuigcnvcr'hoot wordt proces-verbaal opgemaakt. Dit gcschicdt ook tcn aanzicn van het deskundigenverhoor indicn hct bcpaaldc in lid 3 l,wccdc volzin toepassing vindt' Kosten Artikel 30 Getuigen en deskundigen die door de l(arner zijn opgeroepen ontvangen eer. vergoeding overeenkomstig de Wct Tarieven in Burgerlijke Zaken. Getuigen en deskundigen ontvangen desverlan,gd-ten 1a-ste van degeni die hen heefi voorgebracht een velgteding door de vo6rzitter te begroten oveieenkomstig de Wet Tarieven in Burgerlijke Zaken. 135 No. t6 1 q I 1. Partijen kunnen.met dersexPloit getutgen verschijnen. Zii kunnen evcneens zii wenselijk achten, t. Zri die als plicht aan De ter zitting meegebrachte getuigen en "q"lr;;J; indfen .,," ttnot'ovtr de l(amer oordeelt. deskundi.qen woldctr hun verhoor dienstig die. hoewel bii deur zi.in velschenen, door gebracht. Artikel 28 getuigen of deskundigen zijn opgeroepen ziin ver die oproePing gcvolg te geven' 2. De l(amer kan bevelen, dat getui'gcn waardersexploit zijn opgeroepen, ntet de openbare macht voor ltaar wordetr f 1982 No. 16 Artikel 31 l. De Kamer deelt haar beslissingen schriftelijk mede' 2, Van de eindbeslissingen van de Kamer staat voor partijel binnen een maand na?at de beschikking aan haar ter kennis is gebracht dan wel geacht kan worden daarvan kennis te hebien g'enomen, beroep open bij het Hof van Justitie' De artilielen Ttid tot en met 714,g van het Surinaams Wet boek van Burgerliike Rechtsvordeiing zijn van overeenkom stige toepassing. HOOFDSTUK V Overgangs- en slotbePalingen ' Artikel 32 Dit decreet brengt geen wijzigingen in overeenkotnsten als bedoeld in artikel 18 die'voor het van kracht worden van dit de creet zijn aangegaan. L Artikel 33 Dit decreet, dat a1s Decreet Grondkamer kan worden aange haald, treedt in werking op 1 juli 1982. Het wordt geplaatst in het Staatsblad van de Republiek Su riname. lnn LJ I Beroep tegen beslissingen van de Kamer e 1982 138 De Minister-President, Minister van Algemene Zaken, H.R. NEYHORST. De Minister van Natuurlijke Hulp bronnen en Energie, E.L. TJON r(rE SIM. De Minister van Landbouw, Veeteelt en Visserij, J.K. SARTMAN. De Minister van Buitenlandse Zaken, H.H. NAARENDORP. De Minister van Binnenlandse Zaken en Justitie F.J. LEEFLANG. De Minister van Onderwijs en Wetenschappen, H.H. RUSLAND. De Minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Voorlichting, J. HARDJOPRAJTTNO. De Minister van Financi6n en Planning, H.R, NEYHORST. No. 16 Gegeven te Paramaribo, de L.F. RAMDAT MISIER. Het Militair Gezag, De Bevelhebber van het Nationaal Lqger, D.D. BOUTBRSE. De Plv. Bevelhebber van het Nationaal Leger, R.D. HORB. 1982. De Minister van Volksgezondheid en Milieubeheer, B. SITAL. De Minister van Arbeid en Sociale ZaL<en, G.B. SANKATSING. De Minister van Openbare Werken, Telecommunicatie en Bouwnijvelheid, M.N. ATAOBLLAH. 189 No rG De Minister van Leger en Politie, I. GRAANOOGST. De Minister van TransPort, Handel en Industrie, I.E. FONG POEN, Uitgqgeven te Paramariho, 'de lSde juni 1982' De Minister van Binnenlandse Z*en en Jrrstitie, I'.J. LJEFLANG. e, NOTA VAN TOELICHTING (DECREET INZAKE DE GRONDKAMER) 1982 DECREET van king tot de instelling I 141 No. 16 15 juni 1982, houdende regelen met hetrek van een Grondkamer voor Suriname. (Decreet Grondkamer) NOTA VAN TOELICHTING ALGEMEEN Zoals algerneen mag worden verondersteld, neemt het grond gebruik in Suriname voortdurend toe' Dit is een gevolg van het feit dat de grond niet alleen [uimte verschaft, maa." ook"rroor onze bevolking-basis voo' de welvaart is. In dit licht bezien behoort de ,grond dan ook te worden be schouwd als een gemeenschappelijk-et'fg-oed van'de bevoll<ing cn moet uit hoofde duuruun op d. ,o".rt efficidnte wiize wo|clcn gr: dxuloiteerd. beschelmd en beheerd.- ' bit laatste karr slechts op een doelmatige wijzc gcschictlcrr, indien ten aanzien hiervan wettelijke maatregelen wordcn gctro men. Ingevolge het Algemeen decreet-A-l 3 van 25 maarL 19'32 (S'B' 19g2 Nil OZI b.hoo.t" de zorg voor het algemeen grondbelcid, dc dorniniale aangelegenheden, de bestemming en- cle uttgtttc van ;;;;J;;^;" d" ?"glE-.ntering en het toezicht.op het .qrondgeb,uil< ;;t J. taak van iret Ministeiie van Natuurlijke Hulpbronnen eu Energie.--- o.r. taak kan moeiliik worden uitgevoerd, indien de pa.rticu liere grondeigenaar of airdere grondee"rechtigden,geheel vr-ij zijn in het"gebruiii en de keuze van de verdeling van de grond'--- Nio, o.r, oordl.l werkt dit alierlei misstanden in de hand, waarvafl vooral de rninder draagkrachtige groepen van de bevol kins de dupe worden.^^"" F"";; Lii a. beschikking over d-e grond zijn meestal onher stelbaar. De bodem rnoet dan ook als dra.get' van niet te vervan,qen notenticel. uiterst zorgvuldi,q worden beheeld en beschelrnd' ''""-R;;J; ir .e"rt.ta dat de misstanden in velerlci vormen l<utrnen voolkomen. Enkele hiervan zijn: Bii herhaline komt het voor dat de uitgegeven gr:ond aan de d#rorn g"g.r"t bestemming wordt onttrokken' 142 1982 No. l0 2. FIet te yerkavelen terrein wegens zijn vorm of afmeting c,l geschikt is voor het daarvoor bebstemde doel (b.v. ter bebou u,ing en voor landbouwdoeleinden). 3. Verkavelingsprojekten worden de laatste tijd veel in huur koop uitgegeven. Huurkoop is de verkoop en koop op afbe taling met een eigendomsvoorbehoud van het verkochte tot het moment van de betaling van de laatste termijn of door eerdere vervulling yan voorwaarden dienaangaande oyereen gekomen. Aangezien in de praktijl< de wet huurkoop onroerend e,oed (G.8. 1978 No. 32) nog niet werkt is voor deze huurkoop de notariijle bijstancl niet vereist en komt 'het bij herhaling voor clat ccn kavcl aan mcerdcre l<opers u,ordt verkocht. Het kornt ook voor dat clc oor-spronl<clijke eigenaar die tot verkaveling ovct,gin.g, hct orrrocrcrrcl eoed in zijn geheel rnet hypotheek har.l lrczwiralrl, zodat bii cen cvcntuele executie, de kavelko 1;cls in crnstigc rnatc worden gedupeerd. 4. Brritcnsporige verplichting'en die veelal worden opgelegd aan dcgcncn die zich verbonden hebben bij gronduitgitfe ondei een persoonlijke titel, waarbii redeliikerwijze kan worden aan genomen dat de huurder of gebruiker enz. niet of slechts rnet zeer veel moeite deze verplichtingen zal kunnen nako men, Van een wezenlijk toezicht (preventief en repressief) op het grondgebruik in Suriname is er praktisch nog maar weinig terecht gekomen, hetgeen niet alleen in strild is met de ont wikkelin,gsaanpak, de Surinaarrse overheid is bij het ont-wikkelingsproces in bijzondere rnate betrokken, omdat het overgrbte deel van haar erondgebied tot het staatsdomein behoort; de grondoroblemen van het land nemen dus een centrale plaats in bij het ontwikkelingsplan - en zouden ookvoor het land onaanvaardbabre misstanden met zich kunnen meebrengen met alle nadeli.ge gevolgen van dien. Wij zijn dan ook van oolcleel dat van Overheidswege alle maatregelen te baat moeten worden senomen om de proble men en misstanden ver terug te dring.en. Slechts hierdoor wordt het voor de Overheid mogelijl< gc rnaakt een cloelmatig^ toczicht op het ,gronclg-ebruik r.rit te oc fenen 143 No. 16 1982 Met de goedkeuring No. 96) is de eerste staP op het grondgebruik oP van d,e Stedebouwkundige wet (G'B' I9i2 in deze lichting gezet, opdat het toezicht bevredigend" wEr. kan worden uitgeoe fend. Deze wet die op I augustus l972irt werking is-ge'treden' gecft re,elen voor de SteaeUo"i'kundige bestemming en bebouwing varl ;;"";J;r, opdat volgens plan gronden in wooncentra en daarorrl fi ,;.iil ;;;;;., ;3'Jo.i *uti I w o,clen, i" q:d:.d I iL..{*'] : : :.t"" Hoe ,r-reerhe., met rcchtsgeldige strttctuur'' bestctnmtngs- ctt u.rf.ur.iirrgrpiu.rrr..^it"" *"ttu"", dt"s t" beter vool dc Ovcrhcirl en de particufieie belanghebbende' Een andere *r;?;;gtl "p ciit gebied is tc vindcn in dc l)lan wet. die gezien *o"i*o-tdt"'als te"t' uitvloeiscl vall ccll itlgctttctrc rrlrirt.tiitl. oid."ing van het -grondgebicd' Eerder is al ,g"*#".".ra: irt c"e, docl scr.ic't l,czit lrt ., .t I srondsebruik niet #;;;;; s"*iJ t" h& onrlcrhavigc tlct:rc.'t l;;,6,"#;;;k';; e;;";k;;;rln hct Ievcrr ge,.oc1,c,r .,r.1r.r rI,.r de Overheia g.*.rrt'"-t"t'itt't (preventief en repressief) r'p hct grondgebruik uit te oefenen' IIit het t ou.rrtlurtJe volgt dat een belangnjk ondeldccl varr de tuul*ru" d. Grondkamer ial zijn.de beschermtng van dc l)ar' ticuliere belangen ;il; ;;;;J tbi'iktt 'owel tegen.de Overhcid als tegenov.. a. pu,tit"f;;;;;;"eb-e-zitters' die- soms-'mishltrilt maken van hun prti;i.-t.;;"""1'-dt l<leine'srondsebl'uikels' De Grondku*"t"'"'i s1;" i"tft t'"ften bii zaken als -planning en bestemming en bii e;tii"i'" ""n delfstof'fen e'd'' z-o'dat bii de in de vorig. ,i,, U"ili;;';ili" de-i"uk van de Grondkamer be perkt zal bli-iven tot o.m': 1. Gronduitgifte door de Overheid voor: agrarische doeleinden ; bebouwings' en bewoningsdoeleinden; c. industriBle doeleinden; d. bijzonderedoeleinden' 2. overeenkomsten betreffende de grond door particulieren over: a. agrarische doeleinden; b. bebouwings- en bewoningsdoeleinden; a. b. t44 1982 c. industridledoeleinden; d. bijzonderedoeleinden. Bij deze gronduitgif te zaL de Grondkamer een preyentief wer I<ende cn corrigerende taak yervullen. Het preventief toezicht za7 hoofdzakelijk bestaan in het geven van adviezen en het toetsen van de betrekkelijke overeenkomsten aan de door dit decreet en andere wettelijke regelingen vastgestelde normen en tevens aan de normen van redelijkheid en billijkheid. Bij de categorie 1 onder a en b zal heL advies betrekking hebben op de verkavelingsplan nen en op de vaststelling en de toepassing van de uitgiftevoorwaar den en bij de categorie 2 onder a en b zal deze behalve op de ver kavelingsplannen ook bestaan in het toetsen van de uitgiftecon tracten aan bepaalde normen (artikelen 16 en 18 e.v.). Het repressief toezicht (corrigerende werking) is gedeeltelijk tcrug te vinden in de artikelen 16 en 17. De in te stellen Kamer moet dus gezien worden als een onaf hankelijke instantie met adviserende en rechtsprekende bevoegd hcclcn op het stuk van de relatie tussen grondgebruikers en dege nc clic bevoqgd is over de grond te beschikken. Wat de rechtspraak van de Grondkamer betreft, wordt het No. 16 volgcnde opgemerkt: Mct de eigenlijke rechtspraak kan dezc rcchtspraah bii uitsluiting aan de zij niet worden belast, daar gewone rechterlijke macht is opgedragen. Wel wordt de Kamer in bijzondere gevallen belast met de besleclrting van geschillen die bij of krachtens decreet aan haar zijn opgedragen (artikel 16 lid 2). Met de oneigenlijke rechtspraak kan de Grondkamer wel wor den belast, omdat deze strikt senomen geen rechtspraak is. (toetsing van de overeenkomst aan bepaalde normen). Hier is de wetgever dus volkomen vrij de oneigenlijke recht spraak toe te vertrouwen aan wie hii wil, Hii kan de uitvoerende macht hiermee belasten, maar ook de rechterlijke macht. Wat niet onder ei,genlijke rechtspraak valt, be hoort dus in het algemeen tot de competentie vn de Kamer, dat zijn dus zaken die tot de sfeer van de gronduit.qifte behoren en waarbij de daarop betrekkin.q hebbende overeenkomsten aan be paalde normen worden getoetst. 145 I982 No. 16 Reeds is gesteld, dat het merkwaardige in de positie van dc Kamer is haar onafhankelijkheid van de Regering. Deze kan min of meer ruimte latende regels stellen, maar zij heeft over de Ka mer geen zeggenschap. Evenwel behoort de Kamer ondanks haar onafhankelijkheid niet tot de Rechterlijke Macht. Zij oefent, zoals reeds is gesteld, geen rechtspraak uit. Haar beslissingen als bedoeld in artikel 3l zijr' geen vonnis sell. Daar komt niet het aan vonnissen eigen \gezag van gewijsde toe. Het zijn dus administraticve beschikkingen. Maar ondanks dit alles bren,gt de onaflhankelijkheid van clc Karner, de aard van haar taak, haar wcrkwijze cn de regels die dit decreet zal geven ter waarbot:ging van een dctrgdcli.ikc llloccsvoc ring mede, dal aan, haar beschikkingen dczelfde l<racht moct wot den.gegeven als aan de door de rechter in oncigcnliil<c t'cchtsPr.;r:rl< gegeven b eschikkingen. Artikelsgewijs Artikelen 1 en 3 In artikel 1 vinden wij de normale begripsbepalin,gen, terwijl in artikel 3 de Grondkamer in het leven wordt geroepen. 146 1982 No. 16 Artikelen 5 en 6 Vanwege de vele ingewiltkelde juridische kwesties die zich mct betrehking tot gr:onclzaken kunnen voordoen, is het gewenst dat de voorzitter en de secletaris juridisch geschoold zijn. I{et daselijks r,verk komt op hun schouders neer en de beleids lijnen van de Kamer worden zoveel rnogeliik door hen bepaald' De bevoegdheden van de leden van de I(amer za1 voor de praktijk Yan groot belang zijn. feneinde de Kamer in de g^elegenheid te stellen haar werk naar behoren te verrichten, ztln in de artil<elcn 26 t/m 31 opgeno men, dat de Kamer getuigen en deskundie-en l(an horen. Artikelen 7 t/rn 10 l)czc iu t.il<clctr bcltocvcn rf{ccl1 tocliclrting. Arl.il<cl 1l Ofschoorr rlc wcr]<zaarlhcrlcn vzrn de l(amer in het algemeen geen lcchtspraali in cigcnlijkc zin r.ormt, is het gewenst dat enkele voor de ,leden van dc lcclrtcrlijl<c nracht geldende bepalingen met betrekkin.g tot de gehcinrhourlingsplicht en het optreden als ge machtigde, ool< voor clc irr dit artilicl bedoelde personen behoren te gblden. Ook de secretalis van cle Grondhamer mag zich niet in enig' bijzonder onderhoud of gcsprek rnet partijen inlaten. Daarrnee is niet gezegd, dat de secretaris gecn zniver forrnele of zakeliike in lichtiqgen zolr mogen verstrekhen. Wel zal de secretaris zich voor: het geven van aclviezen omtrent het door een bepaalde pariij in te nelnen standpunt onthouden, omclat zulks tot verwarring aanlei ding kan geven. De sanctie gesteld op het overtreden van dit artiltel is te vin den in artikel I lid 2. I I I i Artikel 2 Dit artikel moet gezien worden in het licht van de moderne wetgevingstechniek en is verder in navolging van andere .wettehj ke iegelingen, welke er toe strekken buiten twijfel te^ stellen, dat bij of- kraihtens staatsbesluit aanvullende voor:schriften kunner, wbrden vastgesteld. Het staatsbesluit lcan sneller worden aange past aan de veranderde omstandigheden dan het decreet (wet)' Artikel 4 Dit artikel regelt de samenstelling en de werkwijze-v.al de Grondkamer. De Groudkamer is een college, dat het beleid der Kamel met betlekl<ine tot de uitvoerirlg van de aan haar opge dr.4g^en taak bepaalt."Teneinde bij verhindefing of onts.terrfenis ,,ur'.", lid of de secretaris te kunn"en optreden, hunnen bij de I(a tner een of meer plaatsvervangende ledin of secretarisserr wor-den benoemd. 1982 147 Artikelen 12 tlm 15 Deze artikelen behoeven geen toelichting. No. 16 Artikel 16 a. De formulering is bewust gekozen, omdat de Kamer geen tazrli zal hebbe! bij de planning en bestemming ingevolge de Stedc bouwkundige wet (G.8. 1972 No. 96) en de?lanwet. In deze wetten is het horen van de interdepartementale Cotu dinatie-Commissie en de Planraad verplicht gesteld, zodat het horen van de Grondkamer hier nief nodig"is. Wel is zi.i nodig bii -de verkavelin,g van gronden, hctzii-voor woonbcl bouwing, hetzij voor landbouwiloeleinclen. Bii deze gevallen beslist de betrokl<en Ministcr, zorlarl vool een doelma tig toeziclit op het grondgebrulk nodig is, dat hii vooraf de Grondkamer hoort. '. b. C. Artikel 17 Terwijl bij artikel 16 het horen van de Grondkamer vooraf verplicht is gesteld, is bij artikel l7 deze imperatieve verplichting niet opgenomen. cle Grondkamer horen uit ei,qener bewegin,q beurt de nodige maat l<an nemen (repressief In verband met de deskundigheid van de leden van de Kamer is-het noclig dat de Grondkamer ook advies uitbrengt over alle schadevergoedingspr:ocedures ingevolge de Stedebo;wkundig.e wet (art. 12-16) en de Planrvet (art. f+-tS1. De taak van de Kamer met betrekking tot de uitgifte van do meinland ondcr cen zakelijk of persoonlijk recht zal beperkt bliir., tot het uitbren,qen van advies in verband met de iast stelling en de toepassing van de uitgiftevooro,aarden. Aangezien de Grondkamer ook een advies-college zal zljn, spreekt het vanzelf dat z4 moet worden uitgeschakeld, bii se schillen die zich met betrel<king tot de uito"efeni.rg ,un ij"flr ten op domeinqrond kunnen voordoen. Artikel l6 onder e heeft deze strekking. d. Bij dit laatste artikel kan de Minister bii grondzaken. Ook kan de Grondkamer de Minister van adyies dienen, die op zijn legelen.op hct stuk van ,het grondgebruik toezicht). 148 1982 Artikelen 19 en 20 Artikel l9 onderwerpt elke overeenkomst als bedoeld in tikel 18 nadat zij is aangegaan, aan toezicht door de Kamer. Deze moet onder meer nagaan hetgeen in artil<el 23 is No. 16 Artikel 18 IIct vclcistc clat bcpaalde overeenkomsten schriftelijk moeten rvordcn .r;urgcg'zriln, is in het stelsel van het onderhavig decreet, clat door: rnicldcl van toctsing rcdcliike toestanden wil hebben, on ontbccllijl<. I)czc l.octsing' strcht ntet zozeer ter bescherming van dc bc1 anp,;cn v;rrr <lc bcsclril<kingsbevocgcle over de grond en,grond gcbruil<cr, nraat' rlictrt vooln;rntcliil< hct algemeen belang. Itii dc ovcrccnl<tttnsl.cu wetarbii cen zahelijk recht wordt ge vcsl.i,gr[, zorgI tlc ttotnlis tct-t ovcrstaan valr wie deze overeenkomst 'uvoltlt opllctniral<1. voor r:cdclijl<e ioestanden met betrekking tot het g,r'otrdgclrr-rril<, zoclat deze buiten de werl<ing van artikel 18 vailen. ar be paald. Voor een effectief toezicht is de tnedewerking; van partijen on ontbeerlijk; zij moeten de Kamer van de op vorenstaande punfer te toetsen overcenkourst op de hoog'te breng-en. Tot deze medewerkins- in de vorm van toezending van de aangcqanc overeenkomst ain de Kamer, worden zij verplicht. Teneinde de nakominq- van deze verplichting te verzel<ct:en, is op het verzuim ten nadele van de beschikkingsbevoegde ,qestelcl, dat, zolang de goedl<euring van de overeenkomst door de Kamel niet is velleend, de teg'enprestatie niet in rechte vorderbaar is. Dit gevol,g tast echter de verbindende kracht van de overeen l<omst in het geheel niet aan en laat alle overige rechten en ver plichtingen uit de oveleenkomst ongewijzigd. Ook de mondelino;e overeenkornst hee[t van het aanqaan af volledige rechtskracht voor partijen en behoudt deze ook als de voor de indiening gestelde termiin van twee maanden na het aan g'aan verstreken is. Van veel belang is het cerdclvermelde gevol,g niet vermits het een en ander niel. wegneemt clat de tcgenprcstatie rvel vcrschuldigd wordt. Zodra de l(amer, nadat de overeenkomst alsnqq is ingezon den, de overeenkomst goedkeurt houdt de niet vordei'baarheid op cn kan de beschikkingsbevoe.qde ook over de sinds het aansaan 149 No. t6 verlopen tijd betaling- yan de tcscnpr.estatir: gesteld dat de bedoelde sanctic bcpialcl nici. Dc I(arner heeft voornamelijk te beoordelen of de overeen komst aan dc in artikel 23 omschreven eisen voldoet en mag de goedkcuring uitsluitend weigeren indien zulks niet het geval is. I)c toetsing door de Grondkamer mag niet verder gaan, dan hetgecn in het karder van de wettelijke regelingen en/of overeen homst gct-rotloold is. Wanneer de I(amer de overeenkomst niet kan goedkcllrcn omdat zij aan een der in artikel 23 g'estelde eisen niet voldoet, dan hceft zii de bevoegdheid de overeenkomst te wij zigen of nietig tc verklaren." Zo kan ecn bovcnmatige prijs worden teruggebracht tot het geen ledelijkerwijze billiik te achten is.-. Vcrdei kunnen bLritenspor-ige bedingen worden gematigd tot lrict-ilruitcnspor-igc cn zttllcn alleen volstrekt ontoelaatbare bedin gur door haar woldcr.r g'cschrapt." Dc vcrr"rictigingsbcvoc,.qclheid van de I(amer is op cle laatste piaal-s r,;czct our ilaarmcclc tril. tc drukken, dat de,door partijen ge wildc iechtsvcr'houcling- door hztar zovcel mogelijk moet worden g'e6erbiedigd." Slechti wanneer de eerbiediging in strijd zou zijn met bepaal de normen, mag zij ingrijpen, lvaaldoor de overeenkomst gew{ zigd wordt of door haar nietig wordt verklaard. Artikelen 25 tlm 30 Deze artil<elen spreken voor zicl:,zelf en behoeven geen toe lichting. Artikel 31 Dit artikel behandelt het beloep dat kan rvorden ingesteld tqgen cle bi:slissing van de I(amer. In afrvijhing van hetgeen in dergelijke gevallen gebruikelijk, is het beroep niet gegeven bij een hoger administratief orgaan (b.v. de Minister) maar bii het Hof van Justitie, e.e.a. ter meerdere ze kerheid van partijen. Wat betreft de termiin voor het instellen van het beroep, alsmede de plocedure da.arvan, is aansluiting .qezocht bij de Personeelswet (G.B. 1962 No. I95). 150 1982 van de overeenkomst eisen. Boyen werd al van ernstige aard is. 1982 No. 16 . -4ij i.s yooral te zien als een aan de gr.ondgebruikcls iegcns clcbeschikkin,gsbcvoep,de gcgeven d*une*.ftd.I. " Hij kan doo' betilirg tc wei,g'.ien d,c bcscrrikkin,,lsrrcylri.!Lr(. over. de grond ertoe brenge" u.ij-r"iilig mecle tc *.r[";;,;; irct o1r schri lt te br.en,gen van de rnond.tirr,q."ou.r.ccnkornst. Door herstcl van verzuim van inzcndin*^ r<irn ovcr.iserrs rre bc schikkingsbevoegde deze sanctie volledi.q ";g";;;;";rr;I";r. Artikel 2l Het vereiste van g'oedkeuring van overeenkomsten ars bcrrocrrlin artikel tB, rnaaht, dat cle U.riirif.i.-i"grb;;;g;; ;4rr'g.i:",r,l ,,,i.rkan verhuren enz. enz. op a. aoo. ii"*",gewilde voorwaarclen. [)cbevoeg'dheid van de Kame, "- a" "".reenkor,rstcn te r,vijzig.cn iil:l,X111.liik vccl ver.d.er-cn schept d. ;;;;riii.i*ia, jri';li ..,, |,.:t.l,n\li,*shcvocg'rlc. als Irif eenrraal ..n oi.r".rko*ri t,..f't g" sloten, dwinst tc vcrhnren, of in gebruik te geven op J. .loo, .1.tr(amer gewilcle voorwaarden. o .- ..t Om nu aan het ,gerechtvaardied bezwaar tegen wiizieingsbe voeg'dheid tegemoet ie l<ome,, i, ait uriit "i l;;:t';;;*;;?'oor. nomen. Het opent de rnogelijkrreid een ontwerp-overeenkomst door deI(amer te doen toeisen.in dicr voege Jrt aJ f<rr"*,;ff;iiilJi ort-rverp goeclkeurt, verplicht is cen vervolgens aangegane'a.-rir;ti" ve overeenkomst, mits g.elijk aan het o-ntwerp &J.r...r, fo.d tekeu.en. De in dit artikcl opg.ro,r",r'r"qqclirrg'i, ,;;.;;;i il.ao.ta voor de zo- juist bedo-elde .g.evalle,, .ui.op'd; "i;;;;;" t "i u"t woord op de vraag of hii^toi- verh,ur of in gebruik'ls"u.; ^r"o,r.r-gaan, wil en kan doen afhangen van de 'riorr.t,aar,ll" wa--op lret een en ander wordt toegestaan. i Artikelen 22 en 28 Dc Kanrel heeft terr nanzicn van rlc tcr toetsing inl,czondur overecnkomst dr.iedrlci hevoer.dheicl: zii l<an i; ;";,.:;;i.;;;-i goedkerrren; zij kan.de ovcr.ccrrkornst wiizi.qen .,iri: f.rr-a;^;;;,:: eenKolnst nretle verl<laren. : i "t I i 151 198? Artikelen 32 en 33 Deze artikelen trehoeven geen toelichting. No. 16 De Minis[er nan Natuurlijke Hulp bronnen en Energie, E.L. TJON KrE SIM. DECREET INSTELLING GRONDVERZBTBBDRUT SURINAME DECBEET L.S STAATSBLAD IgsA }IO" 17 ,t