Regulation on the list of special minimum conditions for good agricultural practice and environmental protection

МИНИСТЕРСТВО ЗА ЗЕМЈОДЕЛСТВО, ШУМАРСТВО И ВОДОСТОПАНСТВО Врз основа на член 49 став (2) од Законот за земјоделство и рурален развој ("Службен весник на Република Македонија" бр. 49/10, 53/11, 126/12, 15/13, 69/13, 106/13, 177 /14, 25/15, 73/15 и 83/15), министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство донесе ПРАВИЛНИК ЗА ЛИСТА НА ПОСЕБНИ МИНИМАЛНИ УСЛОВИ ЗА ДОБРА ЗЕМЈОДЕЛСКА ПРАКСА И ЗАШТИТА НА ЖИВОТНАТА СРЕДИНА Член 1 Со овој правилник се пропишува Листа на посебни минимални услови за добра земјоделска пракса и заштита на животната средина која е дадена во Прилог и е составен дел на овој правилник. Член 2 Со овој правилник престанува да важи Правилникот за Листа за посебни минимални услови за добра земјоделска пракса и заштита на животната средина (,,Службен весник на Република Македонија" бр 43/13). Член 3 Овој правилник влегува во сила наредниот ден од денот на објавувањето во „Службен весник на Република Македонија". Бр. 02-9882/3 5 октомври 2015 година Министер за земјоделство шумарство и водостопанство, м-р Михаил Цветков, с.р. ПРИЛОГ ЛИСТА НА ПОСЕБНИ МИНИМАЛНИ УСЛОВИ ЗА ДОБРА ЗЕМЈОДЕЛСКА ПРАКСА И ЗАШТИТА НА ЖИВОТНАТА СРЕДИНА Реден Назив на посебните минимални усnови за Обврска за евиденција и број добра земјодеnска пракса и заштита на документација Советодавна поддршка животната средина 1. Посебни минимални услов11 за добра земјоделска пракса и заштита на почвата 1 .1 Минимална покриеност на површината на земјодепското земјиште , Обработпивите површини на земјоделското земјиште, освен пред: изртување на посевите, подготовка на почвата пред сеидба на втора култура, грубото орање на зимска бразда и угар при примена на агроеколошки мерки, треба да бидат покриени: со земјоделски култури или со жетвени/пост-бербени остатоци или 1 - наменски со растителни остатоци (мулч} во зимскиот период . 1.2 Сn=чvвање на обРаснvвање на обРаботливите земiоделски површини со непожелна вегетаuиiа Обраснување на обработливите земјоделски површини со непожелна вегетација и мевели треба да се спречи со соодветно обработување и примена на агротехнички мерки, односно: орање на обработливите површини и/или ослободување на вегетацијата по механички пат или со примена на х.ербициди или со орање или косење на меѓуредовото растојание на постојаните насади. 1.3 1.4 1.5 Одржување на насадкте со повеќеrоди шни култури Повеќегодишнкте насади со лозови, овошни и маслинови култури треба да се одржуваат во добра вегетативна состојба преку редовно кроење направено на начин со кој се регулира растот и плодноста и се одржува вегетативната кондиција на насадот. Минимално обработување на земјоделски површини согласно карактеристиките на земјиштето заради спречување на е ози·а На земјоделски површини со длабока ерозија и ерозија во вид на бразда, како и на површини со накnон од 15% или поголем не треба да се врши орање на земјиштето вертикално по падот на теренот. Земјоделските активности треба да се изведуваат попречно на наклонот на теренот (no изохиnси), со искпучок на : површините засадени со повеќегодишни лозови, овошни и маслинови насади или при премногу тесни и/или парцели со неправилен облик каде поради недостаток од простор за маневрирање попречното обработување на земјиштето е отежнато и опасно. Земјоделската механизација нетреба да се користи на земјоделски површини кои се заситени со вода, поппавени иnи прекриени со снег, освен при неопходна жетва иnи берба. Управување со жетвените остатоци Раститеnните остатоци на обработливкте површини после жетва не треба да се палат, 1.6 освен кога за тоа постои службена наредба заради спречување на ширењето или униwтување на штетни организми ипи во случај на палење на растителни остатоци од плевепи. Анализа на хемиските својства на почвата и примена на ѓубрива согласно потребите за хранпиви материи во почвата Анализа на хемиските својства на почвата, односно анапизата на рН вредноста на почвата, содржината на органските материи (хумус) и содржината на достапен азот (N), фосфор (Р) и калиумот (К), извршена во високообразовна ипи научна институција во Република Македонија или акредитирана пабараторија, земјодепските стопанства со површини над: 20 хектари за поледелски култури, 5 хеК'fари за овошни и лозови насади, Земјоделското стопанство за минерапните и ѓубривата од органско nотекпо во текот на годината треба редовно да ги евидентира: прометот, односно купеното или отстапено органско ѓубриво и • примената на i'убривото за секоја парцела . • 5 хектари за површините со тутун, 2 хектари за градинарски култури отворено и Податоците за fубривото особено на I треба да содржат: вид и количина, содржина на хранлив.и материи и 1 хектар за оранжерии со контролирани услови за производство, треба да ја извршуваат најмалку еднаш во период од 5 години, земајќи ја 2012 година како почетна година . Анализата треба да се применува на парцепи кои се поголеми од 0,3 ха. Анализата може да биде направена су1<цесивно, годишно најмалку за 20% од вкупната обработувана површина на земјоделското стопанство. Примената на ѓубривата од органско потекло и на минерапните ѓубрива за овие земјодепски време на промет или примена. Земјодепското стопанство треба да ги чува финансиските документи и резултатите од извршените хемиски анапизи на почвата и препораките/планот за ѓубрење. Правипно земање на почвениот примерок согласно nреnораките на лабараторијата и испраќање на анализа (доколку самата лабараторија не е во можност стручно да го земе примерокот). Подготовка на препорака/ план за (убрење, еклучително и соодветна технологија и методот за ѓубрење кој треба да ги задоволува земјоделските, економските и еколошките критериуми. Водење на евиденцијата за прометот и примената на минералните и ѓубривата од органско потекло. стопанства треба да се врши врз основа на препорака/ план за ѓубрење изработен ОД страна на стручно лице ОД областа на земјоделските науки. при што во предвид особено се земаат: резултатите од анализата на хемиските својства на почвата, потребите за хранливи материи за дадената култура и очекуваниот принос, климатските услови, содржината на органската материја и структурата на почвата, управувањето со земјиштето, наводнувањето и резултатите од регионалните и локални испитувања на почвата. 2. Пос;ебни минимални ус;лоеи ~ дwра 3емјоделс;ка пракс;а "' 3аwтита на еодата 2.1 Копање на бунар на површина во состав на хидромелиоративните системи Бунар не треба да се копа на површина во Обезбедено позитивно мислење состав на хидромелиоративните системи за кои од страна на надлежниот орган за постојат технички можности за користење на водостопанство за бунар на вода од системот. површина 80 состав на За копање на бунар на површина во состав на хидромелиоративните системи хидромелиоративните системи каде нема каде нема технички можности за технички можности за наводнување треба да се наводнување, како и мислење од обезбеди позитивно мислење од уnравувачот со Мини·стерството за животната водата . средина и просторно планирање за копање на нов бунар на површина 80 состав на хидромелиоративните системи. 2.2 Користење на вода од систем за наводнување Користењето на вода ОД систем за Договор за користење на водата Примена на ефикасни методи за наводнување треба да е регулирано со Договор за на вод нување со испорачателот наводнување заради економична за користење на водата за наводнување на водата. употреба на водата. 2.3 СКЛ\"lеН со испорачателот на водата, односно управувачот со водата. Заради заштита на објектите за наводнување и одводнување не треба да се: • фрла растителен или друг вид на отпад во каналите за наводнување или одводнување, • оштетуваат хидрантските прикл\"IОЦИ и другата хидромеханичка опрема на мрежата за наводнување и • затрупуваат секундарни.е и одводнување. со земја или заоруваат терцијалните ~<анали за Заштита на водите од нитрати од земјоделството Ѓубрењето на почвата со минерални ѓубрива кои содржат Азот и ѓубри вата од органско потекло не треба да се применува на површини на кои е идентификуван значителен ризик за контакт на ѓубривото со површински или подземни води, особено на површини : оддалечени до 3 метри од брегот на nоѕршинс«и води и водотеци со минерални ѓубрива кои содржат нитрати, • оддалечени до 10 метри од брегот на површински води и водотеци и 25 метри од извори и бунари за вода за пиење со ѓубрива од орган:ско потекло, • кои се замрзнати и покриени со покривка од снег повисока од 5 см, заситени со вода на која има појава на водолежини и на поплавени површини и со наклон од 20% и поголем со течни ѓубрива од орган:ско потекло. Земјоделското стопанство треба да го ,документира: • отстаnувањето на вишокот на ѓубриво од органско потекло (количината на азот) на земјоделско стопанство кое има земјоделски површини (вклучително тревни) под ограничувањето за оптеретување со дозволениот број на животни или кое не од гnедува животни и/или • преработувањето на ѓубривото од органско потекло во биогас или компост. Земјоделското стопанство треба да ја евидентира количината на Азот внесена на земјоделски површини во заштитени зони и усогласеноста со пропишаните Подготовк;з на план за управување со ѓубриво од органско потекло (производство, ѓубрење и складирање на ѓубривото во согласност со динамиката на производството на ѓубре и потребите за површините), а со цеп да се избегне или редуцира натрупување на ѓубривото и загадувањето. Обезбедување на складови на арско ѓубриво со соодветни технички карактеристики кои обезбедуваат правилно управување со ѓубривото. Куповите на арско ѓубриво на поле, односно ограничувања најдоцна до 30 балите за складирање на силажата треба да се април во тековната година за оддалечени најмалку 1 О метри од брегот на ѓубривото аплицирано во површински води и 25 метри од извори и бунари претходната календарска година. за вода за пиење, и не треба да се поставуваат врз одводни канали. Количината на азот која се применува на обработливи земјоделски површини во широка заштитна зона за В()дните тела наменети за консумирање од страна на човекот (зона на санитарно ограничување) не треба да биде поголема од: • 250 кг/ха ГОДИШНО, • 170 кг/ха годишно од ѓубривата од органско потекло применети директно преку испаша или со растурање. Оnтималното одгледувани оптеретување со бројот животни по хектар кои на ги произведуваат дозволените количини на килограми на азот од ѓубривата од органско потекло е прикажано во колона 3 од табела број 1 . Земјодепските стопанства кои произведуваат и акумулираат поголеми количини на арско ѓубре во однос на потрошувачка треба да имаат складови за ѓубривото со капацитет најмалку доволен за количините на ѓубриво произведени во периодот кога неговата примена е ограничена согласно овој услов. Складовите треба да одговараат на соодветниот тип на ѓубриво, со технички карактеристики кои: ќе го спречат заrадување·то на подземните и површинските води, намалат влијанието на воздухот и обезбедат минимално губење на хранливите вредности на ѓубривото. Складовите треба да се направени и.ли најмалку со отпочната постапка на градба, додека крајниот рок за нивно завршување е 30 ноември 2016 година. Ограничувањето за дозволената количина на азот во заштитените зони и складирањето на арското ѓубриво се однесува на земјоделските стопанства со интензивно одгледување на животни кои по стопанство имаат повеќе од: 20 грла говеда, 100 грла свињи за тов и/или 10 маторици и 5.000 несилки или 10.000 бројлери QДГледани на годишно ниеQ. Табела број 1. Дозволено оптеретување на обработлива површина од 1 ха со број на животни во однос на количините на азот од ѓубривата од органско потекло 2.3.1 Табела број 1. Дозволено оптеретување на обработлива површина од 1 ха со број на животни во однос на количините на азот од ѓубри вата од органско потекло 1. Дозволена 2. Содржана З Дозволено оптеретување на број на животни no хектар за дозволени количина. количина на количини на килограми на N /ха Вид на ѓубриво кое што ѓубриво според хранливи материи граничните кг/ха се користи вредности на N т/ха N Р2Оѕ к,о Говеnско 34 170 102 170 2,43 (еозрз.сни гоееnа), 4 (од 12-24 м), 8, 1 (од 6-12 м), 16,2 (теле до 6м) Коњско 28 170 85 170 2,8 Овчо 21 170 106 170 16 2 Свинско 28 170 142 113 7 (маторици), 14,2 (товни свињи) Кокошкино - нес1~лки 11 170 147 57 500 Броiлерско 1 5,5 170 170 110 800 1 Говедски компост 8 170 180 65 Течно rоведско(Vбриво 42 мЈ/ха 170 85 210 1 Течно свинско l'убриво 34 мЗ/ха 170 136 102 1 2.4 Заштита на подземните води од загадување со испуштање на супстанции 1 Опасните супстанци како што се: минерални масла, горива, средства за заu.тита на растенијата и ветеринарни медицински препарати, како и течности од nром11вање на животни или фекалии не треба да се испуштаат во водотеците и подземните води. Опасните супстанци на земјоделското стопанство треба да се складираат и манипулираат на начин со кој ќе ое спречи нивно истекување во водите. Отстранувањето на амбалажата и остатоците ОД опасните супстанции треба да биде нештетно по околината и здравјето на луѓето. Испуштање на отпадни води, фрлање на материи и супстанции во водата е можно само со п~тходно прибавена „Дозвола за испуштање во водите", издадена од Министерството за животна соедина и просторно планирање. 3. Посебни М~.iимални услови за добра земјоделска пракса при заштита на растенија 3.1 И~ор и примена на производи за заштита на растенија Заштитата на растенијата треба да се изведува Земјоделските стопанства кои - Правилен начин на примена само со производи кои се наоѓаат на Листата на применуваат производи за на производите за заштита на одобрени производи за заштита на растенија и заштита на растенијата треба да растенијата согласно тоа за намена и на начин соодветни на водат редовна ев11денција за оеалните потреби за заштита 3.2 упатството од производитепот. Производите за заштита на растенијата не треба да се применуваат во: набавката на средствата, третирањето на растенијата и на раститепните производи и појас од најмапку 1 о метри од извори на I запихите на производите за вода и од брегот на површински води, заштита на растенијата согласно закон. во фаза на цветање на растенијата за оние производи за кои во упатството за користење стои дека се токсични за пчепи. Пред примена на производи за заштита на растенијата кои се со ризик no здравјето на nчепите, сопствениците на пчели во радиус до 2 километри треба да се известат за местото и времето на аппикацијата заради превземање на општи мерки за заштита на пчелите. Мониторинг на болести на растенија Здравствената состојба на посевите и насадите земјоделските стопанства треба редовно да ја контролираат во текот на годината и за карантинските појави на штетни организми треба веднаш да го известат фитосанитарниот инспектор и/ипи Фитосанитарната управа при Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. Земјоделските стопанства треба да ги превземат сите мерки утврдени од страна на фитосанитарниот инспектор и/или Фитосанитарната управа за спречување на ширењето, односно уништување на wт,:,тните организми. Земјоделските стопанства за извршените контроли и регистрираната здравствена состојба на посевите и насадите во моментот на прегледот треба да водат евиденција согласно закон. . . . на растенијата (правилен избор на средства за заштита, одредување на дозите како и изведување на третманот со производите за заштита) . Начин на водење на евиденција за набавката на средствата за заштита на растенија и спроведените мерки за заштита на посевите и насадите. Методи на вршење на прегледи, визуелна идентификација на болестите и штетниците и начините за водење на евиденција за извршените прегледи. Најнови сознанија за појава на штетни организми и плевели, како и превенција и соодветна заштитата ОД истите. Начин на водење на евиденција за извршените контроли и регистрираната здравствена состојба на посевите и насадите во моментот на прегледот 3.3 Заштита на здравјето на луfето при примена на производите за заштита на растенијата Заради заштита на здравјето на луfето при I Заштита на здравјето на луfето примена на производите за заштита на растенијата треба да користат: заштитни маски, ракавици, кабаници и чизми во случај на механизирана заштита на растенијата (со турбо амортизер}, односно најмалку маска и ракавици при рачно аплицирање на средствата за заштита. Во текот на аnликацијата на средствата не е дозволена консумација на храна, течности или цигари. При примената на производите за заштита на растенијата, особено во близина на населени места, потребно е да се води сметка и за. здравјето на потенцијално засегнатото население со третманот. при примена на производи за заштита на р:астенијата. 4. Посебни минимални услови за добра земјоделска пракса и заштита на животната средина при одгледување на животни 4.1 Идентификација, регистрација и пријавување на движење на животните Земјоделските стопанства кои одгледуваат говеда, овци, кози , свињи или пчели треба да: обезбедат регистрација на Земјоделските стопанства треба да обезбедат договор со овластено ветеринарно друштво и во законски пропишаниот рок да ја чуваат документацијата поврзана со идентификација, одгледу валиштето, ги пријават сите промени во одгледувалиштата, вршат попис на одгnедувалиштето и редовно го водат регистерот на одгледувалиште, регистрација и движење на ОД • обезбедат навремена идентификација и животните и документите регистрација на животните согласно регистерот на одгледувалиште. роковите пропишани во закон, водат евиденција за купо-продажба, nр,емест ување или смрт на животните и податоците за промените навремено rи дос;авуваат во Централната електронска база на податоци за идентификација и реn,~с;рација на животните преку ветеринарното друштво со кое с;очарот има скпvчено договоо. 4.2 СnооведУ.вање на мер,ки за з.gоавствена заштита на животните 1 Земјоделските с;опанс;ва треба да rи Земјоделските стопанства треба Запознавање со мерките за спроведат мерките за здравс;вена заштита на да ја чуваат документацијата здравствена заштита на животните согласно Проrрамите за сузбивање и поврзана со спроведената жмвотните согласно Проrрамите искоренување на заразни болес;и и Годишната здравствена заштита на животни. за сузбивање и искоренување на наредба за здравс;вена заштита на животните. заразни болести и Годишната наредба за здравствена заштита на животните. 4.3 Контоола на заоазни болести на животните Земјоделските стоnанс;ва кои одrледуваат Препознавање на симптомите на говеда, овци, кози , свињи, живина и пчели и заразните болести на животните дpyn,i животни, сомнителните или очигледни и соодветно постапување при случаи на појави на заразни болести треба да: сомнителни или очигледни ги пријават на овластеното ветеринарно случаи на појави на заразни друштво; болести . го ограничат движењето на заразените животни и спречат секаков контакт со луfето и други животни и • после прегледот да ги спроведат nооnишаните меаки од наn,.•бата. 4.4 Пооuена на влиiанието воз животната соедина на одглеnvвањето на животни Задолжителна процена на влијанието врз Земјоделските стопанства треба животната средина т1реба да се спроведе за да обезбедат елаборат за заштита земјоделски стопанства кои одгледуваат повеќе на животната средина и документ од 20.000 места за несилки и 40.000 места за од единиците на локална бројлер и , односно 1. ООО места за свињи за самоуправа за тековно гоење (над 30 кr) или 350 места за маторици. спроведување на наодите од Земјоделските стопанства кои имаат спроведено проценката на влијанието врз задолжителна процена на вnијанието врз животната средина. животната средина треба соодветно да ги иммементиоаат nооnишаните насОf(и.