Regulation on method of monitoring quantity of substances emission included in the emission allowance trading system of the Community

Dziennik Ustaw Nr 183 — 9720 — Poz. 1142 Na podstawie art. 41 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powie trza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 281, poz. 2784) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) sposób monitorowania wielkoÊci emisji; 2) cz´stotliwoÊç przekazywania danych dotyczàcych monitorowanych wielkoÊci emisji; 3) zakres informacji zawartych w rocznym raporcie; 4) form´ i uk∏ad rocznego raportu; 5) sposób weryfikacji rocznych raportów. § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) biomasie — rozumie si´ przez to niekopalny mate ria∏ organiczny ulegajàcy biodegradacji, pocho dzàcy z roÊlin, zwierzàt i mikroorganizmów, a tak ˝e produkty, produkty uboczne, pozosta∏oÊci i od pady z dzia∏alnoÊci w rolnictwie, leÊnictwie i z po krewnych kategorii dzia∏alnoÊci przemys∏owej, niekopalne i ulegajàce biodegradacji frakcje orga niczne odpadów przemys∏owych i komunalnych, w tym gazy i p∏yny odzyskiwane w procesie roz k∏adu niekopalnego i ulegajàcego biodegradacji materia∏u organicznego; wykaz materia∏ów uzna wanych za biomas´ jest okreÊlony w cz´Êci F za ∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia; wskaênik emisji biomasy wynosi zero [Mg CO2/TJ lub Mg lub m3]; 2) ciàg∏ym pomiarze emisji — rozumie si´ przez to zestaw czynnoÊci majàcych na celu okreÊlenie wartoÊci wielkoÊci emisji poprzez kilkakrotne w ciàgu godziny pomiary, przy zastosowaniu po miaru na miejscu w kominie lub procedur polega jàcych na pobieraniu prób przez przyrzàd pomia rowy zlokalizowany w pobli˝u komina; nie obej mujàc metod pomiarowych polegajàcych na po bieraniu pojedynczych próbek z komina w rozu mieniu rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ w zakresie prowadzenia pomiarów wielkoÊci emisji (Dz. U. Nr 283, poz. 2842); 3) CO2 zwiàzanym w paliwie — rozumie si´ przez to iloÊç CO2 b´dàcà cz´Êcià paliwa; 4) czystym materiale lub paliwie — rozumie si´ przez to materia∏ lub paliwo zawierajàce co najmniej 97 % (w odniesieniu do masy) okreÊlonej substan cji lub pierwiastka — odpowiadajàce handlowej klasyfikacji „czysty”, przy czym w przypadku bio masy wyra˝enie to odnosi si´ do frakcji w´gla z biomasy w ca∏kowitej iloÊci w´gla w paliwie lub materiale; 5) dok∏adnoÊci — rozumie si´ przez to stopieƒ zgod noÊci wyniku pomiaru i rzeczywistej wartoÊci danej wielkoÊci (albo wartoÊci referencyjnej/odniesienia, okreÊlonej empirycznie przy zastosowaniu znorma lizowanych metod przyj´tych w skali mi´dzynaro dowej i materia∏ów kalibracyjnych sprawdzanych pod kàtem zgodnoÊci), przy uwzgl´dnieniu zarów no czynników losowych, jak i systematycznych; 6) g∏ównych êród∏ach w instalacji, ∏àcznie z g∏ówny mi strumieniami paliw i materia∏ów — rozumie si´ przez to êród∏a, które nie nale˝à do grupy pomniej szych êróde∏; 7) grupie emisji — rozumie si´ przez to przedzia∏, w jakim znajduje si´ dana instalacja, okreÊlony zgodnie ze Êrednià wielkoÊcià rocznej emisji CO2 w poprzednim okresie rozliczeniowym z ca∏ej in stalacji, gdzie: a) grupa A oznacza Êrednià wielkoÊç rocznej emi sji CO2 w poprzednim okresie rozliczeniowym ≤ 50 tys. Mg CO2, b) grupa B oznacza Êrednià wielkoÊç rocznej emi sji CO2 w poprzednim okresie rozliczeniowym > 50 tys. Mg CO2 i ≤ 500 tys. Mg CO2, c) grupa C oznacza Êrednià wielkoÊç rocznej emisji CO2 w poprzednim okresie rozliczeniowym > 500 tys. Mg CO2; 8) przyrzàdzie pomiarowym — rozumie si´ przez to urzàdzenie, które ma byç u˝yte do dokonania po miarów samodzielnie lub w po∏àczeniu z urzàdze niem/urzàdzeniami uzupe∏niajàcymi; 9) istotnej niezgodnoÊci — rozumie si´ przez to nie zgodnoÊç z wymaganiami planu monitorowania, która to niezgodnoÊç mo˝e byç potraktowana przez organ kontrolny jako niezgodna z warunka mi zezwolenia i mo˝e prowadziç do innego trakto wania instalacji przez organ w∏aÊciwy; 10) metodyce monitorowania — rozumie si´ przez to metody stosowane do ustalenia wielkoÊci emisji z instalacji, ∏àcznie z doborem poziomów dok∏adno Êci dla poszczególnych elementów zestawu danych; 11) metodzie bilansu energii — rozumie si´ przez to metod´ s∏u˝àcà do szacowania iloÊci energii za wartej w paliwie zu˝ytym w kotle, obliczonej jako suma ciep∏a u˝ytecznego i wszelkich strat energii, mi´dzy innymi w drodze promieniowania, przeno szenia i emisji gazów spalinowych; 1142 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1) z dnia 12 wrzeÊnia 2008 r. w sprawie sposobu monitorowania wielkoÊci emisji substancji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji ——————— 1) Minister Ârodowiska kieruje dzia∏em administracji rzàdo wej — Êrodowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzà dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Âro dowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606). Dziennik Ustaw Nr 183 — 9721 — Poz. 1142 12) niepewnoÊci — rozumie si´ przez to parametr zwiàzany z wynikiem okreÊlania wielkoÊci, charak teryzujàcy rozproszenie wartoÊci, jakie mo˝na ra cjonalnie przypisaç danej wielkoÊci, przy uwzgl´d nieniu wp∏ywu zarówno czynników systematycz nych, jak i losowych, i wyra˝ony w procentach dla przedzia∏u ufnoÊci wartoÊci Êredniej wynoszàcego 95 %, z uwzgl´dnieniem wszelkiej asymetrii w rozk∏adzie wartoÊci; 13) niezgodnoÊci — rozumie si´ przez to jakàkolwiek czynnoÊç lub pomini´cie czynnoÊci w instalacji podlegajàcej weryfikacji, zamierzone lub nieza mierzone, które jest sprzeczne z planem monitoro wania; 14) nieracjonalnych kosztach — rozumie si´ przez to koszty niewspó∏mierne do spodziewanego przez prowadzàcego instalacj´ efektu w postaci podnie sienia poziomu dok∏adnoÊci monitorowania wiel koÊci emisji CO2, które prowadzàcy instalacj´ po niós∏by w przypadku zastosowania podwy˝szone go poziomu dok∏adnoÊci, z tym ˝e nieracjonalnoÊç kosztowa zosta∏a uzasadniona w zezwoleniu wydanym przez organ w∏aÊciwy z zachowaniem nale˝ytej starannoÊci; w odniesieniu do Êrodków podnoszàcych jakoÊç monitorowania emisji, ale niewywierajàcych bezpoÊredniego wp∏ywu na do k∏adnoÊç. Koszty mo˝na uznaç za nieracjonalne, je˝eli przekraczajà wskaênikowy poziom 1 % Êred niej wartoÊci dost´pnych danych dotyczàcych emisji podawanych w poprzednim okresie rozli czeniowym; w odniesieniu do instalacji nieposia dajàcych tego rodzaju danych historycznych, jako poziom odniesienia stosuje si´ dane z reprezenta tywnych instalacji, w których prowadzi si´ takie same lub porównywalne dzia∏ania, skalowanych zgodnie z ich mocà produkcyjnà; 15) nieracjonalnoÊci technicznej — rozumie si´ przez to dzia∏ania nieuzasadnione pod wzgl´dem wyko nalnoÊci technicznej, niewspó∏mierne do spodzie wanego przez prowadzàcego instalacj´ efektu, w postaci podniesienia poziomu dok∏adnoÊci mo nitorowania wielkoÊci emisji CO2, które mogà byç zrealizowane przez prowadzàcego instalacj´ w wymaganym czasie, których nieracjonalnoÊç zosta∏a stwierdzona i udokumentowana przez pro wadzàcego instalacj´ w raporcie; 16) organie w∏aÊciwym — rozumie si´ przez to organ w∏aÊciwy do wydania pozwolenia zintegrowane go lub pozwolenia na wprowadzanie gazów lub py∏ów do powietrza, o których mowa w art. 378 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Pra wo ochrony Êrodowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z póên. zm.2)); 17) partii paliwa (surowca, materia∏u) — rozumie si´ przez to iloÊç paliwa (surowca, materia∏u) dostar czanà jednorazowo lub w sposób ciàg∏y w okreÊ lonej jednostce czasu, poddawanà reprezentatyw nemu próbkowaniu, dla których okreÊla si´ war toÊç opa∏owà i zawartoÊç w´gla oraz inne cechy sk∏adu chemicznego; 18) paliwie (materia∏ach) w obrocie handlowym — ro zumie si´ przez to paliwa (materia∏y) o okreÊlo nym sk∏adzie, podlegajàce cz´stemu i swobodne mu obrotowi, jeÊli dana partia paliwa (materia∏u) by∏a przedmiotem handlu mi´dzy stronami eko nomicznie niezale˝nymi, wliczajàc w to wszystkie komercyjne paliwa znormalizowane, gaz ziemny, ci´˝ki i lekki olej opa∏owy, w´giel, koks naftowy; 19) planie monitorowania — rozumie si´ przez to szczegó∏owà, kompletnà i przejrzystà dokumenta cj´ metodyki monitorowania wielkoÊci emisji z in stalacji, w tym dokumentacj´ w zakresie groma dzenia i obróbki danych, a tak˝e systemu kontroli poprawnoÊci danych; 20) pomniejszych êród∏ach, pomniejszych strumie niach paliw i materia∏ów wsadowych — rozumie si´ przez to êród∏a, strumienie materia∏ów wsadowych, które emitujà rocznie nie wi´cej ni˝ 5 tys. Mg CO2 lub na które przypada nie wi´cej ni˝ 10 % (do maksymalnej wielkoÊci wk∏adu 100 tys. Mg CO2 pochodzàcego z paliw kopalnych rocznie) ca∏kowitej rocznej wielkoÊci emisji CO2 z danej instalacji, przy czym chodzi o wielkoÊç wi´kszà w kategoriach bezwzgl´dnych wielkoÊci emisji; 21) powa˝nym zafa∏szowaniu — rozumie si´ przez to zafa∏szowanie (pomini´cie, b∏´dnà interpretacj´ i b∏´dy, bez uwzgl´dniania dopuszczalnej niepew noÊci) w rocznym raporcie, które wed∏ug oceny weryfikatora mo˝e wp∏ynàç na wiarygodnoÊç ra portu; 22) poziomie dok∏adnoÊci — rozumie si´ przez to me todyk´ ustalania poszczególnych elementów ze stawu danych (dotyczàcych rodzaju instalacji i êróde∏ w ramach instalacji, wskaêników emisji oraz wspó∏czynników utleniania lub konwersji), w poszczególnych grupach emisji, w celu jak naj dok∏adniejszego okreÊlenia wielkoÊci emisji CO2; poziom dok∏adnoÊci oznaczony jest kolejnymi licz bami od 1 do 4, z tym ˝e im wi´ksza liczba, tym poziom dok∏adnoÊci jest wy˝szy; równowa˝ne po ziomy dok∏adnoÊci oznaczone sà lit. a lub b; 23) poziomie istotnoÊci — rozumie si´ przez to próg iloÊciowy lub punkt odci´cia zastosowany do okreÊlenia prawid∏owych wniosków z weryfikacji danych dotyczàcych wielkoÊci emisji, podanych w rocznym raporcie; 24) poziomie pewnoÊci — rozumie si´ przez to sto pieƒ, do jakiego weryfikator jest przekonany, ˝e wnioski z weryfikacji dowodzà, i˝ informacje prze kazane w rocznym raporcie dla instalacji sà wolne od powa˝nych zafa∏szowaƒ lub zafa∏szowania ta kie wyst´pujà; 25) racjonalnym zapewnieniu — rozumie si´ przez to wysoki, ale nie absolutny poziom zapewnienia, wyra˝ony pozytywnie we wnioskach z weryfikacji, czy weryfikowany roczny raport jest wolny od po wa˝nych zafa∏szowaƒ oraz czy instalacja nie wyka zuje powa˝nych niezgodnoÊci; 26) ryzyku zawodnoÊci systemów kontroli wewn´trz nej — rozumie si´ przez to podatnoÊç parametru w rocznym raporcie na powa˝ne zafa∏szowanie, któremu system kontroli nie zapobiegnie, nie wy kryje go ani nie skoryguje na czas; ——————— 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 111, poz. 708, Nr 138, poz. 865, Nr 154, poz. 958 i Nr 171, poz. 1056. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9722 — Poz. 1142 27) ryzyku niewykrycia — rozumie si´ przez to ryzyko polegajàce na tym, ˝e weryfikator nie wykryje po wa˝nego zafa∏szowania lub powa˝nej niezgodno Êci; 28) ryzyku nieod∏àcznym — rozumie si´ przez to po datnoÊç zestawu danych okreÊlonych w rocznym raporcie na powa˝ne zafa∏szowania, przy za∏o˝e niu, ˝e nie prowadzono zwiàzanych z nim dzia∏aƒ kontrolnych; 29) ryzyku weryfikacyjnym — rozumie si´ przez to ry zyko wyra˝enia przez weryfikatora nieprawid∏o wych wniosków z weryfikacji, b´dàcych funkcjà ryzyka nieod∏àcznego, ryzyka zawodnoÊci syste mów kontroli wewn´trznej i ryzyka niewykrycia; 30) strumieniu materia∏ów wsadowych lub paliw — rozumie si´ przez to rodzaj paliwa, surowca lub produktu, który w wyniku zu˝ycia lub produkcji powoduje powstawanie emisji CO2 w jednym êró dle lub w wi´kszej liczbie êróde∏; 31) systemie pomiarowym — rozumie si´ przez to kompletny zestaw przyrzàdów pomiarowych i in nego sprz´tu, stosowany do okreÊlania elemen tów zestawu danych; 32) warunkach normalnych — rozumie si´ przez to temperatur´ wynoszàcà 273,15 K (tj. 0 °C) i ciÊnie nie wynoszàce 101 325 Pa dla metra szeÊciennego (m3), wykorzystywane przez prowadzàcego insta lacj´ do monitorowania wielkoÊci emisji CO2, któ re sà udokumentowane i przedstawione w rocz nym raporcie; 33) weryfikatorze — rozumie si´ przez to uprawnione go, niezale˝nego audytora lub wojewódzkiego inspektora ochrony Êrodowiska, dokonujàcego weryfikacji w zakresie zgodnoÊci informacji za wartych w rocznym raporcie ze stanem faktycz nym; 34) wzorcowaniu — rozumie si´ przez to zestaw czyn noÊci, które w danych warunkach okreÊlajà zale˝ noÊci mi´dzy wartoÊciami wskazywanymi przez przyrzàd pomiarowy lub system pomiarowy lub wartoÊciami reprezentowanymi przez wzorzec miary lub materia∏ referencyjny a odpowiednimi wartoÊciami wielkoÊci uzyskanymi na podstawie wzorca porównawczego; 35) zachowawczoÊci — rozumie si´ przez to zestaw za∏o˝eƒ, który zosta∏ zdefiniowany w taki sposób, aby nie nastàpi∏o niedoszacowanie emisji; 36) zestawie danych — rozumie si´ przez to nast´pu jàce wartoÊci odpowiednio: iloÊç zu˝ytego paliwa (surowca, materia∏u), wartoÊç opa∏owà paliwa, wskaênik emisji, wspó∏czynnik utleniania lub kon wersji, zawartoÊç w´gla oraz frakcje biomasy; 37) znormalizowanych paliwach handlowych — rozu mie si´ przez to znormalizowane paliwa handlowe w skali mi´dzynarodowej, których wartoÊç opa∏o wa zosta∏a okreÊlona z dok∏adnoÊcià ±1 % z pozio mem ufnoÊci 95 %; 38) êródle — rozumie si´ przez to urzàdzenie lub ze spó∏ urzàdzeƒ mo˝liwy do zidentyfikowania w ra mach instalacji jako oddzielne êród∏o, z którego emitowane sà gazy cieplarniane; 39) êród∏ach de minimis, strumieniach materia∏ów wsadowych lub paliw de minimis — rozumie si´ przez to grup´ pomniejszych êróde∏, które ∏àcznie emitujà maksymalnie 1 tys. Mg CO2 lub mniej lub na które przypada nie wi´cej ni˝ 2 % (do maksy malnej wielkoÊci wk∏adu 20 tys. Mg CO2 pocho dzàcych z paliw kopalnych rocznie) ca∏kowitej rocznej emisji CO2 z instalacji przed odj´ciem przenoszonego CO2, przy czym chodzi o wielkoÊç wi´kszà w kategoriach bezwzgl´dnych wielkoÊci emisji. § 3. 1. Monitoruje si´ ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 z instalacji, z podzia∏em na: 1) emisje powstajàce w warunkach normalnej eks ploatacji instalacji oraz 2) emisje powstajàce w warunkach odbiegajàcych od normalnych, w∏àcznie z rozruchem i zamyka niem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wcho dzàcych w sk∏ad instalacji oraz sytuacjami awaryj nymi, wyst´pujàcymi w danym okresie rozlicze niowym. 2. Ogólny sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 dla wszystkich rodzajów instalacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. 3. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z procesów spalania paliw okreÊla za∏àcz nik nr 2 do rozporzàdzenia. 4. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z rafinerii ropy naftowej okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia. 5. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z pieców koksowniczych okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia. 6. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, okreÊla za∏àcznik nr 5 do roz porzàdzenia. 7. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, okreÊla za∏àcznik nr 6 do roz porzàdzenia. 8. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji klinkieru cemento wego w piecach obrotowych okreÊla za∏àcznik nr 7 do rozporzàdzenia. 9. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji wapna okreÊla za ∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia. 10. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji szk∏a, w tym w∏ók na szklanego, okreÊla za∏àcznik nr 9 do rozporzà dzenia. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9723 — Poz. 1142 11. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji wyrobów cera micznych za pomocà wypalania okreÊla za∏àcznik nr 10 do rozporzàdzenia. 12. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji papieru lub tektu ry okreÊla za∏àcznik nr 11 do rozporzàdzenia. § 4. 1. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2, o któ rej mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, wykonuje si´ poprzez wskazanie zestawu danych stosowanego we wzorach obliczeniowych okreÊlonych w cz´Êci A za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia lub na podstawie pomiarów okreÊlonych w cz´Êci B za∏àcznika nr 1 do rozporzà dzenia. 2. W przypadku prowadzenia monitorowania na podstawie pomiarów, prowadzàcy instalacj´ potwier dza uzyskane wielkoÊci emisji CO2 za pomocà wzorów obliczeniowych okreÊlonych w za∏àcznikach nr 1—11 do rozporzàdzenia. § 5. 1. Zakres informacji zawartych w rocznym ra porcie oraz forma i uk∏ad rocznego raportu okreÊla za ∏àcznik nr 12 do rozporzàdzenia. 2. Prowadzàcy instalacj´ przekazuje dane dotyczà ce monitorowanych wielkoÊci emisji CO2 w rocznym raporcie. 3. Roczny raport przekazywany jest w formie pi semnej oraz elektronicznej za poÊrednictwem publicz nych sieci telekomunikacyjnych w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. — Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z póên. zm.3)). § 6. Sposób weryfikacji rocznych raportów jest okreÊlony w za∏àczniku nr 13 do rozporzàdzenia. § 7. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielko Êci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomia rów emisji okreÊla za∏àcznik nr 14 do rozporzàdzenia. § 8. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Ârodowi ska z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu mo nitorowania wielkoÊci emisji substancji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 16, poz. 124). § 9. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ od dnia 1 stycznia 2008 r. w zakresie dotyczàcym sposobu mo nitorowania wielkoÊci emisji, cz´stotliwoÊci przekazy wania danych dotyczàcych monitorowanych wielko Êci emisji, zakresu informacji zawartych w rocznym raporcie oraz formy i uk∏adu rocznego raportu. § 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Ârodowiska: M. Nowicki ——————— 3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 267, poz. 2258, z 2006 r. Nr 12, poz. 66, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 170, poz. 1217, Nr 220, poz. 1600, Nr 235, poz. 1700 i Nr 249, poz. 1834, z 2007 r. Nr 23, poz. 137, Nr 50, poz. 331 i Nr 82, poz. 556 oraz z 2008 r. Nr 17, poz. 101. Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 12 wrzeÊnia 2008 r. (poz. 1142) Za∏àcznik nr 1 OGÓLNY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 DLA WSZYSTKICH RODZAJÓW INSTALACJI OBJ¢TYCH WSPÓLNOTOWYM SYSTEMEM HANDLU UPRAWNIENIAMI DO EMISJI 1. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2 wykonuje si´ przez u˝ycie wzorów obliczeniowych okreÊlonych w za∏àcznikach do rozporzàdzenia lub na podstawie po miarów, z wykorzystaniem zestawu danych okreÊlo nych z poziomem dok∏adnoÊci wynikajàcym z zakwali fikowania instalacji do odpowiedniej grupy emisji, zgodnie ze Êrednià wielkoÊcià rocznej emisji CO2 w po przednim okresie rozliczeniowym z instalacji obj´tej wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji. Dla rodzajów instalacji1) elementy zestawu danych podaje si´ z poziomem dok∏adnoÊci wynikajàcym z za kwalifikowania instalacji do odpowiedniej grupy emisji, zgodnie z tabelà nr 4. 2. W odniesieniu do rodzajów instalacji, dla któ rych rozporzàdzenie przewiduje równowa˝ny poziom dok∏adnoÊci, mo˝na dowolnie zastosowaç jeden z po ziomów, zamieniç jeden poziom na drugi, odnotowu jàc takà zamian´ w rocznym raporcie, pod warunkiem ˝e w zezwoleniu znajduje si´ opis spe∏niania przez prowadzàcego instalacj´ wymagaƒ obu poziomów dok∏adnoÊci. 3. W odniesieniu do rodzajów instalacji, dla których rozporzàdzenie przewiduje alternatywnà metod´ obli ——————— 1) Rodzaje instalacji okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie rodzajów instalacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 60, poz. 429, z póên. zm.). Dziennik Ustaw Nr 183 — 9724 — Poz. 1142 czeniowà2), mo˝na dowolnie zastosowaç jednà z poda nych metod, zamieniç jednà metod´ na drugà, odnoto wujàc takà zamian´ w rocznym raporcie, pod warun kiem ˝e w okreÊlonej w zezwoleniu procedurze moni torowania znajduje si´ opis spe∏niania przez prowadzà cego instalacj´ wymagaƒ obu metod obliczeniowych. 4. Je˝eli z rocznego raportu za rok „n” wynika, ˝e wielkoÊç emisji monitorowanego CO2 przekracza wielkoÊç granicznà w grupie emisji (odpowiednio 50 tys. Mg CO2 lub 500 tys. Mg CO2), to nale˝y zmie niç poziom dok∏adnoÊci na odpowiedni, okreÊlony dla danej grupy emisji; zmiana musi nastàpiç naj póêniej od dnia 1 stycznia roku „n+2” i mieç charak ter trwa∏y. 5. Je˝eli sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 oparty na najwy˝szym poziomie dok∏adnoÊci jest czasowo niewykonalny z powodów nieracjonalnoÊci technicznej, mo˝na stosowaç poziom dok∏adnoÊci o jeden stopieƒ ni˝szy do czasu przywrócenia warun ków umo˝liwiajàcych stosowanie poprzedniego wy˝ szego poziomu dok∏adnoÊci. Nale˝y podjàç wszelkie mo˝liwe dzia∏ania niezb´dne dla umo˝liwienia jak naj szybszego przywrócenia poziomu dok∏adnoÊci stoso wanego pierwotnie do celów monitorowania. 6. Wszelkie zmiany poziomów dok∏adnoÊci oraz szczegó∏owe informacje na temat przejÊciowo stoso wanej metodyki monitorowania, w tym czas jej stoso wania oraz wielkoÊç emisji CO2, pochodzàcà z po szczególnych okresów odst´pstwa od metodyki okreÊ lonej w zezwoleniu, nale˝y uzasadniç i w pe∏ni udoku mentowaç w rocznym raporcie. Zmiana poziomów dok∏adnoÊci, jaka mia∏a miejsce w czasie danego roku okresu rozliczeniowego, powinna byç uj´ta w oddziel nej cz´Êci raportu za odpowiednie cz´Êci danego roku okresu rozliczeniowego. 7. Je˝eli do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 stosuje si´ dla danego typu paliwa wartoÊci opa∏owe i wskaêniki emisji, w∏aÊciwe dla danego kraju, zg∏o szone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekre tariatu Konwencji Ramowej Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych, nale˝y stosowaç wskaêniki emisji, wartoÊci opa∏owe z Tabel wartoÊci opa∏owych i wskaêników emisji CO2 do raportowania w ramach Wspólnotowego Systemu Handlu Upraw nieniami do Emisji obowiàzujàcych w danym roku ka lendarzowym, przygotowanych w oparciu o dane zg∏oszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narodów Zjedno czonych w sprawie zmian klimatycznych i zastosowa nych w Raporcie inwentaryzacji emisji gazów cieplar nianych i ich prekursorów do powietrza za ostatni do st´pny rok, og∏oszonych na stronach internetowych Ministerstwa Ârodowiska i informacyjnie na stronach internetowych Krajowego Administratora Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji. 8. Nie monitoruje si´ wielkoÊci emisji CO2 ze spa lania paliw w silnikach spalinowych wykorzystywa nych do celów transportowych. 9. Sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 przez ka˝dego prowadzàcego instalacj´ jest oparty na planie monitorowania. Monitorowanie emisji CO2 prowadzi prowadzàcy in stalacj´ na podstawie planu monitorowania, który zawiera: 1) opis instalacji, która ma byç obj´ta monitorowa niem, w tym: oznaczenie prowadzàcego instalacj´ i jego adres zamieszkania lub siedziby, informacj´ o tytule prawnym do instalacji, informacj´ o ro dzaju instalacji oraz charakterystyk´ technicznà êróde∏ powstawania i miejsca emisji substancji, informacje o rodzajach wykorzystywanych mate ria∏ów, surowców i paliw oraz o wielkoÊci produk cji w ka˝dym roku z ostatnich 5 lat; 2) informacje dotyczàce zakresu obowiàzków zwià zanych z monitorowaniem i raportowaniem w od niesieniu do danej instalacji; 3) wykaz êróde∏ emisji i strumieni materia∏ów wsa dowych, które majà byç obj´te monitorowaniem w ramach ka˝dego rodzaju instalacji prowadzone go w tej instalacji; 4) opis metody obliczeƒ lub metody pomiarów, któ ra ma byç zastosowana; 5) wykaz poziomów dok∏adnoÊci dla poszczególnych elementów zestawu danych: danych dotyczàcych rodzaju instalacji, odpowiednio zu˝ytego paliwa i jego wartoÊci opa∏owej, wskaêników emisji, wspó∏czynników utleniania lub konwersji dla ka˝ dego strumienia materia∏ów wsadowych, który ma byç obj´ty monitorowaniem; 6) opis systemów pomiarowych oraz specyfikacje i dok∏adnà lokalizacj´ przyrzàdów pomiarowych, które zostanà zastosowane do ka˝dego ze stru mieni materia∏ów wsadowych lub paliw, który ma byç obj´ty monitorowaniem; 7) w stosownych przypadkach dowody wykazujàce zgodnoÊç z progami niepewnoÊci dla danych do tyczàcych rodzaju instalacji oraz innych paramet rów dla poziomów dok∏adnoÊci zastosowanych dla ka˝dego ze strumieni materia∏ów wsadowych lub paliw; 8) w stosownych przypadkach opis metody stosowa nej do próbkowania paliwa i materia∏ów w celu ustalenia wartoÊci opa∏owej, zawartoÊci w´gla, wskaêników emisji i wspó∏czynnika utleniania lub konwersji oraz zawartoÊci biomasy dla ka˝dego ze strumieni materia∏ów wsadowych lub paliw; 9) opis êróde∏ lub metod analitycznych, które prowa dzàcy instalacj´ zamierza u˝yç do okreÊlenia war toÊci opa∏owych, zawartoÊci w´gla, wskaênika emisji, wspó∏czynnika utleniania, wspó∏czynnika konwersji lub frakcji biomasy dla ka˝dego ze stru mieni materia∏ów wsadowych lub paliw; 10) w stosownych przypadkach, wykaz i opis nieakre dytowanych laboratoriów i odnoÊnych procedur analitycznych, wraz z wykazem wszelkich odno Ênych procedur zapewnienia jakoÊci; ——————— 2) „Metoda W — W´glany”, „Metoda G — Gips”, „Metoda P — Produkcja klinkieru” i „Metoda T — Tlenki alkaliczne” przedstawione w za∏àcznikach nr 2, 7, 8, 9, 10 do rozporzà dzenia. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9725 — Poz. 1142 11) w stosownych przypadkach, opis systemu cià g∏ego pomiaru emisji do wykorzystania na po trzeby monitorowania êróde∏ emisji (w tym punk tów pomiarowych, cz´stotliwoÊci pomiarów, sto sowanych urzàdzeƒ, procedur wzorcowania, gro madzenia danych i procedur ich przechowywa nia oraz metod potwierdzania obliczeƒ i raporto wania w zakresie danych dotyczàcych dzia∏alno Êci, wskaêników emisji); 12) w stosownych przypadkach, kiedy zastosowano metod´ rezerwowà, wyczerpujàcy opis metody i analizy niepewnoÊci, je˝eli nie zosta∏a wczeÊniej obj´ta w ramach podpunktów 1—11; 13) opis procedur pozyskiwania danych i ich obróbki oraz dzia∏aƒ kontrolnych, jak równie˝ opis tych dzia∏aƒ zgodnie z niniejszym za∏àcznikiem; 14) w stosownych przypadkach, informacje na temat odpowiednich powiàzaƒ z dzia∏aniami podej mowanymi w ramach programu ekozarzàdza nia i audytu (EMAS)3) lub innych systemów za rzàdzania w dziedzinie ochrony Êrodowiska, w szczególnoÊci na temat procedur i kontroli majàcych znaczenie dla monitorowania i spra wozdawczoÊci w odniesieniu do wielkoÊci emi sji CO2. Uk∏ad planu monitorowania Plan monitorowania sporzàdza si´ zgodnie z tabe là A. Tabel´ A mo˝na adaptowaç stosownie do liczby rodzajów instalacji i êróde∏ oraz rodzajów paliw i pro cesów obj´tych monitorowaniem. Tabela A. Plan monitorowania ——————— 3) Europejski system ekozarzàdzania i audytu EMAS — na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o krajowym systemie ekozarzàdzania i audytu (EMAS) (Dz. U. Nr 70, poz. 631, z 2005 r. Nr 175, poz. 1462 oraz z 2007 r. Nr 93, poz. 621). 4) Nale˝y podaç liczb´ porzàdkowà okreÊlonà w rozporzàdzeniu Rady Ministrów w sprawie przyj´cia Krajowego Planu Roz dzia∏u Uprawnieƒ do emisji dwutlenku w´gla na dany okres rozliczeniowy. 5) Czy jest wymagana, wstawiç tak lub nie. 6) Wype∏niaç tylko w przypadku, kiedy instalacja obj´ta jest obowiàzkiem sprawozdawczym na podstawie rozporzàdzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Re jestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeƒ i zmieniajàcego dyrektyw´ Rady 91/689/EWG i 96/61/WE, a w zezwoleniu dla instalacji nie ma wi´cej ni˝ jednej kategorii dzia∏alnoÊci obj´tej E-PRTR. Podanie tej informacji nie jest obowiàzkowe; stosuje si´ jà wy∏àcznie dla celów uzupe∏niajàcych identyfikacj´, jako dodatek do podanej nazwy i adresu. Sekcja A Opis instalacji, kt6ra ma bye obj~ta monitorowaniem 1. Nazwa wlasciciela instalacji 2. Nazwa prowadz<tcego instalacjy 3. Nazwa instalacji 3.1. Rodzaj instalacji 3.2. Numer zezwolenia, data i organ wydaJctcy 3.3 Kod 3.4. Pozycja KPRU 4l 3.5. Numer REGON 3.6. Numer NIP 3.7. Kod PKO podstawowego rodzaju dzialalnosci 3.8. Sprawozdawczosc w ramach E-PRTR5l 3.9. Numer identyfikacyjny E-PRTR 6) Dziennik Ustaw Nr 183 — 9726 — Poz. 1142 ——————— 7) Maksymalna iloÊç wyrobu lub wyrobów, która mo˝e byç wytworzona w jednostce czasu w normalnych warunkach pra cy instalacji. 8) IloÊç energii wprowadzonej do instalacji w paliwie w jednostce czasu przy jej nominalnym obcià˝eniu. 3. I 0. Adres zakladu, na kt6rego terenie prowadzona jest eksploatacja instalacji 3 .11. W sp6lrzydne geograficzne polozenia instalacj i 4.1. lmiy i nazwisko osoby do kontakt6w 4.2. Adres sluzbowy osoby do kontakt6w 4.3. Numer telefonu i faksu sluzbowego osoby do kontakt6w 4.4. E-mail sluzbowy osoby do kontakt6w Sekcja B 1. Rodzaje instalacji 2. Opis i charakterystyka techniczna zr6det powstawania i miejsc emisji substancji 3. lnformacja, czy instalacjy wykorzystywan<! do proces6w spalania, tak<! jak np. elektrocieplownia pracuj<1ca w skojarzeniu, uznaje siy za czysc innej instalacji (instalacji innego rodzaiu), czy za odrybn<1 instalacjy Rodzaj instalacji l Rodzaj instalacji 2 Rodzaj instalacji . .. Rodzaj instalacji N 4. Zr6dlo w ramach rodzaju instalacji (1.N)/zdolnosc produkcyjna7 ' lub nominalna moc cieplna8i Zr6dlo 1/zdolnosc produkcyjna lub nominalna moc cieplna Zr6dto 2/zdolnosc produkcyjna lub nominalna moc cieplna Zr6dlo N /zdolnosc produkcyjna lub nominalna moc cieplna Sekcja C Plan monitorowania I. Informacje dotycz.:l:ce zakresu obowi.:l:zk6w zwi.:l:zanych z monitorowaniem i raportowaniem w odniesieniu do danej instalacji 2. Opis metody obliczen lub metody pomiar6w, kt6ra ma bye zastosowana 3. Wykaz poziom6w doktadnosci I opis spetniania odpowiednich wymog6w przez prowadz.:!:cego instalacjy dla poszczeg61nych element6w zestawu danych dla kazdego strumienia paliw lub material6w wsadowych, kt6ry ma bye objyty monitorowaniem Dziennik Ustaw Nr 183 — 9727 — Poz. 1142 ——————— 9) Stosowany poziom dok∏adnoÊci — nale˝y wpisaç przy wykorzystywaniu przez prowadzàcego instalacj´ mo˝liwoÊci od st´pstw. Paliwo I Rodzaj paliwa Parametr Wymagany Stosowany Opis sposobu spelniania wymagan danego poz1om poz1om poziomu dokladnosci dla kazdego strumienia dokladnosci dokladnosd'l paliw, kt6ry ma bye obj~ty monitorowaniem Ilosc zuzytego paliwa Wartosc opalowa paliwa Wskainik emisji Wsp6kzynnik utleniania Frakcja biomasy Paliwo 1 lub material 1 (ewentualnie proces) Rodzaj paliwa lub materialu Parametr Wymagany Stosowany Opis sposobu spelniania wymagan danego poz10m poziom poziomu dokladnosci dla kazdego strumienia dokladnosci dokladnosci paliw lub materiat6w wsadowych, kt6ry ma bye obj<:ty monitorowaniem Dane dotycz<1ce rodzaju dzialalnosci Wskainik emisji Wsp6kzynnik konwersji 4. Opis system6w pomiarowych oraz specyfikacje i doktadnc1 lokalizacj<: przyrzc1d6w pomiarowych, kt6re zostanc1 zastosowane do kazdego ze strumieni material6w wsadowych lub paliw, kt6ry ma bye obj<:ty monitorowaniem Paliwo 1 Rodzaj paliwa Parametr Opis system6w pomiarowych oraz specyfikacja i dokladna lokalizacja przyrzc1d6w pomiarowych Ilosc zuzytego paliwa Wartosc opalowa paliwa Wskainik emisji Wsp6tczynnik utleniania Frakcja biomasy Dziennik Ustaw Nr 183 — 9728 — Poz. 1142 Paliwo l lub material l (ewentualnie proces) Rodzaj paliwa tub materiatu Parametr Opis system6w pomiarowych oraz specyfikacja i dokladna lokalizacja przyrz,id6w pomiarowych Dane dotycz,ice dziatalnosci Wskaznik emisji Wsp6tczynnik konwersji 5. Dowody wykazuj,ice zgodnosc z progam1 niepewnosci dla danych dotycz,icych rodzaju instalacji oraz innych parametr6w dla poziom6w doktadnosci zastosowanych dla kazdego ze strumieni materiat6w wsadowych lub paliw (w stosownych przypadkach) 6. Opis metody stosowanej do pr6bkowania paliwa i material6w w celu ustalenia wartosci opalowej , zawartosci w~gla, wskaznik6w emisji i wsp6tczynnika utleniania lub konwersji oraz zawartosci biomasy dla kazdego ze strumieni materiat6w wsadowych lub paliw Paliwo l Rodzaj paliwa Parametr Opis metody stosowanej do pr6bkowania paliwa llosc zuzytego paliwa w artosc opatowa paliwa Wskafoik emisji Wsp6tczynnik utleniania Frakcja biomasy Paliwo I lub material I (ewentualnie proces) Rodzaj paliwa lub materialu Parametr Opis metody stosowanej do pr6bkowania material6w Dane dotycz,ice rodzaju dzialalnosci Wskainik emisji W sp6tczynnik konwersji Dziennik Ustaw Nr 183 — 9729 — Poz. 1142 7. Opis ir6del tub metod anatitycznych, kt6re prowadz,icy instalacjy zamierza uzyc do okreslenia wartosci opalowych, zawaitosci wygla, wskainika em1sJ1, wsp6kzynnika utteniania, wsp61czynnika konwersji tub frakcji biomasy dla kazdego ze strumieni materiat6w wsadowych lub paliw Paliwo I Rodzaj paliwa Parametr Opis :fr6del lub metod analitycznych, kt6re prowadz,icy instalacjy zamierza uzyc do okreslenia dla kazdego ze strumieni patiw Ilosc zuzytego paliwa Wartosc opalowa patiwa Wskainik emisji Wsp61czynnik utleniania Frakcja biomasy Paliwo I lub material I (ewentualnie proces) Rodzaj paliwa lub materialu Parametr Opis :fr6del lub metod analitycznych, kt6re prowadz,icy instalacjy zamierza uzyc do okreslenia dta kazdego ze strumieni material6w wsadowych tub paliw Dane dotycz::ice rodzaju dzialatnosci Wskainik emisji Wsp61czynnik konwersji 8. Wykaz I op1s nieakredytowanych laboratori6w i odnosnych procedur analitycznych, wraz zwykazem wszelkich odnosnych procedur zapewnienia jakosci 9. Opis systemu ci::igtego . .. do pom1aru em1sJ1 wykorzystania na potrzeby monitorowania :fr6det emisji (w tym punkt6w pomiarowych, cztrstotliwosci pomiar6w, stosowanych urz::idzeri, procedur wzorcowama, gromadzenia danych i procedur ich przechowywania oraz metod potwierdzania obliczeri i sprawozdawczosci w zakresie danych dotycz::icych rodzaju instalacji, wskainik6w emisji) 10. W przypadku kiedy zastosowano metodi:: rezerwow::i wyczerpujqcy opis metody i analizy niepewnosci Dziennik Ustaw Nr 183 — 9730 — Poz. 1142 ——————— 10) Europejski system ekozarzàdzania i audytu EMAS — na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o krajowym systemie ekozarzàdzania i audytu (EMAS) (Dz. U. Nr 70, poz. 631, z 2005 r. Nr 175, poz. 1462 oraz z 2007 r. Nr 93, poz. 621). 10. Zmiany w planie monitorowania muszà byç precyzyjnie sformu∏owane, uzasadnione i w pe∏ni udokumentowane w wewn´trznej dokumentacji pro wadzonej przez prowadzàcego instalacj´ oraz w rocz nym raporcie. Cz´Êç A Obliczanie wielkoÊci emisji CO2 1. Do obliczania wielkoÊci emisji CO2 stosuje si´ nast´pujàcy wzór: E = D • We • Wu gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji (zu˝yte paliwo i wartoÊç opa∏owa), We — oznacza wskaênik emisji wyra˝ony w [Mg CO2/TJ], Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania wyra˝ony jako u∏amek liczby ca∏kowitej, lub wzór z alternatywnej metody, o ile metoda taka jest okreÊlona w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzà dzenia, dotyczàcych poszczególnych rodzajów insta lacji. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z procesu spa lania paliw oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzo ru: E = Zp • We • Wu gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], Zp — oznacza iloÊç zu˝ytego paliwa wyra˝onà w postaci zawartoÊci energii [TJ], We — oznacza wskaênik emisji wyra˝ony w [Mg CO2/TJ], Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania wyra˝ony jako u∏amek liczby ca∏kowitej. Zp = C • NCV gdzie: C — oznacza zu˝yte paliwo [Mg] lub [m3], NCV — oznacza wartoÊç opa∏owà paliwa [TJ/Mg] lub [TJ/m3]. W´giel [C] zawarty w paliwie, który w procesie spala nia nie uleg∏ ca∏kowitemu utlenieniu do postaci CO2, uwzgl´dnia si´ we wspó∏czynniku utleniania i wyra˝a jako u∏amek liczby ca∏kowitej. W przypadku gdy wspó∏czynnik utleniania uwzgl´dnia si´ we wskaêniku emisji, nie stosuje si´ oddzielnego wspó∏czynnika utleniania. 3. Szczegó∏owe wzory obliczeƒ wielkoÊci emisji CO2 z procesu spalania sà okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 4. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z procesów technologicznych oblicza si´ za pomocà nast´pujàce go wzoru: E = D • We • Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji oparte na parametrze zu˝ycia materia∏ów, wydajnoÊci przetwórczej lub wielkoÊci pro dukcji; wyra˝one jako [Mg] lub [m3], We — oznacza wskaênik emisji wyra˝ony w [Mg CO2/Mg lub Mg CO2/m3], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. W´giel zawarty w materia∏ach wsadowych, który w trakcie procesu spalania nie ulega ca∏kowitemu utlenieniu do postaci CO2, uwzgl´dnia si´ we wspó∏ czynniku konwersji i wyra˝a jako u∏amek liczby ca∏ko witej. W przypadku gdy wspó∏czynnik konwersji uwzgl´dnia si´ we wskaêniku emisji, nie stosuje si´ oddzielnego wspó∏czynnika konwersji. IloÊç u˝ytego materia∏u wsadowego wyra˝a si´ parametrami masy lub obj´toÊci [Mg lub m3]. 11. Opis procedur pozyskiwania danych i ich obrobki oraz dzialai1 kontrolnych 12. lnformacje na temat odpowiednich powiqzan z dzialaniami podejmowanymi w ramach programu ekozarzc1dzania i audytu (EMAS)101 lub innych systemow zarzc1dzania w dziedzinie ochrony srodowiska, w szczegolnosci na temat procedur i kontroli maj::icych znaczente dla monitorowania i sprawozdawczosci w odniesieniu do wielkosci emisji CO2 Uzupelnienia Dziennik Ustaw Nr 183 — 9731 — Poz. 1142 5. Szczegó∏owe okreÊlenie metody obliczania wielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z procesów techno logicznych dotyczàcych ró˝nych rodzajów instalacji sà okreÊlone w za∏àcznikach nr 3—11 do rozporzàdzenia. Poziomy dok∏adnoÊci 1. Mo˝na zastosowaç ró˝ne poziomy dok∏adnoÊci dla ró˝nych elementów zestawu danych, je˝eli sà one opisane w procedurze monitorowania okreÊlonej w zezwoleniu. 2. Stosuje si´ metod´ najwy˝szego poziomu do k∏adnoÊci do ustalania wszystkich zmiennych dla wszystkich strumieni materia∏ów wsadowych lub pa liw w odniesieniu do wszystkich instalacji nale˝àcych do grupy emisji B lub C. 3. Mo˝na zastosowaç ni˝szy poziom dok∏adnoÊci dla danego elementu zestawu danych, najbli˝szy w ramach metodyki monitorowania, wy∏àcznie w przypadku, gdy w sposób przekonywujàcy udoku mentuje si´, ˝e zastosowanie najwy˝szego poziomu dok∏adnoÊci jest z przyczyn technicznych niewykonal ne lub b´dzie skutkowa∏o nieracjonalnie wysokimi kosztami. 4. Stosuje si´ w stosunku do wszystkich g∏ównych êróde∏ w instalacji i g∏ównych strumieni materia∏ów wsadowych co najmniej poziomy dok∏adnoÊci okreÊ lone w tabeli nr 4. 5. Mo˝na zastosowaç poziom dok∏adnoÊci 1 jako minimum dla elementów zestawu danych stosowa nych w obliczeniach wielkoÊci emisji z pomniejszych êróde∏, pomniejszych strumieni materia∏ów wsado wych oraz zastosowaç metody monitorowania i spra wozdawczoÊci, korzystajàc z w∏asnej oceny szacunko wej dla êróde∏ de minimis i strumienia materia∏ów wsadowych lub paliw de minimis, nie stosujàc po dzia∏u na poziomy dok∏adnoÊci. 6. W odniesieniu do paliwa z biomasy i materia ∏ów kwalifikujàcych si´ jako czyste mo˝na zastosowaç metody monitorowania bez podzia∏u na poziomy do k∏adnoÊci, w odniesieniu do instalacji lub technicznie mo˝liwych do zidentyfikowania jej cz´Êci, chyba ˝e za stosuje si´ metod´ odejmowania obliczonej wartoÊci emisji pochodzàcej z biomasy od wartoÊci emisji okreÊlonej za pomocà ciàg∏ego pomiaru emisji. Takie metody niestosujàce podzia∏u na poziomy dok∏adno Êci obejmujà metod´ bilansu energetycznego. 7. WielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z paliw zawie rajàcych zanieczyszczenia w formie skamielin i mate ria∏ów kwalifikujàcych si´ jako biomasa podaje si´ i szacuje si´ przy pomocy metod niestosujàcych po dzia∏u na poziomy dok∏adnoÊci. Paliwa mieszane i materia∏y zawierajàce biomas´ charakteryzuje si´ z zastosowaniem wymagaƒ cz´Êci G pkt 4, chyba ˝e strumieƒ materia∏ów wsadowych kwalifikuje si´ jako êród∏a de minimis lub strumieƒ materia∏ów wsado wych lub paliw de minimis. 8. Je˝eli zastosowanie metodyki najwy˝szego po ziomu dok∏adnoÊci lub zastosowanie poziomu do k∏adnoÊci okreÊlonego w zezwoleniu sà czasowo nie wykonalne z powodów technicznych, mo˝na zastoso waç najwy˝szy z dost´pnych poziomów dok∏adnoÊci, do czasu przywrócenia warunków umo˝liwiajàcych stosowanie poprzedniego poziomu. Nale˝y podjàç wszelkie dzia∏ania niezb´dne do jak najszybszego przywrócenia poziomu dok∏adnoÊci stosowanego pierwotnie do celów monitorowania i raportowania. Zmiany poziomów dok∏adnoÊci muszà byç w pe∏ni udokumentowane i opisane w rocznym raporcie ze szczegó∏owymi informacjami na temat przejÊciowej metodyki monitorowania. 9. Luki w danych, wynikajàce z okresów przerw w pracy systemów pomiarowych, nale˝y traktowaç zgodnie z dobrà praktykà zawodowà, zapewniajàcà zachowawcze oszacowanie wielkoÊci emisji, z uwzgl´dnieniem przepisów dokumentu referencyj nego w sprawie zintegrowanego zapobiegania zanie czyszczeniom i ich kontroli11). 10. W przypadku zmiany poziomów dok∏adnoÊci w trakcie roku okresu rozliczeniowego wielkoÊç emisji CO2 okreÊla si´ jako oddzielne cz´Êci raportu w odnie sieniu do odpowiednich cz´Êci danego roku okresu rozliczeniowego. Metody rezerwowe 1. W przypadkach, w których zastosowanie co naj mniej poziomu dok∏adnoÊci 1 dla strumieni materia ∏ów wsadowych, z wyjàtkiem êróde∏ de minimis, stru mienia materia∏ów wsadowych lub paliw de minimis, jest technicznie niewykonalne lub skutkowa∏oby nie racjonalnymi kosztami, stosuje si´ tzw. metod´ rezer wowà. Zwalnia to z obowiàzku zastosowania wyma gaƒ z cz´Êci A „Poziomy dok∏adnoÊci” niniejszego za ∏àcznika do rozporzàdzenia i pozwala na opracowanie w pe∏ni zindywidualizowanej metodyki monitorowa nia. Przedstawia si´ przekonywujàce uzasadnienie, ˝e przez zastosowanie tej alternatywnej metodyki w od niesieniu do ca∏ej instalacji, ogólne poziomy niepew noÊci podane w tabeli nr 1 za∏àcznika nr 1 do rozpo rzàdzenia dla rocznej wielkoÊci emisji CO2 zostajà spe∏nione dla ca∏ej instalacji. 2. Analiza niepewnoÊci ocenia iloÊciowo niepew noÊci wszystkich elementów zestawu danych stoso wanych do obliczenia rocznej wielkoÊci emisji CO2 12). Analiz´ przeprowadza si´ na podstawie danych z po przedniego roku oraz aktualizuje si´ jà co roku i za∏à cza do rocznego raportu. 3. Stosuje si´ i podaje w rocznym raporcie dost´p ne dane lub najlepsze szacunki zestawu danych, w stosownych przypadkach stosujàc analizy laborato ryjne. Odpowiednie metody zamieszcza si´ w planie monitorowania. Tabela nr 1 nie ma zastosowania do instalacji, w których wielkoÊç emisji CO2 okreÊla si´ za pomocà ciàg∏ego pomiaru emisji, zgodnie z za∏àcz nikiem nr 14 do rozporzàdzenia. ——————— 11) „Dokument referencyjny w sprawie ogólnych zasad mo nitorowania”, lipiec 2003 r. 12) „Guide to the Expression of Uncertainty in Measure ment, ISO”; wydanie polskie „Wyra˝anie niepewnoÊci pomiaru. Przewodnik”, G∏ówny Urzàd Miar, 1999 r., oraz norma ISO 5172. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9732 — Poz. 1142 Tabela nr 1. Rezerwowe progi ca∏kowitej niepewnoÊci Dane dotyczàce rodzaju instalacji 1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji reprezentujà informacje o przep∏ywie materia∏ów, zu˝yciu paliwa, materia∏ach wsadowych lub o wielkoÊci produkcji, wyra˝onych w jednostkach energii [TJ] (w wyjàtko wych przypadkach równie˝ jako masa lub obj´toÊç [Mg lub m3]) odnoÊnie do paliwa oraz masy lub obj´ toÊci surowców lub produktów [Mg lub m3]. Mo˝na zastosowaç dane dotyczàce rodzaju insta lacji okreÊlone na podstawie zakupionej iloÊci paliwa lub materia∏u — potwierdzonej rachunkiem, okreÊlo nych zgodnie z poziomami dok∏adnoÊci opisanymi w zezwoleniu. 2. W przypadku gdy danych dotyczàcych rodzaju instalacji na potrzeby obliczenia wielkoÊci emisji CO2 nie mo˝na okreÊliç bezpoÊrednio, dane te okreÊla si´ poprzez ocen´ zmian zapasów, obliczajàc przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: MC = MP + (MS – ME) – MO gdzie: MC — oznacza materia∏ przetworzony w danym roku okresu rozliczeniowego, MP — oznacza materia∏ zakupiony w danym roku okresu rozliczeniowego, MS — oznacza zapas materia∏u istniejàcy na poczàt ku danego roku okresu rozliczeniowego, ME — oznacza zapas materia∏u pozosta∏y na koƒcu danego roku okresu rozliczeniowego, MO — oznacza materia∏ wykorzystany do innych ce lów (do transportu lub odsprzeda˝y). 3. W przypadku gdy ustalenie iloÊci MS i ME za pomocà bezpoÊrednich pomiarów jest technicznie niewykonalne albo powodowa∏oby ponoszenie niera cjonalnie wysokich kosztów, mo˝na oszacowaç te dwie wielkoÊci w oparciu o dane z poprzednich lat w korelacji z wielkoÊcià produkcji w danym roku okre su rozliczeniowego lub udokumentowanych metod i odnoÊnych danych w zweryfikowanych sprawoz daniach finansowych za dany rok okresu rozlicze niowego. 4. W przypadku gdy okreÊlenie danych dotyczà cych rodzaju instalacji dla ca∏ego roku rozliczeniowe go jest technicznie niewykonalne lub mog∏oby skut kowaç nieracjonalnie wysokimi kosztami, wybiera si´ nast´pny odpowiedni dzieƒ roboczy, który oddzieli dany rok rozliczeniowy od nast´pnego. Odchylenia, które mogà stosowaç si´ do jednego lub kilku stru mieni materia∏ów wsadowych, odnotowuje si´, dajàc podstaw´ wartoÊci reprezentatywnej dla roku kalen darzowego, a nast´pnie konsekwentnie uwzgl´dnia si´ w nast´pnym roku. Wskaêniki emisji CO2 1. Wskaêniki emisji CO2 opierajà si´ na zawartoÊci w´gla [C] w paliwach lub materia∏ach wsadowych. Wyra˝a si´ je jako wspó∏czynniki spalania [Mg CO2/TJ] lub wspó∏czynniki procesu [Mg CO2/Mg albo Mg CO2/m3]. 2. W przypadku gdy stosowanie wskaêników emi sji CO2 dla paliwa wyra˝onych w [Mg CO2/TJ] skut kowa∏oby nieracjonalnymi kosztami, to do monito rowania wielkoÊci emisji CO2 mo˝na stosowaç wzgl´dem paliw wskaênik emisji CO2 ze spalania, oparty na zawartoÊci w´gla w paliwach wyra˝ony w [Mg CO2/Mg]. Do przeliczania w´gla [C] na odpowied nià wartoÊç dla CO2 stosuje si´ wspó∏czynnik13) 3,664 [Mg CO2/Mg C]. 3. Wskaêniki emisji CO2 oraz sposoby wyznacza nia wskaêników emisji CO2 dla konkretnych rodzajów instalacji sà okreÊlone w cz´Êciach E i G. 4. Wy˝sze poziomy dok∏adnoÊci wymagajà wyzna czenia specjalnych wskaêników emisji CO2 dla kon kretnych rodzajów instalacji zgodnie ze sposobami okreÊlonymi w cz´Êci G. Metody oparte na poziomie dok∏adnoÊci 1 wymagajà u˝ycia referencyjnych wskaêników emisji CO2, okreÊlonych w cz´Êci E. 5. Biomas´ uznaje si´ za substancj´ neutralnà pod wzgl´dem emisji CO2, w zwiàzku z tym do biomasy stosuje si´ wskaênik emisji CO2 wynoszàcy zero [Mg CO2/TJ lub Mg lub m3]. Wykaz ró˝nych rodzajów materia∏ów uznawanych za biomas´ jest okreÊlony w cz´Êci F. 6. W odniesieniu do paliw lub materia∏ów zawie rajàcych zarówno w´giel [C] pochodzenia kopalnego, jak i w´giel [C] w postaci biomasy stosuje si´ wa˝ony wskaênik emisji CO2 oparty na procentowej zawarto Êci w´gla kopalnego w ∏àcznej zawartoÊci w´gla w pa ——————— 13) Wspó∏czynnik okreÊla si´ jako stosunek mas atomowych w´gla (12,011) i tlenu (15,9994). Instalacje nalez~ce do grupy emisji Pr6g niepewnosci, jaki ma bye osi~gnifty w odniesieniu do calkowitej rocznej wielkosci emisji CO2 A ±7,5 % B ±5,0% C ±2,5 % Dziennik Ustaw Nr 183 — 9733 — Poz. 1142 liwie. Obliczenie odpowiednio dokumentuje si´ zgod nie z wymaganiami okreÊlonymi w cz´Êci G. 7. CO2 zwiàzany w paliwie, który jest przenoszony do instalacji obj´tych wspólnotowym systemem jako cz´Êç paliwa, w∏àcza si´ do wskaênika emisji CO2 dla tego paliwa. CO2 zwiàzany w paliwie, pochodzàcy ze strumienia materia∏ów wsadowych, ale nast´pnie przeniesiony z instalacji jako cz´Êç paliwa, mo˝e zo staç odj´ty od wielkoÊci emisji CO2 z tej instalacji — niezale˝nie od tego, czy zostaje dostarczony do innej instalacji obj´tej systemem, czy nie. W ka˝dym przy padku zostaje on uwzgl´dniony w rocznym raporcie jako informacja dodatkowa. Wspó∏czynnik utleniania lub konwersji 1. W przypadku gdy dany wskaênik emisji CO2 nie uwzgl´dnia procentowej zawartoÊci w´gla [C], który nie uleg∏ utlenieniu lub nie zosta∏ przetworzony w pro cesie, stosuje si´ dodatkowo wspó∏czynnik utleniania lub konwersji. 2. W przypadku gdy w danej instalacji stosowane sà ró˝ne paliwa lub materia∏y i oblicza si´ wspó∏czyn niki utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji, mo˝na okreÊliç jeden zbiorczy wspó∏czynnik utlenia nia dla rodzaju instalacji i stosowaç go wzgl´dem wszystkich paliw lub materia∏ów albo przypisaç nie ca∏kowite utlenianie do jednego g∏ównego strumienia paliwa lub materia∏u, a wobec innych paliw lub mate ria∏ów stosowaç wartoÊç wspó∏czynnika utleniania równà 1. Przenoszony CO2 1. CO2, który nie zosta∏ wyemitowany z instalacji, lecz zosta∏ wyprowadzony z niej w postaci czystej sub stancji, lub zosta∏ bezpoÊrednio wykorzystany i zwià zany w produkcie lub surowcu wsadowym, odejmuje si´ od obliczonej wielkoÊci emisji CO2, opisujàc spo sób wyliczenia iloÊci przenoszonego CO2. OdnoÊnà iloÊç przenoszonego CO2 zg∏asza si´ jako pozycj´ do datkowà w rocznym raporcie. 2. Za przenoszony CO2 mo˝na uznawaç czysty CO2, który zostaje wyprowadzony z instalacji m. in. w celu wykorzystania: 1) do nasycania napojów; 2) jako suchy lód do celów ch∏odniczych; 3) jako czynnik gaÊniczy, czynnik ch∏odniczy lub jako gaz laboratoryjny; 4) do dezynfekcji ziarna; 5) w produktach i surowcach w przemyÊle spo˝yw czym, chemicznym lub celulozowym; 6) jako w´glany zwiàzane w suszony rozpryskowo produkt z pó∏suchego oczyszczania gazów spali nowych (SDAP). 3. W stosownych przypadkach mas´ CO2 lub w´ glanu przenoszonego rocznie okreÊla si´ z maksymal nà dopuszczalnà niepewnoÊcià wynoszàcà mniej ni˝ 1,5 % bezpoÊrednio, stosujàc przep∏ywomierze masy lub obj´toÊci lub wa˝àc, albo poÊrednio z masy odno Ênego produktu. 4. W przypadkach, w których cz´Êç przenoszonego CO2 zosta∏a wygenerowana z biomasy lub gdy insta lacja tylko cz´Êciowo jest obj´ta wspólnotowym sys temem, odejmuje si´ tylko odpowiednià frakcj´ masy przenoszonego CO2 pochodzàcego z paliw kopalnych i materia∏ów. Odpowiednie metody przypisywania tych frakcji szacuje si´ zachowawczo. Cz´Êç B Pomiary wielkoÊci emisji CO2 1. WielkoÊç emisji CO2 mo˝e byç okreÊlona przy u˝yciu systemów ciàg∏ych pomiarów emisji, zwanych dalej „CEMS”, ze wszystkich lub z wybranych êróde∏, stosujàc do tego celu znormalizowane lub przyj´te metody potwierdzajàce, ˝e stosowanie metody CEMS umo˝liwia osiàgni´cie wi´kszej dok∏adnoÊci ni˝ obli czenie wielkoÊci emisji CO2 przy u˝yciu najwy˝szych poziomów dok∏adnoÊci. 2. Konkretne rozwiàzania w zakresie metod opar tych na pomiarach przedstawiono w za∏àczniku nr 14 do rozporzàdzenia. 3. System CEMS po uruchomieniu poddaje si´ okresowym kontrolom pod kàtem jego funkcjonalnoÊci i prawid∏owoÊci dzia∏ania. Kontrole systemu obejmujà: 1) czas reakcji; 2) liniowoÊç; 3) interferencje; 4) dryft wartoÊci dla mierzonej wielkoÊci; 5) dok∏adnoÊç w porównaniu do metody referencyj nej. 4. W zmierzonych wielkoÊciach emisji CO2 war toÊç emisji CO2 pochodzàcà z frakcji biomasy wyzna czonà w oparciu o metod´ obliczeniowà odejmuje si´ od ca∏kowitej emisji CO2 z instalacji i zg∏asza jako po zycj´ dodatkowà. Poziomy dok∏adnoÊci metod pomiarowych 1. Dla ka˝dego êród∏a wymienionego w zezwole niu, dla którego odnoÊne wielkoÊci emisji CO2 ustala ne sà z zastosowaniem CEMS, stosuje si´ najwy˝szy poziom dok∏adnoÊci zgodny z za∏àcznikiem nr 14 do rozporzàdzenia. 2. Ni˝szy poziom dok∏adnoÊci wobec danego ele mentu zestawu danych, najbli˝szy w hierarchii meto dyki monitorowania, mo˝na zastosowaç tylko w przy padku przed∏o˝enia przekonywajàcych dowodów, ˝e zastosowanie najwy˝szego poziomu dok∏adnoÊci jest z przyczyn technicznych niewykonalne lub doprowa dzi do nieracjonalnie wysokich kosztów. Dlatego wy brany poziom dok∏adnoÊci metody powinien zapew niaç najwy˝szy poziom dok∏adnoÊci, jaki jest technicz nie wykonalny, i nie prowadziç do ponoszenia niera cjonalnie wysokich kosztów. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9734 — Poz. 1142 3. W odniesieniu do okresu rozliczeniowego 2008—2012 stosuje si´ co najmniej poziom dok∏adno Êci 2, wskazany w za∏àczniku nr 14 do rozporzàdzenia, chyba ˝e nie jest to technicznie wykonalne. Dalsze procedury i wymagania 1. Tempo zbierania prób danych Ârednie godzinowe („prawid∏owy godzinowy zbiór danych”) oblicza si´ w stosownych przypadkach dla wszystkich elementów ustalania emisji, zgodnie z za ∏àcznikiem nr 14 do rozporzàdzenia, przez wykorzysta nie wszystkich punktów danych dost´pnych dla tej konkretnej godziny. W przypadku sprz´tu, który nie by∏ kontrolowany lub który pozostawa∏ niesprawny przez cz´Êç tej go dziny, Êrednià godzinowà oblicza si´ proporcjonalnie do pozosta∏ych punktów danych dla tej konkretnej go dziny. W przypadku gdy nie ma mo˝liwoÊci obliczenia prawid∏owego godzinowego zbioru danych dla ele mentu ustalenia emisji z uwagi na fakt, ˝e dost´pnych jest mniej ni˝ 50 % maksymalnej liczby godzinowych punktów danych14), godzina taka jest stracona. W ka˝ dym przypadku gdy obliczenie prawid∏owego godzi nowego zbioru danych jest niemo˝liwe, oblicza si´ wartoÊci zast´pcze. 2. Brakujàce dane W przypadku gdy nie mo˝na otrzymaç prawid∏o wego godzinowego zbioru danych dla jednego lub wi´cej elementów obliczeƒ emisji ze wzgl´du na brak kontroli nad sprz´tem (np. w przypadku wzorcowania lub b∏´dów wynikajàcych z zak∏óceƒ) lub jego nie sprawnoÊci, okreÊla si´ wartoÊci zast´pcze dla ka˝dej z brakujàcych godzin z prawid∏owym zbiorem danych zgodnie z poni˝szym: — st´˝enia W przypadku gdy nie mo˝na uzyskaç prawid∏owe go godzinowego zbioru danych dla parametru mierzonego bezpoÊrednio jako st´˝enie, wartoÊç zast´pczà C* zast dla tej godziny oblicza si´ w na st´pujàcy sposób: gdzie: – C — Êrednia arytmetyczna st´˝eƒ konkretnego parametru, σC —najlepsza wartoÊç szacunkowa odchylenia standardowego st´˝enia konkretnego pa rametru. Ârednià arytmetycznà i odchylenie standardowe oblicza si´ na koniec danego roku okresu rozlicze niowego z ca∏ego zbioru danych dotyczàcych emisji odnotowanych w trakcie tego roku okresu rozliczeniowego. JeÊli taki okres nie ma zastoso wania ze wzgl´du na znaczne zmiany technolo giczne w instalacji, okreÊla si´ w sposobie moni torowania reprezentatywne ramy czasowe, w miar´ mo˝liwoÊci trwajàce 1 rok. Obliczenia Êredniej arytmetycznej i odchylenia standardowego przedstawia si´ weryfikatorowi. — inne parametry W przypadku gdy nie mo˝na uzyskaç prawid∏o wego godzinowego zbioru danych dla paramet rów niemierzonych bezpoÊrednio jako st´˝enia, wartoÊci zast´pcze tych parametrów otrzymuje si´ z modelu bilansu masowego lub metodà bi lansu energetycznego w procesie. Pozosta∏e mie rzone elementy obliczenia emisji wykorzystuje si´ do walidacji wyników. Model bilansu masowego lub energetycznego i za∏o˝enia stanowiàce ich podstaw´ dokumentu je si´ i przedstawia weryfikatorowi wraz z wynika mi obliczeƒ. 3. Potwierdzajàce obliczenia emisj i Równolegle z ustalaniem wielkoÊci emisji CO2 me todami opartymi na pomiarach, rocznà wielkoÊç emi sji CO2 okreÊla si´ przez obliczenia oparte na jednym z poni˝szych rozwiàzaƒ: 1) obliczenia wielkoÊci emisji CO2 przedstawione w odnoÊnych za∏àcznikach do rozporzàdzenia dla poszczególnych rodzajów instalacji, przy czym w celu obliczenia wielkoÊci emisji CO2 mo˝na sto sowaç ni˝sze poziomy dok∏adnoÊci, lub 2) obliczenia wielkoÊci emisji CO2 przedstawio ne w Wytycznych Mi´dzyrzàdowego Zespo∏u ds. Zmian Klimatu z 2006 r., zwanych dalej „wy tycznymi IPCC”, przy czym mo˝na zastosowaç metody poziomu dok∏adnoÊci 1. Mi´dzy wynikami pomiarów i metody obliczenio wej mogà wystàpiç odchylenia. Bada si´ korelacje po mi´dzy wynikami z pomiarów i z metody obliczenio wej, uwzgl´dniajàc mo˝liwoÊç zaistnienia rodzajowe go odchylenia wynikajàcego z zastosowania tych dwu ró˝nych metod. Bioràc pod uwag´ t´ korelacj´, wyko rzystuje si´ wyniki metody obliczeniowej do skroÊne go sprawdzenia wyników uzyskanych metodà pomia rów. OkreÊla si´ i umieszcza w rocznym raporcie odno Êne dane, je˝eli sà dost´pne, lub najlepsze mo˝liwe szacunki danych dotyczàcych rodzaju instalacji, war toÊci opa∏owych, wskaêników emisji CO2, wspó∏czyn ników utleniania i innych parametrów wykorzysta nych do ustalania wielkoÊci emisji CO2, zgodnie z za ∏àcznikami nr 2—11 do rozporzàdzenia, wykorzystujàc w stosownych przypadkach analizy. W planie monito rowania okreÊla si´ odnoÊne metody, jak równie˝ wy branà metod´ potwierdzania obliczeƒ. W przypadku gdy porównanie z wynikami metody obliczeniowej wskazuje wyraênie na nieprawid∏owo Êci w wynikach pomiarów, stosuje si´ wartoÊci za st´pcze. ——————— 14) W stosunku do maksymalnej liczby punktów danych go dzinowych, wynikajàcych z cz´stotliwoÊci pomiarów. C* =C +0c 1.ast Dziennik Ustaw Nr 183 — 9735 — Poz. 1142 Cz´Êç C Ocena niepewnoÊci 1. Obliczenie 1) W odniesieniu do metodyki opartej na oblicze niach, opisanej w zezwoleniu, okreÊla si´ kombi nacj´ poziomów dok∏adnoÊci dla ka˝dego stru mienia materia∏ów wsadowych w ramach danej instalacji oraz wszystkie inne szczegó∏owe aspek ty metodyki monitorowania wybranej dla danej instalacji. W ten sposób okreÊla si´ zakres niepew noÊci wynikajàcych bezpoÊrednio z prawid∏owego stosowania metodyki monitorowania. 2) Przedstawienie kombinacji poziomów dok∏adno Êci w raporcie uznaje si´ za okreÊlenie niepewno Êci w zakresie sprawozdawczoÊci. W przypadku stosowania metodyki opartej na obliczeniach, nie ma wymogu przedstawienia sprawozdania na te mat niepewnoÊci. 3) Dopuszczalne niepewnoÊci systemu pomiarowe go dla poszczególnych poziomów dok∏adnoÊci obejmujà okreÊlone niepewnoÊci funkcjonowania zastosowanych urzàdzeƒ pomiarowych, niepew noÊci zwiàzane z wzorcowaniem urzàdzeƒ (w sto sownych przypadkach z wzorcowaniem) oraz wszelkie dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z wy korzystywaniem urzàdzeƒ w praktyce. Przedsta wione wartoÊci progowe w ramach poziomów do k∏adnoÊci odnoszà si´ do niepewnoÊci zwiàzanych z wartoÊcià za jeden rok okresu rozliczeniowego. 4) W zakresie dotyczàcym paliw lub materia∏ów w obrocie handlowym zezwala si´ na okreÊlenie rocznego przep∏ywu paliwa/materia∏u wy∏àcznie na podstawie fakturowanej iloÊci paliwa/materia ∏u, bez dalszego udowadniania towarzyszàcych niepewnoÊci, a zastosowanie odpowiednich norm krajowych lub mi´dzynarodowych zapewnia spe∏ nienie odpowiednich wymagaƒ w odniesieniu do danych na temat rodzaju instalacji w zakresie transakcji handlowych. 5) We wszystkich pozosta∏ych przypadkach przedsta wia si´ na piÊmie dowody dotyczàce poziomu nie pewnoÊci zwiàzanego z okreÊleniem danych doty czàcych rodzaju instalacji dla ka˝dego strumienia materia∏ów wsadowych, w celu wykazania zgod noÊci z progami niepewnoÊci zdefiniowanymi w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzàdzenia. 6) Obliczenia sporzàdza si´ na podstawie specyfika cji dostarczonych przez dostawc´ przyrzàdów po miarowych. Je˝eli specyfikacje takie nie sà do st´pne, zapewnia si´ oszacowanie niepewnoÊci takiego przyrzàdu pomiarowego. W obu przypad kach uwzgl´dnia si´ konieczne korekty do tych specyfikacji wynikajàce z rzeczywistych warunków u˝ytkowania, takich jak: starzenie si´ urzàdzenia, warunki Êrodowiska fizycznego, wzorcowanie i utrzymanie. Poprawki te mogà obejmowaç za chowawcze osàdy dokonywane przez ekspertów. 7) W przypadku stosowania systemów pomiaro wych bierze si´ pod uwag´ zbiorczy wp∏yw wszystkich sk∏adowych systemu na niepewnoÊç danych dotyczàcych rodzaju instalacji, stosujàc prawo propagacji b∏´dów, z którego wynikajà dwie dogodne regu∏y uwzgl´dniania nieskorelo wanych niepewnoÊci przy ich dodawaniu i mno˝e niu, lub stosujàc odpowiednie zachowawcze przy bli˝enia, je˝eli wyst´pujà niepewnoÊci wspó∏za le˝ne: a) dla niepewnoÊci sumy (np. poszczególnych wartoÊci wchodzàcych w sk∏ad wartoÊci rocz nej): dla nieskorelowanych niepewnoÊci: dla skorelowanych niepewnoÊci: gdzie: Uca∏k — niepewnoÊç iloczynu wyra˝ona w procentach, xn i Un — niepewne wielkoÊci i zwiàzane z nimi procentowe niepewnoÊci, b) dla niepewnoÊci iloczynu (np. ró˝nych parame trów u˝ytych do przeliczenia odczytów przyrzà du): dla nieskorelowanych niepewnoÊci: dla skorelowanych niepewnoÊci: gdzie: Uca∏k — niepewnoÊç produktu wyra˝ona w pro centach, Un — procentowe niepewnoÊci zwiàzane z ka˝dà wielkoÊcià. 8) Poprzez proces zapewniania jakoÊci i kontroli ja koÊci panuje si´ nad zakresem i zmniejsza pozo stajàce niepewnoÊci w danych dotyczàcych wiel koÊci emisji CO2 przedstawianych w rocznym ra porcie. W trakcie procesu weryfikacji weryfikator sprawdza prawid∏owoÊç stosowania metodyki monitorowania opisanej w zezwoleniu, ocenia sposób zarzàdzania niepewnoÊciami i zmniejsza nie pozostajàcych niepewnoÊci za pomocà stoso wanych procedur zapewniania jakoÊci i kontroli ja koÊci. 2. Pomiary 1) Do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 mo˝na za stosowaç sposób monitorowania oparty na po miarach, je˝eli prowadzi on do wiarygodnych wy ników o ni˝szym poziomie niepewnoÊci ni˝ odpo wiednia metoda obliczeniowa. Zg∏asza si´ iloÊcio we wyniki poszerzonej analizy niepewnoÊci, uwzgl´dniajàcej nast´pujàce êród∏a niepewnoÊci: a) okreÊlone niepewnoÊci urzàdzeƒ do prowadze nia ciàg∏ego pomiaru, U (U · X1)+(Ui · xi)+ ... + (U,. x.) calk - [ [ X1 + X2 + ..• + X,. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9736 — Poz. 1142 b) niepewnoÊci zwiàzane z wzorcowaniem urzà dzeƒ, c) dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z praktycz nym wykorzystaniem urzàdzeƒ monitorujàcych. 2) Uzasadnia si´ u˝ycie systemu ciàg∏ych pomiarów emisji dla wybranych lub wszystkich êróde∏ w ra mach instalacji, jak równie˝ wszystkie szczegó∏o we aspekty metodyki monitorowania dla tych êró de∏. W ten sposób okreÊla si´ zakres niepewnoÊci wynikajàcych bezpoÊrednio z prawid∏owego sto sowania metodyki monitorowania opisanej w ze zwoleniu. 3) Przedstawia si´ w rocznym raporcie wielkoÊç nie pewnoÊci, wynikajàcà z wst´pnej, poszerzonej ana lizy niepewnoÊci w odniesieniu do odpowiednich êróde∏ i strumieni materia∏ów wsadowych. Przed stawienie tej wielkoÊci niepewnoÊci w rocznym ra porcie uznawane jest za okreÊlenie niepewnoÊci. 4) Poprzez proces zapewnienia i kontroli jakoÊci pa nuje si´ nad zakresem i zmniejsza pozostajàce nie pewnoÊci w danych dotyczàcych emisji przedsta wianych w rocznym raporcie. W trakcie procesu weryfikacji weryfikator sprawdza prawid∏owoÊç stosowania metodyki monitorowania, ocenia spo sób zarzàdzania niepewnoÊciami i zmniejszanie pozostajàcych niepewnoÊci za pomocà stosowa nych procedur zapewnienia i kontroli jakoÊci. Cz´Êç D Sposób zapewnienia jakoÊci i kontroli jakoÊci Warunki ogólne 1. W celu monitorowania wielkoÊci emisji CO2 opracowuje si´, dokumentuje, wprowadza i utrzymu je skuteczny system gromadzenia, zarzàdzania i ob róbki danych w zakresie monitorowania i rozliczania wielkoÊci emisji CO2 zgodnie z za∏àcznikami nr 1—11 do rozporzàdzenia (zwane dalej „dzia∏aniami w zakre sie przep∏ywu danych”). Wspomniane dzia∏ania w za kresie przep∏ywu danych obejmujà: pomiary, monito rowanie, przetwarzanie i obliczanie parametrów, umo˝liwiajàce sporzàdzanie rocznych raportów. Infor macje przechowywane w systemie zarzàdzania dany mi obejmujà informacje wymienione w za∏àczniku nr 12 do rozporzàdzenia. System kontroli 1. Skuteczny system kontroli powinien gwaranto waç, aby roczny raport wynikajàcy z dzia∏aƒ w zakre sie przep∏ywu danych nie zawiera∏ zafa∏szowaƒ, oraz zapewniaç zgodnoÊç rocznego raportu z procedurà monitorowania okreÊlonà w zezwoleniu i niniejszym za∏àczniku. 2. System kontroli powinien sk∏adaç si´ z proce sów majàcych na celu skuteczne monitorowanie i sprawozdawczoÊç, zgodnie z za∏o˝eniami projektu i procesu wdro˝enia go przez osoby odpowiedzialne za roczne raporty. System kontroli sk∏ada si´ z nast´ pujàcych cz´Êci: 1) w∏asny system stosowany do oceny ryzyka nieod ∏àcznego i ryzyka zawodnoÊci systemów kontroli wewn´trznej, przeinaczeƒ lub opuszczeƒ (zafa∏ szowaƒ) w rocznych raportach oraz do oceny nie zgodnoÊci z planem monitorowania, procedurà monitorowania okreÊlonà w zezwoleniu i niniej szym za∏àczniku do rozporzàdzenia; 2) dzia∏ania kontrolne, pomagajàce ograniczyç stwierdzone czynniki ryzyka. 3. Ocenia si´ i ulepsza system kontroli, w celu unikni´cia zafa∏szowaƒ i istotnych niezgodnoÊci z wy maganiami w rocznym raporcie. Oceny obejmujà wewn´trzne audyty systemu kontrolnego i danych sprawozdawczych. System kontroli mo˝e zawieraç odniesienia do innych procedur i dokumentów, w tym do tych zawartych w ramach programu ekozarzàdza nia i audytu (EMAS)15) lub innych systemów zarzàdza nia w dziedzinie ochrony Êrodowiska, a tak˝e syste mów kontroli finansowej. W przypadku takiego odnie sienia dba si´, by odpowiedni i mo˝liwy do zastoso wania system uwzgl´dnia∏ wymagania zawarte w pla nie monitorowania, zezwoleniu i w∏aÊciwym za∏àczni ku do rozporzàdzenia. Dzia∏ania kontrolne Dla potrzeb kontroli i ograniczenia ryzyka nieod ∏àcznego i ryzyka zawodnoÊci systemów kontroli wewn´trznej wskazuje si´ i wdra˝a poni˝sze dzia∏ania kontrolne. Procedury i zakres obowiàzków 1. Opisuje si´ obowiàzki w zakresie dzia∏aƒ zwiàza nych z przep∏ywem danych, jak równie˝ dzia∏aƒ kon trolnych. W miar´ mo˝liwoÊci oddziela si´ obowiàzki kolidujàce ze sobà, w tym obowiàzki dotyczàce dzia ∏aƒ w zakresie obróbki i kontroli, wprowadzajàc w za mian alternatywne Êrodki kontroli. 2. Dokumentuje si´ dzia∏ania w zakresie przep∏y wu danych oraz w zakresie dzia∏aƒ kontrolnych zgod nie z przepisami w postaci procedur pisemnych, w tym: 1) sekwencj´ i interakcj´ dzia∏aƒ gromadzenia i ob róbki danych, w tym stosowanych metod oblicze niowych i pomiarowych; 2) dokonywanie oceny ryzyka definicji systemu kon troli oraz ocen systemu kontroli; 3) zarzàdzanie niezb´dnymi kompetencjami dla obo wiàzków przypisanych; 4) zapewnianie jakoÊci w odniesieniu do stosowane go sprz´tu pomiarowego i technologii informa tycznej; 5) wewn´trzne przeglàdy danych podlegajàcych sprawozdawczoÊci; 6) procesy zlecone na zewnàtrz; ——————— 15) Europejski system ekozarzàdzania i audytu EMAS (ang. Eco-Management and Audit Scheme) — na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o krajowym systemie ekozarzàdzania i audytu (EMAS) (Dz. U. Nr 70, poz. 631, z 2005 r. Nr 175, poz. 1462 oraz z 2007 r. Nr 93, poz. 621). Dziennik Ustaw Nr 183 — 9737 — Poz. 1142 7) korekty i dzia∏ania naprawcze; 8) zapisy i dokumentacj´. 3. W stosownych przypadkach ka˝da z tych proce dur dotyczy nast´pujàcych elementów: 1) obowiàzków; 2) zapisów (elektroniczne lub fizyczne); 3) stosowanych systemów informatycznych; 4) wejÊç i wyjÊç, a tak˝e powiàzaƒ z poprzednim i na st´pnym dzia∏aniem; 5) cz´stotliwoÊci. Procedury te stosuje si´ do ograniczania wskazanych elementów ryzyka. Zapewnianie jakoÊci 1. W stosownych przypadkach, zgodnie z istniejà cymi przepisami ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Pra wo o miarach16) i odpowiednich rozporzàdzeƒ wyko nawczych, zapewnia si´ regularne wzorcowanie, regu lacj´ i kontrol´ stosownych urzàdzeƒ pomiarowych przed ich u˝yciem oraz ich sprawdzenie pod kàtem zgodnoÊci z wzorcami odpowiadajàcymi mi´dzynaro dowym normom pomiarowym, zgodnie z wymagania mi dotyczàcymi elementów ryzyka. Je˝eli cz´Êci sk∏a dowe przyrzàdu pomiarowego nie mogà byç wzor cowane, wskazuje si´ je w planie monitorowania i proponuje si´ alternatywne metody kontroli. W przy padku uznania danego urzàdzenia za niezgodne z wy mogami, podejmuje si´ natychmiast niezb´dne dzia ∏ania naprawcze. Wyniki wzorcowania przechowuje si´ przez okres 10 lat. 2. Je˝eli wykorzystuje si´ technologie informacyj no-komunikacyjne, to systemy informatyczne s∏u˝àce kontroli procesu projektuje si´, dokumentuje, wdra˝a si´, kontroluje i utrzymuje w taki sposób, by zapewniç rzetelne, dok∏adne i prowadzone w odpowiednim cza sie przetwarzanie danych, zgodnie z wymaganiami dotyczàcymi elementów ryzyka. Obejmuje to popraw ne wykorzystanie wzorów zawartych w planie monito rowania. Kontrola systemów informatycznych obej muje kontrole dost´pu, sporzàdzanie kopii zapaso wych, odzyskiwanie danych, planowanie ciàg∏oÊci oraz zabezpieczenia. Przeglàdy i walidacja danych 1. W celu zarzàdzania przep∏ywem danych projek tuje si´ i wdra˝a przeglàdy i walidacj´ danych, zgod nie z wymaganiami dotyczàcymi elementów ryzyka. Walidacje mo˝na przeprowadzaç r´cznie lub elektro nicznie. Uk∏ad ich powinien byç tak rozplanowany, aby granice kwalifikujàce dane do odrzucenia by∏y w miar´ mo˝liwoÊci jasne. 2. Dzia∏ania w zakresie zapewnienia i kontroli jako Êci mo˝na realizowaç w sposób prosty i skuteczny na szczeblu operacyjnym, dokonujàc porównaƒ wartoÊci ustalanych w ramach monitorowania przy u˝yciu me tod wertykalnych i horyzontalnych. 3. Metoda wertykalna porównuje dane dotyczàce emisji monitorowane dla tej samej instalacji w ró˝ nych latach. B∏àd w zakresie monitorowania jest prawdopodobny, je˝eli ró˝nic mi´dzy danymi z ró˝ nych lat nie mo˝na wyjaÊniç: 1) zmianami w poziomie dzia∏alnoÊci; 2) zmianami dotyczàcymi paliw lub materia∏ów wsa dowych; 3) zmianami dotyczàcymi procesów emisji (np. po prawa efektywnoÊci energetycznej). 4. Metoda horyzontalna porównuje wartoÊci wyni kajàce z ró˝nych systemów gromadzenia danych ope racyjnych, w∏àcznie z: 1) porównaniem dat zakupu paliw lub materia∏ów z danymi o zmianie zapasów (opartymi na poczàt kowych i koƒcowych stanach zapasów) oraz z da nymi o zu˝yciu dla stosownych strumieni materia ∏ów wsadowych; 2) porównaniem wskaêników emisji obliczonych lub otrzymanych od dostawcy paliwa z referencyjnymi — krajowymi lub mi´dzynarodowymi — wskaêni kami emisji w zakresie porównywalnych paliw; 3) porównaniem wskaêników emisji opartych na analizie paliwa z referencyjnymi — krajowymi lub mi´dzynarodowymi — wskaênikami emisji w za kresie porównywalnych paliw; 4) porównaniem wielkoÊci emisji mierzonych i obli czanych. Procesy zlecane na zewnàtrz Je˝eli zleca si´ osobie trzeciej jakikolwiek proces w zakresie przep∏ywu danych, kontroluje si´ jakoÊç ta kich procesów zgodnie z wymaganiami dotyczàcymi elementów ryzyka. OkreÊla si´ w∏aÊciwe wymagania dotyczàce dostarczonych wyników i metod oraz doko nuje przeglàdu ich jakoÊci. Korekty i dzia∏ania naprawcze W przypadku stwierdzenia, ˝e jakiekolwiek ogniwo dzia∏aƒ w zakresie przep∏ywu danych lub dzia∏aƒ kon trolnych (urzàdzenie, sprz´t, pracownik, dostawca, procedura lub inne) nie dzia∏a skutecznie lub dzia∏a poza ustalonymi granicami, podejmuje si´ niezw∏ocz nie w∏aÊciwe dzia∏ania naprawcze w celu poprawy b∏´dnych danych. Ocenia si´ prawid∏owoÊç wyników podj´cia stosownych kroków, okreÊla przyczyn´ êró d∏owà nieprawid∏owego funkcjonowania lub b∏´du i podejmuje w∏aÊciwe dzia∏anie naprawcze. Zapisy i dokumentacja 1. W celu zagwarantowania mo˝liwoÊci wykazania i zapewnienia zgodnoÊci, a tak˝e zapewnienia mo˝li ——————— 16) Tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9738 — Poz. 1142 woÊci odtworzenia podanych w rocznych raportach, przechowuje si´ zapisy wszystkich dzia∏aƒ kontrol nych (w tym zapewnienia jakoÊci/kontroli jakoÊci w odniesieniu do sprz´tu i systemów informatycz nych, a tak˝e przeglàdu i walidacji danych i korekt), jak równie˝ wszelkich informacji, przez okres co naj mniej 10 lat. 2. Przechowuje si´ odpowiednie dokumenty, aby by∏y dost´pne, w przypadku gdy sà one potrzebne do wykonania dzia∏aƒ w zakresie przep∏ywu danych oraz dzia∏aƒ kontrolnych. Zapewnia si´ procedur´ na po trzeby identyfikowania, tworzenia, rozprowadzania i kontrolowania wersji tych dokumentów. Cz´Êç E Wskaêniki emisji 1. Cz´Êç E za∏àcznika do niniejszego rozporzàdzenia zawiera referencyjne wskaêniki emisji CO2 dla poziomu dok∏adnoÊci 1, pozwalajàce na korzystanie w zakresie spalania paliw ze wskaêników nieb´dàcych specjalny mi wskaênikami dla konkretnych rodzajów instalacji. 2. Je˝eli dane paliwo nie nale˝y do ˝adnego rodzaju paliw okreÊlonych w tabeli nr 2, przypisuje si´ we w∏asnym zakresie stosowane paliwo do jednego z tych rodzajów paliw. Tabela nr 2. Wskaêniki emisji CO2 dla paliw odniesione do wartoÊci opa∏owej (NCV) oraz wartoÊci opa∏owe w przeliczeniu na jednostk´ masy paliwa Rodzaj paliwa Wskaznik emisji CO2 Wartosc opalowa IMgCO2/TJI (TJ/Gg) Wytyczne JPCC z 2006 r. Wytyczne TPCC z 2006 r. (z wyj:itkiem biomasy) 1 2 3 Ropa naftowa 73,3 42,3 Orimulsja (emulsja wody z rop~) 76,9 27,5 Plynne na bazie gazu ziemnego 64, I 44,2 Gazolina NGL 69,2 44,3 Kerozyna 71,8 43,8 Olej lupkowy 73,3 38,1 Gaz/olej nap~dowy 74,0 43,0 Pozostalosciowy olej naptrdowy 77,3 40,4 Gaz ziemny skroplony 63,0 47,3 Etan 61 ,6 46,4 Ci~zka benzyna 73,3 44,5 Bitum 80,6 40,2 Smary 73,3 40,2 Koks ponaftowy 97,5 32,5 P6lprodukty ropy 73,3 43,0 Gaz rafineryjny 51,3 49,5 Dziennik Ustaw Nr 183 — 9739 — Poz. 1142 I 2 3 Parafiny 73,3 40,2 Benzyna lakiernicza i SBP (White 73,3 40,2 Spirit & SBP) Tnne produkty ropopochodne 73,3 40,2 Antracyt 98,2 26,7 Wygiel koksujc!CY 94,5 28,2 Inne rodzaje wygla bitumicznego 94,5 25,8 Wygiel podbitumiczny (< 24 GJ/Mg) 96,0 18,9 Wygiel brunatny (< 17,5 GJ/Mg) 101,l 11,9 Lupki naftowe i piaski roponosne 106,6 8,9 Paliwo brykietowane 97,5 20,7 Koks z koksowni i koks z wygla 107,0 28,2 brunatnego Koks gazowniczy 107,0 28,2 Smola wyglowa 80,6 28,0 Gaz miejski 44,7 38,7 Gaz koksowniczy 44,7 38,7 Gaz wielkopiecowy 259,4 2,5 Gaz konwertorowy 171,8 7,1 Gaz ziemny 56, 1 48,0 Odpady przemyslowe 142,9 nie dotyczy Oleje odpadowe 73,3 40,2 Torf 105,9 9,8 Drewno/Odpady na bazie drewna 0 15,6 Tnne rodzaje stalej biomasy pierwotnej 0 11,6 W ygiel drzewny 0 29,5 Biobenzyna 0 27,0 Biodiesel 0 27,0 Inne biopaliwa ciekle 0 27,4 Gaz skladowiskowy 0 50,4 Gaz pofermentacyjny 0 50,4 Tnne rodzaje biogazu 0 50,4 Inne irodla: Inne ir6dta: Opony zuzyte 85,0 nie dotyczy Tlenek wygla 155,2 I 0, I Metan 54,9 50,0 Dziennik Ustaw Nr 183 — 9740 — Poz. 1142 Cz´Êç F Wykaz materia∏ów uznawanych za biomas´ neutral nà pod wzgl´dem CO2 1. Za biomas´, której przydzielony jest wskaênik emisji CO2 wynoszàcy 0 [Mg CO2/TJ lub Mg lub m3], uznaje si´: 1) Grupa 1: RoÊliny i cz´Êci roÊlin mi´dzy innymi: s∏oma, siano i trawa, liÊcie, drewno, korzenie, pnie, kora, roÊliny uprawne, w tym kukurydza i pszen˝yto; 2) Grupa 2: Odpady biomasy, produkty i produkty uboczne z biomasy mi´dzy innymi: odpady prze mys∏owe drewna, w tym odpady z obróbki i prze twórstwa drewna, wytwarzanie przedmiotów i konstrukcji drewnianych oraz powstajàce przy wytwarzaniu materia∏ów drewnopochodnych, drewno pou˝ytkowe, w tym produkty i materia∏y drewniane oraz pou˝ytkowe produkty finalne i pó∏produkty przetwórstwa drzewnego, odpady na bazie drewna z przemys∏u celulozowego, drzewne i drewnopochodne odpady przemys∏u papierniczego, np. ∏ug czarny, surowy olej talowy, olej talowy oraz olej smo∏owy z produkcji celulo zy, pozosta∏oÊci z leÊnictwa, lignina z przetwarza nia roÊlin zawierajàcych lignoceluloz´, màczka zwierz´ca, rybna i spo˝ywcza, t∏uszcze, oleje i ∏ój zwierz´cy, rybne i spo˝ywcze, pierwotne (bioma sowe) pozosta∏oÊci przy produkcji ˝ywnoÊci i na pojów, oleje i t∏uszcze jadalne; nawóz zwierz´cy, pozosta∏oÊci roÊlin uprawnych, osady Êciekowe, biogaz wytwarzany podczas procesów gnilnych, fermentacji lub gazyfikacji biomasy, szlam porto wy i inne szlamy i osady wodne, gaz sk∏adowisko wy; w´giel drzewny; 3) Grupa 3: Frakcje biomasy z materia∏ów miesza nych mi´dzy innymi: frakcja biomasy z ∏adunku zbieranego z powierzchni zbiorników wodnych w ramach ich utrzymywania, frakcja biomasy z pozosta∏oÊci mieszanych pochodzàcych z pro dukcji ˝ywnoÊci i napojów, frakcja biomasy z kom pozytów zawierajàcych drewno, frakcja biomasy z odpadów w∏ókienniczych, frakcja biomasy z pa pieru, tektury i tektury wielowarstwowej, frakcja biomasy z odpadów komunalnych i przemys∏o wych, frakcja biomasy ∏ugu siarczynowego zawie rajàca w´giel pochodzenia organicznego, frakcja biomasy z przetworzonych odpadów komunal nych i przemys∏owych; frakcja biomasy z eteru etylowo-tert-butylowego (ETBE); frakcja biomasy z butanolu; 4) Grupa 4: Paliwa, których wszystkie sk∏adniki i pro dukty poÊrednie zosta∏y wyprodukowane z bioma sy mi´dzy innymi: bioetanol, biodiesel, eteryfiko wany bioetanol, biometanol, bioeter dimetylowy, bioolej i biogaz. 2. Za biomas´ nie uznaje si´ frakcji torfowych i frakcji skamielin wymienionych wy˝ej materia∏ów. Nie wymaga si´ stosowania procedur analitycznych wykazujàcych czystoÊç materia∏ów zaliczonych do grup 1 i 2, chyba ˝e domieszka innych materia∏ów lub paliw jest widoczna przy oglàdzie lub wyczuwalna w´chem. Cz´Êç G OkreÊlanie zestawu danych dla konkretnych rodza jów instalacji 1. OkreÊlanie wartoÊci opa∏owej i wskaêników emisji CO2 dla paliw 1) Szczególnà procedur´ okreÊlenia wskaêników emisji CO2 dla konkretnych rodzajów instalacji, wraz z procedurà próbkowania dla konkretnych rodzajów paliwa, okreÊla si´ w procedurze moni torowania opisanej w zezwoleniu. 2) Stosuje si´ procedury próbkowania paliwa i usta lania jego wartoÊci opa∏owej, zawartoÊci w´gla i wskaênika emisji CO2 zgodnie ze znormalizowa nà metodà, która ogranicza b∏´dy w zakresie prób kowania i dokonywania pomiarów i której nie pewnoÊç pomiaru jest znana, zgodnie z dost´pny mi normami CEN17). Je˝eli odpowiednie normy CEN nie sà dost´pne, stosuje si´ odpowiednie normy ISO18) lub odpowiednie normy krajowe. Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma, da ne procedury mo˝na stosowaç zgodnie z zasada mi okreÊlajàcymi dobre praktyki produkcyjne dla danej bran˝y. 3) Laboratorium wykorzystane przy okreÊlaniu wskaênika emisji CO2, zawartoÊci w´gla i wartoÊci opa∏owej powinno spe∏niaç wymagania przedsta wione w niniejszym za∏àczniku. W celu osiàgni´cia odpowiedniej dok∏adnoÊci wskaênika emisji CO2 dla konkretnego rodzaju instalacji (poza dok∏adno Êcià procedury analitycznej w celu okreÊlenia za wartoÊci w´gla i wartoÊci opa∏owej), decydujàce znaczenie majà cz´stotliwoÊç próbkowania, proce dura próbkowania i przygotowanie próbkowania. Czynniki te sà w znacznym stopniu uzale˝nione od stanu i stopnia jednorodnoÊci danego paliwa/ma teria∏u. Wymagana liczba próbek b´dzie wi´ksza w wypadku materia∏ów bardzo niejednorodnych, takich jak sta∏e odpady komunalne, a znacznie mniejsza w wypadku wi´kszoÊci paliw gazowych lub p∏ynnych w obrocie handlowym. 4) Procedura próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz okreÊlajàcych zawartoÊç w´gla, wartoÊci opa∏owe i wskaêniki emisji CO2 muszà byç zgodne z wyma ganiami okreÊlonymi w cz´Êci G pkt 6. 5) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w da nym laboratorium do okreÊlania wskaênika emisji CO2 oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje si´ i udost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu. ——————— 17) Na przyk∏ad: PN-EN ISO 6976 „Gaz ziemny — Obliczanie wartoÊci kalorycznych, g´stoÊci, g´stoÊci wzgl´dnej i liczby Wobbego na podstawie sk∏adu”, PN-EN ISO 4259 „Przetwory naftowe — Wyznaczanie i stosowanie precy zji metod badania”. 18) Na przyk∏ad: PN-ISO 13909-1,2,3,4 W´giel kamienny i koks — Mechaniczne pobieranie próbek; PN-ISO 5069 1,2 W´gle brunatne (lignity) — Zasady pobierania pró bek; PN-ISO PN-G-04525 Paliwa sta∏e — okreÊlanie za wartoÊci w´gla i wodoru; PN-ISO 925 Paliwa sta∏e — Oznaczanie zawartoÊci w´gla w´glanowego — Metoda wagowa; PN-EN ISO 9300 Pomiary strumienia masy ga zu za pomocà dysz Venturiego o przep∏ywie krytycznym; ISO 9951-1993/94: Pomiar przep∏ywu gazu w obwodach zamkni´tych — mierniki turbinowe. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9741 — Poz. 1142 2. OkreÊlanie wspó∏czynników utleniania dla kon kretnych rodzajów instalacji 1) Szczególnà procedur´ okreÊlenia wspó∏czynników utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji wraz z procedurà próbkowania dla konkretnych rodzajów paliwa okreÊla si´ w procedurze monito rowania opisanej w zezwoleniu. 2) Stosowane procedury próbkowania i okreÊlania sk∏adu danego materia∏u lub wyprowadzania wskaênika emisji CO2 procesu (wspó∏czynników utleniania) powinny, jeÊli sà dost´pne, byç zgodne ze znormalizowanà metodà, która ogranicza b∏´dy w zakresie próbkowania i dokonywania pomiarów i której niepewnoÊç pomiaru jest znana, zgodnie z dost´pnymi normami CEN. Je˝eli odpowiednie normy CEN nie sà dost´pne, stosuje si´ odpo wiednie normy ISO lub odpowiednie normy krajo we. Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma, dane procedury mo˝na stosowaç zgodnie z zasa dami okreÊlajàcymi dobre praktyki produkcyjne dla danej bran˝y. 3) Wykorzystane w tym celu laboratorium musi spe∏ niaç wymagania przedstawione w cz´Êci G pkt 5. Procedura próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz mu szà byç zgodne z wymaganiami okreÊlonymi w cz´Êci G pkt 6. 4) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w da nym laboratorium do okreÊlania wspó∏czynników utleniania oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje si´ i udost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu. 3. OkreÊlanie wspó∏czynników emisji pochodzà cych z procesów technologicznych, wspó∏czynników konwersji i danych dotyczàcych sk∏adu. 1) Szczególnà procedur´ okreÊlenia wspó∏czynników emisji pochodzàcych z procesów technologicz nych dla konkretnych rodzajów instalacji, wraz z procedurà próbkowania dla konkretnych rodza jów paliwa, okreÊla si´ w procedurze monitorowa nia opisanej w zezwoleniu. 2) Stosowane procedury próbkowania i okreÊlania sk∏adu danego materia∏u lub wyprowadzania wskaênika emisji procesu powinny, jeÊli sà do st´pne, byç zgodne ze znormalizowanà metodà, która ogranicza b∏´dy w zakresie próbkowania i dokonywania pomiarów i której niepewnoÊç pomiaru jest znana, zgodnie z dost´pnymi nor mami CEN. Je˝eli odpowiednie normy CEN nie sà dost´pne, stosuje si´ odpowiednie normy ISO lub odpowiednie normy krajowe. Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma, dane proce dury mo˝na stosowaç zgodnie z zasadami okreÊ lajàcymi dobre praktyki produkcyjne dla danej bran˝y. 3) Wykorzystane w tym celu laboratorium musi spe∏ niaç wymagania przedstawione w cz´Êci G pkt 5. Procedura próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz mu szà byç zgodne z wymaganiami okreÊlonymi w cz´Êci G pkt 6. 4) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w da nym laboratorium do okreÊlania wspó∏czynników utleniania oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje si´ i udost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu. 4. OkreÊlanie frakcji biomasy 1) Wyra˝enie „frakcja biomasy” na potrzeby niniej szego rozporzàdzenia odnosi si´ do procentowej zawartoÊci w´gla w spalanej biomasie, zgodnie z definicjà biomasy, w ∏àcznej masie w´gla w mie szaninie paliwowej. 2) Paliwo lub materia∏ kwalifikuje si´ jako czysta bio masa, podlegajàca uproszczonym wymaganiom w zakresie monitorowania i sprawozdawczoÊci, przedstawionym w cz´Êci A „Poziomy dok∏adno Êci”, jeÊli zawartoÊç substancji nieb´dàcej bioma sà nie przekracza 3 % ca∏kowitej iloÊci danego pa liwa lub materia∏u. 3) Szczególnà procedur´ okreÊlenia frakcji biomasy w konkretnym rodzaju paliwa wraz z procedurà próbkowania dla konkretnych rodzajów paliwa okreÊla si´ w procedurze monitorowania opisanej w zezwoleniu. 4) Stosowane procedury próbkowania i okreÊlania sk∏adu danego materia∏u lub wyprowadzania wskaênika emisji procesu powinny, jeÊli sà do st´pne, byç zgodne ze znormalizowanà metodà, która ogranicza b∏´dy w zakresie próbkowania i dokonywania pomiarów i której niepewnoÊç po miaru jest znana, zgodnie z dost´pnymi normami CEN. Je˝eli odpowiednie normy CEN nie sà do st´pne, stosuje si´ odpowiednie normy ISO lub odpowiednie normy krajowe. Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma, dane procedury mo˝ na stosowaç zgodnie z zasadami okreÊlajàcymi dobre praktyki produkcyjne dla danej bran˝y. 5) Metody majàce zastosowanie do okreÊlania frak cji biomasy w paliwie mogà byç bardzo zró˝nico wane, od r´cznego sortowania sk∏adników mate ria∏ów mieszanych, poprzez ró˝ne metody okreÊ lania wartoÊci ogrzewczych mieszaniny dwu sk∏adnikowej i jej dwóch sk∏adników czystych, do analizy izotopowej w´gla-14, w zale˝noÊci od szczególnego charakteru odnoÊnej mieszaniny paliwowej. Dla paliw lub materia∏ów pochodzà cych z procesów produkcji, o zdefiniowanych i dajàcych si´ wskazaç strumieniach wejÊcio wych, mo˝na alternatywnie zastosowaç okreÊle nie frakcji biomasy na bilansie masowym w´gla pochodzenia kopalnego i pochodzàcego z bioma sy wchodzàcej do danego procesu i wychodzàcej z niego. Odpowiednie metody podlegajà opisaniu w metodyce monitorowania. 6) Je˝eli okreÊlenie frakcji biomasy w mieszaninie paliwowej jest technicznie niewykonalne lub skut kowa∏oby nieracjonalnie wysokimi kosztami, przyjmuje si´ udzia∏ biomasy wynoszàcy 0 %, oznaczajàcy, ˝e ca∏y w´giel zawarty w danym ro dzaju paliwa jest pochodzenia kopalnego, albo proponuje metod´ szacowania we w∏asnym za kresie, opisanà w sposobie monitorowania. 7) Wykorzystane w tym celu laboratorium musi spe∏ niaç wymagania przedstawione w cz´Êci G pkt 5. Procedura próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz mu szà byç zgodne z wymaganiami okreÊlonymi w cz´Êci G pkt 6. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9742 — Poz. 1142 8) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w da nym laboratorium do okreÊlania wspó∏czynników utleniania oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje si´ i udost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu. 5. Wymagania w zakresie okreÊlania w∏aÊciwoÊci paliw i materia∏ów Korzystanie z akredytowanych laboratoriów 1) Zapewnia si´ okreÊlenie wskaênika emisji CO2, wartoÊci opa∏owej, wspó∏czynnika utleniania, za wartoÊci w´gla, frakcji biomasy i danych dotyczà cych sk∏adu przez akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087, z póên. zm.) w zakresie powy˝ szych badaƒ. 2) Mo˝na korzystaç z laboratoriów, które obj´te sà systemem zarzàdzania jakoÊcià zgodnie z art. 147a ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska. Korzystanie z nieakredytowanych laboratoriów 1) Preferowane jest korzystanie z akredytowanych laboratoriów w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodnoÊci. 2) Korzystanie z nieakredytowanych laboratoriów ogranicza si´ do sytuacji, w których mo˝na wyka zaç, ˝e laboratorium to spe∏nia wymagania równo wa˝ne okreÊlone w normie PN- EN ISO/IEC 17025. 3) Równowa˝noÊç w zakresie zarzàdzania jakoÊcià mo˝na wykazaç dla laboratorium certyfikatem na zgodnoÊç zarzàdzania jakoÊcià z wymaganiami normy PN- EN ISO 9001. 4) Dodatkowo przedstawia si´ dowody potwierdza jàce, ˝e takie laboratorium dysponuje techniczny mi kwalifikacjami i jest w stanie uzyskiwaç tech nicznie prawid∏owe wyniki, stosujàc odpowiednie procedury analityczne. 5) Laboratoria i stosowane procedury analityczne okreÊla si´ w planie monitorowania dla instalacji. 6) Ka˝de nieakredytowane laboratorium wykorzysty wane do wyznaczania wyników wykorzystywa nych do obliczania wielkoÊci emisji CO2 podejmu je nast´pujàce dzia∏ania: a) atestacja Atestacja ka˝dej metody analitycznej, jaka ma byç stosowana w nieakredytowanym laboratorium, pod kàtem zgodnoÊci z metodà referencyjnà mu si byç przeprowadzona przez laboratorium akre dytowane zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025. Procedur´ atestacji przeprowadza si´ przed lub przy zawarciu umowy mi´dzy prowadzàcym in stalacj´ a laboratorium. Obejmuje ona wystarcza jàcà liczb´ powtórzeƒ analiz zestawu co najmniej pi´ciu próbek reprezentatywnych dla oczekiwane go rozk∏adu wartoÊci, w tym próby Êlepej, dla ka˝ dego odnoÊnego parametru i paliwa lub materia ∏u, w celu scharakteryzowania powtarzalnoÊci metody oraz uzyskania krzywej wzorcowej przy rzàdu. b) porównanie wyników Porównanie wyników metod analitycznych wyko nuje si´ raz w roku przez laboratorium akredytowa ne zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025 i polega ono na co najmniej pi´ciokrotnym powtórzeniu analizy reprezentatywnej próby, z wykorzystaniem metody referencyjnej dla ka˝dego odnoÊnego pa rametru oraz dla ka˝dego paliwa lub materia∏u. Stosuje si´ korekty zachowawcze — nale˝y unikaç niedoszacowania wielkoÊci emisji CO2, dla wszystkich danych w danym roku, w przypadkach kiedy odnotowana zostaje ró˝nica mi´dzy wynika mi otrzymanymi przez laboratorium nieakredyto wane i akredytowane, która to ró˝nica mog∏aby skutkowaç niedoszacowaniem wielkoÊci emisji CO2. Wszelkie statystycznie istotne ró˝nice (2s) mi´dzy wynikami koƒcowymi, uzyskanymi przez laboratorium nieakredytowane i akredytowane, powinny byç zawarte w raporcie wraz z opinià trzeciego, niezale˝nego laboratorium akredyto wanego. Analizatory gazów dzia∏ajàce w trybie on-line i chro matografy gazowe 1) Wykorzystanie chromatografów gazowych i anali zatorów gazów pobierajàcych próbki lub dokonu jàcych pomiarów bez próbkowania, pracujàcych w trybie on-line, do okreÊlania wielkoÊci emisji CO2 zgodnie z niniejszym za∏àcznikiem do rozpo rzàdzenia, okreÊla si´ w procedurze monitorowa nia okreÊlonej w zezwoleniu. 2) Wykorzystanie takich systemów ograniczone jest do uzyskiwania danych dotyczàcych sk∏adu paliw i materia∏ów gazowych. 3) Systemy te muszà spe∏niaç wymagania normy PN-EN ISO 9001. Dowodem potwierdzajàcym, ˝e system spe∏nia te wymagania, mo˝e byç certyfikat na zgodnoÊç zarzàdzania jakoÊcià z wymaganiami normy PN-EN ISO 9001. 4) Laboratoria Êwiadczàce us∏ugi wzorcowania i do stawcy gazów wzorcowanych muszà byç akredy towani na podstawie normy PN-EN ISO/IEC 17025. 5) W stosownych przypadkach poczàtkowe i powta rzane co roku wzorcowanie przyrzàdu pomiarowe go wykonane jest przez akredytowane laborato rium wzorcujàce z zastosowaniem normy PN-EN ISO 10723 „Gaz ziemny — Ocena dzia∏ania proce sowych uk∏adów analitycznych”. We wszystkich pozosta∏ych przypadkach zaleca si´ poczàtkowà atestacj´ i coroczne porównania: a) atestacja poczàtkowa Poczàtkowà atestacj´ przeprowadza si´ w ramach uruchomienia nowego systemu. Obejmuje ona wystarczajàcà liczb´ powtórzeƒ analiz zestawu co najmniej pi´ciu próbek reprezentatywnych dla oczekiwanego rozk∏adu wartoÊci, w tym próby Êle pej, dla ka˝dego odnoÊnego parametru i paliwa lub materia∏u, w celu scharakteryzowania powta rzalnoÊci metody oraz uzyskania krzywej wzorco wej przyrzàdu. b) coroczne porównanie wyników Porównanie wyników metod analitycznych wyko nuje si´ raz w roku przez laboratorium akredyto Dziennik Ustaw Nr 183 — 9743 — Poz. 1142 wane zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025 i polega ono na przeprowadzeniu w∏aÊciwej liczby powtórzeƒ analizy próby reprezentatywnej przy zastosowaniu metody referencyjnej dla ka˝dego z odnoÊnych parametrów oraz dla ka˝dego paliwa lub materia∏u. Stosuje si´ zachowawcze korekty, unikajàc niedo szacowania wielkoÊci emisji CO2 dla wszystkich od noÊnych danych z danego roku w przypadkach od notowania ró˝nic mi´dzy wynikami otrzymanymi za pomocà analizatora gazu lub chromatografu gazo wego oraz z akredytowanego laboratorium, które to ró˝nice mog∏yby prowadziç do niedoszacowania wielkoÊci emisji CO2. Ka˝da statystycznie istotna ró˝nica (2s) pomi´dzy wynikami otrzymanymi za pomocà analizatora gazu lub chromatografu gazo wego i z akredytowanego laboratorium zg∏asza si´ i rozstrzyga pod nadzorem laboratorium akredyto wanego zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025. W przypadku gdy ˝adne akredytowane laborato rium nie wykonuje analiz zgodnie z wymaganà normà i analiza jest czasowo niewykonalna z po wodów nieracjonalnoÊci kosztowej, mo˝na do cza su pozyskania przez dane laboratorium akredytacji zgodnie z danà normà wykonywaç analizy zgod nie z dobrà praktykà zawodowà. 6. Metody próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz 1) Wyznaczanie odnoÊnego wskaênika emisji CO2, wartoÊci opa∏owej, wspó∏czynnika utleniania, wspó∏czynnika konwersji, zawartoÊci w´gla, frak cji biomasy lub danych dotyczàcych sk∏adu wyko nuje si´ zgodnie z ogólnie przyj´tà praktykà pobie rania próbki reprezentatywnej. Przedstawia si´ dowody na to, ˝e otrzymane wartoÊci sà reprezen tatywne i nie sà stronnicze. 2) Odpowiednià wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie w od niesieniu do danego okresu dostawy lub partii pa liwa bàdê materia∏u, w przypadku których ma byç ona reprezentatywna. 3) Analizy przeprowadza si´ na próbce b´dàcej mie szaninà wi´kszej liczby próbek zebranych w pew nym okresie, pod warunkiem ˝e próbkowane pali wo lub materia∏ mogà byç przechowywane bez zmian swego sk∏adu. 4) Procedur´ próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz pro jektuje si´ tak, aby zagwarantowaç, ˝e Êrednia roczna wartoÊç danego parametru jest okreÊlana z maksymalnà dopuszczalnà niepewnoÊcià wyno szàcà mniej ni˝ jedna trzecia maksymalnej do puszczalnej niepewnoÊci, wymaganej na danym poziomie dok∏adnoÊci dla danych dotyczàcych ro dzaju instalacji dla tego samego strumienia mate ria∏ów wsadowych, zgodnie z tabelami danych do tyczàcych rodzajów dzia∏alnoÊci wymienionych w poszczególnych za∏àcznikach. 5) Je˝eli nie mo˝na spe∏niç wymagaƒ w zakresie maksymalnej dopuszczalnej niepewnoÊci wartoÊci rocznej lub wykazaç przestrzegania progów, w stosownych przypadkach stosuje si´ cz´stotli woÊç analiz wskazanà w tabeli nr 3 jako minimum. We wszystkich innych przypadkach cz´stotliwoÊç analiz opisuje si´ w sposobie monitorowania. Tabela nr 3. Wskaênikowe minimalne cz´stotliwoÊci analiz Paliwo/material Cz~stotliwosc analiz Gaz ziemny Co najmniej raz na tydzieri Gazy z proces6w technologicznych Co najmniej raz dziennie - przy zastosowaniu (mieszanina gaz6w rafineryjnych, gaz wlasciwych procedur w r6znych porach dnia koksowniczy, gaz wielkopiecowy i gaz konwertorowy) Olej opalowy Co kazde 20 000 Mg i co najmniej szes6 razy do roku W~giel, w~giel koksujqcy, koks ponaftowy Co kazde 20 000 Mg i co najmniej szesc razy do roku Odpady stale (czyste kopaliny lub mieszana Co kazde 5 000 Mg i co najmniej cztery razy do roku kopalina pochodz<lca z biomasy) Odpady plynne Co kazde 10 000 Mg i co najmniej cztery razy do roku Mineraly w~glanowe (np. wapieri i dolomit) Co kazde 50 000 Mg i co najmniej cztery razy do roku Gliny i lupki Ilosci materialu odpowiadaj<lce 50 000 Mg CO2 i co najmniej cztery razy do roku Inne strumienie wejscia i wyjscia w bilansie Co kazde 20 000 Mg i co najmniej raz w miesi<J:cu masowym (nie ma zastosowania do paliw lub czynnik6w redukujqcych) Inne materialy W zaleznosci od rodzaju materialu i jego odmiany, ilosci materialu odpowiadajqce 50 000 Mg CO2 i co najmniej cztery razy do roku Dziennik Ustaw Nr 183 — 9744 — Poz. 1142 Cz´Êç H Wymagania wzgl´dem instalacji o niskim poziomie emisji 1. W odniesieniu do instalacji o Êredniorocznych zweryfikowanych wielkoÊciach emisji CO2 poni˝ej 25 000 [Mg CO2] w poprzednim okresie rozliczenio wym, zwanych dalej „instalacjami o niskim poziomie emisji CO2”, stosuje si´ wy∏àczenia okreÊlone w pkt 2. 2. W odniesieniu do instalacji o niskim poziomie emisji CO2: 1) w procesie weryfikacji weryfikator nie przeprowa dza obowiàzkowej inspekcji instalacji i mo˝e oce niaç roczny raport na podstawie w∏asnej analizy ryzyka; 2) w stosownych przypadkach mo˝na u˝yç do oceny niepewnoÊci danych dotyczàcych rodzaju instala cji informacji wyszczególnionych przez dostawc´ odnoÊnych przyrzàdów pomiarowych, niezale˝nie od konkretnych warunków eksploatacji; 3) nie udowadnia si´ zgodnoÊci z wymaganiami do tyczàcymi wzorcowania; 4) mo˝na stosowaç metod´ ni˝szego poziomu do k∏adnoÊci (z poziomem dok∏adnoÊci 1 jako mini mum) dla wszystkich strumieni materia∏ów wsadowych i odnoÊnych elementów zestawu danych; 5) mo˝na stosowaç uproszczony plan monitorowa nia, który obejmuje elementy wyliczone w pod punktach 1, 2, 3, 5, 6, 11 oraz 12 w pkt 9; 6) nie stosuje si´ wymagaƒ w odniesieniu do akre dytacji zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025, je ˝eli dane laboratorium przedstawi przekonujàce dowody potwierdzajàce, ˝e dysponuje techniczny mi kwalifikacjami i jest w stanie uzyskiwaç tech nicznie prawid∏owe wyniki, stosujàc odpowiednie procedury analityczne, oraz uczestniczy corocznie w porównaniach mi´dzylaboratoryjnych, a na st´pnie, w miar´ potrzeby, podejmuje dzia∏ania naprawcze; 7) zu˝ycie paliwa lub materia∏ów mo˝e byç okreÊla ne na podstawie zapisów dotyczàcych zakupu i oszacowanych zmian w zapasach bez dalszego rozpatrywania niepewnoÊci. 3. JeÊli podawane wielkoÊci emisji CO2 nie sà ju˝ aktualne ze wzgl´du na zmiany warunków eksploata cyjnych lub samej instalacji lub je˝eli brakuje danych historycznych dotyczàcych zweryfikowanych wielkoÊci emisji CO2, stosuje si´ wy∏àczenia, je˝eli okreÊlono za chowawczà projekcj´ wielkoÊci emisji CO2 na nast´p nych pi´ç lat na poziomie poni˝ej 25 000 [Mg CO2] po chodzàcego z paliw kopalnych na ka˝dy rok. Tabela nr 4 okreÊla wymagane poziomy dok∏adnoÊci w ramach metodyki monitorowania dla poszczegól nych rodzajów instalacji. D zien n ik U staw N r 183 — 9745 — P o z. 1142 Tabela nr 4. Wymagane poziomy dok∏adnoÊci w ramach metodyki monitorowania dla poszczególnych rodzajów instalacji. Dane dotyczi:tce rodzaju instalacji Wskafoik emisji Dane dotycziice Wspolczynnik Wsp61czynnik sldadu utleoiaoia konwersji ilosc (przeplyw)241 wartosc opalowa paliwa Rodzaj e iostalacji Al 9) B C A B C A B C A B C A B C A B C Instalacje spalania paliw20) Znonnalizowane paliwa 221) 3 4 2a/2b22> 2a/2b 2a/2b 2a/2b 2a/2b 2a/2b n/d 23) n/d n/d I 1 I n/d n/d n/d handlowe ---- ------------ lnne rodzaje paliw ciektych 2 3 4 2a/2b 2a/2b 3 2a/2b 2a/2b 3 n/d n/d n/d l 1 I n/d aid n/d i gazowych Paliwa stale I 2 3 2a/2b 3 3 2a/2b 3 3 n/d n/d n/d ] I I n/d n/d n/d Metoda bilansu masowego l 2 3 n/d n/d n/d n/d n/d n/d l 2 2 n/d n/d n/d n/d aid n/d dla produkcji sadzy i zaklad6w przetwarzania gazu -------------------- Spalanie gaz6w na wylotach I 2 3 n/d n/d n/d I 2a/2b 3 n/d n/d n/d 1 I I n/d n/d n/d komin6w ••• ••• ••u••••...,..~• • •••••••••••••• •••••• •·•••• ••• U•O• •••••• ~• Oczyszcza nie: I l 1 n/d n/d n/d I I I n/d n/d aid n/d aid aid aid n/d W - W~glany •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••u •••••• •••ao• G - Gips l l l n/d n/d n/d l l l n/d n/d n/d n/d n/d n/d n/d n/d D zien n ik U staw N r 183 — 9746 — P o z. 1142 Dane dotycz11ce rodzaju instalacji Wskainik emisji Dane dotycz11ce Wspolczynnik skladu utleniania Hose (przeptyw) wartosc opalowa paliwa Rodzaje instalacji A B C A B C A I B C A B C A B C Rafinerie ropy naftowej - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Regeneracja urzfldzen do l 1 l n/d n/d n/d n/d n/d n/d n/d n/d n/d n/d n/d n/d krakowania katalitycznego Produkcja wodoru l 2 2 n/d n/d n/d 1 2 2 n/d n/d n/d n/d n/d n/d Piece koksownicze - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Bilans masowy l 2 3 n/d n/d n/d n/d n/d n/d 2 3 3 n/d n/d n/d - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Paliwo jako wsad do procesu l 2 3 2 2 3 2 3 3 n/d n/d n/d n/d n/d n/d Insta lacj e prai:enia i spiekania rud metali Bilans masowy l 2 3 n/d n/d n/d n/d n/d n/d 2 3 3 n/d n/d n/d ················· Wsad wc,:glan6w l 1 2 n/d n/d n/d 1 1 1 n/d n/d n/d 1 1 1 lnstalacj e do produkcji surowki lub stali ............................................................... Bilans masowy l 2 3 n/d n/d n/d n/d n/d n/d 2 3 3 n/d n/d n/d Paliwo jako wsad do procesu l 2 3 2 2 3 2 3 3 n/d n/d n/d n/d n/d n/d D zien n ik U staw N r 183 — 9747 — P o z. 1142 Dane dotycz1tce rodzaju instalacji Wskainik emisji Dane dotycz1tce Wspolczynnik skladu utleniania ilosc (przeptyw) wartosc opalowa paliwa Rodzaje instalacji A B C A B C A I B C A B C A B C lnstalacj e do produkcji klinkieru cementowego - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Wsad do pieca 1 2 3 n/d n/d n/d I 1 1 n/d n/d n/d l 1 2 Produkcja kli nk ieru 1 1 2 n/d n/d n/d 1 2 3 n/d n/d n/d l 1 2 Py! cementowy (CKD) 1 I 2 n/d n/d n/d I 2 2 n/d n/d n/d n/d n/d n/d Wygiel niewyglanowy 1 l 2 n/d n/d n/d I I 2 n/d n/d n/d l I 2 Instalacj e do produkcji wapna Wyglany 1 2 3 n/d n/d n/d 1 1 1 n/d n/d n/d 1 1 2 Tlenki alkaliczne 1 1 2 n/d n/d n/d 1 l 1 n/d n/d n/d l l 2 lnstalacj e do produkcji szkla ............................................................... Wyglany 1 1 2 n/d n/d n/d 1 l 1 n/d n/d n/d n/d n/d n/d lnstalacje do wytwarzania produktow ceramicznych Wyglany 1 1 2 n/d n/d n/d I 2 3 n/d n/d n/d l l 2 Tlenki alka liczne 1 I 2 n/d n/d n/d I 2 3 n/d n/d n/d 1 I 2 ............................................................... Oczyszczanie 1 1 l n/d n/d n/d 1 l 1 n/d n/d n/d n/d n/d n/d lnstalacj e do produkcji celulozy - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Metoda standardowa 1 I 1 I 1 n/d I n/d I n/d I 1 l 1 n/d n/d n/d n/d I n/d I n/d Dziennik Ustaw Nr 183 — 9748 — Poz. 1142 O b ja Ên ie n ia : 19 ) A , B , C — o zn ac za g ru p ´ em is ji — p rz ed zi a∏ , w ja ki m z n aj d u je s i´ d an a in st al ac ja , o kr eÊ lo n y zg o d n ie z ∏à cz n à w ie lk o Êc ià r o cz n ej e m is ji C O 2 z ca ∏e j i n st al ac ji, g d zi e: a) g ru p a A o zn ac za in st al ac je o Êr ed n ic h p o d aw an yc h e m is ja ch r o cz n yc h w p o p rz ed n im o kr es ie r o zl ic ze n io w ym ≤ 50 t ys . M g C O 2, b ) g ru p a B o zn ac za in st al ac je o Êr ed n ic h p o d aw an yc h e m is ja ch r o cz n yc h w p o p rz ed n im o kr es ie r o zl ic ze n io w ym > 5 0 ty s. M g C O 2 i ≤ 50 0 ty s. M g C O 2, c) g ru p a C o zn ac za in st al ac je o Êr ed n ic h p o d aw an yc h e m is ja ch r o cz n yc h w p o p rz ed n im o kr es ie r o zl ic ze n io w ym > 5 00 t ys . M g C O 2. 20 ) Z w yj àt ki em in st al ac ji sp al an ia o d p ad ó w n ie b ez p ie cz n yc h lu b k o m u n al n yc h . 21 ) 1— 4 — lic zb a o d zw ie rc ie d la p o zi o m d o k∏ ad n o Êc i, p rz y cz ym w i´ ks za li cz b a o zn ac za w y˝ sz à d o k∏ ad n o Êç , p o zi o m d o k∏ ad n o Êc i o zn ac zo n y n aj w y˝ sz à lic zb à o zn ac za p o zi o m p re fe ro w an y. 22 ) a/ b — p o zi o m y d o k∏ ad n o Êc i r ó w n o w a˝ n e w o b ec s ie b ie o zn ac zo n e sà t ak à sa m à lic zb à o ra z d o d at ko w o , k o le jn ym i l it er am i a lf ab et u . 23 ) n /d — n ie d o ty cz y, b ra k o kr eÊ lo n yc h k ry te ri ó w . 24 ) Z u ˝y ci e p al iw a (s u ro w ca , m at er ia ∏u ) — o b ej m u je in fo rm ac j´ o p rz ep ∏y w ie m at er ia ∏ó w , z u ˝y ci u p al iw a, m at er ia ∏ó w w sa d o w yc h lu b o w ie lk o Êc i p ro d u kc ji. Z za st rz e ˝e n ie m : 1) s to su je s i´ m et o d y m o n it o ro w an ia o w sk az an ym p o zi o m ie d o k∏ ad n o Êc i d la w sz ys tk ic h e le m en tó w z es ta w u d an yc h ; 2) z a∏ àc zn ik i n r 2— 11 d o r o zp o rz àd ze n ia z aw ie ra jà s zc ze g ó ∏o w e w ar u n ki u st al an ia z es ta w u d an yc h . Dziennik Ustaw Nr 183 — 9749 — Poz. 1142 A. Zakres i kompletnoÊç 1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji prowadzàcych proce sy spalania o nominalnej mocy cieplnej ponad1) 20 MW, z wyjàtkiem instalacji do utylizacji odpadów niebezpiecznych lub odpadów komunalnych, oraz sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 powsta jàcych z innych rodzajów instalacji2), o ile jest o nich mowa w za∏àcznikach nr 3—11 do rozporzàdzenia. W odniesieniu do pewnych procesów przemys∏u petrochemicznego mo˝na stosowaç tak˝e za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia. 2. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2 z procesów spalania obejmuje emisje CO2 powstajàce w wyniku spalania wszystkich kategorii paliw w instalacji, a tak ˝e emisje CO2 z innych procesów towarzyszàcych dzia∏alnoÊci podstawowej, w instalacjach oczyszcza nia gazów odlotowych (w tym odsiarczania). 3. Wszystkie wielkoÊci emisji CO2 powstajàce w wyniku spalania paliw w danej instalacji przypisuje si´ do tej instalacji, bez wzgl´du na kwesti´ eksportu energii cieplnej lub elektrycznej do innych instalacji. 4. WielkoÊci emisji CO2 zwiàzane z produkcjà ener gii cieplnej lub elektrycznej importowanej z innych in stalacji nie przypisuje si´ do instalacji importujàcej. 5. WielkoÊci emisji CO2 z silników spalinowych wykorzystywanych do celów transportowych nie pod legajà monitorowaniu i raportowaniu zgodnie z prze pisami rozporzàdzenia. 6. WielkoÊci emisji CO2 z instalacji spalania usytu owanej przy hucie o pe∏nym cyklu i pobierajàcej z niej swoje podstawowe paliwo, ale eksploatowanej na mocy oddzielnego zezwolenia na uczestnictwo we wspólnotowym systemie, mo˝na obliczaç w ramach rozpatrywania bilansu masowego tej huty, je˝eli udo wodni si´, ˝e tego rodzaju rozwiàzanie zmniejszy ogólnà niepewnoÊç w odniesieniu do wyznaczenia wielkoÊci emisji CO2. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji, w których sà pro wadzone procesy spalania, nale˝à: 1) kot∏y grzewcze; 2) palniki; 3) turbiny; 4) piece grzewcze; 5) paleniska; 6) piece do spopielania; 7) piece do suszenia; 8) piece; 9) suszarki; 10) silniki; 11) gazy spalane na wylotach kominów; 12) p∏uczki do przemywania (oczyszczania) gazów (emisje pochodzàce z procesów technologicznych); 13) wszelkie inne urzàdzenia lub maszyny wykorzy stujàce paliwo, z wyjàtkiem urzàdzeƒ lub maszyn zasilanych silnikami spalinowymi, wykorzystywa ne do celów transportowych. C. Obliczanie wielkoÊci emisj i CO2 1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spa lania 1.1. Ogólne rodzaje instalacj i , w których wy korzystuje si´ procesy spalania WielkoÊç emisji CO2, których êród∏em sà procesy spalania, oblicza si´ przez pomno˝enie zawartoÊci energii ka˝dego rodzaju zu˝ytego paliwa przez wskaê nik emisji CO2 i przez wspó∏czynnik utleniania. Wiel koÊç emisji CO2 w odniesieniu do ka˝dego rodzaju pa liwa i dla ka˝dego rodzaju instalacji oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = D • We • Wu gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2, D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji (zu ˝yte paliwo i wartoÊç opa∏owa), We — oznacza wskaênik emisji CO2, Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania. 1.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Dane dotyczàce rodzaju instalacji wyra˝a si´ jako zawartoÊç energii netto w paliwie zu˝ytym [TJ] w da nym roku okresu rozliczeniowego. ZawartoÊç energii w zu˝ytym paliwie oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujà cego wzoru: D = Zp Zp = C • NCV gdzie: D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji Zp — oznacza zawartoÊç energii w zu˝ytym paliwie [TJ], C — oznacza zu˝yte paliwo [Mg] lub [m3], NCV — oznacza wartoÊç opa∏owà paliwa [TJ/Mg] lub [TJ/m3]. W przypadku zastosowania wskaênika emisji od noszonego do masy [Mg CO2/Mg] lub obj´toÊci [Mg CO2/m3] dane dotyczàce rodzaju instalacji wyra ˝one sà jako iloÊç zu˝ytego paliwa [Mg lub m3]. Za∏àcznik nr 2 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z PROCESÓW SPALANIA PALIW ——————— 1) Nominalna moc cieplna jest to iloÊç energii wprowadza nej do instalacji w paliwie w jednostce czasu przy jej no minalnym obcià˝eniu. 2) Rodzaje instalacji okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie rodzajów in stalacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu upraw nieniami do emisji (Dz. U. Nr 60, poz. 429, z póên. zm.). Dziennik Ustaw Nr 183 — 9750 — Poz. 1142 a) OkreÊlenie zu˝ycia paliwa — C b) WartoÊç opa∏owa — NCV Poziom dokladnosci l Poziom dokladnosci 2 Poziom dokladnosci 3 Poziom dokladnosci 4 Poziom dokladnosci 1 Poziom doktadnosci 2a Poziom dokladnosci 2b Poziom doktadnosci 3 Prowadzctcy instalacj9 lub dostawca paliwa okrcsla zuzycic paliwa w danym roku okresu rozliczeniowego z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mmcJ niz ±7,5 %, w stosownych przypadkach uwzgl9dniaj,tc wplyw zmiany zapas6w. Prowadzctcy instalacj9 lub dostawca paliwa okrcsla zuzycic paliwa w danym roku okrcsu rozliczcniowcgo z maksymalnct dopuszczalnct nicpcwnoscici wynoszcicci mniej niz ±5 %, w stosownych przypadkach uwzgl~dniajcic wplyw zmiany zapas6w. Prowadzctcy instalacj~ lub dostawca paliwa okresla zuzycie paliwa w danym roku okresu rozliczeniowego z maksymalnci dopuszczalnci niepewnoscict wynoszctq mmeJ niz ±2,5 %, w stosownych przypadkach uwzglydniajcic wplyw zm1any zapas6w. Prowadz<J:cy instalacjy lub dostawca paliwa okresla zuzycie paliwa w danym roku okresu rozliczeniowego z maksymalnci dopuszczalnci niepewnosci<1 wynosz<1 q .. ±1,5 %, stosownych przypadkach uwzglydniajcic wplyw mmeJ mz w zm1any zapas6w. Stosujc sic;: do dancgo rodzaju paliwa wartosci opalowc wlasciwc dla dancgo kraju, okrcslonc w tabcli nr 2 w cz9sci E zalcicznika nr 1 do ninicj szcgo rozporzcidzcnia lub wartosci okreslone przez producenta tub dostawcy patiwa podane w dokumentach zakupu. Stosuje si1r do danego rodzaju paliwa wartosci opatowe z Tabet wartosci opatowych i wskafoik6w emisji CO2 do raportowania w ramach Wsp61notowego Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowiqzujcicych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparciu o dane zgtoszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sckrctariatu Konwcncji Ramowcj Narod6w Zjcdnoczonych w sprawic zmian klimatycznych i zastosowanych w Raporcic inwcntaryzacji cm1sJ1 gaz6w cicplamianych i ich prckursor6w do powictrza za ostatni dost9pny rok, ogloszonych na stronach internetowych Ministerstwa Srodowiska i informacyjnie na stronach intcmctowych Krajowcgo Administratora Systcmu Handlu Uprawnicniami do Emisji. Dla paliw w obrocie handlowym stosuje siy wartosc opalowci wyprowadzonci na podstawie rejestr6w zakupu dla odnosnego paliwa przedstawionych przez dostawcy paliwa, pod warunkiem ze wyprowadzono jci na podstawie przyjytych nonn krajowych tub miydzynarodowych. Wartosc opalowa reprezentatywna dla paliwa w instalacji jest m1erzona przez prowadzqcego instalacjy, wsp6tpracujqce z mm laboratorium zewnytrzne lub dostawcc;: paliwa, zgodnic z warunkami okrcslonymi w czc;:sci G zalcicznika nr 1 do rozporz<1 dzcnia. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9751 — Poz. 1142 1.1.3. Wspó∏czynnik utleniania — Wu 1.1.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom doktadnosci 1 Poziom doktadnosci 2a Poziom doktadnosci 26 Poziom doktadnosci 3 Poziom doktadnosci 1 Poziom doktadnosci 2 Poziom doktadnosci 3 Stosuje siy wskafoiki referencyjne dla kazdego rodzaju paliwa okreslone w tabeli nr 2 zab!cznika nr l do rozporzqdzenia. Stosuje siy do danego rodzaju paliwa wskainik emisji CO2 z Tabel wartosci opalowych i wskafoik6w emisji CO2 do raportowania w ramach Wsp6lnotowego Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowiqzujqcych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparciu o <lane zgtoszone w najnowszym wykazic przckazanym do Sckrctariatu Konwcncji Ramowcj Narod6w Zjcdnoczonych w sprawic zmian klimatycznych i zastosowanych w Raporcic inwentaryzacji emisji gaz6w cieplarnianych i ich prekursor6w do powietrza za ostatni dostypny rok, ogtoszonych na stronach internetowych Ministerstwa Srodowiska i informacyjnie na stronach internetowych Krajowego Administratora Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji. Wyprowadza sty wskafoik em1sJ1 CO~ dla kazdej partii paliwa na podstawie nastypujqcych ustalonych przyblizen: 1) pomiar gystosci konkretnych olej6w lub gaz6w wsp6lnych oraz 2) wartosc opatowa dla poszczeg61nych rodzaj6w paliwa, w polqczcniu z korclacj<! cmp1rycznq, ustalon<1 przcz laboratorium zgodnic z warunkami okreslonymi w czysci G zal<tcznika nr 1 do rozporz<1dzenia; zapewma sty, ze otrzymana korelacja spelnia warunki dobrych praktyk technicznych 1 ze stosowana jest wyl<1cznie do wartosci przyblizonych przynalezqcych do zakresu, dla kt6rego zostaly ustalone. Ustalanie wskafoik6w emisji CO2 dla konkretnych rodzaj6w instalacji dokonuje prowadz<1cy instalacjy, wsp6tpracujqce z nim Iaboratorium zewnytrzne lub dostawca paliwa, zgodnic z warunkami okrcslonymi w cz9sci G zalqcznika nr 1 do rozporz<1dzcnia. Stosuje sit;: wsp6kzynnik utleniania wynoSZi:!CY 1,0 (zgodnie z wytycznymi lPCC dotyczqcymi krajowych wykaz6w gaz6w cieplarnianych, 2006 r.). Stosuje siy do odpowiedniego paliwa wsp6tczynnik utleniania z Tabel wartosci opatowych i wskainik6w emisji CO2 do raportowania w ramach Wsp6lnotowego Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowiqzujqcych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparctu o dane zgloszone w naJnowszym wykazic przckazanym do Sckrctariatu Konwcncji Ramowcj Narod6w Zjednoczonych w spraw1e zm1an klimatycznych 1 zastosowanych w Raporcie inwentaryzacji emisji gaz6w cieplarnianych i ich prekursor6w do powietrza za ostatni dostypny rok, ogloszonych na stronach internetowych Ministerstwa Srodowiska i infonnacyjnic na stronach intcrnctowych Krajowcgo Administratora Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji. W przypadku paliw wyprowadza siy wsp6kzynniki utleniania dla konkretnych rodzaj6w instalacji na podstawie zawartosci popiotu, zrzut6w, sciek6w i innych odpad6w i produkt6w ubocznych oraz innych istotnych niecatkowicie utlenionych gazowych fonn emitowanego wygla. Dane dotyczqce skladu okresla siy zgodnie z przepisami wyszczeg6lnionymi, zgodnie z warunkami okreslonymi w czysci G zal<1cznika nr 1 do rozporz<1dzcnia. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9752 — Poz. 1142 1.2. Metoda bilansu masowego: Produkcja sadzy i zak∏ady przetwarzania gazu Metod´ bilansu masowego mo˝na stosowaç w odniesieniu do produkcji sadzy i zak∏adów przetwa rzania gazu. W celu uwzgl´dnienia wielkoÊci emisji CO2, uwzgl´dniajàc ca∏y w´giel we wsadach, zapa sach, produktach i innych postaciach eksportu z insta lacji, oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = (W – P – Ex – Zm) • Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowa dzanego w granice instalacji [Mg C], P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w pro duktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilan sem masy [Mg C], Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wypro wadzanego z obszaru obj´tego bilansem ma sy: usuwanà do kanalizacji, kierowanà na sk∏a dowisko odpadów lub zwiàzanà ze stratami procesowymi, nieobejmujàcà CO2 wprowa dzanego do powietrza [Mg C], Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla w zapasach w granicach instalacji [Mg C], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´ pujàcego wzoru szczegó∏owego: E = {Σ (DW • ZW) – Σ (DP • ZP) – Σ (DEx • ZEx) + – Σ (DZm • ZZm)}• 3,664 gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], DW — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, DP — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla pro duktów, DEx — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla eksportu, DZm — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla zmiany zapasów, ZW — zawartoÊç w´gla na wejÊciu, ZP — zawartoÊç w´gla dla produktów, ZEx — zawartoÊç w´gla dla eksportu, ZZm — zawartoÊç w´gla dla zmian zapasów. 1.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Analizuje si´ i zg∏asza masowe przep∏ywy do i z in stalacji oraz odpowiednie zmiany zapasów dla wszyst kich odnoÊnych paliw i materia∏ów oddzielnie. W przy padkach kiedy zawartoÊç w´gla w przep∏ywie maso wym jest zazwyczaj odnoszona do zawartoÊci energii (paliwa), mo˝na okreÊliç i zastosowaç w obliczeniu bi lansu masowego zawartoÊç w´gla odniesionà do za wartoÊci energii [Mg C/TJ] odpowiedniego przep∏ywu masowego. 1.2.2. ZawartoÊç w´gla Poziom dokladnosci l Poziom dokladnosci 2 Poziom dokladnosci 3 Poziom dokladnosci 4 Poziom dokladnosci 1 Poziom dokladnosci 2 Dane dotyczqcc rodzaju instalacji w danym roku okrcsu rozliezeniowcgo podajc siy z maksymalnq dopuszczalnq nicpcwnosciq wynosz,teq mniej niz ±7,5 %. Dane dotyczqce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliezeniowego podaje si~ z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqq mniej niz ±5 %. Dane dotyczqce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliezeniowego podaje si~ z maksymalnq dopuszczalnq nicpcwnosciq wynosz,teq mniej niz ±2,5 %. Dane dotyczqcc rodzaju instalacji w danym roku okrcsu rozliczcniowcgo podajc siy z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqq mniej niz ±1,5 %. ZawartoSC w~gla stnnnieni wejScia i wyjScia wyprowadza si<;: ze standardowych wskainik6w emisji CO2 dla paliw lub material6w, okreslone w tabeli nr 2 zalqcznika nr 1 do rozporzqdzenia lub w zalqcznikach nr 4-6 do rozporzqdzenia. Zawartosc w~gla wyprowadza si~ przy uzyciu nast~pujqcego wzoru: zawartosc C [Mg/Mg lub TJ] = wskainik cmisji [Mg CO:/Mg lub TJ]/ 3,664 [Mg CO/Mg CJ Zawartosc wc;:gla strumicni wcjscia i wyjscia oblicza sic;: zgodnic z wanmkami okrcslonymi w czc;:sci G zalqeznika nr 1 do rozporzqdzcnia w odnicsicniu do reprezentatywnego pr6bkowania paliw, produkt6w i produkt6w ubocznych dla okreslania w nich zawartosci w~gla i frakcji biomasy. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9753 — Poz. 1142 1.3. Spalanie gazów na wylocie komina Do wielkoÊci emisji CO2 powstajàcych w wyniku spalania gazów na wylocie komina zalicza si´ spalanie rutynowe i operacyjne, w ramach rozruchu, wygasza nia i wy∏àczeƒ samoczynnych, oraz upusty awaryjne. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ na podstawie ilo Êci gazu spalanego na wylotach kominów [m3] i za wartoÊci w´gla w spalanym w ten sposób gazie [Mg CO2/m3] (w tym z CO2 zwiàzanym), za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = D • We • Wu gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/m3], Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania. 1.3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D 1.3.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom doktadnosci 1 Poziom doktadnosci 2 Poziom doktadnosci 3 Poziom dokladnosci 1 Poziom doktadnosci 2a Poziom doktadnosci 2b Poziom dokladnosci 3 Hose gazu spalanego na wylocie komina [m3] w danym roku okresu rozliczeniowego wyprowadza sic; z maksymalnc1 dopuszczalnc1 nicpcwnosciq wynoszc1cc1 mniej niz ±17,5 %. Hose gazu spalanego na wylocie komina [ m3] w danym roku okresu rozliczeniowego wyprowadza sic; z maksymalnc1 dopuszczalnq nicpcwnosciq wynosz.:1c.:1 mniej niz ±12,5 %. Hose gazu spalanego na wylocie komina [m3] w danym roku okresu rozliczeniowego wyprowadza sic; z maksymalnc1 dopuszczalnc1 nicpcwnosciq wynoszc1cc1 mniej niz ±7,5 %. Stosuje si~ referencyjny wskainik emisji CO2 wynoszc1cy 0,00393 [Mg COim3] (w warunkach normalnych), wyprowadzony ze spalania czystego butanu wykorzystanego jako zachowawczc1 wielkosc przyblizon<} dla gaz6w spalanych na wylotach komin6w. Stosuje si~ do danego rodzaju paliwa wska:inik emisji CO2 z Tabel wartosci opatowych i wska:inik6w emisji CO2 do raportowania w ramach Wsp61notowego Systcmu Handlu Uprawnicniami do Emisji obowic1zuj.:1cych w danym roku kalcndarzowym, przygotowanych w oparciu o danc zgloszonc w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narod6w Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych i zastosowanych w Raporcie inwentaryzacji emisji gaz6w cieplamianych i ich prekursor6w do powietrza za ostatni dost~pny rok, ogtoszonych na stronach intemetowych Ministerstwa Srodowiska i infonnacyjnie na stronach internetowych Krajowego Administratora Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji. Stosuje si~ wska:iniki emisji CO2 wlasciwe dla instalacji wyprowadzone z szacowanego ci~zaru cz.:1steczkowego strumienia gazu spalanego na wylocie komina, wykorzystujqc modelowanie procesu oparte na standardowych modelach stosowanych w przemysle. Uwzgh;dniajqc wzgl1rdnc proporcjc i ciyzary czqstcczkowc kazdcgo z doplywajqcych strumicni, wyprowadza si1r wazonq srcdniq roczn.:1 wiclkosc dla ci1rzaru cz.:1stcczkowcgo danego gazu spalanego na wylocie komina. Ola gaz6w spalanych na wylocie komina stosuje srt:: wskainik emrsJr CO2 [Mg CO/ m' gazy spalane na wylotach kominow] obliczony na podstawie zawartosci wrnla w tych gazach z zastosowaniem warunk6w okreslonych w CZCrSCi G zahtcznika nr I do rozporzqdzenia. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9754 — Poz. 1142 1.3.3. Wspó∏czynnik utleniania — Wu Mo˝na zastosowaç ni˝sze poziomy dok∏adnoÊci. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych WielkoÊç emisji CO2 z procesów b´dàcych wyni kiem zastosowania w´glanów do oczyszczania (odsiar czania) gazów odlotowych oblicza si´ na podstawie ilo Êci zakupionych w´glanów (metoda obliczeƒ W — W´ glany podana dla poziomu dok∏adnoÊci 1a) lub wypro dukowanego gipsu (metoda obliczeƒ G — Gips poda na dla poziomu dok∏adnoÊci 1b). Obie metody obliczeƒ sà równowa˝ne. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za po mocà nast´pujàcego wzoru: E = D • We gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg]. 2.1. Metoda W — W´glany Obliczenie wielkoÊci emisji CO2 odbywa si´ na podstawie iloÊci u˝ytych w´glanów. 2.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Poziom doktadnosci 1 Poziom doktadnosci 2 Poziom dokladnosci 1 Stosuje sitr wartosc 1,0. Stosuje sitr do odpowiedniego paliwa wsp6kzynnik utleniania z Tabel wartosci opatowych i wskainik6w cmisji CO2 do raportowania w ramach Wsp6lnotowcgo Systcmu Handlu Uprawnicniami do Emisji obowif!ZUj f!Cych w danym roku kalcndarzowym, przygotowanych w oparciu o <lane zgloszonc w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narod6w Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych i zastosowanych w Raporcie inwentaryzacji emisji gaz6w cieplarnianych i ich prekursor6w do powietrza za ostatni dost~pny rok, ogtoszonych na stronach internetowych Ministerstwa Srodowiska i informacyjnie na stronach internetowych Krajowego Administratora Systcmu Handlu Uprawnicniami do Emisji. Hose [Mg] suchcgo w9glanu zuzytcgo w danym roku okrcsu rozliczcniowcgo jako wsad do produkcji, okrcslona przcz prowadzf!ccgo instalacj9 lub dostawc9 z maksymalnf! dopuszczalnf! nicpcwnoscif! wynosZf!Cc! mnicj niz ±7,5 %. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9755 — Poz. 1142 2.1.2. Wskaênik emisji CO2 — We 2.2. Metoda G — Gips Obliczenie wielkoÊci CO2 emisji odbywa si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanego gipsu. 2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D 2.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We D. Pomiar emisj i CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia. Poziom Wskainiki emisji CO2 oblicza sic, i zglasza w jednostkach masy uwalnianego CO2 na dokladnosci 1 Mg wyglanu. Wsp61czynniki stcchiomctrycznc okrcslonc w tabcli nalczy stosowac do Wyglan CaCO1 MgCO3 Og6Inic: Xy(CO1), Poziom doktadnosci l przcliczania danych dotycz<tcych skladu na wskainiki cmisji CO2• Okrcslcnic ilosci CaCO3 i MgCO3 w kazdym odnosnym matcrialc wsadu przeprowadza siy, stosujqc wytyczne dotyczqce najlepszych praktyk danej branzy przcmystu. Wsp6lczynniki stechiometryczne Wartosc Jednostka 0,440 [Mg CO/Mg CaCO,] 0,522 [Mg CO/Mg MgCO1] We= [Mco] / {Y • [MxJ + Z • [Meo:]} gdzic: We- oznacza wskainik cmisji X - oznacza ziemiy alkalicznq lub metal alkaliczny Mx - oznacza masc, czqsteczkowq X w [g/mol] Mm, - oznacza masc, czqsteczkowq CO2 = 44 [g/mol] Mcoi - oznacza masy cz<1stcczkowq co~- = 60 [g/mol] Y - oznacza liczby stcchiomctrycznq X = I dla mctali na bazic zicm alkalicznych X = 2 dla mctali alkalicznych Z - oznacza liczbi;: stechiometryczn<i cor = 1 Ilosc [Mg] suchcgo gipsu (CaSO4 • 2H2O) jako produktu w proccsic micrzona przcz prowadzqccgo instalacj~ lub przctworc~ gipsu w skali roku z maksymalnq dopuszczalnct nicpcwnoscict dla proccsu pomiarowcgo wynoszqcq mnicj niz ±7,5 %. Poziom Wsp6kzynnik stechiometryczny odwodnionego gipsu (CaSO4 • 2H2O) CO2 dokladnosci l w procesie jest r6wny 0,2558 [Mg COiMg gipsu]. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9756 — Poz. 1142 A. Zakres i kompletnoÊç 1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z rafinerii ropy naftowej. 2. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2 z instalacji obejmuje wszystkie emisje CO2 z procesów spalania i procesów produkcyjnych odbywajàcych si´ w rafine riach. Nie uwzgl´dnia si´ emisji CO2 z procesów od bywajàcych si´ w przyleg∏ych instalacjach chemicz nych nienale˝àcych do rodzajów instalacji1), które nie sà cz´Êcià ∏aƒcucha produkcyjnego rafinacji. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 èród∏a emisji CO2 w instalacjach rafinerii ropy naf towej obejmujà: B.1. Spalanie zwiàzane z pozyskiwaniem energii: 1) kot∏y; 2) urzàdzenia grzewcze i przetwarzajàce, stosowane w procesach technologicznych; 3) silniki t∏okowe lub turbiny; 4) utleniacze katalityczne i cieplne; 5) piece do kalcynacji koksu; 6) pompy stra˝ackie; 7) awaryjne i rezerwowe generatory energii; 8) spalanie gazów na wylotach kominów; 9) piece do spopielania; 10) urzàdzenia do krakowania. B.2. Procesy: 1) instalacje do produkcji wodoru; 2) regeneracja katalityczna, w tym katalityczne kra kowanie i inne procesy katalityczne; 3) retorty do koksowania. C. Obliczanie wielkoÊci emisj i CO2 1. Emisja z procesów spalania Emisje z procesów spalania podlegajà monitoro waniu zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia. 2. Emisja z procesów technologicznych Procesy prowadzàce do powstania emisji CO2 obejmujà: 2.1. Regeneracje urzàdzeƒ do krakowania ka tal i tycznego i innych procesów regene racj i katal izatorów i f lexi- cokers Koks odk∏ada si´ na powierzchni katalizatora i po woduje jego dezaktywacj´. Aby przywróciç jego aktyw noÊç stosuje si´ proces regeneracji (ciàg∏ej lub okreso wej) poprzez wypalenie koksu osadzonego na po wierzchni katalizatora za pomocà goràcego powietrza. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ metodà bilansu materia∏owego, uwzgl´dniajàc stan powietrza wloto wego gazów spalinowych. Ca∏y CO w gazach spalino wych uwzgl´dnia si´ jako CO2 2). Analiza powietrza wlotowego i gazów spalino wych oraz dobór poziomów dok∏adnoÊci sà zgodne z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Konkretnà metod´ obliczeƒ okreÊ la si´ jako cz´Êç planu monitorowania. Dopuszcza si´ sposób monitorowania emisji z wy korzystaniem narz´dzi dostarczonych przez dostawc´ technologii procesu regeneracji katalizatora. Za∏àcznik nr 3 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z RAFINERII ROPY NAFTOWEJ ——————— 1) Rodzaje instalacji okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie rodzajów instala cji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 60, poz. 429, z póên. zm.). 2) Stosujàc zale˝noÊç w odniesieniu do masy Mg CO • 1,571. Poziom Dla kazdego ir6dla emisji osi4gni~ta zostaje calkowita dopuszczalna niepewnosc dokladnosci l dla og6lnej wielkosci emisji w danym roku okresu rozliczeniowego wynosz4ca mniej niz ± J0,0%. Poziom Dia kazdego ir6dla emisji osi4gni~ta zostaje calkowita dopuszczalna niepewnosc dokladnosci 2 dla og6lnej wielkosci emisji w danym roku okresu rozliczeniowego wynoszqca mniej niz ±7,5 %. Poziom Dla kazdego ir6dla emisji osi4gni~ta zostaje calkowita dopuszczalna niepewnosc dokladnosci 3 dla og6lnej wielkosci emisji w danym roku okresu rozliczeniowego wynosz4ca mniej niz ±5,0 %1. Poziom Dia kazdego ir6dla emisji osi4gni~ta zostaje calkowita dopuszczalna niepewnosc dokladnosci 4 dla og6lnej wielkosci emisji w danym roku okresu rozliczeniowego wynoszqca mniej niz ±2,5 %. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9757 — Poz. 1142 2.2. Produkcja wodoru w rafineriach Emitowany CO2 pochodzi z zawartoÊci w´gla w ga zie zasilajàcym. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ na podstawie danych dotyczàcych wsadów. E = D • We gdzie: E —oznacza ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D —oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, We —oznacza wskaênik emisji. 2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji —D 2.2.2. Wskaênik emisji CO2 —We D. Pomiar wielkoÊci emisj i CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia. Poziom Ilosc wsadu wyglowodorow [Mg wsadu] przetworzonego w danym roku okresu dokladnosci 1 rozliczcniowcgo wyprowadza s19 z maksymaln,i dopuszczaln,i nicpcwnosci,i wynosz,iq mniej niz ± 7 ,5 %. Poziom Ilosc wsadu wyglowodorow [Mg wsadu] przetworzonego w danym roku okresu dokladnosci 2 rozliczeniowego wyprowadza Sly z maksymaln,i dopuszczaln,i niepewnosciq wynoszqc,i mnicj niz ±2,5 %. Poziom Uzywa siy oszacowanej zachowawczo wartosci referencyjnej 2,9 [Mg CO/Mg] dokladnosci I przetworzonego wsadu, na podstawie etanu. Poziom Stosuje siy wska:foik emisji dla konkretnego rodzaju instalacji [CO/ Mg wsadu] doktadnosci 2 obliczonego z zawartosci wygla w gaz1e zasilajqcym, okreslony zgodnie z warunkami okreslonymi w czysci G zalqcznika nr I do rozporz<J:dzenia. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9758 — Poz. 1142 A. Zakres i kompletnoÊç 1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z pieców koksowniczych. 2. Koksownie mogà stanowiç samodzielnà instala cj´ lub cz´Êç huty, majàcà bezpoÊrednie po∏àczenie technologiczne z jej wydzia∏ami. Je˝eli zezwolenie obej muje ca∏à hut´, a nie tylko koksowni´, to wielkoÊç emi sji CO2 mo˝e byç monitorowana dla huty jako ca∏oÊci. 3. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie ga zów odlotowych, a powodowana tym emisja CO2 nie jest liczona jako cz´Êç emisji procesowej z instalacji, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 W koksowniach g∏ówny strumieƒ emisji CO2 ge nerowany jest w procesie opalania baterii koksowni czych, zazwyczaj przy zastosowaniu oczyszczonego gazu koksowniczego. Innymi êród∏ami emisji CO2 mogà byç: 1) surowce (w´giel lub koks naftowy); 2) paliwa konwencjonalne (np. gaz ziemny); 3) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologiczne go (np. gaz wielkopiecowy (BFG)); 4) inne paliwa; 5) oczyszczanie gazów odlotowych. C. Obliczanie wielkoÊci emisj i CO2 Je˝eli koksownia jest cz´Êcià huty zintegrowanej, prowadzàcy instalacj´ oblicza wielkoÊç emisji: 1) dla zintegrowanej huty jako ca∏oÊci, stosujàc me tod´ bilansu masowego, lub 2) dla koksowni jako wydzielonej cz´Êci huty. 1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnia niu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, za pasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = (W – P – Ex – Zm) • Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowa dzanego w granice instalacji [Mg C], P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w pro duktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilan sem masy [Mg C], Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wypro wadzanego z obszaru obj´tego bilansem ma sy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami proceso wymi, nieobejmujàca CO2 wprowadzanego do powietrza [Mg C], Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla w zapasach w granicach instalacji [Mg C], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´ pujàcego wzoru: E = {Σ (DW • ZW) – Σ (DP • ZP) – Σ (DEx • ZEx) + – Σ (DZm • ZZm)} * 3,664 gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], DW — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, DP — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla produktów, DEx — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla eksportu, DZm — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla zmian, ZW — zawartoÊç w´gla na wejÊciu, ZP — zawartoÊç w´gla dla produktów, ZEx — zawartoÊç w´gla dla eksportu, ZZm — zawartoÊç w´gla dla zmian. 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacj i — D Analizuje si´ i zamieszcza w rocznym raporcie przep∏ywy masowe do i z instalacji oraz odpowiednie zmiany zapasów dla wszystkich odnoÊnych paliw i materia∏ów oddzielnie. Tam gdzie zawartoÊç w´gla w przep∏ywie maso wym jest zazwyczaj odnoszona do zawartoÊci energii (paliwa), mo˝na okreÊliç i wykorzystaç do obliczenia bilansu masowego zawartoÊç w´gla odniesionà do zawartoÊci energii [Mg C/TJ] odpowiedniego przep∏y wu masy. Za∏àcznik nr 4 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z PIECÓW KOKSOWNICZYCH Poziom Dane dotyczc1ce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego podaje si~ dokladnosci 1 z maksymalnc1 dopuszczalnc1 niepewnoscic1 wynoszc1cc1 mniej niz ±7,5 %. Poziom Dane dotycz1:1ce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego podaje si~ doktadnosci 2 z maksymalnc1 dopuszczalnc1 niepewnoscic1 wynosz1:1c1:1 mniej niz ±5,0 %. Poziom Dane dotyczqce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego podaje si~ doktadnosci 3 z maksymalnc1 dopuszczalnc1 niepewnoscic1 wynosz1:1c1:1 mniej niz ±2,5 %. Poziom Dane dotyczijce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego podaje si~ dokladnosci 4 z maksymalnc1 dopuszczalnc1 niepewnoscic1 wynosz1:1c4 mniej niz ± 1,5 %. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9759 — Poz. 1142 1.2. ZawartoÊç w´gla 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spa lania Ca∏kowita wielkoÊç emisji CO2 z koksowni jest wy nikiem spalania strumieni paliw, w tym gazu koksow niczego, gazu wielkopiecowego, gazu ziemnego, w´ gla kamiennego. Procesy spalania zachodzàce w kok sowniach sà monitorowane i rozliczane zgodnie z wa runkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzà dzenia. 3. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych W czasie procesu koksowania w komorze koksow niczej pieca koksowniczego w´giel jest przekszta∏ca ny, bez dost´pu powietrza, na koks i surowy gaz kok sowniczy. G∏ównym materia∏em lub strumieniem wsadowym zawierajàcym w´giel [C] sà: w´giel ka mienny, uboczne produkty koksowania, koks naftowy, oleje i inne sta∏e surowce w´glonoÊne. G∏ównym ma teria∏em lub strumieniem wyjÊciowym zawierajàcym w´giel [C] jest koks, a ponadto smo∏a koksownicza, benzol oraz nieoczyszczony gaz koksowniczy. Nie oczyszczony gaz koksowniczy, jako cz´Êç produktu wyjÊciowego z procesu, zawiera wiele sk∏adników za wierajàcych w´giel, mi´dzy innymi dwutlenek w´gla (CO2), tlenek w´gla (CO), metan (CH4), w´glowodory (CxHy). Ogólnà wielkoÊç emisji CO2 z koksowni oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = Σ (DwejÊcie • WewejÊcie) – Σ (DwyjÊcie • WewyjÊcie) gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], DwejÊcie — oznacza dane dotyczàce rodzaju insta lacji na wejÊciu, DwyjÊcie — oznacza dane dotyczàce rodzaju insta lacji na wyjÊciu, WewejÊcie — oznacza wskaênik emisji na wejÊciu, WewyjÊcie — oznacza wskaênik emisji na wyjÊciu. 3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacj i — D Dane dotyczàce rodzaju instalacji mogà obejmowaç w´giel wyst´pujàcy jako surowiec, odpady koksowe, koks naftowy, rop´ naftowà, gaz wielkopiecowy, gaz koksowniczy i tym podobne. Dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu mogà obejmowaç: koks, smo∏´, lekki olej opa∏owy, gaz koksowniczy i tym podobne. Poziom doktadnosci 1 Poziom doktadnosci 2 Poziom doktadnosci 3 Zawartosc w~gla strumieni wejscia i wyjscia wyprowadza si~ ze standardowych wskaznik6w em1sJ1 CO2 dla paliw lub materiat6w wymienionych w czirsci E zat[!cznika nr 1 lub w zat[!cznikach nr 4-10 do rozporz[!dzcnia. Zawartosc wc;gla wyprowadza siy nastypuj,ico: zawartosc C [Mg/Mg lub TJ] = wskaznik emisji [Mg CO/Mg lub T J]/ 3,664 [Mg CO/ Mg C] Stosujc siy do dancgo rodzaju paliwa wartosci opatowc z Tabcl wartosci opalowych i wskainik6w cmisji CO2 do raportowania w ramach Wsp6lnotowcgo Systcmu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowi[!zuj,icych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparciu o dane zgloszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narod6w Zjednoczonych w sprawie zmian kli1natycznych t zastosowanych w Raporcie inwentaryzacji emisji gaz6w cieplarnianych i ich prekursor6w do powietrza za ostatni dost~pny rok, ogtoszonych na stronach intcrnctowych Ministcrstwa Srodowiska i informacyjnic na stronach intcmctowych Krajowcgo Administratora Systcmu Handlu Uprawnicniami do Emisji. Zawartosc Wirgla w strumieniach wejscia lub wyjscia wyprowadza Siir zgodnie z warunkami okreslonymi w cz~sci G zahwznika nr I do rozporz-1dzenia w odniesieniu do reprezentatywnego pr6bkowania paliw, produkt6w i produkt6w ubocznych, dla okrcslania w nich zawartosci wygla i frakcji biomasy. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9760 — Poz. 1142 a) OkreÊlenie zu˝ycia paliwa stosowanego jako wsad do procesu b) WartoÊç opa∏owa 3.2. Wskaênik emisj i CO2 — We D. Pomiar wielkoÊci emisj i CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia. Poziom Przeplywy masowe do i z instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego okresla doktadnosci 1 siy z maksymalm1 dopuszczalmi niepewnoscii:} wynoszqcq mniej niz ± 7 ,5 %. Poziom Przcplywy masowc do i z instalacji w danym roku okrcsu rozliczcniowcgo okrcsla dokladnosci 2 si9 z maksymalnq dopuszczalnq nicpcwnosciq wynoszc1cc1 mnicj niz ±5,0 %. Poziom Przeplywy masowe do i z instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego okresla doktadnosci 3 siv z maksymalnq dopuszczalnq niepewnoscii:} wynoszi:}Cq mniej niz ±2,5 %. Poziom Przcptywy masowc do i z instalacji w danym roku okrcsu rozliczcniowcgo okrcsla dokladnosci 4 siy z maksymalnc1 dopuszczalni:} niepewnoscii:} wynoszqcq mniej niz ± 1,5 %. Poziom Stosuje siv wartosci referencyjne dla kazdego paliwa okreslone w tabeli nr 2 doktadnosci 1 zalqcznika nr 1 do rozporzc1dzenia. Poziom Stosujc si9 do dancgo rodzaju paliwa wartosci opalowc z Tabcl wartosci opalowych doktadnosci 2 i wskafoik6w emisji CO2 do raportowania w ramach Wsp6lnotowego Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowiqzujqcych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparciu o <lane zgloszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narod6w Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych I zastosowanych w Raporcie inwentaryzacj i emISJI gaz6w cieplarnianych i ich prekursor6w do powie~rza za ostatni dostypny rok, ogtoszonych na stronach intcmctowych Ministcrstwa Srodowiska i informacyjnic na stronach intcmctowych Krajowcgo Administratora Systcmu Handlu Uprawnicniami do Emisji. Poziom Wartosc opalowa odpowiadajqca kazdej partii paliwa w instalacji jest mierzona doktadnosci 3 przez prowadzqcego instalacjy, wsp6lpracujqce z nim laboratorium lub dostawcy paliwa, zgodnie z warunkami okreslonymi w CZySCi G zatc1cznika nr 1 do rozporzc1dzcnia. Poziom Stosujc si9 wartosci rcfcrcncyjnc dla kazdcgo paliwa okrcslonc w tabcli nr 2 dokladnosci 1 zatc1cznika nr 1 do rozporzc1dzcnia. Poziom Stosuje siv do danego rodzaju paliwa wskaznik emisji CO2 z Tabel wartosci dokladnosci 2 opalowych i wskainik6w emisji CO2 do raportowania w ramach Wsp6lnotowego Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowi,!zujqcych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparciu o <lane zgloszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narod6w Zjcdnoczonych w sprawic zmian klimatycznych i zastosowanych w Raporcic inwcntaryzacji cmisji gaz6w cicplarnianych i ich prckursor6w do powictrza za ostatni dostypny rok, ogloszonych na stronach internetowych Ministerstwa Srodowiska i informacyjnie na stronach internetowych Krajowego Administratora Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji. Poziom Wlasciwe wskazniki emisji okresla siv zgodnie z warunkami okreslonymi w cz~sci G dokladnosci 3 zalc1cznika nr 1 do rozporz,!dzcnia. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9761 — Poz. 1142 A. Zakres i kompletnoÊç 1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, oraz instalacje do grudkowania rudy. 2. Instalacje do pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, mogà stanowiç cz´Êç stalow ni, je˝eli majà bezpoÊrednie po∏àczenie technologicz ne z piecami koksowniczymi oraz instalacjami do pier wotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub sta li surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, i zachodzi w nich intensywna wymiana energii i masy (gaz wielkopiecowy, gaz koksowniczy, koks, wapieƒ) co ma miejsce przy ciàg∏ej pracy. 3. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à stalowni´, a nie tylko instalacje do pra˝enia i spiekania rud metali w tym rudy siarczkowej, wielkoÊç emisji CO2 mo˝na równie˝ monitorowaç w ca∏ej stalowni, stosujàc me tod´ bilansu masowego. 4. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczysz czanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ zgodnie z zasadami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do pra˝enia i spie kania rud metali, w tym rudy siarczkowej, nale˝à: 1) surowce (kalcynacja wapienia, dolomitu i w´gla nowych rud ˝elaza np. FeCO3); 2) paliwa konwencjonalne (np. gaz ziemny, koks/mia∏ koksowy); 3) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologiczne go (gaz koksowniczy (COG) i gaz wielkopiecowy (BFG); 4) pozosta∏oÊci z procesu technologicznego u˝ywane jako materia∏ wsadowy w tym odfiltrowane py∏y z zak∏adu spiekalniczego, konwertera i wielkiego pieca; 5) inne paliwa; 6) oczyszczanie gazów odlotowych. C. Obliczanie wielkoÊci emisj i CO2 Oblicza si´ wielkoÊci emisji CO2, stosujàc metod´ bilansu masowego, dla ka˝dego rodzaju instalacji/êró d∏a instalacji. W przypadku gdy instalacja do pra˝enia, spiekania i grudkowania rud metali jest cz´Êcià zintegrowanej huty o pe∏nym cyklu produkcji, prowadzàcy instalacje mo˝e obliczaç emisje: 1) dla zintegrowanej huty jako ca∏oÊci, stosujàc me tod´ bilansu masowego, lub 2) dla instalacji do pra˝enia, spiekania i grudkowania rud metali, jako oddzielnego rodzaju instalacji. 1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na analizowa niu ca∏ego w´gla we wsadzie, akumulacji, zawartoÊci w produktach oraz eksporcie w celu obliczenia wielko Êci emisji CO2 z instalacji, przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = (W – P – Ex – Zm) • Wk E = (wsad – produkty – eksport + – zmiany w zapasach) • Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], W – wsad — oznacza ca∏y w´giel wprowadzany w obszar instalacji [Mg C], P – produkty — oznacza ca∏y w´giel w produktach i materia ∏ach ∏àcznie z produkta mi ubocznymi, nie li czàc obszaru bilansu masowego [Mg C], Ex – eksport — oznacza w´giel wydzie lany z obszaru bilansu masowego — usuwany do kanalizacji, kierowa ny na sk∏adowisko od padów lub zwiàzany ze stratami, przy czym eks port nie obejmuje CO2 wprowadzanego do po wietrza [Mg C], Zm – zmiany w zapasach — oznacza zwi´kszanie za pasów w´gla w obsza rze instalacji [Mg C], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´ pujàcego wzoru: E = {Σ (Dwsad • Zcwsad) – Σ (Dprodukty • Zcprodukty) + – Σ (Deksport • Zceksport) – Σ (Dzmiany zapasów • Zczmiany zapasów)} • 3,664 gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], Dwsad — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wej Êciu, Dprodukty — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla pro duktów, Za∏àcznik nr 5 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI PRA˚ENIA I SPIEKANIA RUD METALI, W TYM RUDY SIARCZKOWEJ Dziennik Ustaw Nr 183 — 9762 — Poz. 1142 Deksport — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla eksportu, Dzmiany zapasów — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla zmian, Zcwsad — zawartoÊç w´gla na wejÊciu, Zcprodukty — zawartoÊç w´gla dla produktów, Zceksport — zawartoÊç w´gla dla eksportu, Zczmiany zapasów — zawartoÊç w´gla dla zmian. 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacj i — D Analizuje si´ i podaje w rocznym raporcie maso we przep∏ywy do i z instalacji oraz odpowiednie zmia ny zapasów dla wszystkich odnoÊnych paliw i mate ria∏ów oddzielnie. Tam gdzie zawartoÊç w´gla w prze p∏ywie masowym jest zazwyczaj odnoszona do za wartoÊci energii (paliwa), mo˝na do obliczenia bilan su masowego okreÊliç i wykorzystaç zawartoÊç w´gla odniesionà do zawartoÊci energii [Mg C/TJ] odpo wiedniego przep∏ywu masowego. 1.2. ZawartoÊç w´gla 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spa lania WielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z procesów spa lania odbywajàcych si´ w instalacjach pra˝enia i spie kania rud metali, w tym rudy siarczkowej, podlegajà monitorowaniu zgodnie z wymogami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów tech nologicznych W czasie procesu wypalania na ruszcie CO2 jest uwalniane z materia∏ów wsadowych, tj. z mieszaniny surowców (np. w´glanu wapnia), oraz z powtórnie wykorzystywanych odpadów z procesu technologicz nego. Poziom dokladnosci 1 Poziom dokladnosci 2 Poziom dokladnosci 3 Poziom dokladnosci 4 Poziom dokladnosci 1 Poziom dokladnosci 2 Poziom dokladnosci 3 Dane dotycz11ce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego podaje si~ z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ±7,5 %. Dane dotycz11ce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego podaje si~ z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynosz4c4 mniej niz ±5 ,0 %. Dane dotycz11ce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego podaje si~ z maksymaln<1 dopuszczaln11 niepewnosci11 wynoszqcq mniej niz ±2,5 %. Dane dotycz<1ce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego podaje si~ z maksymaln<1 dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ± 1,5 %. Zawartosc w~gla strumieni wejscia i wyjscia wyprowadza si~ ze standardowych wskainikow cmisji dla paliw lub matcriatow wymicnionych w czysci E zatc1cznika nr 1 lub w zatc1cznikach nr 4 - 10 do rozporzc1dzcnia. Zawartosc wygla wyprowadza siy nastypujqco : zawatiosc C [Mg/Mg lub TJ] = wskaznik emisji [Mg CO/ Mg lub TJ] /3,664 [Mg CO/ Mg CJ Stosujc siy do dancgo rodzaju paliwa wartosci opalowc z Tabcl wartosci opatowych i wskainikow cmisji CO2 do raportowania w ramach Wspolnotowcgo Systcmu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowic1zujc1cych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparciu o <lane zgloszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narodow Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych i zastosowanych w Raporcie inwentaryzacji e1nisji gaz6w cieplarnianych i ich prekursorow do powietrza za ostatni dost~pny rok, ogloszonych na stronach intcrnctowych Ministcrstwa Srodowiska i informacyjnic na stronach intcrnctowych Krajowcgo Administratora Systcmu Handlu Uprawnicniami do Emisji. Zawatiosc w1rgla w strumieniach wejscia lub wyjscia wyprowadza si1r, zgodnie z warunkami okreslonymi w cz~sci G zal11cznika nr I do rozporzc1dzenia w odniesieniu do reprezentatywnego pr6bkowania paliw, produkt6w i produkt6w ubocznych, dla okreslania w nich zawartosci w1rgla i frakcji biomasy. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9763 — Poz. 1142 Dla ka˝dego rodzaju u˝ywanych materia∏ów wsa dowych wielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = Dwsad • We • Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], Dwsad — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, We — oznacza wskaênik emisji CO2, Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacj i — D 3.2. Wskaênik emisj i CO2 — We Dla w´glanów stosuje si´ wskaêniki okreÊlone w tabeli. Tabela — Stechiometryczne wskaêniki emisji WartoÊci wskaêników emisji CO2 modyfikuje si´ w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i ska∏y p∏onnej w stosowanym materiale zawierajàcym w´glany. Dla pozosta∏oÊci z procesu technologicznego wskaêniki emisji CO2 wyznacza si´ zgodnie z warunkami okreÊ lonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. 3.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk D. Pomiar wielkoÊci emisj i CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia. Poziom llosc [Mg] materialow wsadowych - w~glanow [Mg CaCO 3, Mg MgCO3 lub dokladnosci 1 Mg Ca CO 3 - MgCO1 ] - oraz pozostalosci po procesie technologicznym uzywane jako material wsadowy stosowany w proces1e powmny bye wazone przez prowadz<lcego instalacjy lub dostawcy z maksymaln<l dopuszczaln<l niepewnosci<l wynosz<!C<l mniej niz ±5,0 %. Poziom llose [Mg] material6w wsadowych - wyglanow [Mg CaCO 3, Mg MgCO3 lub dokJadnosci 2 Mg CaCO 3 - MgCO3 ] - oraz pozostalosci po procesie technologicznym uzywane jako material wsadowy stosowany w proces,e powmny bye wazone przez prowadz<!cego instalacjy lub dostawcy z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ±2,5%. W spokzynniki stechiometryczne Wyglan Wartose Jednostka CaCO3 0,440 [Mg CO/Mg CaCO3] MgCO3 0,522 [Mg CO/Mg MgCO3] FeCO3 0,380 [Mg CO/Mg FeCO3] Poziom Wspotczynnik konwersji wynosi 1,0. dokladnosci 1 Poziom Szczegoiowe wsp6tczynniki wyznacza siy zgodnie z warunkami okreslonymi dokladnosci 2 w CZySCi G zal<lcznika nr 1 do rozporz<!dzenia, okreslaJ<lcymi ilose wygla w wyprodukowanych spiekach oraz odfiltrowanych pyiach. W przypadku gdy odfiltrowane pyiy sq ponownie wykorzystane w procesie technologicznyrn, ilose zawartego wygla [Mg] nie jest brana pod uwagy, aby unikn<le podw6jnego liczenia. Mozna stosowae wsp6tczynnik konwersji r6wny 1,0 bez koniecznosci wykonywania badari w celu udowodnienia pelnego rozkladu wyglan6w. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9764 — Poz. 1142 A. Zakres i kompletnoÊç 1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, dotyczàce wytopu pierwotnego (w wielkich piecach — BF i konwerto rach tlenowych — BOF) oraz wytopu wtórnego (w elektrycznych piecach ∏ukowych — EAF). 2. Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, sà integralnà cz´Êcià stalowni powià zanà technologicznie z piecami koksowniczymi oraz instalacjami spiekalniczymi. 3. Intensywna wymiana energii i masy (gaz wiel kopiecowy, gaz koksowniczy, koks, wapieƒ) ma miej sce przy ciàg∏ej pracy. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca ∏à hut´, a nie tylko wielkie piece, wielkoÊç emisji CO2 mo˝na równie˝ monitorowaç w ca∏ej hucie przy u˝y ciu metody bilansu masowego. 4. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie ga zów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ zgodnie z zasadami okreÊlony mi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali suro wej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali nale˝à: 1) surowce (kalcynacja wapienia i dolomitu i w´gla nowych rud ˝elaza, np. FeCO3); 2) paliwa konwencjonalne (np. gaz ziemny, w´giel, koks); 3) Êrodki redukujàce (koks, w´giel, tworzywa sztucz ne itp.); 4) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologicznego (gaz koksowniczy/COG, gaz wielkopiecowy/BFG, gaz konwertorowy/BOFG); 5) zu˝yte grafitowe elektrody; 6) inne paliwa; 7) oczyszczanie gazów odlotowych. C. Obliczanie wielkoÊci emisj i CO2 1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na analizowa niu ca∏ego w´gla we wsadzie, akumulacji, zawartoÊci w produktach oraz eksporcie w celu obliczenia wielko Êci emisji CO2 z instalacji, przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = (wsad – produkty – eksport + – zmiany w zapasach) • wspó∏czynnik konwersji gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], wsad — oznacza ca∏y w´giel wprowa dzany w obszar instalacji [Mg C], produkty — oznacza ca∏y w´giel w pro duktach i materia∏ach ∏àcznie z produktami ubocznymi, opuszczajàcy granice instala cji [Mg C], eksport — oznacza w´giel wydzielany z obszaru bilansu masowego, np. usuwany do kanalizacji, deponowany na sk∏adowisko odpadów lub tracony, przy czym wydzielanie nie obejmu je CO2 wypuszczanego do at mosfery [Mg C], zmiany w zapasach — oznacza zwi´kszanie zapasów w´gla w obszarze instalacji [Mg C]. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´ pujàcego wzoru: E = {Σ (Dwsad • Zcwsad) • Σ (Dprodukty • Zcprodukty) + – Σ (Deksport • Zceksport) – Σ (Dzmiany w zapasach • Zczmiany w zapasach)} • 3,664 gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2] Dwsad — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, Dprodukty — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla produktów, Deksport — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla eksportu, Dzmiany w zapasach — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla zmian, Zcwsad — zawartoÊç w´gla na wejÊciu, Zcprodukty — zawartoÊç w´gla dla produktów, Zceksport — zawartoÊç w´gla dla eksportu, Zczmiany w zapasach — zawartoÊç w´gla dla zmian. 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacj i — D Analizuje si´ i podaje w rocznym raporcie maso we przep∏ywy do i z instalacji oraz odpowiednie zmia ny zapasów dla wszystkich odnoÊnych paliw i mate ria∏ów oddzielnie. Tam gdzie zawartoÊç w´gla w prze p∏ywie masowym jest zazwyczaj odnoszona do za wartoÊci energii (paliwa), mo˝na do obliczenia bilan su masowego okreÊliç i wykorzystaç zawartoÊç w´gla odniesionà do zawartoÊci energii [Mg C/TJ] odpo wiedniego przep∏ywu masowego. Za∏àcznik nr 6 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PIERWOTNEGO LUB WTÓRNEGO WYTOPU SURÓWKI ˚ELAZA LUB STALI SUROWEJ, W TYM DO CIÑG¸EGO ODLEWANIA STALI Dziennik Ustaw Nr 183 — 9765 — Poz. 1142 1.2. ZawartoÊç w´gla 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spala nia WielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z procesów spa lania odbywajàcych si´ w instalacjach do pierwotne go lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali suro wej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, w których nie u˝ywa si´ paliw jako Êrodków redukujàcych ani nie pochodzàcych z reakcji metalurgicznych, monitoruje si´ i rozlicza zgodnie z wymogami okreÊlonymi w za ∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów tech nologicznych Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego Poziom dokladnosci 1 Poziom dokladnosci 2 Poziom dokladnosci 3 Poziom dokladnosci 4 Poziom dokladnosci 1 Poziom dokladnosci 2 Poziom dokladnosci 3 Dane dotycz<tce rodzaju instalacj i w danym roku okresu rozliczeniowego podaje siy z maksymalnq dopuszczaln<t niepewnosciq wynoszqeq mniej niz ±7,5 %. Dane dotycz<tce rodzaju instalacj i w danym roku okresu rozliczeniowego podaje siy z maksymalnq dopuszczaln<t niepewnosciq wynoszc1eq mniej niz ±5,0 %. Dane dotycz<tce rodzaju instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego podaje siy z maksymalnq dopuszczaln<t niepewnosciq wynosz<lC<J: mniej niz ±2,5 %. Dane dotyczqcc rodzaju instalacji w danym roku okrcsu rozliczcniowcgo podajc siy z maksymalnq dopuszczaln<t nicpcwnosciq wynosZ<lC<J: mnicj niz ±1,5 %. Zawartosc wygla strumicni wcjscia i wyjscia wyprowadza siy zc standardowych wskainik6w cmisji dla paliw lub matcrial6w wymicnionych w czysci E zal<tcznika nr 1 lub w zalqcznikach 4-10 do rozporzc1dzenia. Zawartosc wygla wyprowadza siy nastypujqco: zawartosc C [Mg/Mg Iub TJ] = wskaznik cmisji [Mg CO/ Mg lub TJ] /3,664 [Mg CO/ Mg C] Stosuje siy do danego rodzaju paliwa lub materialu wartosci opalowe z Tabel wartosci opalowych i wskaznikow em1sJ1 CO2 do raportowania w ramach Wsp61notowego Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowiqzuj<lcych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparciu o dane zgloszone w naJnowszym wykazic przckazanym do Sckrctariatu Konwcncji Ramowcj Narod6w Zjcdnoczonych w sprawtc zmtan klimatycznych i zastosowanych w Raporcic inwcntaryzacji cmisji gaz6w cicplarnianych i ich prckursor6w do powietrza za ostatni dostypny rok, ogloszonych na stronach internetowych Ministerstwa Srodowiska i informacyjnie na stronach intemetowych Krajowego Administratora Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji . Zawartosc wygla w strumicniach wcjscia lub wyjscia wyprowadza siy z zastosowanicm warunk6w okrcslonych w czysci G zal<lcznika nr 1 do rozporzqdzcnia w odnicsicniu do rcprczcntatywncgo pr6bkowania paliw, produkt6w 1 produkt6w ubocznych, dla okreslania w nich zawartosci wygla i frakcji biomasy. Zawartosc wygla w produktach i p6lproduktach okresla siy na podstawie rocznych analiz prowadzonych z zastosowaniem warunk6w okreslonych w czysci G zalqcznika nr 1 do rozporzqdzcnia lub wyprowadza siy jq zc srodkowych wartosci przcdzialu zmicnnosci wyszczcg61nionych w odpowicdnich normach miydzynarodowych lub krajowych. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9766 — Poz. 1142 odlewania stali, majà technologiczne powiàzanie z in nymi instalacjami. W tych instalacjach stosuje si´ ró˝ ne paliwa jako czynniki redukujàce. Instalacje te wy twarzajà gazy pochodzàce z procesu technologiczne go, takie jak gaz koksowniczy (COG), gaz wielkopieco wy (BFG), gaz konwertorowy (BOFG). Ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z insta lacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = Σ (DwejÊcie • WewejÊcie) – Σ (DwyjÊcie • WewyjÊcie) gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], DwejÊcie — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, DwyjÊcie — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu, WewejÊcie — oznacza wskaênik emisji na wejÊciu, WewyjÊcie — oznacza wskaênik emisji na wyjÊciu. 3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacj i — D 3.2. WartoÊç opa∏owa Poziom Masowy przeplyw paliw do i z instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego dokladnosci 1 okrcsla si~ z maksymalnq dopuszczalnq nicpcwnosciq wynoszqq mnicj niz ±7,5 %. Poziom Masowy przcplyw paliw do i z instalacji w danym roku okrcsu rozliczcniowcgo dokladnosci 2 okresla siy z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqq mniej niz ±5,0 %. Poziom Masowy przeplyw paliw do i z instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego dokladnosci 3 okrcsla si~ z maksymalnq dopuszczalnq nicpcwnosciq wynoszqq mnicj niz ±2,5 %. Poziom Masowy przeplyw paliw do i z instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego doktadnosci 4 okresla siy z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqq rnniej niz ±1,5 %. Poziom Stosuje siy wskainiki referencyjne dla kazdego paliwa wymienione w czysci E dokladnosci 1 zalqcznika nr 1 do rozporzqdzcnia. Poziom Stosujc SI~ do dancgo rodzaju paliwa wartosci opalowc z Tabcl wartosci dokladnosci 2 opalowych i wskainik6w cmisji CO~ do raportowania w ramach Wsp61notowcgo Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowiqzujqcych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparciu o <lane zgloszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narod6w Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych i zastosowanych w Raporcie inwentaryzacji emisji gazow cieplarnianych i ich prekursorow do powietrza za ostatni dostypny rok, ogtoszonych na stronach internetowych Ministerstwa Srodowiska I infonnacyjnic na stronach intcmctowych Krajowcgo Administratora Systcmu Handlu Uprawnicniami do Emisji. Poziom Wartosc opalowa odpowiadajqca kazdcj partii paliwa w instalacji jest micrzona dokladnosci 3 przez prowadzqcego instalacj~, laboratorium lub dostawc~ paliwa zgodnie z wymogami okreslonymi w czysci G zalqcznika nr 1 do rozporzqdzenia. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9767 — Poz. 1142 3.3. Wskaênik emisj i CO2 Wskaênik emisji CO2 dla danych dotyczàcych ro dzaju instalacji na wyjÊciu dotyczy iloÊci w´gla nieza wierajàcego CO2 na wyjÊciu procesu, który jest wyra ˝ony w [Mg CO2/Mg] wyjÊcia dla uwydatnienia po równywalnoÊci. D. Pomiar wielkoÊci emisj i CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia. Poziom dokladnosci 1 Rcfcrcncyjnc wskainiki cmisji Substancja Waitosc Jcdnostka Zr6dlo wskainika cmisji CaCO, 0,440 [Mg CO/ Mg CaCO1] Wsp6lczynnik stechiometryczny CaCO,-MgCO1 0,477 [Mg CO/ Mg CaCOr Wsp6lczynnik MgCO,] stechiometryczny FeCO3 0,380 [Mg CO) Mg FeCO3] Wsp6kzynnik stechiometryczny Zelazo z bezposredniej 0,07 [Mg CO/ Mg] IPCC GL 2006 rcdukcji rud (i:clazo DRI) Elcktrody wrnlowc 3,00 [Mg CO/ Mg] IPCC GL 2006 z picc6w lukowych (EAF) W~giel wsadowy 3,04 [Mg CO) Mg] IPCC GL 2006 w piecach lukowych (EAF) Zelazo gqbczaste, 0,07 [Mg CO/ Mg] IPCC GL 2006 brykietowane na gorqco Gaz konwertorowy 1,28 [Mg CO/ Mg] IPCC GL 2006 Koks ponaftowy 3, 19 [Mg CO) Mg] IPCC GL 2006 Zakupiona sur6wka 0,15 [Mg CO/ Mg] IPCC GL 2006 Zlom zeliwny 0,15 [Mg CO/ Mg] IPCC GL 2006 Stal 0,04 [Mg CO/ Mg] IPCC GL 2006 Poziom Stosujc siy do dancgo rodzaju paliwa wskaznik cmisji CO2 z Tabcl dokladnosci 2 wartosci opalowych I wskaznik6w CllllSJI CO2 do raportowania w ramach W sp6lnotowego Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowiqzujqcych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparciu o <lane zgloszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narod6w Zjednoczonych w spraw1e zmian klimatycznych i zastosowanych w Raporcie inwentaryzacji ... I cieplarnianych ich emlSJI gazow I prckursor6w do powictrza za ostatni dostypny rok, ogloszonych na stronach intcrnctowych Ministcrstwa Srodowiska i informacyjnic na stronach intemetowych Krajowego Administratora Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji. Poziom Stosuje si~ konkretne wskazniki emisji (Mg CO/ Mg na wejsciu lub doktadnosci 3 Mg na wyjsciu) dla materiat6w wsadowych i wyjsciowych opracowane zgodnie z przepisami cz~sci G zal<lcznika nr 1 do rozporz<ldzenia. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9768 — Poz. 1142 A. Zakres i kompletnoÊç 1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji klinkieru cementowego w piecach obrotowych. 2. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie ga zów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlo nymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 W instalacjach do produkcji cementu, emisje CO2 pochodzà z nast´pujàcych êróde∏ i strumieni materia ∏ów wsadowych: 1) kalcynacja wapienia znajdujàcego si´ w surowcach; 2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; 3) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na ko palinach i surowcach oraz inne paliwa i surowce alternatywne; 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady biomasy; 5) paliwa niestosowane do wypalania; 6) zawartoÊç w´gla organicznego w wapieniu i ∏up kach; 7) surowce u˝ywane do oczyszczania gazów odloto wych. C. Obliczanie wielkoÊci emisj i CO2 1. Emisje z procesów spalania Procesy spalania, w których u˝ywa si´ ró˝nych ro dzajów paliw (np. w´gla, koksu ponaftowego, oleju opa∏owego, gazu ziemnego oraz szerokiego zakresu paliw z odpadów), odbywajàce si´ w instalacjach do produkcji klinkieru cementowego, podlegajà monito rowaniu i sprawozdawczoÊci zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia. Bez wzgl´du na poziom dok∏adnoÊci, w przypadku wspó∏spalania opon, okreÊla si´ we w∏asnym zakresie wartoÊç opa∏owà oraz okreÊla wskaênik emisji, wyko rzystujàc wielkoÊci podane w tabeli nr 2 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Wskaênik zawartoÊci biomasy w oponach okreÊla si´ na sta∏ym poziomie okreÊlonym w planie monito rowania pod warunkiem udokumentowania stosow nymi wynikami. Dla paliw podstawowych, takich jak: gaz propan butan, olej opa∏owy, olej opa∏owy lekki, olej opa∏owy ci´˝ki, drewno oraz w´giel (py∏ w´glowy) stosowa nych w czasie rozruchu instalacji oraz odpadów w∏as nych monitorowanie emisji CO2 mo˝e odbywaç si´ z zastosowaniem pierwszego poziomu dok∏adnoÊci pod warunkiem, ˝e emisja ta mieÊciç si´ b´dzie w po j´ciu pomniejszego êród∏a lub mikro êród∏a emisji. W piecach obrotowych bez wzgl´du na poziom emisji mo˝na stosowaç wskaênik utleniania wynoszà cy 1,0. Wskaênik zawartoÊci biomasy w oponach mo˝e byç przyj´ty na sta∏ym poziomie okreÊlonym w planie monitorowania. 2. Emisje z procesów technologicznych Zwiàzane z procesem technologicznym emisje CO2 pochodzà z kalcynacji w´glanów w surowcach u˝ywanych do produkcji klinkieru (podpunkt 2.1.1 i 2.1.2), z cz´Êciowej lub ca∏kowitej kalcynacji py∏ów z pieca do wypalania cementu lub py∏ów z filtrów obejÊciowych usuwanych z procesu (pkt 4), w pew nych przypadkach z zawartoÊci w´gla niew´glanowe go w surowcach (pkt 5). 2.1 CO2 pochodzàcy z produkcji kl inkieru WielkoÊç emisji oblicza si´ na podstawie zawarto Êci w´glanów na wejÊciu procesu (metoda oblicza nia W) lub na podstawie iloÊci wyprodukowanego klin kieru (metoda obliczania P). Metody te uznaje si´ za równowa˝ne i prowadzàcy instalacj´ mo˝e je wzajem nie stosowaç do walidacji wyników drugiej metody. Mo˝na okreÊliç innà cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wiel koÊç partii dostawy dla dodatków surowcowych pod warunkiem, ˝e wielkoÊç emisji mieÊciç si´ b´dzie w po j´ciu pomniejszego êród∏a lub mikro êród∏a emisji. 2.1.1 Metoda W — w´glany (wsad do pieca) Obliczenie opiera si´ na zawartoÊci w´glanów we wsadach do procesu (wliczajàc w to popió∏ lotny i ˝u ˝el wielkopiecowy) z odj´ciem py∏u cementowego (CKD) i obejÊciowego py∏u odpadowego od zu˝ycia surowca, a nast´pnie obliczeniem wielkoÊci emisji zgodnie z przepisami pkt 3 cz´Êci C, w przypadku kie dy CKD i obejÊciowy py∏ odpadowy opuszczajà uk∏ad pieca. Metoda ta nie obejmuje w´gla niezawartego w w´glanach, a zatem przepisy pkt 5 nie majà zasto sowania. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´ pujàcego wzoru: E = D • We • Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. Za∏àcznik nr 7 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PRODUKCJI KLINKIERU CEMENTOWEGO W PIECACH OBROTOWYCH Dziennik Ustaw Nr 183 — 9769 — Poz. 1142 a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Je˝eli màczka surowcowa nie jest scharakteryzo wana jako taka, wymagania te stosuje si´ oddzielnie do ka˝dego z odnoÊnych zawierajàcych w´giel wsa dów do pieca (nieb´dàcych paliwami), np. wapienia lub ∏upka, unikajàc podwójnego liczenia lub pomini´ cia zwiàzanego z materia∏ami zawracanymi do proce su lub materia∏ami obejÊciowymi. IloÊç netto màczki surowcowej okreÊla si´ z empirycznie wyznaczonego dla danej instalacji stosunku màczki surowcowej/klin kieru, który nale˝y aktualizowaç co najmniej raz do ro ku z zastosowaniem wytycznych dotyczàcych najlep szych praktyk tej bran˝y. Dla dodatków surowcowych niedok∏adnoÊç wa˝enia oraz niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów jest taka sama jak dla klinkieru, metoda P — Produkcja klinkieru. b) Wskaênik emisji Wskaênik emisji oblicza si´ i zamieszcza w rocz nym raporcie w jednostkach masy CO2 uwalnianego na ton´ ka˝dego odnoÊnego wsadu do pieca. Do prze liczenia danych dotyczàcych sk∏adu na wskaêniki emi sji stosuje si´ wspó∏czynniki stechiometryczne przed stawione w tabeli poni˝ej. OkreÊlenia iloÊci odnoÊnych w´glanów, wliczajàc w to CaCO3 i MgCO3 w ka˝dym z odnoÊnych wsadów do pieca, dokonuje si´ zgodnie z przepisami cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Mo˝na to osiàgnàç, stosujàc metod´ termograwimetrycznà. Metodà alternatywnà okreÊlenia sk∏adu s∏u˝àcego do wyliczenia wielkoÊci emisji jest oznaczenie we wsadzie piecowym w´gla pierwiastkowego, obejmu jàcego w´glany i w´giel niew´glanowy oraz okreÊle nie emisji CO2 z wykorzystaniem wspó∏czynnika ste chiometrycznego zawartego w poni˝szej tabeli. c) Wspó∏czynnik konwersji Poziom llosc netto odnosnego wsadu do pteca [MgJ zuzyt<J: w danym roku okresu dokladnosci 1 rozliczeniowego okresla siy z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosci<J: wynoszqeq mniej niz ±7,5 %. Poziom llosc netto odnosnego wsadu do pteca [MgJ zuzytq w danym roku okresu dokladnosci 2 rozliczeniowego okresla siy z maksymalm1 dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqeq mniej niz ±5,0 %. Poziom Ilosc netto odnosnego wsadu do pteca [Mg] zuzytq w danym roku okresu dokladnosci 3 rozliczeniowego okresla siy z maksymaln,i dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqeq mniej niz ±2,5 %. Poziom dokladnosci 1 W sp61czynniki stechiometryczne Substancja Wartosc Jednostka CaCO3 0,440 [Mg CO2/Mg CaCO3] MgCO3 0,522 [Mg CO/ Mg MgCO3] FeCO3 0,380 [Mg COi Mg FeCO3] C 3,664 [Mg CO2/Mg CJ Poziom Wyglany opuszczaJ<J:Ce p1ec szacuJe Sly zachowawczo jako zero, dokladnosci 1 tj. z zalozeniem calkowitej kalcynacji, zas wsp6kzynnik konwersji wynosi 1. Poziom Wyglany i pozostaly w~giel opuszczajqcy piec z klinkierem uwzgl~dnia si~ dokladnosci 2 z zastosowaniem wsp61czynnika konwersji o wartosci mieszczqcej si~ pomi~dzy 0 a 1. Mozna zalozyc pelne przetworzenie jednego lub wi~cej wsadow do pieca i przypisac nieprzetworzone w~glany lub pozostaty w~giel pozostalemu wsadowi (wsadom). Dodatkowe oznaczenie odnosnych parametrow chemicznych produktu przeprowadza siy zgodnie z warunkami okreslonymi w CZySCi G zalqcznika nr I do rozporzqdzenia. Mozna stosowac wsp6lczynnik konwersji rowny 1,0 bez koniecznosci wykonywania badari w celu udowodnienia pelnego rozkladu wyglan6w. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9770 — Poz. 1142 2.1.2. Metoda obliczania P — IloÊç wyprodukowanego klinkieru Ta metoda obliczeƒ oparta jest na iloÊci wyprodu kowanego klinkieru, emisj´ CO2 oblicza si´ jà za po mocà nast´pujàcego wzoru: E = D • We • Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. Uwzgl´dnia si´ CO2 uwolniony z procesu kalcyna cji py∏u cementowego i obejÊciowego py∏u odpado wego dla instalacji, w których py∏y te opuszczajà uk∏ad pieca (pkt 4) wraz z potencjalnymi emisjami w´gla niew´glanowego w màczce surowcowej (pkt 5). WielkoÊç emisji CO2 z produkcji klinkieru oraz z py∏ów cementowych i odpadowych py∏ów obejÊcio wych i z w´gla niew´glanowego w materia∏ach wsa dowych oblicza si´ oddzielnie oraz dodaje do ca∏ko witej wielkoÊci emisji CO2, przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: Eproces ogó∏em = Eklinkier + Epy∏y + Ew´giel niew´glanowy gdzie: Eproces ogó∏em — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], Eklinkier — oznacza wielkoÊç emisji CO2 w klinkierze [Mg CO2], Epy∏y — oznacza wielkoÊç emisji CO2 w pyle [Mg CO2], Ew´giel niew´glanowy — oznacza wielkoÊç emisji CO2 z w´gla niew´glanowego [Mg CO2]. 3. Emisje zwiàzane z produkcjà klinkieru a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Produkcj´ klinkieru [Mg] w okresie rozliczeniowym okreÊla si´ przez bezpoÊrednie wa˝enie klinkieru albo na podstawie wielkoÊci dostaw cementu z wykorzysta niem poni˝szego wzoru (bilans materia∏owy uwzgl´d niajàcy klinkier wys∏any, klinkier dostarczony, jak rów nie˝ zmiennoÊç stanu zapasów klinkieru): Klinkier wyprodukowany [Mg] = cement wyprodukowany [Mg] • wskaênik klinkier/cement – klinkier dostarczony [Mg] + + klinkier wys∏any [Mg] – poczàtkowy zapas klinkieru [Mg] + koƒcowy zapas klinkieru [Mg] Stosunek klinkier/cement wyprowadza si´ dla ka˝dego z ró˝nych produktów cementowych na pod stawie warunków okreÊlonych w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia lub oblicza si´ go z ró˝nicy mi´dzy dostawami cementu i zmian zapasów oraz wszystkich materia∏ów u˝ytych jako dodatki do ce mentu, wliczajàc w to odpadowy py∏ obejÊciowy i py∏ cementowy. Stosunek klinkier/cement mo˝na obliczaç bez po dzia∏u na rodzaje cementu, stosujàc ∏àczny bilans do datków do cementu dla wszystkich rodzajów cementu. IloÊç wyprodukowanego cementu stanowi sum´ iloÊci sprzedanego cementu i ró˝nicy w zapasach ce mentu na koniec danego roku okresu rozliczeniowego pomniejszonà o cement dostarczony do instalacji. Na potrzeby rozporzàdzenia jako cement sprzedany rozu mie si´ cement, który opuÊci∏ teren zak∏adu na pod stawie wystawionych dokumentów sprzeda˝y lub do kumentów przewozowo-magazynowych. IloÊci klinkieru wys∏anego i dostarczonego oraz iloÊci wys∏anego i dostarczonego cementu, a tak˝e iloÊci dostarczonych lub wys∏anych dodatków do pro dukcji cementu okreÊla si´ z maksymalnà dopuszczal nà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ±2,5 %. Niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów klinkie ru, cementu oraz dodatków do produkcji cementu w danym roku okresu rozliczeniowego wykazuje si´ z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià mniej szà ni˝ ±10 %. Ustalenie iloÊci wyprodukowanego cementu w oparciu o urzàdzenia wa˝àco-dozujàce zainstalowa ne przed m∏ynami cementu. IloÊç wyprodukowanego cementu stanowi sum´ iloÊci klinkieru i dodatków do cementu pomniejszonych o zawartoÊç wilgoci. Poziom Hose klinkieru wyprodukowanego [Mg] w danym roku okresu rozl iczeniowego doktadnosci 1 wyprowadza siy z maksymalrn! dopuszczalrni niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ±5,0 %. Poziom Hose kJinkieru wyprodukowanego [Mg] w danym roku okresu rozliczeniowego doktadnosci 2 wyprowadza siy z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ±2,5 %. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9771 — Poz. 1142 b) Wskaênik emisji c) Wspó∏czynnik konwersji 4. WielkoÊç emisji CO2 zwiàzana ze zrzucanymi py∏ami CO2 z py∏u obejÊciowego i py∏u cementowego (CKD) opuszczajàcy system pieca oblicza si´ na pod stawie iloÊci py∏u opuszczajàcego uk∏ad pieca oraz wskaênika emisji obliczanego jak dla klinkieru (ale z ewentualnoÊcià odmiennych zawartoÊci CaO i MgO), w celu uwzgl´dnienia cz´Êciowej kalcynacji CKD. Po mija si´ rozliczanie wielkoÊci emisji CO2 z py∏ów obej Êciowych, w tym py∏ów z by-passu oraz py∏ów z ga zów wykorzystywanych do suszenia: paliw, surowców do produkcji klinkieru lub dodatków i surowców do produkcji cementu — pod warunkiem ˝e wliczane sà one do iloÊci klinkieru wyprodukowanego w ramach instalacji. Do iloÊci klinkieru nie wlicza si´ py∏ów emi towanych do powietrza. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´ pujàcego wzoru: Epy∏y = D • We gdzie: Epy∏y — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg]. Poziom Wskainik emisji CO2 wynosi 0,525 [Mg CO)Mg klinkieru]. dokladnosci 1 Poziom Stosuje silr wskai.nik emisji CO2 z Tabet wartosci opalowych i wskai.nik6w dokladnosci 2 emISJI CO2 do raportowania w ramach Wsp6lnotowego Systemu Handlu Uprawnicniami do Emisji obowiqzujqcych w danym roku kalcndarzowym, przygotowanych w oparciu 0 <lane zgtoszonc w najnowszym wykazic przckazanym do Sckrctariatu Konwcncji Ramowcj Narod6w Zjcdnoczonych w sprawie zmian klimatycznych i zastosowanych w Raporcie inwentaryzacji emisji gaz6w cieplamianych i ich prekursor6w do powietrza za ostatni dostlrpny rok, ogloszonych na stronach internetowych Ministerstwa Srodowiska i infonnacyjnie na stronach internetowych Krajowego Administratora Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji. Poziom llosc CaO i MgO w produkcie ustala silr zgodnie z warunkami okreslonymi dokladnosci 3 w czlrsci G zalqcznika nr I do rozporzqdzenia. W celu przeksztakenia danych dotyczqcych sktadu wskafoiki ... stosuje wsp6kzynniki we em1sJ1 Sllr stcchiomctrycznc okrcslonc w tabcli, zaktadajqc, zc catosc CaO i MgO pochodzila z odpowicdnich wyglan6w. W sp6kzynniki stcchiomctrycznc Tlenki Wartosc Jednostka CaO 0,785 [Mg CO/Mg CaO] MgO 1,092 [Mg CO2/Mg MgO] Poziom Hose (niewlrglanowego) CaO i MgO w surowcach zaktada silr zachowawczo dokladnosci 1 jako 0, tj. przyjmujqc, ze calosc CaO I MgO w produkcie pochodzila z wlrglanowych surowc6w, co odzwierciedla wartosc wsp6kzynnika konwersji wynoszqCq 1. Poziom Ilosc (niewlrglanowego) CaO I MgO w surowcach odzwierciedlajq doktadnosci 2 wsp6kzynniki konwcrsji o wartosci pomiydzy O a 1, przy czym wartosc 1 odpowiada pclncmu wypalcniu wc;:glan6w surowca do tlcnk6w. Dodatkowe okreslenie odnosnych parametr6w chemicznych przeprowadza si~ zgodnie z warunkami okreslonymi w CZlrSCi G zalqcznika nr I do rozporzqdzcnia. Mozna to osiqgnqc stosujqc mctodc;: tcnnograwimctrycznct. Mozna stosowac wsp6lczynnik konwersji r6wny 1,0 bez koniecznosci wykonywania badan w celu udowodnienia pelnego rozkladu w~glan6w. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9772 — Poz. 1142 a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji b) Wskaênik emisji CO2 5. Emisje z niew´glanowego w´gla w màczce surow cowej WielkoÊç emisji CO2 z niew´glanowego w´gla w wapieniu, ∏upkach lub alternatywnych surowcach (np. popió∏ lotny) stosowanych w màczce surowcowej w piecu oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: Esurowiec w´glanowy = D • We • Wk gdzie: Esurowiec w´glanowy — oznacza wielkoÊç emisji CO2 z su rowca w´glanowego [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwer sji [Mg CO2/Mg]. W∏aÊciwy organ do wydania zezwolenia na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji mo˝e prowadzàcemu in stalacj´ okreÊliç cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii surowców dla okreÊlenia wielkoÊci emisji z niew´glanowego w´gla zawartego w màczce su rowcowej, pod warunkiem ˝e emisja ta mieÊciç si´ b´dzie w poj´ciu pomniejszego êródla lub mikro êród∏a emisji. Monitorowanie emisji z niew´glanowego w´gla zawartego w màczce surowcowej mo˝e odbywaç si´ z zastosowaniem pierwszego poziomu dok∏adno Êci, pod warunkiem ˝e emisja ta mieÊciç si´ b´dzie w poj´ciu pomniejszego lub mikro êród∏a emisji. Dla poszczególnych sk∏adników màki surowcowej dopuszcza si´ oddzielne monitorowanie emisji z nie w´glanowego w´gla. Poziorn dokladnosci 1 Poziom dokladnosci 2 Poziom dokladnosci 1 Poziom dokladnosci 2 Ilosc pytu CKD [Mg] tub odpowiednio pylu obejsciowego opuszczajctca uktad pieca w danym roku okresu rozliczeniowego, oszacowana zgodnie z wytycznymi dotyczctcymi najlcpszych praktyk w tcj branzy. Hose pylu CKD [Mg] lub odpowiednio pylu obejsciowego opuszczajqca uklad p1eca w danym roku okresu rozliczeniowego wyprowadza na jest z maksymalnct dopuszczalnct niepewnosci,i wynoszctcct mniej niz ±7,5 %. Stosowana wartosc referencyjna wynosi 0,525 [Mg CO2/Mg klinkieru] r6wniez dla CKD lub pylu obejsciowego opuszczaj,icego uklad pieca. Wskafoik emisji [Mg CO/CKD] lub pylu obejsciowego opuszczajqcego uklad pieca oblicza sii. na podstawie stopnia kalcynacji i skladu. Stopieri kalcynacji i sktad okrcsla siQ co najmnicj raz do roku zgodnic z warunkami okrcslonymi w czQsci G zat<1cznika nr I do rozporz<1dzcnia. Stosunck pomiQdzy stopnicm kalcynacji CKD a wiclkosciq cmisji CO2 na Mg CKD jest nicliniowy, przybliza siQ go na podstawic nastQpujqccgo wzoru: gdzie: EF '-"'-•d l+EF EF = , ·h 'rn EF /- , .,, . d l+EF Cir EFcrn - oznacza wskainik emisji z cz~sciowo wyprazonych pyl6w z pieca cementowego [Mg CO2 /Mg CKD] EF n, - oznacza okrcslony wskainik cm1sJ1 z instalacj i do klinkicru [CO2 /Mg klinkicru], d - oznacza stopict5. kalcynacji CKD (uwolniony CO2 jako % calkowitcj ilosci CO2 z w,;glan6w w micszaninic surowc6w). Dia pyl6w obejsciowych lub CKD opuszczajqcych uklad pieca mozna stosowac wsp6kzynnik emisji [Mg CO/Mg pylu] r6wny wsp6kzynnikowi emisji klinkieru z ich instalacji, bez koniecznosci wykonywania badari w celu udowodnienia stopnia rozkladu wQglan6w. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9773 — Poz. 1142 a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji b) Wskaênik emisji CO2 c) Wspó∏czynnik konwersji D. Pomiar wielkoÊci emisj i CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia. Poziom Hose odnosnego smowca [Mg] zuzytego w danym roku okresu rozliczeniowego jest dokladnosci 1 okreslana z maksymaln4 dopuszczaln4 niepewnosci4 wynosz4c4 mniej niz ± 15 %. Poziom Ilosc odnosnego surowca [Mg] zuzytego w danym roku okresu rozliczeniowego doktadnosci 2 wyprowadzana jest z maksymalnc1 dopuszczaln4 niepewnosci4 wynosz4q mniej niz ±7,5 %. Poziom Zawartosc Wygla niewyglanowego w odnosnym surowcu ocema Sly zgodnie dokladnosci 1 z wytycznymi dotycz4cymi najlepszych praktyk w branzy. Poziom Zawartosc wygla niewyglanowego w odnosnym surowcu okresla Sly co dokladnosci 2 najmniej raz do roku, zgodnie z warunkami okreslonymi w czysci G zahtcznika nr I do rozporz4dzenia. Poziom Wsp6tczynnik konwersji wynosi 1,0. doktadnosci 1 Poziom Wsp6tczynnik konwersji oblicza siy, stosuj4c najlepsze praktyki w tej branzy. doktadnosci 2 Prowadz4cy instalacje, po uzyskaniu zgody organu wlasciwego, mog4 stosowac wsp6tczynnik konwersji r6wny 1,0 bez koniecznosci wykonywania badan w celu udowodnienia pelnego spalenia wygla. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9774 — Poz. 1142 A. Zakres i kompletnoÊç 1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji wapna. 2. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie ga zów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlo nymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. W przypadku stosowania tego samego rodzaju paliwa do celów innych ni˝ wypalanie wapna w insta lacji, w wiarygodny sposób wykazuje si´, za pomocà rozliczeƒ wewn´trznych, jaka iloÊç paliwa by∏a zu˝yta do wypalania wapna. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do produkcji wap na nale˝à: 1) kalcynacja wapienia i dolomitu znajdujàcych si´ w surowcach; 2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; 3) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na ko palinach i surowcach; 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady biomasy; 5) inne paliwa. C. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spa lania Procesy spalania, w których u˝ywa si´ ró˝nych ro dzajów paliw, w tym w´gla, koksu ponaftowego, ole ju opa∏owego, gazu ziemnego, odbywajàce si´ w in stalacjach do produkcji wapna, podlegajà monitoro waniu i rozliczaniu, zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2. WielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych Z produkcjà wapna bezpoÊrednio wià˝e si´ wypra ˝anie w´glanów w surowcach z uwalnianiem CO2. Na poziomie instalacji wypra˝anà wielkoÊç emisji CO2 mo˝na obliczaç na dwa sposoby: na podstawie iloÊci w´glanów wapnia i magnezu z surowców, w szczegól noÊci z wapienia i dolomitu, przetworzonych w proce sie technologicznym (obliczanie metodà W — W´gla ny) lub na podstawie iloÊci tlenków alkalicznych w pro dukowanym wapnie (obliczanie metodà T — Tlenki al kaliczne). Obie metody obliczeniowe sà równowa˝ne. 2.1. Metoda W — W´glany Obliczanie wielkoÊç emisji CO2 z w´glanu polega na obliczeniu zu˝ytej iloÊci w´glanów, przy u˝yciu na st´pujàcego wzoru: E = Σ (DwejÊcie • We • Wk) gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], DwejÊcie — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Wymagania majà zastosowanie oddzielnie do ka˝ dego z odnoÊnych wsadów do pieca zawierajàcych w´giel (nieb´dàcych paliwami), np. do kredy lub wa pienia, unikajàc podwójnego liczenia lub pomini´cia zwiàzanego z materia∏ami zawracanymi do procesu lub materia∏ami obejÊciowymi. Za∏àcznik nr 8 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PRODUKCJI WAPNA Poziom llosc odnosnego wsadu do pteca [Mg] zuzytq w danym roku okresu dokladnosci I rozliczeniowego okresla Sl't z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqq mniej niz ±7,5 %. Poziom llosc odnosnego wsadu do p1eca [Mg] zuzytq w danym roku okresu dokladnosci 2 rozliczeniowego okresla Sl't z maksymalm1 dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ±5,0 %. Poziom llosc odnosnego wsadu do pteca [Mg] zuzytq w danym roku okresu dokladnosci 3 rozliczeniowego okresla Sl't z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqeq mniej niz ±2,5 %. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9775 — Poz. 1142 2.1.2. Wskaênik emisji CO2 — We 2.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk 2.2. Metoda T — Tlenki alkal iczne WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ na podstawie ilo Êci CaO, MgO oraz zawartoÊci ziem alkalicznych lub tlenków alkalicznych w produkowanym wapnie. Bie rze si´ pod uwag´ ju˝ wypra˝one Ca i Mg wchodzàce do pieca do wypra˝ania, na przyk∏ad przez popio∏y lot ne lub alternatywne paliwa i surowce z odpowiednià zawartoÊcià CaO lub MgO. Odpowiednio uwzgl´dnia si´ py∏ wapna opuszczajàcy uk∏ad pieca do pra˝enia. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´ pujàcego wzoru: E = Σ (DwyjÊcie • We • Wk) gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], DwyjÊcie — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2 /TJ], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D OkreÊlenie DwyjÊcie oznacza ca∏à iloÊç [Mg] CaO, MgO, ziem alkalicznych lub tlenków alkalicznych prze tworzonych z odpowiednich w´glanów w danym roku okresu rozliczeniowego. Poziom Wskafoiki emisji CO2 oblicza siy i umieszcza w rocznym raporcie w jednostkach doktadnosci I masy uwolnionego CO2 na Mg kazdego odnosnego wsadu do pieca, przy zatozeniu pelnego przetworzenia. Do przeliczenia danych dotyczqcych sktadu na wskainiki emlSJI CO2 nalezy stosowac wsp6lczynniki stechiometryczne przedstawione w tabeli. Okreslenie ilosci CaCOJ, MgCOJ i wygla organicznego (tam gdzie jest to istotne) w kazdym z odnosnych wsad6w do pieca przeprowadza siy zgodnie z przepisami czysci G zatqcznika nr 1 do rozporzqdzenia. W sp6lczynniki stechiometryczne Wyglan Wartosc Jednostka CaCO.1 0,440 [Mg CO/Mg CaCO3] MgCO3 0,522 [Mg CO/Mg MgCO3] Poziom Wyglany opuszczajqce piec szacuje siy zachowawczo jako zero, tj. z zatozeniem doktadnosci 1 catkowitej kalcynacji, zas wsp6kzynnik konwersji wynosi 1. Poziom Wyglany opuszczajqce piec w wapnie uwzglydnia siy poprzez wsp6lczynnik dokladnosci 2 konwersji o wartosci pomiydzy O a I. Mozna zatozyc pelne wypalenie jednego lub wiycej wsad6w do pieca i przypisac nieprzetworzone wyglany do pozostatego wsadu (wsad6w) do pieca. Dodatkowe okreslenie odnosnych parametr6w chemicznych przeprowadza Sly zgodnie z warunkami okreslonymi w czysci G zatqcznika nr 1 do rozporzqdzenia. Mozna stosowac wsp6lczynnik konwersji r6wny 1,0 bez koniecznosci wykonywania badan w celu udowodnienia petnego rozktadu wyglan6w. Poziom Okresla siy ilosc wapna [Mg] wyprodukowanq w danym roku okresu rozliczeniowego doktadnosci 1 z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ±5,0 %. Poziom Okresla siy ilosc wapna [Mg] wyprodukowanq w danym roku okresu rozliczeniowego doktadnosci 2 z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ±2,5 %. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9776 — Poz. 1142 2.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We 2.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk D. Pomiar wielkoÊci emisj i CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia. Poziom Hose CaO i MgO w produkcie okresla siy zgodnie z warunkami okreslonymi dokladnosci 1 w czysci G zab-1cznika nr 1 do rozporz4dzenia. Do konwersji danych dotycz4cych skladu wskafoiki ... stosuje na emlSJl Sly wsp6kzynniki stechiometryczne wskazane w tabeli, zakladaj 4c, ze cala ilosc CaO i MgO powstala z odpowiednich wlrglan6w. Wsp6kzynniki stechiometryczne Tlenki Wartosc Jednostka CaO 0,785 [Mg CO/ Mg CaO] MgO 1,092 [Mg CO/ Mg MgO] Poziom Ilosci CaO i MgO zawarte w surowcach zaklada silr zachowawczo jako zero, dokladnosci I tj. przyjmuj4c, ze calosc Cao i MgO w produkcie pochodzila z wlrglanowych surowc6w, co odzwierciedla wartosc wsp6lczynnik6w konwersji wynoszqcq 1. llosci CaO i MgO zawarte jut w surowcach odzwierciedla silr przez zastosowanie wsp6kzynnik6w konwersj i o wartosci pomiydzy O a 1, gdzie wartosc 1 odpowiada pelnemu przetworzeniu Wyglan6w surowca na tlenki. Poziom Dodatkowe okreslenie odnosnych parametr6w chemicznych przeprowadza siy doktadnosci 2 zgodnie z warunkami okreslonymi w CZySCi G zalqcznika nr 1 do rozporz4dzenia. Mozna stosowac wsp6lczynnik konwersji r6wny 1,0 bez koniecznosci wykonywania badan w celu udowodnienia pelnego rozkladu wyglan6w. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9777 — Poz. 1142 A. Zakres i kompletnoÊç 1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji szk∏a, w tym w∏ókna szklanego. 2. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie ga zów odlotowych, to powsta∏à wielkoÊç emisji CO2 na le˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za ∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do produkcji szk∏a, w tym w∏ókna szklanego, nale˝à: 1) topienie w´glanów alkalicznych i metali ziem alka licznych w surowcach; 2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; 3) alternatywne paliwa bazujàce na kopalinach i su rowcach; 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady biomasy; 5) dodatki zawierajàce w´giel, w tym koks oraz py∏ w´glowy; 6) oczyszczanie gazów odlotowych; 7) inne paliwa. C. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spa lania Procesy spalania, w których u˝ywa si´ ró˝nych ro dzajów paliw odbywajàce si´ w instalacjach do pro dukcji szk∏a, w tym w∏ókna szklanego, podlegajà mo nitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊ lonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych CO2 jest uwalniany z w´glanów zawartych w su rowcach w czasie topienia oraz w procesie neutralizacji HF, HCl i SO2 wapieniem lub innymi w´glanami w ga zach spalinowych. Emisje CO2 pochodzàce z rozpadu w´glanów w procesie topienia i oczyszczania stanowià cz´Êç wielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z instalacji. Do daje si´ je do ogólnej wielkoÊci emisji CO2, ale w mia r´ mo˝liwoÊci, oddzielnie podaje si´ w raporcie. WielkoÊç emisji CO2 uwolnionà z w´glanów w su rowcach w czasie topienia w piecu bezpoÊrednio zwiàzana z produkcjà szk∏a mo˝na obliczaç na podsta wie przetworzonej iloÊci w´glanów z surowców — g∏ównie z sody, wapienia, dolomitu, w´glanów alka licznych lub w´glanów ziem alkalicznych uzupe∏nio nych szk∏em z odzysku. Obliczanie wielkoÊci emisji CO2 z w´glanu polega na obliczeniu iloÊci zu˝ytych w´glanów, przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = Σ (Dw´glany • We) + Σ (Dodatki • We) gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], Dw´glany — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji — iloÊç zu˝ytych surowców w´glano wych, Dodatki — oznacza iloÊç zu˝ytych dodatków zawiera jàcych w´giel, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg]. 2.1.1. Dane dotyczàce dzia∏alnoÊci — D Dw´glany to iloÊç surowców w´glanowych lub do datków zwiàzanych z emisjà CO2, takich jak dolomit, wapieƒ, soda i inne w´glany, ziem alkalicznych lub w´glanów alkalicznych w surowcach przerobionych w danym roku okresu rozliczeniowego, jak równie˝ iloÊç dodatków zawierajàcych w´giel. Za∏àcznik nr 9 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PRODUKCJI SZK¸A, W TYM W¸ÓKNA SZKLANEGO Poziom Prowadzc1cy instalacje lub jego dostawca okreslajc1 catkowiti:! mas1r [Mg] surowc6w dokladnosci 1 wrnlanowych lub dodatk6w zawierajc1cych wrniel zuzytc1 w danym roku okresu rozliczeniowego, w podziale na poszczeg61ne surowce, z maksymalnc1 dopuszczalnc1 niepewnoscitt wynoszc1ctt mniej niz ±2,5 %. Poziom Prowadzc1cy instalacje lub Jego dostawca okreslajq calkowittt mas1r [Mg] dokladnosci 2 surowc6w wyglanowych lub dodatk6w zawierajqcych wygiel zuzytq w danym roku okresu rozliczeniowego, w podziale na poszczeg61ne surowce, z maksymalnq dopuszczaln<t niepewnosciq wynoszqeq mniej niz ± 1,5 %. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9778 — Poz. 1142 2.1.2. Wskaênik emisj i — We Wskaênik emisji CO2 oblicza si´ i umieszcza w rocznym raporcie w jednostkach masy uwolnione go CO2 na Mg ka˝dego surowca w´glowego. Do prze liczania danych dotyczàcych sk∏adu na wskaênik emi sji CO2 nale˝y stosowaç wspó∏czynniki stechiome tryczne przedstawione w tabeli. Tabela — Wspó∏czynniki stechiometryczne D. Pomiar wielkoÊci emisj i CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia. Poziom dokladnosci 1 Poziom doktadnosci 2 Substancja CaCO3 MgCO3 Na2CO-1 BaCO3 Li 2CO3 K 2CO3 SrCO3 NaHCO3 Og6lnie: X/CO3), Czystosc odnosnych material6w wsadowych okresla siy poprzez zastosowanie najlepszych praktyk w branzy przemyslowej. Wyprowadzone wartosci dostosowuje Sly stosownie do wilgotnosci 1 zawartosci skal plonnych w stosowanym materiale wyglanowym. Ilosci odnosnych wyglan6w w kazdym z odnosnych materiat6w wsadowych okresla siy z zastosowaniem warunk6w okreslonych w cztrsci G zalqcznika nr I do rozporz<J:dzenia. gdzie: Wsp6kzynniki stechiometryczne Wartosc 0,440 0,522 0,415 0,223 0,596 0,318 0,298 0,524 We= [Mrn]/{Y • [M,] + Z • [M,o;]} We - oznacza wskafoik emisji X - oznacza ziemi<, alkalicznq lub metal alkaliczny M, - oznacza mas-. cz<1steczkow<1 X w [g/mol] Jednostka LMg CO/Mg CaCO3] LMg CO/Mg MgCOJ l Mg CO/Mg Na2CO3J [ Mg COi/Mg BaCO3 l [Mg CO/Mg Li2CO3 ] [ Mg CO2/Mg K 2CO3 ] lMg CO2/Mg SrCO3 ] lMg CO/Mg NaHCO3J Meo. - oznacza mas~ cz4stcczkow4 CO2 = 44 [g/mol] Meo, - oznacza mas<, CZqSteczkowq coI-= 60 [g/mol] Y - oznacza liczby stechiometryczn& X = I dla metali na bazie ziem alkalicznych X = 2 dla metali alkalicznych Z oznacza liczb;,: stechiometrycznq co~- = 1 Dziennik Ustaw Nr 183 — 9779 — Poz. 1142 A. Zakres i kompletnoÊç W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji wyro bów ceramicznych za pomocà wypalania. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do produkcji wy robów ceramicznych za pomocà wypalania nale˝à: 1) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; 2) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na ko palinach; 3) paliwa do wypalania z biomasy; 4) kalcynacja wapienia/dolomitu i innych w´glanów znajdujàcych si´ w surowcach; 5) wapieƒ i inne w´glany stosowane do ograniczania zanieczyszczeƒ powietrza i w innych procesach oczyszczania gazów spalinowych; 6) kopalne/pochodzàce z biomasy dodatki stosowa ne do wywo∏ania porowatoÊci, np. polistyren, po zosta∏oÊci z produkcji papieru i trocin; 7) kopalne materia∏y organiczne w glinie i innych su rowcach. C. Obliczanie emisj i CO2 1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spa lania Procesy spalania, które wyst´pujà w instalacjach do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocà wy palania, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgod nie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów tech nologicznych CO2 jest uwalniany w czasie kalcynacji surowców w piecu i w czasie utleniania materia∏u organicznego gliny i dodatków oraz z neutralizacji HF, HC1 i SO2 wy st´pujàcych w gazach spalinowych, wapieniem lub innymi w´glanami oraz w innych procesach oczysz czania gazów spalinowych. WielkoÊç emisji CO2 z rozk∏adu w´glanów i utlenia nia materia∏u organicznego w piecu, a tak˝e z oczysz czania gazów spalinowych dodaje si´ do wielkoÊç emisji CO2 pochodzàcych z danej instalacji. WielkoÊç emisji CO2 dodaje si´ do ca∏kowitej wielkoÊci emisji CO2, ale w miar´ mo˝liwoÊci zg∏asza oddzielnie. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´ pujàcego wzoru: Eca∏kowita = Ewsad + Eoczyszczanie gdzie: Eca∏kowita — oznacza ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], Ewsad — oznacza wielkoÊç emisji CO2 z wsadu [Mg CO2], Eoczyszczanie — oznacza wielkoÊç emisji CO2 z procesu oczyszczania gazów spalinowych [Mg CO2]. 2.1. WielkoÊç emisj i CO2 pochodzàcej z ma teria∏ów wsadowych WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z w´glanów oraz z w´gla zawartego w innych materia∏ach wsadowych oblicza si´, u˝ywajàc metody obliczania opartej na ilo Êci w´gla nieorganicznego lub organicznego zawarte go w surowcach (np. ró˝nych w´glanach, zawartoÊci organicznej w glinie i dodatkach) przetworzonych w procesie technologicznym (Metoda A — W´glany) albo stosujàc metodyk´ opartà na tlenkach metali ziem alkalicznych zawartych w wyprodukowanej cera mice (Metoda B — Tlenki alkaliczne). Te dwie metody uwa˝a si´ za równowa˝ne w odniesieniu do ceramiki na bazie oczyszczonych lub syntetycznych glin. Meto d´ obliczania A stosuje si´ do produktów ceramicz nych na bazie nieprzetworzonych glin lub w przypad ku wykorzystania wszelkich glin lub dodatków ze zna czàcà zawartoÊcià substancji organicznych. 2.1.1. Metoda A — W´glany Obliczenie opiera si´ na wsadzie w´gla (organicz nego lub nieorganicznego) w ka˝dym z istotnych ma teria∏ów surowcowych, np. ró˝ne rodzaje glin, mie szanek glin oraz dodatków. Kwarc/krzemionka, skaleƒ, kaolin i talk mineralny zazwyczaj nie stanowià znaczà cych êróde∏ w´gla. Dane dotyczàce rodzaju instalacji, wskaênik emisji CO2 i wspó∏czynnik konwersji odno szà si´ do zwyk∏ego stanu tego materia∏u, najlepiej stanu suchego. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´ pujàcego wzoru: E = Σ (Dw´glany • We • Wk) gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], Dw´glany — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2.1.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Wymagania te stosuje si´ oddzielnie do ka˝dego z odnoÊnych surowców zawierajàcych w´giel (nieb´ dàcych paliwami), np. glin lub dodatków, unikajàc po dwójnego liczenia lub pomini´cia zwiàzanego z mate ria∏ami zawracanymi do procesu lub materia∏ami obejÊciowymi. Za∏àcznik nr 10 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PRODUKCJI WYROBÓW CERAMICZNYCH ZA POMOCÑ WYPALANIA Dziennik Ustaw Nr 183 — 9780 — Poz. 1142 2.1.1.2. Wskaênik emisji — We Mo˝na zastosowaç jeden zagregowany wskaênik emisji CO2, obejmujàcy w´giel organiczny i nieorganicz ny („w´giel ca∏kowity (TC)”) dla ka˝dego strumienia emisji (tj. odnoÊnej mieszanki surowców lub dodatku). Al ternatywnie mo˝na zastosowaç dwa ró˝ne wskaêniki emisji dla „ca∏kowitego w´gla nieorganicznego (TIC)” i „ca∏kowitego w´gla organicznego (TOC)” dla ka˝dego strumienia materia∏ów wsadowych. W stosownych przypadkach do przetworzenia danych dotyczàcych sk∏adu poszczególnych w´glanów stosu je si´ wspó∏czynniki stechiometryczne przedstawione w tabeli 1. Frakcje biomasy w dodatkach, które nie kwali fikujà si´ jako czysta biomasa, nale˝y okreÊlaç zgodnie z przepisami cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Tabela nr 1. Wspó∏czynniki stechiometryczne OkreÊla si´ cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii surowców, pó∏produktów oraz produktów we w∏asnym zakresie. WartoÊci te koryguje si´ w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i innych minera∏ów w stosowanych ma teria∏ach zawierajàcych w´glany. Poziom Ilosc kazdego odpowiedniego surowca lub dodatku [Mg] zuzytego w danym roku doktadnosci 1 okresu rozliczeniowego (pomniejszonc1 0 straty) okresla Sly z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ±7,0 %. Poziom Ilosc kazdego odpowiedniego surowca lub dodatku [Mg] zuzytego w danym roku dokladnosci 2 okresu rozliczeniowego (pomniejszonq 0 straty) okresla Sly z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ±5,0 %. Poziom Ilosc kazdego odpowiedniego surowca lub dodatku [Mg] zuzytego w danym roku doktadnosci 3 okresu rozliczeniowego (pomniejszonq 0 straty) okresla Sly z maksymalnq dopuszczalmi niepewnosci<! wynosz,icc1 mniej niz ±2,5 %. Wsp6kzynniki stechiometryczne Substancja Wartosc Jednostka CaCO, 0,440 Mg CO/Mg CaCO, MgCO, 0,522 Mg CO2/Mg MgCO, BaCO, 0,223 Mg COiMg BaCO3 Og6 ic: We= [Meo,]/ {Y · [M,] + Z · [Mrn,]} Xy (CO.,), gdzie: We - oznacza wskafoik emisji X - oznacza ziemiy alkaliczn<1 lub metal alkaliczny M, - oznacza masy czc1steczkow::i: X w [g/mol] Meo. - oznacza masy czqstcczkowq CO2 = 44 [g/mol] M co, - oznacza mas~ czc1stcczkowc1 cor = 60 [g/mol] Y - oznacza liczbv stechiometrycznq X = 1 dla metali na bazie ziem alkalicznych X = 2 dla metali alkalicznych Z - oznacza liczby stechiometrycznq cot = 1 Poziom Do okreslania wskafoika emisji CO2 stosuje siy zachowawczq wartosc dokladnosci 1 0,2 Mg CaCO . (odpowiadajctcct 0,08794 Mg CO 2) na Mg suchej gliny zamiast wynik6w analiz. Poziom Wskainik emisji CO2 dla kazdego strumienia material6w wsadowych dokladnosci 2 wyprowadza Sly i aktualizuje przynaJmnieJ raz do roku z zastosowaniem wytycznych dotyczqcych najlepszych praktyk tej branzy, odzwierciedlajqc konkretne warnnki lokalne oraz zestaw produkt6w z instalacji. Poziom Sklad odnosnych surowc6w okresla siy z zastosowaniem warunk6w okreslonych dokladnosci 3 w czysci G zalqcznika nr I do rozporz,idzenia. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9781 — Poz. 1142 2.1.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk 2.1.2. Metoda B — Tlenki alkaliczne WielkoÊç emisji CO2 powsta∏à przy wypalaniu ob licza si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanej cerami ki oraz CaO, MgO, innych tlenków alkalicznych zawar tych w ceramice (DO WYJÂCIE). Wskaênik emisji CO2 jest korygowany dla ju˝ wypalonych Ca, Mg oraz ziem alkalicznych/alkalicznych sk∏adników wprowadzonych do pieca (DO WEJÂCIE), w tym alternatywne paliwa i su rowce z odpowiednià zawartoÊcià CaO lub MgO. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´ pujàcego wzoru: E = Σ (D • We • Wk) gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2.1.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Dane dotyczàce rodzaju instalacji w odniesieniu do produktów odnoszà si´ do produkcji brutto, obej mujàcej produkty odrzucone i st∏uczk´ z pieców do wypalania i powsta∏à podczas wysy∏ki. Poziom Wyglany opuszczajqce piec szacuje siy zachowawczo jako zero, tj. z zalozeniem dokladnosci 1 calkowitej kalcynacji l utleniania odzwierciedlonymi przez wspokzynnik konwersji wynoszqcy 1. Poziom Wyglany i wrniel opuszczaJqcy p1ec objyte zostajq przez zastosowanie dokladnosci 2 wsp6kzynnik6w konwersji 0 wartosciach miydzy 0 a 1, gdzie wartosc l odpowiada pelnemu przetworzeniu wyglan6w lub pozostalego wygla. Dodatkowe okreslenie odpowiednich parametrow chemicznych produkt6w przeprowadza siy z zastosowaniem warunkow okreslonych w cztrsci G zahicznika nr 1 do rozporzqdzenia. Mozna stosowac wsp6kzynnik konwersji rowny 1,0 bez koniecznosci wykonywania badari w celu udowodnienia pelnego rozkladu wi;:glan6w. Poziom Masi;: produktu w danym roku okresu rozliczeniowego wyprowadza Sly dokladnosci 1 z maksymaln<-1 dopuszczaln<-1 niepewnosci<-1 wynosz::ieq mniej niz ± 7 ,5 %. Poziom Masi;: produktu w danym roku okresu rozliczeniowego wyprowadza Sly dokladnosci 2 z maksymaln::i dopuszczaln::i niepewnosci::i wynosz::ieq mniej niz ±5,0 %. Poziom Masi;: produktu w danym roku okresu rozliczeniowego wyprowadza Sly dokladnosci 3 z maksymaln::i dopuszczalnq niepewnosci::i wynoszqeq mniej niz ±2,5 %. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9782 — Poz. 1142 2.1.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We Oblicza si´ jeden zagregowany wskaênik emisji oparty na zawartoÊci odpowiednich tlenków metali, np. CaO, MgO i BaO w produkcie, stosujàc wspó∏czynniki stechiometryczne podane w tabeli nr 2. Tabela nr 2. Wspó∏czynniki stechiometryczne 2.1.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk Wsp6kzynniki stechiometryczne Tlenki Wartosc Jednostka CaO 0,785 [Mg COi/Mg CaO] MgO 1,092 [Mg CO)Mg MgO] BaO 0,287 [Mg CO)Mg BaOJ Og6lnie: We = [Mco]/{Y · [Mx] + Z · [M0 ]} xy (O), gdzie: We - oznacza wskafoik emisji X - oznacza zicmic,: alkaliczn,i lub metal alkaliczny Mx - oznacza masy czqsteczkow,i X w [g/mol] Meo , - oznacza masy czqsteczkowq CO2 = 44 [g/mol] M0 - oznacza mastr czqsteczkowq O = 16 [g/mol] Y - oznacza liczbtr stechiometrycznq X = I dla metali na bazie ziem alkalicznych X = 2 dla metali alkalicznych Z - oznacza liczbc,: stcchiomctrycznq dla O = 1 Poziom doktadnosci 1 Do okreslania wskaznika emisji CO 2 stosuje siy zachowawczq wartosc 0, 123 Mg CaO ( odpowiadajqeq 0,09642 Mg CO2) na Mg suchej gliny zamiast wynik6w analiz. Poziom dokladnosci 2 Wskafoik emisji CO2 wyprowadza siy i aktualizuje przynajmniej raz w roku, stosujqc najlepsze praktyki z danej branzy, odzwierciedlajqc konkretne warunki lokalizacji i zestaw produkt6w z instalacji. Poziom doktadnosci 3 Sklad produkt6w okresla si'r zgodnie z warunkami okreslonymi w cztrsci G zalqcznika nr I do rozporzqdzenia. Poziom Zaklada siy zachowawczo, ze poziom odnosnych tlenk6w w surowcach wynosi 0, dokladnosci 1 tj. przyjmujc sic,:, zc catosc tlcnk6w Ca, Mg, Ba i innych odpowicdnich tlenk6w metali alkalicznych w produkcie pochodzita z surowc6w wyglanowych, co odzwierciedlajq wartosci wsp6kzynnik6w konwersji wynoszqce 1. Poziom Odnosne tlenki w surowcach odzwierciedla Sly przez zastosowanie dokladnosci 2 wsp6kzynnik6w konwersji o wartosci miydzy O a 1, gdzie wartosc O odpowiada pelnej zawartosci danego tlenku juz w surowcu. Dodatkowe okreslenie odnosnych parametr6w chemicznych surowc6w przeprowadza Sl~ zgodnie z warunkami okreslonymi w czysci G zatqcznika nr I do rozporzqdzenia. Mozna stosowac wsp6kzynnik konwersji r6wny 1,0 bez koniecznosci wykonywania badan w celu udowodnienia pelnego rozkladu wyglan6w. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9783 — Poz. 1142 2.2.2. WielkoÊç emisji CO2 z oczyszczanych gazów od lotowych WielkoÊç emisji CO2 pochodzàca z procesu mokre go oczyszczania gazów odlotowych jest obliczana na podstawie iloÊci CaCO3 na wejÊciu. Unika si´ podwój nego liczenia, wynikajàcego z zastosowania wapienia recyklizowanego jako surowca w tej samej instalacji. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujà cego wzoru: E = D • We gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2, D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji CO2. 2.2.2.1. Dane dotyczàce dzia∏alnoÊci — D 2.2.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We D. Pomiar wielkoÊci emisj i CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia. Poziom dokladnosci 1 Poziom dok!adnosci 1 Ilosc [Mg] suchego CaCO, stosowanego w danym roku okresu rozliczeniowego okresla si<r przez zwazenie z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqq mniej niz ±7,5 %. Wskainiki stechiometryczne CaCO3 okreslono w tabeli nr 1. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9784 — Poz. 1142 A. Zakres i kompletnoÊç 1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji papieru lub tektury. 2. Je˝eli dana instalacja eksportuje CO2 pochodzà cy z paliwa kopalnego, na przyk∏ad do przyleg∏ej in stalacji produkujàcej wytràcony w´glan wapnia, zwa nym dalej „PCC”, eksportu takiego nie zalicza si´ do emisji z instalacji eksportujàcej. 3. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie ga zów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ zgodnie z warunkami okreÊlo nymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji w zak∏adach pro dukcji celulozy i papieru nale˝à: 1) kot∏y energetyczne, turbiny gazowe i inne urzà dzenia s∏u˝àce do procesów spalania, wytwarzajà ce par´ lub energi´ dla zak∏adu; 2) kot∏y regeneracyjne i inne urzàdzenia, w których spala si´ ∏ugi powarzelne; 3) piece do spopielania; 4) piece do wypalania wapna i piece do kalcynacji; 5) oczyszczanie gazów odlotowych; 6) suszarnie zasilane gazem lub innym paliwem ko palnym (takie jak suszarki na podczerwieƒ). C. Obliczanie wielkoÊci emisj i CO2 1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spa lania WielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z procesów spa lania odbywajàcych si´ w instalacjach do produkcji papieru lub tektury podlegajà monitorowaniu i rozli czaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczni ku nr 2 do rozporzàdzenia. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych WielkoÊç emisji CO2 w instalacjach produkcji celu lozy i papieru sà wynikiem stosowania w´glanów ja ko uzupe∏nienie strat zwiàzków chemicznych. Straty sodu i wapnia powstajàce w systemie regeneracji i w obr´bie procesu kaustyzacji sà uzupe∏niane przez zastosowanie Êrodków chemicznych niezawierajà cych w´glanów, stosowanie niewielkich iloÊci w´gla nu wapnia (CaCO3) i w´glanu sodu (Na2CO3). W´giel zawarty w tych zwiàzkach chemicznych jest w´glem pochodzenia kopalnego lub w przypadku Na2CO3 po chodzàcego z zak∏adów produkujàcych masy pó∏che miczne metodà sodowà jest to w´giel pochodzàcy z biomasy. W´giel zawarty w tych zwiàzkach chemicz nych emitowany jest w postaci CO2 z pieców do wy palania wapna i kot∏ów regeneracyjnych. WielkoÊç tych emisji CO2 ustala si´, zak∏adajàc, ˝e ca∏y w´giel zawarty w CaCO3 i Na2CO3 stosowany w procesach odzyskiwania i kaustyzacji emitowany jest do atmos fery. Uzupe∏nianie wapienia jest niezb´dne ze wzgl´ du na straty powstajàce w procesie kaustyzacji, w przewa˝ajàcej cz´Êci w postaci w´glanu wapnia. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´ pujàcego wzoru: E= Σ (Dw´glany • We) gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], Dw´glany — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji okreÊlajàce iloÊç CaCO3 i Na2CO3 zu˝ytych w procesie, We — oznacza wskaênik emisji CO2 [Mg CO2/Mg]. 2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacj i — D Za∏àcznik nr 11 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PRODUKCJI PAPIERU LUB TEKTURY 2.2. Wskaênik emisj i — We Poziom dokladnosci 1 Hose [Mg] CaC03 i Na2C03 uzytych w procesie jest okreslana przez prowadzqcego instalacjy tub jego dostawc6w z maksymalnq dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqeq mniej niz ±2,5 %. Poziom dokladnosci 2 Ilosc [Mg] CaC03 i Na2C03 uzytych w procesie jest okreslana przez prowadzqcego instalacjy tub jego dostawc6w z maksymaln::i: dopuszczalnq niepewnosciq wynoszqcq mniej niz ± 1,5 %. Poziom dokladnosci 1 Wsp6lczynniki stechiometryczne [Mg CO/ Mg CaC03 i Mg CO)Mg Na2C03] dla wyglan6w niepochodzqcych z biomasy przedstawiono w tabeli. Dia wyglan6w pochodzqcych z biomasy wskaznik emisji CO2 wynosi zero [Mg CO/ Mg wyglanu]. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9785 — Poz. 1142 WartoÊci te koryguje si´ w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i innych minera∏ów w stosowanych materia ∏ach zawierajàcych w´glany. D. Pomiar wielkoÊci emisj i CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia. Wsp61czynniki stechiometryczne Typ i pochodzenie w~glanu Wartosc Jednostka CaC03 jako zwi,gek uzupelniany 0,440 [Mg CO/Mg CaCO,] w zakladach produkcji celulozy Na2CO, jako zwiqzek uzupelniany 0,415 [Mg COi/Mg Na2C03] w zakladach produkcji celulozy Dziennik Ustaw Nr 183 — 9786 — Poz. 1142 1. Zakres informacji zawartych w rocznym raporcie. Roczny raport zawiera: 1) dane identyfikujàce instalacj´: a) oznaczenie prowadzàcego instalacj´, jego ad res zamieszkania lub siedziby, b) adres zak∏adu, na którego terenie prowadzona jest eksploatacja instalacji, c) informacje o tytule prawnym do instalacji, d) informacje o rodzaju instalacji, e) numer zezwolenia1), dat´ i organ wydajàcy, f) kod2), g) numer REGON, NIP, h) kod PKD podstawowego rodzaju dzia∏alnoÊci; 2) w odniesieniu do wszystkich êróde∏: a) ∏àcznà wielkoÊç emisji CO2, b) wybranà metod´, c) wybrane poziomy dok∏adnoÊci, d) dane na temat instalacji3), e) wskaêniki emisji4), f) wspó∏czynniki utleniania lub wspó∏czynniki kon wersji; 3) informacje o rodzajach odpadów (kod zgodny z katalogiem odpadów5)) i wielkoÊci emisji CO2 wynikajàcych z ich wykorzystania w charakterze paliw lub materia∏ów wsadowych; 4) informacje o produkcji i wskaênikach emisji CO2 na poszczególne produkty w danym roku; 5) informacje o okresowych lub sta∏ych zmianach poziomów dok∏adnoÊci, przyczyny wprowadzenia tych zmian, poczàtkowe daty, od których nast´pu jà zmiany, oraz poczàtkowe i koƒcowe daty zmian okresowych; 6) informacje o innych zmianach zachodzàcych w in stalacji w danym roku okresu rozliczeniowego, które mogà byç istotne dla rzeczywistej wielkoÊci emisji; 7) kod pochodzàcy z dwóch nast´pujàcych syste mów sprawozdawczych: a) wspólnego formatu sprawozdawczego dla kra jowych systemów wykazów gazów cieplarnia nych, zatwierdzony przez odpowiednie organy Konwencji Ramowej Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych, zwany dalej „CRF”6), b) Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeƒ, zwanego dalej „E-PRTR”7); 8) pozycje informacyjne: a) iloÊci biomasy w postaci zawartoÊci energii [TJ] spalonej lub zastosowanej w procesach [Mg lub m3], b) wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2] z biomasy, je˝eli do ustalania wielkoÊci emisji stosuje si´ meto d´ pomiarów, c) iloÊç CO2 przeniesionego z instalacji [Mg CO2] wraz z informacjà, w jakiego rodzaju zwiàzkach CO2 zosta∏ z niej przeniesiony; d) iloÊç CO2 zwiàzanego w paliwie, przeniesione go z instalacji jako cz´Êç sk∏adowa paliwa; 9) w przypadku stosowania bilansu masowego: a) przep∏yw masy, b) zawartoÊç w´gla i energii dla ka˝dego rodzaju paliwa oraz strumieƒ materia∏ów wsadowych i wyjÊciowych i zapasów z danej instalacji; 10) w przypadku stosowania ciàg∏ego pomiaru emisji (zgodnie z za∏àcznikiem nr 14 do rozporzàdzenia), podaje si´ w raporcie rocznà wielkoÊç emisji CO2 pochodzàcego z paliw kopalnych, jak równie˝ wielkoÊç emisji CO2 pochodzàcego z biomasy oraz dodatkowe dane przybli˝one dla Êredniorocznej wartoÊci opa∏owej i wskaênika emisji CO2 dla ka˝ dego paliwa, oraz dla innych istotnych parame trów, uzyskane z potwierdzajàcego obliczenia; 11) w przypadku zastosowania metody „rezerwowej” podaje si´ dodatkowe dane przybli˝one dla ka˝de go parametru, dla którego ta metoda nie generuje danych wymaganych zgodnie z za∏àcznikami nr 1—11 do rozporzàdzenia; Za∏àcznik nr 12 ZAKRES INFORMACJI ZAWARTYCH W ROCZNYM RAPORCIE ORAZ FORMA I UK¸AD ROCZNEGO RAPORTU ——————— 1) Zezwolenie wydane na podstawie art. 36 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji. 2) Kod i rodzaj instalacji okreÊlony w rozporzàdzeniu Mini stra Ârodowiska z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie rodza jów instalacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 60, poz. 429, z póên. zm.). 3) Dane dotyczàce rodzaju instalacji w odniesieniu do dzia ∏alnoÊci obejmujàcej procesy spalania przedstawia si´ w postaci energii (wartoÊç opa∏owa) i masy. Paliwa zawie rajàce biomas´ lub materia∏y wsadowe nale˝y równie˝ uwzgl´dniaç w danych dotyczàcych rodzaju instalacji. 4) Wskaêniki emisji w zakresie dzia∏alnoÊci obejmujàcej pro cesy spalania podaje si´ w postaci emisji CO2 na danà za wartoÊç energii. 5) Kod odpadów zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodo wiska z dnia 27 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie katalogu odpa dów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). ——————— 6) Common Reporting Format — stosowany dla krajowych inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z wy tycznymi UNFCCC. 7) Zgodnie z rozporzàdzeniem (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Trans feru Zanieczyszczeƒ i zmieniajàcym dyrektyw´ Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Dz. Urz. UE L 31 z 04.02.2006, str. 1). Dziennik Ustaw Nr 183 — 9787 — Poz. 1142 12) w przypadku gdy nast´puje zu˝ycie paliwa, ale emisje obliczane sà jako emisje z procesów technologicznych, podaje si´ w rocznym rapor cie uzupe∏niajàce dane przybli˝one dla odno Ênych zmiennych standardowego wyliczenia wielkoÊci emisji CO2 dla emisji ze spalania tych paliw; 13) je˝eli wskaêniki emisji CO2 i dane dotyczàce rodza ju instalacji dotyczàce paliwa odnoszone sà do masy zamiast do energii, podaje si´ w rocznym ra porcie dodatkowe dane przybli˝one dla Êrednio rocznej wartoÊci opa∏owej i wskaênika emisji dla ka˝dego paliwa. „Dane przybli˝one” oznaczajà wartoÊci roczne — potwierdzone empirycznie lub w materia∏ach êród∏owych — wykorzystane do za stàpienia danych odnoszàcych si´ do zmiennych, wymaganych w standardowych metodach obli czeniowych zgodnie z za∏àcznikami nr 1—11 do rozporzàdzenia, w celu zapewnienia kompletnej sprawozdawczoÊci w sytuacji, kiedy metoda moni torowania nie generuje wszystkich potrzebnych zmiennych. Informacje zawarte w pkt 5, 6, 8, o ile wyst´pujà, do∏àcza si´ do rocznego raportu w formie zwyk∏ego tekstu. Dane dotyczàce wielkoÊci emisji pochodzàcych z ró˝nych êróde∏ lub strumieni materia∏ów wsadowych w ramach jednej instalacji, nale˝àcej do tego samego rodzaju instalacji, mo˝na przedstawiaç w sposób zbior czy dla ca∏ego tego rodzaju instalacji. Dane dotyczàce wielkoÊci emisji przedstawia si´ w [Mg CO2] po zaokràgleniu do pe∏nego Mg. Zarów no dla potrzeb obliczeƒ wielkoÊci emisji, jak i raporto wania dane dotyczàce rodzaju instalacji, wskaêniki emisji oraz wspó∏czynniki utleniania lub konwersji za okràgla si´ do cyfr znaczàcych. 2. ObjaÊnienia: 1) dane o wielkoÊci emisji wyra˝one w megagra mach [Mg CO2] zaokràgla si´ do jednoÊci; 2) dane o wielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z ró˝nych êróde∏ w ramach jednej instalacji, nale˝àcej do te go samego rodzaju instalacji, mo˝na przedstawiaç w sposób zbiorczy dla ca∏ej instalacji; 3) informacje o paliwach i emisji b´dàcej efektem ich zastosowania nale˝y przedstawiaç przy u˝yciu ro dzajów paliw okreÊlonych w cz´Êci E za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia; 4) informacje o rodzajach odpadów wykorzystanych w charakterze paliw lub materia∏ów wsadowych nale˝y przedstawiaç, stosujàc klasyfikacj´ katalo gu odpadów8). Roczny raport sporzàdza si´ oddzielnie dla ka˝dej instalacji, z zastosowaniem zaokràgleƒ wielkoÊci po dawanych w raporcie, zgodnie z objaÊnieniami zawar tymi w pkt 2 za∏àcznika nr 12 do rozporzàdzenia. Przesy∏a si´ zweryfikowany raport w oryginale (spi´ty w ca∏oÊç) lub jako kserokopi´ poÊwiadczonà na ka˝dej stronie za zgodnoÊç z orygina∏em. Przesy∏a si´ zweryfikowany roczny raport w wersji elektronicznej na adres podany przez Krajowego Ad ministratora Handlu Uprawnieniami do Emisji w tytu le umieszczajàc informacj´: „zweryfikowany raport z instalacji ...”, wpisujàc numer KPRU z rozporzàdze nia Rady Ministrów9). ——————— 8) Zgodnà z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia 27 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206) . 9) Nale˝y podaç numer KPRU wymieniony w rozporzàdzeniu Rady Ministrów w sprawie przyj´cia Krajowego Planu Rozdzia∏u Uprawnieƒ do emisji dwutlenku w´gla na dany okres rozliczeniowy. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9788 — Poz. 1142 3. Uk∏ad rocznego raportu Jako podstaw´ dla rozliczania stosuje si´ tabele nr 1—7 niniejszego za∏àcznika do rozporzàdzenia, które mo˝na adaptowaç stosownie do liczby rodzajów instalacji i êróde∏ oraz rodzajów paliw i procesów obj´tych monitorowaniem. Tabela nr 1. Identyfikacja instalacji ——————— 10) Czy jest wymagana, wstawiç tak lub nie. 11) Wype∏niaç tylko w przypadku, kiedy instalacja obj´ta jest obowiàzkiem sprawozdawczym na mocy rozporzàdzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeƒ i zmieniajàcego dyrektyw´ Rady 91/689/EWG i 96/61/WE i w zezwoleniu dla insta lacji nie ma wi´cej ni˝ jednej kategorii dzia∏alnoÊci obj´tej E-PRTR. Podanie tej informacji nie jest obowiàzkowe; stosuje si´ jà wy∏àcznie dla celów uzupe∏niajàcych identyfikacj´ jako dodatek do podanej nazwy i adresu. 12) Maksymalna iloÊç wyrobu lub wyrobów, która mo˝e byç wytworzona w jednostce czasu w normalnych warunkach pra cy instalacji. 13) IloÊç energii wprowadzonej do instalacji w paliwie w jednostce czasu przy jej nominalnym obcià˝eniu. I. Nazwa wlasciciela instalacji 2. Nazwa prowadzqcego instalacj~ 3. Nazwa instalacji 3.1. Rodzaj instalacji 3.2. Numer zezwolenia, data i organ wydajqcy 3.3. Kod 3.4. Pozycja KPRU 9) 3.5. Numer REGON 3.6. Numer NIP 3.7. Kod PKD podstawowego rodzaju dzialalnosci 3.8. Sprawozdawczosc w ramach E-PRTRlO) 3.9. Numer identyfikacyjny E-PRTR11 ) 3.10. Adres zakladu, na kt6rego terenie prowadzona jest eksploatacja instalacji 3.11. Wsp61rzydne geograficzne polozenia instalacji 4.1. Imiy i nazwisko osoby do kontaktow 4.2. Adres sluzbowy osoby do kontaktow 4.3. Numer telefonu i faksu sluzbowego osoby do kontaktow 4.4. E-mail sluzbowy osoby do kontaktow 5. Rok rozliczeniowy 6. Rodzaje instalacji Rodzaj instalacji 1 ... N 7. Zr6dlo w ramach rodzaju instalacji ( l...N)/zdolnosc produkcyjna [ 2) lub nominalna moc cieplna 13 ) Zr6dlo I ... N/zdolnosc produkcyjna lub nominalna moc cieplna Dziennik Ustaw Nr 183 — 9789 — Poz. 1142 ——————— 14) Wype∏nia si´ tylko w przypadku, je˝eli wielkoÊç emisji CO2 ustalana jest metodà pomiarów. Tabela nr 2. Ogólna charakterystyka dzia∏alnoÊci prowadzonej w danej instalacji i wielkoÊci emisji CO2 z tej in stalacji Emisje CO2 z rodzaj6w instalacji Kategorie Kategoria Kategoria Kod IPCC Zmiana Wielkosc IPCCCRF IPCC CRF - Emisje (kategoria E-PRTR) poziom6w emi ji Emi je z proces6w dokladnosci [Mg CO2] , technologicznych tak/nie z procesow spatania Rodzaje in tatacj i/zr6det Rodzaj in tatacji I . .. N/irodlo w ramach rodzaju instatacji 1 . . . N Suma Pozycjc informacyjne CO2 zwi<!Zany w paliwie lub przeniesiony Wielkosc .. . CO2 emJSJ I Ilosc przeniesiona Przeniesiony Rodzaj pochodzllca z bioma y1~> tub zwillzana material tub przerues1erua w pal iwie paLiwo (zwillzany w paliwie, przeniesiony do/z instatacji) Jednostka [Mg CO2] [Mg CO2] Rodzaj instalacj i 1 . .. N/zr6dto w ramach rodzaju instalacji 1.. .N Dziennik Ustaw Nr 183 — 9790 — Poz. 1142 Tabela nr 3. WielkoÊç emisji CO2 z procesów spalania paliw (obliczenia) ——————— 15) International Energy Agency — Mi´dzynarodowa Agencja Energetyki. 16) Kod odpadów zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia 27 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). 17) Równa sumie wielkoÊci emisji z paliw kopalnych, odpadów, paliw mieszanych, biomasy. 18) ¸àcznie z rozruchem i zamykaniem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchodzàcych w sk∏ad instalacji oraz sytuacjami awaryjnymi, majàce miejsce w danym okresie rozliczeniowym, które sà ewidencjonowane w rocznym raporcie. Rodzaj instalacji N/Zr6dto w ramach rodzaju instalacji N Opis rodzaju instalacji/zr6dla w ramach rodzaju in talacji Zastosowana metoda obliczen Paliwo 1. .. N Rodzaj paliwa Kategoria paliwa wedlug 1EA1jJ Kod zgodny z katalogiem odpad6w1r,i(w stosownych przypadkach) Parametr Jednostka Jednostka Wartosc Stosowane dopuszczona zastosowana poz10my dokladnosci nose zuzytego paliwa [Mg] lub [m3] Wartosc opalowa paliwa [TJ/Mg] lub [TJ/m3] Wskaznik emisji [Mg CO2/TJ] lub [Mg CO2/Mg] lub [Mg CO2/m3] Wsp61czynnik utleniania Wielkosc emisji CO2 [Mg CO2] [Mg CO2] Zuzyta biomasa [TJ] lub [Mg] lub [m3 ] Wielkosc emisji CO2 ogolem 17) [Mg CO2] [Mg CO2] Wtym: [Mg CO2] [Mg CO2] wielkosc emisji CO2 powstaj<1cej w warunkacb normalnej eksploatacji instalacji wielkosc emisji CO2 [Mg CO2] [Mg CO2] powstaj<1cej w wa.runkach odbiegaj<1cycb od n01malnycb ,si Dziennik Ustaw Nr 183 — 9791 — Poz. 1142 Tabela nr 4. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych (obliczenia) ——————— 19) Kod odpadów zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia 27 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). 20) Równa sumie wielkoÊci emisji z paliw kopalnych, odpadów, paliw mieszanych, biomasy. 21) ¸àcznie z rozruchem i zamykaniem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchodzàcych w sk∏ad instalacji oraz sytuacjami awaryjnymi, majàce miejsce w danym okresie rozliczeniowym, które sà ewidencjonowane w rocznym raporcie. Rodzaj in talacji N/Zr6dlo w ramach rodzaju instalacji N Opis rodzaju instalac;ji/zr6d1a w ramach rodzaju in talacji Zastosowana metoda obliczen Paliwo t. .. N lub material 1. .. N (ewentualnie p.roces) Rodzaj paUwa lub materiatu Kategoria paliwa wedtug IEA lub materialu Kod zgodny z katalogiem odpad6w 191 (w stosownych przypadkach) Parametr Jednostka Jednostka Wartosc Stosowany dopuszczona zastosowana poz10m dokladnosci Dane dotyczqce rodzaju [Mg] lub [m3] instalacji Wskaznik emisji [Mg CO2/Mg] lub [Mg CO2/m3] Wsp6Jczynnik konwersji Wielkosc emisji CO2 [Mg CO2] [Mg CO2] Zuzyta biomasa [TJ] lub [Mg] lub (1113] Wielkosc emisji CO2 ogolem 20) [Mg CO2] [Mg CO2] Wtym: [Mg CO2] [Mg CO2] wielkosc emisji CO2 powstajqcej w warunkach nonnalnej eksploatacji in talacji wielkosc emisji CO2 [Mg CO2] [Mg CO2] powstajqcej w warunkach odbiegajqcych od noimalnych 211 Dziennik Ustaw Nr 183 — 9792 — Poz. 1142 Tabela nr 5. WielkoÊç emisji CO2 okreÊlana za pomocà metody bilansu masowego Tabela nr 6. WielkoÊç emisji CO2 okreÊlana za pomocà metody pomiarowej ——————— 22) Kod odpadów zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia 27 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Parametr Rodzaj paliwa lub materiatu Kategoria paliwa wedtug IBA (w stosownych przypadkach) Kod zgodny z katalogiem odpad6w22l (w stosownych przypadkach) Parametr Jednostka Jednostka Wartosc Stosowany dopuszczona zastosowana poz1om doldadnosci Dane dotycz<ice rodzaju instalacj i [Mg] lub [m3] ilosc zuzytego paliwa lub materialu (d la strumieni wychodz<icych - zastosowac wartosci ujemne) Wartosc opalowa paliwa [TJ/Mg] lub (w stosownych przypadkach) [TJ/1113] Dane dotycz<ice rodzaju instalacji [TJ] [TJ] (doplyw ciepla) = ilosc zuzytego paJiwa lub materiatu X wartosc opalowa paliwa (w stosownych przypadkach) Zawartosc Wygla [Mg C/Mg] lub [Mg C/m3 ] Wielkosc ernisji CO2 [Mg CO2] [Mg CO2] Rodzaj instalacji ~r6dlo w ramach rodzaj u instalacji Parametr Jednostka Wartosc Zastosowany Niepewnosc dopuszczona poz1om dokladnosci Wielkosc emisji CO2 [Mg CO2] pochodzacego z paliw kopalnych IWielkosc emisji CO2 [Mg CO2] pochodz,icego z biomasy Dziennik Ustaw Nr 183 — 9793 — Poz. 1142 Tabela nr 7. Informacje o produkcji i wskaênikach emisji CO2 na produkt ——————— 23) W raporcie za rok 2008 nale˝y podaç informacje za lata 2005—2008, a od roku 2009 tylko za dany rok rozliczeniowy. 24) Ca∏kowite nominalne zdolnoÊci produkcyjne instalacji. Nale˝y wype∏niç odpowiednie pola w zale˝noÊci od rodzaju pro dukcji. 25) Nale˝y podaç produkcj´ produktu g∏ównego zgodnie z tabelà: 26) Ca∏kowita wielkoÊç produkcji produktu g∏ównego w danym roku rozliczeniowym. 27) Stosunek emisji wyliczonej w raporcie rocznym do wielkoÊci produkcji w danym roku rozliczeniowym, w przypadku pro dukcji kilku produktów (np. ciep∏o i energia elektryczna) nale˝y rozdzieliç emisj´ na cz´Êci odpowiadajàce poszczegól nym produktom. 28) Nale˝y podaç wszelkie zmiany instalacji, np. budowa i rozbudowa nowych mocy produkcyjnych itd., oraz zaznaczyç, w którym roku nastàpi∏a zmiana. 29) Nale˝y podaç wszelkie zmiany w pracy instalacji, np. zwi´kszenie wykorzystania mocy produkcyjnych ze wzgl´du na wzrost zapotrzebowania na ciep∏o u odbiorców lub nowe umowy na odbiór produktu, zmian´ organizacji pracy w zak∏a dzie itd., oraz zaznaczyç, w którym roku nastàpi∏a zmiana. Kod PRODUKT JEDNOSTKA E1 Roczna produkcja energii w rozbiciu na energi´ elektrycznà i ciep∏o MWh/GJ E2 Roczny ca∏kowity przerób ropy naftowej Mg E3 Roczna produkcja koksu Mg F1 Roczna produkcja spieku Mg F2 Roczna produkcja stali surowej Mg M1.1 Roczna produkcja klinkieru cementowego Mg M1.2 Roczna produkcja wapna Mg M2 Roczna sumaryczna produkcja szk∏a Mg M3 Roczna sumaryczna produkcja wyrobów ceramicznych Mg O1 Roczna sumaryczna produkcja pulpy Mg O2 Roczna sumaryczna produkcja papieru i tektury Mg Produkt gl6wny Jednostka Rok Rok Rok Rok N"31 2005 2006 2007 Zdolnosci cieplo [GJI produkcyjne2~1 energia elektryczna IMWhl produkt gl6wny 2' 1 IMgl Wielkosc ciepto IGJJ produkcji energia elektryczna IMWhl produktu produkt gt6wny251 IMgl gl6wnego2c,i Wskainik ciepto IMgCO/ GJI energia elektryczna IMgCOi/MWh] emisji 2' 1 produkt gl6wny25l IMgCO/Mg] Zmiana w strukturze technologicznej instalacji 281 Zmiana w funkcjonowaniu instalacji 2" 1 Dziennik Ustaw Nr 183 — 9794 — Poz. 1142 Jednostka wykonujàca pomiary lub obliczenia ................................................................. (data, podpis i pieczàtka) Prowadzàcy instalacj´ ................................................................. (data, podpis i pieczàtka) 4. Przechowywanie informacji Dane z monitorowania wielkoÊci emisji CO2 doku mentuje si´ i archiwizuje oraz przechowuje przez okres co najmniej 10 lat od daty przedstawienia rocz nego raportu za ka˝dy kolejny rok rozliczeniowy. Dane z monitorowania wielkoÊci emisji CO2 obej mujà, w przypadku metody obliczeniowej: a) wykaz wszystkich êróde∏ obj´tych monitorowaniem, b) dane dotyczàce rodzaju instalacji, u˝yte w jakichkol wiek obliczeniach wielkoÊci emisji CO2 z ka˝dego êród∏a, z podzia∏em wed∏ug typu procesu i paliwa, c) dokumenty uzasadniajàce wybór stosowanej me todyki monitorowania oraz dokumenty uzasad niajàce wprowadzanie okresowych lub sta∏ych zmian w metodyce monitorowania i zmian pozio mów dok∏adnoÊci, d) dokumentacj´ metodyki monitorowania i wyniki opracowania wskaêników emisji CO2 i frakcji bio masy specjalnie dla konkretnego rodzaju dzia∏al noÊci i dla poszczególnych paliw oraz wspó∏czyn ników utleniania i wspó∏czynników konwersji, e) dokumentacja procesu gromadzenia danych do tyczàcych dzia∏alnoÊci dla danej instalacji i jej strumieni materia∏ów wsadowych, f) dane dotyczàce rodzaju instalacji, wskaêniki emi sji CO2 i wspó∏czynniki utleniania oraz wspó∏czyn niki konwersji wykorzystane do opracowania kra jowego planu rozdzia∏u uprawnieƒ na poszczegól ne okresy rozliczeniowe, g) dokumentacja dotyczàca zakresu obowiàzków w zwiàzku z monitorowaniem emisji, h) roczne raporty na temat wielkoÊci emisji CO2 oraz i) wszelkie pozosta∏e informacje, które uznaje si´ za wymagane dla celów weryfikacji rocznych rapor tów. Dane z monitorowania wielkoÊci emisji CO2 obej mujà, w przypadku metody pomiarów: a) wykaz wszystkich êróde∏ emisji obj´tych monito rowaniem, b) dokumentacj´ uzasadniajàcà wybór pomiarów ja ko metodyki monitorowania, c) dane wykorzystywane w analizach niedok∏adno Êci pomiarów emisji CO2 z podzia∏em na procesy, d) dok∏adny opis techniczny systemu ciàg∏ych po miarów, w∏àcznie z dokumentacjà zatwierdzenia przez organ w∏aÊciwy, e) pierwotne i zbiorcze dane z systemu sta∏ych po miarów, w tym z dokumentacjà zmian, wprowa dzanych z biegiem czasu, ksi´g´ dokumentacji te stów, awarii, kalibracji, serwisowania i konserwa cji urzàdzeƒ, f) dokumentacj´ wszystkich zmian wprowadzanych w systemie ciàg∏ych pomiarów. Dziennik Ustaw Nr 183 — 9795 — Poz. 1142 1. Zasady ogólne 1. Celem weryfikacji jest zagwarantowanie, aby wielkoÊç emisji CO2 by∏a monitorowana zgodnie z procedurà monitorowania okreÊlonà w zezwoleniu oraz aby raporty zawiera∏y rzetelne i prawid∏owe dane. 2. Z zastrze˝eniem przepisów pkt 2.6 weryfikacja prowadzi do wydania wniosków z weryfikacji, w któ rych stwierdza si´ z racjonalnym poziomem pewno Êci, czy dane zawarte w raporcie sà wolne od istot nych zafa∏szowaƒ i czy nie wyst´pujà tam istotne nie zgodnoÊci z zezwoleniem. 3. Przedstawia si´ weryfikatorowi roczny raport, kopi´ posiadanego zezwolenia oraz wszelkie inne w∏aÊciwe informacje. 4. Zakres weryfikacji zidentyfikowany jest z czynno Êciami, jakie wykonuje weryfikator w celu dokonania oceny czy raport zawiera rzetelne i prawid∏owe dane. 2. Metodyka weryfikacji 2.1. W ramach procesu weryfikacji wykonuje si´ na st´pujàce dzia∏ania: a) analiz´ strategicznà, b) analiz´ ryzyka, c) weryfikacj´ w∏aÊciwà, d) wewn´trzny protokó∏ z weryfikacji, e) protokó∏ z weryfikacji. 2.2. W ramach analizy strategicznej: a) sprawdza si´, czy dane w planie monitorowa nia dla danej instalacji sà uj´te w sposób zgod ny z wymaganiami zezwolenia, w przeciwnym przypadku odst´puje si´ od weryfikacji, z wy jàtkiem elementów, które w sposób oczywisty nie sà dotkni´te brakiem opisu w zezwoleniu, b) identyfikuje si´ i analizuje ka˝dy rodzaj instala cji prowadzony w danej instalacji, êród∏a emi sji i strumienie materia∏ów wsadowych, urzà dzenia pomiarowe stosowane do celów moni torowania lub pomiarów zestawu danych (w tym pochodzenie i stosowanie wskaêników emisji oraz wspó∏czynników utleniania i kon wersji), wszelkie inne dane wykorzystywane w celu obliczenia lub zmierzenia wielkoÊci emi sji CO2 oraz Êrodowisko, w jakim funkcjonuje dana instalacja, c) zapoznaje si´ z planem monitorowania stoso wanym przez prowadzàcego instalacj´, prze p∏ywem danych, jak równie˝ systemem kontro li, w tym ogólnej organizacji w odniesieniu do monitorowania i raportowania; d) przeprowadza si´ analiz´ strategicznà w taki sposób, aby móc dokonaç analizy ryzyka, w ra zie koniecznoÊci przeprowadza si´ inspekcj´ na miejscu. e) stosuje si´ poziom istotnoÊci zdefiniowany w tabeli nr 1: Za∏àcznik nr 13 SPOSÓB WERYFIKACJI ROCZNYCH RAPORTÓW 2.3. W ramach analizy ryzyka: a) analizuje si´ elementy ryzyka nieod∏àcznego i ryzyka zawodnoÊci systemów kontroli wewn´trznej, odnoszàce si´ do zakresu i stop nia skomplikowania rodzaju instalacji oraz êró de∏ emisji i strumieni materia∏ów wsadowych, które mog∏y prowadziç do istotnych zafa∏szo waƒ i niezgodnoÊci zgodnie z procedurà moni torowania okreÊlonà w zezwoleniu, b) sporzàdza si´ plan weryfikacji wspó∏mierny z tà analizà ryzyka, zawierajàcy opis sposobu, w jaki nale˝y przeprowadzaç dzia∏ania weryfi kacyjne, program weryfikacji oraz plan pobie rania prób danych, charakterystyk´ dzia∏aƒ do przeprowadzenia ze wskazaniem terminu ich przeprowadzenia oraz zakresu koniecznego do realizacji planu weryfikacji; plan pobierania prób danych wskazuje, które dane b´dà testo wane w celu sporzàdzenia wniosków z weryfi kacji. 2.4. W ramach weryfikacji w∏aÊciwej: a) w stosownych przypadkach dokonuje si´, in spekcji na miejscu, w celu sprawdzenia dzia∏a nia mierników i systemów monitorowania, przeprowadzenia rozmów i zebrania wystar czajàcych informacji i dowodów, b) realizuje si´ plan weryfikacji przez gromadze nie danych zgodnie ze zdefiniowanymi meto dami pobierania prób, testów przeglàdowych, przeglàdów dokumentów, procedur analitycz nych i procedur przeglàdu danych, w tym wszelkie odpowiednie dodatkowe dowody, na których opieraç si´ b´dà wnioski z weryfikacji, c) potwierdza si´ prawid∏owoÊç informacji wyko rzystanych do obliczenia poziomów niepewno Êci zgodnie z zatwierdzonym w zezwoleniu pla nie monitorowania, d) sprawdza si´ czy zatwierdzony w zezwoleniu plan monitorowania jest realizowany, Tabela nr 1. Poziomy istotnoÊci Instalacje nalez:ice do grupy emisji Poziom istotnosci A lub B 5% C 2% Dziennik Ustaw Nr 183 — 9796 — Poz. 1142 e) zwraca si´ do prowadzàcego instalacj´ o do starczenie wszelkich brakujàcych danych lub o uzupe∏nienie brakujàcych sekcji w ramach Êcie˝ek audytu, wyjaÊnia ró˝nice w danych do tyczàcych wielkoÊci emisji CO2, weryfikuje si´ obliczenia lub dostosowuje zg∏oszone dane, przed sporzàdzeniem ostatecznych wniosków z weryfikacji, f) przekazuje si´ w dowolnej formie prowadzàce mu instalacj´ informacje na temat wszelkich stwierdzonych niezgodnoÊci i zafa∏szowaƒ (prowadzàcy instalacj´ koryguje wszelkie wska zane zafa∏szowania, przy czym korekcie podle ga ca∏a populacja, z której pobrano prób´), g) przez ca∏y czas trwania procesu weryfikacji okreÊla si´ zafa∏szowania i niezgodnoÊci z wy maganiami, oceniajàc, czy: — plan monitorowania okreÊla niezgodnoÊci w stosunku do procedury monitorowania okreÊlonym w zezwoleniu; — istniejà jasne i obiektywne dowody, uzyska ne za pomocà metody gromadzenia da nych, na poparcie ustaleƒ na temat niepra wid∏owoÊci. 2.5. W ramach wewn´trznego protoko∏u z weryfikacji: a) odnotowuje si´ dowody pe∏nego wykonania analizy strategicznej, analizy ryzyka, oraz wy pe∏nienia planu weryfikacji, jak równie˝ podaje informacje wystarczajàce do uzasadnienia wniosków z weryfikacji, w celu u∏atwienia oce ny ewentualnego audytu przez organ akredyta cyjny; b) opierajàc si´ na stwierdzeniach zamieszczo nych w wewn´trznym protokole z weryfikacji, formu∏uje si´ poglàd na to czy raport zawiera jakiekolwiek istotne zafa∏szowania w porówna niu z poziomem istotnoÊci, a tak˝e czy wyst´ pujà istotne niezgodnoÊci zgodnie z procedurà monitorowania okreÊlonym w zezwoleniu lub inne kwestie istotne w odniesieniu do wnios ków z weryfikacji. 2.6. W protokole z weryfikacji przedstawia si´ metody k´ weryfikacji, spostrze˝enia i wnioski z weryfika cji, które zostajà do∏àczone do rocznego raportu. W ramach weryfikacji rocznego raportu wype∏nia si´: 1) tabele nr 1—7 okreÊlone w za∏àczniku nr 12 do rozporzàdzenia; 2) tabel´ nr 2 okreÊlonà w niniejszym za∏àczniku do rozporzàdzenia, zawierajàcà ocen´ koƒcowà. Je˝eli w opinii weryfikatora nie wyst´pujà istotne niezgodnoÊci zgodnie z procedurà monitorowa nia okreÊlonà w zezwoleniu i ogólne wielkoÊci emisji CO2 nie zosta∏y istotnie zafa∏szowane, ra port weryfikuje si´ jako zadowalajàcy. Je˝eli w opinii weryfikatora wystàpià nieistotne niezgodnoÊci lub nieistotne zafa∏szowania, opisu je si´ je w protokole z weryfikacji jako „zweryfiko wane jako zadowalajàce, z nieistotnymi niezgod noÊciami i zafa∏szowaniami”. Mo˝na równie˝ opi saç je w piÊmie do prowadzàcego instalacje. Je˝eli stwierdzi si´ istotne niezgodnoÊci lub istot ne zafa∏szowania (nawet bez istotnych niezgod noÊci), to mo˝na uznaç, ˝e raport nie zosta∏ zwe ryfikowany jako zadowalajàcy. Je˝eli wyst´puje ograniczenie w zakresie (okolicz noÊci nie pozwoli∏y albo na∏o˝ono ograniczenie, uniemo˝liwiajàce weryfikatorowi uzyskanie do wodów, zmniejszajàcych do racjonalnego pozio mu ryzyko nieprawid∏owych wniosków z weryfi kacji) i/lub istotne niepewnoÊci, mo˝na uznaç, ˝e raport nie zosta∏ zweryfikowany. * Liczb´ wierszy mo˝na zwi´kszyç, dostosowujàc jà do liczby stwierdzonych uwag do rocznego raportu. ——————— 1) Rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska w sprawie sposobu monitorowania wielkoÊci emisji substancji obj´tych wspólnoto wym systemem handlu uprawnieniami do emisji obowiàzujàcym w danym okresie rozliczeniowym. Tabela nr 2. Uwagi do raportu Lp. Uwagi Opis I Zgodnosc zastosowanego przez prowadzcicego instalacj~ procedury monitorowania zatwierdzonego w zezwoleniu, zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gaz6w cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 281, poz. 2784) 2 Zgodnosc zastosowanego przez prowadzcicego instalacj~ procedury monitorowania z procedurci okreslonci w rozporzcidzeniu 11, umozliwiajcica osicigni~cie najwyzszego poziomu dokladnosci 3 Zgodnosc rocznego raportu ze stanem faktycznym 4 Niezgodnosci stwierdzone w rocznym raporcie lnne uwagi do rocznego raportu* Dziennik Ustaw Nr 183 — 9797 — Poz. 1142 Koƒcowa ocena rocznego raportu .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... Jednostka wykonujàca pomiary lub obliczenia ............................................................................... (data, podpis i pieczàtka) Prowadzàcy instalacj´ ............................................................................... (data, podpis i pieczàtka) Weryfikator ............................................................................... (data, podpis i pieczàtka) Dziennik Ustaw Nr 183 — 9798 — Poz. 1142 Za∏àcznik nr 14 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI ZA POMOCÑ CIÑG¸YCH POMIARÓW EMISJI A. Zakres i kompletnoÊç 1. Ciàg∏y pomiar st´˝enia CO2 wykonuje si´ meto dà absorpcji promieniowania IR1) z uwzgl´dnieniem norm PN-ISO 10396 i PN-ISO 14164. 2. Ciàg∏y pomiar parametrów wykonuje si´ zgod nie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ w zakresie prowadzenia pomiarów wielkoÊci emisj (Dz. U. Nr 283, poz. 2842). 3. Emisje CO2 mogà powstawaç w kilku ró˝nych êród∏ach w obr´bie instalacji. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisj i CO2 C. Koncepcja ogólna 1. Ca∏kowite emisje CO2 ze êród∏a emisji w danym roku okresu rozliczeniowego okreÊla si´ za pomocà poni˝szego wzoru. Wyznaczajàce parametry wzoru sà zgodne z przepisami cz´Êci D pkt 2 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. 2. W przypadku wyst´powania kilku êróde∏ emisji CO2, które nie mogà byç zmierzone jako jedno, po miarów emisji CO2 z tych êróde∏ dokonuje si´ osobno, a nast´pnie sumuje wyniki, by uzyskaç ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 w danym roku okresu rozliczenio wego w ca∏ej instalacji. gdzie: E — oznacza ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 [Mg], S CO2 — oznacza st´˝enie CO2 w gazach spalinowych, Qe — oznacza przep∏yw gazu spalinowego. St´˝enie CO2 — SCO2 St´˝enie CO2 w gazach spalinowych wyznacza si´ przez ciàg∏y pomiar przep∏ywu emisji w punkcie re prezentatywnym. Przep∏yw gazów spalinowych Qe Przep∏yw suchego gazu spalinowego mo˝na okreÊ liç za pomocà jednej z nast´pujàcych metod: Metoda A Przep∏yw gazu spalinowego Qe oblicza si´ metodà bilansu masowego, uwzgl´dniajàc wszystkie istotne parametry, takie jak ∏adunki materia∏u wsadowego, dop∏yw powietrza, sprawnoÊç procesu itp., a po stro nie produkcji — wielkoÊç produkcji, st´˝enia O2, SO2 i NOx itp. Metoda B Przep∏yw gazu spalinowego Qe wyznacza si´ przez ciàg∏y pomiar przep∏ywu w punkcie reprezentatywnym. Metod´ obliczeƒ przep∏yw gazów spalinowych opisuje si´ w zezwoleniu w ramach oceny planu mo nitorowania i zawartej w nim metodyki. ——————— 1) IR — promieniowanie podczerwone. Poziom dokladnosci I Dia kazdego zr6dla emisji osiqgni1,ta zostaje calkowita dopuszczalna rnepewnosc dla og6lnej wielkosci emisji w danyrn roku okresu rozliczeniowego wynosz4ca mniej niz ±10 %. Poziorn dokladnosci 2 Dia kazdego zr6dla emisji osi4gni1,ta zostaje calkowita dopuszczalna niepewnosc dla og61nej wielkosci emisji w danym roku okresu rozliczeniowego wynoszqca mniej niz ±7,5 %. Poziom dokladnosci 3 Dia kazdego zr6dla emtSJI osiqgni1,ta zostaje calkowita dopuszczalna niepewnosc dla og61nej wielkosci emisji w danym roku okresu rozliczeniowego wvnoszqca mniei niz ±5 %. Poziom dokladnosci 4 Dia kazdego zr6dla em1sJ1 osi4gni1,ta zostaje calkowita dopuszczalna niepewnosc dla og6lnej wielkosci emisji w danym roku okresu rozliczeniowego wynosz4ca mniei niz ±2,5 %. ~godziny prm:v 1w rok E = ~i=I Sco2 · Q,,