Regulation on the detailed content of the risk assessment

Na osnovu člana 32 stav 7 Zakona o zaštiti od nejonizujućih zračenja („Službeni list CG“, broj 35/13) Ministarstvo održivog razvoja i turizma, donijelo je PRAVILNIK O BLIŽEM SADRŽAJU PROCJENE RIZIKA Predmet Član 1 Ovim pravilnikom propisuje se bliži sadržaj procjene rizika izloženosti profesionalno izloženih lica i lica odgovornih za sprovođenje mjera zaštite od nejonizujućih zračenja elektomagnetnom polju i/ili optičkom zračenju (u daljem tekstu: procjena rizika). Pojam Član 2 Procjena rizika u smislu ovog pravilnika je sistematsko evidentiranje i procjenjivanje svih faktora u procesu rada, sa ciljem da se utvrde mogući uzroci nastanka povreda na radu, profesionalnih bolesti ili bolesti u vezi sa radom profesionalno izloženih lica i lica odgovornih za sprovođenje mjera zaštite od nejonizujućih zračenja, kao i utvrđivanje mogućnosti, odnosno načina sprječavanja, otklanjanja ili smanjenja rizika od štetnog dejstva nejonizujućih zračenja. Rizik iz stava 1 ovog člana je vjerovatnoća nastanka povrede, oboljenja ili oštećenja zdravlja profesionalno izloženih lica i lica odgovornih za sprovođenje mjera zaštite od nejonizujućih zračenja. Sadržaj procjene rizika Član 3 Radi smanjenja ili uklanjanja rizika izloženosti elektromagnetnom i/ili optičkom zračenju izrađuje se procjena rizika. Procjena rizika sadrži: 1) opšte podatke; 2) podatke o postojećem stanju; 3) način i postupak procjene rizika; 4) metode koje se koristi za izradu procjene rizika; 5) analizu rezultata sprovedene procjene rizika sa grafičkim i/ili tabelarnim prilozima, dijagramima i šemama; 6) reviziju procjene rizika (izmjene i dopune); i 7) zaključke o sprovednoj procjeni rizika. Opšti podaci Član 4 Opšti podaci sadrže naročito: 1) ime i adresu odnosno naziv i sjedište imaoca izvora nejonizujućih zračenja (elektromagnetno polje i/ili optičko zračenje) (u daljem tesktu:imaoc izvora); 2) dokaz o upisu imaoca izvora u Centralni registar privrednih subjekata (u daljem tekstu: CRPS); 3) djelatnost imaoca izvora; 4) odobrenje za obavljanje djelatnosti u skladu sa posebnim propisom; 5) broj zaposlenih; 6) način obavljanja stručnih poslova zaštite na radu; 2 7) naziv ovlašćenog lica za izradu procjene rizika; 8) podaci o zaposlenim licima koja obavljaju poslove izrade procjene rizika i imaocu izvora koji učestvuje u izradi procjene rizika. Podaci o postojećem stanju Član 5 Podaci o postojećem stanju obuhvataju: 1) opis građevinskog objekta u kojem se nalaze prostorije za rad i pomoćne prostorije kao i objekta na otvorenom prostoru sa svim pripadajućim instalacijama; 2) sredstva za rad koja se koriste u procesu rada; 3) sredstva i opremu lične zaštite na radu; 4) uslove radne sredine; 5) konstrukcije, pomoćne konstrukcije i objekte za kolektivnu zaštitu na radu; 6) opis glavnih tehnoloških procesa po lokacijama uključujući unutrašnji transport, održavanje i postupke održavanja sredstava za rad; 7) broj zaposlenih: naziv radnih mjesta; broj zaposlenih žena, mlađih od 18 godina života i lica sa invaliditetom; poslovi sa posebnim uslovima rada (povećanim rizikom); raspored radnog vremena (dnevni, nedjeljni, rad u smjenama, rad u turnusu); rad duži od punog radnog vremena (prekovremeni rad); skraćeno radno vrijeme zbog otežanih uslova rada; 8) podatke za posljednje tri godine o: broju teških i kolektivnih povreda i povreda koje mogu izazvati smrt na radu; broju slučajeva profesionalnih bolesti; broju poremećaja u procesu rada koji su mogli izazvati štetne posljedice po sigurnost i zdravlje profesionalno izloženih lica i lica odgovornih za sprovođenje mjera zaštite od nejonizujućih zračenja. Podaci o postojećem stanju proizvodnih ili drugih kapaciteta koje koristi imalac izvora dobijaju se iz: evidencija o zaštiti na radu; uputstava proizvođača o načinu upotrebe i održavanja sredstava za rad; dokaza o pregledu i ispitivanju sredstava za rad; dokaza o ispitivanju radne sredine; zapisnika o nadzoru rada imaoca izvora i preduzetim mjerama. Način i postupak procjene rizika Član 6 Procjenjivanje rizika vrši se za svaku prepoznatu, odnosno utvrđenu opasnost ili štetnost od nejonizujućih zračenja. Procjenjivanje rizika iz stava 1 ovog člana, vrši se i upoređivanjem dobijenih rezultata mjerenja za elektromagnetna polja i/ili optičko zračenje sa dozvoljenim vrijednostima a u skladu sa propisima kojima su uređene granice izlaganja elektromagnetnim poljima za stanovništvo i profesionalno izložena lica i određivanje granica najvećeg dopuštenog nivoa izlaganja optičkom zračenju. Rizik se procjenjuje na osnovu: učestalosti i trajanja izloženosti profesionalno izloženih lica i lica odgovornih za sprovođenje mjera zaštite od nejonizujućih zračenja; nastanka opasnog događaja; i tehničkih i drugih mogućnosti za njihovo izbjegavanje odnosno ograničenje. 3 Procjena rizika može da sadrži i obrazloženje imaoca izvora ukoliko se zbog prirode i opsega rizika povezanih sa elektromagnetnim zračenjem i/ili optičkim zračenjem, ne zahtijeva dalja detaljnija procjena rizika. Procjena rizika i mjere za obezbjeđivanje zaštite na radu trudnica i dojilja vrši se prema Obrascu 1 koji je sastavni dio ovog pravilnika. Procjena rizika izloženosti elektromagnetnim poljima Član 7 Procjena rizika izloženosti elektromagnetnim poljima obuhvata: 1) nivo, frekvencioni spektar, trajanje i vrstu izloženosti; 2) granične vrijednosti izloženosti i vrijednosti upozorenja u skladu sa propisom kojim se uređuju granice izlaganja elektromagnetnim poljima za stanovništvo i profesionalno izložena lica; 3) uticaj na zdravlje i sigurnost profesionalno izloženih lica i lica odgovornih za sprovođenje mjera zaštite od nejonizujućih zračenja, kao i posebno osjetljive rizične grupe; 4) sve indirektne uticaje, kao što su: interferencija sa medicinskom elektronskom opremom i napravama uključujući stimulatore rada srca i druge implantate; probojni rizik feromagnetnih predmeta u statičkim magnetnim poljima sa gustinom magnetnog fluksa većom od 3 mT; pokretanje električnih eksplozivnih naprava (detonatora); požari i eksplozije, koji su posljedica zapaljivanja lako zapaljivih materijala zbog iskri koje proizvode indukciona polja, dodirne struje ili električno pražnjenje; 5) postojanje alternativne radne opreme projektovane za smanjivanje nivoa izloženosti elektromagnetnim poljima; 6) odgovarajuće podatke sakupljene tokom zdravstvenog pregleda, uključujući objavljene podatke; 7) višestruke izvore izloženosti; 8) istovremenu izloženost poljima različitih frekvencija. Procjena rizika izloženosti optičkom zračenju Član 8 Procjena rizika izloženosti optičkom zračenje obuhvata: 1) nivo, raspon talasne dužine i trajanje izloženosti vještačkim izvorima optičkog zračenja; 2) granične vrijednosti izloženosti optičkom zračenju u skladu sa propisom kojim su uređene granice najvećeg dopuštenog nivoa izlaganja optičkom zračenju; 3) sve uticaje na zdravlje i sigurnost profesionalno izloženih lica i lica odgovornih za sprovođenje mjera zaštite od nejonizujućih zračenja, kao i posebno osjetljive rizične grupe; 4) sve moguće uticaje na zdravlje i sigurnost profesionalno izloženih lica i lica odgovornih za sprovođenje mjera zaštite od nejonizujućih zračenja, koji su posljedica međusobnog uticaja optičkog zračenja i fotosenzibilizirajućih hemijskih supstanci na radnom mjestu; 5) sve indirektne uticaje, kao što su privremeno sljepilo, eksplozija ili požar; 6) alternativne radne opreme, koja je projektovana za smanjenje nivoa izloženosti vještačkom optičkom zračenju; 7) primjerene informacije dobijene putem zdravstvenog pregleda, uključujući objavljene informacije, u najvećoj mogućoj mjeri; 8) višestruke izvore izloženosti vještačkom optičkom zračenju; 9) klasifikaciju koja se primjenjuje na laser u skladu sa odgovarajućom IEC normom i sve slične klasifikacije u odnosu na sve vještačke izvore optičkog zračenja koji bi mogli prouzrokovati štetu sličnu onoj od lasera klase 3.B ili 4.; 10) informacije koje pružaju proizvođači izvora optičkog zračenja kao i pripadajuće radne opreme, u skladu sa odgovarajućim direktivama Evropske unije. 4 Revizija procjene rizika Član 9 Revizija procjene rizika vrši se: 1) kada mjere koje se utvrde za sprječavanje, otklanjanje ili smanjenje rizika nijesu odgovarajuće ili ne odgovaraju procijenjenom stanju; 2) kada je procjena rizika zasnovana na podacima koji nijesu ažurni; 3) kada postoje mogućnosti i načini za unaprjeđenje, odnosno dopunu procijenjenih rizika; 4) u slučaju adaptacije, rekonstrukcije, havarije, generalnog remonta; 5) u slučaju teške, kolektivne povrede i povrede koja može izazvati smrt na radu; 6) u slučaju pojave svake nove opasnosti ili štetnosti, odnosno promjene nivoa rizika u procesu rada; 7) u slučaju promjene i proširenja djelatnosti; 8) na osnovu naloga nadležne inspekcije; 9) u slučaju izmjene propisa iz oblasti zaštite od nejonizujućih zračenja. Zaključak Član 10 Zaključak o procjeni rizika sadrži, naročito: sva radna mjesta na kojima je izvršena procjena rizika; radna mjesta koja su utvrđena kao radna mjesta sa posebnim uslovima rada (povećanim rizikom); prioritete u otklanjanju rizika; plan mjera za sprječavanje, otklanjanje ili smanjenje nivoa rizika na radnim mjestima iz alineje 2 ovog stava; izjavu imaoca izvora sa procjenom rizika, kod kojih nijesu utvrđene opasnosti ili rizici, a za koje je neophodno odrediti zaštitne mjere; izjavu imaoca izvora, sa procjenom rizika, kod kojih su utvrđene opasnosti ili rizici, a za koje je neophodno odrediti zaštitne mjere. Izjave iz stava 1 al. 5 i 6 ovog člana, date su na Obrascima 2 i 3 koji su sastavni dio ovog pravilnika. Metode za izradu procjene rizika Član 11 Procjena rizika vrši se i prema međunarodno prihvaćenim metodama (SME, Kinney, WKO, AUVA, BG, OZEPA i dr). Izbor metoda za procjenu rizika zavisi od vrste radnog mjesta, načina rada, tehničke složenosti radnih aktivnosti i dr. Prestanak važenja Član 12 Danom početka primjene ovog pravilnika prestaju da važe odredbe Pravilnika o načinu i postupku procjene rizika na radnom mjestu („Službeni list RCG”, broj 43/07), u dijelu koji se odnosi na nejonizujuća zračenja. Stupanje na snagu Član 13 Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore“, a primjenjivaće se od 1. jula 2015. godine. Broj:09-101/27 Podgorica: 5. marta 2014.godine M I N I S T A R, Branimir Gvozdenović OBRAZAC 1 Procjena rizika i mjere za obezbjeđivanje zaštite na radu za trudnice i dojilje Zaposlena Radno vrijeme Radno mjesto 1 Vrsta opterećenja odnosno opasnosti Obim i opis Trajanje odnosno učestalost Napomene/mjere Nejonizujuće zračenje (elektromagnetno polje i/ili optička zračenja) kada mogu biti prouzrokovana oštećenja ploda ili ugrožena trudnoća Pregledao specijalista medicine rada Datum Potpis 1 Uz naziv radnog mjesta imalac izvora potpisuje izjavu da trudnice i dojilje nijesu rasporođene na poslovima u hiperbaričnom vazduhu, npr. zatvorene prostorije pod pritiskom ili podvodno potapanje, kao i na poslovima pod zemljom ili pod vodom. OBRAZAC 2 IZJAVA IMAOCA IZVORA, SA PROCJENOM RIZIKA, KOD KOJIH NIJESU UTVRĐENE OPASNOSTI ILI RIZICI, A ZA KOJE JE NEOPHODNO ODREDITI ZAŠTITNE MJERE Imalac izvora / djelatnost / radno mjesto Opšti podaci (broj zaposlenih, ....) Kratak opis radnih postupaka: Kod utvrđivanja i procjenjivanja opasnosti nijesu utvrđene opasnosti za profesionalno izložena lica i lica odgovornih za sprovođenje mjera zaštite od nejonizujućih zračenja za koje treba uvesti zaštitne mjere Dokument i br. dokumenta: Imalac izvora: (podaci o imaocu izvora i odgovornom licu) Mjesto i datum: OBRAZAC 3 IZJAVA IMAOCA IZVORA, SA PROCJENOM RIZIKA, KOD KOJIH SU UTVRĐENE OPASNOSTI ILI RIZICI, A ZA KOJE JE NEOPHODNO ODREDITI ZAŠTITNE MJERE Imalac izvora / djelatnost / radno mjesto Opšti podaci ( broj zaposlenih ,.....) 1 2 3 4 Spisak opasnosti i rizika* Spisak ugroženih radnih mjesta Određivanje neophodnih mjera Odgovorna lica Imalac izvora: (podaci o imaocu izvora i odgovornom licu) Mjesto i datum: *Rizik (R) kao kvantitativni pojam, uslovljen je vjerovatnoćom njegovog nastanka (V) i težinom (ozbiljnošću) povrede odnosno profesionalnog oboljenja (P). Visina rizika proizilazi iz vjerovatnoće da opasnost ili štetnost prouzrokuje manju ili veću štetu odnosno povredu na radu ili profesionalno oboljenje (R=VxP).