Regulation on organization and methods of preventing pollution on sea

337 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 maja 1997 r. w sprawie organizacji I sposobu zwalczania zanieczyszczeń na morzu. Na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (Dz. U. Nr 47, poz. 243) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne §1.1. Rozporządzenie określa dla polskich obsza­ rów morskich organizację i sposób zwalczania zanie­ czyszczeń na morzu oraz organy i jednostki organiza­ cyjne biorące udział w zwalczaniu tych zanieczyszczeń, w tym: 1) zadania organów administracji morskiej w zakresie zwalczania zanieczyszczeń na morzu, 2) zadania oraz organizację morskiej służby zwalcza­ nia zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska morskie­ go, a także zasady jej współdziałania z innymi jed­ nostkami organizacyjnymi, 3) obowiązki sprawcy zanieczyszczenia morza. 2. Postępowanie z bojowymi środkami chemiczny­ mi zatopionymi w polskich obszarach morskich oraz sposób zwalczania zanieczyszczeń z tym związanych regulują odrębne przepisy. § 2. W każdym wypadku wystąpienia zagrożenia lub zanieczyszczenia morza jego sprawca tub jednost­ ka, której powierzono zwalczanie zanieczyszczenia na morzu, są obowiązane podjąć natychmiastowe działa­ nia mające na celu: 1) zatrzymanie wypływu szkodliwej substancji lub ograniczenie jego wielkości oraz przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się zanieczyszczenia, 2) usunięcie zanieczyszczenia ze środowiska morskie­ go lub jego neutralizację, wydobycie paliwa lub in­ nej substancji szkodliwej dla środowiska morskie­ go z wraku oraz odszukanie i wydobycie z morza niebezpiecznych substancji przewożonych w opa­ kowaniach, 3) udokumentowanie przyczyn zanieczyszczenia, roz­ miarów szkód oraz kosztów przeprowadzenia akcji usuwania zanieczyszczeń. § 3.1. Działania mające na celu zwalczanie zagroże­ nia lub zanieczyszczenia morza prowadzone przez jego sprawcę są wykonywane w uzgodnieniu z dyrektorem urzędu morskiego i pod jego nadzorem. 2. Dyrektor urzędu morskiego, biorąc pod uwagę rodzaj i stopień zagrożenia lub zanieczyszczenia, może powierzyć prowadzenie działań, w celu ich zwalczania, morskiej służbie zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska morskiego, o której mowa w § 7 pkt 1, lub w miarę potrzeby innej jednostce organizacyjnej, o któ­ rej mowa w § 13 ust. 1. § 4. W wypadku gdy z rodzaju i stopnia zagrożenia środowiska morskiego albo przebiegu zwalczania za­ nieczyszczenia na morzu wynika możliwość zanie­ czyszczenia brzegu morskiego lub zagrożenia życia al­ bo zdrowia ludności w rejonie nadmorskim, dyrektor urzędu morskiego jest zobowiązany powiadomić o tym niezwłocznie właściwego wojewodę oraz wojewódz­ kiego inspektora ochrony środowiska w celu podjęcia odpowiednich działań zapobiegawczych na lądzie. § 5. 1. W akwenie portu i redy organizatorem i ko­ ordynatorem akcji zwalczania zanieczyszczeń jest kapi­ tan portu, a w porcie wojennym — komendant portu. 2. Dyrektor urzędu morskiego określi sposób po­ stępowania kapitana portu w razie zagrożenia lub za­ nieczyszczenia wód portowych i redy, 3. Uprawnienia dyrektora urzędu morskiego okre­ ślone w ust. 2, w stosunku do komendanta portu wo­ jennego, przysługują Dowódcy Marynarki Wojennej. § 6. Stosowanie do zwalczania zanieczyszczeń na polskich obszarach morskich innych metod niż mecha­ niczne może mieć miejsce wyłącznie za zgodą dyrekto­ ra urzędu morskiego. Rozdział 2 Organizacja zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń na morzu § 7. Działania mające na celu zwalczanie zagrożeń i zanieczyszczeń na morzu, z zastrzeżeniem § 3 ust. 1, wykonują: 1} morska służba zwalczania zagrożeń i zanieczysz­ czeń środowiska morskiego, zwana dalej „morską służbą", 2) jednostki organizacyjne współdziałające, o których mowa w § 13 ust. 1. § 8. 1. Morską służbę tworzą: 1) Centrum Operacyjne Zwalczania Zanieczyszczeń Środowiska Morskiego, zwane dalej „Centrum Operacyjnym", 2j specjalne statki morskie do zwalczania zanieczysz­ czeń, 3) lądowe bazy sprzętowo-magazynowe. 2. Specjalne statki morskie do zwalczania zanie­ czyszczeń pełnią całodobową służbę pogotowia. Statki te podnoszą flagę przewidzianą odrębnymi przepisami dla statków specjalnej służby państwowej. 3. Szczegółowe zadania i organizację Centrum Operacyjnego, a także zasady pełnienia służby pogoto­ wia oraz zasady udostępnienia sprzętu z lądowych baz sprzętowo-magazynowych określa regulamin, o któ­ rym mowa w § 11 ust. 2 pkt 2 lit. b). § 9. 1, Centrum Operacyjne jest odpowiedzialne za zorganizowanie i koordynację akcji zwalczania zagro­ żeń lub zanieczyszczeń, w sposób zgodny z krajowym planem, o którym mowa w § 11 ust. 2 pkt 2 lit. a), z za­ strzeżeniem § 5 ust. 1. 2. Przy zwalczaniu zanieczyszczeń przekraczających możliwości samodzielnego działania Centrum Opera­ cyjne działa w porozumieniu z: 1) Morskim Ratowniczym Centrum Koordynacyjnym, 2) Krajowym Centrum Koordynacji Ratownictwa Ko­ mendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, 3} ośrodkami informacyjnymi urzędów morskich, 4} innymi jednostkami organizacyjnymi ujętymi w krajowym planie, o którym mowa w § 11 ust. 2 pkt 2 lit. a). § 10. W wypadku konieczności wynikającej z po­ trzeb akcji zwalczania zanieczyszczeń Centrum Opera­ cyjne jest upoważnione do: 1) żądania od jednostek organizacyjnych wymienio­ nych w § 13 ust. 1 dostarczenia na miejsce akcji nie­ zbędnego sprzętu, personelu bądź zespołów ope­ racyjnych, stosownie do podpisanych porozu­ mień, o których mowa w § 13 ust. 2 i 3, 2} występowania do dyrektora urzędu morskiego z wnioskiem o wezwanie do pomocy właściwych organów państw — stron Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego, sporządzonej w Helsinkach dnia 22 marca 1974 r. (Dz. U. z 1980 r. Nr 18, poz. 64 i 65). § 11. 1. Zadania morskiej służby wykonuje przed­ siębiorstwo państwowe Polskie Ratownictwo Okręto­ we, zwane dalej „PRO". 2. PRO, w zakresie, o którym mowa w ust. 1, jest zo­ bowiązane w szczególności do: 1) prowadzenia działań operacyjnych mających na ce­ lu zwalczanie zagrożeń i zanieczyszczeń na morzu, 2) opracowania: a) krajowego planu zwalczania zagrożeń i zanie­ czyszczeń środowiska morskiego, zwanego da­ lej „krajowym planem", b) regulaminu morskiej służby, c) planów rozwoju oraz programów inwestycyj­ nych morskiej służby. 3. Plany, programy i regulamin, o których mowa w ust. 2 pkt 2, wymagają uzgodnienia z dyrektorami urzędów morskich i zatwierdzenia przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, Krajowy plan powi­ nien być ponadto uzgodniony z właściwymi wojewo­ dami w zakresie zwalczania zanieczyszczeń na mor­ skich wodach wewnętrznych i w strefie brzegowej. § 12. 1. Krajowy plan zawiera w szczególności: 1} usytuowanie Centrum Operacyjnego, 2) określenie liczby i miejsca bazowania specjalnych statków morskich do zwalczania zanieczyszczeń oraz jednostek współdziałających, 3} wykaz i rozmieszczenie sit i środków, które mogą być użyte do przeprowadzania akcji w poszczegól­ nych rejonach polskich obszarów morskich oraz na poszczególnych etapach rozwoju akcji, 4) sposób przeprowadzenia akcji na poszczególnych jej etapach, 5) zadania dla jednostek współdziałających z morską służbą. 2. Plan, o którym mowa w ust. 1, powinien być opracowany zgodnie z ustaleniami Komisji Ochrony środowiska Morskiego Morza Bałtyckiego, z uwzględ­ nieniem analizy istniejących zagrożeń oraz aktualnych prognoz wynikających z: 1) rozwoju transportu morskiego, w tym ilości i cha­ rakteru transportowanych poszczególnymi trasami ładunków szkodliwych lub niebezpiecznych, 2} natężenia ruchu statków i ich rodzaju oraz charak­ teru transportowanych niebezpiecznych substancji w opakowaniach oraz utrudnień w żegludze na określonych trasach, 3) ilości i rodzaju ładunków przeładowywanych w portach morskich i w bazach, w tym w szczegól­ ności ładunków paliw i gazów, 4) charakteru prac geologicznych oraz natężenia eks­ ploatacji zasobów mineralnych znajdujących się pod dnem morskim, 5) zagrożeń spowodowanych przez awarie instalacji przemysłowych albo urządzeń technicznych zloka­ lizowanych na morzu lub w strefie nadmorskiej, 6) zobowiązań międzynarodowych. § 13. 1. Z morską służbą współdziałają: 1} jednostki krajowego systemu ratowniczo-gaśnicze­ go, 2} statki pełniące specjalną służbę państwową, 3) jednostki pływające Marynarki Wojennej, 4) jednostki organizacyjne Straży Granicznej, 5) brzegowe stacje radiowe, 6} biura prognoz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, 7) inne jednostki organizacyjne ujęte w krajowym pla­ nie. 2. Szczegółowe zasady współpracy jednostek orga­ nizacyjnych wymienionych w ust. 1 z morską służbą oraz ustalania i pokrywania związanych z tym kosztów określają porozumienia zawarte przez Ministra Trans­ portu i Gospodarki Morskiej z właściwymi ministrami lub innymi organami administracji publicznej. 3. PRO zawiera porozumienia operacyjne z jednost­ kami organizacyjnymi współpracującymi z morską służbą, z tym że w wypadku jednostek organizacyj­ nych, o których mowa w ust. 1 pkt 1—6, zakres tych po­ rozumień określają porozumienia wskazane w ust. 2. § 14. Dyrektorzy urzędów morskich opracują plany zwalczania zanieczyszczeń dla morskich wód we­ wnętrznych. Plany te wymagają uzgodnienia z właści­ wymi wojewodami i morską służbą. § 15. 1. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej zawiera umowę z PRO określającą zadania w zakresie organizacji i sposobu zwalczania zanieczyszczeń na morzu oraz sposób przekazywania środków finanso­ wych na wykonanie zadań, o których mowa w § 11. 2. W wypadku, o którym mowa w § 3 ust. 2, zwrot kosztów usunięcia zanieczyszczenia i użycia środków zapobiegawczych, stosowanych po zdarzeniu powo­ dującym zanieczyszczenie, w celu przywrócenia środo­ wiska do stanu sprzed zanieczyszczenia, jest dokony­ wany na rzecz wykonawcy. Rozdział 3 Nadzór § 16. 1. Nadzór nad funkcjonowaniem organizacji zwalczania zanieczyszczeń na morzu sprawują dyrekto­ rzy urzędów morskich. 2. W ramach sprawowanego nadzoru dyrektorzy urzędów morskich są zobowiązani w szczególności do: 1) opracowania rocznych planów kontroli organizacji zwalczania zanieczyszczeń na morzu oraz ich reali­ zacji, 2) przeprowadzania kontroli i alarmów próbnych, 3) ewidencjonowania wyjść w morze specjalnych statków morskich do zwalczania zanieczyszczeń. Rozdział 4 Przepisy końcowe § 17. 1. PRO opracuje w terminie: 1) 3 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia — regulamin morskiej służby, o której mowa w § 11 ust. 2 pkt 2 lit. b), 2} 9 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia — krajowy plan, o którym mowa w § 11 ust. 2 pkt 2 lit. a). 2. Dyrektorzy urzędów morskich opracują, w termi­ nie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, plany zwalczania zanieczyszczeń dla morskich wód we­ wnętrznych, o których mowa w 5 14. § 18. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Prezes Rady Ministrów; W. Cimoszewicz