Regulation on programs of air protection and plans of short-term activities

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 24 czerwca 2019 r. Poz. 1159 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA1) z dnia 14 czerwca 2019 r. w sprawie programów ochrony powietrza oraz planów działań krótkoterminowych2) Na podstawie art. 91 ust. 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza oraz plany działań krótkotermi nowych; 2) formę sporządzania i niezbędne części składowe programów ochrony powietrza oraz planów działań krótkoterminowych; 3) zakres zagadnień, które powinny zostać określone i ocenione w programach ochrony powietrza oraz planach działań krótkoterminowych. § 2. Program ochrony powietrza, zwany dalej „programem”, składa się z: 1) części opisowej; 2) części wskazującej obowiązki i ograniczenia związane z realizacją programu; 3) uzasadnienia zakresu zagadnień określonych i ocenionych przez zarząd województwa. § 3. Część opisowa programu obejmuje: 1) informacje ogólne na temat lokalizacji i topografii strefy, w skład których wchodzą: a) dane ogólne: – nazwa województwa lub województw, 1) Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej – środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. poz. 96). 2) Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża: 1) dyrektywę 2004/107/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu (Dz. Urz. UE L 23 z 26.01.2005, str. 3, Dz. Urz. UE L 87 z 31.03.2009, str. 109 oraz Dz. Urz. UE L 226 z 29.08.2015, str. 4); 2) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego po wietrza dla Europy (Dz. Urz. UE L 152 z 11.06.2008, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 226 z 29.08.2015, str. 4); 3) decyzję wykonawczą Komisji 2011/850/UE z dnia 12 grudnia 2011 r. ustanawiającą zasady stosowania dyrektyw 2004/107/WE i 2008/50/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do systemu wzajemnej wymiany informacji oraz sprawozdań do tyczących jakości otaczającego powietrza (Dz. Urz. UE L 335 z 17.12.2011, str. 86 oraz Dz. Urz. UE L 156 z 20.06.2017, str. 36). 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. 1356, 1479, 1564, 1590, 1592, 1648, 1722, 2161, 2533 oraz z 2019 r. poz. 42, 412, 452 i 1123. Dziennik Ustaw – 2 – Poz. 1159 – nazwa strefy, – mapa strefy opracowana w państwowym systemie odniesień przestrzennych, z wykorzystaniem materiałów i baz danych gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, która stanowi załącznik do programu, b) wskazanie punktu pomiarowego wraz z jego lokalizacją na mapie opracowanej w państwowym systemie odnie sień przestrzennych z podaniem współrzędnych geograficznych, stanowiące załącznik do programu, c) opis strefy objętej programem, w tym: – powierzchnię strefy (km2) i szacunkową liczbę osób zamieszkujących strefę, ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych i dzieci, – dane topograficzne strefy i dane o czynnikach klimatycznych i meteorologicznych mających wpływ na po ziom substancji w powietrzu oraz wyniki uzyskiwane z modeli wykorzystywanych przy prognozowaniu po ziomów substancji w powietrzu, – wskazanie substancji w powietrzu, ze względu na przekroczenie poziomu której było wymagane przygotowa nie programu, – określenie obszaru przekroczeń poziomów dopuszczalnych lub docelowych substancji w powietrzu w strefie (km2) wraz z podaniem: – – klasyfikacji obszaru (wiejski4): wiejski – niedaleko miasta, wiejski – regionalny, wiejski – odległy, pod miejski5), miejski6)), – – szacunkowej liczby osób ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych powyżej 65 roku życia i dzieci poniżej 5 roku życia, narażonych na oddziaływanie substancji w powietrzu oraz infrastruktury związanej z tymi osobami (liczby ośrodków, w których przebywają te grupy osób), a także szacunkowej długości drogi (km); 2) informacje na temat przekroczeń poziomów dopuszczalnych lub docelowych oraz pułapu stężenia ekspozycji wraz z podaniem zakresu naruszeń, z wyszczególnieniem: a) wielkości poziomów substancji w powietrzu w roku, od którego z uwagi na mierzone stężenia substancji w po wietrzu jest wymagane opracowanie programu, oraz okresu pięciu lat poprzedzających ten rok, a w przypadku braku pomiarów z tego okresu wielkości dostępne z krótszych okresów – wraz z podaniem zakresu przekroczeń poziomów dopuszczalnych lub docelowych tych substancji, b) metod stosowanych przy ocenie poziomów substancji w powietrzu, c) wykazu substancji w powietrzu, ze względu na które konieczne było opracowanie programu, d) źródeł emisji substancji w powietrzu lub głównych grup tych źródeł, odpowiedzialnych za przekroczenia pozio mów dopuszczalnych lub docelowych, wraz z dokonaniem podziału tych źródeł zanieczyszczeń, z uwzględnie niem struktury źródeł emisji określonej przez Europejską Agencję Środowiska7), oraz z oszacowaniem wielkości emisji substancji w powietrzu z tych źródeł znajdujących się na obszarze przekroczeń w strefie i poza strefą w województwie w odległości do 30 km (Mg/rok), e) szacunkowego poziomu tła regionalnego stężeń substancji w powietrzu podawanego w µg/m3 lub ng/m3 ogółem, w podziale na źródła krajowe, transgraniczne, naturalne oraz inne, 4) Obszar wiejski – wszystkie obszary, które nie spełniają kryteriów dla obszarów miejskich lub podmiejskich, są zdefiniowane jako obszary „wiejskie”, które są podzielone na trzy kategorie: a) wiejski – niedaleko miasta – obszar w odległości 10 km od granicy strefy miejskiej lub podmiejskiej, b) wiejski – regionalny – 10–50 km od głównych źródeł lub obszarów źródłowych, c) wiejski – odległy – powyżej 50 km od głównych źródeł lub obszarów, na terenie których zlokalizowane są źródła. 5) Obszar podmiejski – w dużej mierze zabudowany obszar miejski. 6) Obszar miejski – równomiernie zabudowany obszar miejski, oznaczający całkowite (lub przynajmniej wysoce dominujące) zabudo wanie przedniej strony ulicy przez budynki o co najmniej dwóch piętrach lub duże budynki wolnostojące o co najmniej dwóch pię trach. 7) Struktura źródeł emisji jest określona w Przewodniku „EEA/EMEP Emission Inventory Guidebook”, w układzie klasyfikacji SNAP (Nomenklatura dla źródeł zanieczyszczenia powietrza), zamieszczonym na stronie Europejskiej Agencji Środowiska pod adresem: https://www.eea.europa.eu/themes/air/emep-eea-air-pollutant-emission-inventory-guidebook. Dziennik Ustaw – 3 – Poz. 1159 f) szacunkowego podziału dla przyrostu tła miejskiego stężeń substancji w powietrzu podawanego w µg/m3 lub ng/m3 ogółem, w podziale na transport drogowy, przemysł oraz produkcję ciepła i energii elektrycznej, usługi, rzemio sło, rolnictwo, sektor handlowy i mieszkaniowy, żeglugę, terenowe maszyny jezdne8), źródła naturalne, transgra niczne oraz inne, g) szacunkowego podziału dla przyrostu lokalnego stężeń substancji w powietrzu podawanego w µg/m3 lub ng/m3 ogółem, w podziale na transport drogowy, przemysł oraz produkcję ciepła i energii elektrycznej, usługi, rzemio sło, rolnictwo, sektor handlowy i mieszkaniowy, żeglugę, terenowe maszyny jezdne8), źródła naturalne, transgra niczne oraz inne, h) procentowego udziału substancji w powietrzu wprowadzanych w strefie objętej programem, w ramach po wszechnego i zwykłego korzystania ze środowiska, i) informacji o napływie substancji w powietrzu z innych obszarów spoza strefy w danym województwie, a w przypadku stref przygranicznych o napływie substancji z innych państw, j) informacji dotyczących możliwych do podjęcia działań na obszarze przekroczeń substancji w powietrzu lub poza tym obszarem, które będą skutkować redukcją poziomów substancji w powietrzu, do poziomów nieprzekraczają cych poziomów dopuszczalnych lub docelowych substancji; 3) przewidywany poziom substancji w powietrzu w strefie objętej programem w prognozowanym roku jego zakończe nia, ze szczególnym uwzględnieniem: a) poziomów substancji w powietrzu wskazanych w programie przy założeniu niepodejmowania żadnych dodatko wych działań ponad te, których konieczność podjęcia wynika z obowiązujących przepisów, z uwzględnieniem poziomu tła, b) prognoz poziomów substancji (wartość średnioroczna) w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji uwzględnio nych w programie, po zrealizowaniu wszystkich działań, określonych w harmonogramie realizacji działań na prawczych, o którym mowa w pkt 5 lit. b, c) prognoz dopuszczalnej liczby dni, w których zostały przekroczone poziomy dopuszczalne substancji w powietrzu9), po zrealizowaniu wszystkich działań; 4) scenariusze wielkości emisji substancji w powietrzu w prognozowanym roku zakończenia programu oraz oszacowa nie wielkości tych emisji ze źródeł, o których mowa w pkt 2 lit. d, po zrealizowaniu wszystkich działań; 5) informacje dotyczące planowanych do podjęcia odpowiednich działań, tak aby okresy, w których poziomy dopusz czalne oraz pułap stężenia ekspozycji nie są dotrzymane, były jak najkrótsze, jak również mających na celu osiągnię cie poziomów docelowych w określonym czasie za pomocą ekonomicznie uzasadnionych działań technicznych i technologicznych, w tym: a) wykaz i opis wszystkich planowanych do realizacji działań naprawczych, b) harmonogram realizacji działań naprawczych, w tym poszczególnych działań krótkoterminowych – na okres nie dłuższy niż 2 lata z podziałem na typy działań: I typ działań – poniżej jednego roku, II typ działań – jeden rok, III typ działań – powyżej jednego roku, średnioterminowych – na okres nie dłuższy niż 4 lata, działań długoter minowych – na okres nie dłuższy niż 6 lat, zawierający: – planowane daty rozpoczęcia realizacji poszczególnych działań (rok–miesiąc–dzień), z podziałem na roczne etapy realizacji, – planowane daty zakończenia realizacji poszczególnych działań (rok–miesiąc–dzień), z podziałem na roczne etapy realizacji, – planowany termin osiągnięcia efektu realizacji poszczególnych działań (rok–miesiąc–dzień), z podziałem na roczne etapy realizacji, – sektory7) będące przyczyną przekroczeń poziomów dopuszczalnych lub docelowych substancji w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji, wskazane w działaniach, – kategorie działań, o których mowa w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, 8) Do tej grupy pojazdów zalicza się pojazdy rolnicze takie jak traktory i ciągniki, pojazdy budowlane oraz inne pojazdy specjalnego przeznaczenia. 9) Dotyczy poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu (wartość 24-godzinna), dla której określona została czę stość przekraczania poziomu dopuszczalnego w roku kalendarzowym. Dziennik Ustaw – 4 – Poz. 1159 c) szacowane koszty realizacji działań naprawczych z podziałem na roczne etapy ich realizacji oraz wskazanie pro ponowanych źródeł finansowania tych działań, d) wskaźniki monitorowania postępu dla planowanych działań naprawczych, w tym: – liczba i powierzchnia budynków, w tym jednorodzinnych i wielorodzinnych, w których jest jedno źródło cie pła, lub lokali, w tym w budynkach wielolokalowych, w których każdy z nich ma swoje źródło ciepła, w których zlikwidowano nieefektywne źródło ciepła na paliwa stałe liczone w sztukach i m2, wraz z podaniem zmiany sposobu ogrzewania na: – – przyłącze do sieci ciepłowniczej, – – przyłącze do sieci gazowej, – – odnawialne źródła energii, – – kocioł węglowy klasy 5 lub ekoprojekt, – – kocioł na biomasę klasy 5 lub ekoprojekt, – – ogrzewanie elektryczne, – – ogrzewanie olejowe, – liczba i powierzchnia budynków, w tym jednorodzinnych i wielorodzinnych, w których jest jedno źródło cie pła, lub lokali, w tym w budynkach wielolokalowych, w których każdy z nich ma swoje źródło ciepła, w których przeprowadzono termomodernizację bez wymiany źródeł ciepła lub ze zmianą sposobu ogrzewania liczone w sztukach i m2, – liczba nowo wybudowanych budynków mieszkalnych, które wykorzystują niskoemisyjne lub zeroemisyjne źródła ciepła, – liczba przeprowadzonych kontroli w zakresie przestrzegania wymagań określonych w uchwale, o której mowa w art. 96 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, wraz z podaniem liczby popełnio nych wykroczeń, udzielonych pouczeń, wystawionych mandatów oraz spraw skierowanych do sądu, – liczba miejsc parkingowych, dla których wprowadzono wyższe opłaty za parkowanie, – liczba miejsc parkingowych na parkingach typu Park and Ride, – liczba i długość w km oddanych do użytku ścieżek rowerowych, – wielkość obszaru w km2 w miastach objętych strefami czystego transportu, – liczba przeprowadzonych kontroli w zakresie spalania odpadów i pozostałości roślinnych wraz z podaniem liczby popełnionych wykroczeń, udzielonych pouczeń, wystawionych mandatów, spraw skierowanych do sądu, – liczba osób objętych działaniami informacyjnymi i edukacyjnymi, e) planowany do osiągnięcia efekt ekologiczny działań naprawczych polegający na: – redukcji wielkości emisji poszczególnych substancji w powietrzu w ciągu roku osiągniętej w wyniku realiza cji programu, w tym poszczególnych działań, wyrażonej w Mg/rok, w poszczególnych latach realizacji pro gramu oraz w roku jego zakończenia, – zmianie stężeń poszczególnych substancji w powietrzu10) w roku zakończenia realizacji programu w związku z realizacją poszczególnych działań wskazanych w programie, wyrażonej w µg/m3 lub ng/m3, f) podmioty korzystające ze środowiska oraz osoby fizyczne niebędące podmiotem korzystającym ze środowiska wraz ze wskazaniem ich ograniczeń i obowiązków związanych z realizacją programu, g) listę działań, nieobjętych programem, planowanych lub już przygotowanych i przewidzianych do realizacji w perspektywie długoterminowej; 6) listę działań krótkoterminowych zmierzających do ograniczenia ryzyka wystąpienia przekroczenia poziomu alarmo wego, informowania, dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu, w przypadku gdy plan działań krótko terminowych nie stanowi integralnej części programu. 10) W przypadku średnich rocznych wskaźników zmiana ta powinna być przedstawiona w µg/m3 w miejscu monitorowania na stacji pomiarowej, gdzie są rejestrowane najwyższe poziomy. W przypadku wystąpienia sytuacji przekroczenia sub stancji w powietrzu bez stacji pomiarowej, należy zastosować najwyższą wartość stężenia wynikającą z modelowania matematycznego. Wartość zmiany stężenia substancji w powietrzu należy podać jako liczbę dodatnią. Odchylenie od powyższej zasady określania zmiany stężeń substancji w powietrzu powinno być wyjaśnione. Dziennik Ustaw – 5 – Poz. 1159 § 4. Planowane daty rozpoczęcia i zakończenia realizacji poszczególnych działań, określonych w harmonogramie działań naprawczych, o którym mowa w § 3 pkt 5 lit. b tiret pierwszy i drugi, ustala się, uwzględniając: 1) wielkość przekroczenia poziomu dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu; 2) podział źródeł emisji z podziałem na kategorie SNAP7); 3) przewidywany poziom stężenia substancji w powietrzu w prognozowanym roku zakończenia programu, wyrażany w µg/m3 lub ng/m3; 4) przewidywaną liczbę przekroczeń poziomu dopuszczalnego substancji w powietrzu9); 5) rozkład gęstości zaludnienia w strefie objętej programem; 6) możliwości finansowe, społeczne i gospodarcze podmiotów objętych programem; 7) uwarunkowania wynikające z funkcjonowania na obszarze strefy form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1–9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614, 2244 i 2340). § 5. Część wskazująca obowiązki i ograniczenia związane z realizacją programu określa: 1) organ administracji właściwy w sprawach w szczególności: a) przekazywania zarządowi województw informacji o wydawanych decyzjach, których ustalenia zmierzają do osiągnięcia celów programu, b) wydania aktów prawa miejscowego, c) monitorowania realizacji programu lub poszczególnych działań naprawczych; 2) podmiot korzystający ze środowiska oraz osobę fizyczną niebędącą podmiotem korzystającym ze środowiska, wraz ze wskazaniem ich ograniczeń i obowiązków związanych z realizacją programu. § 6.1. Uzasadnienie zakresu zagadnień określonych i ocenionych w programie przez zarząd województwa obejmuje: 1) uwarunkowania wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego województwa, miejscowych planów zagospo darowania przestrzennego oraz obszarów ograniczonego użytkowania lub stref przemysłowych na terenie strefy, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 lub 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska; 2) bilans substancji w powietrzu sporządzony dla podmiotów i osób, o których mowa w § 5 pkt 2, z uwzględnieniem emisji substancji w powietrzu spoza obszaru strefy objętej programem; 3) ocenę oraz analizę ekonomiczną możliwych do zastosowania rozwiązań techniczno-technologicznych i organizacyj nych, zmierzających do ograniczenia wpływu instalacji i urządzeń na poziom ozonu w powietrzu; 4) szacunkowe wyliczenie czasu potrzebnego do osiągnięcia celów zakładanych w programie; 5) działania naprawcze możliwe do zastosowania, które nie zostały wskazane do wdrożenia w programie, wraz z uza sadnieniem przyczyn ich niezastosowania; 6) analizę dokumentów, materiałów i publikacji wykorzystanych do opracowania programu, z uwzględnieniem: a) pozwoleń na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, b) wykazów rodzajów i ilości substancji wprowadzanych do powietrza, sporządzanych w ramach systemu opłat za korzystanie ze środowiska, c) technik i technologii dotyczących ograniczania wprowadzania substancji do powietrza, d) rejestrów znajdujących się w Krajowym Rejestrze Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń, o którym mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Dz. Urz. UE L 33 z 04.02.2006, str. 1), e) polityk, strategii, planów i programów realizowanych na poziomie kraju, województwa, powiatu lub gminy, f) raportów o oddziaływaniu przedsięwzięć na środowisko; 7) załączniki w formie graficznej uwzględniające: a) podział administracyjny strefy objętej programem, b) lokalizację: – instalacji, których eksploatacja powoduje wprowadzanie do powietrza substancji, dla których został przekro czony poziom dopuszczalny lub docelowy substancji w powietrzu w strefie, której dotyczy program, i w jego bezpośrednim sąsiedztwie, – punktów pomiarowych, c) główne źródła emisji odpowiedzialne za przekroczenie poziomu dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu w strefie, ze względu na które program został opracowany. Dziennik Ustaw – 6 – Poz. 1159 2. Załączniki, o których mowa w ust. 1 pkt 7, sporządza się odrębnie dla każdej substancji, dla której występuje prze kroczenie poziomu dopuszczalnego, docelowego substancji w powietrzu lub pułapu stężenia ekspozycji. § 7. W programie określa się i ocenia następujące zagadnienia: 1) ilość substancji wprowadzanych do powietrza, ze względu na które program został opracowany w strefie z wyszcze gólnieniem: a) instalacji, urządzeń i sposobu powszechnego korzystania ze środowiska, b) emisji substancji w powietrzu w strefie, ze względu na którą opracowany został program, ze wskazaniem instala cji zlokalizowanych w jej bezpośrednim sąsiedztwie, instalacji zlokalizowanych na obszarze województwa, emi sji substancji w powietrzu pochodzących z innych instalacji zlokalizowanych na obszarze kraju lub za granicą; 2) kierunki i zakres działań niezbędnych do osiągnięcia poziomów dopuszczalnych, docelowych substancji w powietrzu lub pułapu stężenia ekspozycji, w tym ustalenie działań priorytetowych; 3) zmiany jakości paliw wykorzystywanych do celów wytwarzania energii elektrycznej i ciepła oraz do celów transpor towych, dopuszczonych do użycia w strefie; 4) konieczność zastosowania najlepszych dostępnych technik; 5) realizację zobowiązań międzynarodowych w zakresie ograniczania emisji substancji do powietrza; 6) przewidywane zmiany wielkości emisji substancji do powietrza ze źródeł: a) zlokalizowanych za granicą – mających wpływ na przekroczenie poziomów dopuszczalnych lub docelowych sub stancji w powietrzu w strefie, b) zlokalizowanych na obszarze kraju elektrowni konwencjonalnych, elektrociepłowni i innych instalacji będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 oraz z 2019 r. poz. 630), c) zlokalizowanych na obszarze województw graniczących z województwem, w którym zlokalizowana jest strefa, wymagających pozwolenia zintegrowanego. § 8. Plan działań krótkoterminowych, zwany dalej „planem”, składa się z: 1) części opisowej; 2) części wskazującej obowiązki i ograniczenia związane z realizacją planu; 3) uzasadnienia zakresu zagadnień określonych i ocenionych przez zarząd województwa. § 9. Część opisowa planu obejmuje: 1) analizę stanu powietrza w strefie z uwzględnieniem w szczególności: a) substancji, ze względu na przekroczenie poziomu którego wymagane było opracowanie planu, b) identyfikacji ryzyka przekroczenia poziomu alarmowego lub informowania lub przekroczenie o ponad 200% po ziomu dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu w roku, od którego z uwagi na mierzone stężenia substancji w powietrzu jest wymagane opracowanie planu, oraz okresu pięciu lat poprzedzających ten rok, a w przypadku braku pomiarów z tego okresu wielkości dostępne z krótszych okresów, c) wielkości poziomów substancji w powietrzu w strefie, w tym warunków, w których powstaje ponadnormatywne stężenie analizowanej substancji, d) potencjalnych źródeł przekroczeń poziomów alarmowych, informowania, dopuszczalnych lub docelowych sub stancji w powietrzu w strefie, e) prawdopodobny wpływ realizowanego planu na poziom substancji w powietrzu, w tym na skrócenie czasu trwa nia przekroczenia oraz ograniczenie narażenia; 2) zakres i rodzaj działań krótkoterminowych oraz sposób postępowania w przypadku ryzyka przekroczenia poziomu alarmowego, informowania, dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu, z uwzględnieniem w szczegól ności: a) działań ze względu na przekroczenie poziomów alarmowych lub informowania, b) działań ze względu na przekroczenie poziomów dopuszczalnych lub docelowych, Dziennik Ustaw – 7 – Poz. 1159 c) planowanego do osiągnięcia efektu ekologicznego wynikającego z realizacji działań, d) listy podmiotów korzystających ze środowiska obowiązanych do ograniczenia lub zaprzestania wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza, które eksploatują instalację objętą postępowaniem kompensacyjnym, o którym mowa w art. 227–229 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, e) sposobu organizacji, ograniczeń lub zakazu ruchu pojazdów i innych urządzeń napędzanych silnikami spalino wymi, f) sposobu postępowania organów administracji, podmiotów korzystających ze środowiska oraz osób fizycznych niebędących podmiotem korzystającym ze środowiska, wraz ze wskazaniem ich ograniczeń i obowiązków zwią zanych z realizacją programu w przypadku wystąpienia przekroczeń poziomów alarmowych, informowania, do puszczalnych lub docelowych substancji w powietrzu, g) sposobu i trybu powiadamiania przez wojewódzkie centrum zarządzania kryzysowego o zaistnieniu przekroczeń poziomów alarmowych, informowania, dopuszczalnych lub docelowych substancji w powietrzu, h) skutków realizacji planu, zagrożeń i barier w jego realizacji, i) terminu podjęcia działań krótkoterminowych; 3) ogólną strategię udostępniania informacji zainteresowanym stronom. 2. Przykłady możliwych działań krótkoterminowych i ograniczeń wynikających z planu określa załącznik do rozpo rządzenia. § 10. Część wskazująca obowiązki i ograniczenia związane z realizacją planu obejmuje: 1) organ administracji właściwy w sprawach: a) przekazywania zarządowi województwa informacji o wydawanych decyzjach, których ustalenia zmierzają do osiągnięcia celów planu, b) wydania aktów prawa miejscowego, c) monitorowania realizacji planu lub poszczególnych działań; 2) podmiot korzystający ze środowiska oraz osobę fizyczną niebędącą podmiotem korzystającym ze środowiska, wraz ze wskazaniem ich ograniczeń i obowiązków związanych z realizacją planu. § 11. Uzasadnienie zakresu określonych i ocenionych zagadnień planu obejmuje zakres spraw, o których mowa w § 10. § 12. Program oraz plan są sporządzane w postaci papierowej oraz w postaci elektronicznej. § 13. Do programów ochrony powietrza opracowywanych dla stref zaklasyfikowanych jako strefy, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 lub 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, w wyniku oceny poziomów substancji w powietrzu za rok 2017 oraz do planów działań krótkoterminowych, o których mowa w art. 92 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, opracowywanych w wyniku tej oceny, stosuje się przepisy dotychczasowe. § 14. Do programów ochrony powietrza opracowywanych dla stref zaklasyfikowanych jako strefy, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 lub 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, w wyniku oceny poziomów substancji w powietrzu za rok 2018 oraz do planów działań krótkoterminowych, o których mowa w art. 92 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, opracowywanych w wyniku tej oceny, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia. § 15. Traci moc rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. w sprawie programów ochrony po wietrza oraz planów działań krótkoterminowych (Dz. U. poz. 1028). § 16. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Środowiska: H. Kowalczyk Dziennik Ustaw – 8 – Poz. 1159 Załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2019 r. (poz. 1159) PRZYKŁADY MOŻLIWYCH DZIAŁAŃ KRÓTKOTERMINOWYCH I OGRANICZEŃ WYNIKAJĄCYCH Z PLANU DZIAŁAŃ KRÓTKOTERMINOWYCH 1. Działania krótkoterminowe i ograniczenia w zakresie redukcji emisji powierzchniowej: 1) czasowy zakaz palenia w kominkach, jeżeli nie stanowią one jedynego źródła ogrzewania mieszkań w okresie grzewczym; 2) czasowe zawieszenie robót budowlanych wpływających negatywnie na jakość powietrza; 3) nakaz zraszania pryzm materiałów sypkich w celu wyeliminowania pylenia; 4) zwiększenie liczby kontroli indywidualnych palenisk oraz przypadków palenia na powierzchni ziemi. 2. Działania krótkoterminowe i ograniczenia w zakresie redukcji emisji liniowej: 1) przeniesienie uciążliwego natężenia ruchu samochodowego na odcinki alternatywne, wyznaczone przez zarządzają cych drogami na danym obszarze; 2) ograniczenie indywidualnego ruchu samochodów z konwencjonalnymi napędami spalinowymi przez promocję i wprowadzanie zachęt do korzystania z innych rozwiązań transportowych, takich jak publiczny transport zbiorowy lub współdzielony, oraz korzystania z pojazdów niskoemisyjnych; 3) upłynnienie ruchu drogowego przez stosowanie inteligentnych systemów zarządzania ruchem, tzw. „zielona fala”; 4) czyszczenie ulic na mokro; 5) czasowy zakaz wjazdu pojazdów do wyznaczonych obszarów przekroczeń poziomów informowania i alarmowania; 6) wprowadzenie bezpłatnego korzystania z publicznego transportu zbiorowego; 7) montaż tablic informujących o objazdach; 8) zakaz wjazdu samochodów ciężarowych na wyznaczone trasy; 9) rozwinięcie akcji informacyjnych i edukacyjnych promujących wspólne dojazdy do pracy jednym samochodem oraz korzystania z publicznego transportu zbiorowego; 10) tworzenie systemów połączenia parkowania z komunikacją publiczną – parkuj + jedź „P+R” dla indywidualnych osób. 3. Działanie krótkoterminowe i ograniczenia w zakresie redukcji emisji punktowej: czasowe ograniczenie pro dukcji w instalacjach mających negatywny wpływ na jakość powietrza, wskazanych w planie, z wyłączeniem dużych insta lacji energetycznego spalania paliw zapewniających dostawy energii elektrycznej i ciepła. 4. Działania krótkoterminowe w zakresie informowania o ryzyku przekroczenia poziomów alarmowych, in formowania, dopuszczalnych lub docelowych substancji w powietrzu oraz o wystąpieniu tych przekroczeń: 1) wprowadzanie i uruchamianie systemu informowania podmiotów, o których mowa w planie, w tym przede wszystkim placówek edukacyjnych i ochrony zdrowia, przez wojewódzkie centra zarządzania kryzysowego o ryzyku wystąpienia i wystąpieniu przekroczeń poziomów alarmowania, informowania, dopuszczalnego lub docelowego substancji w po wietrzu; 2) wprowadzenie i uruchamianie systemu informowania społeczeństwa przez wojewódzkie centra zarządzania kryzyso wego o wystąpieniu przekroczenia poziomów informowania i alarmowania substancji w powietrzu; 3) wprowadzenie i uruchamianie systemu informowania społeczeństwa przez media lokalne o wystąpieniu przekroczenia poziomów informowania lub alarmowania substancji w powietrzu; 4) wprowadzenie ograniczeń w przebywaniu na zewnątrz budynków osób starszych i dzieci w przypadku wystąpienia przekroczenia poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu.