Regulation on methods for testing the production characteristics of quality breeding cattle

163. Na osnovu člana 30 stav 3 Zakona o stočarstvu („Službeni list CG“, br. 72/10 i 48/15), Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja donijelo je PRAVILNIK O NAČINU I METODAMA ISPITIVANJA PROIZVODNIH OSOBINA KVALITETNIH PRIPLODNIH GOVEDA* Član 1 Ovim pravilnikom propisuje se način i metode ispitivanja proizvodnih osobina i ocjene odgajivačke vrijednosti kvalitetnih priplodnih goveda. Član 2 Ispitivanje proizvodnih osobina kvalitetnih priplodnih goveda obuhvata mjerenje i/ili ocjenjivanje proizvodnih i drugih osobina kvalitetnih priplodnih goveda u skladu sa odgajivačko-selekcijskim programom. Mjerenje i ocjenjivanje iz stava 1 ovog člana, vrši se radi: utvrđivanja mliječnosti; prirasta; iskorišćavanja hrane; kvaliteta mesa; spoljašnjeg izgleda; reproduktivnih osobina; dugovječnosti; i drugih osobina od značaja za kvalitetna priplodna goveda. Mjerenje i ocjenjivanje iz stava 2 ovog člana obuhvata: ispitivanje osobina u testnoj stanici (perfomans test); ispitivanje osobina u proizvodnim uslovima (na farmama); ispitivanje po srodnicima (čistokrvnim i melezima) u testnoj stanici (progeni test); ispitivanje po srodnicima (čistokrvnim i melezima) u proizvodnim uslovima; ispitivanje na osnovu podataka prikupljenih prilikom prodaje; ispitivanje na osnovu podataka prikupljenih u klanicama; ocjenjivanje spoljašnjeg izgleda životinje; biološke i genske testove; i laboratorijska ispitivanja osobina. Član 3 Mjerenje i ocjenjivanje iz člana 2 ovog pravilnika, vrši se u skladu sa pravilima Međunarodnog odbora za kontrolu proizvodnosti životinja – International Committee for Animal Recording (u daljem tekstu: ICAR). Član 4 Ispitivanje proizvodnih osobina kvalitetnih priplodnih goveda vrši se na životinjama određenim odgajivačko-selekcijskim programom. Ispitivanje iz stava 1 ovog člana vrši se u testnoj stanici ili na odabranom poljoprivrednom gazdinstvu. Član 5 Ispitivanje srodnika kvalitetnih priplodnih goveda (čistokrvnih i meleza) obuhvata mjerenje i/ili ocjenjivanje osobina srodnika životinja, koja su predviđene za gajenje u testnoj stanici i na poljoprivrednim gazdinstvima Ispitivanja iz stava 1 ovog člana se obavljaju i na osnovu podataka prikupljenih prilikom prodaje i na liniji klanja. Ispitivanje životinje vrši po grupama, radi sigurnog i objektivnog poređenja među životinjama. Član 6 Ocjenjivanje osobina spoljašnjeg izgleda životinje za pojedine rase goveda, vrši se u skladu sa pravilima ICAR-a i odgajivačko-selekcijskim programom. Pri ocjenjivanju spoljašnjeg izgleda životinje uzimaju se u obzir karakteristike rase, starost i kondicija životinja. Član 7 Radi sprovođenja odgajivačko-selekcijskog programa, na stadu ili populaciji i prilikom provjere porijekla životinja koriste se podaci koji su dobijeni na osnovu bioloških i genskih testova. Odgajivačko-selekcijskom programu određuje se: način sprovođenja bioloških i genskih testova; način i vrijeme uzimanja uzoraka, odnosno mjerenja i ocjenjivanja; način upotrebe dobijenih rezultata u sprovođenju odgajivačko-selekcijskog rada; i metode i postupci. Član 8 Kvalitetna priplodna goveda kod kojih se ispituju proizvodne osobine treba da: budu identifikovana u skladu sa zakonom; budu izabrana na način koji osigurava nepristrasno ocjenjivanje; ispunjavaju pravila ICAR-a. Član 9 Prilikom ispitivanje proizvodnih i drugih osobina životinja treba da bude ozbijeđeno da: se ispitivanje unutar pojedinih rasa, odnosno genotipova sprovodi u poznatim tehnološkim i zoohigijenskim uslovima; je za sprovođenje ispitivanja korišćena mjerna, laboratorijska i programska oprema koja ispunjava propisane uslove i da ispitivanja budu u skladu sa pravilima ICAR-a; je sistem ishrane u skladu sa odgajivačko-selekcijskim programom; se isto ispitivanje koje se sprovodi na više različitih mjesta vrši na isti način; je predviđen godišnji broj životinja u ispitivanju po genotipovima naučno prihvatljiv i u skladu sa veličinom populacije i odgajivačko-selekcijskim programom; su ispunjeni uslovi za prijem životinja na ispitivanje; je ispunjena dužina predtestnog perioda i vremensko trajanje ispitivanja; su obezbijeđena mjesta ispitivanja osobina, broj ponavljanja mjerenja i sredstva za ispitivanje uz poštovanje pravila ICAR-a; se spoljašnje osobine životinje ocjenjuju u skladu sa ovim pravilnikom; su ispitivanja i linearne ocjene uključene u procjenu odgajivačke vrijednosti; je obezbijeđena dokumentacija za prikupljanje podataka o ispitivanju životinja, su propisane baze podataka i način njihovog čuvanja; i se ispitivanja vrše na način koji osigurava pouzdano poređenje među životinjama. Član 10 Ukoliko su prije dolaska životinje u testnu stanicu poznati rezultati proizvodnih ili drugih osobina, ti podaci treba da budu evidentirani u dokumentaciji za prikupljanje podataka o ispitivanju životinja. Kada se ocjenjuje plodnost i tok teljenja u proizvodnim uslovima, vrednovanje tih osobina treba da se zasniva na uspješnosti ostvarivanja plodnosti pri prvom pripustu ili osjemenjivanju i procjeni toka teljenja. Član 11 Procjena odgajivačkih vrijednosti treba da budu u skladu sa pravilima ICAR-a. Statistički model za procjenu odgajivačkih vrijednosti treba da bude u skladu sa odgajivačko-selekcijskom programu. Rezultati odgajivačkih vrijednosti kvalitetnih priplodnih goveda obuhvataju tačnost procjene i datum računanja odgajivačkih vrijednosti. Član 12 Kod kvalitetnih priplodnih bikova procjenjuju se sve osobine u skladu sa pravilima ICAR a. Član 13 Za utvrđivanje odgajivačke vrijednosti kvalitetnih priplodnih goveda, za procjenu osobina mliječnosti koriste se podaci o proizvodnji i sastavu mlijeka (sadržaj mliječne masti i bjelančevina u mlijeku) i drugi podaci za osobine mliječnosti. Minimalna pouzdanost ocijenjene odgajivačke vrijednosti bikova mliječnih rasa za osjemenjivanje, treba da iznosi 0,5 za glavne proizvodne osobine uzimajući u obzir sve podatake o srodnicima. Član 14 Procjena odgajivačke vrijednosti kvalitetnih priplodnih bikova za tovne i klanične osobine sprovodi se na jednoj od sljedećih testnih metoda: ispitivanje osobina životinja u testnoj stanici (performance test); ispitivanje po srodnicima u testnoj stanici (progeni test); ispitivanje po srodnicima u proizvodnim uslovima, i to na način da se srodnici rasporede u kontolne grupe (field progeni test); ispitivanje po srodnicima sa prikupljanjem podataka u proizvodnim uslovima, prilikom prodaje ili u klanicama. Ukoliko postoje podaci o masi zaklanog trupa, osobinama kvaliteta mesa, prirastu i toku teljenja, uključuju se u procjenu odgajivačke vrijednosti bika. Podaci dobijeni ispitivanjima iz člana 2 ovog pravilnika koriste se za sprovođenje odgajivačko-selekcijskog programa i za utvrđivanje odgajivačkih vrijednosti, genetske analize, komparativno ispitivanje između uzgajivača, praćenje i analizu fenotipskih promjena i ocjenjivanje efekata selekcije. Član 15 Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore“. * U ovaj pravilnik prenijete su odredbe Odluke broj 2006/427/EZZ o utvrđenim metodama praćenja proizvodnje i metoda za procjenu genetske vrijednosti kvalitetnih priplodnih goveda čiste rase. Broj: 320-6333/16-3 Podgorica, 3. februara 2017. godine Ministar, mr Milutin Simović, s.r.