Regulation on protected species of wild mushrooms

1765 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1) z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko wyst´pujàcych grzybów obj´tych ochronà Na podstawie art. 50 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) za rzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) gatunki dziko wyst´pujàcych grzybów: a) obj´tych ochronà Êcis∏à, b) obj´tych ochronà cz´Êciowà, c) obj´tych ochronà cz´Êciowà, które mogà byç pozyskiwane, oraz sposoby ich pozyskiwania, d) wymagajàcych ustalenia stref ochrony ich ostoi lub stanowisk oraz wielkoÊç tych stref; 2) zakazy w∏aÊciwe dla poszczególnych gatunków lub grup gatunków grzybów i odst´pstwa od zakazów; 3) sposoby ochrony gatunków grzybów. § 2. Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. § 3. Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. b, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. § 4. Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. c, oraz sposoby ich pozyskiwania, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia. § 5. Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. d, oraz wielkoÊç stref ochrony ich ostoi lub stanowisk, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia. § 6. 1. W stosunku do dziko wyst´pujàcych grzy bów nale˝àcych do gatunków, o których mowa w § 2, wprowadza si´ nast´pujàce zakazy: ——————— 1) Minister Ârodowiska kieruje dzia∏em administracji rzàdo wej — Êrodowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzà dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Âro dowiska (Dz. U. Nr 134, poz. 1438). 1) zrywania, niszczenia i uszkadzania; 2) niszczenia ich siedlisk i ostoi; 3) dokonywania zmian stosunków wodnych, stoso wania Êrodków chemicznych, niszczenia Êció∏ki le Ênej i gleby w ostojach; 4) pozyskiwania, zbioru, przetrzymywania, posiada nia, preparowania i przetwarzania ca∏ych grzybów i ich cz´Êci; 5) zbywania, nabywania, oferowania do sprzeda˝y, wymiany i darowizny grzybów ˝ywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a tak˝e ich cz´ Êci i produktów pochodnych; 6) wwo˝enia z zagranicy i wywo˝enia poza granic´ paƒstwa grzybów ˝ywych, martwych, przetworzo nych i spreparowanych, a tak˝e ich cz´Êci i pro duktów pochodnych. 2. W stosunku do dziko wyst´pujàcych grzybów nale˝àcych do gatunków, o których mowa w § 3 i 4, wprowadza si´ nast´pujàce zakazy: 1) zrywania, niszczenia i uszkadzania; 2) niszczenia ich siedlisk i ostoi; 3) dokonywania zmian stosunków wodnych, stoso wania Êrodków chemicznych, niszczenia Êció∏ki le Ênej i gleby w ostojach; 4) pozyskiwania, zbioru. § 7. 1. Zakazy, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1—3 i ust. 2 pkt 1—3, w stosunku do dziko wyst´pujà cych grzybów nale˝àcych do gatunków, o których mowa w § 2 i 3, z wyjàtkiem gatunków oznaczonych w za∏àczni ku nr 1 do rozporzàdzenia symbolem (1), nie dotyczà: 1) wykonywania czynnoÊci zwiàzanych z prowadze niem racjonalnej gospodarki rolnej, leÊnej lub ry backiej, je˝eli technologia prac uniemo˝liwia prze strzeganie zakazów; 2) usuwania grzybów niszczàcych materia∏y lub obiekty budowlane. 2. Zakazy, o których mowa w § 6 ust. 2, w stosun ku do dziko wyst´pujàcych grzybów nale˝àcych do ga tunków, o których mowa w § 4, nie dotyczà pozyskiwa nia grzybów lub ich cz´Êci i produktów pochodnych przez podmioty, które uzyska∏y zezwolenie wojewody na ich pozyskiwanie. § 8. Sposoby ochrony gatunków dziko wyst´pujà cych grzybów polegajà w szczególnoÊci na: 1) zabezpieczaniu ostoi i stanowisk grzybów przed zagro˝eniami zewn´trznymi; 2) zapewnianiu obecnoÊci i ochronie ró˝nego rodza ju pod∏o˝a, na którym rozwijajà si´ chronione ga tunki grzybów, w szczególnoÊci: a) drzew w odpowiednim wieku i gatunku, b) rozk∏adajàcego si´ drewna, c) ska∏ i g∏azów; 3) wykonywaniu zabiegów ochronnych utrzymujà cych w∏aÊciwy stan siedliska grzybów, w szczegól noÊci: a) utrzymywaniu lub odtwarzaniu w∏aÊciwych dla gatunku stosunków Êwietlnych, b) utrzymywaniu lub odtwarzaniu w∏aÊciwego dla gatunku stanu gleby, c) utrzymywaniu lub odtwarzaniu w∏aÊciwych dla gatunku stosunków wodnych, d) koszeniu siedliska, w sposób w∏aÊciwy dla ga tunku, e) wypasie zwierzàt gospodarskich na obszarze siedliska, w sposób w∏aÊciwy dla gatunku chro nionego, f) regulowaniu liczebnoÊci roÊlin, grzybów i zwie rzàt majàcych wp∏yw na chronione gatunki; 4) obserwacji i dokumentowaniu (monitoring) stano wisk, ostoi i populacji gatunków; 5) zabezpieczaniu reprezentatywnej cz´Êci populacji przez ochron´ ex situ; 6) przywracaniu grzybów z hodowli ex situ do Êrodo wiska przyrodniczego; 7) przenoszeniu grzybów zagro˝onych na nowe sta nowiska; 8) edukacji w zakresie rozpoznawania gatunków chronionych i sposobów ich ochrony; 9) promowaniu technologii prac zwiàzanych z prowa dzeniem racjonalnej gospodarki rolnej i leÊnej, umo˝liwiajàcych zachowanie ostoi i stanowisk ga tunków chronionych. § 9. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Ârodowiska: J. Swatoƒ Dziennik Ustaw Nr 168 — 11814 — Poz. 1765 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 9 lipca 2004 r. (poz. 1765) Za∏àcznik nr 1 GATUNKI DZIKO WYST¢PUJÑCYCH GRZYBÓW OBJ¢TYCH OCHRONÑ ÂCIS¸Ñ* Lp. Nazwa polska Nazwa ∏aciƒska GRZYBY FUNGI borowikowate Boletaceae 1 borowik korzeniasty Boletus radicans 2 borowik królewski Boletus regius 3 borowik (podgrzybek) paso˝ytniczy Boletus (Xerocomus) parasiticus 4 poroblaszek ˝ó∏toczerwony Phylloporus pelletieri 5 szyszkowiec ∏uskowaty Strobilomyces strobilaceus czarkowate Sarcoscyphaceae 6 czareczka d∏ugotrzonkowa Microstoma protracta 7 czarka — wszystkie gatunki Sarcoscypha spp. flagowcowate Meripilaceae 8 flagowiec olbrzymi Meripilus giganteus 9 jamczatka bia∏obrunatna Antrodia albobrunnea 10 ˝agwica listkowata Grifola frondosa gàskowate Tricholomataceae 11 dwupierÊcieniak cesarski Catathelasma imperiale 12 gàska olbrzymia Tricholoma colossus 13 wilgotnica czapeczkowata Hygrocybe calyptriformis gwiazdoszowate Geastraceae 14 gwiazdosz — wszystkie gatunki Geastrum spp. 15 wieloporek gwiaêdzisty Myriostoma coliforme jod∏ownicowate Bondarzewiaceae 16 jod∏ownica górska Bondarzewia mesenterica kisielcowate Exidiaceae 17 p∏omykówka galaretowata Tremiscus helvelloides kolcownicowate Bankeraceae 18 kolczakówka — wszystkie gatunki Hydnellum spp. 19 sarniak — wszystkie gatunki Sarcodon spp. 20 szaraczek ∏useczkowaty Boletopsis grisea kustrzebkowate Pezizaceae 21 koronica ozdobna Sarcosphaera coronaria lakownicowate Ganodermataceae 22 lakownica lÊniàca Ganoderma lucidum maÊlakowate Suillaceae 23 maÊlak (borowiec) d´ty Suillus (Boletinus) cavipes 24 maÊlak trydencki Suillus tridentinus 25 maÊlak ˝ó∏tawy Suillus flavidus mi´kuszowate Hapalopilaceae 26 mi´kusz szafranowy Hapalopilus croceus ozorkowate Fistulinaceae 27 ozorek d´bowy Fistulina hepatica pa∏eczkowate Tulostomataceae 28 pa∏eczka — wszystkie gatunki Tulostoma spp. pniarkowate Fomitopsidaceae 29 amylek lapoƒski Amylocystis lapponica 30 pniarek (modrzewnik) lekarski (1) Fomitopsis (Laricifomes) officinalis 31 pniarek ró˝owy Fomitopsis rosea purchawkowate Lycoperdaceae 32 kurzawka bagienna Bovista paludosa 33 purchawica olbrzymia Langermannia gigantea siatkolistowate Gomphaceae 34 bu∏awka obci´ta Clavariadelphus truncatus 35 bu∏awka pa∏eczkowata Clavariadelphus pistillaris 36 bu∏awka sp∏aszczona Clavariadelphus ligula 37 siatkolist maczugowaty Gomphus clavatus smardzowate Morchellaceae 38 krà˝kówka ˝y∏kowana Disciotis venosa 39 naparstniczka czeska Verpa bohemica 40 naparstniczka sto˝kowata Verpa conica 41 smardz jadalny Morchella esculenta 42 smardz pó∏wolny Morchella gigas 43 smardz sto˝kowaty Morchella conica 44 smardz wynios∏y Morchella elata soplówkowate Hericiaceae 45 soplówka — wszystkie gatunki Hericium spp. sromotnikowate Phallaceae 46 màdziak psi Mutinus caninus 47 sromotnik fio∏kowy Phallus hadriani Dziennik Ustaw Nr 168 — 11815 — Poz. 1765 szmaciakowate Sparassidaceae 48 szmaciak — wszystkie gatunki Sparassis spp. t´goskórowate Sclerodermataceae 49 promieniak wilgociomierz Astraeus hygrometricus truflowate Tuberaceae 50 trufla wg∏´biona Tuber mesentericum ˝agwiowate Polyporaceae 51 oran˝owiec blado˝ó∏ty Pycnoporellus alboluteus 52 ˝agiew okó∏kowa Polyporus umbellatus POROSTY LICHENES chrobotkowate Cladoniaceae 53 chrobotek alpejski Cladonia stellaris 54 chrobotek czarniawy Cladonia stygia 55 karlinka brodawkowata Pycnothelia papillaria chróÊcikowate Stereocaulaceae 56 chróÊcik — wszystkie gatunki Stereocaulon spp. czasznikowate Icmadophilaceae 57 czasznik modrozielony Icmadophila ericetorum granicznikowate Lobariaceae 58 granicznik — wszystkie gatunki (1) Lobaria spp. 59 podgranicznik — wszystkie gatunki (1) Sticta spp. 60 tarczynka przygraniczna (1) Lobarina scrobiculata kruszownicowate Umbilicariaceae 61 kruszownica — wszystkie gatunki Umbilicaria spp. 62 p´cherzyca nadobna Lasallia pustulata obrostowate Physciaceae 63 obrostnica — wszystkie gatunki Anaptychia spp. 64 turzynka okaza∏a (1) Heterodermia speciosa odno˝ycowate Ramalinaceae 65 odno˝yca rynienkowata (1) Ramalina calicaris 66 odno˝yca w∏osowata (1) Ramalina thrausta 67 odno˝yca — pozosta∏e gatunki Ramalina — pozosta∏e gatunki paw´˝nicowate Peltigeraceae 68 do∏czanka — wszystkie gatunki Solorina spp. 69 paw´˝nica — wszystkie gatunki Peltigera spp. paw´˝niczkowate Nephromataceae 70 paw´˝niczka — wszystkie gatunki Nephroma spp. puchlinkowate Thelotremaceae 71 puchlinka zàbkowata Thelotrema lepadinum tarczownicowate Parmeliaceae 72 biedronecznik — wszystkie gatunki Punctelia spp. 73 brunka Delisa Neofuscelia delisei 74 czerniaczek alpejski Allantoparmelia alpicola 75 cienik — wszystkie gatunki Pseudephebe spp. 76 kobiernik — wszystkie gatunki (1) Parmotrema spp. 77 koralinka rozga∏´ziona Allocetraria madreporiformis 78 màklik otr´biasty Pseudevernia furfuracea 79 nibyp∏ucnik — wszystkie gatunki Cetrelia spp. 80 oskrzelka rynienkowata Flavocetraria cucullata 81 paw´˝nik Laurera (1) Tuckernaria laureri 82 p∏askotka reglowa Parmeliopsis hyperopta 83 p∏askotka rozlana Parmeliopsis ambigua 84 p∏ucnica p∏otowa Cetraria sepincola 85 p∏ucnica zielonawa Cetraria chlorophylla 86 p∏ucniczka Delisa Cetrariella delisei 87 p∏ucnik modry Platismatia glauca 88 popielak pylasty Imshaugia aleurites 89 przylepka — wszystkie gatunki Melanelia spp. 90 przystrumyczek pustu∏kowy Hypotrachyna revoluta 91 pustu∏ka — wszystkie gatunki, z wyjàtkiem Hypogymnia spp., z wyjàtkiem Hypogymnia physodes pustu∏ki p´cherzykowatej 92 szarzynka — wszystkie gatunki Parmelina spp. 93 tapetka — wszystkie gatunki Arctoparmelia spp. Dziennik Ustaw Nr 168 — 11816 — Poz. 1765 94 tarczownica — wszystkie gatunki, z wyjàtkiem Parmelia spp., z wyjàtkiem Parmelia sulcata tarczownicy bruzdkowanej 95 tarczynka dziurkowana Menegazzia terebrata 96 wabnica kielichowata Pleurosticta acetabulum 97 ze˝yca seledynowa (1) Flavopunctelia flaventior 98 z∏otlinka jaskrawa Vulpicida pinastri 99 ˝e∏uczka — wszystkie gatunki, z wyjàtkiem Xanthoparmelia spp., z wyjàtkiem Xanthoparmelia ˝e∏uczki izydiowej conspersa 100 ˝ó∏tlica chropowata Flavoparmelia caperata 101 brodaczka — wszystkie gatunki Usnea spp. 102 màkla odmienna Evernia mesomorpha 103 màkla roz∏o˝ysta (1) Evernia divaricata 104 ro˝ynka pos´pna Cornicularia nomoerica 105 w∏ostka — wszystkie gatunki Bryoria spp. 106 ˝y∏ecznik zwisajàcy Alectoria sarmentosa z∏ociszkowate Chrysotrichaceae 107 z∏ociszek jaskrawy Chrysothrix candelaris z∏otorostowate Teloschistaceae 108 b∏yskotka — wszystkie gatunki Fulgensia spp. 109 jaskrawiec morski Caloplaca marina ObjaÊnienia: * Gatunki grzybów zosta∏y pogrupowane w wy˝sze jednostki systematyczne, które wyró˝niono nast´pujàco: — wielkimi literami, czcionkà pogrubionà wyró˝niono nazwy GROMAD, — ma∏ymi literami, czcionkà pogrubionà wyró˝niono nazwy rodzin. Nazwy ∏aciƒskie gatunków, rodzin i gromad wyró˝niono dodatkowo czcionkà pochy∏à. (1) — gatunki, dla których nie stosuje si´ okreÊlonych w § 7 ust. 1 do rozporzàdzenia odst´pstw od zakazów. Dziennik Ustaw Nr 168 — 11817 — Poz. 1765 Za∏àcznik nr 2 GATUNKI DZIKO WYST¢PUJÑCYCH GRZYBÓW OBJ¢TYCH OCHRONÑ CZ¢ÂCIOWÑ* Lp. Nazwa polska Nazwa ∏aciƒska GRZYBY FUNGI szczecinkowcowate Hymenochaetaceae 1 w∏óknouszek ukoÊny Inonotus obliquus POROSTY LICHENES chrobotkowate Cladoniaceae 2 chrobotek leÊny (w tym dawniej wyró˝niany Cladonia arbuscula (incl. Cladonia mitis) chrobotek ∏agodny) 3 chrobotek naje˝ony Cladonia portentosa 4 chrobotek reniferowy Cladonia rangiferina 5 chrobotek smuk∏y Cladonia ciliata tarczownicowate Parmeliaceae 6 màkla tarniowa Evernia prunastri 7 p∏ucnica darenkowa Cetraria muricata 8 p∏ucnica islandzka Cetraria islandica 9 p∏ucnica k´dzierzawa Cetraria ericetorum 10 p∏ucnica kolczasta Cetraria aculeata ObjaÊnienia: * Gatunki grzybów zosta∏y pogrupowane w wy˝sze jednostki systematyczne, które wyró˝niono nast´pujàco: — wielkimi literami, czcionkà pogrubionà wyró˝niono nazwy GROMAD, — ma∏ymi literami, czcionkà pogrubionà wyró˝niono nazwy rodzin. Nazwy ∏aciƒskie gatunków, rodzin i gromad wyró˝niono dodatkowo czcionkà pochy∏à. Dziennik Ustaw Nr 168 — 11818 — Poz. 1765 Za∏àcznik nr 3 GATUNKI DZIKO WYST¢PUJÑCYCH GRZYBÓW OBJ¢TYCH OCHRONÑ CZ¢ÂCIOWÑ, KTÓRE MOGÑ BYå POZYSKIWANE, ORAZ SPOSOBY ICH POZYSKIWANIA* Lp. Nazwa polska Nazwa ∏aciƒska Sposób pozyskiwania GRZYBY FUNGI szczecinkowcowate Hymenochaetaceae 1 w∏óknouszek ukoÊny Inonotus obliquus r´czny zbiór owocników POROSTY LICHENES tarczownicowate Parmeliaceae 2 p∏ucnica islandzka Cetraria islandica r´czny zbiór plech ObjaÊnienia: * Gatunki grzybów zosta∏y pogrupowane w wy˝sze jednostki systematyczne, które wyró˝niono nast´pujàco: — wielkimi literami, czcionkà pogrubionà wyró˝niono nazwy GROMAD, — ma∏ymi literami, czcionkà pogrubionà wyró˝niono nazwy rodzin. Nazwy ∏aciƒskie gatunków, rodzin i gromad wyró˝niono dodatkowo czcionkà pochy∏à. Za∏àcznik nr 4 GATUNKI DZIKO WYST¢PUJÑCYCH GRZYBÓW WYMAGAJÑCYCH USTALENIA STREF OCHRONY ICH OSTOI LUB STANOWISK* Lp. Nazwa polska Nazwa ∏aciƒska WielkoÊç strefy ochrony POROSTY LICHENES granicznikowate Lobariaceae 1 granicznik p∏ucnik Lobaria pulmonaria w promieniu do 100 m od granic stanowiska tarczownicowate Parmeliaceae 2 brodaczka k´dzierzawa Usnea subfloridana w promieniu do 50 m od granic stanowiska 3 brodaczka k´pkowa Usnea hirta w promieniu do 50 m od granic stanowiska 4 brodaczka zwyczajna Usnea filipendula w promieniu do 50 m od granic stanowiska ObjaÊnienia: * Gatunki grzybów zosta∏y pogrupowane w wy˝sze jednostki systematyczne, które wyró˝niono nast´pujàco: — wielkimi literami, czcionkà pogrubionà wyró˝niono nazwy GROMAD, — ma∏ymi literami, czcionkà pogrubionà wyró˝niono nazwy rodzin. Nazwy ∏aciƒskie gatunków, rodzin i gromad wyró˝niono dodatkowo czcionkà pochy∏à.