Order on the implementation of international standard for guidelines for reporting non-compliance and taking emergency measures no. 13

МИНИСТЕРСТВО ЗА ЗЕМЈОДЕЛСТВО, ШУМАРСТВО И ВОДОСТОПАНСТВО Врз основа на член 69 алинеја 2 од Законот за здравјето на растенијата („Службен весник на Република Македонија“ број 29/05, 81/08, 20/09, 57/10, 17/11, 148/11 и 69/15), министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, донесе НАРЕДБА ЗА СПРОВЕДУВАЊЕ НА МЕ УНАРОДНИОТ СТАНДАРД ЗА НАСОКИ ЗА ИЗВЕСТУВАЊЕ ПРИ НЕУСОГЛАСЕНОСТ И ПРЕЗЕМАЊЕ НА ИТНИ МЕРКИ БР. 15 Член 1 Со оваа наредба се пропишува начинот на спроведување на меѓународниот стандард за насоки за известување при неусогласеност и преземање на итни мерки бр. 15. Член 2 Во постапката за известување при неусогласеност и преземање на итни мерки, може да се примени меѓународниот стандард за насоки за известување при неусогласеност и преземање на итни мерки бр. 15 кој е даден во Прилоги е составен дел на оваа наредба. Член 3 Оваа наредба влегува во сила наредниот ден од денот на објавувањето во „Службен весник на Република Македонија“. Бр. 17-250/4 Министер за земјоделство, октомври 2015 година шумарство и водостопанство, СкопјеЈБупчо Димовски, ср. Прилог НАСОКИ ЗА ИЗВЕСТУВАЊЕ ПРИ НЕУСОГЛАСЕНОСТ И ПРЕЗЕМАЊЕ НА ИТНИ МЕРКИ фитосанитарна мерка бр. 13 соод) ОДОБРЕНО Овој стандард е усвоен на третата сесија сд времената Комисија за фитосанитарни мерки по април 2001 година. ЕОВЕД ПРЕДМЕТ Овој стандард ги пропишува мерките кои треба да бидат преземени од земјите во врска со известување за: увезена пратка која не ги исполнува фитосанитарните услови при откривањето на одредени контропирани штетни органиамии увезена пратка која не ги исполнува фитосанитарните услови во однос на документите за фитосанитарна сертификација. ПИТЕРАТУРА Меѓународна конаенција за заштита на растениата. 1997 РРС, ФАО. Рим. Поимник на фитосанитарни тормини, ГФРМ бр. 5, ФАО, Рим. Систем за сертификација на изеоз, 1997 1ФРМ бр. 7, ФАО, Рим. Определување на статусот на штетните организми во дадено подрачје, 1998 (СРМ бр. 8, ФАО, Рим. насоки за фитосанитарни сертификати. 2001 ОРМ бр. 12, ФАО, Рим ДЕФИНИЦИИ Дефинициите за фитосанитарни термини употребени во овој стандард може да се најдат во ОРМ бр. 5 (Глоимник на фитосанитарни гпермини). ПРЕГЛЕД НА УСЛОВИ Меѓународната конвенција за заштита на растенијата бЌќво натамошниот текст !РРС) донесе одредба договорните страни да ги пријават посебните спучаи на неусогпасеност на пратките со фитосанитарните успови за увоз, вкпучувајќи ја нивната поврзаност со документацијата или да пријават соодветни итни мерки, кои ќе се преземат за откривање на штетните организми во пратката. коа што претставува потенцијапен фитосанитарен ризик Договорната страна-увозник треба да ја извести договорната страна-извозник во најкраток можен рок за посебните случаи на неусогласеност и непходните мерки кои се применати врз увезените пратки. Известувањето треба да ја утврди природата на неусогласеност и начинот на кој договорната страна-извозник треба да врши испитување. како и да ги преземе неопходните мерки. Договорните страни-увозници треба да побараат извештај за добиените резултати од испитувањето. Потребните податоци за известувањето ги содржат: референтниот број, датумот на известувањето. идентитетот на Националните организации за заштита на растенијата (во натамошниот текст МРРО5). идентитетот на пратката со датумот на првата мерка. причините за преземената мерка, информации за природата на неусогласеност односно итна мерка и применетите фитосанитарни мерки. Известувањето треба да биде навремено и да има соодветна форма. Земјата-увозник треба да ги испита сите нови или неочекувани фитосанитарни случаи за кои се преземени итни мерки, со цел да се определи дали тие се оправдани и дали се потребни измени на фитосанитарните услови. Земјите-извозници треба да ги испитаат посебните случаи на неусогласеност. за да ја утврдат можната причина. Известувањата за посебните спучаи на неусогласеност или преземањето на итни мерки поврзани со реекспорт се однесуваат на земјата која врши реекспорт. Известувањата за посебните спучаи на неусогласеност или преземањето на итни мерки поврзани со транзитни пратки се однесуваат на земјата извозник. УСЛОВИ 1. Цел на известувањата Известувањата ги обезбедува земјата-увозник на земјата извозник за да се идентификуваат констатираните недостатоци на пратката за неусогласеност со посебните фитосанитарни услови за увоз или да известат за преземање на итни мерки при откривање на штетни организми, кои се потенцијален ризик. Употребата на известувањето и за други цели е прифатливо а треба да се преземе само со цел за меѓународна соработка за спречување на увоз иѓили ширењето на контролирани штетни организми ПРРС член | и МП. При неусогласеност, известувањето има за цел да помогне во испитувањето на причините за неусогласеност и со олеснување на чекорите да се спречи повторувањето на таквите случаи. 2. Користење на податоци за известување Известувањето вообичаено е диострано. Известувањата и податоците кои се користат за известување се потребни за службени цели и може песно да бидат погрешно сфатени ипи злоупотребени. доколку се користат делови од текстот и несоодветно. За да се намали степенот на погрешното разбирање или злоупотреба, земјите треба да внимаваат, поради безбедност. известувањата и податоците за известување примарно да се доставуваат исклучиво на земјата-изиозник. Особено земјата-увозник треба да контактира со земјата-изеозник и да и овозможи на земјата-извозник да ги испита случаите на неусогласеност за да направи корекции каде што е неопходно. Ова треба да се направи пред промената на фитосанитарниот статус на производот или подрачјето, како и да се пријават или потврдат и другите недостатоци на фитосанитарниот систем ве земјата-извозник ќда се види добрата пракса на известување при следење во |5РМ бр. 8 од 1998 година). 2. Одредби на |РРС поврзани со известувањето Утврдувањето на системи за рутинска пракса за известување се заснова на неколку одредби на !РРС, резимирани со следното: Член Мм11.2(0 гласи: . Договорните страни-узвоници. за најкратко време треба да ја известат засегнатата договорна страна-извозник или пак засегнатата договорна страна реекспортер за утврдените случаи на неусогласеност за фитосанитарната сертификација. Договорната страна-извозник или пак засегнатата договорна страна реекспортер треба да ги испита и по барање да ја известат за резултатите од испитувањето засегнатата договорна страна-увозник." Во член М!б е пропишано дека договорните страни може да преземат „соодветни итни мерки при откривањето на штетни организми, кои претставуваат потенцијална закана за нивните територии или да го пријават нивното откривање. Секоја таква мерка се проценува што поскоро, за да се оправда нејзиното продолжување. За преземената мерка веднаш се известува засегнатата договорна страна, Секретаријатот и Регионалната организација за заштита на растенијата кај која членува договорната страна.“ Член м!.1 гласи: „ Договорните страни соработуваат едни со други до највисак можен степен при постигнувањето на целите на оваа конвенција“. Член м!!12 гласи: „ Секоја договорна страна определува контакт лице за размена на информации поврзани со спроведувањето на оваа конвенција." Земјите кои не се договорни страни на !РРС се охрабруваат да ги користат системите за известување, опишани во овај стандард ПРРС член Хм). 4. Основа за известување Во најголемиот број случаи. известувањето се обезбедува како резултат на откривањето на контролирани штетни организми кај увезените пратки. Постојат и други случаи на неусогласеност за кои се потребни фитосанитарни мерки и известувања. При нови ипи неочекувани фитосанитарни ситуации треба да се преземат итни мерки за кои исто така треба да се извести земјата-извозник. 4.1. Случаи за неусогласеност Земјите треба двострано да се договорат во кои случаи на неусогласеност треба да се изнестуваат. При отсуство на такви договори. земјата-увозник треба да се придржува на следното: а) Непочитување на фитосанитарните услови за увоз. 5) Откривање на контролирани штетни организми. в) Непочитување на условите за документација и тоа: немање на фитосанитарен сертификат: незаверени измени или бришења на фитосанитарниот сертификат; недостаток на податоци на фитосанитарниот сертификат и мцдажен фитосанитарен сертификат: гу Забранети пратки. д) забранети елементи во пратки ѓпочва). Податоци за неуспешни третирања. гу Повторени случаи на забранети епементи во пратки кај мапи, некамерцијални количини, носени од патниците или пратени по пошта. Во исклучителни случаи за неусогласеност на пратката со фитосанитарните услови за УВОЗ треба да се извести земјата-извозник дали за истата ес потребен фитосанитарен сертификат. 4.2. Итни мерки Итните мерки се преземаат доколку кај увезената пратка се откријат: контролирани штетни организми, кои не се посочени како поврзани со пратката од страна на земјата-извозник и организми кои претставуваат потенцијална фитосанитарна опасност. 5. Временски период на известување Известувањето треба да се обезбеди веднаш по утврдувањето на неусогласеноста или потребата од итна мерка, како и за преземените фитосанитарни мерки. Доколку има значително доцнење при утврдување на причината за известување (идентификација на организам). може да се обезбеди прелиминарно известување. 6. Податоци вклучени во известувањето Известувањето треба да има доследна форма и да вклучува одредени минимални податоци. Нацидснапните организации за заштита на растенијата (МРРОа) се задолжуваат да обезбедат дополнителни податоци, доколку истите се сметаат за релевантни и важни или ако истите се побарани од земјата-извозник. 6.1. Потребни податоци Известувањата треба да ги содржат следните податоци: а) Референтен број. Земјата-известувач треба да има опрема за следење на испратеното соопштение на земјата-извозник. Тоа треба да биде единствен референтен број или бројот на фитосанитарниот сертификат поврзан со пратката: о) Датумот на кој е пратено известувањето; в)у Назив на МРРО на земјата-увозник; гп Назив на ЧРРО на земјата-извозник; д) Идентитетот на пратката. Пратките треба да се идентификуваат со бројот на фитосанитарниот сертификат или со упатување кон друг документ, вклучувајќи класа на пратката и научно име ѓнајмалку видот на растението) за растенијата или растителните производи; б, Идентитет на примачот и испраќачот: е) Датум на прва преземена мерка врз пратката; ж) Посебните податоци за природата на неусогласеност и итните мерки се: идентитет на штетниот организам (види оддел 8): Дафатеност на дел или на целата пратка; проблеми со документацијата и неусогласени фитосанитарни услови за увоз. 3) Презвмени фитосанитарни мерки. Фитосанитарните мерки треба да бидат точно опишани и да бидат утврдени деловите на пратката кои се зафатени од мерката; 5) Ознаки за проверка на точноста. Чамјата-увозник треба да има механизам за проверка на точноста на Балидниот документ кпечат, меморандум. овластен потпис). 6.2. Дополнителни податоци По барање, дополнителните податоци се ставаат на располагање на звмјата-извозник и истите треба да соджат: примерок од фитосанитарниот сертификат или друг соодветен документ: дијагностички резуптати; поврзаност на штетниот организам со делот од пратката каде е откриен истиот или зафатеноста врз пратката и " други податоци кои се ценат како корисни кај земјата-извозник, з4 да може да утврди или корегира неусогласеност. 6.3. Форми, кодови, кратенки или акроними дко фермите, кодовите, кратенките или акронимите се користат при известување при дополнителни информации, па барање земјите треба да стават на располагање соодветен материјал за појаснување. 6.4. Јазик Јазикот каристен за известување и дополнитепните информации треба да соодветствува на јазикот кој го применува земјата-известувач, освен ако е поинаку договорно со двостран договор. Кога податоците се бараат преку контакт лица. истите треба да се обезбедат на еден од јазиците на ФАО (РРС член ХХ.5(е1). 7. Документација и средства за комуницирање Земјата-увозник треба да ги чува документите за известување. а дополнителните податоци и сродните документи најмалку една година по датумот на известувањето. Електронските известувања треба да се користат заради ефикасност и итност по потреба. Известувањата треба да се праќаат до контакт лицето на !РРС или кога нема утврдено такво контакт лице, до МРРО на земјата-извозник. освен ака постојат двострани договори со кои са прецизира до кого треба да се прати извастувањето. Соопштенијата од официјалните контакт лица се сметаат за автентични, освен ако НРРО на земјата-увозник посочи други официјални субјекти. 9. Идентификување на штетни организми Со идентификување на штетните организми кај увезените пратки треба да се утврди дали истита се или треба да бидат контролирани штетни организми, со цал да се оправда фитосанитарната или итната мерка. Соодветно откривање не е можно ДОКОЛКУ: примерокот(ците) се во фенофаза или состојба, која го отежнува процесот на идентификување и нема на располагање соодветна таксономска експертиза; Доколку фазата за идентификување не е можна, тогаш е потребно да се наведе причината за известувањето. При утврдувања на штетни организми, земјите-увозници треба: да бидат во можност. по барање. да ги пропишуваат содветните постапки за дијагноза и земање на примераци, вклучувајќи го и идентитетот на дијагностичарот иѓили лабораторијата и Бо соодветен период да ги зачуваат ѓ(една година по направеното известување или пак додека не се спроведе неопходното испитување) доказите за соодветните примероци или материјали. како би се обезбедила веродостојност на потенцијалните контраверзни утврдувања; да укажат на фазата на животниот цикпус на штетниот организам и неговата резистентност доколку е потребно Ш да обезбедат податоци за видот. доколку е можно или на такво таксономско НиЕО кое ги оправдува преземените службени мерки. 9. Истражување на неусогласеност и преземање на итни мерки 9.1. Неусогласеност зЗемјата-извозник треба да ги испитува случаите на неусогласеност за да ја утврди можната причина со цел да се избегне повторувањето. По барање. резултатите од испитувањето треба да се соопштат на земјата-увозник Доколку резултатите од испитувањето покажуват промена на статусот на штетните организми, потребно е овие податоци да се соопштат во согласност со добрата пракса. дадени во |ФРМ бр. 8 од 1998 година. 92 Преземање на итни мерки Земјата-увозник треба да испитува нови или неочекувани фитосанитарни состојби за да ги оправда преземените итни мерки. Секоја таква мерка се проценува што поскоро за да се обезбеди оправданоста на нејзиното продолжување. Ако продолжувањето на мерките е оправдано. фитосанитарните мерки на земјата-увозник треба да се прилагодат, објават и да се стават на располагање на земјата-извазник. 10. Транзит За пратката во транзит, во случај на неусогласеност со условите на земјата на транзит или било која преземана итна мерка, треба да се извести земјата-извозник. Доколку земјата на транзит смета дека неусогласеноста или новата или неочекувана фитосанитарна ситуација можа да бида проблем за земјата на крајна дестинација, земјата на транзит треба да ја извести земјата на крајната дестинација. Земјата на крајна дестинација треба да направи копии од известувањата на секоја вклучена земја во транзит. 11. Реекепорт Случаите поврзани со фитосанитарниот сертификат за реекспорт. одредбите кои се однесуваат на земјата-извозник се применуваат и за земјата реекспортер.