Regulation concerning detailed requirements for air protection programmes

221 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA^* z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza^* Na podstawie art. 91 ust. 10 i 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) zarządza się, co nastę­ puje: §1.1. Rozporządzenie określa szczegółowe wyma­ gania, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza, zwane dalej „programami", mające na ce­ lu: Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej —środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606). Przepisy niniejszego rozporządzenia dokonują w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy Rady 96/62/WE z dnia 27 września 1996 r. w sprawie oceny i zarządzania jakością otaczającego powietrza (Dz. Urz. WE L 296 z 21.11.1996, str. 55; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 3, str. 95); 2) dyrektywy Rady 1999/30/WE z dnia 22 kwietnia 1999 r. odnoszącej się do wartości dopuszczalnych dla dwutlenku siar­ ki, dwutlenku azotu i tlenków azotu oraz pyłu i ołowiu w otaczającym powietrzu (Dz. Urz. WE L 163 z 29.06.1999, str. 41; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 4, str. 164); 3) dyrektywy 2000/69/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 listopada 2000 r. dotyczącej wartości dopuszczal­ nych benzenu i tlenku węgla w otaczającym powietrzu (Dz. Urz. WE L 313 z 13.12.2000, str. 12; Dz. Urz. UE Polskie wy­ danie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 262); 4) dyrektywy 2002/3/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lutego 2002 r. odnoszącej się do ozonu w otaczają­ cym powietrzu (Dz. Urz. WE L 67 z 09.03.2002, str. 14; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 497); 5) dyrektywy 2004/107/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu (Dz. Urz. UE L 23 z 26.01.2005, str. 3). 1) osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu; 2) osiągnięcie poziomów docelowych substancji w powietrzu, w tym: a) ozonu, tam gdzie to możliwe technicznie i uza­ sadnione ekonomicznie, b) arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu jako wskaźnika wielopierścieniowych węglowodo­ rów aromatycznych, tam gdzie to możliwe technicznie i uzasadnione ekonomicznie. 2. Rozporządzenie określa formę sporządzania, niezbędne części składowe programów oraz zakres za­ gadnień, które powinny zostać określone i ocenione w programach. 3. Programy sporządzane są w formie pisemnej oraz w formie elektronicznej. § 2. Programy, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a, składają się z: 1) części opisowej; 2) części wyszczególniającej zadania i ograniczenia wynikające z realizacji programów; 3) uzasadnienia zakresu określonych i ocenionych za­ gadnień. § 3. Część opisowa programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, obejmuje: 1) opis strefy; 2) listę substancji i wskazanie źródeł ich pochodze­ nia; 3) informację dotyczącą poziomów zanieczyszczenia powietrza substancjami od roku, od którego jest wymagane opracowanie programów, i pięciu lat poprzednich, z zastrzeżeniem § 8 ust. 2, wraz z po­ daniem zakresu przekroczeń poziomów dopusz­ czalnych; 4) wyszczególnienie podstawowych kierunków i za­ kresów działań niezbędnych do przywrócenia po­ ziomów substancji w powietrzu do poziomów do­ puszczalnych; 5) listę działań długoterminowych zmierzających do ograniczenia zanieczyszczenia powietrza substan­ cjami; 6) termin realizacji, w tym terminy realizacji poszcze­ gólnych zadań; 7) harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji po­ szczególnych zadań ze wskazaniem organów ad­ ministracji i podmiotów, do których są skierowane zadania, obejmujący: a) termin realizacji, w tym terminy realizacji po­ szczególnych zadań. b) koszty realizacji, w tym koszty realizacji po­ szczególnych zadań, c) wskazanie źródeł finansowania. § 4. Część opisowa programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a, obejmuje: 1) opis strefy; 2) podanie przekroczeń poziomu docelowego ozonu w powietrzu wraz z podaniem zakresu przekro­ czeń; 3) informację dotyczącą poziomu zanieczyszczenia powietrza ozonem w roku, od którego jest wyma­ gane opracowanie programów, i pięciu lat poprze­ dzających wraz z podaniem zakresu przekroczeń poziomu docelowego, z zastrzeżeniem § 8 ust. 2; 4) informację dotyczącą poziomu zanieczyszczenia powietrza substancjami przyczyniającymi się do powstawania ozonu, to jest tlenkami azotu i nie metanowymi lotnymi związkami organicznymi, w roku, od którego, z uwagi na mierzone stężenia substancji w powietrzu, wymagane jest opracowa­ nie programu, i pięciu latach poprzedzających, z zastrzeżeniem § 8 ust. 2; 5) określenie kierunków i zakresu działań niezbęd­ nych dla osiągnięcia poziomu docelowego ozonu w powietrzu, prowadzących do ograniczenia emi­ sji substancji przyczyniających się do powstawa­ nia ozonu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicznych, z uwagi na specy­ fikę zanieczyszczenia powietrza ozonem; 6) listę działań długoterminowych zmierzających do ograniczenia zanieczyszczenia powietrza substan­ cjami objętymi programem; 7) listę substancji objętych programem i wskazanie źródeł ich pochodzenia; 8) harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji po­ szczególnych zadań programu ze wskazaniem or­ ganów administracji i podmiotów, do których są skierowane zadania, oraz wskazaniem dla poszcze­ gólnych planowanych zadań: a) terminów realizacji poszczególnych zadań, b) kosztów realizacji programu, w tym kosztów re­ alizacji poszczególnych zadań, c) źródeł finansowania programu; 9) wyniki analizy technicznej i ekonomicznej możli­ wych rozwiązań techniczno-technologicznych i or­ ganizacyjnych zmierzających do osiągnięcia pozio­ mu docelowego dla ozonu przez równoczesną re­ dukcję emisji tlenków azotu i niemetanowych lot­ nych związków organicznych ze wskazaniem kosz­ tów i korzyści, uwzględniając konieczność unika­ nia nadmiernych kosztów. § 5. Dla programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a, część wyszczególniająca ograniczenia i zadania wynikające z realizacji programu wskazuje: 1) organy administracji właściwe w sprawach: a) przekazywania organowi określającemu pro­ gram informacji o wydawanych decyzjach, któ­ rych ustalenia zmierzają do osiągnięcia celów programu, b) wydania aktów prawa miejscowego, c) monitorowania realizacji lub poszczególnych zadań programu; 2) podmioty korzystające ze środowiska i ich obo­ wiązki wyszczególnione w programie. § 6. 1. Uzasadnienie zakresu określonych i ocenio­ nych zagadnień programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a, obejmuje: 1) charakterystykę stref, w tym: a) uwarunkowania wynikające z planów zagospo­ darowania przestrzennego województw, miej­ scowych planów zagospodarowania prze­ strzennego oraz obszarów ograniczonego użyt­ kowania, stref przemysłowych, b) powierzchnię, liczbę osób zamieszkujących i gęstość zaludnienia, c) dane o czynnikach klimatycznych, mających wpływ na poziom substancji i wyniki uzyskiwa­ ne z modeli wykorzystywanych przy prognozo­ waniu poziomów zanieczyszczeń w powietrzu, w tym również substancji przyczyniających się do powstawania ozonu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicz­ nych, d) dane topograficzne, w tym dane charakteryzu­ jące typ pokrycia terenu, w przypadku progra­ mów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b, e) informacje dotyczące obiektów i obszarów chronionych na mocy odrębnych przepisów; 2) charakterystykę techniczno-ekologicznych instala­ cji, urządzeń i sposobów powszechnego korzysta­ nia ze środowiska, których występowanie ma zna­ czący udział w poziomach substancji w powietrzu, oraz ocenę możliwych do podjęcia działań zmie­ rzających do ograniczenia ich oddziaływania, w tym również substancji przyczyniających się do powstawania ozonu, to jest tlenków azotu i nie­ metanowych lotnych związków organicznych; 3) bilanse zanieczyszczeń pochodzących od podmio­ tów korzystających ze środowiska, z powszechne­ go korzystania ze środowiska i napływów spoza strefy objętej programem, które mają wpływ na poziomy substancji w powietrzu, w tym również substancji przyczyniających się do powstawania ozonu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lot­ nych związków organicznych; 4) analizy stanu zanieczyszczenia powietrza, w tym również substancjami przyczyniającymi się do powstawania ozonu, to jest tlenkami azotu i nie metanowymi lotnymi związkami organicznymi, z wyszczególnieniem: a) czynników powodujących przekroczenia, z uwzględnieniem przemian fizykochemicznych substancji w powietrzu, b) procentowego udziału w zanieczyszczeniu po­ wietrza objętych programem podmiotów ko­ rzystających ze środowiska i sposobów po­ wszechnego korzystania ze środowiska, c) poziomu tła dla uwzględnionych w programie substancji w roku, od którego, z uwagi na mie­ rzone stężenia substancji w powietrzu, jest wy­ magane opracowanie programu, d) prognozy poziomów substancji uwzględnio­ nych w programie przy założeniu niepodejmo­ wania żadnych dodatkowych działań, poza te, których konieczność podjęcia wynika z istnieją­ cych przepisów, z wyróżnieniem w tym pozio­ mie tła zanieczyszczeń; 5) wskazanie, w sposób szacunkowy, czasu potrzeb­ nego do osiągnięcia zakładanych celów; 6) listę działań naprawczych możliwych do zastoso­ wania, które nie zostały wytypowane do wdroże­ nia wraz z przyczynami ich niezastosowania; 7) analizę materiałów, dokumentów i opracowań wy­ korzystanych do opracowania programu: a) pozwoleń na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, b) wykazów rodzajów i ilości substancji wprowa­ dzanych do powietrza, sporządzanych w ra­ mach systemu opłat za korzystanie ze środowi­ ska, c) danych znajdujących się w Krajowym Rejestrze Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń, d) powiatowych i gminnych programów ochrony środowiska, e) raportów o oddziaływaniu przedsięwzięć na środowisko, f) polityk, strategii, planów i programów, o któ­ rych mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony środowi­ ska, g) opisów technik i technologii dotyczących ogra­ niczania wprowadzania substancji do powie­ trza; 8) załączniki w formie graficznej uwzględniające: a) podział administracyjny obszaru objętego pro­ gramem. b) lokalizację: — instalacji, których eksploatacja powoduje wprowadzanie do powietrza rozpatrywa­ nych substancji na obszarze, którego doty­ czy program, i w jego bezpośrednim są­ siedztwie, — stacji pomiarów poziomów substancji w po­ wietrzu. 2. Załączniki, o których mowa w ust. 1 pkt 8, spo­ rządza się odrębnie dla każdej substancji, która prze­ kracza dopuszczany poziom. 3. Uzasadnienie dla programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a, obejmuje również: 1) ocenę możliwości techniczno-technologicznych i organizacyjnych zmierzających do ograniczenia oddziaływania instalacji i urządzeń mających zna­ czący udział w poziomie ozonu w powietrzu i sub­ stancji przyczyniających się do powstawania ozo­ nu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicznych; 2) analizę ekonomiczną możliwych rozwiązań tech­ niczno-technologicznych i organizacyjnych dla osiągnięcia docelowego poziomu ozonu w powie­ trzu, z uwzględnieniem związanych z tym kosztów i korzyści oraz konieczności unikania nadmiernych kosztów. § 7. 1. W programach, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a, określa się i ocenia następują­ ce zagadnienia, w tym również dla substancji przyczy­ niających się do powstawania ozonu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicz­ nych; 1) ilość wprowadzanych do powietrza substancji, na obszarze objętym programem, z wyszczególnie­ niem: a) instalacji, urządzeń i sposobów powszechnego korzystania ze środowiska, b) napływu zanieczyszczeń na obszar, którego do­ tyczy program, z wyróżnieniem instalacji zloka­ lizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie ob­ szaru objętego programem, instalacji zlokalizo­ wanych na obszarze województwa, napływu od innych instalacji zlokalizowanych na terenie kraju lub za granicą; 2) kierunki i zakres działań niezbędnych dla osiągnię­ cia poziomów dopuszczalnych substancji i pozio­ mu docelowego ozonu w powietrzu, w tym ustale­ nie zadań priorytetowych, z uwzględnieniem; a) występowania poszczególnych substancji w powietrzu, b> wielkości emisji z instalacji i urządzeń, których eksploatacja ma znaczący wpływ na rejestro­ wane poziomy substancji. c) gęstości zaludnienia strefy, w której przekroczo­ ny został poziom dopuszczalny substancji w powietrzu powiększony o margines tolerancji lub poziom docelowy dla ozonu, określony ze względu na ochronę zdrowia ludzi, d) istniejących obszarów ograniczonego użytko­ wania, stref przemysłowych; 3) zmiany w jakości paliw dopuszczonych do obrotu gospodarczego, konieczność zastosowania najlep­ szej dostępnej techniki, realizację zobowiązań w zakresie ograniczania emisji do powietrza; 4) przewidywane zmiany emisji do powietrza ze źró­ deł: a) zlokalizowanych poza granicami kraju, b) zlokalizowanych na terenie kraju elektrowni konwencjonalnych, elektrociepłowni i innych instalacji do spalania paliw, będących przedsię­ wzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządza­ nia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika z przepisów ustawy — Pra­ wo ochrony środowiska, c) zlokalizowanych na obszarze sąsiednich woje­ wództw w stosunku do województwa, w któ­ rym jest zlokalizowana strefa, wymagających pozwolenia zintegrowanego. 2. W programach, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a, oprócz zagadnień, o których mowa w ust. 1, określa się i ocenia możliwości techniczno-technolo­ giczne, organizacyjne i finansowe zmierzające do ogra­ niczenia oddziaływania instalacji i urządzeń przyczy­ niających się do powstawania ozonu, w tym instalacji i urządzeń mających istotny wpływ na poziom zanie­ czyszczenia powietrza tlenkami azotu i niemetanowy mi lotnymi związkami organicznymi, z uwzględnie­ niem związanych z tym kosztów i korzyści oraz koniecz­ ności unikania nadmiernych kosztów. § 8. 1. Terminy realizacji poszczególnych zadań, o których mowa w § 3 pkt 6 i § 4 pkt 8 lit. a, ustala się, uwzględniając: 1) wielkość przekroczenia; 2) rozkład gęstości zaludnienia; 3) możliwości finansowe, społeczne i gospodarcze; 4) uwarunkowania wynikające z funkcjonowania obiektów i obszarów chronionych na podstawie odrębnych przepisów. 2. W przypadku braku pomiarów, o których mowa w § 3 pkt 3 i § 4 pkt 3 i 4, z okresu pięciu lat, należy po­ dać wyniki z krótszych okresów. § 9. Programy, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. b, zawierają określenie; 1) stref, na których są przekroczone poziomy docelo­ we arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu jako wskaźnika wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w powietrzu; 2) źródeł, które przyczyniły się do wystąpienia tych przekroczeń; 3) stosowanych w tych strefach niezbędnych środ­ kach mających na celu osiągnięcie poziomów do­ celowych substancji, o których mowa w pkt 1, któ­ re nie pociągają za sobą niewspółmiernych kosz­ tów i dotyczą w szczególności głównych źródeł emisji; w przypadku instalacji wymagających po­ zwolenia zintegrowanego oznacza to stosowanie najlepszych dostępnych technik. § 10. Traci moc rozporządzenie Ministra Środowi­ ska z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych wy­ magań, jakim powinny odpowiadać programy ochro­ ny powietrza (Dz. U. Nr 115, poz. 1003). § 11. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Środowiska: M. Nowicki