Phytopharmacy Law

Стр. 14 - Бр. 302 18 декември 2020 ndërmerr masat për parandalimin e rrezikut të inspektoratit kompetent në afatin e përcaktuar me aktvendim (neni 18 paragrafi (1)). (2) Gjobë në shumë prej 2.000 deri 6.000 euro në kundërvlerë me denarë do t’i shqiptohet për kundërvajtje personit juridik i cili është tregtar i vogël për kundërvajtjen nga paragrafi (1) i këtij neni. (3) Gjobë në shumë prej 3.000 deri 9.000 euro në kundërvlerë me denarë do t’i shqiptohet personit juridik i cili është tregtar i mesëm për kundërvajtjen nga paragrafi (1) i këtij neni. (4) Gjobë në shumë prej 6.000 deri 20.000 euro në kundërvlerë me denarë do t’i shqiptohet personit juridik i cili është tregtar i madh për kundërvajtjen nga paragrafi (1) i këtij neni. (5) Gjobë në shumë prej 500 deri 1.000 euro në kundërvlerë me denarë do t’i shqiptohet personit përgjegjës në personin juridik për kundërvajtjen nga paragrafi (1) i këtij neni. (6) Gjobë në shumë prej 250 deri 750 euro në kundërvlerë me denarë do t’i shqiptohet personit fizik ose tregtarit-individ për kundërvajtjen nga paragrafi (1) i këtij neni. Sanksione dhe masa të veçanta kundërvajtëse Neni 32 (1) Për kundërvajtjet nga neni 30 i këtij ligji, të cilat janë bërë me qëllim që kryerësi për vete ose për person tjetër të përfitojë dobi pronësore ose kundërvajtja është bërë nga grupi i organizuar i personave ose gjatë vitit kalendarik kryerësi e përsërit kundërvajtjen, gjykata kompetente mund të shqiptojë gjobë në lartësi të dyfishtë nga gjoba e paraparë me nenin 30 të këtij ligji. (2) Për kundërvajtjet nga neni 31 i këtij ligji, të cilat janë bërë me qëllim që kryerësi për vete ose për person tjetër të përfitojë dobi pronësore ose kundërvajtja është bërë nga grupi i organizuar i personave ose gjatë vitit kalendarik kryerësi e përsërit kundërvajtjen, gjykata kompetente mund të shqiptojë gjobë në lartësi të dyfishtë nga gjoba e paraparë me nenin 31 të këtij ligji. (3) Për kundërvajtjet nga nenet 30 dhe 31 të këtij ligji, kur ekziston rrezik kundërvajtja të përsëritet, personit juridik do t’i shqiptohet edhe sanksion kundërvajtës ndalim i përkohshëm për kryerjen e veprimit të veçantë në kohëzgjatje prej tre muajsh deri në dy vjet. (4) Për kundërvajtjet nga neni 30 i këtij ligji, personit përgjegjës në personin juridik, personit fizik, përkatësisht tregtarit-individ do t’i shqiptohet edhe sanksion kundërvajtës ndalim për kryerjen e profesionit, veprimtarisë ose detyrës në kohëzgjatje prej tre muajsh deri në një vit. (5) Kur me kundërvajtjet nga nenet 30 dhe 31 të këtij ligji, kryerësi do të fitojë dobi pronësore, gjykata do t’ia marrë edhe dobinë pronësore e cila është realizuar me bërjen e kundërvajtjes. Procedura për lëshimin e urdhërpagesës kundërvajtëse Neni 33 (1) Për kundërvajtjet nga nenet 30 dhe 31 të këtij ligji, inspektori kompetent do të zbatojë procedurë për lëshimin e urdhërpagesës kundërvajtëse, në pajtim me Ligjin për kundërvajtje. (2) Inspektorati kompetent mban evidencë për urdhërpagesat e lëshuara kundërvajtëse dhe për rezultatin e procedurave për lëshimin e urdhërpagesës kundërvajtëse. Kreu 7 DISPOZITA KALIMTARE DHE PËRFUNDIMTARE Afate për miratimin e akteve Neni 34 Aktet nënligjore të parapara me këtë ligj do të miratohen në afat prej tre muajsh nga dita e hyrjes në fuqi të këtij ligji. Zbatim i prolonguar Neni 35 Dispozitat nga neni 11 paragrafi (3), neni 13 paragrafi (6), neni 15, neni 16, neni 27 paragrafi (2) dhe neni 28 do të zbatohen pas aderimit të Republikës së Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian. Hyrja në fuqi Neni 36 Ky ligj hyn në fuqi në ditën e tetë nga dita e botimit në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë së Veriut”. 4121. Врз основа на членот 75, ставови 1 и 2 од Уставот на Република Северна Македонија, претседателот на Република Северна Македонија и претседателот на Со бранието на Република Северна Македонија издаваат У К А З ЗА ПРОГЛАСУВАЊЕ НА ЗАКОНОТ ЗА ФИТОФАРМАЦИЈА (*) Се прогласува Законот за фитофармација(*), што Собранието на Република Северна Македонија го донесе на седницата одржана на 16 декември 2020 година. Бр. 08-4525/1 Претседател на Република 16 декември 2020 година Северна Македонија, Скопје Стево Пендаровски, с.р. Претседател на Собранието на Република Северна Македонија, м-р Talat Xhaferi, с.р. З А К О Н ЗА ФИТОФАРМАЦИЈА ( * ) I. ОПШТИ ОДРЕДБИ Член 1 Предмет (1) Со овој закон се уредуваат правилата за регис трирање и авторизација на фитофармацевтските произ води во трговска форма и за нивно пласирање на паза рот, производството, употребата и контролата на тери торија на Република Северна Македонија, се утврдува ат правилата за одобрување на активни супстанции, ан *Со овој закон се врши усогласување со Регулативата на Советот 2009/1107 ЕЕС од 21 октомври 2009 година за пласирање на паза рот производи за заштита на растенијата и укинување на Дирек тивите 79/117/ЕЕЗ и 91/414/ЕЕЗ на Советот. CELEX бр. 32009R1107 и Директива 2009/128/ЕЗ на Европскиот парламент и на Советот од 21 октомври 2009 за воспоставување рамка за деј ствување на Заедницата за да се постигне одржлива употреба на пестициди. CELEX бр. 32009L0128 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 15 тидоти и синергисти од кои фитофармацевтските про изводи се состојат или кои што се содржани во нив, правилата за адитиви и коформуланти, како и резидуи од фитофармацевтските производи. (2) Со овој закон се утврдува рамка за постигнува ње на одржлива употреба на фитофармацевтските про изводи со намалување на ризиците и влијанијата од нивната употреба врз здравјето на луѓето, животните и животната средина и следење на принципите на интег рирана заштита на растенијата. Член 2 Цел (1) Целта на овој закон е да се обезбеди високо ни во на заштита на здравјето на луѓето, животните и жи вотната средина, подобрување на функционирањето на пазарите, како и подобрување на земјоделското произ водство. (2) Овој закон се заснова на принципот на претпаз ливост, осигурувајќи дека активната супстанца или фи тофармацевтски производи кој се пласира на пазарот нема негативен ефект врз здравјето на луѓето или жи вотните или на животната средина, вклучувајќи ги и случаите кога постои научна несигурност во врска со ризиците поврзани со здравјето на луѓето или живот ните или животната средина што произлегуваат од употребата на овие производи. (3) Со овој закон се поттикнува развојот и воведу вање на интегрирано управување со штетни организми и алтернативни пристапи и техники со цел да се нама ли зависноста од употребата на фитофармацевтските производи. Член 3 Фитосанитарна управа (1) Фитосанитарната управа како орган во состав на Министерството за земјоделство, шумарство и водоос топанство е надлежна за спроведување на активностите од областа на фитофармација. (2) Фитосанитарната управа е надлежен орган за одобрување на активни супстанции, антидоти, синер гисти, адитиви и други додатоци во фитофармацевт ските производи како и регистрација и авторизација на самите фитофармацевтски производи, извршување на административни задачи од областа на пласирање на пазар на фитофармацевтските производи и опрема за нивна апликација, одржливата употреба на фитофар мацевтските производи, организирање на обуките и ис питите за професионалните корисници, советници и дистрибутери како и други активности во областа на фитофармацијата. (3) Со исклучок на одредбите од ставовите (1) и (2) на овој член, Министерството за земјоделство, шумар ство и водостопанство е надлежен орган за поттикнува ње на мерките за спроведување на интегрирана зашти та и вкрстена сообразност согласно со прописите од областа на земјоделството и руралниот развој. Член 4 Дефиниции (1) Oдделни изрази употребени во овој закон го имаат следново значење: 1) „фитофармацевтски производ“ се комерцијални производи кои доаѓаат до корисникот, а се составени или содржат активна супстанца, антидоти, синергисти и се применуваат за следниве цели: а) заштита на растенијата или растителните произ води од сите штетни организми или да го спречат деј ствувањето на штетните организми, освен ако главна цел на овие производи е хигиената, а не заштита на растенијата и растителните производи; б) влијание врз животните процеси на растенијата како што е нивниот раст, но на поинаков начин од хранливите материи; в) конзервирање на растителните производи, докол ку тие супстанци или производи не се регулирани со посебни акти за конзерванси; г) уништување на несаканите растенија или делови од растенија со исклучок на алгите, освен ако овие про изводи се применуваат на почвата или вода со цел заш тита на растенијата; д) спречување или сузбивање на несаканиот раст на растенијата со исклучок на алгите, освен ако произво дите се применуваат на почва или вода со цел заштита на растенијата; 2) „авторизација на фитофармацевтски производи“ е постапка за издавање на документ со кој Фитосани тарната управа го регистрира/одобрува пласирањето на пазарот на фитофармацевсткиот производ на територи јата на Република Северна Македонија; 3) „адитиви“ (анг. adjuvant) се супстанци или подго товки кои се состојат од коформуланти или подготовки кои содржат еден или повеќе коформуланти во форма во која се доставуваат до крајниот корисник (во конеч на форма) и се пласираат на пазарот, кои треба да би дат мешани со фитофармацевтските производи од стра на на корисникот, со што се постигнува подобрување на ефикасноста или други пестицидни својства на употребениот фитофармацевтски производ; 4) „активни супстанци“ се супстанци, вклучувајќи ги и микроорганизмите кои имаат општи или специ фични ефекти врз штетните организми или растени јата, делови од растенијата или растителните произ води; 5) „антидот“ (анг.safeners) е супстанца или произ вод кој се додава на фитофармацевтскиот производ со цел да се елиминира или да се намали фитотоксичниот ефект на производот; 6) „биодиверзитет“ е варијабилност помеѓу живите организми од сите извори, вклучувајќи копнени, мор ски и други водни екосистеми и еколошки комплекси од кои тие се дел; оваа варијабилност може да вклучу ва разновидност во рамките на видовите, помеѓу видо ви и разновидност на екосистемите; 7) „воздушно третирање“ е апликација на фитофар мацевтски производи од воздухoплов (авион или хели коптер); 8) „генетски модифицирани организми“ (во ната мошниот текст: ГМО) е секој организам вклучувајќи го секој микроорганизам, со исклучок на човечките суш тества, во кој генетскиот материјал е променет на на чин кој природно не се случува со процесите на разм ножување и/или природна рекомбинација. Како ГМО се смета и комбинација од ГМО; 9) „добра експериментална пракса“ е практика во согласност со одредбите на Насоките 181 и 152 на Ев ропската и Медитеранската организација за заштита на растенијата (ЕППО); 10) „добра земјоделска пракса“ (ДЗП) e национално препорачана, одобрена или регистрирана безбедна употреба на фитофармацевтски производи при реални услови во која било фаза од производството, складира њето, транспортот, дистрибуцијата и преработката на храната или храната за животни. Поимот, исто така, ја посочува примената на принципите на интегрирано уп равување со штетни организми, како и употребата на минимално количество на фитофармацевтски произво ди и определувањето на МНР на најниско ниво што овозможува добивање на саканите резултати; Стр. 16 - Бр. 302 18 декември 2020 11) „добра пракса за заштита на растенијата“ (ДПЗР) е пракса согласно која се избира, дозира и рас пределува времето на третирање на растенијата или растителните производи со фитофармацевтски произ води, во согласност со условите за нивната одобрена употреба за да се обезбеди прифатлива ефикасност со минимално потребно количество, земајќи ги предвид локалните услови и можностите за агротехнички мерки и биолошка контрола; 12) „добра лабораториска пракса" (ДЛП) е систем за квалитет кој се занимава со организациските проце си и условите под кои вон клиничките здравствени и еколошки безбедносни истражувања се планираат, се изведуваат, се следат, се евидентираат, се архивираат и се известуваат; 13) „економски оператор“ е лице кое е вклучено во ланецот на пуштање во промет на фитофармацевстки производ, вклучувајќи ги и производителите, трговци те на големо, трговците на мало, продавачите добаву вачите и дистрибутерите; 14) „животна средина“ е просторот со сите живи организми и природни богатства, односно природните и создадените вредности, нивните меѓусебни односи и вкупниот простор во кој живее човекот и во кој се сместени населбите, добрата во општа употреба, ин дустриските и другите објекти, вклучувајќи ги и меди умите и областите на животната средина се водите (вклучувајќи ги подземните, површинските, преодните, крајбрежните и морските), седиментите, почвите, воз духот, земјата, дивите видови на флората и фауната, како и сите нивни меѓусебни односи со други живи ор ганизми; 15) „носител на решение за одобрување /авториза ција“ е секој економски оператор кој поседува управен акт за пуштање во промет на фитофармацевтски произ вод; 16) „интегрирана заштита на растенијата“ е земање предвид на сите достапни методи за заштита на расте нијата, а потоа интегрирање на соодветни мерки со кои се намалува развојот на штетните организми и се од ржува употребата на фитофармацевтските производи и други форми на сузбивање до нивоа кои се економски и еколошки оправдани и ги намалуваат или минимизи раат ризиците врз здравјето на луѓето, животните, како и ризиците врз животната средина, потенцирајќи го од гледувањето на здрави растителни култури со најмали можни нарушувања на агроеколошките системи и пот тикнувајќи ги природните механизми за контрола на штетните организми; 17) „каренца“ е дефиниран временски период кој треба да помине од последната примена на фитофар мацевтскиот производ до берба односно жетва или до ставање во промет на примарните земјоделски произ води од растително потекло за фитофармацевтските производи кои се употребуваат во скадови; 18) „испитувања и студии“ се истражувања или ек сперименти чија цел е да се одредат карактеристиките и однесувањето на активната супстанца или фитофар мацевтски производи, да се предвиди изложувањето на активни супстанци и/или нивни соодветни метаболити за да се утврди безбедно ниво на изложеност и да се воспостават услови за безбедна употреба на фитофар мацевтските производи; 19) „коформуланти“ се супстанци или подготовки кои се користат или се наменети за користење во фито фармацевтските производи или помошни средства, но не се ниту активни супстанци, ниту антидоти, ниту си нергисти; 20) „максимално ниво на резидуи“ (МНР) се горни те дозволени граници на концентрација на резидуи на фитофармацевтски производи во растенија и растител ни производи или на храна или храна за животни врз основа на добрата земјоделска пракса и најниско изло жување на потрошувачите неопходни да се заштитат ранливите групи на потрошувачи; 21) „метаболит“ е секој продукт од разложување на фитофармацевтските производи или активните суп станци, антидотите, синергистите или помошни сред ства, кој е формиран во организми или во животната средина. Метаболитот се смета за соодветен ако постои причина да се претпостави дека ги има суштинските својства за да се спореди со изворната материја во од нос на нејзината целна биолошка активност или ако создава повисок или споредлив ризик за организми ка ко изворната материја или ако поседува одредени ток сиколошки својства кои се сметаат за неприфатливи. Таквиот метаболит е релевантен за одлуката за автори зација или за дефинирање на мерки за намалување на ризикот; 22) „микроорганизам“ е секоја микробиолошка единка, клеточна или неклеточна, вклучувајќи ги и ни жите габи и вируси, способна за репликација или за пренесување на генетски материјал; 23) „минорна употреба“ е употреба на фитофар мацевтски производи за растенија или растителни про изводи кои: а) не се широко застапен во земјоделското произ водство или б) се широко застапени во земјоделското производ ство, но кога е потребно да се задоволат посебни бара ња во однос на заштитата на растенијата; 24) „непрофесионален корисник“ е лице кое корис ти фитофармацевтски производи наменети за непрофе сионални корисници (корисници аматери); 25) „нехемиски методи“ се алтернативни методи за управување со штетни организми кои се базирани на агротехнички, физички, механички и биолошки методи за контрола на штетни организми, а се замена на хе миските методи; 26) „овластено службено лице“ е лице определено за спроведување на активностите од овој закон, ја ком плетира и води постапката и ги потпишува актите сог ласно со прописите за општата управна постапка; 27) „одобрување на фитофармацевтски производи“ e административна постапка со која Фитосанитарната управа одобрува пласирање на пазар на производ на те риторија на Република Северна Македонија и за кој е издадено решение за одобрување/лиценца за пласира ње на пазар на фитофармацевтски производ; 28) „основна супстанца“ e активна супстанца која ги исполнува критериумите за прехранбени произво ди согласно со прописите од областа на безбедност на храна; 29) „опрема за апликација на фитофармацевтски производи“ е секоја опрема чија намена е нанесување на фитофармацевтски производи, вклучувајќи ги и до датоците кои се од суштинско значење за успешно функционирање на таквата опрема, како што се распр скувачи, манометри, груби и фини филтри, уреди за чистење на резервоари и друго; 30) „пласирање на пазар“ e чување со цел продажба на територијата на Република Северна Македонија, вклучувајки и понуда за продажба, како и секоја друга форма на трансфер без разлика дали е бесплатно или не, како и продажба, дистрибуција и складирање за дистрибутивни цели и друга форма на трансфери меѓу нив, меѓутоа не да се вратат на претходниот продавач; 31) „подготовки“ се смеси или раствори составени од две или повеќе супстанци наменети за употреба ка ко фитофармацевтски производи или како помошни средства; 32) „помошни фитофармацевтски средства“ можат да бидат: феромони, обоени лепливи ленти, мирисни ловилки, светлосни ловилки, апарати за ултразвук и 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 17 други помошни фитофармацевтски средства кои не содржат активна материја ниту мешавини од активна материја и некоја друга составна компонента на фито фармацевтски производ; 33) „правилна употреба“ e користење на фитофар мацевтските производи во согласност со упатството и информациите на етикетата, вклучувајќи ја и подготов ката на пропишаните концентрации, почитување на принципите на добра пракса за заштита на растенијата, интегрирано управување со штетни организми и заш тита на животната средина како и нецелните орга низми; 34) „производител“ е економски оператор кој са мостојно произведува фитофармацевтски производ, ак тивни супстанци, антидоти, синергисти, коформу ланти, адитиви или помошни фитофармацевтски сред ства, или кое склучува договори за производство со друга страна или правно лице определено од страна на производителот како негов единствен претставник; 35) „производство“ е изработка и доработка, обли кување, преработка, полнење, преточување, мешање на секоја формулација на активни супстанци меѓу произ води и конечни производи со хемиски, физички или биолошки процеси и постапки, препакување, како и пренос и складирање; 36) „професионален корисник“ е секое лице кое употребува фитофармацевтски производи во текот на неговата професионална активност, вклучувајќи опера тори, техничари, работодавци и самовработени луѓе, како во земјоделството така и во други сектори; 37) „ранливи групи“ се лица на кои им е потребно посебно внимание при проценувањето на акутни и хро нични здравствени последици од фитофармацевтските производи. Тука припаѓаат трудници и доилки, нероде ните деца, бебиња и деца, стари лица, работници и луѓе кои подлежат на висока изложеност на фитофар мацевтски производи во текот на подолг период; 38) „растенија“ се живи растенија и живи делови од растенија, вклучувајќи го и семето. Живи делови од растенија се: овошје, во ботаничка смисла, кое не е зачувано со длабоко замрзнување, зеленчук, во ботаничка смисла, кој не е зачуван со длабоко замрзнување, клубени, луковици, ризоми и други подземни де лови за репродукција, режано цвеќе, гранки и листови, папки, калем гранки, подници и резници, исечени дрвја со листови, растенија во култура на ткиво и семе во ботаничка смисла кое е наменето за се ење. 39) „растителни производи“ се производи од рас тително потекло, не обработени или на кои им била извршена едноставна обработка, доколку не се расте нија во смисла на точката 38 од овој член. Растителен производ е и дрвен материјал, доколку ја има зад ржано целата или дел од својата природнацилиндрич на форма, со или без кора, или доколку истиот е во форма на резанки, честици, струготини, парченца или отпадок и доколку се користи во форма на дрво за зац врстување на товар, дрво кое се става меѓу товарот ка ко раздвојувач, платформи за товар или амбалажа која се користи при транспорт на објекти од секаков вид, под услов истиот да претставува ризик по здравјето на растенијата; 40) „решение за одобрување / авторизација на фито фармацевтски производи“ е административен акт со кој Фитосанитарната управа одобрува пласирање на пазарот и употреба на фитофармацевтски производи на територијата на Република Северна Македонија; 41) „резидуи од фитофармацевтски производи“ се резидуи вклучувајќи активни супстанции, метаболити и/или остатоци или производи на реакцијата на актив ни супстанции во моментот или кои претходно биле користени во фитофармацевтските производи и кои се присутни во или на производите од растително или жи вотинско потекло или храна за животни, вода за пиење или на други места во животната средина и кои се ре зултат од употребата на производ за заштита на расте нијата; 42) „синергист“ е супстанца или подготовка кој не покажува активност или покажува слаба активност ка ко фитофармацевтски производи, но го зголемува деј ството на активната супстанца или супстанците при заштитата на растенијата; 43) „советник“ е секое лице кое стекнало соодветна стручност и дава совети за заштита на растенијата за безбедна употреба на фитофармацевтските производи во рамките на својата дејност или давање на трговски услови, вклучувајќи по потреба и приватни самоврабо тени, советодавни служби и јавни советодавни служби; 44) „супстанци“ се хемиски елементи и нивни сое диненија во природен облик или добиени со производ ство, вклучувајќи ги сите нечистотии кои произлегува ат од процесот на производство; 45) „супстанца со можен ризик“ е секоја супстанца која има способност да предизвика несакан ефект врз луѓето, животните или животната средина и е присутна или се образува во фитофармацевтски производи во концентрација доволна да предизвика таков ефект; 46) „третирано семе“ е семе на кое е аплициран фи тофармацевтски производ; 47) „третман после берба“ e третман на растенија или растителни производи после берба во изолиран простор, каде не е возможно истекување на фитофар мацевтски производи со кои се врши третманот, (на пример во склад); 48) „штетни организми“ се организми кои припаѓа ат на животинскиот или растителниот свет, вируси, ми коплазми или други патогени организми, кои се штет ни за растенијата или растителните производи; 49) „индикатор за ризик“ е резултат од методот за пресметување кој се користи за оценување на ризиците од фитофармацевтските производи врз човековото здравје и/или животната средина; 50) „потврда за пристап“ е оригинален документ со кој сопственикот на заштитените податоци според оваа регулатива се согласува со употребата на таквите пода тоци во согласност со посебните услови од страна на надлежниот орган, со цел добивање на одобрение на фитофармацевтски производи или одобрување на ак тивната супстанција, синергист или антидот во корист на друг барател; 51) „заштита на податоци“ е привремено право на сопственикот за вршење на тестирање или студија за да се избегне неговата употреба во корист на друг бара тел; 52) „храна и храна за животни” е секоја супстанција или производ, во преработена, делумно преработена или непреработена состојба, наменет да биде или се очекува да биде консумиран за исхрана на луѓето или животните како и сите супстанции, намерно вградени во храната во текот на нејзиното производство, подгот вување или преработка; 53) „оранжерии“ е директно достапна, неподвижна, затворена просторија за производство на култури, воо бичаено со проѕирна надворешна конструкција, која овозможува контролирана размена на материјали енер гија со околината и кој спречува ослободување на фи тофармацевтски производиво животната средина. За целите на овој закон затворени простории за растител Стр. 18 - Бр. 302 18 декември 2020 но производство каде надворешната конструкција не е проѕирна (на пример, за производство на печурки или цикорија) кои, исто така, се сметаат како оранжерии; 54) „реклама“ е начин на промовирање на продаж бата или употреба на фитофармацевтски производи (за некој друг кој не е имател на одобрението, лице кое го пласира на пазарот фитофармацевтскиот производ и неговите агенси), преку печатени или електронски ме диуми; 55) „нечистотија“ е која било компонента освен чистата активна супстанција и/или варијанта кој е при сутна во технички материјал (вклучувајќи и компонен ти со потекло од процесот на производство или од разложување за време на складирањето) и 56) „калибрација и техничка проверка на опремата за апликација“ е постапка со која се обезбедува праа вилно и рамномерно нанесување на препорачаните до зи од фитофармацевтскиот производ, што е неопходно за ефикасност на третманот за заштита на растенијата (проверка за исправно функционирање на опремата, проток на цевките, запушување на дизните, исправност на манометарот, чистотата на филтрите итн.). Член 5 Стручна комисија од областа на фитофармацевтските производи (1) За утврдување на стручните работи од областа на одобрување на фитофармацевтските производи, со ветување, давање предлог - мерки кои се однесуваат на заштита на државата од внесување и употреба на одре дени штетни агенси, фитофармацевтските производи, опрема за апликација на фитофармацевтските произво ди се формира Стручна комисија од областа на фито фармацевтските производи (во натамошниот текст: Стручната комисија) која се состои од експерти од об ласта на фитопатологија, ентомологија, хербологија, физиологија на растенијата, фитофармацевтски произ води, хемија, технологија, токсикологија, екотоксико логија и опрема за апликација. Во стручната комисија членови се и раководните службеници во организацио ната единица за фитофармација во Фитосанитарната управа. (2) Стручната комисија е постојано стручно тело во кое задолжително членуваат по најмалку по еден ек сперт од областите од ставот (1) на овој член. Со Стручната комисија претседава овластеното службено лице кое е одговорно за водење и комплетирање на по стапките од надлежност на комисијата. Бројот на чле новите на комисијата е 15 члена. Мандатот на комиси јата е пет години. (3) Експертите од ставот (1) на овој член треба да ги исполнуваат следниве услови: 1) во областа на фитопатологија, ентомологија, хер бологија и фитофармацевтски производи на ниво на квалификациите VIII според Македонската рамка на квалификации, научно подрачје биотехнички науки заштита на растенија со најмалку десет години искус тво во струката; 2) во областа на физиологија на растенијата на ниво на квалификациите VIII според Македонската рамка на квалификации, научно подрачје биотехнички науки растително производство или научно подрачје при родно-математички науки - биологија со најмалку по десет години искуство во струката; 3) во областа на хемија и технологија на ниво на квалификациите VIII според Македонската рамка на квалификации, научно подрачје природно-математички науки – хемија или научно подрачје хемиско – техно лошки науки – хемиско инженерство или хемиска тех нологија со најмалку десет години искуство во стру ката; 4) во областа на токсикологија на ниво на квалифи кациите VIII според Македонската рамка на квалифи кации, научно подрачје медицински науки и здравство – фундаментални медицински или фармацевтски или научно подрачје на биотехнички науки ветеринарна медицина или сточарство или техничко –технолошки науки – технологија на прехранбени производи со нај малку десет години искуство во струката; 5) во областа на екотоксикологија на ниво на квали фикациите VIII според Македонската рамка на квали фикации, научно подрачје природно математички нау ки – биологија, биохемија, или научно подрачје тех ничко технолошки науки – животна средина или науч но подрачје на биотехнички науки пчеларство, рибар ство со најмалку десет години искуство во струката и 6) во областа на опрема за апликација на ниво на квалификациите VIII според Македонската рамка на квалификации, научно подрачје техничко технолошки науки – машинство или биотехнички науки растително производство, овоштарство, лозарство или заштита на растенија со најмалку десет години искуство во стру ката. (4) Стручната комисија дава мислења, сугестии и предлага мерки кои се однесуваат на: 1) заштита од внесување, производство, пласирање и употреба на штетни активни супстанци и фитофар мацевтски производи; 2)обука на професионалните корисници, советници и дистрибутери на фитофармацевтските производи; 3)опремата за апликација на фитофармацевтски производи; 4) минимизацијата на ризикот кој се однесува на мерките за употреба на фитофармацевтски производи; 5) приоритетите во истражувањето и 6) други значајни прашања од областа на фитофар мацијата. (5) Стручната комисија во областа дава извештаи до министерот за својата работа, најмалку еднаш го дишно на крај од годината изготвува извештај со пред лог-мерки за спречување на одредени последици. (6) Членовите на стручната комисија не можат да бидат поврзани со подносителите на барања или со правните и физичките лица кои произведуваат или пла сираат на пазар производи во смисла на судир на инте реси. За спречување на судир на интереси, соодветно се применуваат прописите за спречување на корупција та и судир на интереси. Во постапката на одобрување на фитофармацевтските производи, членовите на стручната комисија потпишуваат изјава за непостоење на судир на интереси. (7) Стручната комисија со решение ја формира ми нистерот за земјоделство, шумарство и водостопан ство. (8) Стручната комисија е одговорна за спроведено то оценување на досието и дадениот предлог за одоб рување на фитофармацевтскиот производ во постапка за взаемно признавање од членот 18 од овој закон како и на оценката на тестовите од евалуацијата при првата регистрација на фитофармацевсткиот производ. (9) Областите во кои се врши евалуација за прва регистрација се: 1) биолошка ефикасност на фитофармацевтскиот производ; 2) евалуација на идентитетот, физичко-хемиските својства на фитофармацевтски производи и аналитички методи; 3) евалуација на токсикологијата на цицачи; 4) евалуација на однесувањето на фитофармацевт скиот производ и неговото еколошко влијание; 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 19 5) eвалуација на екотоксиколошкото влијание; 6) евалуација на ризиците од контаминација со фи тофармацевтски производи на храна и храна за живот ни како и задржувањето на нивните резидуи и 7) евалуација на ризиците од изложеноста на про фесионалните корисници, другите вработени и други присутни лица. (10) Стручната комисија спроведува независна, јас на и објективна евалуација на фитофармацевстките производи врз основа на процедури и постапки како и врз основа на постоечките научни и технички созна нија, достапни во времето на евалуацијата и барањето за авторизација и лиценцирање. (11) Стручната комисија ги применува униформни те принципи за евалуација и авторизација на фитофар мацевтските производи, како што е наведено во членот 14 од овој закон, утврдувајќи дали фитофармацевтски те производи ги исполнува условите утврдени во чле нот 14 од овој закон. (12) Трошоците за работа на стручната комисијата се на товар на економскиот оператор и се утврдуваат врз основа на бројот на спроведени оценувања на доси еата на фитофармацевтските производи при заемните признавања, бројот на оценките на тестовите од евалу ацијата при прва регистрација, бројот на предложени мерки, а висината ја утврдува Владата на Република Северна Македонија, на предлог на министерот и се приход на Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство, а ќе се реалзиираат преку Програмата за фитосанитарна политика и ќе се користат за намена та за која се уплатени во целост. (13) Процедуралните правила за работа на стручна та комисија од овој член ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. Член 6 Референтна лабораторија (1) Државната фитосанитарна лабораторија е рефе рентна лабораторија за сите лабораториски тестови за кои има акредитирана метода. (2) За вршење на лабораториски тестови за кои Државната фитосанитарна лабораторија нема акреди тиран метод, министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, може да овласти лабораторија акреди тирана во согласност со стандард: MКС EN ISO/IEC 17025:2006 – „Општи барања за компетентност на тес тирање и калибрација" (во натамошниот текст: рефе рентна лабораторија да биде референтна за тие видови на лабораториски тестови). (3) Акредитација од ставот (2) на овој член може да се однесува на одредени видови на тестови или група на тестови. (4) Лабораториите од ставовите (1) и (2) на овој член се должни да: 1) спроведува анализа, суперанализа и тестови за потврдување; 2) проверка на резултатите од тестот и применетите методи на тестирање; 3) чување на референтни примероци и стандардни реагенси; 4) подготовка, одржување и дистрибуција на рефе рентни материјали; 5) воведување на нови методи и разработка на ме тоди за тестирање во согласност со меѓународните стандарди; 6) координирање на активностите на службените лаборатории во делот на работата која ја извршуваат за примена на нови аналитички методи; 7) да им обезбеди на службените лаборатории дос тавување на податоци за аналитичките методи, вклучу вајќи ги и референтните методи; 8) организирање на меѓулабораториски компара тивни тестови на службените лаборатории на нацио нално ниво, обработка на резултатите од меѓулаборато риските компаративни тестирања во согласност со ме ѓународно признати протоколи, составување на извеш таи и давање препораки; 9) учество во меѓулабораториски споредбени тесто ви за компетентност кои се организирани на меѓуна родно ниво; 10) соработува со референтните лаборатории на другите земји особено со референтни лаборатории на Европската Унија; 11) доставува до Фитосанитарната управа и служ бените лаборатории, лабораториски информациите до биени од референтните лаборатории на другите земји и референтни лаборатории на Европската Унија; 12) да утврди единствени критериуми и методи за службените лаборатории; 13) обезбедување на научна и техничка помош на Фитосанитарната управа и Министерството за земјо делство, шумарство и водостопанство за имплемента ција на плановите за службени контроли или контроли кои се спроведуваат со цел да се надминат проблемите поврзани со опасностите од областа на растенијата, растителните производи или фитофармацевтските про изводи; 14) обука на персоналот во службените лаборато рии; 15) изработка на национални упатства за земање примероци и ракување со примерок и 16) други задачи. (5) Владата на Република Северна Македонија на предлог на министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство донесува тарифник висината на трошо ците за спроведување на тестирања кон економските оператор, а истите ги определува врз основа на просеч ната цена на чинење на услугата од иста или сродна об ласт како и трошоците на потрошните материјали за спроведување на тестирањето зголемено за амортиза цијата и трошоците за калибрација на опремата за спроведување на самото тестирање. (6) Средствата за извршените анализа од страна на Државната фитосанитарна лабораторија се приход на Министерство за земјоделство, шумартсво и водосто панство, а ќе се реализираат преку Програмата за фито санитарна политика. Член 7 Службени лаборатории За вршење на лабораториски испитувања на земе ните примероците во текот на надзорот на фитофар мацевтските производи од увоз, од внатрешниот пазар, како и други сродни професионални активности за из вршување на лабораториско тестирање од областа на фитофармација, покрај лабораторијата од член 6 од овој закон може да се користат и услугите на други ла боратории, која е акредитирана во согласност со стан дардот MКС EN ISO/IEC 17025:2006 – „Општи барања за компетентност на тестирање и калибрација“. Член 8 Методи за земање на примероци за спроведување на тестови (1) Методите на земање на примероци за вршење на тестови користени при инспекциски надзор треба да се во согласност со прописите за хемикалии и фитофар мацевтски производи или: Стр. 20 - Бр. 302 18 декември 2020 1) доколку нема посебни прописи за хемикалии и фитофармацевтски производи за методи за земање на примероци, се користат одредбите од меѓународно признаени правила и протоколи, прифатени од Европ скиот комитет за стандардизација - (CEN), како и на прифатени правила и протоколи за спроведување на анализа во организации во кои Република Северна Ма кедонија е член; 2) кога одредбата од точката 1) на овој став не е применлива, се применуваат други методи за земање на примероци за спроведување на лабораториски тес тирања кои одговараат за наменетите цели или се раз виени во согласност со научни протоколи или 3) кога одредбите од точките 1) и 2) на овој став не се применливи, валидација на методите за анализа мо же да се направи внатре во лабораторијата во соглас ност со меѓународно прифатливи протоколи за областа фитофармација. (2) Примероците мора да бидат земени, обележани и со нив да се постапува на начин со кој ќе се гаранти ра репрезентативноста на земениот примерок со цело купната содржина на серијата која е предмет на анали зирање како и земениот примерок да има аналитичка вредност, во постапка пропишана согласно со овој за кон. (3) Сите позитивни наоди мора да бидат добиени или потврдени со користење на референтни методи из ведени во национална референтна лабораторија. (4) Министерот ги пропишува методите за земање на примероци за вршење на анализи, вклучувајќи ги методите за потврда или референтните методи кои се користат во случај на оспорување (суперанализа), кри териумите за нивно изведување, параметрите за ана лизи, несигурноста на методот и постапките за пот врдување на методите и правилата за толкување на ре зултатите. II. АКТИВНИ СУПСТАНЦИ, АНТИДОТИ, СИНЕР ГИСТИ, КОФОРМУЛАНТИ И ОСНОВНИ СУПСТАНЦИ Член 9 Активни супстанци (1) Фитофармацевтските производи може да сод ржат само активни супстанци кои се наоѓаат на Листа та на одобрени активни супстанци на територијата на Република Северна Македонија (во натамошниот текст: Листа на активни супстанци). (2) Само активните супстанци кои се оценети и одобрени на ниво на Европската Унија се запишуваат во Листата од ставот (1) на овој член. (3) За запишување во Листа на активни супстанции мора да се исполнуваат општи и посебни барања за одобрување на активната супстанција. (4) Општи и посебните барања за одобрување на ак тивна супстанција се: 1) минимален процент на чистота на активната суп станца; 2) природата и максималната содржина на соодвет ни (специфични) нечистотии; 3) ограничувања кои произлегуваат од евалуацијата на активните супстанци, земајќи ги предвид условите во земјоделството, здравјето на растенијата и животна та средина, вклучително и климатските услови; 4) видот на фитофармацевтскиот производ во кој што може да биде вклучена активната супстанција; 5) начинот и условите на примена; 6) утврдување на категории на крајните корисници (професионални корисници или останати корисници); 7) утврдување на областа на примена на фитофар мацевсткиот производ, вклучувајќи ги и производите за третирање на почвата, каде фитофрамацевтски про извод врз основа на активна супстанца не може да биде авторизиран или може да биде но под конкретно опре делни услови; 8) потребата од воведување на мерки за намалува ње на ризикот и мониторинг по употреба на фитофар мацевтскиот производ; 9) датумот до кој авторизацијата важи и 10) други посебни услови кои произлегуваат од зак лучоците од извештајот и дополнителни информации кои се достапни. (5) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство ги пропишува формата и содржината на Листата на одобрени активни супстанци, како и поб лиските општи и посебните барања од ставот (3) на овој член кои активната супстанца треба да ги исполни за да биде одобрена. (6) Листата на одобрени активните супстанци од овој член ја донесува Министерот за земјоделство, шу марство и водостопанство истата се објавува во „Служ бен весник на Република Северна Македонија“ и на веб-страницата на министерството, а се ажурира нај малку еднаш во текот на една календарска година. Член 10 Антидоти и синергисти (1) Фитофармацевтските производи во комерцијал на форма може да содржат само антидоти и синер гисти, кои се наоѓаат на Листата на одобрени антидоти и синергисти во Република Северна Македонија (во натамошниот текст: Листа на aнтидоти и синергисти). (2) Само антидоти и синергисти кои се оценети и одобрени на ниво на Европската унија се запишуват во Листата од ставот (1) на овој член. (3) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство ги пропишува формата и содржината на Листата на aнтидоти и синергисти. (4) Листата на антидоти и синергисти од овој член ја донесува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (5) Листата од ставот (1) на овој член се донесува најмалку еднаш во годината и се објавува во „Службен весник на Република Северна Македонија“ и на веб страницата на министерството најмалку еднаш во те кот на една календарска година, а истата ќе се ажурира најмалју еднаш во годината. Член 11 Коформуланти (1) Фитофармацевтските производи може да сод ржат исклучиво коформуланти кои не се наоѓаат на Листата на неприфатливи коформуланти во Република Северна Македонија. (2) Коформулантот е неприфатлив доколку: 1) резидуите од коформулантите имаат штетен ефект врз здравјето на луѓето, животните, подземните води или животната средина после нивната употреба во согласност со добрата пракса за заштита на растени јата, земајќи ги во предвид актуелните услови на упот реба или 2) неговата употреба после примена на добра прак са за заштита на растенијата земајќи ги во предвид ре алните услови при употребата, има штетно делување на здравјето на луѓето или животните или неприфатли во влијание на растенијата, растителните производи или на околината. 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 21 (3) Листата на неприфатливи коформуланти вклу чува коформуланти ставени на Листата на неприфатли ви коформуланти на ниво на Европската Унија. (4) Листата на неприфатливи коформуланти од ста вот (3) на овој член ја донесува министерот за земјо делство, шумарство и водостопанство и се објавува во „Службен весник на Република Северна Македонија“, а истата постојано се ажурира и се објавува на веб страницата на министерството. (5) Доколку по донесување на Листата на непри фатливи коформуланти фитофармацевтскиот производ кој е веќе одобрен содржи коформулант кој се наоѓа на листата на неприфатливи коформуланти, министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство треба да го поништи решението за пласирање на пазар на фито фармацевтскиот производ, освен ако носителот на ре шението за одобрување/авторизација на фитофар мацевтскиот производ не поднесе барање за промена на решението, а со кое ќе го замени неприфатливиот коформулант. (6) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство ги пропишува формата и содржината на Листата на неприфатливи коформуланти. Член 12 Основни супстанци (1) Основни супстанци се активни супстанци кои ги исполнуваат стандардите (критериумите) за „прехран бен производ“, а се оценети и одобрени во Европската Унија. (2) Основна супстанца е: 1) супстанца која не претставува можен ризик; 2) супстанца која не ја нарушува хормоналната рам нотежа и нема невротоксични или имуно токсични ефекти врз човекот или животните; 3) супстанца која не се користи претежно за зашти та на растенијата, но сепак е корисна за заштита на рас тенијата, или директно или во производ кој се состои од основната супстанца и обичен разредувач и 4) супстанца која не смее да се пласира на пазарот како фитофармацевтски производ. (3) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство ја донесува Листата на основни суп станции и се објавува во „Службен весник на Републи ка Северна Македонија“. (4) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство ги пропишува формата и содржина на Листата на одобрени основни супстанции. III. ФИТОФАРМАЦЕВТСКИ ПРОИЗВОДИ Член 13 Одобрување за пласирање на пазар на фитофармацевтски производи (1) Фитофармацевтскиот производ може да се пла сира на пазар или да се употребува на територијата на Република Северна Македонија, само доколку истиот е одобрен во согласност со овој закон. (2) По исклучок од ставот (1) на овој член, реше ние за одобрување за пласирање на пазар не е потребно за: 1) употреба на фитофармацевтски производи кои содржат само една или повеќе основни супстанци; 2) фитофармацевтски производи кои се извезуваат и употребуваат за истражување и развој во согласност со членот 27 од овој закон и 3) производство, складирање и транспорт на фито фармацевтски производи кој е наменет за употреба во друга држава, под услов овој производ да е одобрен во таа држава и доколку се преземат контролни мерки со кои се обезбедува дека фитофармацевтскиот производ нема да се пласира на пазарот и да се употребува на те риторијата на Република Северна Македонија. Член 14 Услови за прво одобрување на фитофармацевтски производи за пласирање на пазар (1) Фитофармацевтските производи ќе бидат одоб рени само во случај кога се оценети и одобрени во сог ласност со униформните принципи, како и доколку ги исполнуваат барањата во однос на податоците за фито фармацевтскиот производ од ставот (5) на овој член, како и доколку ги исполнуваат следниве барања: 1) содржат активни супстанци, антидоти и синер гисти кои се одобрени согласно со овој закон; 2) не содржат коформуланти кои се наведени во Листата на неприфатливи коформуланти во Република Северна Македонија; 3) фитофармацевтските производи се во согласност со најновите научни и технички сознанија, се примену ваат доследно и во согласност со добрата заштитарска пракса, земајќи ги во предвид реалните услови на апли кација; 4) да се доволно ефикасни; 5) немаат директни или индиректни штетни ефекти врз здравјето на човекот, вклучувајќи ги и ранливите категории, врз подземните води или здравјето на жи вотните, директно или преку водата за пиење (земајќи ги предвид и супстанците добиени при преработка на вода), храна, храна за животни или воздух, или како ре зултат на контакт на работното место или преку други индиректни влијанија, земајќи ги предвид познатите кумулативни и синергетски ефекти, кога научни мето ди прифатени од органите за процена на ваквите ефек ти се достапни; 6) немаат несакано влијание врз растенијата или растителните производи; 7) не предизвикуваат непотребно страдање и болка на 'рбетниците за чие сузбивање се употребуваат; 8) не смеат да имаат несакано влијание врз живот ната средина, особено имајќи ги предвид следниве фак тори: а) нивното однесување и дистрибуција во животна та средина, особено контаминацијата на површинските води, вклучувајќи сливови, крајбрежни води, подземни води, воздухот и почвата, земајќи ги предвид локации те кои се оддалечени од местото на апликацијата, како и пренесувањето на поголеми растојанија во животната средина; б) нивното влијание врз нецелните видови, вклучу вајќи го и однесувањето на овие видови и в) нивното влијание врз биодиверзитетот и екосис темите; 9) резидуите од токсиколошко и екотоксиколошко значење, кои настануваат како резултат на извршените апликации, може да се одредат со соодветни методи кои се општо прифатени, со соодветен лимит на детек ција за соодветни примероци; 10) дека физичките и хемиските својства на фито фармацевтскиот производ се испитани и се сметаат за прифатливи во смисла на соодветна примена и склади рање на тој производ; Стр. 22 - Бр. 302 18 декември 2020 11) дека се воспоставени максимални нивоа на ре зидуи од фитофармацевтски производиво растенијата или растителните производи кои се користат како хра на или храна за животни на кои фитофармацевтските производи влијаат кога се применуваат во согласност со одобрението; 12) спецификацијата на фитофармацевтскиот про извод не треба да отстапува од одобрената специфика ција од Листата на одобрени активни супстанции, ан тидоти и синергисти од овој закон и 13) постојат соодветни методи за утврдување на ви дот на активната материја, антидоти, синергисти и по потреба токсиколошки, екотоксиколошки или еколош ки релевантни нечистотии кои ги содржи фитофар мацевтскиот производ. (2) Подносителот на барањето за одобрување на фитофармацевтскиот производ треба да докаже дека се исполнети барањата утврдени од ставот (1) на овој член. (3) Исполнувањето на барањата од ставот (1) на овој член се докажуваат со официјални или официјално признати тестови и анализи кои се вршат во земјодел ски услови, во услови за заштита на растенијата и заш тита на животната средина, а се релевантни за примена на фитофармацевтските производи, како и за соодвет ните услови во кои се планира да се употребува фито фармацевтскиот производ. (4) Исполнувањето на барањата од ставот (1) на овој член се утврдува во согласност со униформните принципи за оценка и одобрување како и исполнување на барањата на фитофармацевтските производи. (5) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство ги пропишува униформните принципи и единствените начела за оценка и одобрување на фито фармацевтскиот производ и барањата за регистрација на фитофармацевтскиот производ. (6) Носителот на решението за одобрување за пла сирање на пазар на фитофармацевтските производи е должен веднаш да ja извести Фитосанитарната управа доколку фитофармацевтскиот производ не ги исполну ва барањата за регистрација од овој член. Член 15 Содржина и важноста на решението за одобрување за пласирање на пазар на фитофармацевтските производи (1) Решението за одобрување за пласирање на пазар на фитофармацевтските производи го потпишува ов ластено службено лице и се издава на производителот на производот. (2) Во решението за одобрување за пласирање на пазар на фитофармацевтските производи се утврду ваат: 1) растенијата или растителните производи и не земјоделските површини (железници, јавни површини, магацини) на кои фитофармацевтските производи е дозволено истите да се користат, како и која е целта за употребата на фитофармацевтскиот производ; 2) условите под кои фитофармацевтските произво ди може да се пласираат на пазар и да се применуваат. (3) Решението за одобрување за пласирање на пазар на фитофармацевтските производи, во зависност од конкретниот фитофармацевтски производи мора да содржи: 1) класификација и означување на фитофармацевт ските производи во согласност со прописите со кои се регулираат хемикалиите; 2) максимална доза по хектар за секоја апликација; 3) временски период помеѓу последната апликација и бербата/жетвата (каренца) 4) максимален број на апликации во текот на годи ната; 5) ограничувања поврзани со прометот и употреба та на фитофармацевтските производи, со цел да се заш тити здравјето на дистрибутерите, корисниците, слу чајните минувачи, населението, земјоделските работ ници и потрошувачите или животната средина, земајќи ги во предвид и посебните услови предвидени со други законски прописи; 6) пред апликација на фитофармацевтските произ води професионалните корисници имаат обврска за за должително известување на соседите кои можат да би дат изложени на влијанието на фитофармацевтските производи, доколку истите побарале да бидат извес тени; 7) насоки за правилна примена на фитофармацевт скиот производ согласно со принципите на интегрира на заштита на растенијата; 8) напомена за категоријата на корисници кои мо жат да ги применуваат фитофармацевтските произво ди (професионални и непрофесионални корисници); 9) описот на дизајнот на етикетата за секоја големи на на пакување, вклучувајќи ја и самата етикета; 10) временски интервал помеѓу третманите; 11) временскиот период помеѓу последната апли кација и консумацијата на растителните производи, ка де што е применливо; 12) временски период кој треба да помине за пов торно влегување во тертираната површината (работа каренца) и 13) големината на самото пакување како и матери јалот од кој е направено пакувањето. (4) Во решението за одобрување задолжително се внесува и периодот на важност на истото, кое е во важ ност до десет години. (5) Периодот на одобрувањето е утврден во реше нието и важноста на истото се утврдува на период не подолг од една година од денот на истекот на одобру вањето на активната супстанца, антидотите и/или си нергистите кои фитофармацевтските производи ги сод ржат, а потоа на период колку што важи одобрението на активната супстанца, антидотите и/или синергис тите. (6) Податоци во решението за одобрување на фито фармацевтските производи кои се однесуваат на произ водителот на активната супстанца, местото на произ водство на активната супстанца и составот на формула цијата на фитофармацевтските производи се сметаат за службена тајна и не може да се доставуваат до трети лица без согласност на носителот на решението за одобрување. (7) Решението за одобрување кое се однесуваат на фитофармацевтскиот производ се издава на производи телот, а во решението задолжително се впишува еко номскиот оператор подносител на барањето од членот 16 од овој закон. Член 16 Подносител на барање за одобрување (1) Подносител на барање за одобрување или бара ње за измена на одобрувањето на фитофармацевтските производи може да биде производител или економски оператор овластен од него. Доколку подносителот нема регистрирано седиште во Република Северна Македо нија, тој ќе мора да овласти правно лице кое има се диште на територијата на Република Северна Македо нија (во натамошниот текст: овластен застапник на производителот за регистрација на фитофармацевтски от производ). Овластениот застапник на производите лот ќе дејствува во име на барателот врз основа на ов 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 23 ластување и договор за застапување со производителот со кој договор се утврдува и осигурување од одговор ност за штета на производителот настаната на терито ријата на Република Северна Македонија. Овластува њето и договорот за застапување треба да бидат соста вен дел на барањето за секој производ одделно, а од редбите од договорот кои се однесуваат на ставањето во промет, рокот на одземањето на овластувањето и за лихите кои се на располагање на фитофармацевтскиот производ се составен дел од решението од членот 15 од овој закон. (2) Подносителот на барањето од ставот (1) на овој член е одговорен и се грижи за било каква штета која произлегува од користењето на фитофармацевтските производи на територија на Република Северна Маке донија. (3) Барање за авторизација или измена на авториза ција треба да содржи: 1) информации за целта за која фитофармацевтски от производ се регистрира или се спроведува промена на регистрацијата; 2) информации и докази за авторизација на фито фармацевтски производ во други земји (копија од авто ризацијата); 3) информации и докази дека активната супстанца која фитофармацевтскиот производ ја содржи се наоѓа на Листата на активни супстанци согласно членот 9 од овој закон, како и доказ дека активните супстанци се евалуирани на ниво на Европската Унија и се наоѓаат на листата на лиценцирани активни супстанци на Ев ропската Унија; 4) информации и докази дека антидоти и/или си нергисти кои фитофармацевтскиот производ ги содржи се наоѓа во Листата на антидоти и синергисти согласно со членот 10 од овој закон, како и доказ дека антидоти те и/или синергистите се евалуирани на ниво на Европ ската Унија и се наоѓаат на листата на лиценцирани ан тидоти и синергисти на Европската Унија. (4) Формата и содржината на барањето за одобру вање или измена на одобрувањето на фитофармацевт скиот производ, како и пропратната документација ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (5) Фитосанитарната управа води листата на одоб рени фитофармацевтски производи, истата се донесува најмалку еднаш во годината и се објавува во „Службен весник на Република Северна Македонија“, а истата постојано се ажурира и објавува на веб- страницата на Министерството за земјоделство, шумарство и водос топанство. (6) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство ги пропишува формата и содржината и начинот на водење на Листата на одобрени фитофар мацевтски производи. (7) Барањето од ставот (1) НА ОВОЈ ЧЛЕН подно сителот на барањето го поднесува до Фитосанитарна управа придружено со потребна документација од ста вот (4) на овој член за нивно евидентирање во Листата на одобрени фитофармацевтски производи. (8) Фитосанитарната управа во рок од 60 дена по приемот на барањето од ставот (1) на овој член утврду ва дали е доставена потребната документација од ста вот (4) на овој член и фитофармацевтскиот производ ги исполнува условите од член 14 од овој закон и доколку истите се усогласени, фитофармацевтскиот производ се евидентира во Листата од ставот (5) на овој член. (9) Доколку фитофармацевтскиот производ не ги исполнува условите од членот 14 од овој закон, бара њето од ставот (1) на овој член со решение се одбива или отфрла. (10) Доколку производителот на фитофармацевт скиот производ одлучи да го промени застапникот на производот на територија на Република Северна Маке донија, по доставувањето на известувањето до Фитоса нитарната управа, овластеното службено лице спрове дува порамнување и склучува управен договор со двата економски оператори согласно со прописите за општа управна постапка. Член 17 Рокови за одобрување на фитофармацевтските производи (1) Стручната комисија од членот 5 од овој закон во рок од 12 месеци од денот на приемот на барањето за одобрување утврдува дали се исполнети сите услови за одобрување согласно со овој закон. (2) Во случај на потреба од дополнување на подато ци потребни за евалуација на фитофармацевтските производи на барање на Стручната комсиија од членот 5 од овој закон се определува дополнителен рок во кој подносителот на барањето доставува дополнителни ин формации. Дополнителниот рок може да се продолжи најмногу шест месеци, а истиот прекинува во моментот на доставувањето на бараните податоци до Стручната комисија додека рокот од ставот (1) НА ОВОЈ ЧЛЕН продолжува да тече. Доколку до крајот на дополнител ниот рок, подносителот на барањето не ги достави до полнителните податоци за оценување се одбива бара њето за одобрување. (3) Стручната комисија дава предлог до овластено то службено лице за издавање или не издавање на ре шение на одобрување. Член 18 Барања за признавање на одобрување на фитофар мацевтски производ и негова авторизација на територијата на Македонија (1) Доколку фитофармацевтскиот производ е одобрен во земја членка на Европската Унија (во ната мошниот текст: како референтна држава), правното ли це може да поднесе барање за авторизација на доку ментот за одобрување на фитофармацевтските произ води во Република Северна Македонија, доколку про изводот има иста употреба и споредливи земјоделски практики со референтната земја и тоа во следниве слу чаи: 1) доколку фитофармацевтскиот производ е одоб рен во согласност со униформните принципи за оцену вање; 2) доколку фитофармацевтскиот производ е одоб рен во Бугарија, Грција, Шпанија, Франција, Хрватска, Италија, Кипар, Малта или Португалија; 3) доколку фитофармацевтскиот производ е одоб рен од било која земја членка на Европската Унија за употреба во оранжерии или постбербени третмани, или за третман на празни простории или контејнери кои се користат за складирање на растенија или растителни производи или за третирање на семе и 4) доколку е одобрен од било која друга земја член ка со исклучок на земјите од точката 2) од овој став по претходно спроведен тест за биолошка ефикасност на фитофармацевтскиот производ – биолошки тест. (2) Барање од ставот (1) на овој член може да под несе економски оператор во согласност со членот 16 од овој закон. Стр. 24 - Бр. 302 18 декември 2020 (3) Барањето од ставот (1) на овој член може да поднесе и научно-истражувачка институција или над лежен орган од научната област на биотехнички науки или организации на земјоделски производители по до биена согласност од производителот или економскиот оператор од членот 16 од овој закон. (4) Во случај правното лице од членот 16 од овој за кон да не даде согласност, овластеното службено лице, на предлог на Стручната комисија од членот 5 од овој закон, може да го прифати разгледувањето на барањето за авторизација доколку истото е од јавен интерес. (5) Во случај кога подносителот на барањето за ав торизација е научно-истражувачка институција или надлежен орган од ставот (3) на овој член, мора да до каже дека употребата на таквиот фитофармацевтски производита е од јавен интерес за Република Северна Македонија. (6) За докажување на барањата за авторизација на фитофармацевтскиот производ, економскиот оператор потребно е да ги достави и следниве пропратни доку менти: 1) досие и краток извадок од досие за фитофар мацевтскиот производ; 2) досие и краток извадок од досие за секоја актив на супстанца, антидот и синергист кој ги содржи фито фармацевтскиот производ; 3) за секој тест или студија спроведена врз 'рбетни ци доказ за преземените мерки за да се избегне тести рање врз животните и дуплирање на тестови и студии врз 'рбетници; 4) причини поради кои се спроведени тестови и/или студии неопходни при првата регистрација или измена на регистрација на фитофармацевсткиот производ; 5) информации за максималното ниво на резидуи, ако е релевантно или причини поради кои таквите ин формации не се доставени; 6) евалуација на сите доставени податоци, ако тоа е релевантно за измена и дополнување на авторизаци јата; 7) копија од лиценцата за авторизација издадена од страна на референтната земја-членка на Европската Унија, како и официјален превод на авторизацијата на македонски јазик и кирилско писмо; 8) изјава од производителот и подносителот на ба рањето со која се потврдува дека фитофармацевтскиот производ е еквивалент со регистрираниот фитофар мацевтски производ од страна на референтната земја членка на Европската Унија; 9) ако авторизацијата на фитофармацевтски произ вод во референтната држава е направена врз основа на согласност за пристап кон документација, тогаш мора да се приложи и оригинално потпишана согласност за пристап кон документацијата во Република Северна Македонија; 10) предлог – етикета на македонски јазик и кирил ско писмо која во целост одговара со дизајн и содржи на на фитофармацевтскиот производ со првата регис трација за сите големини од актот за регистрација ре ферентната земја на Европската Унија од која се спро ведува авторизацијата во Република Северна Македо нија; 11) по исклучок од точката 7) од овој став може да се достави и изјава од производителот за потврда на дизајн и содржина на фитофармацевтски производ за ставање во промет во Република Северна Македонија; 12) безбедносно – технички лист за транспорт и складирање на фитофармацевтскиот производ и 13) план за отстранување на пакувањата, опаковки те и не искористените фитофармацевтски производи. (7) Формата и содржината на барањето од ставот (1) на овој член, ги пропишува министерот за земјодел ство, шумарство и водостопанство. (8) Овластеното службено лице го разгледува бара њето за авторизација од ставот (1) на овој член заедно со пропратните документи од ставот (6) НА ОВОЈ ЧЛЕН и исполнетоста на условите од ставот (1) на овој член, врши проверка на пропратната документација и поднесува барања за давање на мислење до Стручната комисија од членот 5 од овој закон. (9) Стручната комисија предлага на овластеното службено лице да донесе решение за одобрување за пласирање на пазар на фитофармацевтскиот производ во рок од 120 дена од денот на поднесувањето на ком плетната документација. IV. ОБНОВА, МОДИФИКАЦИЈА ИЛИ ДОПОЛНУ ВАЊЕ, ПОНИШТУВАЊЕ И СУСПЕНДИРАЊЕ НА РЕШЕНИЕТО ЗА ОДОБРУВАЊЕ Член 19 Обновување на одобрението (1) Носителот на решението за одобрување/автори зација за пласирање на пазар на фитофармацевтски производи е должен во период од шест месеци пред ис текување на рокот од решението за одобрување/авто ризација да достави нова дозвола со продолжен рок од земја од зоната од која била издадена претходната доз вола. (2) По доставувањето на новата дозвола или друг официјален допис од надлежниот орган од земјата членка на Европската Унија од зоната од која била доз волата на регистрација, со кој информира за причините за доцнењето за повторното оценување на фитофар мацевтскиот производ. (3) По доставувањето на документот од ставот (2) на овој член, Фитосанитарната управа по администра тивен пат го продолжува решението за одобрување/ав торизација за пласирање на пазар на фитофармацевт скиот производ во рок не подолг од последниот ден од важноста на дозволата која е предмет на продолжу вање. (4) Доколку носителот на решението за одобрување за пласирање на пазар на фитофармацевтски производи достави дозвола од земја членка на Европската Унија од друга зона, барањето подлежи на постапките од чле нот 18 од овој закон. (5) Доколку носителот на одобрението не е во мож ност да ја обезбеди дозволата за продолжување, овлас теното лице може да донесе решение за одобрување/ав торизација и по доставено известување од надлежниот орган за регистрација во референтната земја но рокот на важноста не треба да е поголем од шест месеци. (6) По истекот на рокот од ставот (5) на овој член овластеното лице спроведува постапка согласно со чле нот 21 од овој закон, при тоа го пресметува и рокот да ден во ставот (5) на овој член. (7) Формата, содржина и пропратна документација кон барањето за обновување на одобрението од ставот (1) на овој член ги пропишува министерот за земјодел ство, шумарство и водостопанство. Член 20 Поништување, изменување и дополнување на одобрението (1) Во случај кога има докази од нови научни соз нанија дека фитофармацевтскиот производ повеќе не ги исполнува условите од членот 14 од овој закон, ов ластеното службено лице може по службена должност да спроведе постапка за докажување на неисполнување на барањата утврдени во решението за одобрување за пласирање на пазар на фитофармацевтскиот производ. 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 25 (2) Во случај од ставот (1) на овој член, Фитосани тарна управа е должна да го извести носителот на ре шението за одобрување/авторизација на фитофар мацевтскиот производ и да му даде можност да дос тави коментари или дополнителни информации во врска со поништувањето, изменувањето или дополну вањето на решението за одобрување/авторизација. Овластеното службено лице од Фитосанитарна управа врши поништување, изменување или дополнување на решението за одобрување/авторизација на фитофар мацевтскиот производ во следниве случаи: 1) доколку утврди дека фитофармацевтскиот про извод повеќе не ги исполнува условите од членот 14 од овој закон; 2) доколку се утврди дека податоците кои биле дос тавени како доказ за одобрување/авторизација се не точни или лажни, а издадено е решение за одобру вање/авторизација; 3) доколку утврди дека не ги исполнува сите бара ња утврдени со решението за одобрување/авториза ција; 4) доколку постојат нови научни и технички созна нија, начин на употреба или количество кое што се употребува, решението за одобрување/авторизација на фитофармацевтскиот производ може да се измени; 5) кога постои научна несигурност во врска со ри зиците поврзани со здравјето на човекот или здравјето на животните или животната средина што произлегува ат употребата на одобрениот/авторизираниот фитофар мацевтски производ или 6) утврди дека носителот на решение за одобру вање/авторизација не ги почитува обврските кои про излегуваат од овој закон, вклучувајќи и случаи каде што производителот или економскиот оператор преста нува да постои. (3) Овластеното службено лице од Фитосанитарна управа донесува решение со кое се врши поништување, изменување или дополнување на одобрението/автори зацијата за пласирање на пазар на фитофармацевтскиот производ. (4) Овластеното службено лице во Фитосанитарна управа треба веднаш да го извести носителот на реше ние за одобрување/авторизација и да утврди преоден период за отстранување, складирање, пласирање на па зарот и користење на постојните залихи на производот за кој се однесува повлекувањето на одобрението. (5) Овластеното службено лице носи решение со кое се врши поништување, изменување или дополнува ње на одобрението/авторизацијата за пласирање на па зар на фитофармацевтскиот производ и по барање на носителот на решението за пласирање на пазар на фи тофармацевтскиот производ кој во прилог на барањето ги образложува причините за поднесување на истото и доколку фитофармацевтскиот производ сеуште ги ис полнува условите од членот 14 од овој закон. (6) Носителот на решение за одобрување/авториза ција поднесува барање за повлекување на одобрението, доколку одлучи фитофармацевтскиот производот пове ќе да не биде пласиран и употребуван на пазарот пред истекот на важноста на одобрението. Носителот на одобрението мора да ја информира Фитосанитарна уп рава најмалку шест месеци пред прекинот на пласира њето на тој производ на пазарот и да приложи образло жение со барањето. Член 21 Преоден период за одобрување (1) Во случај решението за одобрување /авториза ција на фитофармацевтскиот производ да биде пониш тено или изменето по барање на производителот или подносителот на барањето за одобрување/авторизација или по службена должност или доколку решението за одобрување/авторизација не е обновено по барање на носителот на барањето, Фитосанитарната управа може да одобри преоден период за отстранување, склади рање, ставање во промет или употреба на постоечките залихи на фитофармацевтскиот производ. (2) Кога причините за повлекување, изменување или дополнување на решението за одобрување/автори зација на фитофармацевтскиот производ не се однесу ваат на здравјето на луѓето, животните или животната средина, преодниот период треба да биде ограничен и не смее да биде подолг од 12 месеци за ставање во про мет како и дополнителни шест месеци по завршување то на периодот за ставање во промет за употреба на по стоечките залихи на фитофармацевтскиот производ, нивно складирање и уништување на залихите. (3) Во случај кога повлекувањето или истекот на решение за одобрување/авторизација на фитофар мацевтскиот производ се поврзани со здравјето на лу ѓето, здравјето на животните или животната средина, фитофармацевтскиот производ мора веднаш и во пери од не поголем од шест месеци да се повлече од паза рот, складира и уништи согласно со прописите за упра вување со опасен отпад. (4) Во случај кога решението за одобрување/авто ризација на фитофармацевтскиот производ е истечено, а носителот на одобрението/авторизацијата не поднесе барање за обновување на регистрацијата/авторизација на фитофармацевтски производ овластеното службено лице во Фитосанитарна управа, по службена должност носи решение согласно со ставот (2) на овој член. V. ПОСЕБНИ СЛУЧАИ Член 22 Пласирање на пазар на фитофармацевтски производи со низок ризик (1) Доколку сите активни супстанции од кои се состои фитофармацевтскиот производ се ниско-ризич ни активни супстанции согласно Листата на активни супстанци од членот 9 од овој закон, овој производ се одобрува/авторизира како ниско ризичен фитофар мацевтски производ со кој не се предвидуваат посебни мерки за намалување на ризикот, кои се потребни во проценката на ризикот. Овој фитофармацевтски про извод, мора да ги исполнува и следниве барања: 1) ниско ризичните активни супстанции, антидоти и синергисти кои се содржат во производот се одобре ни на ниво на Европската Унија; 2) не содржи супстанции со можен ризик; 3) доволно е ефикасен; 4) не предизвикува непотребно страдање и болка за 'рбетници кои подлежат на контрола и 5) е во согласност со членот 14 од овој закон. (2) Фитофармацевтски производи кои ги исполну ваат условите од ставот (1) на овој член се класифици раат како „ниско-ризични фитофармацевтски произ води“. (3) Подносителот на барањето за одобрување/авто ризација на нискоризични фитофармацевтски произво ди докажува дека се исполнети условите утврдени во ставот (1) на овој член. (4) Барањето за одобрување се доставува преку Фитосанитарна управа до Стручната комисија од чле нот 5 од овој закон. (5) Постапката за одобрување/авторизација е сог ласно членот 18 од овој закон. Стр. 26 - Бр. 302 18 декември 2020 Член 23 Пласирање на пазар на фитофармацевтски производи кои содржат генетски модифицирани организми (1) Фитофармацевтските производи кои содржат ге нетски модифицирани организми може да се одобрат само доколку производот ги исполнува условите од прописите за ГМО. (2) Фитофармацевтските производи од ставот (1) на овој член мора да ги исполнуваат сите услови ут врдени во членот 14 од овој закон, односно при поста пка за авторизација од членот 18 од овој закон. Член 24 Пласирање на пазар на третирано семе (1) Семиња третирани со фитофармацевтски произ води можат да бидат увезени, пласирани на пазар и ко ристени во Република Северна Македонија само докол ку истите се третирани со фитофармацевтски производ кој е одобрен/авторизиран за таа намена во Република Северна Македонија, или во најмалку една земја член ка на Европската Унија. (2) Декларацијата на семињата третирани со фито фармацевтски производи, покрај податоците кои мора да ги содршат во согласност со прописите кои го регу лираат семето, мора на декларацијата и придружните документите да содржат и информации за името на фи тофармацевтскиот производ, името на активната суп станца со која е третирано семето, класификацијата и означувањето на фитофармацевтскиот производ во сог ласност со прописите за хемикалии. (3) Податоци наведени во ставот (2) на овој член треба да бидат напишани на македонски јазик и кирил ско писмо. Член 25 Проширување на одобрението/авторизацијата на фитофармацевтските производи за минорна употреба (1) Носителот на решение за одобрување на фито фармацевтски производ, органите на државата, научни те установи, организации на земјоделски производите ли може да поднесат барање за одобрување/авториза ција на фитофармацевтски производи, кој е веќе одоб рен/авторизиран во Република Северна Македонија, за да се прошири решението за одобрување/авторизација за пласирање на пазар на фитофармацевтскиот произ вод за минорна употреба, која не е опфатена со по стоечкото решение. (2) Фитосанитарната управа може да го прошири решението за одобрување/авторизација за пласирање на пазар на фитофармацевтскиот производ за минорна употреба на производот, само во следниве случаи: 1) кога барањето за проширување на одобрува њето/авторизацијата е наменето за минорна употреба или површини за помалку значајна намена; 2) кога се исполнети барањата од членот 14 од овој закон; 3) кога проширувањето на решението за одобру вање/авторизирање е од општ јавен интерес или 4) кога има доставена документација и информации кои го поддржуваат проширувањето на решението за одобрување/авторизирање, а особено документација и податоци за нивото на резидуи и каде што е потребно, проценка на ризикот за операторите, работниците и набљудувачите. (3) Во случај кога подносител на барањето од ста вот (1) на овој член е носител на решението за одобру вање/авторизација, овластеното службено лице дозво лува изменување и дополнување на решението за одоб рување/авторизација за пласирање на пазар со цел да ја прошири примената на фитофармацевтскиот производ за минорни култури или за површини за помалку зна чајни намени. (4) Во случај кога подносител на барањето е еко номски оператор различно од она кое е носител на ре шението за одобрување/авторизација, овластеното службено лице носи посебно решение за одобру вање/авторизација за пласирање на пазар со кое се про ширува решението за одобрување/авторизација на фи тофармацевтскиот производ со примена за минорна употреба или за површини за помалку значајни на мени. (5) Во случајот од ставот (4) на овој член, овласте ното службено лице на Фитосанитарна управа го извес тува носителот на решението за одобрување/авториза ција, во согласност со проширувањето на решението, да ја промени етикетата на фитофармацевтскиот произ вод, во смисла на конкретни насоки согласно решение то за одобрување/авторизација на фитофармацевтскиот производ, за минорна употреба или за површини за по малку значајни намени. (6) Во случај кога носителот на решението за одоб рување/авторизација не се согласува со конкретното проширување на решението за минорна употреба или за површини за помалку значајни намени на етикетата на фитофармацевтскиот производ, Фитосанитарна уп рава се обврзува преку службени публикации и офици јалната веб страна на министерството да достави детал ни информации до корисниците на фитофармацевтски от производ, за проширувањето на решението за одоб рување/авторизација на фитофармацевтскиот производ за минорна употреба или за површини за помалку зна чајни намени. (7) Етикетата вклучува одговорност за личноста ко ја го употребува фитофармацевтскиот производ за не доволната ефикасност и евентуалната фитотоксичност за фитофармацевтскиот производ за која е издадено ре шение за проширување на одобрувањето/авторизација та за минорна употреба или за површини за помалку значајни намени. (8) Минорната употреба мора да биде посебно наве дена на етикетата. (9) Подносителот на барањето од ставот (1) на овој член, исто така, може да аплицира за проширување на решението за одобрувањето/авторизацијата на фито фармацевтскиот производ за минорна употреба или за површини за помалку значајни намени во согласност со членот 18 од овој закон. (10) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство ја пропишува листата за минорна употре ба или површини за помалку значајна намена. Член 26 Издавање на одобрение во итни исклучителни состојби (1) Поради непредвидени опасности од појава на штетни организми чие ширење не може да биде огра ничено или сузбиено со одобрените/авторизираните фитофармацевтски производи во Република Северна Македонија или со други мерки, Владата на Република Северна Македонија на предлог на министерот за зем јоделство, шумарство и водостопанство може да издаде решение за одобрување/авторизација за користење на неодобрен фитофармацевтски производ по претходно обезбедено позитивно мислење од Стручната комисија. 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 27 Постапката за издавање на решение за одобрување/ав торизација може да поведе и надлежниот орган по службена должност или по барање на производител на растенија и растителни производи кај кој се констати рани штетни организми, лице одговорно за здравје на растенијата кое ги има констатирано состојбите соглас но со прописите од здравје на растенијата како и јавна научна и образовна институција. (2) Решението од ставот (1) на овој член се издава за период не подолг од 120 дена за ограничена и кон тролирана употреба, при што фитофармацевтскиот производ не смее да претставува ризик за здравјето на луѓето, животните и животната средина. (3) Решението од ставот (1) на овој член мора да содржи информации за фитофармацевтскиот производ, количеството на фитофармацевтскиот производ, пов ршините на кои ќе се примени и условите на користе ње и точно да се назначи крајниот корисник на фито фармацевтскиот производ како и корисникот на расте нијата и растителните производи за кој производството е наменето/договорено. (4) Владата може решението за одобрување/ли ценцирање да го поништи или измени доколку фито фармацевтскиот производ не ги постигне саканите ре зултати или ако штетните ефекти настанати од приме ната на фитофармацевтски производ се поголеми од штетите предизвикани од штетните организми наведе ни во ставот (1) на овој член. (5) Формата и содржината на барањето за издавање на решение за одобрување/авторизација на фитофар мацевтскиот производ за итни исклучителни состојби ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (6) Со цел да се елиминираат ризиците за здравјето на растенијата, кога штетните организми не можат да се отстранат на друг начин или растителните болести неможат да се сузбијат со други мерки, може да се пласираат на пазар фитофармацевтски производи кои не се одобрени/авторизирани во Република Северна Македонија согласно со членот 17 од овој закон, пласи рање на пазарот на фитофармацевтски производи за ог раничена и контролирана апликација. (7) Пласирање на пазар врши економски оператор кој е впишан во Регистарот на економски оператори кои пласираат на пазар фитофармацевтски производи од членот 38 од овој закон. (8) Решенијата од ставовите (1) и (4) на овој член се објавуваат во „Службен весник на Република Северна Македонија“. Член 27 Дозвола за истражување и развој (1) Ослободување на неодобрени/нелиценцирани фитофармацевтски производи во животната средина во истражувачки односно развојни цели, може да се врши само доколку организаторот на истражувањето има дозвола за истражување и развој. (2) Дозволата од ставот (1) на овој член ја издава Фитосанитарна управа преку овластено службено лице. (3) Во дозволата мора да бидат наведени податоци те за фитофармацевтскиот производ, количеството на производот, условите на употреба на фитофармацевт скиот производ, како и организаторот на истражува њето. (4) Дозволата може да се продолжи доколку орга низаторот на истражувањето, поднесе барање за про должување на дозволата за најмалку четири месеци пред истекот на дозволата и да даде образложение за причините за продолжување на истата. Дозволата се издава по претходно позитивно мислење на Стручната комисија од членот 5 од овој закон. (5) Доколку Фитосанитарната управа утврди дека предложените истражувања за кои се поднесува бара њето за издавање на дозвола може да има штетен ефект врз здравјето на луѓето или животните или неочекува ни несакани ефекти врз животната средина, не издава дозвола за истражување и развој. (6) Формата и содржината на барањата за издавање на дозвола за истражување и развој ги пропишува ми нистерот за земјоделство, шумарство и водостопан ство. Член 28 Други фитофармацевтски производи и живи организми (1) За потребите во фитофармацијата, а особено за интегралната заштита и за органското земјоделско про изводство, на барање на економски оператор, овласте ното службено лице на Фитосанитарна управа носи ре шение за пласирање на пазар на други помошни фито фармацевтски средства и живи организми. (2) За потребите на биолошката борба на барање на економски оператор, овластеното службено лице носи решение за пласирање на пазарот на живи организми кои се предатори, паразити или антагонисти на штет ните организми кај растенијата и растителните произ води под услов и самите тие да не се штетни орга низми. (3) За производите од ставовите (1) и (2) на овој член задолжително е мислењето на Стручната коми сија. (4) За увоз на производите од ставовите (1) и (2) на овој член, овластеното службено лице на Фитосанитар на управа издава посебна дозвола која задолжително се објавува во „Службен весник на Република Северна Македонија“. (5) Трошоците за постапката се на товар на економ скиот оператор, а средствата се приход на Министер ството за земјоделство, шумарство и водостопанство. (6) На предлог на министерот за земјоделство, шу марство и водостопанство, висината на трошоците од ставот (5) на овој член ги определува Влада на Репуб лика Северна Македонија, врз основа на бројот и видот на организмите. (7) Формата и содржината на барањата од ставовите (1) и (2) на овој член, како и пропратната документаци ја ги пропишува министерот за земјоделство, шумар ство и водостопанство. VI. ЗАШТИТА НА ПОДАТОЦИ И ЈАВЕН ПРИСТАП ДО ИНФОРМАЦИИ Член 29 Политика за приватност (1) Процесот на заштита на податоците се примену ва на извештаи, тестови и студии кои се однесуваат на активната супстанција, антидотот, синергистот, адити вот и фитофармацевтскиот производ, како што е наве дено во членот 14 од овој закон, кои се доставуваат до Фитосанитарна управа од страна на подносителот на барањето за одобрување од членот 16 од овој закон, под услов извештаите од тестовите и студиите да се: 1) потребни за издавање на решението за одобру вање/авторизација за пласирање на пазар на фитофар мацевтски производи или измена на решението за одобрување/авторизација за примена на други земјо делски култури и Стр. 28 - Бр. 302 18 декември 2020 2) сертифицирани во согласност со начелата на доб рата лабораториска пракса и добра експериментална пракса. (2) Заштита на податоците од ставот (1) на овој член се доделува само ако се исполнети следниве ус лови: 1) подносителот е подносител на барање за одобру вање на фитофармацевтски производи од членот 16 од овој закон, а подносителот на барањето побарал зашти та на податоци за извештаите од тестови и студиите на активната супстанција, антидотите, синергистетите, адитивите и фитофармацевтските производи во време то на поднесувањето на барањето за одобрување и дос тавување на досиејата; 2) подносителот на барањето треба да ги обезбеди сите извештаи за спроведените тестови и студии и 3) подносителот на барањето да обезбеди доказ де ка периодот на заштита на податоците никогаш не бил доделен за извештаите од тестирањата или студиите и доколу бил доделен тој период не е истечен. (3) Заштитените извештаи не може да се искористат во корист на друг подносител на барање за издавање на решение за одобрување/авторизација пласирање на па зар на фитофармацевтски производи и спроведување на одобрување/авторизација на фитофармацевтски про изводи, антидоти, синергисти, адитиви освен во сле дниве случаи: 1) подносителот на барањето да има доставено пис мо за пристап; 2) кога е истечен кој било период на заштита на по датоците дадени за извештаите од тестови и студиите кои се разгледуваат во однос на другите фитофар мацевтски производи; 3) кога е истечен периодот за заштита на податоци те од пет години доделен при одобрување на активна супстанција која била одобрена за пласирање на пазар на Европската Унија до 26 јули во 1993 година (стари активни супстанции) или 4) кога е истечен периодот од десет години за заш тита на податоците на активните супстанци кои биле одобрени за пласирање на пазар на Европската Унија до 26 јули во 1993 година на нови активни супстанции. (4) Периодот на заштита на податоци е десет годи ни од денот на издавање на првото решение за одобру вање/авторизација за пласирање на пазар на фитофар мацевтскиот производ во согласност со овој закон, ос вен во случаите кои се предвидени во ставот (3) на овој член. (5) Периодот за заштита на податоците од ставови те (3) и (4) на овој член се продолжува до три месеци за секое проширување на одобрување/авторизација на фи тофармацевтскиот производ за минорна употреба од членот 25 од овој закон, или вкупно до пет години од првото одобрување на фитофармацевтскиот производ, под услов вкупниот период на заштита на податоци да не биде подолг од 13 години, а за фитофармацевтскиот производ со низок ризик да не надминува 15 години. (6) Заштитата на податоците од ставот (5) на овој член не се применува во случаевите на проширувањето на одобрувањето / авторизацијата на фитофармацевт скиот производ за минорна употреба со помалку зна чајни намени издадено врз основа на екстраполација. (7) Заштита на податоците се однесува и на извеш таите за тестовите и студиите кои се неопходни за об новување на одобрувањето/авторизацијата во соглас ност со членот 20 од овој закон или за ревизија на изда дените решенија во согласност со членот 20 од овој за кон. Член 30 Листа на тестови и студии (1) За секој одобрен/авторизиран фитофармацевт ски производ, Фитосанитарна управа го чува досието и информациите, а на барање за заинтересираните страни ги става на располагање следниве податоци: 1) листа на тестови и студии кои се однесуваат на активната супстанца, антидот, синергисти, адитиви, фитофармацевтски производи потребни за првичното одобрување, измени на барањата за одобрување/авто ризација и/или обновување на решението за одобру вање/авторизација и 2) листа на извештаите од тестовитеи студиите за кои подносителот на барањето бара заштита на подато ци во согласност со членот 32 од овој закон. (2) Листите од ставот (1) на овој член ги содржат и информации за извештаите на спроведените тестови и студии во согласност со добрата лабораториска пракса и добрата експериментална пракса. Член 31 Спречување на повторување на тестови и студии (1) Со цел да се избегне дуплирање на тестирање, секој производител или економски оператор кое има намера да поднесе барање за одобрување/авторизација на фитофармацевтски производи, пред да изврши тес тови или студии мора да ги обезбеди информациите за да се утврди дали некој друг економски оператор има добиено одобрение и има спроведено постапка за одоб рување /авторизација за производ кој содржи иста ак тивна супстанца, антидот, синергист, коформулант или адитив. (2) Фитосанитарна управа на производителот или економскиот оператор кој го поднесува барањето за одобрување /авторизација на фитофармацевтскиот производ, му издава листа на подготвени извештаи од тестови и студии во согласност со членот 32 од овој за кон. (3) Производителот или економскиот оператор при поднесувањето на барањето за одобрување од ставот (2) на овој член ги доставува сите податоци кои се од несуваат на идентитетот и нечистотиите на активната супстанција и писмена изјава дека тој има намера да поднесе барање за одобрување/авторизација. (4) По приемот на барањето за податоците наведени во ставот (2) НА ОВОЈ ЧЛЕН и изјавата од ставот (3) на овој член, Фитосанитарна управа ги доставува на потенцијалниот носител на решението за одобру вање/авторизација името и адресата на носителот на решението за одобрување/авторизација на соодветниот фитофармацевтски производ, истовремено го известува и носителот на решението за одобрување/авторизација на фитофармацевтскиот производ за името и адресата на барателот. (5) Барателот и носителот на решението за одобру вање/авторизација за пласирање на пазар на фитофар мацевтскиот производ, должни се на јасен и недискри миниран начин, да преземат соодветни мерки за да се постигне договор за заедничко користење на сите из вештаи од тестовите и студии кои се заштитени во сог ласност со членот 32 од овој закон и Фитосанитарна управа, во писмена форма да ја известат за тоа како за еднички ќе ги користат податоците. (6) За постапката од овој член овластеното службе но лице спроведува постапка на порамнување и под готвува управен договор согласно со прописите за оп шта управна постапка. 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 29 Член 32 Дистрибуција на тестови и студии изведени на 'рбетници (1) Тестирањата врз 'рбетници заради добивање из вештаи и студии кои се поднесуваат за одобрување/ав торизација на фитофармацевтски производи, се спро ведуваат само кога не се достапни други методи. (2) Заради издавање решение за одобрување/авто ризација на фитофармацевтскиот производ, Фитосани тарна управа нема да прифати дуплирање на тестовите или студиите на 'рбетници или оние тестови за кои мо же да се користат конвенционални методи пропишани со прописите кои ги регулираат хемикалиите. (3) Секое правно лице кое има интерес да спроведу ва тестови и студии кои вклучуваат 'рбетници треба да преземе соодветни мерки за да се утврди дали овие тес тови и студии се веќе извршени или започнати. (4) Барателот и носителот на решението за одобру вање/авторизација на фитофармацевтскиот производ е должен да ги преземе соодветните мерки за заедничко користење на тестовите и студиите изведени на 'рбет ниците. Поделбата на трошоците направени при подго товката на извештајот од извршените тестови и студии се определуваат на фер, транспарентен и недискрими наторски начин. Барателот на одобрението е должен да учествува во распределба на трошоците за добивање на податоци кои треба да се достават за да се спроведе одобрувањето/авторизацијата и да се издаде решение за одобрување/авторизација на фитофармацевтскиот производ. За начинот на заедничката употреба на тес товите и студиите кои вклучуваат 'рбетници барателот и носителот на решението за одобрување/авторизација на фитофармацевтскиот производ мора да ја известат Фитосанитарната управа во писмена форма. (5) Во случаите кога барателот и носителот на ре шението за одобрување/ авторизација на фитофар мацевтскиот производ односно носителите на решение за одобрување /авторизација на фитофармацевтскиот производ кои содржат иста активна супстанца, анти дот, синергист и адитив, нема да постигнат договор за заедничко употребување на извештаите од тестовите и студиите кои вклучуваат 'рбетници, барателот на одоб рување/авторизација на фитофармацевтскиот произ вод за тоа ја известува Фитосанитарната управа во писмена форма. Непостигнувањето на договорот не ја ограничува Фитосанитарна управа податоците од из вештаите, тестовите и студии на 'рбетниците да ги ис користи за потребите наодобрување доколку истото е од јавен интерес. (6) Овластеното службено лице на Фитосанитарна управа за активностите од овој член спроведува поста пка на порамнување и подготвува управен договор сог ласно со прописите од областа на општата управна по стапка. Член 33 Доверливост на податоци (1) Барателот на одобрението / авторизацијата на фитофармацевтскиот производ кој е во постапка за одобрување/ авторизација на фитофармацевтски произ вод, поднесува и барање за податоци и информации за кои смета дека треба да имаат статус на доверливи по датоци за кои мора да се обезбеди доказ со кој може да се потврди, дека со нивно покажување може да се заг розат комерцијалните интереси односно заштита на приватноста и интегритетот на поединците. (2) Откривањето на следните податоци ја загрозува ат заштитата на комерцијални интереси, заштитата на приватноста и интегритетот на личноста: 1) начинот на производство на активните суп станции; 2) спецификација на нечисотиите на активните суп станции, освен оние кои се сметаат за релевантни за токсиколошки и екотоксиколошки аспекти или се реле вантни за животната средина; 3) резултатите од производните лотови на активни те супстанции, вклучувајќи ги и нечистотиите; 4) методите на одредување на нечистотии во произ ведените активни супстанции, со исклучок на методите за определување на нечистотии кои се сметаат за реле вантни за токсиколошки и екотоксиколошки аспекти или се релевантни за животната средина; 5) односите меѓу производителот или увозникот и подносителот на пријавата или на носителот на реше нието за одобрување/авторизација; 6) податоци за комплетниот состав на фитофар мацевтскиот производ и адитивите и 7) име и презиме и адреса на лицата вклучени во тестирањето на 'рбетници. (3) Поднесената документација со барањето за одобрување, која ги содржи податоците наведени во ставот (2) на овој член се чуваат во согласност со про писите за заштита на податоци. (4) Овластеното службено лице, вработените во Фи тосанитарна управа кои учествуваат во постапки за ре гистрација/ авторизација на фитофармацевтски произ води, членови на Стручната комисија од членот 5 од овој закон, се должни сите податоци од документите кои се користат во процесот на одобрување/авториза ција на фитофармацевтскиот производ од ставот (2) на овој член да ги чуваат согласно со прописите за класи фицирани информации. (5) Податоците за другите постапки за кои подноси тели на барања водат управна постапка пред Фитосани тарна управа, а кои се однесуваат од ставот (2) на овој член може да се користат по претходна писмена сог ласност од носителот на решението за одобрување /ав торизација на фитофармацевтскиот производ. (6) Во случај на повреда на обврската од ставовите (4) и (5) на овој член, се применуваат прописите со кои се регулираат класифицираните информации. (7) Заштитата на доверливоста на податоците не се однесува на податоците кои се однесуваат на право на пристап на јавноста за податоци кои се од интерес за животната средина. VII. ПАКУВАЊЕ, ОЗНАЧУВАЊЕ И РЕКЛАМИРАЊЕ НА ФИТОФАРМАЦЕВТСКИ ПРОИЗВОДИ И ПОМОШНИ СРЕДСТВА Член 34 Пакување и означување (1) Пакувањата на фитофармацевтските производи мора да се во согласност со овој закон и прописите до несени врз основа на овој закон. (2) Фитофармацевтските производи мора да се спа кувани на начин на кој не може да се заменат со храна, пијалак или храна за животни. (3) Секое пакување на фитофармацевтски произво ди мора да биде означено со етикета. Ознаките на ети кетата мора да бидат наведени на македонски јазик и кирилско писмо на јасен, недвосмислен и читлив на чин, кој овозможува напишаната содржина да не може да биде избришана или отстранета. Стр. 30 - Бр. 302 18 декември 2020 (4) За содржината на етикетата на фитофармацевт скиот производ одговорен е производителот односно економскиот оператор кој го застапува производителот на територија на Република Северна Македонија до колку производителот нема седиште на територија од Македонија. (5) Носителите на решението за одобрување/авто ризација за пласирање на пазар од ставот (4) на овој член мора да ги класифицираат и ажурираат етикетите по сите промени во класификацијата и означувањето на фитофармацевтските производи во согласност со прописите за хемикалии и веднаш да ја известат Фито санитарна управа. (6) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство во согласност со министерот за здравство и министерот за животна средина и просторно плани рање ги пропишува содржината на етикетата за фито фармацевтските производи и ознаките и посебните ри зици и мерки на претпазливост за да се заштити здрав јето на луѓето, животните и животната средина. (7) Фитофармацевтските производи се означуваат во согласност со прописите за хемикалии и овој закон. (8) Како дополнување на означувањето во соглас ност со прописите кои ги регулираат хемикалиите, тре ба да се наведени и посебните ризици и мерки на прет пазливост со цел да се заштити здравјето на луѓето, животните и животната средина. (9) Исклучок од ставот (3) на овој член при увоз на фитофармацевтски производи врз основа на Решение за одобрување /авторизација утврдени во членот 26 од овој закон, етикетата може да биде на јазик од земјата од каде се увезува производот, но по предходно извес тување на Фитосанитарна управа и државниот фитоса нитарен инспектор. (10) На територија на Република Северна Македо нија дозволено е пласирање на пазар на фитофар мацевтски производи само во пакувања согласно со ре шението за одобрување/авторизација за пласирање на пазар на фитофармацевтски производи. (11) Ограничувањата од членот 15 ставови (4) и (5) од овој закон задолжително мораат да бидат наведени на етикетатата од ставот (3) на овој член. Член 35 Рекламирање (1) Забрането е да се рекламираат фитофармацевт ски производи кои не се одобрени/авторизирани сог ласно со овој закон. (2) Забрането е да се рекламираат одобрени/автори зирани фитофармацевтски производи за намени кои се во спротивност со решението за одобрување/авториза ција за пласирање на пазар и/или за намени за кои фи тофармацевтскиот производ не е одобрен/авторизиран. (3) Секое рекламирање на фитофармацевтскиот производ мора да биде придружено со следните изрази: „фитофармацевтскиот производ мора да се користи на безбеден начин. Пред употреба, секогаш прочитате ја етикетата". (4) Изразите од ставот (3) на овој член мора да би дат лесно читливи и јасно видливи во однос на рекла мата. (5) Зборовите „фитофармацевтски производ" може да бидат заменети со специфичниот тип на фитофар мацевтски производ, како што се фунгицид, инсекти цид, хербицид, регулатор на раст на растението итн. (6) Рекламната порака на фитофармацевтскиот про извод не содржи информации во форма на текст или графички прикази кои можат да доведат до забуна на потрошувачите за потенцијалните ризици за здравјето на луѓето, животните и животната средина, како што се термините „низок ризик", „не е токсичен" или „не е штетен". (7) По исклучок на ставот (4) на овој член произво ди кои се класифицирани како фитофармацевтски про изводисо низок ризик согласно со одредбите на овој за кон во рекламната порака смеат да содржат ознака „одобрен како фитофармацевтски производ согласно со Закон за фитофармација“. (8) Рекламната порака на фитофармацевтските про изводи не смее да содржи визуелно претставување на потенцијално опасни случаи, како што се мешање или апликација без лична заштитна опрема, употреба во близина на храна или храна за животни или користење од страна на деца или во нивна непосредна близина. (9) Рекламираниот или промотивен материјал за фитофармацевтскиот производ мора да содржи и соод ветни фрази и симболи за предупредувања коишто се наведени на етикетата од фитофармацевтскиот произ вод. VIII. РЕГИСТРАЦИЈА НА ЕКОНОМСКИ ОПЕРАТОРИ Член 36 Производство на фитофармацевтски производи (1)Производство на фитофармацевтските произ води, активни супстанции и сите други составни ком поненти кои се вклучени во производот, може да врши правно лице доколку е впишано во Регистарот на еко носмки оператори за вршење на дејност производство на фитофармацевтски производи. (2) Правните лица кои произведуваат фитофар мацевтски производи ќе бидат запишани во регистарот од ставот (1) на овој член по поднесено барање до Фи тосанитарна управа, врз основа на следнава документа ција: 1) решение и тековна состојба, забрана за вршење на професија дејност на правно лице, привремена заб рана за вршење на одделна дејност – санкција, привре мена забрана за вршење на одделна дејност – казна и трајна забрана за вршење на одделна дејност издадени од Централен регистар на Република Северна Македо нија; 2) имотен лист за објектот доколку е сопственост на правното лице; 3) договор за користење под закуп на просторот на менет за производство и складирање, доколку просто рот не е во сопственост на правното лице од ставот (1) на овој член; 4) доказ за ниво на квалификациите VI А според Македонската рамка на квалификации и најмалку 240 кредити стекнати според ЕКТС или завршен VII/1 сте пен, факултет за земјоделски науки и има стекнато ми нимум звање дипломиран земјоделски инженер или факултет за природноматематички науки и има стекна то минимум звање дипломиран хемиски инженер или технчко технолошки науки и има стекнато звање дип ломиран инженер технолог; 5) М1/М2 обрасци за вработените лица; 6) доказ за платена административна такса; 7) доказ за вршење на дејност производство на хе микалии издадена од Министерство за здравство; 8) доказ за потребата од оцена на влијанието на проектот врз животната средина издадена согласно со прописите за животна средина; 9) интегрирана дозвола, издадена од согласно про писите од областа на животната средина и 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 31 10) план за отстранување на отпадот (опаковките, опаковски со содржина која има некој вид на неусогла сеност и опаковки со количина на фитофармацевтски производ различен од она кое е назначено на пакува њето) за секој произведен производ одделно. (3) Овластеното службено лице кое ја води поста пката за запишување во регистерот од ставот (1) на овој член по службена должност ги прибавува доказите од ставот (2) точки 1), 2), 5), 7), 8) и 9) на овој член од надлежниот јавен орган во рок од три работни дена од денот на приемот на барањето од ставот (2) на овој член. (4) Овластено службено лице од надлежниот јавен орган е должно бараните докази од ставот (3) на овој член да ги достави во рок од три дена од денот на прие мот на барањето од ставот (3) на овој член. (5) Овластеното службено лице во рок од 30 дена по приемот на барањето од ставот (2) на овој член ут врдува дали се исполнети условите од ставот (9) на овој член и се доставени документите од ставот (2) на овој член и доколку истите се исполнети и доставени, правното лице се запишува во Регистарот на економ ски оператори за вршење на дејност производство на фитофармацевтски производи врз основа на решение. (6) Доколку правното лице не ги исполнува услови те за вршење на дејноста барањето со решение се одби ва како неосновано. (7) Против решението од ставовите (4) и (5) на овој член може да се поднесе жалба до Државната комисија за одлучување во управна постапка и постапка од рабо тен однос во втор степен во рок од 15 дена од денот на приемот на решението. (8) Жалбата не го одлага извршувањето на решени ето. (9) Формата и содржината и начинот на водење на регистарот од ставот (1) на овој член ги пропишува ми нистерот за земјоделство, шумарство и водостопан ство. (10) Формата и содржината на барањето од ставот (2) на овој член ги пропишува министерот за земјодел ство, шумарство и водостопанство. (11) Регистарот од ставот (1) на овој член се објаву ва во „Службен весник на Република Северна Македо нија“ најмалку еднаш во текот на годината како и на веб- страницата на министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. Член 37 Препакување (1) Правното лице може да врши дејност препаку вање на фитофармацевтски производи, доколку е впи шан во Регистарот на економски оператори за вршење на дејност производство на фитофармацевтски произ води согласно со членот 36 од овој закон. (2) Правното лице може да врши препакување на фитофармацевтски производи само доколку има добие но согласност од производителот на фитофармацевт скиот производ заверена на нотар и доколку е запишан во Регистарот на економски оператори за производство на фитофармацевтски производи, под услов да не ги менува својствата на производот. (3) Производителот кој бара фитофармацевтскиот производ да се пакува во пакувања различни од тие кои што се наведени во одобрението од земјата членка на Европската Унија од која се врши признавање на ре гистрацијата /авторизацијата на фитофармацевтскиот производ, доставува покрај дозвола за регистрација /ав торизација од референтна земја на Европската Унија и изјава на производителот на фитофармацевтскиот про извод со која дава согласност за пакувања за ставање во промет во Република Северна Македонија различни од големината на пакувањата од одобрението на земја та членка на Европската Унија. (4) Економскиот оператор кој го врши препакува њето може да започне со процесот на препакување са мо доколку има обезбедено присуство на државен фи тосанитарен инспектор, за што има доставено известу вање до Државниот инспекторат за земјоделство нај малку 72 часа пред почетокот на постапката за пакува ње на фитофармацевтскиот производ. (5) Државниот фитосанитарен инспекторот за ак тивноста од овој член задолжително ја известува Фито санитарна управа особено за бројот на сериите на паку вања со кои се врши препакување со цел нивно задол жително вклучување во мониторингот областа на про изводството, складирањето, дистрибуцијата, употреба та и сообразноста на фитофармацевтските производи, како и нивните резидуи во растенија и растителни про изводи. Член 38 Постапка за впишување во Регистар на економски оператори за пласирање на пазар на фитофармацевтски производи (1) Пласирање на пазар на регистрирани фитофар мацевтски производи може да врши економски опера тор кој е запишан во Регистарот на економски операто ри за пласирање на пазар на фитофармацевтски произ води. (2) Пласирањето на пазар на фитофармацевтски производи на мало за професионална употреба е можно само во специјализирани продавници – земјоделски ап теки. (3) Пласирањето на пазар на фитофармацевтски производи за непрофесионална употреба е можно во продажни објекти доколку се видно означени и одделе ни од деловите во кој се продава, храна, храна за жи вотни и детска опрема и играчки. (4) Економските оператори кои складираат фито фармацевтски производи заради нивно пласирање на пазар на големо или мало ќе бидат запишани во регис тарот од ставот (1) на овој член по поднесено барање до Фитосанитарна управа, врз основа на следнава доку ментација: 1) решение и тековна состојба, забрана за вршење на професија дејност на правно лице, привремена заб рана за вршење на одделна дејност – санкција, привре мена забрана за вршење на одделна дејност – казна и трајна забрана за вршење на одделна дејност издадени од Централен регистар на Република Северна Македо нија; 2) имотен лист за објектот доколку е сопственост на економскиот оператор; 3) договор за користење под закуп на просторот на менет за складирање или пласирање на пазарот на го лемо или мало, доколку просторот не е во сопственост на економскиот оператор од ставот (1) од овој член; 4) доказ за ниво на квалификациите VI А според Македонската рамка на квалификации и најмалку 240 кредити стекнати според ЕКТС или завршен VII/1 сте пен, факултет за земјоделски науки и има стекнато ми нимум звање дипломиран земјоделски инженер или природноматематички науки и има стекнато минимум звање дипломиран инженер по хемија или дипломиран инженер по биохемија – физиологија или техничко – технолошки науки и има стекнато минимум звање дип ломиран инженет технолог, за секое продажно место (оригинал или копија заверена на нотар) за полно ра ботно време согласно со прописите од работни односи; Стр. 32 - Бр. 302 18 декември 2020 5) М1/М2 обрасци за вработените од точка 4) и 8) од овој став со полно работно време; 6) доказ за платена административна такса и трошо ци за регистрација на економскиот оператор; 7) лиценца за положен испит за дистрибутери и со ветници на вработените од точките 4) и 8) од овој став; 8) доказ за ниво на квалификациите VА или ниво на квалификации IV според Македонската рамка на ква лификации и стекнати 180 или 240 кредити според ЕЦ ВЕТ или МКСОО или најмалку вишо или средно обра зование, Биотехничка струка и има стекнато звање зем јоделски техничар, фармски техничар или техничар за заштита – фитомедицина и 9) план за отстранување на отпадот (опаковките, опаковски со содржина која има некој вид на неусогла сеност и опаковки со количина на фитофармацевтски производ различен од она кое е назначено на пакува њето) за секој производител одделно. (5) Овластеното службено лице од Фитосанитарна управа кое ја комплетира и води постапката за запишу вање во регистерот од ставот (1) на овој член по служ бена должност ги прибавува доказите од ставот (4) точ ки 1), 2) 5) и 7) на овој член од надлежниот јавен орган во рок од три работни дена од денот на приемот на ба рањето од ставот (2) на овој член. (6) Овластено службено лице од Фитосанитарна уп рава е должно бараните докази од ставот (5) на овој член да ги достави во рок од три дена од денот на прие мот на барањето од ставот (5) на овој член. (7) Фитосанитарна управа во рок од 30 дена по при емот на барањето од ставот (4) на овој член утврдува дали се исполнети условите од ставот (11) на овој член и документите од ставот (4) на овој член и доколку ис тите се исполнети и доставени, економскиот оператор се запишува во Регистарот на економски оператори за пласирање на фитофармацевтски производи врз основа на решение. (8) Доколку економскиот оператор не ги исполнува условите за вршење на дејноста барањето со решение се одбива како неосновано. (9) Против решението од ставовите (7) и (8) на овој член може да се поднесе жалба до Државната комисија за одлучување во управна постапка и постапка од рабо тен однос во втор степен во рок од 15 дена од денот на приемот на решението. (10) Жалбата не го одлага извршувањето на реше нието. (11) Економските оператори за пласирање на пазар на фитофармацевтските производи мора да ги исполну ваат следниве барања во поглед на просториите и опре мата и тоа: 1) подот да е изработен од непропустлив материјал кој овозможува лесно одржување и миење на површи ните. На подот мора да има барем еден приклучок кон одводна јавна канализациона мрежа; 2) ѕидовите мора да обложени со непропустлив во доотпорен материјал; 3) мора да поседува уред за вентилација на возду хот во просторијата во која се спроведува ставањето во промет; 4) изолиран простор или кабина за престој на вра ботените лица; 5) соодветен непропустлив контејнер за прибирање на отпад и многу опасен отпад; 6) полиците да се изработени или обложени од неп ропустлив материјал; 7) персонален компјутер на кој е инсталирана прог рамата на фитосанитарниот информативен систем; 8) да поседува противпожарен апарат или хидран тски приклучок и 9) да поседува сет за прва помош и заштита. (12) Трошоците за регистрација на еконосмкиот оператор се на сметка на операторот, а нив ги опреде лува Влада на Република Северна Македонија на пред лог на министер за земјоделство, шумарство и водосто панство и се во висина на реално направените тро шоци. (13) Трошоците од ставото (12) на овој член се при ход на Министерство за земјоделство, шумарство и во достопанство, а ќе се реализираат преку програмата за фитосанитарна политика. (14) Формата, содржината и начинот на водење на регистарот од ставот (1) на овој член ги пропишува ми нистерот за земјоделство, шумарство и водостопан ство. (15) Формата и содржината на барањето од ставот (3) на овој член ги пропишува министерот за земјодел ство, шумарство и водостопанство. (16) Економскиот оператор од ставот (1) на овој член се задолжува да ја пријави секоја промена на по датоците во Регистарот од ставот (1) на овој член во рок од 30 дена од денот на настанатата промена. (17) Овластеното службено лице поведува постапка за бришење на економскиот оператор од регистарот од ставот (1) на овој член по службена должност во рок од пет работни дена од моментот на добивањето на созна нието за неисполнување на условите од ставовите (4) и (11) на овој член. (18) Правното лице кое е впишано во Регистарот од ставот (1) на овој член се брише од истиот регистар до колку поднесе барање за бришење од Регистарот од ставот (1) на овој член. (19) Регистарот од ставот (1) на овој член се објаву ва на веб-страницата на Министерството за земјодел ство, шумарство и водостопанство. Член 39 Пласирање на пазар на фитофармацевтски производи (1) Економските оператори од членот 38 од овој за кон, сите активности за пласирање на пазар на фито фармацевтските производи како што се транспорт, складирање и ракување и отстранување на празни па кувања треба да ги вршат на начин на кој што нема да го загрози животот и здравјето на луѓето, животните или животната средина и да обезбеди одржување на непроменети физичко - хемиските карактеристики на фитофармацевтските производи и помошни средства. (2) Не е дозволено продажба и нудење за продажба на фитофармацевтски производи преку интернет. (3) Не е дозволено продажба или складирање на фитофармацевтските производи и помошни средства за професионална употреба во иста просторија со храна. (4) Не е дозволено продажба или складирање на фи тофармацевтски производии помошни средства за про фесионалан употреба во иста просторија со храна за животни, освен доколку истата не е физички одвоена од истите. (5) Не е дозволено продажба или складирање на фи тофармацевтски производи како и сместување и чува ње на опасни хемикaлии во станбени објекти за поеди нечно и колективно домување. (6) Не се дозволува истовремено транспортирање на фитофармацевтски производи и помошни средства со храна или храна за животни. (7)Регистрирани откупувачи на растенија, растител ни производи и примарни земјоделски производи и преработувачи на земјоделски производи не смеат ис товремено да се регистрираат и да вршат дејност како економски оператори согласно со овој закон. 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 33 (8) При спроведување на промет со фитофар мацевтски производи сите економски оператори, дис тибутери и советници, Фитосанитарната управа и фи тосанитарните инспектори го користат системот за еви дентирање и дистрибуција на фитофармацевтски про изводи воспоставен од страна на Фитосанитарна уп рава. (9) Професионалните корисници можат да набават фитофармацевтски производи само со легитимацијата согласно со членот 41 од овој закон. (10) Начинот на функционирањето на системот за евидентирање и дистрибуција на фитофармацевтски производи, го пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. Член 40 Пласирање на пазар особено опасни фитофар мацевтски производи за професионална употреба (1) Пласирање на пазар на одобрени фитофар мацевтски производи кои во согласност со прописите кои ги регулираат хемикалиите се класифицирани како особено опасни фитофармацевтски производи (во ната мошниот текст: Т+ или GHSO6) може да го вршат само правни лица впишани Регистарот од член 38 од овој за кон. (2) Правните лица од ставот (1) на овој член освен условите од членот 38 од овој закон мора да ги испол нуваат сите одредби за пласирање на пазар со особено опасни хемикалии согласно со прописите кои ги регу лираат хемикалиите и условите од ставот (5) на овој член. (3) Правното лице може да пласира на пазар однос но да ги аплицира Т+ производите само доколку распо лага со простор, опрема и обучен персонал. (4) Правните лица кои пласираат на пазар фитофар мацевтски производи на мало – земјоделски аптеки, не смеат да вршат промет на особено опасни фитофар мацевтски производи. (5) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство во соработка со министерот за животна средина и просторно планирање и министерот за здрав ство ги пропишува условите, во поглед на простор, оп ремата и обучен персонал од ставот (3) на овој член. (6) Не се дозволува слободен промет и употреба на фитофармацевтски производи кои содржат многу от ровни активни супстанции и фитофармацевтски произ води, кои согласно со правилата за класификација, па кување и означување, се етикетирани и класифицирани како многу отровни (Т+ или GHSO6). (7) По исклучок од ставот (1) на овој член не е заб рането пласирање на пазар и употреба на фитофар мацевтски производи кои содржат многу отровни ак тивни супстанции (Т+ или GHSO6) само на економски те оператори кои имаат постојан и професионално обу чен персонал за работа со истите, а ги исполнуваат и барањата пропишани во поглед на просториите и опре мата и имаат дозвола за такви активности од министе рот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (8) Поблиските услови за пласирање на пазар, ус ловите на чување и употреба, како и условите за тран спорт и користење на фитофармацевтски производи кои содржат многу отровни активни супстанции (Т+ или GHSO6), ги пропишува министерот. (9) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство во согласност со министерот за здравство ги пропишува кои фитофармацевтски производи се класифицирани како професионални фитофармацевт ски производи за професионална употреба Т+ или GHSO6, пиктограм и ознака, ознаки за претпазливост. IX.ОБУКА Член 41 Организирање на обука (1) Професионален корисник, советник и дистрибу терите имаат право и обврска на основна и обука за об новување на знаењето од областа на фитофармацијата, фитомедицината и одржливата употреба на фитофар мацевтските производи (во понатамошниот текст: фи тофармација) за секоја категорија и вид на обука од делно, а врз основа на план и програма за обуки, кои ги донесува министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство. (2) По спроведување на обуката од ставот (1) на овој член испитот за фитофармацијата за професионал ните корисници го организираат организаторите на обуката од ставот (4) на овој член, додека за советни ците и дистрибутерите го организира Фитосанитарна управа. (3) Обуката за професионалните корисници, совет ници и дистрибутери се состои од два дела и тоа: стру чен дел и студија на случај. (4) Стручна обука за професионалните корисници ќе ја спроведуваат јавните средни земјоделски и прех ранбени училишта, додека обуката за дистрибутерите и советниците ќе ја спроведуваат Јавните високообразов ни и научни установи од областа на земјоделството и храна по претходно склучен договор со министер ството. (5) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство за спроведување на обуката на професио налните корисници ќе ги определи јавните средни зем јоделски и прехранбени училишта каде што ќе се од ржат обуките од ставот (2) на овој член согласно со те риторијалната организација, додека советниците и дис трибутерите по сопствен избор избираат во која од јав ните високообразовни и научни установи од областа на земјоделството и храна ќе посетуваат обука. (6) По завршената обука за професионални корис ници, дистрибутери и советници полагаат испит од двата дела (стручен и студија на случај) и добиваат ле гитимација за положен испит за професионален корис ник на фитофармацевтски производи, односно легити мација и лиценца за положен испит за фитофармација за советник и диструбутер. (7) Секој професионален корисник, дистрибутер или советник може да полага до три пати во годината. (8) Испитот за професионален корисник, советник или дистрибутер го организира и спроведува Фитоса нитарна управа. (9) Испитот за професионален корисник, дистрибу тер или советник од овој закон се полага пред стручна комисија што ја формира министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (10) Испитот за професионален корисник, дистри бутер или советник се полага заради проверка на пот ребното знаење од областа на фитофармацијата. (11) Стручниот дел и студијата на случај на испитот за професионален корисник се полага писмено, додека за дистрибутер или советник се полага по електронски пат, со одговарање на определен број прашања. (12) Испитот за професионален корисник, дистри бутер или советник се полага според програма во која се содржани градивото и прописите. (13) Програмата за полагање на испитот за профе сионален корисник, дистрибутер или советник ја доне сува министерот за земјоделство, шумарство и водос топанство. Стр. 34 - Бр. 302 18 декември 2020 (14) Прашањата од стручниот дел и студиите на случај од испитот ги верификува Комисија составена од овластено службено лице и четири претставници од организаторите на обуката од ставот (5) на овој член. (15) Комисијата од ставот (14) на овој член врши ревизија и ажурирање на базите на прашања и базите на студии на случај најмалку еднаш годишно. (16) При ревизијата Комисијата особено ги има во предвид промените на правните прописи на кои е зас новано прашањето, односно случајот, бројот на канди дати кои го одговорале, успешноста во одговарањето на истите како и други критериуми кои можат да влија ат на подобрувањето на квалитетот на испитот за про фесионален корисник, дистрибутер или советник. (17) Врз основа на извршената ревизија и ажурира ње на базите на прашања Комисијата одлучува праша њата да бидат изменети или целосно отстранети од ис питот за професионален корисник, дистрибутер или со ветник. (18) Членовите на Комисијата од ставовите (14) и (15) на овој член имаат право на паричен надомест во висина непоголема од две нето просечни плати испла тени во последната година, а износот на паричниот на домест се определува врз основа на бројот на изготве ни прашања како и сложеноста на материјата, а се ис плаќаат од Програмата за фитосанитарна политика. (19) Стручните и административните работи за потребите на спроведување на испитот за професиона лен корисник ги спроведуваат јавните средни земјодел ски и прехранбени училишта од ставот (4) на овој член по доставен план до Фитосанитарна управа, а за дис трибутер или советник ги врши Фитосанитарна управа, а испитот технички се спроведува во соработка со Агенцијата за администрација. (20) Испитот за дистрибутер или советник се полага во просторија за полагање на испит, посебно опремена за полагање на стручен испит со материјално-техничка и информатичка опрема, интернет врска и опрема за снимање на полагањето. (21) Кандидатите се информираат за датумот и вре мето на полагањето на испитот најмалку три дена пред одржувањето на испитот за професионален корисник, дистрибутер или советник. (22) Полагањето на испитот за дистрибутер или со ветник се снима и во живо се емитува на веб-страница та на Агенцијата за администрација, а ако поради тех нички причини снимањето се прекине, снимката од це лиот испит се поставува на веб-страницата на агенци јата. (23) Агенција за администрација ги исполнува кри териумите во однос на просторните услови и матери јално-техничката и информатичката опрема на просто риите за полагање на испитот за професионален корис ник, дистрибутер или советник. (24) Во просторијата за полагање на испитот за дис трибутер или советник, за време на полагање на испи тот се присутни двајца претставници на Фитосанитар на управа, еден претставник од Агенцијата за админис трација (информатичар). (25) Пред почетокот на полагањето на испитот за професионален корисник, дистрибутер или советник, претставникот од Фитосанитарна управа го утврдува идентитетот на кандидатот со увид на лична карта. (26) На кандидатот за време на полагањето на испи тот не му се дозволува користење на брошури, скрипти, учебници, закони, закони со коментар и објас нување, мобилен телефон, преносни компјутерски уре ди и други технички и информатички средства, прет ходно подготвени предмети и слично. (27) На кандидатот за време на полагањето на испи тот не му се дозволува да контактира со други кандида ти или лица освен со информатичарот од ставот (24) на овој член, во случај доколку има технички проблем со компјутерот. (28) Ако техничките проблеми со компјутерот ќе бидат отстранети за пет минути испитот продолжува, а доколку не бидат отстранети во овој рок испитот само за тој кандидат се прекинува и ќе се одржи во рок од најмногу три дена од денот на прекинувањето на испи тот. (29) Ако има проблеми со повеќе од пет комјутери и тие не бидат отстранети во рок од пет минути испи тот се прекинува за сите кандидати што го полагаат ис питот и ќе се одржи во рок од најмногу три дена од де нот на прекинувањето на испитот. (30) Доколку кандидатот при полагањето стручниот дел од испитот постапува спротивно од ставовите (26) и (27) на овој член, нема да му се дозволи натамошно полагање на испитот во таа испитна сесија. (31) Во случаите од ставот (30) на овој член, се сме та дека кандидатот не го положил испитот за професи онален корисник, дистрибутер или советник и истото се констатира во записникот за полагање на испитот. (32) Овластените претставници од ставот (24) на овој член, за време на полагањето на испитот не смеат да се задржуваат подолго од пет секунди во непосредна близина на кандидатот кој го полага испитот, освен во случај на отстранување на технички проблем кога не смеат да се задржат подолго од пет минути. (33) Ако во текот на полагањето на испитот наста нат оправдани причини поради кои кандидатот не мо же да го продолжи полагањето на испитот (болест, по родилно отсуство, школување во странство и слично), ќе се прекине испитот за определено време, кое не мо же да биде подолго од шест месеци. (34) Решение за продолжување на испитот донесува овластено службено лице по молба на кандидатот. Молбата се поднесува во рок од осум дена од преста нокот на причините за одлагање на испитот, но најдоц на во рок од шест месеци. (35) Ако кандидатот не поднесе молба за продолжу вање на испитот во рокот определен во ставот (34) на овој член ќе се смета дeка испитот не го положил. (36) Против решението на овластеното службено лице од ставот (34) на овој член кандидатот може да се поведе управен спор пред надлежниот суд во рок од 30 дена од денот на приемот на решението. (37) Испитот за професионален корисник, дистри бутер или советник започнува со полагање на првиот дел (стручниот дел), а по положен прв дел кандидатот се стекнува со право за полагање на вториот дел (сту дија на случај). (38) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство го пропишува начинот на бодување на првиот и вториот дел од испитот. (39) Првиот дел од испитот се полага за секоја со одветна област и содржи најмалку 30 прашања со пет опции за заокружување од кој едната е точна, две се слични, едната е неточна во мал обем (на неа се губат мал број поени) и една е неточна во голем обем (на неа се губат поголем број поени). (40) Доколку кандидатот не го положил првиот дел од испитот согласно со ставот (39) на овој член, ќе се смета дeка испитот не го положил. (41) Полагањето на првиот дел од испитот за про фесионален корисник, дистрибутер или советник се врши со одговарање на определен број прашања. 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 35 (42) Прашањата од тестот зависно од тежината, се вреднуваат со поени определени во тестот. (43) Прашањата содржани во тестовите за полагање на првиот дел на испитот за дистрибутер или советник и нивните одговори се чуваат во единствениот елек тронски систем за полагање на Агенција за админис трација. (44) Електронскиот систем од ставот (43) на овој член содржи и јавно достапна база од најмалку 50 пра шања од секоја област. (45) Во електронскиот систем е содржано и посочу вање на прописите и стручната литература во кои се содржани одговорите на прашањата од првиот дел од испитот. (46) Бројот на прашања во базите од ставот (44) на овој член се зголемува за 10% годишно, почнувајќи од 2020 година. (47) Резултатите од полагањето на првиот дел од испитот му се достапни на кандидатот на компјутерот на кој го полагал испитот, веднаш по неговото завршу вање. (48) На денот на полагањето на првиот дел од испи тот, претставникот на Фитосанитарна управа на канди датот му дава пристапен код, односно лозинка со кој му се одобрува пристап во електронскиот систем. (49) По одобрувањето на пристапот, кандидатот за првиот дел од испитот добива компјутерски генериран електронски тест, чија содржина по случаен избор ја одредува софтверот на електронскиот систем од ставот (48) на овој член. (50) Првиот дел од испитот, содржи упатство за на чинот на решавање на истиот, за кое претставникот на Фитосанитарната управа дава појаснување, пред да за почне полагањето на испитот. (51) Електронскиот систем за полагање на испитот не може да дозволи постоење на идентична содржина на електронски тест за првиот дел од испитот. (52) Во случај на спреченост на спроведување на првиот дел од испитот, поради причини што доведува ат до техничка неможност на функционирање на елек тронскиот систем, полагањето на испитот се преки нува. (53) Доколку причините од ставот (52) на овој член се отстранат во рок од 60 минути од прекинувањето на испитот, истиот се продолжува веднаш по нивното от странување. (54) Доколку причините од ставот (52) на овој член нема да се отстранат во рокот од ставот (53) на овој член, испитот се презакажува за друг термин. (55) Вкупното траење на времето определено за од говарање на прашањата од првиот и вториот дел од тестот за полагање на испитот изнесува 120 минути по 60 минути за секој од деловите. (56) Се смета дека испитот го положил оној канди дат кој со точни одговори на прашањата од тестот по стигнал најмалку 60% од вкупниот број предвидени позитивни поени. (57) На барање на кандидатот, Фитосанитарна упра ва го информира за направените грешки во тестот за полагање на испитот за професионален корисник на фитофармацевтски производи, односно дистрибутер или советник за испит за фитофармација, со овозможу вање непосреден увид во тестот. (58) Тестовите се користат и се даваат на кандида тот само за време на полагањето на испитот за профе сионален корисник, дистрибутер или советник. (59) Материјалите од одржаните испити, особено хартиените верзии од тестовите и практичните приме ри за полагање на испитот за професионален корисник, дистрибутер и совертник и специмените за проверка на точноста на одговорите на тестот, како и снимките од одржаните испити се чуваат во Агенцијата за админис трација. (60) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство формира Комисија за ревизија на одржа ните испити, која во својата работа ги користи матери јалите од ставот (59) на овој член и во која, покрај дру гите членови членува и претставник информатичар од Агенција за администрација определен од директорот на Агенцијата. (61) Комисијата од ставот (60) на овој член се сос танува најмалку еднаш годишно и врши ревизија на на чинот на спроведување на најмалку две сесии одржани во тековната година. (62) Комисијата има право да изврши ревизија и на начинот на спроведување на испитите одржани во по следните пет години до денот на одржувањето на сос танокот на комисијата, но не порано од денот на отпоч нување на примената на овој закон. (63) На професионалните корисници кои го поло жиле испитот им се издава легитимација, а на советни ците и дистрибутерите легитимација и лиценца во рок од 15 дена од денот на завршување на испитот. (64)Секоја издадена лиценца и легитимација имаат посебен сериски број. (65)Доколку лицето кое поседува лиценца за совет ник или дистрибутер од областа на фитофармацијата на било кој начин го доведе во заблуда потрошувачот на фитофармацевтските производи или со пласирање на пазар на растенија и растителни производи го нару ши или загрози здравјето на луѓето или здравјето на животните директно или индиректно или пак директно или индиректно неповолно влијае на животната сре дина, по барање на заинтересираната страна како и по приложување на соодветни докази со кој се докажува делото, како и на предлог на фитосанитарниот инспек тор, овластеното службено лице ќе донесе решение за укинување на важноста на лиценцата. (66) Со укинувањето на лиценцата од ставот (65) на овој член не се дозволува посетување на повторна обу ка и полагање на испит за дистрибутери или советници за фитофармација во период од две години од денот на издавањето на Решението од ставот (65) на овој член. (67)Формата и содржината на легитимацијата од носно на лиценцата од ставот (63) на овој член ја про пишува министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство. (68) Лиценцата, односно легитимацијата има важ ност од пет години, и истата може да се обнови докол ку лицето кое ја поседува лиценцата, односно легити мацијата поднесе барање за обновување најдоцна 30 дена пред истекот на важноста на легитимацијата од носно лиценцата која е предмет на обновување. Член 42 Услови кои треба да ги исполнува обучувачот и право на полагање испит кај советници и дистрибутери (1) Испит за советници и дистрибутери од областа на фитофармација можат да полагаат лица кои имаат ниво на квалификациите VI А според Македонската рамка на квалификации и најмалку 240 кредити стекна ти според ЕКТС или завршен VII/1 степен, факултет за земјоделски науки и има стекнато минимум звање дип ломиран земјоделски инженер или природноматема тички науки и имаат стекнато минимум звање дипло миран инженер по хемија или дипломиран инженер по Стр. 36 - Бр. 302 18 декември 2020 биохемија – физиологија или техничко – технолошки науки и има стекнато минимум звање дипломиран ин женер технолог после спроведена обука за советници и дистрибутери. (2) Испит за советници и дистрибутери од областа на фитофармација можат да полагаат лица кои имаат ниво на квалификациите VI А според Македонската рамка на квалификации и најмалку 240 кредити стекна ти според ЕКТС или завршен VII/1 степен, факултет за земјоделски науки насока заштита на растенија (фито медицина) и има стекнато минимум звање дипломиран земјоделски инженер без посета на обука за советници и дистрибутери. (3) По исклучок на ставот (1) на овој член испит за дистрибутер може да полага и лице со понизок степен на образование од она кое е дефинирано во ставот (1) на овој член само доколку во продажниот објект веќе има вработено бараем еден советник, односно дистри бутер кој ги исполнува условите од ставовите (1) и (2) на овој член, после спроведена обука за советници и дистрибутери. (4) Лицата кои ќе ги спроведуваат обуките во јавни те средни земјоделски и прехранбени училишта треба да ги исполнуваат минималните услови од ставовите (1) и (2) на овој член. Член 43 Трошоци за обуки (1) Трошоците за посетување на обуките и полага ње на испитот од членот 41 став (1) од овој закон се на товар на барателите. (2) Висината на трошоците од ставот (1) на овој член ја определува Владата на Република Северна Ма кедонија на предлог на министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство врз основа на реално нап равените трошоци за одржување на обуките, трошоци те неопходни за спроведување на првиот и вториот дел на испитот, подготовката на базите на прашања, спро ведувањето на тестовите, изготвувањето на материјали и покани и изготвувањето на потврди и легитимации по претходно утврдена методологија. (3) Трошоците за спроведената обука се уплатуваат на сметка на органот кој ја одржал обуката. (4) Трошоците за полагање на испитот се уплатува ат на приходната сметката на Министерство за земјо делство, шумартсво и водостопанство, а ќе се реализи раат преку Програмата за фитосанитарна политика. (5) Доколку трошоците не се уплатени на соодвет ната сметка најдоцна 15 дена пред денот определен за почеток на испитната сесија, на кандидатот нема да му се дозволи полагање на испитот. (6) Докполку кандидатот во рок од една година од денот на уплатата на средствата не го полага испитот, уплатените средства не се враќаат. Х. ОПРЕМА ЗА АПЛИКАЦИЈА НА ФИТОФАРМАЦЕВТСКИ ПРОИЗВОДИ Член 44 Пласирање на пазар на нова опрема за апликација на фитофармацевтски производи (1) Опремата за апликација на фитофармацевтски производи може да се користи за заштита на растенија, растителни производи, почва или други микросредини каде што растенијата растат и се складираат само до колку има поминато контрола за правилно функциони рање за која има добиено документ и има прикачено етикета согласно со членот 46 од овој закон. (2) Новата опрема за апликација на фитофармацевт ските производи се пласира на пазар доколку истата е во согласност со прописите со кои се утврдуваат тех ничките барања за опремата и се употребува доколку има добиено документ и има прикачено етикета оцену вања на соодветноста и безбедноста на машините од овластени институции или од овластени контролни те ла од членот 46 од овој закон. (3) Опремата за апликација на фитофармацевтски производи треба да ги исполнува минимум одредбите од стандардите МКС EN ISO 19119-1:2016, МКС EN ISO 19119-2:2016, МКС EN ISO 19119-3:2016 и МКС EN ISO 19119-4:2016. (4) Новата опрема од ставот (2) на овој член може да добие документ и етикета од овластените контролни тела од членот 46 од овој закон без спроведување на редовен преглед од членот 46 само врз основа на соод ветна документација. (5) Исклучок од ставовите (1) и (3) на овој член на редовен преглед не подлежат: 1) грбни прскалки; 2) рачни прскалки и 3) опрема за апликација на редосеалка. (6) Сопственикот на опремата за апликација на фи тофармацевтскиот производ е одговорен за: 1) исполнувањето на одредбите од овој член; 2) да ги пријавува промените на сопственоста на опремата или 3) промени на техничките карактеристики за опре мата до надлежното контролно тело од членот 46 од овој закон и 4) редовно одржување и однапред да состави бара ње за редовен преглед на опремата како и навремен ре довен преглед на опремата. Член 45 Редовен преглед на опремата за апликација на фитофармацевтски производи (1)Опремата за апликација на фитофармацевтските производи која е во употреба и ја користат професио налните корисници подлежи на редовен преглед. (2) Со прегледот се проверува дали опремата за ап ликација на фитофармацевтски производи ги задоволу ва одредените технички барања со цел постигнување на високо ниво на заштита на здравјето на луѓето, жи вотните и животната средина. (3) Прегледаната опрема за апликација на фитофар мацевтските производи се означува со етикета за из вршен преглед и се издава серификат од страна на ов ластените контролни тела од членот 46 од овој закон. (4) Етикетата и сертификатот на новата опрема од членот 44 став (4) од овој закон е со важност од пет го дини. (5) Поблиските услови за редовниот преглед, тех ничките стандарди кои треба да ги исполнува опремата за апликација, технички барања за преглед на опре мата, зачестеноста на редовните прегледи, роковите до кои опремата мора целосно да биде прегледана најмал ку еднаш, отстапувањата од редовниот преглед, како и форма и содржина на знакот за извршен преглед, изда вање на нов знак во случај на губење и или оштетување на истиот ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (6) Трошоците за спроведениот редовен преглед од ставот (1) на овој член се на товар на барателот. (7) Висината на трошоците за спроведување на ре довниот преглед од ставот (1) на овој член ги утврдува Владата на Република Северна Македонија на предлог на министерот за земјоделство, шумарство и водосто панство, а се определени врз основа на висината за да 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 37 вањето на вакви или слични услуги во Република Се верна Македонија, бројот и видот на тестирања и пот ребата на повторувања на тестови. (8) Трошоците за спроведување на редовниот прег лед од ставот (1) на овој член се уплатуваат на сметка та на овластените институции. Член 46 Контролни тела за преглед на опремата за апликација (1) Редовните прегледи од членот 45 став (1) од овој закон може да ги извршуваат само овластени контрол ни тела за преглед на опремата за апликација на фито фармацевтските производи. (2) Податоците за овластените контролни тела, од говорните и вработени лица во нив ги води Фитосани тарна управа. (3) Овластеното контролно тело мора да има врабо тено со полно работно време две лица, од кои едно во својство на одговорно лице, како и да поседува соод ветна опрема за извршување на прегледот. (4) Одговорното лице од ставот (3) на овој член мо ра да има минимум ниво на квалификациите VI А спо ред Македонската рамка на квалификации и најмалку 240 кредити стекнати според ЕКТС или завршен VII/1 степен, научно подрачје техничко – технолошки науки и се стеклал со звање дипломиран машински инженер или научно подрачје биотехнички науки и се стекнале со звање минимум дипломиран земјоделски инженери. (5) Вработените лица од ставот (3) на овој член мо раат да имаат поминато основна обука за извршување на редовен преглед и редовно да го обновуваат знаење то со дополнителна обука. (6) Овластеното контролно тело мора да ги чува из вештаите за извршените прегледи и да води евиденци ја за опремата за апликација на фитофармацевтските производи, техничките податоци за опремата, нивните сопственици или крајни корисници, издадените извеш таи за извршените прегледи и издадените знаци за из вршен преглед и други податоци поврзани со прегледи те во електронска форма и истите ги доставува редовно ажурирани со секоја настаната промена до Фитосани тарна управа. (7) Дополнителните услови кои треба да ги испол нуваат контролните тела, условите во однос на потреб ната опрема, вработени лица, местото на прегледот, обученоста на вработените, начинот на спроведување на обуката на вработените, програмата за обука, струч ната контрола на редовните прегледи на опремата за апликација на фитофармацевтски производи, условите за добивање на знакот за извршен преглед, начинот на водење на евиденција и бришење од евиденцијата, како и другите услови за спроведуње на редовните прегледи ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (8) Овластеното службено лице во рок од 30 дена по приемот на барањето од ставот (1) на овој член ут врдува дали се исполнети условите од ставовите (3), (4), (5) и (6) на овој член и доколку истите се исполне ти правното лице се запишува во Регистарот на кон тролни тела за преглед на опремата за апликација на фитофармацевтските производи врз основа на реше ние. (9) Доколку правното лице не ги исполнува услови те за вршење на дејноста барањето со решение се одби ва како неосновано. (10) Против решението од ставовите (7) и (8) на овој член може да се поднесе жалба до Државната ко мисија за одлучување во управна постапка и постапка од работен однос во втор степен во рок од 15 дена од денот на приемот на решението. (11) Жалбата не го одлага извршувањето на реше нието. (12) Формата и соржината на барањето од ставот (1) на овој член, како и пропратната документација кој се приложува кон барањето ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (13) Форма, содржина и начинот на водење на ре гистарот на овластени контролни тела од ставот (1) на овој член ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство (14) Контролното тело од ставот (1) на овој член се задолжува да ја пријави секоја промена на податоците во Регистарот од ставот (1) на овој член во рок од 30 дена од денот на настанатата промена. (15) Контролното тело кое е впишано во Регистарот од ставот (7) на овој член се брише од истиот регистар доколку: 1) престане да ги исполнува условите од ставовите (3), (5) и (7) на овој член или 2) поднесе барање за бришење од Регистарот на ов ластени контролни тела. (16) Регистарот од ставот (1) на овој член се води во пишана и електронска форма и истиот се објавува на веб-страницата на министерството за земјоделство, шу марство и водостопанство. Член 47 Обврски на сопствениците и корисниците на опре мата за апликација на фитофармацевтските производи (1) Сопствениците и корисниците на опремата за апликација на фитофармацевтски производи треба да ја пријават кај овластеното контролно тело новата опрема за апликација заради добивање на знак, да извршат ре довен преглед на опремата за апликација која е во употреба во утврдениот рок и да добијат знак за ко ристена опрема за апликација. (2) Сопствениците и корисниците од ставот (1) на овој член имаат обврска за задолжително чување на из вештајот за спроведениот преглед до наредниот прег лед и да го известат контролното тело за секоја проме на на податоците во однос на сопственикот во рок од 30 дена од настанувањето на промените во пишана форма и да приложат доказ за настанатите промени. (3) Сопствениците и корисниците од ставот (1) на овој член имаат обврска задолжително да го известат контролното тело доколку повеќе нема да ја користат опремата за апликација со цел одјавување на истата или се поминати помалку од 30 дена од датумот на ис текувањето на важноста на добиениот знак. (4) Покрај редовниот преглед од член 46 од овој за кон, сопствениците на опремата за апликација треба редовно да вршат самоконтрола односно да спроведу ваат самоподесување и техничка проверка на опремата за апликација согласно стекнатото знаење и нови прак тики од посетените обуки. Стр. 38 - Бр. 302 18 декември 2020 ХI. УПОТРЕБА НА ФИТОФАРМАЦЕВТСКИ ПРОИЗВОДИ Член 48 Национален акциски план (1) Националниот акциски план (во натамошниот текст: НАП) ги утврдува целите, мерките, индикатори те и роковите за постигнување на одржлива употреба на фитофармацевтските производи и има за цел да се намалат ризиците и влијанијата на фитофармацевтски те производи врз здравјето на човекот, животните и на животната средина и намалување на потребата од ко ристење на фитофармацевтските производи, преку во ведување и развој на интегриранa заштита на растени јата и други алтернативни пристапи или техники. (2) Со НАП-от, исто така, се промовира користење то на фитофармацевтските производи, кои не се класи фицирани како опасни за водната животна средина, во согласност со правилата со кои се регулира класифика цијата, пакувањето и обележувањето на опасни произ води, и кои не содржат опасни материи во согласност со прописите кои го регулираат статусот на површин ските води. (3) Владата на Република Северна Македонија на предлог на Министерството за земјоделство, шумар ство и водостопанство формира Комисија за изработка и следење на спроведувањето на предвидените мерки и остварување на целите на НАП-от. (4) За членови на комисијата од ставот (3) на овој член се именуваат претставници на: 1) Министерство за земјоделство, шумартсво и во достопанство; 2) Министерство за здравство; 3) Министерство за животна средина и просторно планирање; 4) Агенција за храна и ветеринарство; 5) Државен инспекторат за земјоделство; 6) Факултет за земјоделски науки и храна Скопје Институт за храна; 7) Факултет за земјоделски науки и храна Скопје Институт за фитомедицина; 8) Институт за тутун - Прилеп; 9) Земјоделски институт - Скопје; 10) Природно - математички факултет Скопје - Ин ститут за хемија; 11) Природно - математички факултет Скопје - Ин ститут за биологија; 12) Технолошко - металуршки факултет Скопје; 13) Машински факултет - Скопје; 14)Шумарски факултет - Скопје; 15)Земјоделски факултет - Штип; 16)Државниот универзитет во Тетово и 17) Здружението на заштитари на Македонија. (5) Националниот акциски план го донесува Влада на Република Северна Македонија по претходно спро ведени минимум пет јавни расправи за текстот на пла нот. (6) Националниот акциски план го координира Фи тосанитарна управа. (7) Комисијата од ставот (2) на овој член има ман дат од пет години. За работа комисијата добива годи шен надоместок кој го определува Владата на Републи ка Северна Македонија на предлог на министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (8) Висината на надоместокот од ставот (7) од овој член несмее да е биде поголем од две просечни нето плати исплатени во текот на последната година. Сред ствата за надоместокот се реализираат преку Програ мата за фитосанитарна политика. (9) Националниот акциски план ќе вклучува инди катори на ризик со цел мониторинг на употреба на фи тофармацевтските производи кои содржат активни супстанции од висок ризик, како и планираните мерки во согласност со законодавството кое ги регулира во дите. (10) При изработка на НАП-от се земаат предвид здравственото, социјалното и економското влијание, влијанието на предвидените мерки врз животната сре дина, како и специфичните национални, регионални и локални услови. (11) НАП-от се носи за период од десет години, а секои пет години ќе предложи изменувања и дополну вања на Националниот акционен план согласно напре докот во одржливото користење на фитофармацевтски производи. (12) Фитосанитарна управа од ставот (6) на овој член доставува годишен Извештај за реализација на НАП со предлог заклучоци за унапредување во областа до Владата на Република Северна Македонија најдоцна до 31 март во наредната година. (13) За својата работа Комисијата од ставот (3) на овој член во рок од 30 дена од денот на именувањето на членовите на комисијата донесува Деловник за ра бота кој се објавува во „Службен весник на Република Северна Македонија“. Член 49 Корисниците на фитофармацевтски производи (1) Корисниците на фитофармацевтските произво ди се класифицираат на фитофармацевтски производи за: 1) професионални корисници; 2) непрофесионални корисници и 3) професионални корисници кои користат особено опасни производи за професионална употреба. (2) Економските оператори запишани во Региста рот на економски оператори од членот 39 од овој за кон, може да продаваат фитофармацевтски производи само на професионални корисници кои имаат легити мација од областа на фитофармацијата од членот 41 од овој закон. (3) Фитофармацевтските производи се класифици рани врз основа на својствата на производите, поделба та и обележувањето, како и големината на пакувањето како: 1) производи за професионална; 2) непрофесионална и 3) особено опасни производи за професионална употреба. (4) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство, ги пропишува поблиските критериуми за класификацијата на фитофармацевтските производи од ставовите (1) и (3) на овој член. (5) Фитофармацевтските производи за професио нална употреба може да се продаваат само во специја лизирани продавници за пласирање на пазар на фито фармацевтски производи - земјоделски аптеки од чле нот 38 став (2) од овој закон. (6) Фитофармацевтските производи за непрофесио нална употреба покрај во земјоделските аптеки можат да се продаваат на сите други продажни места, но до колку се во објекти во кој се продава храна или храна за животни истите мора да бидат видливо одделение. (7) Особено опасни фитофармацевтски производи за професионална употреба можат да ги употребуваат само професионални дезинфекција, дезинсекција и де ратизација служби кои имаат одобрение издадено од Министерството за здравство врз основа на прописите за хемикалии. 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 39 (8) Врз основа на критериумите од ставот (4) на овој член при процесот на одобрување на фитофар мацевтските производи Стручната комисија утврдува дали производот е наменет за професионални или неп рофесионални корисници и истото се наведува во ре шението за одобрување /авторизација на фитофар мацевтскиот производ. Член 50 Евиденција и обезбедување на податоци за промет со фитофармацевтски производи (1) Производителите од членот 36 од овој закон и економските оператори од членот 41 од овој закон за фитофармацевтските производи мора да водат еви денција за количествата на произведите кои ги произ ведуваат, увезуваат, извезуваат, складираат или прода ваат, како и залихите и производите со изминат рок на употреба и истата ја доставуваат до Фитосанитарна уп рава не подоцна од 31 март во тековната година за претходната година. (2) Податоците од ставот (1) на овој член произво дителите и економските оператори вклучени во промет со фитофармацевтски производи мора да ги чуваат нај малку пет години и по барање на надлежен орган да ги достават на увид. (3) Формата, содржината и начинот на водење на евиденцијата, како и начинот на доставување на пода тоците ги пропишува министерот за земјоделство, шу марство и водостопанство. Член 51 Правилна употреба на фитофармацевтски производи (1) Фитофармацевтските производи мора правилно да се употребуваат. (2) При користењето на фитофармацевтските про изводи корисникот мора да ги почитува и прописите со кои се регулира заштитата на водите и животната сре дина, безбедноста при работата, управувањето со отпад и јавниот ред и мир. (3) Корисникот мора да подготви подготовки пред почетокот на третманот, а задолжителното чистење на опремата за апликација на фитофармацевтските произ води треба да е во согласност со упатствата од етикета та на одредениот фитофармацевтски производи. (4) Фитофармацевтските производи мораат да се чуваат во посебна просторија или во посебен ормар во оригиналната амбалажа, одвоено од храната и храната за животни, како и другите предмети за општа упот реба, надвор од достап на деца, на соодветна темпера тура, влага и светлина и во согласност со другите усло ви наведени во етикетата. (5) Корисниците мораат празната амбалажа од фи тофармацевтските производи, амбалажата со остатоци од производите, производите за заштита на растениата со поминат рок, производите чие одобрување/авториза ција е истечено или периодот за примената на залихите е истечен, како и остатоците од подготовките одвоено да ги собираат и привремено да ги чуваат се до преда вање на овластено лице согласно прописите за управу вање со отпад и опасен отпад. (6) Корисникот не смее да поседува, чува или ко ристи фитофармацевтски производи кои не се одоб рени/авторизирани во Република Северна Македонија, кои немаат соодветно решение за одобрување или ако производот е со поминат рок на траење или ако рокот за продажба и примена на залихите е истечен. (7) Корисниците при употребата на фитофар мацевтските производи мораат да користат соодветни средства за лична заштита и посебни заштитни сред ства и опрема за апликација во согласност со етикетата или решението за одобрување/авторизација, зависно од производот и методите на апликација. (8) Во случај на несреќен случај во кој е загрозено здравјето на луѓето, животните и животната средина, професионалните корисници мораат да постапат во согласност со упатствата од етикетата или безбедносно техничкиот лист и за несреќата да го известат надлеж ниот орган. (9) Доколку професионалниот корисник во тек на апликацијата или после апликацијата на производите воочи опасност или несакано дејство на фитофар мацевтските производи или остатоците од истите на луѓето, животните или животната средина, на третира ните површини или посевите кои следат во плодоре дот, мора веднаш да го известат Фитосанитарната уп рава и надлежниот државен фитосанитарен инспектор. (10) Во текот на апликацијата на фитофармацевт ските производи професионалните корисници задол жително со себе треба да ја носат легитимацијата од членот 41 од овој закон. Член 52 Евиденција за употреба на фитофармацевтски производи (1) Професионалните корисници мора да водат еви денција за употребата на фитофармацевтските произ води и податоците да ги чуваат најмалку три години. (2) Евиденцијата од ставот (1) на овој член најмал ку мора да содржи информации за името на фитофар мацевтскиот производ, датумот, времето на почеток и крај на аликацијата и дозата на апликација, површина и култура (производ и друг предмет) каде фитофар мацевтскиот производ се аплицира. (3) Професионалните корисници имаат обврска по датоците од ставот (2) на овој член да ги достават на увид на државниот фитосанитарен инспектор, како и на барање од Фитосанитарна управа. (4) Формата, содржината и начинот на водење на податоците за водење на евиденција од ставот (1) на овој член ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. Член 53 Воздушна апликација со фитофармацевтски производи (1) Воздушна апликација на фитофармацевтски производи, Фитосанитарна управа може да дозволи са мо во случаи кога се исполнети следниве општи ба рања: 1) не смее да има одржливи алтернативи или мора да постојат јасни предности во смисла на намалено влијание врз здравјето на човекот, животните и живот ната средина во споредба со рачно аплицирање на фи тофармацевтски производи од земја; 2) фитофармацевтските производи кои се употребу ваат за воздушна апликација мора експлицитно да би дат авторизирани со посебна проценка која укажува на ризиците од воздушната апликација; 3) економскиот оператор кој ја извршува воздушна та апликација мора да поседува лиценца за авторизаци ја на економски оператори кои вршат дејност од облас та на фитофармацијата согласно членот 41 од овој за кон; Стр. 40 - Бр. 302 18 декември 2020 4) економскиот оператор кој обезбедува уреди за воздушна апликација треба да биде сертифициран од страна на Агенција за цивилно воздухопловство за одобрување на опрема и воздухоплови за воздушна ап ликација на фитофармацевтски производи; 5) ако областа која треба да се третира е во близина на области отворени за јавноста, во одобрението треба да бидат вклучени одредени мерки за управување со ризикот за да се спречи појава на негативни ефекти врз здравјето на човекот, животните и животната средина. Областа која се третира не смее да биде во непосредна близина на населени места; 6) воздухопловните средства треба да бидат опре мени со додатоци кои ја сочинуваат најдобрата достап на технологија за намалување на ризикот од неконтро лирана и неправилна апликација на фитофармацевтски производи; 7) треба да поседува Анализа на ризиците со мерки за нивно ублажување одобрена од Агенцијата за ци вилно воздухопловство. (2) Професионален корисник кој сака да аплицира фитофармацевтски производ со воздушна апликација поднесува барање за авторизација на планот за аплика ција до Фитосанитарна управа заедно со доказ кој ќе докаже дека ги исполнува условите наведени во ставот (1) на овој член. Барањето за воздушна апликација на фитофармацевтскиот производ треба да е во соглас ност со одобрениот план за апликација и навремено се поднесува до Фитосанитарната управа и содржи ин формации за времето на апликација, количествата и ви дот на нанесените фитофармацевтски производи. (3) Под одредени околности како што се вонредна состојба или сложени ситуации, може да се поднесува ат поединечни барања за авторизација за воздушна ап ликација на фитофармацевтски производ. (4) Фитосанитарната управа преку следење осигу рува соодветно спроведување односно исполнување на условите од ставот (1) на овој член. (5) Фитосанитарна управа води евиденција на бара њата и авторизациите и ги објавува релевантните ин формации кои тие ги содржат, како што се областа која ќе се третира, предвидениот ден и времето на третира ње и видот на фитофармацевтскиот производ, во сог ласност со применливото национално законодавство. (6) Министерот за замјоделство, шумартсво и во достопанство во согласност со министерот за здравство и министерот за животна средина и просторно плани рање ќе ги пропише начинот за воздушна апликација на фитофармацевтски производи. Член 54 Заштита на водната средина и водата за пиење (1) Корисниците на фитофармацевтските производи мораат да ги почитуваат мерките кои се однесуваат на заштита на водната животна средина и резервоарите на водата за пиење, а истите се во согласност со упатства та за употреба на фитофармацевтските производи, пре дупредувањата и известувањата на етикетата или во ре шението за одобрување/авторизација, како и да ги по читуваат забраните и ограничувањата за нивната упот реба на одредени почви и во одредени подрачја во сог ласност прописите од областа на заштита на водите. (2) Мерките предвидени во ставот (1) на овој член особено вклучуваат: 1) давање предност на фитофармацевтските произ води кои не се класифицирани како опасни за водената средина ниту содржат потенцијално опасни суп станции согласно прописите кои ја регулираат водата за пиење; 2) давање предност на најделотворните техники за нанесување, како што е употребата на опрема со низок степен на распрскување особено кај вертикалните рас тителни култури, како што се хмељ и оние кои растат во овоштарници или лозја; 3) користење мерки за ублажување на ризикот од загадување вон областа предизвикан од распрскување, истекување од одвод или истекување. Тие вклучуваат утврдување на тампон зони со соодветни димензии за заштита на водените организми кои не се целна група и заштитни зони за површинските и подземните води кои се користат за прочистување на вода за пиење, ка де не смеат да се употребуваат или чуваат фитофар мацевтски производи и 4) колку е можно поголемо намалување или елими нирање на нанесување на или покрај патишта, желез нички пруги, лесно пропустливи површини или друга инфраструктура близу до површинска или подземна вода или на обележани површини со висок ризик на ис текување во површинска вода или систем на канализа ција. Член 55 Користење на фитофармацевтски производи во одредени области (1) Одредени области се области кои се користат од страна на пошироката јавност или ранливите групи, ка ко што се јавните паркови, детските градинки, спорт ските и рекреативните терени, училишните дворови и детски игралишта и во близина на здравствените уста нови, заштитените водни области и други утврдени об ласти. Во одредените области треба да се воспостават потребните мерки за зачувување на дивите птици за за чувување на природните живеалишта на дивата фауна и флора. (2) За да се намали ризикот преку употреба на фи тофармацевтски производи во посебни области од ста вот (1) на овој член, министерот за земјоделство, шу марство и водостопанство во согласност со министерот за животна средина, пропишуваат соодветни мерки, вклучувајќи обезбедување на минимална употреба на фитофармацевтските производи или забрана за употре ба на фитофармацевтските производи во одредени спе цифични области, земајќи ги предвид хигиената и здравјето на луѓето и биодиверзитетот или резултатите на соодветни проценки на ризикот како неопходен ус лов. Член 56 Управување со отпад од фитофармацевтските производи (1) Производителите од членот 36 од овој закон или економските оператори од членот 38 од овој закон кои увезуваат или пласираат на пазар по прв пат фитофар мацевтски производи во Република Северна Македо нија, мора да организираат отстранување на отпадот од празните пакувања, остатоците од производите, паку вањата со поминат рок на употреба или фитофар мацевтски производи со некоја друга законска неусог ласеност, како и фитофармацевтски производи на кои им престанало одобрувањето/авторизацијата, согласно со прописите за опасен отпад. (2) Производителите и економските оператори мо ра да се организирани на начин на кој што професио налните корисници можат остатокот од фитофар мацевтските производи и пакувањата од фитофар мацевтските производи кои корисниците го имаат при употребата на фитофармацевтските производи да мо 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 41 жат да го предадат, а за предавањето да добијат пот врда за вратен отпад од фитофармацевтските произ води. (3) Прибирањето на отпадот е на терет на произво дителите или економските оператори кои први во Ре публика Северна Македонија го пласирале на пазар фитофармацевтскиот производ. (4) Планот за отстранување на отпадот од фитофар мацевтските производи, производителите или економ ските оператори кои поднеле барање за добивање на решение за одобрување/авторизација мора да го доста ват во прилог на барањето за одобрување/авторизација на фитофармацевтските производи и истиот мора во оригинална копија да го достават до целата дистрибу тивна мрежа на мало кај кои се става во промет фито фармацевтскиот производ. (5) Планот за отстранување на отпадот од фитофар мацевтски производи мора да ги содржи особено сле дниве податоци: 1) шема на прибирање на одпадот од страна на сите специјализирани продавници за фитофармацевстки производи во кој се става во промет фитофармацевт скиот производ на производителот; 2) времето на прибирање на отпадот на фитофар мацевтски производи од овој член како и фрекфренци јата на неговото отстранување од секој објект поеди нечно; 3) економскиот оператор кој ќе го спроведува от странувањето на отпадот од фитофармацевтски произ води од овој член; 4) мерки на акција кој ќе се спроведе од страна на економскиот оператор доколку операторот од точката 3) од овој став за отстранување на отпадот не постапу ва по договорот за отстранување на отпадот; 5) број на договорот за вршење на услугата отстра нување на отпадот како и времетраење на договорот. (6) Формата и содржината на планот ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопан ство. (7) Обврските на дистрибутерите, собирањето на отпадот, начинот на собирање, места на собирање, и обврската за професионалните корисници ги пропишу ва Владата на Република Северна Македонија на пред лог на министерот за земјоделство, шумарство и водос топанство во согласност со министерот за животна сре дина и просторно планирање. (8) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство во согласност со министерот за животна средина и просторно планирање поблиску ги пропишу ва активностите поврзани со отстранување на празните пакувања, остатоците од производите, пакувањата со поминат рок на употреба или фитофармацевтски про изводи со некоја друга законска неусогласеност, како и фитофармацевтски производи на кои им престанало одобрувањето. (9) За отстранување на празните пакувања од прав ното лице кое е носител на решението за одобрување за пласирање на пазар на фитофармацевтскиот произ вод се применуваат прописите кои го регулираат упра вувањето со опасниот отпад. Член 57 Интегрирана заштита на растенијата (1) Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство ќе преземе мерки за поттикнување на заштита на растенијата со намалена употреба на фито фармацевтски производи, давајќи им предност на не хемиските мерки за заштита на растенијата секогаш ко га е можно, а професионалните корисници на фитофар мацевтските производи секогаш треба да дадат пред ност на постапките и фитофармацевтските производи со помал ризик за здравјето на луѓето и животната сре дина, односно при избор на фитофармацевтски произ води со иста намена секогаш да дадат предност на про изводите со помал ризик за животната средина и здрав јето на луѓето и животните. (2) Заштитата на растенијата со намалена употреба на фитофармацевтски производи се темели на примена на начелата за интегрирана заштита на растенијата и органско земјоделско производство согласно прописи те за органско производство. (3) Извештајно-прогнозните активности претставу ваат систем на следење и регистрација на динамика на појава, штети и мерки на сузбивање на одредени штет ни организми, како и интензитет на нападот и ширење на негативните последици од апликацијата на фито фармацевтските производи. (4) Освен прибирањето на податоци за штетните организми извештајните активности опфаќаат и соби рање на податоци за присутност, појава, распростране тост и бројност на корисните организми. Со активнос тите за прогноза се предвидува интензитетот на поја вата, се утврдуваат оптималните рокови и мерки за суз бивање на штетните организми и тоа на основа на ре зултатите. (5) Препораките и информациите за извештајно прогнозните активности јавно се достапни на корисни ците на фитофармацевтските производи на регионално ниво на веб страната на министертсвото, а по предход но прибрани податоци од економските оператори сог ласно со прописите од советодавен систем во земјодел ството. (6) За да се олесни спроведувањето на интегрирана та заштита на растенијата, единицата за одржлива употреба на фитофармацевтски производи објавува упатства за интегрирана заштита на растенијата и исти те се објавуваат на веб-страницата на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. (7) Основните принципи за интегрирана заштита на растенијата, како и рокот за задолжителна примена ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. Член 58 Индикатори на ризик (1) За потребите за процена на напредокот на сма лување на ризикот од употреба на фитофармацевтските производи врз животната средина и здравјето на луѓето и животните, како и за следење на напредокот на по стигнувањето на општите и посебни цели од НАП, ка ко и за управување со ризик на национално ниво и за потреба на обработка на податоците и известување се користат индикатори на ризик. (2) Индикаторите на ризик од ставот (1) на овој член ќе ги пропише министерот за земјоделство, шу марство и водостопанство по донесување на НАП. (3) Информациите за резултатите и напредокот во смалувањето на ризикот од употреба на фитофар мацевтските производи врз животната средина и здрав јето на луѓето и животните се објавуваат на веб - стра ницата на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. Член 59 Информирање на јавноста и подигнување на свеста (1) Фитосанитарната управа презема мерки за ин формирање на пошироката јавност согласно потребите и настанатите околности со цел поттикнување и овоз Стр. 42 - Бр. 302 18 декември 2020 можување на програма за информирање и подигнување на свеста, преку достапноста на точни и објективни ин формации во врска со фитофармацевтските производи за пошироката јавност, особено имајки ги предвид ри зиците и потенцијалните акутни и хронични ефекти врз здравјето на луѓето, нецелните организми и животната средина, кои произлегуваат од нивната употреба, како и употребата на не хемиски алтернативи. (2) Фитосанитарната управа прибира информации за инциденти на акутно труење со фитофармацевтски производи, како и развивање на хронично труење до колку е можно, помеѓу групите кои може да бидат по стојано изложени на фитофармацевтски производи ка ко што се операторите, земјоделските работници или луѓето кои живеат во близина на области каде се нане суваат фитофармацевтски производи. (3) Видовите на податоци кои ќе бидат следени, на чинот на нивното собирање и следење, како и начинот на информирање на пошироката јавност ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопан ство. XII. РЕЗИДУИ ОД ФИТОФАРМАЦЕВТСКИ ПРОИЗВОДИ Член 60 Максимално ниво на резидуи од фитофармацевтски производи (1) Резидуите од активните супстанци од фитофар мацевтски производи во растенија и примарни земјо делски производи од растително потекло не смеат да бидат присутни во растенијата и растителните произво ди во количества поголеми од максималните нивоа што се утврдени во согласност со овој закон. (2) Максимални нивоа на резидуи на активните суп станци од фитофармацевтски производи во Република Северна Македонија се во согласност со утврдените нивоа во Европската Унија. (3) Максимални нивоа на резидуи од фитофар мацевтски производи се утврдуваат во храна и храна за животни во која или на која резидуите можат да бидат присутни како резултат на примената на фитофар мацевтски производи. (4) Максимални нивоа на резидуи од фитофар мацевтски производи се утврдуваат на најниско ниво во согласност со добрата земјоделска практика, со цел да ги заштитат ранливите групи од населението. (5) За одредени производи, за кои не е можно да се утврди дали растението или растителниот производ ќе се користи како храна или храна за животни нивоата на резидуи од фитофармацевтски производи се воспоста вуваат на ниво безбедно за употреба како храна и каде што е можно и за употреба како храна за животни. (6) При одредувањето на максималното ниво на ре зидуи на фитофармацевтски производи се земени во предвид изложеноста на комбинации на активни суп станци и нивните кумулативни и синергистички ефек ти врз здравјето на човекот и животните, кога се дос тапни методи за оценување на овие ефекти. (7) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство го пропишува максималното ниво на ре зидуи на активните супстанци на фитофармацевтски производи, вклучувајќи: 1) производи и групи производи за кои се определу ва максимално ниво на резидуи на активните суп станци од фитофармацевтски производи; 2) активни супстанци од фитофармацевтски произ води за кои е определено максимално ниво на резидуи; 3) активни супстанци од фитофармацевтски произ води за кои е определено привремено максмално ниво на резидуи; 4) активни супастнци од фитофармацевтски произ води за кои не е утврдено максимално ниво на резидуи; 5) активните супстанци од фитофармацевтски про изводи за кои не е утврдено максимално ниво на рези дуи од точката 4) на овој став, се пропишува количес тво од 0,01 mg/kg; 6) комбинација на активни супстанци од фитофар мацевтски производи во храна и храна за животни кои се третираат со фумиганти во складишта, не смеат да ги надминат максимално дозволените нивоа на резидуи од фитофармацевтски производи и 7) специфични фактори на разредување или концентрирање при определени операции при прера ботка и/или мешање на одредени преработени и/или сложени производи. (8) Растенијата и растителните производи може да се дозволи увоз и/или пуштање во промет само докол ку ги исполнуваат условите за макимално ниво на ре зидуи од фитофармацевтски производи согласно со овој закон. (9) Начинот на земање на примероци од растенијата и производи од примарните земјоделски производи од растително потекло за утврдување нивоа на резидуи од фитофармацевтските производи, како и начинот на уп равување со истите ги пропишува министерот за земјо делство, шумарство и водостопанство. Член 61 Мониторинг (1) Фитосанитарната управа изготвува мониторинг во областа на производството, складирањето, дистри буцијата, употребата и сообразноста на фитофар мацевтските производи, како и нивните резидуи во рас тенија и растителни производи, а ја спроведува преку државните фитосанитарни инспектори и Државната фитосанитарна лабораторија. (2) Мониторинг се спроведува преку мерења, сле дење, оцена и контрола на параметри за идентификаци ја и докажување на фитофармацевтските производи и нивните резидуи во примарните земјоделски произво ди при увоз и извоз, како и при следственоста во сите фази од процесот на производство. (3) Мониторингот од ставот (1) на овој член треба да содржи план за земање примероци, видот и бројот на примероци, методите на земање примероци и ана лиза; објекти од кои се земе примерок, фреквенцијата, активната состојка на фитофармацевтскиот производ кои ќе бидат испитани во примероците, како и презе мените мерки кога ќе се утврди дека остатоци од фито фармацевтските производи се поголеми од пропишано то макимално ниво на резидуи. (4) Средствата за спроведувањето на мониторингот се на товар на Буџетот на Република Северна Македо нија, а се обезбедени преку Програмата за фитосани тарна политика за тековната година. (5) Растенијата и растителните прозводи каде ќе се утврди дека резидуите на активните супстанци од фи тофармацевтските производи се поголеми од макси малното ниво на резидуи, мора да бидат уништени или на друг начин да се спречи нивно пласирање на пазар, како примарен земјоделски производ. (6) Начинот за изготвување на мониторинг прог рама, како и начинот на спроведување на мониторин гот од ставот (2) на овој член поблиску ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопан ство. 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 43 (7) За спроведување на мониторингот, Министер ството за земјоделство, шумарство и водостопанство, на предлог на Фитосанитарната управа, доставува из вештај до Владата на Република Северна Македонија за усвојување најдоцна до крајот на април во тековната година за претходната година. (8) Извештајот од ставот (7) на овој член има јавен карактер и се објавува на веб- страницата на Минис терството за земјоделство, шумарство и водостопан ство. XIII. ИТНИ МЕРКИ Член 62 Итни мерки за забрана, ограничување на пласирање на пазар и користење на фитофармацевтски производи или третирано семе (1) Во случаи кога постои значителна загриженост дека одобрените/авторизираните фитофармацевтски производи, веројатно претставуваат сериозен ризик за здравјето на луѓето или животните или за животната средина и дека таквата опасност не може да биде на за доволителен начин избегне со преземените мерки, ми нистерот за земјоделство, шумарство и водостопан ство, по предлог на Фитосанитарната управа по прет ходно добиено мислење од Стручната комисија пот ребно е да преземе мерки со кои се ограничува или заб ранува пласирање на пазар и употреба на веќе одобрен фитофармацевтски производи на територијата на Ре публика Северна Македонија. (2) Во случај кога постојат научни и технички ин формации дека третираното семе претставува сериозен ризик за здравјето на луѓето или животните или на жи вотната средина и дека таквиот ризик не може да биде избегнат на задоволителен начин, министерот за земјо делство, шумарство и водостопанство, носи мерки за намалување на ризикот, на предлог на Фитосанитарна управа, а по претходно добиено мислење од Стручната комисија и презема мерки со кои се ограничува или забранува употребата и/или увоз и/или пласирање на пазар на такво третирано семе. (3) Во случаите кога Европската комисија поради сериозен ризик за здравјето на луѓето или животните или по животната средина донесува мерки со кои се ог раничува или забранува употреба и/или продажба на фитофармацевтски производи кои содржат одредени активни супстанции во Европската Унија или третира но семе од земјоделски култури, министерот донесува одлука со која забранува употребата и/или продажбата и употребата на овие активни супстанции во рамките на територијата на Република Северна Македонија. XIV. СТАТИСТИКА ЗА ФИТОФАРМАЦЕВТСКИ ПРОИЗВОДИ Член 63 Статистички податоци за пласирање на пазар на фитофармацевтски производи (1) Собирањето, преносот, опсегот, обработката на статистички податоци за пласирање на пазар на фито фармацевтските производи како и реализација на из вештајот и мерките за спроведување ги реализира Фи тосанитарната управа. (2) Статистичките податоци се применуваат за го дишните количини на фитофармацевтските производи пласирани на пазарот. (3) Статистичките податоци заедно со други реле вантни податоци се употребуваат за целите на Нацио налниот акционен план и за потребите за индикаторите за ризик. (4) Министерот за земјоделство, шумартсво и во достопанство ги пропишува техниките и начинот на прибирањето на податоците, преносот, опсегот како и начинот на обработување на статистичките податоци. XV. УВОЗ НА ФИТОФАРМАЦЕВТСКИ ПРОИЗВОДИ Член 64 Увоз на фитофармацевтски производи (1) Фитофармацевтските производи може да влезат на територија на Република Северна Македонија само на гранични премини кои имаат пристап до соодветни капацитети за контрола на фитофармацевтските произ води. (2) За спроведениот надзор на место на влез фито санитарниот инспектор издава влезен документ за фи тофармацевтски производ. (3) Пропратните документи кон влезниот документ како и формата, содржината и начинот на издавање ги пропишува министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (4) Граничните премини за влез на фитофармацевт ските производи ги определува Владата на Република Северна Македонија на предлог на министерот за зем јоделство, шумарство и водостопанство. (5) Фитосанитарниот инспектор ги задржува под инспекциски надзор увезените фитофармацевтски про изводи кои не се во согласност со овој закон и во дого вор со економскиот оператор кој е одговорен за прат ката наредува уништување на таквите фитофармацевт ски производи, во согласност со прописите за опасен отпад или ја препраќа пратката надвор од Република Северна Македонија. (6) Во случај кога нема да дозволи влез на фитофар мацевтските производи, државниот фитосанитарен инспектор ги известува заинтересираните страни за нејзините наоди и за идентификација на производите и го доставува решението на царинската служба заедно со информацијата која се однесува на крајната одлука за пратката. Член 65 Трошоци (1) Трошоците направени од страна на државниот фитосанитарен инспектор за активностите наведени во членот 64 од овој закон се на товар на економскиот оператор кој е одговорен за пратката или неговиот зас тапник. (2) Висината на трошоците од ставот (1) на овој член ги определува Владата на Република Северна Ма кедонија на предлог на министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. Член 66 Соработка со Царинската управа (1) За организирање на инспекцискиот надзор државниот фитосанитарен инспектор и царинските службеници на Царинската управа соработуваат меѓу себе. Стр. 44 - Бр. 302 18 декември 2020 (2) Царинската управа спроведува постапка на ца ринење по завршувањето на инспекцискиот надзор на фитосанитарен инспектор. (3) Пратките од фитофармацевтските производи може да бидат ставени под царински надзор надвор од граничен премин-царински терминал по барање на фи тосанитарен инспектор. XVI. НАДЗОР Член 67 (1) Надзор над спроведувањето на одредбите од овој закон и прописите донесени врз основа на овој за кон врши Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. (2) Инспекциски надзор над примената на овој за кон и другите прописи донесени врз основа на овој за кон од страна на правни и физички лица, установите и други правни лица над извршувањето на мерките кои произлегуваат од овој закон, вршат државните фитоса нитарни инспектори. (3) За спроведување на надзорот при увоз на фито фармацевтските производи, економските оператори кои работат со фитофармацевтски производи плаќаат надоместок кој е приход на Министерството за земјо делство, шумарство и водостопанство, а средствата ќе се реализираат преку Програмата за фитосанитарна по литика и ќе се користат за спроведување на монито рингот. Висината на надоместокот ја определува Влада на Република Северна Македонија на предлог на ми нистерот за земјоделство, шумарство и водостопан ство. (4) Инспекцискиот надзор вклучува проверка на до кументацијата, проверка на идентитетот и делуман и детална физичка проверка на фитофармацевтските про изводи. (5) Во случај на сомневање за неусогласеност на идентитет, пропратана документација на пратката или основан сомнеж на неусогласеност на содржината на производото со податоците од одобрението на произ водот, фитосанитарниот инспектор има право да ја зад ржи пратката под надзор се до добивање на резултати те од извршените анализи. Член 68 Овластувања на фитосанитарниот инспектор Фитосанитарниот инспектор има право и должност да: 1) забрани употреба на производи и други произво ди од овој закон, доколку тие не се декларирани и не се употребуваат според условите во одобрението; 2) нареди соодветни мерки, доколку со официјални анализи се утврди дека се надминати МНР од произво ди во или на растенијата или растителните производи пред пласирањето на производот на пазарот; 3) забрани официјални испитувања и анализи без претходно да се исполнети условите во дозволата за вршење или други услови пропишани со овој закон и прописите донесени од истиот; 4) зема проби од растенија, растителни производи, смеси за третирање, производи и други неопходни про би за проверка дека производот е употребуван без неп равилности и неприфатливи МНР; 5) предложи на Фитосанитарна управа повлекување на одобрението за употреба на производ на пазарот или други во процес на апликација и кај производител на производи; 6) привремено да забрани употреба на производи или други производи во поле, односно нивни шаржи за кои ќе се основано ќе се посомнева дека се неисправни, додека со испитувањето не се утврди нивната неис правност; 7) одземе неисправен производ или други произво ди во процес на апликација; 8) нареди повлекување на неисправен производ или други производи во процес на апликација и кај произ водител на производи до добивање на резултати од ис питување; 9) нареди повлекување на неисправен производ или други производи во процес на апликација; 10) зема проби од производи за заштита, други про изводи согласно овој закон и други неопходни проби за проверка на производот дали одговара со декларирани те својства и дејство, на декларираната чистота на ак тивната супстанција во процес на апликација и кај про изводител на производи; 11) врши контрола при увозот на фитофармацевт ските производи и други производи на граничен пре мин во однос на тоа дали поседува одобрение, рок на употреба, декларирање, означување и пакување соглас но со овој закон; 12) ја отстрани од пазарот опремата за примена на производи и да наредат верификација на нејзината усогласеност со сертификатот; 13) забрани пласирање на пазарот на опрема за при мена на производи, доколку истата не поседува соодве тен сертификат или не е во согласност со сертифика тот; 14) утврди дали вршителите на јавни услуги според овој закон ги исполнуваат условите или работат според овој закон, во согласност со договорот и да наредат от странување на недостатоците; 15) забрани пласирање на производи и други произ води, како и да забрани употреба на објектот во кој се врши дејноста пласирање на производи и други произ води во случај ако нема дозвола за вршење на таа деј ност според условите пропишани со овој закон; 16) забрани пласирање на производи и други произ води, како и да забрани употреба на објектот во кој се врши дејноста пласирање на производи во случај ако утврди недостатоци по однос на просторот, опремата, персоналот, односно вршење на дејноста поради која може да дојде до штетни последици по здравјето на лу ѓето, односно животните сé до отстранување на недос татоците во определениот рок; 17) забрани пласирање и употреба на пазарот на производи и други производи, доколку истите не се одобрени, се забранети, се со поминат рок на важност, според одредбите од овој закон; 18) забрани пласирање на пазарот или употреба на производи и други производи, доколку тие производи не се во согласност со одобрението во однос на: паку вање, декларација, означување, упатства за употреба, физички и хемиски состав, чистота на активна суп станција и друго; 19) привремено да забрани пласирање на производи или и други производи на пазарот, односно нивни шаржи за кои ќе се посомнева дека се неисправни, до дека со испитувањето не се утврди нивната неисправ ност; 20) одземе фитофармацевтски производи или и дру ги производи кои се пласираат на пазарот во услови кои не одговараат на условите пропишани со овој за кон и прописите донесени врз основа на овој закон; 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 45 21) предложи на Фитосанитарна управа повлекува ње на одобрението за употреба и пласирање на пазарот на производ или други производи кога е констатирана неправилност во пласирањето на пазарот; 22) одземе производ или други производи кои се со поминат рок на употреба, не се во оригиналното паку вање од производителот, како и доколку упатството за употреба и декларацијата не е во согласност со одобре нието за пласирање на производи и не се печатени на македонски јазик, како и доколку соодветно не се озна чени според степенот на отровност, кога е констатира на неправилност во пласирањето на пазарот; 23) нареди повлекување на неисправен производ или други производи со констатирани неправилности во пласирањето на пазарот; 24) нареди и други мерки и да определи рокови за нивно извршување заради усогласување на работењето на правните лица кои пласираат на пазарот фитофар мацевтски производисо овој закон и прописите донесе ни врз основа на овој закон и 25) поведе кривична или прекршочна постапка про тив правните и физичките лица, пред надлежните орга ни во случај на повреда на одредбите на овој закон и друг закон. Член 69 Мерки на државниот фитосанитарен инспектор Државниот фитосанитарниот инспектор има право и должност, покрај мерките од членот 74 од овој закон на правното лице да изрече и забрана за вршење на деј носта во траење од 90 дена, ако: 1) врши производство на фитофармацевтски произ води, а нема дозвола за вршење на таа дејност како и да забрани употреба на објектот според условите про пишани согласно со овој закон; 2) врши производство на производи, како и да заб рани употреба на објектот во кој се врши производство на производи ако утврди недостатоци по однос на просторот, опремата, персоналот, односно вршење на дејноста поради која може да дојде до штетни послед ици по здравјето на луѓето, односно животните се до отстранување на недостатоците во определениот рок; 3) пласира на пазарот неисправни производи и дру ги производи согласно со овој закон; 4) во производството на производи и други произ води употребува супстанции и материи за кои претход но не е обезбеден сертификат за пропишаниот квали тет, односно употребува неквалитетни или фалсифику вани супстанции и материјали; 5) официјалните тестирања, лабораториските ана лизи на производите и други производи не ги врши според пропишаните услови, стандарди и методи од овој закон; 6) употребува неисправни производи и други про изводи; 7) врши пласирање на производи спротивно на ут врдените цени од Фитосанитарна управа; 8) произведува, складира производи, а не ги испол нуваат условите од овој закон и 9) не дозволува увид на инспекторот или не ги даде потребните податоци, мостри и материјали со кои рас полага или на друг начин го попречува или оневозмо жува инспекцискиот надзор. Член 70 (1) Фитосанитарниот инспектор може да определи производите или другитепроизводи кои ги забранил за употреба или пласирање на пазарот да останат на чува ње кај правното или физичкото лице кај кого се затек нати или да бидат одземени. (2) Производите од ставот (1) на овој член се чуваат посебно одвоени, запакувани и обележани. (3) Фитосанитарен инспектор кон записникот за зе мање мостри и решението за изречената мерка го при ложува и пописот на забранетите производи од ставот (1) на овој член. Член 71 (1) За мерките од членовите 68, 69 и 70 од овој за кон, фитосанитарниот инспектор издава решение. (2) Против решението на инспекторот од ставот (1) од овој член може да се изјави жалба во рок од 15 дена од денот на приемот на решението до Државна Коми сијата за одлучување во втор степен во областа на инспекцискиот надзор и прекршочна постапка. (3) Изјавената жалба од ставот (1) на овој член не го одлага извршувањето на решението, ако со неиз вршувањето на утврдените мерки ќе се предизвикаат последици кои тешко можат да се отстранат. (4) Жалбата изјавена против решението на инспек трот не го одлага извршувањето на решението. XVII. ПРЕКРШОЧНИ ОРГАНИ Член 72 (1) За прекршоците утврдени во членот 75 ставови (1), (2), (3), (4) и (5) и членот 76 ставови (1), (2), (3), (4) и (5) од овој закон, Прекршочната постапка води и прекршочна санкција изрекува надлежен суд. (2) За прекршоците утврдени во членот 75 ставови (6) и (7), член 76 ставови (6) и (7) и член 77 од овој за кон прекршочна постапка води и прекршочна санкција изрекува Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство (во натамошниот текст: Прекршоч ниот орган). (3) Прекршочната постапка од ставот (2) на овој член пред Прекршочниот орган ја води Комисија за од лучување по прекршок (во натамошниот текст: Прекр шочната комисија) формирана од страна на министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. (4) Прекршочната комисија е составена од овласте ни службени лица вработени во Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство, од кои ед но ја врши функцијата на претседател на Прекршочна та комисија. (5)Прекршочната комисија е составена од три чле на од кои: 1) еден дипломиран правник со положен правосу ден испит со пет години работно искуство во својата област по полагањето на правосудниот испит; 2) еден член од редот на вработените во Фитосани тарна управа со висока стручна подготовка од областа на земјоделските науки и храна со пет години работно искуство во својата област и 3) еден член од редот на вработените во Фитосани тарна управа со висока стручна подготовка од областа на хемиските или технолошките науки со пет години работно искуство во својата област. (6) Прекршочната комисија се избира за времетрае ње од четири години со право на реизбор на членовите. (7) За претседател на Прекршочната комисија може да биде избран само дипломиран правник со положен правосуден испит. (8) Прекршочниот орган одлучува по прекршоците утврдени во овој или друг закон и изрекува прекршоч ни санкции утврдени со овој или со друг закон од об ласта на фитосанитарната политика. Стр. 46 - Бр. 302 18 декември 2020 (9) Покрај членовите на Прекршочната комисија министерот за земјоделство, шумарство и водостопан ство може да определи секретар на Прекршочната ко мисија кој врши административни работи за Комисија та и заменици членови кои, по исклучок, учествуваат во работата на Прекршочната комисија во случај на от суство на некој од членовите. (10) Прекршочната комисија донесува деловник за својата работа. (11) Против решенијата на Прекршочниот орган, со кои се изрекува прекршочна санкција може да се поднесе тужба за поведување на управен спор пред надлежниот суд. (12) Министерот за земјоделство, шумарство и во достопанство може да формира повеќе прекршочни ко мисии кои ќе бидат надлежни за водење на прекршоч ната постапка за прекршоци за одделни подрачја од Ре публика Северна Македонија. (13) Член на Прекршочната комисија може да се разреши: 1) со истекот на времето за кое е именуван за член; 2) по негово барање; 3) со исполнување на условите за старосна пензија согласно со законот; 4) ако е осуден со правосилна судска пресуда за кривично дело; 5) ако му се утврди трајна неспособност; 6) ако се утврди прекршување на прописите за во дење на прекршочната постапка со правосилна одлука; 7) ако не ги исполнува обврските кои произлегуваат од работењето во Прекршочната комисија и 8) ако не пријавил постоење на судир на интереси за случај за кој решава Прекршочната комисија. (14) Предлог за разрешување на член на Прекршоч ната комисијата за случаите од ставот (2) точки од 3 до 8 на овој член поднесува претседателот на Прекршоч ната комисија до министерот за земјоделство, шумар ство и водостопанство. (15) Прекршочната комисија има право да изведува докази и собира податоци кои се неопходни за утврду вање на прекршокот, како и да врши други работи и да презема дејствија утврдени со овој закон, Законот за прекршоците и/или со друг закон. (16) Членовите на Прекршочната комисија се са мостојни и независни во работата на Прекршочната ко мисија и одлучуваат врз основа на своето стручно знае ње и самостојно убедување. (17) Прекршочната комисија работи во совет, а од лучува со мнозинство гласови од вкупниот број на чле нови. (18) Прекршочната комисија води единствена еви денција на прекршоците, изречените санкции и донесе ните одлуки на начин пропишан од министерот за зем јоделство, шумарство и водостопанство во согласност со министерот за правда. (19) Со актот од ставот (18) на овој член се пропи шува и начинот на пристап до информациите кои се содржани во евиденцијата. (20) Членовите на Прекршочната комисија имаат право на награда за својата работа во Прекршочната комисија во висина од не повеќе од 5% од просечна плата исплатена во предходниот месец за секоја доне сена одлука по барање за поведување на прекршочна постапка. (21) Исплатата на средствата од ставот (20) од овој член ја врши министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство преку решение. (22) Против одлуките на Прекршочниот орган, со кои се изрекува прекршочна санкција се води постапка согласно со Законот за прекршоците. (23) Против одлуката за прекршок што ја донела Државна комисија за одлучување во втор степен од об ласта за инспекциски надзор и прекршочната постапка, може да се поднесе тужба за поведување на управен спор пред надлежен суд, согласно со Законот за прекр шоците. Член 73 (1) За прекршоците утврдени во членовите 75, 76 и 77 од овој закон, фитосанитарниот инспектор е должен на сторителот на прекршокот да му предложи постапка за порамнување. (2) Пред поднесување барање за поведување на прекршочна постапка за прекршоците предвидени во овој закон фитосанитарниот инспектор и управниот инспектор спроведува постапка за порамнување со из давање на прекршочен платен налог согласно Законот за прекршоци, при што составува записник во кој се за бележуваат битните елементи на прекршокот, времето, местото и начинот на сторување на прекршокот, опи сот на дејствието на прекршокот и лицата затекнати на самото место. (3) Во записникот се утврдува начинот на кој ќе се отстранат штетните последици од прекршокот, како и начинот на надминување на последиците од сторува њето на прекршокот. (4) Кога како сторител на прекршок се јавува прав но лице, записникот и прекршочниот платен налог го потпишува службено, односно одговорното лице кое се нашло на лице место при инспекцискиот надзор или друго службено или одговорно лице кое изјавило дека има право да го потпише записникот и да го прими прекршочниот платен налог. (5) Одмерувањето на висината на глобата за прав ното лице се врши согласно со Законот за прекршо ците. (6) Формата и содржината на прекршочниот платен налог ја пропишува министерот за земјоделство, шу марство и водостопанство. XVIII. ПРЕКРШОЧНИ ОДРЕДБИ Член 74 (1) Глоба во износ од 250 до 1.000 евра во денарска противвредност ќе му се изрече на микро трговско друштво, глоба во износ од 1.000 до 2.000 евра во де нарска противвредност ќе му се изрече на мало тргов ско друштво, глоба во износ од 2.000 до 6.000 евра во денарска противвредност ќе му се изрече на средно тр говско друштво и глоба во износ од 6.000 до 10.000 ев ра во денарска противвредност ќе му се изрече на голе мо трговско друштво за прекршок, ако: 1) пласира на пазарот фитофармацевтски произво дита кои содржат активни супстанци кои не се наоѓаат на Листата на одобрени активни супстанци на терито ријата на Република Северна Македонија, спротивно на членот 9 од овој закон; 2) пласира на пазарот фитофармацевтски произво дикои содржат антидоти и синергисти, кои не се наоѓа ат на Листата на одобрени антидоти и синергисти во Република Северна Македонија, спротивно на членот 10 од овој закон; 3) пласира на пазарот фитофармацевтски произво дикој содржи коформуланти кои се наоѓаат на Листата на неприфатливи коформуланти во Република Северна Македонија, спротивно на членот 11 од овој закон; 4) пласира на пазарот основни супстанци кои не се наоѓаат на Листата на одобрени основни супстанци во Република Северна Македонија, спротивно на членот 12 од овој закон; 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 47 5) пласира на пазарот фитофармацевтскиот произ вод или употребува на територијата на Република Се верна Македонија, не одобрен фитофармацевтски про извод, спротивно на членот 13 од овој закон; 6) настанала штета која произлегува од користење то на фитофармацевтските производи на територија на Република Северна Македонија од страна на подноси телот на барањето, спротивно на членот 16 став (2) од овој закон; 7) носителот на решение за одобрување, пред исте кот на важноста, не ја информира Фитосанитарна упра ва најмалку шест месеци пред прекинот на пласирање то на тој производ на пазарот и не приложи образложе ние со барањето, спротивно на членот 19 став (6) од овој закон; 8) пласира на пазарот фитофармацевтски производи со низок ризик, спротивно на членот 22 од овој закон; 9) пласира на пазарот фитофармацевтски производи кои содржат генетски модифицирани организми, спро тивно на членот 23 од овој закон; 10) пласирање на пазарот на фитофармацевтски производи за итни исклучителни состојби, спротивно на членот 26 од овој закон; 11) организаторот на истражувањето не поседува дозвола за истражување и развој, спротивно на членот 27 од овој закон; 12) пласира на пазарот други фитофармацевтски производи и живи организми спротивно на членот 28 од овој закон 13) врши производство на фитофармацевтски про изводии активни супстанции и сите други составни компоненти на фитофармацевтските производи кои се вклучени во производот, не ги исполнува условите за производство и складирање на производите и не е впи шан во Регистарот на производители на фитофар мацевтски производита, спротивно на членот 36 од овој закон; 14) врши препакување на фитофармацевтски произ води, спротивно на членот 37 од овој закон; 15) пласира на пазарот одобрени/авторизирани фи тофармацевтски производина големо или мало, а не за пишан во Регистарот за пласирање на големо или мало на фитофармацевтски производиили не ги исполнува поблиските услови во поглед на просториите, опремата и квалификациите, спротивно на членот 38 од овој за кон; 16) пласирање на пазарот особено опасни фитофар мацевтски производи, спротивно на членот 40 од овој закон; 17) врши воздушно третирање со фитофармацевт ски производи без решение за одобрение/авторизација од Фитосанитарна управа, спротивно на членот 53 од овој закон; 18) не ги почитува мерки за заштита на водната сре дина и водата за пиење, спротивно на членот 54 од овој закон; 19) не ги почитува мерките за користење на фито фармацевтски производи во одредени области, спро тивно на членот 55 од овој закон; 20) управува со отпад од фитофармацевтски произ води, спротивно на членот 56 од овој закон; 21) увезува и/или пласира на пазар одредени произ води, а не ги исполнуваат условите за макимално ниво на резидуи од фитофармацевтските производи, спро тивно на членот 60 од законот; 22) не му дозволи инспекциска контрола на фито фармацевтски производи при увоз, спротивно на чле нот 64 од законот. (2) Глоба во износ од 500 евра во денарска про тиввредност ќе му се изрече и на одговорното лице во правното лице за прекршоците од ставот (1) на овој член. (3) На правното лице покрај глобата од ставот (1) на овој член ќе му се изрече и прекршочна санкција привремена забрана за вршење на производство и пла сирање на пазарот на производи во траење од шест ме сеци до една година. (4) На одговорното лице во правното лице покрај глобата од ставот (2) на овој член ќе му се изрече и прекршочна санкција забрана за вршење на должност во траење од една до две години. (5) За прекршоците од ставот (1) на овој член пок рај глобата на правното лице ќе му се изрече и посебна прекршочна мерка одземање на производите. (6) Глоба во износ од 150 до 250 евра во денарска противвредност ќе му се изрече на физичко лице за прекршоците од ставот (1) на овој член. (7) За прекршоците од ставот (1) на овој член пок рај глобата на физичкото лице ќе му се изрече и посеб на прекршочна мерка одземање на производите. Член 75 (1) Глоба во износ од 250 до 500 евра во денарска противвредност ќе му се изрече на микро трговско друштво, глоба во износ од 500 до 1.000 евра во денар ска противвредност ќе му се изрече на мало трговско друштво, глоба во износ од 1.000 до 2.000 евра во де нарска противвредност ќе му се изрече на средно тр говско друштво и глоба во износ од 2.000 до 5.000 евра во денарска противвредност ќе му се изрече на големо трговско друштво за прекршок, ако: 1) носителот на решението за одобрување/авториза ција за пласирање на пазар на фитофармацевтски про изводи не достави докази за одобрението/авторизација, спротивно на членот 18 од овој закон; 2) пласира на пазарот фитофармацевтските произ води, а не го обнови решението за одобрувањето/авто ризацијата на фитофармацевтскиот производ, спротив но на членот 19 од овој закон; 3) пласира на пазарот фитофармацевтскиот произ вод по истекот на рокот на важност на решението за одобрување/авторизација на фитофармацевтскиот про извод, спротивно на членот 21 став (4) од овој закон; 4) пласира на пазарот третирано семе со фитофар мацевтски производ, спротивно на членот 24 од овој закон; 5) пласира на пазарот и употребува фитофармацевт ски производи за минорна употреба, спротивно на чле нот 25 ставови (7) и (8) од овој закон; 6) врши пакување и означување на фитофармацевт ските производи, спротивно на членот 34 од овој закон; 7) врши рекламирање на фитофармацевтските про изводи, спротивно на членот 35 од овој закон; 8) не ја пријави секоја промена на податоците во рок од 30 дена од денот на настанатата промена, спро тивно на член 38 став (17) од овој закон; 9) врши пласирање на пазарот на фитофармацевт ски производи, спротивно на членот 39 од овој закон; 10) врши пласирање на пазар на опрема за аплика ција на фитофармацевтски производи, спротивно на членот 44 од овој закон; 11) врши редовен преглед без да биде запишан во Регистарот на контролни тела за преглед на опремата за апликација на фитофармацевтските производи и не ги исполнува условите за вршење на редовен преглед, спротивно на членот 45 од овој закон; 12) поседува, чува или користи фитофармацевтски производикои не се одобрени/авторизирани во Репуб лика Северна Македонија, кои немаат соодветно реше ние за одобрување/авторизација или ако производот е со поминат рок на траење или ако рокот за продажба и примена на залихите е истечен, спротивно на членот 56 од овој закон. Стр. 48 - Бр. 302 18 декември 2020 (2) Глоба во износ од 150 до 500 евра во денарска противвредност ќе му се изрече и на одговорното лице во правното лице за прекршоците од ставот (1) на овој член. (3) За прекршоците од ставот (1) точки 2, 3), 4), 5), 6), 7), 9), 10) и 12) на овој член покрај глобата на прав ното лице ќе му се изрече и посебна прекршочна мерка одземање на производите. (4) На правното лице покрај глобата од ставот (1) на овој член ќе му се изрече и прекршочна санкција привремена забрана во траење од три до шест месеци. (5) На одговорното лице во правното лице покрај глобата од ставот (2) на овој член ќе му се изрече и прекршочна санкција забрана за вршење на должност во траење од една година. (6) Глоба во износ од 100 до 250 евра во денарска противвредност ќе му се изрече на физичко лице за прекршоците од ставот (1) на овој член. (7) За прекршоците од ставот (1) точки 2), 3), 4), 5), 6), 7), 9), 10) и 12) на овој член покрај глобата на фи зичкото лице ќе му се изрече и посебна прекршочна мерка одземање на производите. Член 76 (1) Глоба во износ од 500 до 1.000 евра во денарска противвредност ќе му се изрече на правното лице за прекршок, ако: 1) спроведе активност на евалуација на фитофар мацевтски производи спротивно на членот 5 од овој за кон; 2) достави неверодостојни докази за докажување на условите спротивно на членот 14 став (2) од овој закон; 3) не ја извести Фитосанитарната управа дека фито фармацевтскиот производ не ги исполнува условите за регистрација спротивно на членот 14 став (6) од овој закон; 4) достави доказ дека е овластено лице на подноси тел на барање за одобрување/авторизација или на бара ње за измена на одобрување на фитофармацевтски про изводи спротивно на членот 16 став (1) од овој закон; 5) доколку лицето кое поседува потврда за совет ник или дистрибутер, а на било кој начин го доведе во заблуда потрошувачот или со пласирање на пазар на растенија и растителни производи го наруши здравјето на луѓето или здравјето на животните или неповолно влијае на животната средина спротивно на членот 41 од овој закон; 6) не изврши редовен преглед на опремата за апли кација на фитофармацевтски производи, спротивно на членот 46 од овој закон; 7) контролното тело за преглед на опремата за ап ликација врши дејност спротивно на член 46 од овој за кон; 8) сопствениците и корисниците на опремата за ап ликација на фитофармацевтски производите ја пријаву ваат опремата кај овластеното контролно тело и не ги исполнуваат обврските, спротивно на членот 47 од овој закон; 9) правните лица ставаат во промет фитофар мацевтски производи, спротивно на членот 49 од овој закон; 10) не водат евиденција и не ја чуваат истата нај малку пет години, спротивно на членот 50 ставови (1) и (2) од овој закон; 11) во текот на апликацијата на фитофармацевтски те производи професионалните корисници не ја носат легитимацијата од членот 41 од овој закон, спротивно на членот 51 од овој закон; 12) не води евиденција за употреба на фитофар мацевтските производи, спротивно на членот 52 од овој закон; 13) употребува, ракува складирање на фитофар мацевтските производи и управување со амбалажата и остатоци од фитофармацевтски производи, спротивно на членот 56 ставови (1), (2), (3), (4), (5), (6) и (7) од овој закон; 14) не постапи согласно со преземените мерки за ограничување или забранување за пласирање на пазар и употреба на веќе одобрени/авторизирани производи спротивно на членот 62 од овој закон; 15) стави во промет фитофармацевтски производи без влезен документ за производот спротивно на чле нот 64 од овој закон; 16) не постапи по решение на инспектор и мерките наредени во решението, спротивно на членот 69 од овој закон; (2) Глоба во износ од 200 до 500 евра во денарска противвредност ќе му се изрече и на одговорното лице во правното лице за прекршоците од ставот (1) на овој член. (3) Глоба во износ од 250 евра во денарска про тиввредност ќе му се изрече на физичко лице за прекр шоците од ставот (1). XIX. ПРЕОДНИ И ЗАВРШНИ ОДРЕДБИ Член 77 Преоден период (1) Економските оператори кои вршат дејности ут врдени со овој закон, се должни во рок од две години од денот на влегувањето во сила на овој закон да го усогласат своето работење со одредбите на овој закон. (2) Субјектите од ставот (1) на овој член кои нема да се усогласат со одредбите од овој закон го губат правото на вршење на дејност и се бришат од Регис трите на економски оператори кои вршат дејност од областа на фитофармацевтски производи. Член 78 (1)Одредбите од членовите 14, 17, 27, 29, 30 и 53 од овој закон ќе започнат да се применуваат од 1 јануари 2024 година. (2)Одредбите од членовите 44, 45, 46 и 47 од овој закон ќе започнат да се применуваат од 1 јануари 2022 година, а целокупната опрема ќе мора да се усогласи со одредбите од оваа глава најдоцна до 31 декември 2024 година. Член 79 Започнатите постапки за регистрација на економски оператори и на фитофармацевтски производи до денот на влегувањето во сила на вој закон ќе се завршат сог ласно со одредбите на Законот за производи за заштита на расетнијата („Службен весник на Република Маке донија“ број 110/2007, 20/2009, 17/11, 53/11, 69/13, 10/15, 129/15 и 39/16). Член 80 Подзаконски прописи (1) Националниот акционен план ќе се донесе во рок од една години од денот на влегувањето во сила на овој закон. (2) Подзаконските прописи чие донесување е пред видено со овој закон ќе се донесат во рок од една годи ни од денот на влегувањето во сила на овој закон. 18 декември 2020 Бр. 302 - Стр. 49 (3) До влегувањето во сила на прописите од ставот (2) на овој член, ќе се применуваат прописите донесени врз основа на Законот за производи за заштита на рас тенија („Службен весник на Република Македонија“ број 110/2007, 20/2009, 17/11, 53/11, 69/13, 10/15, 129/15 и 39/16). Член 81 Одложен престанок на важење Одредбите од членот 1 став (1), членот 2 став (2) и членовите 4, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 29, 31, 32, 33, 34, 35, 52, 62 и 63 од овој закон престануваат да важат со пристапувањето на Република Северна Македонија во Европската Унија. Член 82 Престанок на важење Со денот на влегувањето во сила на овој закон, престанува да важи Законот за производи за заштита на растенијата („Службен весник на Република Македо нија“ број 110/2007, 20/2009, 17/11, 53/11, 69/13, 10/15, 129/15 и 39/16). Член 83 Влегување во сила Овој закон влегува во сила осмиот ден од денот на објавувањето во „Службен весник на Република Север на Македонија“. L I GJ I FITOFARMACISË ( * ) I. DISPOZITA TË PËRGJITHSHME Neni 1 Lënda (1) Me këtë ligj përcaktohen rregullat për regjistrimin dhe autorizimin e produkteve fitofarmaceutike në formë tregtare dhe për plasimin e tyre në treg, prodhimi, përdorimi dhe kontrolli në territorin e Republikës së Maqedonisë së Veriut, përcaktohen rregullat për lejimin e substancave aktive, antidotëve dhe sinergjistëve nga të cilat përbëhen prodhimet fitofarmaceutike ose të cilat i përmbajnë ato, rregullat për aditivë dhe koformulantë, si dhe mbetje të produkteve fitofarmaceutike. (2) Me këtë ligj rregullohet korniza për arritjen e përdorimit të qëndrueshëm të prodhimeve farmaceutike me zvogëlimin e rreziqeve dhe ndikimeve nga përdorimi i tyre në shëndetin e njerëzve, kafshëve dhe mjedisit jetësor dhe ndjekja e parimeve të mbrojtjes së integruar të bimëve. Neni 2 Qëllimi (1) Qëllimi i këtij ligji është të sigurohet nivel i lartë i mbrojtjes së shëndetit të njerëzve, kafshëve dhe mjedisit jetësor, përmirësimin e funksionimit të tregjeve, si dhe përmirësimin e prodhimit bujqësor. * Me këtë ligj bëhet harmonizimi me Rregullativën e Këshillit 2009/1107 KEE nga 21 tetori 2009 për plasimin në treg të prodhimeve për mbrojtjen e bimëve dhe shfuqizimin e Direktivave 79/117/KEE dhe 91/414/KEE të Këshillit. CELEX nr. 32009R1107 dhe Direktivës 2009/128/KE të Parlamentit Evropian dhe të Këshillit nga 21 tetori 2009 për vendosjen e kornizës për veprimin e Komunitetit që të arrihet përdorimi i qëndrueshëm i pesticideve. CELEX nr. 32009L0128 (2) Ky ligj bazohet në parimin e parakujdesjes, duke siguruar se substanca aktive ose prodhimet fitofarmaceutike që plasohen në treg nuk kanë efekt negativ mbi shëndetin e njerëzve ose të kafshëve ose të mjedisit jetësor, duke i përfshirë edhe rastet kur ekziston pasiguri shkencore në lidhje me rreziqet lidhur me shëndetin e njerëzve ose të kafshëve ose të mjedisit jetësor që dalin nga përdorimi i këtyre prodhimeve. (3) Me këtë ligj nxitet zhvillimi dhe vendosja e menaxhimit të integruar me organizma të dëmshëm dhe qasje e teknika alternative me qëllim të zvogëlimit të varshmërisë nga përdorimi i prodhimeve fitofarmaceutike. Neni 3 Drejtoria Fitosanitare (1) Drejtoria Fitosanitare si organ në përbërjen e Ministrisë së Bujqësisë, të Pylltarisë dhe të Ekonomisë së Ujërave është kompetente për zbatimin e aktiviteteve në sferën e fitofarmacisë. (2) Drejtoria Fitosanitare është organ kompetent për lejimin e substancave aktive, antidotëve, sinergjistëve, aditivëve dhe shtesave të tjera në prodhimet fitofarmaceutike, si dhe regjistrimin dhe autorizimin e vetë prodhimeve fitofarmaceutike, kryerjen e detyrave administrative nga sfera e plasimit në treg të produkteve fitofarmaceutike dhe pajisjes për aplikimin e tyre, përdorimin e qëndrueshëm të produkteve fitofarmaceutike, organizimin e trajnimeve dhe provimeve për shfrytëzuesit profesionalë, këshilltarët dhe shpërndarësit, si dhe aktiviteteve të tjera në sferën e fitofarmacisë. (3) Me përjashtim të dispozitave sipas paragrafët (1) dhe (2) të këtij neni, Ministria e Bujqësisë, e Pylltarisë dhe e Ekonomisë së Ujërave është organ kompetent për nxitjen e masave për aplikimin e mbrojtjes së integruar dhe përputhjes së ndërthurur sipas dispozitave nga sfera e bujqësisë dhe e zhvillimit rural. Neni 4 Përkufizime (1) Shprehjet e veçanta të përdorura në këtë ligj e kanë kuptimin siç vijon: 1) "prodhim fitofarmaceutik" janë prodhimet komerciale që vijnë te shfrytëzuesi, ndërkaq janë të përbëra ose përmbajnë substancë aktive, antidotë, sinergjistë dhe zbatohen për qëllimet siç vijojnë: a) mbrojtja e bimëve ose prodhimeve bimore nga të gjitha organizmat e dëmshëm ose ta parandalojnë veprimin e organizmave të dëmshëm, përveç nëse qëllimi kryesor i këtyre prodhimeve është higjiena, e jo mbrojtja e bimëve dhe e prodhimeve bimore; b) ndikimi mbi proceset jetësore të bimëve, siç është rritja e tyre, por në mënyrë të ndryshme nga materiet ushqyese; c) konservimi i prodhimeve bimore, nëse këto substanca ose prodhime nuk janë regjistruar me akte të veçanta ose konservanse; ç) asgjësimi i bimëve të padëshiruara ose i pjesëve të bimëve me përjashtim të algave, përveç nëse këto prodhime zbatohen në tokë ose në ujë me qëllim të mbrojtjes së bimëve; d) parandalimi ose frenimi i rritjes së padëshiruar të bimëve me përjashtim të algave, përveç nëse prodhimet zbatohen në tokë ose në ujë me qëllim të mbrojtjes së bimëve;