Law amending the Law on agricultural plant seeds

992. Na osnovu člana 95. tačka 3. Ustava Crne Gore donosim UKAZ O PROGLAŠENJU ZAKONA O IZMJENAMA I DOPUNAMA ZAKONA O SJEMENSKOM MATERIJALU POLJOPRIVREDNOG BILJA Proglašavam Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o sjemenskom materijalu poljoprivrednog bilja, koji je donijela Skupština Crne Gore 25. saziva, na devetoj sjednici prvog redovnog (proljećnjeg) zasijedanja u 2015. godini, dana 31. jula 2015. godine. Broj: 01-743/2 Podgorica, 10. avgusta 2015. godine Predsjednik Crne Gore, Filip Vujanović, s.r. Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i člana 91 stav 1 Ustava Crne Gore, Skupština Crne Gore 25. saziva, na devetoj śednici prvog redovnog (proljećnjeg) zasijedanja u 2015. godini, dana 31. jula 2015. godine, donijela je ZAKON O IZMJENAMA I DOPUNAMA ZAKONA O SJEMENSKOM MATERIJALU POLJOPRIVREDNOG BILJA Član 1 U Zakonu o sjemenskom materijalu poljoprivrednog bilja („Službeni list RCG“, broj 28/06 i „Službeni list CG“, broj 61/11) u članu 1 stav 1 mijenja se i glasi: „Ovim zakonom uređuju se uslovi i način proizvodnje i sertifikacije, dorade, stručne kontrole, kvalitet, stavljanje u promet sjemenskog materijala poljoprivrednog bilja: žita, industrijskog (repa, uljarice, predivo i drugo bilje) i krmnog bilja i krompira (u daljem tekstu: sjemenski materijal), priznavanje sorti, upis sorti u Registar sorti poljoprivrednog bilja i druga pitanja od značaja za proizvodnju i promet sjemenskog materijala.“ Član 2 Član 2 mijenja se i glasi: „Na proizvodnju, sertifikaciju, stavljanje u promet, uvoz i priznavanje sjemenskog materijala, shodno se primjenjuju i zakoni kojima je uređena zdravstvena zaštita bilja, zaštita prirode, otpad i genetički modifikovani organizmi. Ovaj zakon ne primjenjuje se na: sjemenski materijal namijenjen izvozu; sjemenski materijal šumskog bilja; i uzorke sjemenskog materijala koje privredno društvo, odnosno drugo pravno lice ili preduzetnik, koji se bavi ispitivanjem i oplemenjivanjem poljoprivrednog bilja, umnožava, prima ili dostavlja drugom pravnom licu radi naučnih istraživanja i izvođenja eksperimenata u količinama koje služe za ogledne svrhe ili za banke biljnih gena.“ Član 3 U članu 3 tačka 1 mijenja se i glasi: „1) sjemenski materijal su generativni ili vegetativni djelovi biljaka (sjeme, krtole, lukovice, češnjevi, rizomi, rasad) koji se koriste za umnožavanje i proizvodnju poljoprivrednog bilja;”. Poslije tačke 2 dodaju se dvije nove tačke koje glase: „2a) sertifikacija je postupak priznavanja proizvodnje sjemenskog materijala nakon sprovedene stručne kontrole; 2b) dobavljač je privredno društvo, preduzetnik, drugo pravno lice, ili fizičko lice koje je registrovano za proizvodnju, doradu, promet na malo i veliko i uvoz sjemenskog materijala;“. Član 4 U članu 4 stav 3 mijenja se i glasi: „U nedostatku sjemenskog materijala odgovarajuće kategorije, organ uprave nadležan za poslove sjemenskog materijala (u daljem tekstu: organ uprave), može odobriti proizvodnju i stavljanje u promet u tekućoj godini i niže kategorije iz sopstvene proizvodnje ukoliko su ispunjeni zdravstveni zahtjevi za bilje.“ Član 5 Član 5 mijenja se i glasi: „Proizvodnjom sjemenskog materijala može da se bavi privredno društvo, drugo pravno lice ili preduzetnik (u daljem tekstu: proizvođač), koji je upisan u Registar proizvođača sjemenskog materijala (u daljem tekstu: Registar proizvođača). Proizvodnjom sjemenskog materijala mogu da se bave privredna društva, odnosno druga pravna lica ili preduzetnici i fizička lica na osnovu zaključenog ugovora o saradnji sa proizvođačem, a sjemenski materijal proizveden u toj saradnji smatra se proizvodnjom proizvođača. Lica iz stava 2 ovog člana dužna su da organu uprave dostave primjerak ugovora o saradnji sa proizvođačem radi upisa u evidenciju i sprovođenja stručne kontrole ili stručne kontrole pod nadzorom proizvodnje sjemenskog materijala. Izuzetno od stava 1 ovog člana, mali proizvođači sjemenskog materijala čija je proizvodnja i prodaja sjemenskog materijala namijenjena za prodaju i krajnju upotrebu licima na lokalnom tržištu koja nijesu profesionalno uključena u proizvodnju bilja (lokalni promet) pod uslovom da ne postoji rizik od širenja štetnih organizama, dužni su da prijave mjesto proizvodnje i prodaje radi evidentiranja kod organa uprave. Bliže uslove i kriterijume za određivanje malih proizvođača, lokalnog tržišta i način prijavljavanja mjesta proizvodnje i vođenja evidencije iz stava 4 ovog člana propisuje Ministarstvo.“ Član 6 U članu 7 stav 1 tačka 2 mijenja se i glasi: „2) u radnom odnosu lice koje je odgovorno za proizvodnju sjemenskog materijala (u daljem tekstu: odgovorno lice), sa završenim VII nivoom, (podnivo VII1) nacionalnog okvira kvalifikacije iz sektora poljoprivrede (smjer: ratarski, povrtarski, opšti).“ U stavu 2 tačka 3 poslije riječi „materijala“ dodaju se riječi: „koji će se proizvoditi;“. Poslije tačke 3 dodaje se nova tačka koja glasi: „4) polazni sjemenski materijal (kategorije i slično).“ Član 7 U članu 9 stav 2 tačka 6a mijenja se i glasi: „6a) naziv, sjedište odnosno ime i adresa, jedinstveni matični broj, poreski identifikacioni broj lica iz člana 5 stav 2 ovog zakona;“. Član 8 U članu 14 stav 6 poslije riječi „lice“ dodaju se riječi: „dužno je da vrši stručnu kontrolu u skladu sa propisanim metodama i“. St. 8 i 9 brišu se. Član 9 Član 15 mijenja se i glasi: „Za pojedine poslove stručne kontrole iz člana 14 stav 1 ovog zakona, organ uprave može ovlastiti i registrovanog proizvođača za stručnu kontrolu nad vlastitom proizvodnjom (u daljem tekstu: stručna kontrola pod nadzorom) ako ispunjava propisane uslove u pogledu kadra i opreme. Ukoliko se u toku sprovođenja stručne kontrole iz člana 14 stav 2 ovog zakona i stručne kontrole pod nadzorom iz stava 1 ovog člana utvrde nepravilnosti koje utiču na zdravstveno stanje i sortnost sjemenskog materijala organ uprave oduzeće ovlašćenje. Registrovani proizvođač iz stava 1 ovog člana, dužan je da vrši stručnu kontrolu u skladu sa metodama iz člana 14 stav 7 ovog zakona i da nakon izvršene stručne kontrole pod nadzorom, dostavi izvještaj organu uprave. Bliže uslove iz stava 1 ovog člana, način i metode za obavljanje stručne kontrole pod nadzorom i obrazac, sadržaj i način dostavljanja izvještaja propisuje Ministarstvo.“ Član 10 Član 18 mijenja se i glasi: „Za sjemenski materijal za biljne vrste koji se ne kategoriše izdaje se sertifikat o priznavanju proizvodnje, ako ispunjava minimalne uslove za kvalitet i zdravstveno stanje. Minimalne uslove za kvalitet i zdravstveno stanje sjemenskog materijala iz stava 1 ovog člana propisuje Ministarstvo.“ Član 11 Član 22 mijenja se i glasi: „Doradom sjemenskog materijala može da se bavi privredno društvo i preduzetnik (u daljem tekstu: dorađivač), ako je upisan u Registar dorađivača sjemenskog materijala (u daljem tekstu: Registar dorađivača) i ako ima zaključen ugovor o vršenju dorade sjemena sa proizvođačem, ukoliko dorađivač nije registrovani proizvođač. Dorađivač je odgovoran za kvalitet dorade sjemenskog materijala.“ Član 12 Član 25 mijenja se i glasi: „Ako je sjemenski materijal određene biljne vrste i sorte dorađivalo više dorađivača, smatra se da je sjemenski materijal doradio dorađivač koji je poslednji vršio doradu.“ Član 13 U članu 26 stav 1 mijenja se i glasi: „Dorađivač koji u postupku dorade priprema mješavine sjemenskog materijala različitih sorti ili vrsta poljoprivrednog bilja, u određenim procentima pojedinih komponenti sjemenskog materijala, mora ispunjavati uslove u pogledu opreme i tehnološkog postupka za pripremu mješavina i odgovoran je za njihovo stavljanje u promet.“ U stavu 4 riječi: „organ uprave“ zamjenjuju se riječju „dorađivač“. Član 14 U članu 29 stav 1 mijenja se i glasi: „Tokom žetve, odnosno berbe, prevoza i čuvanja do dorade, proizvođač naturalno sjeme mora držati međusobno odvojeno i obilježeno.” Član 15 U članu 32 stav 3 riječ „dorađivač“ zamjenjuje se riječju „proizvođač“. Član 16 U članu 33 st. 2 i 3 poslije riječi „dorađivač“ dodaju se riječi: „odnosno proizvođač“. Član 17 U članu 35 stav 1 mijenja se i glasi: „O izvršenom ispitivanju kvaliteta sjemenskog materijala ovlašćena laboratorija sačinjava izvještaj o ispitivanju kvaliteta i dostavlja ga proizvođaču i ogranu uprave“. Član 18 U članu 36 stav 1 riječ „Dorađivač“ zamjenjuje se riječju: „Proizvođač“. Član 19 U članu 37 stav 6 briše se. Stav 7 mijenja se i glasi: „Količinu sjemenskog materijala za sitna pakovanja, način njihovog pakovanja i označavanja i način pakovanja i označavanja mješavina i pojedinih biljnih vrsta propisuje Ministarstvo.“ Dosadašnji stav 7 postaje stav 6. Član 20 U članu 38 stav 1 poslije riječi „dorađivač“ dodaju se riječi: „odnosno proizvođač“. Stav 4 briše se. U stavu 5 poslije riječi „materijala“ dodaju se riječi: „prije stavljanja u promet“. Dosadašnji st. 5, 6, 7 i 8 postaju st. 4, 5, 6 i 7. Član 21 U članu 40 stav 1 riječi: „u originalnom pakovanju iz domaće proizvodnje i uvoza“ brišu se. U stavu 4 poslije riječi „izvoznice“ dodaju se riječi: „u skladu sa zakonom kojim je uređena zdravstvena zaštita bilja, kao i saglasnost proizvođača sjemenskog materijala“. Član 22 U članu 41 stav 2 mijenja se i glasi: „Prometom sjemenskog materijala na veliko može da se bavi privredno društvo, odnosno drugo pravno lice i preduzetnik, ako za poslove prometa ima u radnom odnosu lice sa završenim VII nivoom, (podnivo VII1) nacionalnog okvira kvalifikacije iz sektora poljoprivrede (smjer: voćarsko-vinogradarski, ratarski, povrtarski, opšti, šumarski, pejzažne arhitekture ili bilo koji drugi smjer povezan sa biljnom proizvodnjom) i objekat za skladištenje, odnosno prodaju sjemenskog materijala." Poslije stava 7 dodaje se novi stav koji glasi: „Privredna društva, odnosno druga pravna lica i preduzetnici koji su upisani u registre iz stava 1 ovog člana dužni su da svaku promjenu podataka upisanih u registre prijave organu uprave, u roku od 15 dana od dana nastale promjene.“ Dosadašnji st. 8 i 9 postaju st. 9 i 10. Član 23 U članu 45 stav 1 poslije riječi „skladište“ dodaju se riječi: „i ispunjava uslove iz člana 41 stav 2 ovog zakona“. U stavu 2 poslije riječi „izvoznice“ dodaju se riječi: „u skladu sa zakonom kojim je uređena zdravstvena zaštita bilja“. Poslije stava 5 dodaju se dva nova stava koja glase: „Uvoznik, koji nije upisan u Registar za promet sjemenskog materijala na malo i Registar za promet sjemenskog materijala na veliko, dužan je da uvezeni sjemenski materijal isporučuje samo licima upisanim u Registar iz člana 41 ovog zakona i registrovanim proizvođačima. Uvoznici upisani u registar iz stava 1 ovog člana dužni su da svaku promjenu podataka upisanih u registar prijave organu uprave, u roku od 15 dana od dana nastale promjene.“ U stavu 7 poslije riječi „zahtjeva“ dodaju se riječi: „i uslove za skladišta iz stava 1 ovog člana“. Dosadašnji st. 6 i 7 postaju st. 8 i 9. Član 24 U članu 47 stav 1 poslije riječi „fitosertifikat“ dodaju se riječi: „u skladu sa zakonom kojim je uređena zdravstvena zaštita bilja“. Član 25 U članu 48 stav 3 mijenja se i glasi: „Za kvalitet i autentičnost uvezenog sjemenskog materijala odgovoran je uvoznik.“ Poslije stava 3 dodaju se četiri nova stava koja glase: „Uvoznici sjemenskog materijala dužni su da uvoz pošiljke sjemenskog materijala prijave fitosanitarnom inspektoru na graničnom prelazu radi pregleda. Uvoz sjemenskog materijala može se vršiti preko graničnih prelaza na kojima je organizovan fitosanitarni pregled. Za pregled pošiljki iz stava 4 ovog člana uvoznik plaća naknadu koja je prihod budžeta Crne Gore. Način prijave pošiljke sjemenskog materijala i visinu naknade iz stava 6 ovog člana propisuje Ministarstvo.“ Član 26 Član 74 stav 1 mijenja se i glasi: „Sjemenski materijal koji se proizvodi i stavlja u promet podliježe kontrolnom ispitivanju, radi provjere metoda sertifikacije u postupku proizvodnje sjemenskog materijala.“ Član 27 Član 75 mijenja se i glasi: „Kontrolna ispitivanja sjemenskog materijala vrši organ uprave prema godišnjem programu koji naročito sadrži nosioce poslova i potrebna finansijska sredstva. Za kontrolna ispitivanja organ uprave može ovlastiti pravno lice iz člana 14 stav 2 ovog zakona. Troškovi kontrolnog ispitivanja sjemenskog materijala finansiraju se iz budžeta Crne Gore. Bliži sadržaj godišnjeg programa propisuje Ministarstvo.“ Član 28 U članu 79 stav 1 poslije tačke 2 dodaje se nova tačka koja glasi: „2a) stručnu kontrolu koju vrši ovlašćeno pravno lice i stručnu kontrolu pod nadzorom koji vrši registrovani proizvođač;“. Član 29 Član 81 mijenja se i glasi: „Novčanom kaznom u iznosu od 500 eura do 20.000 eura kazniće se za prekršaj pravno lice, ako: 1) se bavi proizvodnjom sjemenskog materijala, a nije upisano u Registar proizvođača sjemenskog materijala (član 5 stav 1); 2) se bavi proizvodnjom sjemenskog materijala, a nema zaključen ugovor o saradnji sa proizvođačem (član 5 stav 2); 3) ne dostavi organu uprave primjerak ugovora o saradnji sa proizvođačem radi upisa u evidenciju i sprovođenja stručne kontrole proizvodnje sjemenskog materijala (član 5 stav 3); 4) svaku promjenu uslova za obavljanje djelatnosti ne prijavi organu uprave, u roku od 15 dana od dana nastale promjene (član 7 stav 5); 5) ne vodi knjigu evidencije o proizvodnji sjemenskog materijala (član 9 stav 1); 6) proizvodi sjemenski materijal sorti koje nijesu upisane u Registar sorti poljoprivrednog bilja (član 10 stav 1); 7) stavi u promet na teritoriji države sjemenski materijal iz člana 12 stav 1 ovog zakona (član 12 stav 4); 8) ne izvještava organ uprave o obavljenoj stručnoj kontroli nakon završene stručne kontrole svake kulture (član 14 stav 6); 9) nakon obavljene stručne kontrole pod nadzorom, izvještaj o izvršenoj stručnoj kontroli ne dostavi organu uprave (član 15 stav 3); 10) ne podnese prijavu za vršenje stručne kontrole proizvodnje sjemenskog materijala organu uprave (član 16 stav 1); 11) stavlja u promet sjemenski materijal koji nije dorađen (član 21 stav 1); 12) se bavi doradom sjemenskog materijala, a nije upisano u Registar dorađivača sjemenskog materijala (član 22 stav 1); 13) ne prijavi organu uprave svaku promjenu uslova za obavljanje djelatnosti u roku od 15 dana od dana nastale promjene (član 23 stav 5); 14) svaka od komponenti u mješavini iz člana 26 stav 1 ovog zakona nije pojedinačno sertifikovana (član 26 stav 2); 15) ne vodi knjigu evidencije o količini preuzetog naturalnog i dorađenog sjemenskog materijala i ne čuva dokumentaciju najmanje šest godina (član 27 stav 1); 16) uništi otpad nastao doradom sjemena sitnosjemenih mahunarki, kao i otpad koji ima sjeme parazitnih biljaka, korova i sjeme zaraženo štetnim organizmima bez prisustva fitosanitarnog inspektora (član 28 stav 1); 17) nije tokom žetve, odnosno berbe, prevoza i čuvanja, naturalno sjeme međusobno držao odvojeno i obilježavao do dorade (član 29 stav 1); 18) ne prijavi organu uprave u roku od pet dana od dana prijema obranog, izvađenog i požnjevenog sjemenskog materijala, za svaki sjemenski usjev, preuzetu količinu naturalnog sjemena (član 29 stav 3); 19) ne čuva ispitane uzorke sjemenskog materijala godinu dana od dana izdavanja izvještaja o kvalitetu (član 35 stav 2); 20) ne čuva dokumentaciju o ispitivanju sjemenskog materijala najmanje šest godina od dana izdavanja izvještaja iz člana 35 stav 1 ovog zakona (član 35 stav 2); 21) ne čuva ispitane uzorke krtola, lukovice i češnjeva mjesec dana od dana izdavanja izvještaja o ispitivanju njihovog kvaliteta (član 35 stav 3); 22) ne čuva dokumentaciju o ispitivanju šest godina od dana izdavanja izvještaja iz člana 35 stav 1 ovog zakona (član 35 stav 3); 23) sjemenski materijal u prometu ne odgovara deklarisanoj vrsti i sorti, nije originalno pakovan i nema deklaraciju uz otpremnicu i etiketu (deklaracija na ambalaži) (član 37 stav 1); 24) stavlja u promet sjemenski materijal koji ne odgovara kvalitetu označenom u deklaraciji i na etiketi (član 37 stav 2); 25) ne vodi evidenciju o izdatim deklaracijama i etiketama (član 38 stav 5); 26) deklaracija i etiketa uvezenog sjemenskog materijala nije prevedena na crnogorski jezik (član 38 stav 7); 27) stavi u promet sjemenski materijal kojem je rok važenja iz deklaracije i etikete istekao, odnosno prije nego se produži važenje deklaracije (član 39 stav 1); 28) prepakuje sjemenski materijal bez saglasnosti organa uprave (član 40 st.1 i 2); 29) se bavi prometom sjemenskog materijala, a nije upisano u Registar za promet sjemenskog materijalom na veliko ili u Registar za promet sjemenskog materijala na malo (član 41 stav 1); 30) svaku promjenu podataka upisanih u registre ne prijavi organu uprave, u roku od 15 dana od dana nastale promjene (član 41 stav 8); 31) stavi u promet sjemenski materijal sorti koje nijesu upisane u Registar sorti poljoprivrednog bilja (član 42); 32) sjemenski materijal u prometu ne skladišti i čuva na način i pod uslovima koji obezbjeđuju očuvanje njegovog kvaliteta (član 43 stav 1); 33) vrši promet sjemenskog materijala van prodajnog objekta (član 43 stav 2); 34) se bavi uvozom sjemenskog materijala, a nije upisano u Registar uvoznika (član 45 stav 1); 35) uvozi sjemenski materijal koji nije u originalnom pakovanju (član 46 stav 1); 36) uvozi naturalno sjeme koje nije sortno i nije proizvedeno za račun domaćeg naručioca (član 46 stav 2); 37) ne vodi evidenciju o uvezenim količinama sjemenskog materijala i sjemenskih mješavina (član 46 stav 4); 38) stavi u promet sorte poljoprivrednog bilja nakon isteka tri godine od dana brisanja iz Registra sorti poljoprivrednog bilja (član 67 stav 2). Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u pravnom licu i fizičko lice novčanom kaznom u iznosu od 100 eura do 500 eura. Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom u iznosu od 150 eura do 1000 eura. Za prekršaj iz stava 1 ovog člana, pored novčane kazne, može se izreći i zaštitna mjera zabrane obavljanja djelatnosti u trajanju do šest mjeseci.“ Član 30 Čl. 82, 83, 83a i 84 brišu se. Član 31 Poslije člana 86a dodaju se dva nova člana koji glase: „Član 86b Od dana pristupanja Evropskoj uniji: dobavljači koji su registrovani u državi članici Evropske unije za proizvodnju, doradu, promet na malo i veliko i uvoz sjemenskog materijala smatraće se registrovanim u Crnoj Gori; o svim upisima i brisanjima iz Registra sorti i podloga, organu uprave i ovlašćenim pravnim licima iz člana 14 st. 1 i 2 ovog zakona organ uprave obavještavaće Evropsku komisiju i države članice; sjemenski materijal koji je proizveden u državama članicama Evropske unije smatraće se da ispunjava zahtjeve utvrđene ovim zakonom; uvozom sjemenskog materijala smatraće se uvoz iz država koje nijesu članice Evropske unije (u daljem tekstu: treće zemlje); sorte sjemenskog materijala upisane u sortnu listu Evropske unije ili sortnu listu jedne od država članica Evropske unije smatraće se upisane u sortnu listu Crne Gore; stranim sortama iz člana 65 stav 1 tačka 2 ovog zakona smatraće se sorte priznate od nadležnih organa država članica Evropske unije; prijavu za upis sorte u Registar sorti i podloga može podnijeti fizičko ili pravno lice koje ima stalno prebivalište ili sjedište u državi članici Evropske unije; fizičko ili pravno lice koje je registrovano za održavanje sorte kod nadležnog organa u državi članici Evropske unije, priznaje se kao održavalac sorte u smislu ovog zakona; uvoz sjemenskog materijala iz trećih zemalja može se vršiti na osnovu odobrenja nadležnog tijela Evropske unije; sjemenski materijal koji iz trećih zemalja uveze druga država članica Evropske unije na osnovu odobrenja iz alineje 9 ovog člana može se stavljati u promet u Crnoj Gori; kontrolna ispitivanja sjemenskog materijala iz čl. 74 do 77 ovog zakona vršiće Evropska komisija; korišćenje genetski modifikovanog sjemenskog materijala na teritoriji Crne Gore zabraniće se na osnovu odobrenja nadležnog organa Evropske unije; proizvodnja i stavljanje u promet niže kategorije sjemenskog materijala iz člana 4 stav 3 ovog zakona vršiće se na osnovu odobrenja nadležnog organa Evropske unije; male količine iz člana 5 stav 5 ovog zakona određivaće Evropska komisija; o stavljanju u promet sjemenskog materijala iz trećih zemalja odlučuje Evropska komisija. Član 86c Ministarstvo će Evropskoj komisiji dostavljati propise donijete na osnovu ovog zakona, omogućiti inspekcijske preglede i sprovođenje kontrolnih ispitivanja na sjemenskom materijalu.” Član 32 Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi član 72 Zakona o izmjenama i dopunama Zakona kojima su propisane novčane kazne za prekršaje („Službeni list CG“, broj 40/11). Član 33 Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore“. Broj:12-3/15-1/4 EPA 755 XXV Podgorica, 31. jul 2015. godine Skupština Crne Gore 25. saziva Predśednik, Ranko Krivokapić, s.r.