Regulation on Prevention and Management of the Sand and Dust Phenomenon

18/06/2023, 15:37 ���� ��و���� - ��ح �� و ��ا�� https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1664590 1/3 شماره27962/ت57929 هـ 1400/3/12 وزارت ارتباطات و فناوري اطالعات ـ وزارت امورخارجه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ـ وزارت جهادکشاورزي وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهاي مسلح ـ وزارت راه و شهرسازي وزارت صنعت، معدن و تجارت ـ وزارت کشور ـ وزارت نفت ـ وزارت نیرو سازمان حفاظت محیط زیست ـ سازمان انرژي اتمی ایران ـ سازمان برنامه و بودجه کشور سازمان صدا و سیماي جمهوري اسالمی ایران ـ معاونت علمی و فناوري رییس جمهور هیأت وزیران در جلسه 1400/3/9 به پیشنهاد شماره 99/100/14864 مورخ 1399/4/30 سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوري اسالمی ایران، آیین نامه هماهنگی پیشگیري و مدیریت پدیده گرد و غبار را به شرح زیر تصویب کرد: آیین نامه هماهنگی پیشگیري و مدیریت پدیده گرد و غبار ماده1ـ به منظور سیاست گذاري، تعیین راهبردها، هم افزایی و هماهنگی میان دستگاه هاي اجرایی براي انجام اقدامات الزم در سطح ملی و منطقه اي و همچنین نظارت بر اقدامات اجرایی دستگاه ها به منظور کاهش آثار و پیامد هاي ناشی از وقوع پدیده گرد و غبار، ستاد ملی سیاست گذاري و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار، که از این پس در این آیین نامه به اختصار ستاد ملی نامیده می شود، تشکیل می شود. ریاست ستاد مذکور بر عهده رییس سازمان حفاظت محیط زیست می باشد و معاونین مرتبط معاونت علمی و فناوري رییس جمهور، سازمان انرژي اتمی ایران، سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارتخانه هاي ارتباطات و فناوري اطالعات، امورخارجه، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جهادکشاورزي، دفاع و پشتیبانی نیروهاي مسلح، راه و شهرسازي، صنعت، معدن و تجارت، کشور، نفت، نیرو و سازمان صدا و سیماي جمهوري اسالمی ایران در آن عضویت دارند. مصوبات ستاد ملی در چهارچوب قوانین مربوط با نظر اکثریت اعضا معتبر است و توسط رییس ستاد ابالغ می شود. ماده2ـ دبیرخانه ستاد ملی، که از این پس در این آیین نامه به اختصار دبیرخانه نامیده می شود، در سازمان حفاظت محیط زیست مستقر و دبیر ستاد ملی توسط رییس سازمان حفاظت محیط زیست تعیین می شود. ماده3ـ کارگروه تخصصی ملی به ریاست دبیر ستاد ملی و متشکل از نمایندگان ثابت و معرفی شده دستگاه هاي عضو (حداقل در سطح مدیران کل)، با هدف پشتیبانی فنی از تصمیم گیري هاي ستاد ملی و بررسی و ارایه پیشنهاد درخصوص موضوعات زیر تشکیل می شود: 1ـ سیاست هاي پیشگیري، مدیریت، مقابله و سازگاري با پدیده گرد و غبار. 2ـ برنامه هاي کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت اجرایی دستگاه هاي ذی ربط. 3ـ اقدامات اجرایی مرتبط بر اساس شرایط بوم شناختی (اکولوژیکی)، سرزمینی، اجتماعی و اقتصادي کانون هاي غبارخیز کشور. 4ـ سرمایه گذاري بخش غیردولتی، بهره گیري از فناوري هاي نوین و تقویت کمک نوآورها (استارت آپ). 5 ـ طرح هاي الگویی اقتصادي ـ بوم شناختی (اکولوژیکی) بزرگ مقیاس در مناطق غبارخیز با مشارکت بخش هاي غیردولتی. 6 ـ موارد ارجاعی از سوي ستاد ملی. 7ـ دستورالعمل هاي اجرایی مرتبط با آیین نامه. 18/06/2023, 15:37 ���� ��و���� - ��ح �� و ��ا�� https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1664590 2/3 8 ـ پژوهش ها و مطالعات مورد نیاز. 9ـ آموزش، اطالع رسانی و جلب مشارکت هاي مردمی. تبصره ـ کارگروه تخصصی ملی می تواند براي انجام وظایف محوله خود نسبت به تشکیل گروه هاي کاري مرتبط اقدام نماید. ماده4ـ کارگروه زیربنایی، توسعه روستایی، عشایري، شهري و آمایش سرزمین و محیط زیست شوراي برنامه ریزي و توسعه استان، مسئولیت هماهنگی دستگاه هاي عضو و پیگیري اقدامات و اجراي مؤثر مصوبات ستاد ملی در سطح استان را بر عهده خواهد داشت. کارگروه مذکور عالوه بر وظایف موضوع ماده (8) تصویب نامه شماره 29018/ت 54487 ها مورخ 1398/3/12، امور زیر را نیز بر عهده دارد: 1ـ بررسی و ارایه راهکارهاي تعدیل و مقابله با پدیده خشکسالی، فرسایش خاك، بیابان زایی وگردوغبار. 2ـ نظارت و پایش مستمر روند گسترش یا کاهش وسعت کانون هاي غبارخیز و ارایه گزارش هاي مربوط از جمله به دبیرخانه ستاد ملی. 3ـ مدیریت شرایط اضطرار وقوع پدیده گرد و غبار و سایر آلودگی هاي محیطی. 4ـ ارایه گزارش مربوط به تأمین نیاز آبی تاالب هاي غبارخیز استان. 5 ـ نظارت بر آموزش و اطالع رسانی عمومی در خصوص آلودگی هاي محیطی و گرد وغبار. 6 ـ نظارت بر حسن اجراي اقدامات اجرایی دستگاه هاي عضو ستاد ملی در سطح استان و ارایه گزارش به دبیرخانه ستاد مزبور. ماده5 ـ وزارت راه و شهرسازي (سازمان هواشناسی کشور) موظف است سامانه هشدار و پیش آگاهی وقوع پدیده گرد و غبار را با همکاري سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت ارتباطات و فناوري اطالعات ظرف یک سال از تاریخ ابالغ این آیین نامه راه اندازي نماید و داده ها و اطالعات تولیدي آن را در اختیار دستگاه هاي عضو و دبیرخانه ستاد ملی قرار دهد و گزارش وضعیت پیشرفت اقدامات مربوط را هر شش ماه یکبار به دبیرخانه ارسال نماید. دستگاه هاي عضو ستاد ملی موظفند ظرف سه ماه از تاریخ ابالغ این آیین نامه، امکان دسترسی برخط به داده ها و اطالعات مرتبط را براي سازمان هواشناسی کشور فراهم نمایند. ماده6 ـ وزارت جهاد کشاورزي موظف است برنامه اجرایی حفاظت و بهره برداري پایدار از اراضی کشاورزي با منشأ گرد و غبار (غبارخیز) با رویکرد کشاورزي حفاظتی و به تفکیک نوع اقدام پیشگیرانه، مقابله اي و سازگارکننده با پدیده گردوغبار را در چهارچوب قوانین و مقررات و اعتبارات مصوب مربوط جهت تأیید به ستاد ملی ارایه و گزارش وضعیت پیشرفت اقدامات مصوب را هر شش ماه یکبار به دبیرخانه ارسال نماید. ماده7ـ وزارت جهادکشاورزي (سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداري کشور) موظف است در اجراي مواد (24) و (27) قانون هواي پاك ـ مصوب 1396ـ بر اساس وضعیت کانون هاي گرد و غبار داخلی کشور یا با بهره گیري از مشارکت مردم، برنامه اقدامات پیشگیرانه، مدیریتی، مقابله اي و سازگارکننده با پدیده گرد و غبار را در چهارچوب قوانین و مقررات و اعتبارات مصوب مربوط جهت تأیید به ستاد ملی ارایه نموده و گزارش وضعیت پیشرفت اقدامات مصوب را هر شش ماه یکبار به دبیرخانه ارسال نماید. ماده8 ـ سازمان حفاظت محیط زیست موظف است با همکاري وزارتخانه هاي کشور، راه و شهرسازي (سازمان هواشناسی کشور)، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و نیرو ظرف شش ماه از تاریخ ابالغ این آیین نامه، نسبت به تدوین شیوه نامه اجرایی مدیریت شرایط اضطرار وقوع پدیده گرد و غبار اقدام و نتیجه را جهت بررسی و تصویب به ستاد ملی ارایه نماید. این شیوه نامه مالك عمل کارگروه زیربنایی، توسعه روستایی، عشایري، شهري، آمایش سرزمین و محیط زیست شوراي برنامه ریزي و توسعه استان جهت هماهنگی مدیریت شرایط اضطرار وقوع پدیده گردوغبار بوده و در عین برخورداري از وحدت رویه، باید نسبت به شرایط محلی استان هاي مختلف انعطاف پذیر باشد. ماده9ـ سازمان حفاظت محیط زیست موظف است در اجراي ماده (12) قانون هواي پاك ـ مصوب 1396 ـ و تبصره ماده (3) قانون حفاظت از خاك ـ مصوب 1398 ـ ظرف یک سال از تاریخ ابالغ این آیین نامه، شیوه نامه مالحظات محیط زیستی توسعه و بهره برداري از معادن کشور از حیث میزان آالیندگی و حساسیت مناطق نسبت به پدیده گرد و غبار را با همکاري وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان زمین شناسی کشور) تدوین و جهت بررسی و تصویب به ستاد ملی ارایه نماید. ماده10ـ سازمان حفاظت محیط زیست موظف است بر اساس وضعیت کانون هاي گرد و غبار کشور که در مناطق تحت مدیریت این سازمان قرار دارند، برنامه اقدامات پیشگیرانه، مدیریتی، مقابله اي و سازگارکننده با پدیده گرد و غبار جهت مدیریت، حفاظت و بهره برداري پایدار از مناطق یاد شده را در چهارچوب قوانین و مقررات و اعتبارات مصوب مربوط جهت تأیید به ستاد ملی ارایه نموده و گزارش وضعیت پیشرفت اقدامات مصوب را هر شش ماه یکبار به دبیرخانه ارسال نماید. ماده11ـ سازمان حفاظت محیط زیست در اجراي ماده (2) قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تاالب هاي کشور ـ مصوب 1396 ـ و ماده (25) قانون هواي پاك موظف است ضمن اولویت بندي تاالب هاي با منشأ گردوغبار بر اساس میزان حساسیت آنها به وقوع این پدیده و تعیین نیاز آبی آن ها تحت شرایط مختلف ترسالی، عادي و خشکسالی با همکاري وزارت نیرو، نسبت به پایش تامین نیاز آبی این تاالب ها در چهارچوب ماده (4) آیین نامه جلوگیري از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تاالب ها موضوع تصویب نامه شماره157408/ت55096 هـ مورخ 1397/11/27 و اصالح بعدي آن با بهره گیري از ظرفیت کارگروه ماده (4) این آیین نامه اقدام نماید. ماده12ـ سازمان حفاظت محیط زیست موظف است با هماهنگی و همکاري وزارت امور خارجه و سایر دستگاه هاي اجرایی مرتبط و با بررسی کارشناسی وضعیت کانون هاي خارجی فعلی و بالقوه تاثیرگذار بر کشور، نسبت آ 18/06/2023, 15:37 ���� ��و���� - ��ح �� و ��ا�� https://rc.majlis.ir/fa/law/print version/1664590 3/3 به تهیه مستندات فنی درخصوص نوع و میزان تاثیرگذاري کانون هاي یادشده، اثرات مستقیم و غیرمستقیم ناشی از این کانون ها و راهکارهاي پیشنهادي جهت همکاري در پایش، پیش هشدار، پیشگیري و یا مقابله با آنها اقدام نماید. همچنین سازمان یادشده موظف است برنامه اقدامات پیشنهادي حاصل از بررسی هاي یادشده را در چهارچوب قوانین و مقررات و اعتبارات مصوب مربوط براي تعیین سیاست ها و پیگیري هاي مقتضی به ستاد ملی ارایه نموده و گزارش وضعیت پیشرفت اقدامات مصوب را هر شش ماه یکبار به دبیرخانه ارسال نماید. ماده13ـ وزارت نیرو موظف است با اعمال مصوبات کارگروه ملی سازگاري با کم آبی موضوع تصویب نامه شماره 158969 / ت 55092 هـ مورخ 1396/12/12، اقدامات و طرح هاي توسعه منابع آب خود را به گونه اي برنامه ریزي نماید که از توسعه و تشدید وضعیت کانون هاي تولید گردوغبار کشور جلوگیري به عمل آید. ماده14ـ وزارت نیرو موظف است با هماهنگی و همکاري وزارت امور خارجه، سازمان حفاظت محیط زیست و سایر دستگاه هاي اجرایی ذی ربط، گزارش وضعیت طرح هاي توسعه منابع آب کشورهاي همسایه از جهت میزان تاثیرگذاري این طرح ها بر کانون هاي خارجی و داخلی فعلی و بالقوه اثرگذار بر کشور را ظرف یک سال از تاریخ ابالغ این آیین نامه تهیه و جهت تعیین سیاست ها و پیگیري هاي مقتضی به ستاد ملی ارایه نماید و بر این اساس دستگاه هاي مسئول گزارش وضعیت پیشرفت اقدامات مصوب ستاد ملی را هر شش ماه یکبار به دبیرخانه ارسال کنند. ماده15ـ وزارت نیرو موظف است ضمن تشریح آخرین وضعیت ارتقا و نوسازي شبکه انتقال و توزیع برق کشور در برابر اثرات پدیده گرد و غبار، برنامه اقدامات پیش رو براي اتمام این عملیات در مناطق متأثر از این پدیده را در چهارچوب قوانین و مقررات و اعتبارات مصوب مربوط جهت تأیید به ستاد ملی ارایه نموده و گزارش وضعیت پیشرفت اقدامات مصوب را هر شش ماه یکبار به دبیرخانه ارسال نماید. ماده16ـ وزارت امور خارجه موظف است ضمن توسعه فرایندها و ظرفیت هاي بین المللی ایجاد شده، اقدامات دستگاه ها جهت اجراي سیاست ها و تصمیمات اتخاذ شده ستاد ملی و بهره گیري حداکثري از ظرفیت هاي بین المللی ایجاد شده را حمایت و تسهیل نموده و گزارش وضعیت پیشرفت اقدامات مصوب را هر شش ماه یکبار به دبیرخانه ارسال نماید. ماده17ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است در جهت پیشگیري از آسیب هاي سالمت گرد و غبار، سازگاري و حفظ سالمت مردم در مناطق تحت تأثیر، برنامه اقدامات پیشگیرانه و مقابله اي مربوط را در چهارچوب قوانین و مقررات و اعتبارات مصوب مربوط جهت تأیید به ستاد ملی ارایه نموده و گزارش وضعیت پیشرفت اقدامات مصوب را هر شش ماه یکبار به دبیرخانه ارسال نماید. ماده18ـ سازمان صدا و سیماي جمهوري اسالمی ایران در تهران و مراکز استان ها و همچنین سایر رسانه هاي دولتی موظفند در چهارچوب ماده (28) قانون هواي پاك برنامه هاي مرتبط با ظرفیت سازي، آموزش و آگاهی بخشی عمومی مربوط به پدیده گردوغبار را اطالع رسانی کنند. ماده19ـ سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط، منابع مالی مورد نیاز برنامه هاي اجرایی پیشگیرانه، اصالحی، مقابله اي و سازگار کننده کانون هاي گرد و غبار کشور و جلوگیري از توسعه آنها را براساس پیشنهاد دستگاه هاي اجرایی ذی ربط در قالب برنامه هایی که به تأیید ستاد ملی رسیده است، در لوایح بودجه سنواتی پیش بینی نماید. ماده20ـ استانداران موظفند پروژه هاي استانی پیشگیرانه، مدیریتی، مقابله اي و سازگارکننده با پدیده گرد و غبار استان را به عنوان پروژه هاي اولویت دار در شوراي برنامه ریزي و توسعه استان جهت تصمیم گیري براي تأمین اعتبار از محل اعتبارات طرح هاي استانی را پیگیري و مورد حمایت قرار دهند. ماده21ـ ستاد ملی مسئول نظارت بر حسن اجراي این آیین نامه است. این امر نافی نظارت ذاتی دستگاه ها بر اقدامات و عملیات اجرایی آنها نمی باشد. کلیه دستگاه هاي اجرایی عضو موظف به همکاري و ارایه گزارش شش ماهه در خصوص عملکرد اقدامات تعیین شده در ستاد ملی می باشند. ستاد ملی موظف است به صورت ساالنه گزارشی از اقدامات دستگاه هاي اجرایی و عملکرد خود را به هیأت وزیران ارایه نماید . ماده22ـ تصویب نامه شماره 47362/ت53227هـ مورخ 1395/4/26 لغو می شود. معاون اول رئیسجمهور ـ اسحاق جهانگیري  چاپ قانون