Regulation on the monitoring of residues in animals and products of animal origin

48. Na osnovu člana 91 stav 5 Zakona o veterinarstvu („Službeni list CG“, br.30/12 i 48/15), Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja donijelo je PRAVILNIK O MONITORINGU REZIDUA U ŽIVOTINJAMA I PROIZVODIMA ŽIVOTINJSKOG PORIJEKLA* Predmet Član 1 Ovim pravilnikom propisuju se mjere sistematskog praćenja (u daljem tekstu: monitoring) rezidua u životinjama i proizvodima životinjskog porijekla, uslovi i način sprovođenja mjera, metode kontrole, uslovi i način uzimanja, čuvanja uzoraka i vođenje evidencije o uzorcima i uslovi i način sprovođenja mjera koje se preduzimaju kada se utvrdi da je količina rezidua veća od maksimalno dozvoljene. Značenje izraza Član 2 Izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeća značenja: 1) nedozvoljene supstance ili proizvodi su supstance ili proizvodi čija je primjena na životinjama zabranjena zakonom; 2) nedozvoljeno liječenje je upotreba nedozvoljenih supstanci ili proizvoda, ili upotrebadozvoljenih supstanci ili proizvoda u druge svrhe od onih za koje su dozvoljene i/ili u uslovima drugačijim od propisanih; 3) službeni uzorak je uzorak koji se uzima u toku službene kontrole,radi utvrđivanja prisutnosti rezidua ili supstanci iz Priloga 1 koji je sasatavni dio ovog pravilnika, na kojem se navodi količina uzetog uzorka, metoda uzimanja uzorka, vrsta i tip životinje od koje je uzet uzorak, pol i porijeklo životinje ili proizvoda životinjskog porijekla; 4) životinja je životinjska vrsta koja se koristi za proizvodnju hrane; 5) grupa životinja je grupa životinja iste vrste, iste starosne kategorije, koje su uzgajane na istom gazdinstvu, u isto vrijeme i pod istim uslovima držanja; 6) gazdinstvo je svaki objekat, zgrada i mjesto na kojem se životinje čuvaju, uzgajaju i drže; 7) beta-agonistisu agonisti odnosno ekscitatori beta-adrenoreceptora. Program monitoringa rezidua Član 3 (1) Uzgoj životinja i proizvodnja proizvoda životinjskog porijekla treba da se prati, radi sistematskog otkrivanja prisutnosti rezidua i supstanci iz Priloga 1 ovog pravilnika u živim životinjama, njihovim izlučevinama, tjelesnim tečnostima, tkivima, proizvodima životinjskog porijekla, hrani za životinje i vodi za napajanje životinja. (2) Prisutnost supstanci i grupesupstanci iz Priloga 1 ovog pravilnika ispituju se u zavisnosti od vrste životinja uskladu sa Prilogom 2 koji je sastavni dio ovog pravilnika, a na osnovu godišnjeg programa monitoringa rezidua (u daljem tekstu: Program). (3) Program treba da sadrži: 1) mjere za otkrivanjegrupa rezidua ili supstanci prema vrsti životinja; 2) mjere za otkrivanje prisutnosti: a) rezidua supstanci iz tačke 1 ovog stava kod životinja u vodi za napajanje životinja i na gazdinstvima; b) rezidua supstanci iz tačke 1 ovog stava u živim životinjama, njihovim izlučevinama, tjeles nim tečnostima, tkivima i proizvodima životinjskog porijekla kao što su meso, mlijeko, jaja i med. 3) način uzimanja uzoraka i podatke koji se navode na uzorcima; 4) učestalost uzimanja uzoraka odnosno broj službenih uzoraka koji se uzimaju u odnosu na broj zaklanih životinja svake pojedine vrste u prethodnoj godini: 5) pregled propisa kojima je regulisana upotreba supstanci iz Priloga 1 ovog pravilnika, posebno pregled odredbi o njihovoj zabrani odnosno dozvoli za stavljanje u promet, distribuciji i prometu i načinu njihove upotrebe; 6) strukturu organizacije organakojesprovode Program; 7) listu ovlašćenih laboratorija sa podacima o njihovim kapacitetima za obradu i ispitivanje uzoraka; 8) maksimalno dozvoljene količine rezidua (u daljem tekstu: MDK) u skladu sa propisom kojim su utvrđene maksimalno dozvoljenekoličine rezidua farmakološki aktivnih supstanci veterinarskih ljekova u proizvodima životinjskog porijekla; 9) listu supstanci koje se kontrolišu, metode laboratorijskihispitivanja, pravila za tumačenje dobijenih rezultata, a u slučaju ispitivanja supstance iz Priloga 1ovog pravilnika i broj uzoraka koji se uzimaju i obrazloženje tog broja; 10) mjere koje se preduzimaju u slučajevima utvrđivanja prisustva rezidua kod životinja ili u proizvodima životinjskog porijekla. (4) U slučajevima prirodnih i drugih nepogoda, sumnje na prisustvo nedozvoljenih rezidua u životinjama, proizvodima životinjskog porijekla i drugim slučajevima koji iziskuju hitno preduzimanje mjera mogu se sprovesti i dodatne mjere. Metode kontrole rezidua i način uzimanja uzoraka Član 4 (1) Službeni veterinar radi otkrivanja prisustva rezidua, može da vrši kontrolu bez prethodne najave: 1) tokom proizvodnje, pakovanja, skladištenja, prevoza i prometa proizvoda životinjskog porijekla koji mogu sadržati supstance iz priloga 1 (grupa A) ovog pravilnika; 2) u bilo kojoj fazi proizvodnje, skladištenja i distribucije hrane za životinje; 3) tokom uzgoja i prometa životinja i proizvodnje, skladištenja i prometa proizvoda životinjskog porijekla; (2) Uzimanje uzoraka vrši se u skladu sa Prilogom 3 koji je sastavni dio ovog pravilnika. (3) Obim i učestalost uzimanja uzoraka, vrši se u skladu sa Prilogom 4 koji je sastavni dio ovog pravilnika. (4) Broj uzetih uzoraka u objektu za klanje ili na mjestu prve prodaje životinja akvakulture i proizvoda ribarstva može se umanjiti ako se na gazdinstvu porijekla životinja za klanje ili otpreme životinja akvakulture ili proizvoda ribarstva sprovodi epidemiološki nadzor. (5) O uzetim uzorcima sačinjava se mjesečni izvještaj koji se dostavlja organu uprave na dležnom za poslove veterine (u daljem tekstu: Uprava) do 10. u mjesecu za prethodni mjesec. (6) O uzetim uzorcima i rezultatima labotratorijskih ispitivanja vodi se evidencija. Mjere u slučaju sumnje na nedozvoljeno liječenje Član 5 (1) Službeni veterinar: 1) u slučaju sumnje na nedozvoljeno liječenje životinja, zatražiti od držaoca životinje ili lica koje je ovlašćeno da raspolaže životinjama ili veterinara koji obavlja zdravstvenu zaštitu na gazdinstvu, da na uvid evidenciju ipotrebnu dokumentaciju koja sadrži podatke o datumu, vremenu, nazivu i načinu primjene lijeka, identifikacionoj oznaci liječenja životinje i vremenu trajanja karence; 2) kada se na osnovu podataka iz dokumentacije iz tačke 1 ovog člana utvrdi da je životnja liječena na nedozvoljen način, ili kada se utvrdi upotreba prilikom liječenja nedozvoljenim supstancama ili proizvodima ili kada postoji sumnju da su prilikom liječenja upotrebljene nedozvoljene supstance ili proizvodi, sprovešće ili narediti: a) uzimanje službenih uzoraka tjelesnih tečnosti od nekoliko odabranih životinja i proizvoda životinjskog porijekla metodom slučajnog uzorka bez prethodne najave na gazdinstvu porijekla, uzgoja ili sa mjesta otpreme; b) pregled radi otkrivanja nedozvoljenih supstanci ili proizvoda na gazdinstvima na kojima se životinje uzgajaju ili drže uključujući i ostala povezana gazdinstva sa tim gazdinstvom, na gazdinstvima porijekla ili sa mjesta otpreme životinja; c) nasumično uzimanje uzoraka hrane za životinje i vode za napajanje životinja na gazdinstvu porijekla ili mjestu otpreme životinja, a u slučaju životinja iz akvakulture i uzimanje uzoraka vode iz koje se love ili u kojoj se uzgajaju; i d) sprovođenje drugih mjera koje su neophodne, radi utvrđivanja porijekla nedozvoljenih supstanci ili proizvoda. Mjere u slučaju pozitivnih rezultata labratorijskog ispitivanja Član 6 Službeni veterinar u slučaju pozitivnih rezultata laboratorijski ispitivanja na prisustvo rezidua u količini većoj od maksimalno dozvoljenih količina rezidua bez odlaganja: 1) prikuplja sve podatke potrebne za identifikaciju životinje i gazdinstva sa kojeg životinja potiče ili je dopremljena; 2) prikuplja sve podatke o ispitivanjima i rezultatima ispitivanja; 3) sprovodi ili naređuje sprovođenje ispitivanja na gazdinstvu porijekla ili otpreme životinja, radi utvrđivanja razloga pojave rezidua; 4) u slučaju nedozvoljenog liječenja, ispituje porijeklo supstanci ili proizvoda, na mjestu pro izvodnje, rukovanja, skladištenja, prevoza, upotrebe, distribucije i prometa, zavisno od potrebe; 5) sprovodi dodatna ispitivanja, prema potrebi; 6) jasno označava životinje od kojih se uzorci uzimaju i nalaže zabranu napuštanja gazdinstva do dobijanja rezultata ispitivanja. Mjere u slučaju utvrđivanja nedozvoljenog liječenja na gazdinstvu Član 7 (1) Službeni veterinar u slučaju utvrđivanja nedozvoljenog liječenja na gazdinstvu: 1) odmah stavlja pod službeni nadzor životinje obuhvaćene ispitivanjem u skladu sa članom 5 stav 1 tačka 2 ovog pravilnika; 2) naređuje označavanje svake životinje; 3) uzimareprezentativne uzorke na propisan način; 4) zabranjuje kretanje životinja sa gazdinstva porijekla, osim za potrebe prinudnog klanja; 5) preduzima potrebne mjere u skladu sa vrstom utvrđene supstance. (2) Ako se laboratorijskim ispitivanjem u uzorku iz stava 1 tačka 3 ovog člana potvrdi nedozvoljeno liječenje životinja službeni veterinar: 1) naređuje klanje te životinje bez odlaganja i neškodljivo uklanjanje na propisan način o trošku vlasnika; 2) uzima uzorke za laboratorijska ispitivanja od svih potencijalno sumnjivih životinja na gazdinstvu na kojem je utvrđeno nedozvoljeno liječenje o trošku vlasnika. (3) Ako se u više od polovine uzetih uzoraka iz stava 1 tačka 3 ovog članadobije pozitivan rezultat laboratorijskog ispitivanja, držaocu životinje ili licu ovlašćenom da raspolaže životi njama se može omogućiti izbor hoće li se na svim potencijalno sumnjivim životinjama na gazdinstvu izvršiti uzimanje uzoraka, radi ispitivanja ili klanje i uništavanje bez ispitivanja o trošku vlasnika. (4) U periodu od najmanje sljedećih 12 mjeseci na gazdinstvuiz st. 2 i 3 ovog člana službeni veterinar sprovodi češće uzimanje uzorak, radi ispitivanja utvrđenih rezidua, a ako je na ga zdinstvu uspostavljen sistem kontrole ili samokontrole, rezultati tih kontrolase neprihvatajukao mjerodavni tokom ovog perioda. (5) Službeni veterinar sprovodi kontrolu i svih gazdinstava ili objekata koji snabdjevaju gazdinstvo na kome je utvrđeno nedozvoljeno liječenje, odnosno iz kojih potiču životinje i hrana za životinje radi utvrđivanja porijekla rezidua supstance. Mjere na gazdinstvu porijekla životinja ili mjestu otpreme životinja u slučaju prekoračenja MDK rezidua Član 8 (1) Službeni veterinar u slučaju kada rezultati laboratorijskih ispitivanja pokažu prekoračenje MDK rezidua dozvoljenih supstanci ili proizvoda sprovodi kontrolu na gazdinstvu porijekla ili mjestu otpreme životinje radi utvrđivanja razloga zaostajanja rezidua u količinama većim od maksimalno dozvoljenih; (2) U skladu sa rezultatima ispitivanja iz stava 1 ovog člana, službeni veterinar preduzima sve potrebne mjera za zaštitu javnog zdravlja, uključujući i zabranu stavljanja u promet za javnu potrošnju životinja i proizvoda životinjskog porijekla sa gazdinstva ili iz objekta za klanje, obradu, preradu, prikupljanje ili skladištenje, na određeno vrijeme. (3) U slučaju ponovljenog prekoračenja MDK rezidua i ako držalac životinja i/ili proizvođač stavlja u promet životinjei proizvode životinjskog porijekla, službeni veterinar sprovodi ili naređuje sprovođenje pojačanih ispitivanja na životinjama, proizvodima životinjskog porijekla sa gazdinstva ili iz objekta za klanje, obradu, preradu, prikupljanje ili skladištenje na kojima su utvrđena prekoračenja MDK rezidua u periodu od najmanje šest mjeseci, s tim da se zabranjuje stavljanje u promet proizvoda životinjskog porijekla ili trupova životinja do dobijanja rezultata laboratorijskih ispitivanja uzoraka. (4) Službeni veterinar proglašava štetnim za zdravlje ljudi, svaki trup ili proizvod živo tinjskog porijekla za koji rezultat laboratorijskog ispitivanja uzorka pokazuju prekoračenje MDK ispitivanih rezidua. Mjere u slučaju sumnje na nedozvoljeno liječenje ili uptrebu nedozvoljenih supstanci ili proizvoda na životinjama u klanicama Član 9 (1) U slučaju sumnje ili posjedovanja dokaza da su životinje koje su dopremljene u objekat za klanje podvrgnute nedozvoljenom liječenju ili su tretirane nedozvoljenim supstancama ili proizvodima službeni veterinar: 1) naređuje odvojeno klanje tih životinja od drugih životinja koje se dopremaju u klanicu; 2) stavlja van prometa i zadržava trupove i jestive unutrašnje organe i vrši uzimanje uzoraka radi otkrivanje nedozvoljenih supstanci; 3) nakon dobijanja pozitivnih rezulata laboratorijskih ispitivanja naređuje uništavanje i neškodljivo uklanjanje trupova i jestivih unutrašnjih organa o trošku vlasnika. (2) U slučaju sumnje ili posjedovanja dokaza da su životinje koje su dopremljene u objekat za klanje liječene dozvoljenim supstancama, ali nije protekla karenca do momenta klanja, službeni veterinar uzima uzorke i naređuje odlaganje klanja životinja do dobijanja rezulatata laboratorijskih ispitivanja, radi utvrđivanja MDK rezidua, pri čemu odlaganje ne može biti kraća od karence određene za supstance sa hormonalnim i tireostatičkim dejstvom i beta-agonista utvrđenih propisom o zabrani upotrebe i tretiranja životinja koje se uzgajaju određenim supstancama i veterinarskim ljekovima ili od karence određene odobrenjem za stavljanje u promet veterinarskog lijeka. (3) U slučaju kada je neophodno, radi zaštite dobrobiti životinja ili kada je infrastruktura ili oprema u objektu za klanje takva da se klanje ne može odložiti, službeni veterinar može odobriti klanje životinja prije isteka roka iz stava 2 ovog člana, pri čemu se meso i jestivi unutrašnji organi zadržavaju do dobijanja rezultata laboratorijskih ispitivanja. (4) Samo meso i jestivi unutrašnji organi u kojima količina rezidua ne prelazi propisane MDK može se koristiti se za ishranu ljudi. (5) Trupovi i meso u kojima količina rezidua prelazi propisane MDK proglašavju se štetnimza ishranu ljudi. Mjere u slučaju utvrđivanja nedozvoljenih supstanci ili proizvoda u životinjama i proizvodima životinjskog porijekla iz uvoza Član 10 (1) Kada granični službeni veterinar pregladom pošiljki životinja ili proizvoda životinjskog porijekla koje se uvoze u Crnu Goru utvrdi u uzetim uzorcima prisustvo rezidua nedozvoljenih supstanci ili proizvoda ili prisustvo dozvoljenih supstanci ili proizvoda u količinama većim od propisanih MDK u životinjma ili u proizvodima životinjskog porijekla jedne serije ili dijela serije koji potiču sa istog gazdinstva ili iz istog objekta preduzima sljedeće mjere: 1) uzima dodatne uzorake od svake grupe životinja ili vrste proizvoda životinjskog porijekla sa istog gazdinstva i/ili iz istog objekta porijekla; 2) uzima uzorke od sljedećih 10 pošiljaka istoga porijekla za laboratorijsko ispitivanje rezidua u reprezentativnom uzorku iz svake serije ili dijela serije. (2) Granični službeni veterinar u slučaju kada se laboratorijskim ispitivanjem uzoraka iz stava 1 ovog člana utvrdi prisustvo nedozvoljenih supstanci ili proizvoda ili njihovih rezidua naređuje sprovođenje propisanih mjera. Prestanak važenja Član 11 Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o monitoringu rezidua u životinjama, namirnicama životinjskog porijekla i hrani za životinje („Službeni list RCG“, broj 46/06). Stupanje na snagu Član 12 Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Crne Gore”. * U ovaj pravilnik prenijete su odredbe Direktive broj 96/23 Evropskog Parlamenta i Savjeta od 29. aprila 1996.godineo mjerama monitoringa određenih supstanci i njihovih rezidua u živim životinjama i proizvodima životinjskog porijekla i Odluke Komisijebroj 97/747/EZ od 27. oktobra 1997.godine o utvrđivanju obima i učestalosti uzorkovanja propisanog Direktivom Vijeća 96/23/EZ za praćenje određenih supstanci i njihovih rezidua u određenim proizvodima životinjskog porijekla Broj: 323-321/16-5 Podgorica, 9. januara 2017. godine Ministar, mr Milutin Simović, s.r. Prilog 1 SUPSTANCE ZA REZIDUE KOJE SE PRATE KROZ MONITORING GRUPA A- Supstance koje imaju anaboličko dejstvo i nedozvoljene supstance: PODGRUPE: A1. Stilbeni, derivati stilbena i njihove soli i estri. A2. Antitireoidne supstance. A3. Steroidi. A4. Laktoni rezorcilne kiseline uključujući zeranol. A5. Beta- agonisti. A6.U skladu sa stavom 1 tačkom 3 Naredbe o zabrani upotrebe i tretiranja životinja koje se uzgajaju određenim supstancama i veterinarskim ljekovima. GRUPA B - Veterinarski lijekovi* i kontaminenti: PODGRUPE: B1. Antibakterijske supstance uključujući sulfonamide i hinoloni. B2. Drugi veterinarski lijekovi: a) antihelmintici; b) kokcidiostatici, uključujući nitroimidazole; c) karbamati i piretroidi; d) sedativi; e) nesteroidni antiinflamatorni lijekovi; f) druge farmakološki aktivne supstance. B3. Druge supstance i kontaminenti okoline: a) organohlorna jedinjenja uključujuću PCB-e; b) organofosforna jedinjenja; c) hemijski elementi; d) mikotoksini; e) boje; f) druge supstance. * uključujući nedozvoljene supstance koje se mogu upotrijebiti u veterinarske svrhe. Prilog 2 SUPSTANCE ZA REZIDUE KOJI SE ODREĐUJU PREMA VRSTAMA ŽIVOTINJA I PROIZVODIMA ŽIVOTINJSKOG PORIJEKLA Grupe supstanci Vrsta životinja i proizvoda životinjskog porijekla goveda, ovce, koze, svinje, konji živina životinje akvakulture mlijeko ja ja Meso kunića i meso divljači** i divljač iz uzgoja med A1 X X X X A2 X X X A3 X X X X A4 X X X A5 X X X A6 X X X X X X B1 X X X X X X X B2a X X X X X B2b X X X X B2c X X X X B2d X B2e X X X X B2f B3a X X X X X X X B3b X X X B3c X X X X X X B3d X X X X B3e X B3f **kada je u pitanju divljač ispituju se samo ostaci teških metala Prilog 3 NAČIN UZIMANJA UZORAKA (1) Uzimanje uzoraka vrši se radi ispitivanja i otkrivanje opasnosti od zaostajanja rezidua u hrani životinjskog porijekla na gazdinstvu, u klanici, objektima za preradu mlijeka, preradu ribe i za sakupljanje i pakovanje jaja. (2) Uzimanje uzoraka vrši se u zavisnosti od vrste životinja i proizvoda životinjskog porijekla. (3) Uzimanje službenih uzoraka mora biti neočekivano odnosno nenajavljeno, nikad u određeno doba dana, niti određenog dana u nedjelji, na način da se pri pregledima uvijek zadrži element iznenađenja. (4) Za supstance grupe A iz Priloga 1 ovog pravilnika, cilj kontrole treba da bude otkrivanje nedozvoljene primjene zabranjenih supstanci i zloupotrebe u primjeni dozvoljenih supstanci. (5) Uzorci se moraju ciljano odabrati uzimajući u obzir sljedeće kriterijume: pol, starost, životinjsku vrstu, sastav tova, sve dostupne podatke, kao i dokaze o pogrešnoj uptrebi ili zloupotrebi supstanci grupe A iz Priloga 1ovog pravilnika. (6) Za supstance grupe B iz Priloga 1ovog pravilnika, cilj kontroleje provjera usklađenosti sa MDK rezidua veterinarskih ljekova utvrđenih propisom o maksimalnodozvoljenim količinama farmakološki aktivnih supstanci veterinarskih ljekova u proizvodima životinjskog porijekla i propisomo maksimalnom nivou rezidua sredstava za zaštutu bilja na ili u bilju, biljnim proizvodima, hrani ili hrani za životinje. (7) Odabir uzoraka vrši se prema kriterijumima ciljanog uzorkovanja, osim ako ne postoji opravdanje za uzimanje uzoraka metodom slučajnog odabira. Prilog 4 OBIM I UČESTALOST UZORKOVANJA Uzorkovanje se vrši na minimalnom broju životinja od kojih se uzimaju uzorci i minimalanom broj uzoraka proizvoda životinjskog porijekla koji se ispituju, a u svakom uzorku može se ispitivati jedna ili više supstanci. 1. Goveda Najmanji broj životinja koji se ispituje u jednoj godini na nalaz svih vrsta rezidua i supstanci treba da bude jednak broju od najmanje 0,4% od ukupnog broja goveda zaklanih u prethodnoj godini, i to: za supstance grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika: 0,25% podijeljeno na sljedeći način: polovina uzoraka se uzima od živih životinja na gazdinstvu (izuzetno 25% uzoraka uzetih u svrhu ispitivanja supstanci iz podgrupe A5 iz priloga 1 ovog pravilnika se može uzeti od hrane za životinje, vode za napajanje životinja itd); polovina uzoraka se mopra uzeti na klanici; Svaka podgrupa grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika se ispituje svake godine u obimu od najmanje 5% od ukupnog broja uzoraka koji se uzimaju u svrhu ispitivanja supstanci iz grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika. Preostali broj uzoraka iz grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika raspoređuje se prema iskustvu i prema postojećim podacima o korišćenju pojedinih supstanci. Grupa B: 0,15%, i to: 30% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B1 iz priloga 1 ovog pravilnika; 30% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B2 iz priloga 1 ovog pravilnika; 10% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B3 iz priloga 1 ovog pravilnika. Preostali broj uzoraka iz grupe B iz priloga 1 ovog pravilnika raspoređuje se prema iskustvu i prema postojećim podacima o korišćenju pojedinih supstanci. 2. Svinje Najmanji broj životinja koji se svake godine ispituje na sve vrste reziduai supstanci treba da bude jednak broju od najmanje 0,05% od ukupnog broja zaklanih svinja u prethodnoj godini, i to: Grupa A iz priloga 1 ovog pravilnika: 0,02% Kada se uzorkovanje sprovodi na klanici, dodatno se na mjestu gdje se životinje drže ili uzgajaju, ispituju uzorci vode za napajanje životinja, hrane za životinje, fecesa i to tako da se u jednoj godini uzorkovanjem obuhvati najmanje jedno gazdinstvo u odnosu na 100.000 zaklanih svinja u prethodnoj godini. Svaka podgrupa grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika se ispituje svake godine u obimu od najmanje 5% od ukupnog broja uzoraka koji se uzimaju u svrhu ispitivanja supstanci iz grupe A. Preostali broj uzoraka koji se odnosi na ispitivanje pojedinih supstanci iz grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika se raspoređu je prema iskustvu i prema postojećim podacima o korišćenju pojedinih supstanci. Grupa B: 0,03% i to: 30% uzoraka se ispituje na supstance iz grupe B iz priloga 1 ovog pravilnika; 30% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B2 iz priloga 1 ovog pravilnika; 10% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B3 iz priloga 1 ovog pravilnika. Preostali broj uzoraka koji se odnosi na ispitivanje pojedinih supstanci iz grupe B iz priloga 1 ovog pravilnika određuje se prema iskustvu iprema postojećim podacima o korišćenju pojedinih supstanci. 3. Ovce i koze Najmanji broj životinja koji se svake godine ispituje na sve vrste rezidua i supstanci mora da bude jednak broju od najmanje 0,05% od ukupnog broja ovaca i koza starijih od tri mjeseca, zaklanih u prethodnoj godini, i to: Grupa A iz priloga 1 ovog pravilnika: 0,01% Svaka podgrupa grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika se ispituje svake godine i to u obimu od najmanje 5% od ukupnog broja uzoraka koji se uzimaju u svrhu ispitivanja supstanci iz grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika. Preostali broj uzoraka koji se odnosi na ispitivanje pojedinih supstanci iz grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika se raspoređuje prema iskustvu i prema postojećim podacima o korišćenju pojedinih supstanci. Grupa B iz priloga 1 ovog pravilnika: 0,04%, i to: 30% uzoraka se testira na supstance iz podgrupe B1 iz priloga 1 ovog pravilnika; 30% uzoraka se testira na supstance iz podgrupe B2 iz priloga 1 ovog pravilnika; 10% uzoraka se testira na supstance iz podgrupe B3 iz priloga 1 ovog pravilnika. Preostali broj uzoraka koji se odnosi na ispitivanje pojedinih supstanci iz grupe B iz priloga 1 ovog pravilnika određuje se prema iskustvu i prema postojećim podacima o korišćenju pojedinih supstanci. 4. Konji Broj uzoraka određuje Uprava prema procjeni situacije na terenu (sumnja na upotrebu nedozvoljenih supstanci, drugi nastali problemi). 5. Živina (brojleri, koke nosilje, ćurke i druga živina) Jedan uzorak živine se sastoji od jedne ili više životinja u zavisnosti od zahtjeva analitičkih metoda. Za svaku kategoriju živine (brojleri, nosilje, ćurke i druga živina) broj uzoraka koji se uzima svake godine iznosi najmanje 1 uzorak na 200 tona godišnje proizvodnje (mrtve vage). Kada je godišnja proizvodnja određene kategorije živine veća od 5.000 tona, svaka grupa supstanci se ispituje kod najmanje 100 uzoraka. Raspodijela uzoraka se obavlja na sljedeći način: Grupa A iz priloga 1 ovog pravilnika: 50% od ukupnog broja uzoraka. Od navedenog broja se uzima najmanje 1/5 uzoraka na gazdinstvu. Svaka podgrupa grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika se ispituje svake godine i to u obimu od najmanje 5% od ukupnog broja uzoraka koji se uzimaju u svrhu ispitivanja supstanci iz grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika. Preostali broj uzoraka koji se odnosi na ispitivanje pojedinih supstanci iz grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika se raspoređuje prema iskustvu i prema postojećim podacima o korišćenju pojedinih supstanci. Grupa B iz priloga 1 ovog pravilnika: 50% od ukupnog broja uzoraka, i to: 30% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B1 iz priloga 1 ovog pravilnika; 30% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B2 iz priloga 1 ovog pravilnika; 10% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B3 iz priloga 1 ovog pravilnika. Preostali broj uzoraka do 100% koji se odnosi na ispitivanje pojedinih supstanci iz grupe B određuje se prema iskustvu i prema postojećim podacima o korišćenju pojedinih supstanci. 6.Životinje akvakulture Uzorak predstavlja jedna ili više riba sa gazdinstva (uzgajališta), u zavisnosti od veličine ribe i zahtjeva analitičkih metoda. Broj uzoraka koji se godišnje uzima je najmanje 1 uzorak na 100 tona godišnje proizvodnje. Supstanca koja će se ispitivati određuje se prema učestalosti primjene te supstance. Raspodijela uzoraka se obavlja na slijedeći način: Grupa A iz priloga 1 ovog pravilnika: jedna trećina od ukupnog broja uzetih uzoraka. Svi uzorci se uzimaju na gazdinstvu (uzgajalištu), u svim fazama proizvodnje, uključujuću i uzimanje uzoraka ribe namijenjene ishrani ljudi, neposredno prije stavljanja u promet. Grupa B iz priloga 1 ovog pravilnika: dvije trećine od ukupnog broja uzetih uzoraka, i to: po mogućnosti na gazdinstvu (uzgajalištu) ili ribi spremnoj za stavljanje u promet za ishranu ljudi, u objektu za preradu ili na mjestu veleprodaje ili skladištenja ribe, gdje se uzimaju uzorci svježe ribe, na način da se pri uzimanju uzoraka prikupljaju svi potrebni podaci kako bi u slučaju pozitivnih rezultata analize moglo da se dokaže porijeklo ribe. U svim slučajevima uzimanja uzoraka na uzgajalištu, uzorci se uzimaju sa najmanje 10% ukupno registrovane proizvodne površine. 7. Ostale životinje akvakulture Kada postoje razlozi za sumnju da su primjenjivani veterinarski lijekovi ili hemijski proizvodi naostalim životinjama akvakulture, ili kada se sumnja na zagađivače okoline, sprovodi se uzorkovanje namjestima uzgoja. 8. Kravlje mlijeko Uzorkovanje: Svaki službeni uzorak mlijeka uzima službeni veterinar i to na način da se uvijek može dokazati gazdinstvo sa koga uzorak potiče. Uzorci se uzimaju: a) na gazdinstvu iz sabirne cisterne; b) u mljekari prije nego što se sabirna cisterna isprazni. Uzorci se uzimaju samo od sirovog mlijeka. Količina uzoraka zavisi od zahtijeva analitičke metode. Broj uzoraka i dinamika uzorkovanja: Godišnji broj uzoraka iznosi 1 uzorak na 15.000 tona godišnje proizvodnje mlijeka, s tim da se godišnje uzme najmanje 300 uzoraka mlijeka, i to tako da se: a) 70% uzoraka ispita na prisustvo rezidua veterinarskih lijekova, u tom slučaju svaki uzorak treba da bude testiran na najmanje četiri različite supstance iz najmanje tri grupe od podgrupa A6, B1, B2 a) i B2 e) Priloga 1ovog pravilnika; b) 15% uzoraka se ispituje na prisustvo rezidua iz podgrupe B3 Priloga 1 ovog pravilnika; c) 15% uzoraka se ispituje u skladu sa stanjem na terenu (sumnja na upotrebu nedozvoljenih supstanci, drugi nastali problemi). 9. Mlijeko ovaca, koza i kobila Broj uzoraka određuje se u odnosu na obim proizvodnje i na utvrđenu problematiku. Mlijeko ovaca, koza i kobila, treba obuhvatiti planom uzorkovanja kao dodatni uzorak u odnosu na uzete uzorke kravljeg mlijeka. 10. Kokošija jaja Uzorkovanje: Svaki službeni uzorak uzima službeni veterinar, na način da se uvijek može utvrditi porijeklo jaja (gazdinstvo) sa kojeg jaja potiču. Uzorci se uzimaju: a) na gazdinstvu; i b) na mjestu pakovanja jaja. Jedan uzorak sadrži najmanje 12 jaja, u zavisnosti od zahtjeva analitičke metode. Broj uzoraka i učestalost uzorkovanja: Broj uzoraka koji se uzima svake godine iznosi najmanje jedan uzorak na 1000 tona ukupne godišnje proizvodnje konzumnih jaja, a najmanji broj uzetih uzoraka je 200. Uzorci predstavljaju karakterističan odnos svih klasa jaja namijenjenih ishrani ljudi. Najmanje 30% uzoraka treba da se uzme sa mjesta za pakovanje jaja. Raspodijela uzoraka: a) 70% uzoraka se ispituje na najmanje jednu supstancu iz svake od pojedinih podgrupa: podgrupe A6, B1 iB2 b) iz Priloga 1 ovog pravilnika; (b) 30% uzoraka se uzima i ispituje prema stanju na terenu, s tim da se neke analize obavljaju i na ostatke supstanci iz podgrupe B3 a) Priloga 1ovog pravilnika. 11. Jaja drugih vrsta živine Broj uzoraka se određuje u skladu sa nivoom proizvodnje i utvrđenim problemima tokom proizvodnje. Jaja ovih vrsta moraju biti obuhvaćena programom uzorkovanja kao dodatni uzorci u odnosu na uzete uzorke kokošjih jaja. 12. Meso kunića Uzorkovanje: Jedan uzorak se sastoji od jedne ili više životinja istog proizvođača, u skladu sa zahtijevima analitčke metode. Svaki službeni uzorak uzima službeni veterinar, na način da se može utvrditi porijeklo uzorka. Uzorci se uzimaju u zavisnosti od strukture proizvodnje kunića: a) na nivou gazdinstva; i b) u registrovanoj klanici. Radi kontrole upotrebe nedozvoljenih supstanci na gazdinstvu, može sa uzeti i određeni broj uzoraka vode za napajanje i hrane za kuniće. Broj uzoraka i učestalost uzorkovanja: Najmanji broj ispitivanih službenih uzoraka u jednoj godini iznosi deset uzoraka na 300 tona godišnje proizvodnje (mrtve vage), a taj broj uzoraka odnosi se na prvih 3000 tona proizvodnje, dok se na svakih dodatnih 300 tona uzima jedan uzorak. Raspodjela uzoraka vrši se na sljedeći način: Grupa A iz priloga 1 ovog pravilnika: 30% od ukupnog broja uzoraka i to: 70% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe A6 iz priloga 1 ovog pravilnika; 30% uzoraka se ispituje na supstance iz drugih podgrupa grupe A iz priloga 1 ovog pravilnika. Grupa B iz priloga 1 ovog pravilnika: 70% od ukupnog broja uzoraka, i to: 30% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B1 iz priloga 1 ovog pravilnika; 30% uzoraka se ispituje na supstance izpodgrupe B2 iz priloga 1 ovog pravilnika; 10% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B3 iz priloga 1 ovog pravilnika; Preostali broj uzoraka do 100% se raspoređuje prema stanju na terenu. 13. Uzgajana divljač Uzorkovanje: Količina uzorka zavisi od zahtjeva analitičkih metoda. Uzorci se uzimaju na mjestu prerade divljači, na način da se može utvrditi porijeklo divljači. Radi kontrole upotrebe nedozvoljenih supstanci na gazdinstvu, može sa uzeti određeni broj uzoraka vode za napajanje životinja i hrane za divljač. Broj uzoraka i učestalost uzorkovanja: Svake godine se uzima najmanje 100 uzoraka. Raspodijela uzoraka se obavlja na sljedeći način: Grupa A iz priloga 1 ovog pravilnika: 20% od ukupnog broja uzoraka Najveći broj uzetih uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupa A5 i A6 iz priloga 1 ovog pravilnika. Grupa B iz priloga 1 ovog pravilnika: 70% od ukupnog broja uzoraka, o to: 30% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupeB1iz priloga 1 ovog pravilnika; 30% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupeB2 a) i B2 b)iz priloga 1 ovog pravilnika; 10% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B2 c) i B2 e) iz priloga 1 ovog pravilnika; 30% uzoraka se ispituje na supstance iz podgrupe B3 iz priloga 1 ovog pravilnika. Preostalih 10% se ispituje u skladu sa stanjem na terenu. 14. Divljač Uzorkovanje: Količina uzorka treba da odgovara zahtjevima analitičkih metoda. Uzorci se uzimaju na mjestu prerade divljači ili na lovištu, na način da se može utvrditi područje na kom je divljač ulovljena. Broj uzoraka i učestalost uzorkovanja: Svake godine se uzima najmanje 100 uzoraka. Ovi uzorci se analiziraju na rezidue hemijskih elemenata. 15.Med Uzorkovanje: Količina uzorka zavisi od zahtjeva analitičkih metoda. Uzorci se uzimaju u bilo kojem dijelu lanca proizvodnje meda, na način da se može utvrditi porijeklo meda. Broj uzoraka i učestalost uzorkovanja: Broj uzoraka koji se uzima svake godine iznosi najmanje 10 uzoraka na 300 tona godišnje proizvodnje za prvih 3000 tona proizvodnje, i jedan uzorak na svakih dodatnih 300 tona. Raspodjela uzoraka se obavlja na sljedeći način: Podgrupa B1 i B2 c) iz priloga 1 ovog pravilnika: 50% od ukupnog broja uzoraka, Podgrupa B3 a), b) i c) iz priloga 1 ovog pravilnika: 40% od ukupnog broja uzoraka 10% se raspoređuje na osnovu iskustva, pri čemu se posebno obraća pažnja na mikotoksine.