Law on Protection of the Sea and Transboundary Rivers against Oil Pollution
颁布于 1975-12-10 · 文本截至 2026-10-01
以研究形式发布的公开法律与官方指引，不构成法律、税务或金融建议。
研究内容本身以英文撰写。标题和标签已翻译，调查结果和引文未翻译。
关于这部法律
- 原标题
- قانون حفاظت از دریا و رودخانه های مرزی از آلودگی با مواد نفتی
- 语言
- Farsi
- 类型
- 法令
- 国家
- 伊朗
- 主题
- Environment, Sea, Water
- 关键词
- marine pollution, pollution control, inland waters, freshwater pollution, territorial sea, transboundary effects, marine area, maritime zone, transshipment, hazardous waste, hazardous substances, international organization, offences/penalties
在哪里阅读
文本
所收录的法律原文，按条款排列。每个条款都有自己的链接。
9/22/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=88585 http://www.dastour.ir/Print/?lid=88585 1/8 9/22/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=88585 http://www.dastour.ir/Print/?lid=88585 2/8 قانون حفاظت دريا و رودخانه هاي مرزي از آلودگي با مواد نفتي 9/22/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=88585 http://www.dastour.ir/Print/?lid=88585 3/8 ماده ۱ ـ در اصطالح اين قانون: ۲۲ مصوب نظارت منطقه و ساحلي آبهاي حدود تعيين قانون اصالح قانون ۳ ماده موضوع ساحلي درياي زيرزميني" " درياي از منظور فروردين ۱۳۳۸مي باشد. " آلوده كردن اعم است از تخليه يا نشست نفت يا هر گونه مخلوط نفتي در آبهاي مشمول اين قانون. " نفت" اعم است از نفت خام يا تصفيه شده خواه به تنهايي و يا به صورت آميخته با فضوالت و رسوبات آنها. " مخلوط نفتي" هر گونه مخلوطي است كه داراي نفت باشد. " كشتي" اعم است از هر نوع وسيله نقليه دريارو و وسايل شناور خواه داراي نيروي محرك باشد يا به نوعي يدك شود. از نفت و در قسمت مزبور به منظور حمل و نقل مايعات ساخته شده بارگيري آن " نفتكش" هر گونه كشتي است كه قسمت اعظم مخازن بالفعل بار ديگري جز نفت نباشد. " ميل" عبارت است از ميل دريايي كه معدل ۱۸۵۲ متر مي باشد. " گره دريايي" گرده دريايي عبارت است از سرعت حركت كشتي بر حسب ميل دريايي در ساعت. " شدت تخليه يا نشست محتوي نفتي" يعني مقدار نفت تخليه شده بر حسب ليتر در ساعت در هر لحظه تقسيم بر سرعت حركت كشتي بر حسب گره دريايي در همان لحظه. ماده ۲ ـ خواه و كشتي ها توسط خواه نفتي مخلوط نوع هر يا نفت به ايران سرزميني درياي و داخلي آبهاي و مرزي رودخانه هاي كردن الوده توسط سكوهاي حفاري يا جزاير مصنوعي ( اعم از ثابت و شناور) و خواه توسط لوله ها و تأسيسات و مخازن نفتي واقع در خشكي يا دريا ممنوع است و مرتكب به حبس جنحه اي از شش ماه تا دو سال يا پرداخت جزاي نقدي از يك ميليون تا ده ميليون ريال يا به هر دو مجازات محكوم مي گردد، در صورتي كه الودگي به واسطه بي مباالتي يا بي احتياطي واقع شود. مجازات مرتكب حداقل جزاي نقدي مذكور است. نيروي دريايي شاهنشاهي يا ژاندارمري كشور بر حسب مورد به منظور جلب و دستگيري مرتكب و تنظيم صورتمجلس تشخيص ميزان الودگي در صورتي كه وسيله الوده كننده نفتكش باشد آن را متوقف و در مورد ساير منابع الوده كننده از ادامه عمليات آنها جلوگيري به عمل خواهد آورد. جانبه دو توافق هاي با بين المللي جانبه چند معاهدات طريق از عمان بحر و فارس خليج از الودگي جلوگيري نحوه هنگامي كه تا ـ تبصره بين دولت شاهنشاهي ايران و ساير دول ساحلي مناطق مذكور فوق تعيين نشده باشد مقررات اين قانون در خليج فارس تا حد نهايي آبهاي روي فالت قاره و در بحر عمان تا فاصله پنجاه ميل از خط مبداء درياي سرزميني الزم االجراء خواهد بود. در مناطقي كه فالت قاره ايران در خليج فارس به موجب موافقتنامه هايي با دول ديگر تعيين و تحديد نگرديده است تا زماني كه به ترتيب ديگر بين طرفين توافق نشده باشد اجراي مقررات اين قانون محدود به خط منصفي است كه كليه نقاط آن از نزديك ترين نقاط خطوط مبداء درياي سرزميني ايران است و كشور مقابل آن به يك فاصله باشد. ماده ۳ ـ 9/22/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=88585 http://www.dastour.ir/Print/?lid=88585 4/8 انواع كشتيهاي زير كه در آبها يا بنادر ايران هستند مكلف به تنظيم و نگاهداري دفتري به نام " دفتر ثبت نفت" مي باشند: الف ـ كليه كشتيهاي نفتكش به ظرفيت غير خالص ۱۵۰ تن يا بيشتر. ب ـ كليه كشتيهاي غير نفتكش به ظرفيت غير خالص ۴۰۰ تن يا بيشتر. ماده ۴ ـ وقايع مشروح زير بايد در هر مورد بالفاصله پس از وقوع به طور كامل و بر حسب تاريخ، ساعت، نام بندر يا بنادر با عرض و طول جغرافيايي در دفتر ثبت نفت مقرر در ماده باال درج شود، گزارش مندرج در دفتر مزبور بايد همان روز توسط افسر يا افسران مسئول كشتي امضاء و عيناً به گواهي فرمانده كشتي برسد. الف ـ آبگيري در مخازن به منظور حفظ توازن و همچنين تخليه آن با قيد: ۱ ـ نام و يا شماره مخازن مورد نظر بر حسب نقشه گنجايش كشتي. ۲ ـ نوع مواد نفتي كه قبًال در هر كدام از مخازن مذكور بار بوده است. ۳ ـ مقدار تقريبي نفت مخلوط با آب در مواقع انتقال آن به مخازن گنداب ( با حداكثر ده درصد تقريب). ب ـ شستشوي مخازن نفت با ذكر ۱ ـ نام و يا شماره مخازن شسته شده. ۲ ـ نوع مواد نفتي كه قبًال در هر كدام از مخازن مذكور بار بوده است. ۳ ـ نام يا شماره مخازن گنداب كه آب و نفت مخازن اصلي به آنها منتقل گرديده است ( در صورتي كه آب و نفت مزبور به دريا تخليه گردد بايد ذكر گردد). ج ـ ته نشين شدن آب از نفت در مخازن گنداب و تخليه آب آن به دريا با قيد: ۱ ـ نام و يا شماره مخازن گنداب كشتي. ۲ ـ دفعات و ساعات ته نشين شدن آب در مخازن گنداب. ۳ ـ مقدار آب ته نشين شده كه به دريا تخليه شده است. ۴ ـ مقدار تقريبي نفت مانده در مخازن گنداب و نسبت آن به گنجايش كشتي. د ـ تخليه فضوالت نفتي از مخازن گنداب و يا ساير مخازن يا قسمتهاي ديگر كشتي با ذكر: ۱ ـ روش تخليه و محل آن ( خواه در ساحل باشد يا دريا). ۲ ـ نام و يا شماره مخازن و يا قسمتهاي ديگر. ۳ ـ مقدار و نوع مواد نفتي تخليه شده. ه ـ فرار نفت در اثر بروز حادثه، موارد استثنايي و يا اتفاقي با تعيين: ۱ ـ مقدار تقريبي و نوع مواد نفتي با تقريب ده درصد. ۲ ـ چگونگي فرار نفت و علت آن. تبصره ۱ ـ عالوه بر موارد فوق الزم است مراتب زير نيز در مورد كشتي هاي نفتكش در دفتر ثبت نفت قيد گردد: ۱ ـ گزارش بارگيري محموالت نفتي. ۲ ـ كيفيت انتقال نفت به مخازن مختلف كشتي در اثناي حمل. ۳ ـ گزارش بستن يا باز كردن شيرها و ساير دستگاههاي مرتبط كننده مخازن حمل نفت قبل يا بعد از عمليات بارگيري يا تخليه. ۴ ـ باز كردن يا بستن شيرهايي كه لوله هاي نفت را با آب توازن مرتبط مي سازند. ۵ ـ باز كردن يا بستن شيرهاي طرفين كه به آب دريا مرتبط مي شوند در حين بارگيري يا تخليه يا پس از هر يك از اين دو كار. ۶ ـ گزارش تخليه محموالت نفتي. 9/22/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=88585 http://www.dastour.ir/Print/?lid=88585 5/8 تبصره ۲ ـ ثبت وقايع در دفتر ثبت نفت به يكي از زبانهاي فارسي يا انگليسي يا فرانسه خواهد بود. تبصره ۳ ـ هر دفتر ثبت نفت تا مدت شش ماه پس از ثبت آخرين واقعه در آن بايد در كشتي نگاهداري شود و پس از آن به سازمان بنادر و كشتيراني ايران ارسال گردد كه حداقل مدت شش سال در آن سازمان نگهداري شود. تبصره ۴ ـ پاك نمودن هر گونه اشتباه از دفتر ثبت نفت ممنوع است و اشتباه بايد طوري خط زده شود كه خوانا باشد و صحيح آن دوباره نوشته شود. ماده ۵ ـ مأمورين سازمان بنادر و كشتيراني مي توانند تا زماني كه هر كشتي اعم از ايراني يا خارجي در آبها و يا بنادر ايران است دفاتر ثبت را بازرسي بكنند و از وارده هاي دفاتر مزبور رونوشت بگيرند. رونوشت بايد به امضاي افسر مسئول و فرمانده كشتي برسد. همچنين مأمورين مزبور مي توانند از افسر مسئول يا فرمانده كشتي تحقيقات الزم به عمل آورده و در صورت لزوم از محموله نفتي نمونه برداري كنند در نقاطي كه سازمان بنادر و كشتيراني اداره يا دفتر يا نمايندگي ندارد ساير مقامات مذكور در ماده ۱۱ به ترتيب فوق عمل خواهند كرد. رونوشتي كه بدين ترتيب تهيه مي شود از لحاظ قانوني معتبر شناخته خواهد شد. ماده ۶ ـ مجازاتهاي مقرر در ماده ۲ در موارد زير اعمال نخواهد شد: الف ـ موارد استثنايي الودگي كه به خاطر رفع خطر از كشتي و يا نجات جان اشخاص ضروري و غير قابل اجتناب تشخيص داده شود مشروط به فوري اقدامات وقوع از ثانيًا پس و باشد تهديد مي كرده است متناسب را يا سرنشينان و با خطري كه كشتي اوالً ميزان الودگي بر آن كه منظور جلوگيري و رفع آثار آن صورت گرفته باشد. ـ الودگي غير عمدي كه درنتيجه نشتي پيش بيني نشده و يا معلول خرابي و خلل اتفاقي كشتي و يا خطوط لوله و يا تأسيسات باشد مشروط ب بر آنكه پس از وقوع اقدامات فوري به منظور جلوگيري و رفع آثار آن صورت گرفته باشد. تبصره ـ در كليه موارد مذكور در باال مسئولين مكلف خواهند بود كه جريان امر را فورًا به مقامات صالحيتدار نزديك ترين بندر ايران اطالع دهند در غير اين صورت متخلفين به حداقل مجازات مذكور در ماده دو محكوم خواهند شد. ج ـ در مورد تخليه يا نشت از كشتيهاي غير نفتكش در حال حركت در صورت احراز كليه شرايط زير: ۱ ـ شدت تخليه يا نشست محتوي نفتي از شصت ليتر در هر ميل دريايي تجاوز نكند. ۲ ـ نسبت نفت موجود در مخلوط نفتي از يك در ده هزار تجاوز نكند. ۳ ـ تخليه يا نشت در فاصله حداقل ۱۲ ميلي از نزديك ترين نقطه درياي ساحلي ايران صورت گيرد. د ـ در مورد تخليه يا نشت از نفتكشهاي در حال حركت در صورت احراز كليه شرايط زير: ۱ ـ شدت تخليه يا نشت محتوي نفتي از شصت ليتر نفت در هر ميل دريايي تجاوز نكند. ۲ ـ مقدار كل نفت مخلوط با آب توازن تخليه شده از نفتكش از يك سي هزارم ظرفيت بارگيري آن تجاوز نكند. ۳ ـ فاصله نفتكش از نزديك ترين نقطه ساحل ايران بيش از پنجاه ميل باشد. تبصره ـ تخليه يا نشت از قسمت تحتاني موتور خانه، تلمبه خانه نفتكش تابع حكم مقرر در بند ج اين ماده خواهد بود. ه ـ در مورد تخليه آب توازن از مخزن نفتكش در صورتي كه پس از حمل آخرين محموله به طوري پاك شده باشد كه مواد تخليه شده از آن به فرض متوقف بودن نفتكش در آب تميز و آرام در روزي كه هوا صاف باشد اثر مشهودي از نفت و فضوالت آن به سطح يا زير آب يا سواحل مجاور باقي نگذارد. در صورتي كه كشتي مجهز به دستگاه وارسي باشد يا آب توازن در بندر تخليه شود بايد قبًال با اندازه گيري يا آزمايش آب توازن معلوم شود كه 9/22/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=88585 http://www.dastour.ir/Print/?lid=88585 6/8 در صورتي كه كشتي مجهز به دستگاه وارسي باشد يا آب توازن در بندر تخليه شود بايد قبًال با اندازه گيري يا آزمايش آب توازن معلوم شود كه نسبت نفت موجود در آن از ۱۵ قسمت در ميليون تجاوز نكند. لوله ها، سكوهاي حفاري، جزاير مصنوعي، مخازن يا ساير تأسيسات در نتيجه قوه قهريه ( فرس ماژور) مشروط از يا نشت و ـ در مورد تخليه بر آنكه قبًال كليه اقدامات احتياطي انجام شده و پس از وقوع هم اقدامات فوري به منظور جلوگيري و رفع آثار آن صورت گرفته باشد. ماده ۷ ـ مسئولين پيش بيني شده در اين قانون مكلفند دستوراتي را كه از طرف مقامات صالحيتدار به منظور جلوگيري از الودگي صادر و به آنان ابالغ مي شود به موقع اجرا بگذارند. مقرر ثبت دفتر نگهداري به راجع تكليف كه نيز مسئولين كشتي و ورزند مزبور خودداري مقامات كتبي اجراي دستورات از كه مسئوليني در ماده ۳ اين قانون را انجام ندهند و يا مطلب نادرست و خالف واقع در آن ثبت كنند به حداقل مجازات مقرر در ماده دو اين قانون محكوم خواهند شد. ماده ۸ ـ سازمان بنادر و كشتيراني مي تواند اقدامات الزم را جهت پيشگيري و جلوگيري از سرايت الودگي در موارد سوانح و اتفاقاتي كه موجب آلودگي دريا بشود يا به نحوي خطر وقوع الودگي را فراهم آورد كه سالمت آبهاي مقرر در ماده دو اين قانون را مورد تهديد قرار دهد به عمل آورد. از نفتي و فضوالت توازن تخليه آب به منظور را تأسيسات الزم و بداند تسهيالت اسكله هايي كه مقتضي و بنادر مزبور مي تواند در سازمان نفتكشها ايجاد و اداره نمايد كارمزد استفاده از اين تأسيسات به موجب آيين نامه اي كه از طرف سازمان بنادر و كشتيراني و شركت ملي نفت ايران تهيه مي شود تعيين خواهد شد. ماده ۹ ـ سازمان بنادر و كشتيراني مي تواند از طريق شركت ملي نفت ايران شركتهاي نفتي را كه در درياي ساحلي و فالت قاره ايران به اكتشاف و توليد و حمل و نقل و صدور نفت اشتغال دارند مكلف كند تا ظرف مدت مناسبي در بنادر صادراتي نفت ايران به ايجاد تأسيسات و تسهيالت مذكور در ماده قبل اقدام نمايد. در هر حال شركتهاي مزبور مكلفند كه در جريان اداره عمليات خود مقررات و نظاماتي را كه براي حفظ دريا از الودگي توسط دولت اعالم مي شود رعايت نمايند. تخليه آب يا خواهد گرديد كشتيهايي كه قصد ايجاد گرديده قبل ماده و ماده اين در و تسهيالت مذكور تأسيسات نقاطي كه در ـ تبصره ايران مكلف است نفت بود و شركت ملي تأسيسات خواهند اين از استفاده به ملزم باشند را داشته نفتي خود به نفت و فضوالت توازن الوده ترتيب اداره تأسيسات و تسهيالت مذكور را در بنادر صادراتي نفت ايران فراهم آورد. ماده ۱۰ ـ 9/22/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=88585 http://www.dastour.ir/Print/?lid=88585 7/8 كشتيهاي مشمول اين قانون ملزم خواهند بود كه در حين ورود به درياي ساحلي ايران در مقابل خسارات احتمالي ناشي از الودگي كردن دريا بيمه شده باشند. كشتيهايي كه بيمه نشده باشند بايد حامل تعهدنامه مالي جهت جبران خسارات باشند شرايط بيمه نامه يا تعهدنامه مالي و تعيين حداقل و حداكثر مبلغ هر يك به موجب آيين نامه اي خواهد بود كه به تصويب هيأت وزيران مي رسد. ماده ۱۱ ـ مقام صالحيتدار اجراي اين قانون از طرف وزارت راه و ترابري، بنادر و كشتيراني مي باشد. نيروهاي دريايي و هوايي شاهنشاهي و اداره كل هواپيمايي كشوري ايران و شركت ملي نفت ايران و سازمان حفاظت محيط زيست و ژاندارمري كشور مكلفند همكاري الزم را با سازمان بنادر و كشتيراني بنمايند. ماده ۱۲ ـ وظايف كه صورتي در مي شوند قانون اين در جرائم تعقيب و كشف مزبور سازمان طرف از كه كشتيراني و بنادر سازمان مأمورين ضابطين دادگستري را در كالس مخصوص زير نظر دادستان شهرستان تعليم گرفته و موفق به دريافت گواهي الزم از دادستان شده باشند از لحاظ اجراي اين قانون در حدود وظايف قانوني خود در رديف ضابطين دادگستري محسوب مي شوند. رسيدگي به جرائم مندرج در اين قانون تا زماني كه دادگاههاي اختصاصي مقرر در قانون دريايي ايران تشكيل نگرديده در صالحيت دادگاه جنحه خواهد بود. ماده ۱۳ ـ در صورتي كه تخلف از مقررات اين قانون موجب توجه هر گونه خسارتي به بندرها و دريا بارها ( پالژها) يا ساير تأسيسات ساحلي ايران بشود و يا خسارتي به آبزيان و منابع طبيعي وارد آورد دادگاه مسئولين را به پرداخت خسارات وارده نيز محكوم خواهد نمود. ماده ۱۴ ـ يا به دستور آنان و توسط عاملين ديگر به منظور محدود كردن مسئولين الودگي مكلفند كليه هزينه هايي را كه از طرف مقامات صالحيتدار و آثار الودگي و رفع آن به عمل بيايد بپردازند به طور كلي مقامات مزبور و سازمانها و عاملين وابسته به آنها در مقابل خدماتي كه به منظور فوق انجام مي دهند مستحق دريافت كارمزد مناسب خواهند بود. ماده ۱۵ ـ 9/22/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=88585 http://www.dastour.ir/Print/?lid=88585 8/8 سازمان بنادر و كشتيراني مي تواند در صورت لزوم تأمين خواسته را معادل خسارت وارده از مراجع قضايي صالحه طبق مقررات آيين دادرسي كيفري درخواست نمايد. ماده ۱۶ ـ اقدام و ذينفع دولتهاي با مساعي تشريك و به همكاري نسبت از الودگي قانون اين موضوع آبهاي حفاظت منظور به كه است مكلف دولت موافقتنامه هايي را كه در اين خصوص الزم مي داند تنظيم و اجرا نمايد. ماده ۱۷ ـ مدت مرور زمان دعوي خسارت موضوع ماده ۱۳ اين قانون شش سال از تاريخ وقوع خسارت خواهد بود. ماده ۱۸ ـ هر گونه بررسي شرايط اقليمي و بومي ( اكولوژيك) دريايي و همچنين جلوگيري از الودگي آبهاي موضوع ماده ۲ بغير از موارد مذكور در اين قانون كماكان به عهده سازمان حفاظت محيط زيست مي باشد. ماده ۱۹ ـ وزارت راه و ترابري و وزارت دادگستري موظف به اجراي اين قانون مي باشند. آيين نامه هاي مربوط به اين قانون را سازمان بنادر و كشتيراني با مشاركت سازمان حفاظت محيط زيست و شركت ملي نفت ايران تهيه خواهد كرد. آيين نامه هاي مزبور پس از تصويب هيأت وزيران به موقع اجرا گذارده خواهد شد. [امضاء] روز سه شنبه روز چهارشنبه ۱۳۵۴.۹.۱۹، در جلسه از تصويب مجلس سنا در جلسه تبصره پس ماده و هشت نوزده بر فوق مشتمل قانون چهاردهم بهمن ماه يك هزار و سيصد و پنجاه و چهار شمسي به تصويب مجلس شوراي ملي رسيد. رييس مجلس شوراي ملي ـ عبداهللا رياضي