Regulation on the method for testing of rose varieties at the experimental field or laboratory using the uniform method for processing the obtained test results

Stranica 660 - Broj 23 SLU2BENI LIST SFRJ Petak, 31. ofujka 1989. (rwiv organi.Dcij• udrut.cnoa radi. koja ispituje sorte - izvodata pokusa) Obrazac3 REZULTATI ISPITJVANJA SORTE NA OTPORNOST ODNOSNO OSJETUIVOST NA BOLESTI I STETNIKE 1. Naziv kulture 2. Naziv ispitivane sorte 3. Godina ispitivanja 4. Naziv pokusnog poija S. Naziv lokaliteta Rezultati l1pltl .. rtja Bolesti i ltetnici otpornosti sorte u 1) lspltlvanje otpomosti odnosno osjetljivosti prema Odredenim bol estima; ek1perimtn1.11oim uvjctima 2) Utvrdivanje stupnja prisutnosti: Altemaria spp. Botrytis spp. Sclerotinia spp. Phomaspp. Fusarium spp. Erysiphae spp. Peronospora spp. Verticilium spp. Puccinia spp. Uromyces spp. Bakterioze spp. Viroze spp. Thrips spp. Tetranichus spp. Ditylenchus dipsaci 3) Ostale blljne bolesti i !tetnlci; ln1eniittl napada. na Napomenau poljll• .•- (k:jenjLtjc se ctjcnama ~. l ~ 9, prtm~ kr.i~e~ijim1 lz t!an• 8. ovo1 pravilnika. u razdoblju najintcnzivmJcg ISpolJlvanJI b1IJnih. bolcsu 1 !~etn1ka. . •• lzvodaè pokusa...na polju unosi u Napomenu SVQJ~ zapat.an,a o 01porn<m1 odn0$-­ no osjelljiYQStl na Qdredene bJljnc bolcsti i tte1n1ke, R.1zultati i1pi1ivanj ■ 1ort1 r.- ~ kl" · !~b••OSl Nailv lsp1tivane sorte - . tJavost poll. OJAftOll cvjetova da Ostalo pona..,·l,.ianja s;emena CVJCtO'wl zadr!e vlagu (nuiv orpnlzacljc udrultnoa rada koja i5pituje sorte - izvoda.ea pokusa) Rukovodilac organizacije udrulenog rida · toja obavlja içiüvanjll Obruac: S METEOROLOSKI PODACI NAJBLIZE METEOROLOSKE STANICE Oodina Mjesto motrenja ------~ Mjesec I. Il. m. IV. V. VI. VII. VIII. IX. X. XI. XII. Tem~r•tura min. mab. srcdnja Mra, prvi posljednji Ol>orine, Broj ,una u mm nih dana Rukovodilac organizacije udruicnog rada koja oba\'lja ispitivanjc Rukovodlla.c organlzadje udru!enoa rada koja obavlja ispitivanjc 305. (naiiv o,pniJaeije udruHnog rada koja ispituje s.one - izvodaœ pokusa) REZULTATI ÎSPITIVANJA SORTE U LABORATORUU Obrazac 4 1. Naziv kulture 2. Naziv ispitivane sorte 3. Oodina lspltivanja ...; 4. Naziv pokusnog polja 5. Naziv lokaliteta Na temelju flana 22. stava 1. i ~lana 24. stava 2. Zakona o priznavanju novostvorenih, odobravanju uvodenja u proizod­ nju stranih i zdtiti sorti poljoprivrednog i ~umskog bilja ("Shdbeni lisl SFRJ", br. 38/80), Savezni komitet za poljopriv• redu propisujc PRAVILNIK 0 JEDINSTVENOJ METODI ZA JSPITIV ANJE SORTI RU1A I PODWGA NA POKUSNOM POUU I U LABO· RATORIJU TE O JEDINSIVENOJ METODI ZA OBRADU REZULTATA ISPilVANJA DOBIVENIH NA POKUSNOM POUU I U LABORATORIJU Clan 1. Ovim se pravilnikom propisuju jedinstvena metoda ia is­ pitivanje sorti ruza, osim ruza za rezanje (u nastavku tebta Petak, 31. ozujka 1989. SLUZBENI LIST SFRJ Broj 23 - Stnuùœ 661 • sorte") i podloga, u loncima i pod staklom, na pokusnom po­ lju i u laboratoriju te jedinstvena metoda za obradu rezultata ispitivanja dobivenih na pokusnom polju i u laboratoriju, radi priznavanja novostvorene odnosno odobravanja uvodeitja u proizvodnju strane sorte ru.fa i podloga u Socijalistièkoj Fede­ rativnoj Republici Jugoslaviji. 1. ISPITIVANJE SORTI I PODLOGA NA POKUSNOM POUU Clan 2. Sorte se na pokusnom polju ispituju na najmanje èetiri lo­ kaliteta u tri proizvodna podruèja, i to u kontinentalnome, me­ diteranskome i subalpskom podruèju. Clan 3. Sorte se na pokusnom polju ispituju po metodi slufajnog rasporeda sorti (blok-sistem), i to: sa 12 ponavljaqja ako se is­ pituju dvije sorte, osam ponavljanja ako se ispituju tri sorte, !est ponavljanja ako se ispltuju èetlrl sorte i pet ponavljanja ako se ispituje pet i vise sorti. ~ Izvodaè pokusa ispituje sorte po planu razmjestaja sorti pod §iframa u blok-sistemu. Pri ispitivanju sorti i podloga na pokusnom polju utvrdu­ ju se velièina parcele u ponavljanju, razmak izmedu redova, razmak izmedu parcela I blokova, i to: 1) sorta: broj biljaka u ponavljanju broj matiènih stabala i podloga razmak izmedu redova broj ru!a na I m' pov~ina osnovne parcele 2) podloga: 10 4 45 x45 cm 4-5 kom. 4-5 m'; broj matiènih stabala - podloga 4 razmak sadqje matiènih stabala 4 x 5 m broj sijanaca - podloga 100 razmak sadnje sijanaca 17 x 100 cm. Kao za§titni pojas, oko pokusnog polja moraju se saditi dva reda standardne sorte na istom razmaku. Clan 4. Pri ispitivanjµ sorti kao standardna aortll uiimll se sorta istog vremena cvjetanja i iste skupine bujnosti. Pri ispitivanju podloga, za standardne podloge uztmaju se podloae sliène bujnosti i naèina razmnozavanja, kalemljene (cijepljene) istom. metodom i na istoj podlozi. Pri ispitivanju sorti utvrduju se broj, izgled i kvaliteta cvi­ jeta i lista, postojanost i raznovrsnost cvjetova i moguéni>st razmnozavanja. Clan S. Zemljiste za pokusno polje treba biti ujednaèeno po kon­ figuraciji te fizikalnim i kemijskim svojstvima i ne smije biti zarazeno biljnim bolestima ni stetnicima. Clan 6. Sadni materijal ispitivanih i standardnih sorti i podloga mora biti zdrav i iste starosti i kvalitete, l\to se dokazuje svje­ dodibom o zdravstvenom stanju i deklaracijom o kvaliteti, i mora biti proizveden na isti nafin. lspitivanc i standardnc sorte i podloge pripremaju se za sadnju na istovjetan naèin i u optimalnom roku, ovisno o bilj­ noj vrsti i proizvodnom podrutju. Pri ispitivariju sorti i podloga-primjënjuje se odgovaraju­ éa suvrc;mena tehnologija proizvodnje. Clan 7 • U toku ispitivanja sorti na pokusnom polju izvodaC poku­ sa evidentira podatke o broju cvjetova, krupnoéi cvjetova. du­ ljini cvjetno1 drika, du.tini cvjctanja, kvaliteti boje i inirisa te postojanosti boje i (llirisa. Pri ispitivanju podloga matibie biljke evidcntiraju se po­ daci o tmovitosti, prinosu i klijavosti sjemena i otpomosti na abiotièke faktore (niska i visoka temperatura i osjetljivost na zasiéenost zra.ka vlagom). Pri ispitivanju podloga sijanca evidentiraju se podaci o razgranatosti korijenova sistema, duljini Jcorijenova vrata, tmovitosti izbojaka, duzini trajanja kalemljenja, afinitetu pre­ ma pleinci, kou:tpatibilnosti, vijeku trajanja aadnice i pogod­ nosti iu:aajanja u zaitiéenorn prostoru. Clan 8. U toku ispitivaitja sorti na pokusnom polju utvrduje se otpomost odnosno osjetljivost sorte na biljne bolesti i §tetnike odnosno na stupanj prisutnosti najznae&jnijih biljnih boleati i §tetnika, i to: 1) otpomost odnosno osjetljivost sorte na odredene bo lesti i §tetnike, prema prijedlogu stvaraoca sorte; 2) stupaitj prisutnosti bolesti i ltetnika: Sphaerotheca pannosa Lev.; Mansonina rosae Dica; Phragmldium mucronatull!. Sch.; Peronospora sparsa Berk.; Verticilium spp; Tetranichus urticae Koch; Aphidae i dr. Otpomost odnosno osjetljivost sorte utvrduje se u ekspe­ rimentalnim uvjetima, uz primjenu, po potrebi, umjetnih ino­ kulaçija odnosno u poljskim uvjetima bez primjene Jcell)ijske zastite sorte, ako postoje uvjeti za njezinu infekciju. Otpomost odnosno osjetljivost ispitivane sorte i stupanj prisutnosti bolesti i stett,ika ocjenjuju se ocjenama od I do 9, i to: 1 - sorta nijo podloina napadu bolesti i itetnika, nema simptoma bolesti ni l\tetniu - stupanj oiteéeqja 0%; 2 - sorta tolerantna, bolesti i itetnika (navesti kojih) ut­ vrdeno u traaovima - stupaqj oiteéeitja do 2%; 3 - 1orta podloina bolestima i l\tetnicima (navesti koji­ ma), napad slab - stupanj oiteéenja 2,1 - 5%; 4 - sorta slabo osjetljiva na bolesti i §tetnike (navesti ko­ je), napad uo~ljiv - stupanj ol\teéenja 5,1 - 10%; S - sorta srednje osjetljiva na bolesti i ltetnike (navesti koje), napad srednji - stupanj osteéenja 10,l - 20%; ~ - sorta osjetljiva na bolesti i !tetnike (navesti koje), na• pad izrafen - stupanj olt~enja 20, 1 - 40%; 7 - sorta jako osjetljiva na bolesti i stetnike (navesti koje), napad jak - stupaqj ost~enja 40, 1 - 60%; g - sorta vrlo osjetljiva na bolesti i stetnike (nav,;sti koje ). napad vrlo jak - stupanj oste<!enja 60,1 - 80%; 9 - sorta iznimno osjetljiva na bolesti i stetnike (navesti koje), napad iznlmno jak - stupanj osteéenja v~i od 80,1%. Pod stupnjem prisutnosti bolesti i stetnika razumijeva se postotak osleéenja biljaka Ili po$totak osteéettja biljnih dijelo• va, ili broj stetnih organizama na dijelu biljke ili na cijeloj bilj­ d ili na povrsini od I m', ovisno o specifi~nosti pojavljivanja odredenih biljnih bolesti i stetnika. Clan 9. Ako je u vrijeme berbe cvjetova, u dva ili vise ponavlja­ nja, prezivjelo manje od 80% biljaka ispitivanih soni odnosno podloga, dobiveni se rezultati smatraju neupotrebljivima. Stranica 662 - Broj 23 SLUÏBENI LIST SFRJ Petak, 31. ofujka 1989. II. ISPITIVANJE SORTI U LABORATORIJU Cian 10. Pri ispitivanju sorti u laboratoriju utvrduju se: trajnost cvijeta na osnovi svojstva sorte da :tadrzi vlagu u cvijetu i listu; trajnost sadnica u uvjetima skladistenja; brzina dehidracije do uvenuéa; klijavost i dormantnost sjemena matiroih biljaka. Laboratorijska ispitivanja sorti i podloga obavljaju se na prosjeroom uzorku svih ponavljanja s jednog lokaliteta u po­ sljednjoj godini ispitivanja. Ill. OBRADA REZULTATA DOBIVENIH lSPITIVANJEM SORTI I PODLOGA NA POKUSNOM POUU I U LABORATORIJU Clan 11. Rezultati dobiveni ispitivanjem sorti i podloga obraduju se metodom anatlze ·varijance i LSD testa za razinu rizika od 5% i 1 %, za ova obiljezja: broj cvjetova; knipno.!â-cvjetova; duljina cvjetnog drska; duljina korijenova vrata; broj tmova (tmovitost). Za ostala obiljezja sorti i podloga, kao sto su vijek traja­ '1ia sadnice, duzina kalemljeaja, kompatibilnost biljke prema plemci, osjetljivost na biljne bolesti i stetnike i abioticke fakto­ re, izracunavaju se aritmeticka sredina i koeficijent varijacije. Rezultati ispitivanja sorti po lokalitetima i godinama ob­ raduju se preko dvofaktorijalnog pokusa, a po lokalitetima i godinama zajedno - preko trofaktorijalnog pokusa po metodi sluéajnog rasporeda (blok-sistema). Ocjena znaéajnosti rezultata ispitivanja sorti i lokalitèta, godina i njihove interakcije dobiva se na temelju analize vari­ jance i LSD testa za razinu rizika od 5% i 1 %. Za sva obiljezja za koja se izracunavaju prosjeci i koefici­ jenti varijacije rezultati se obraduju ovako: pri obradi rezultata jednogodisnjih ispitivanja sorti izra­ cunavajiJ se prosjek i koeficijent varijacije za svaki lokalitet posebno i za sve lokalitete zajedno; pri obradi rezultata visegodisnjih ispitivanja sorti izra­ l!unavaju se prosjek i koeficijent varijacije za svaku godinu i svaki lokalitet posebno i za sve godine i sve lokalitete zajedno. Clan 12. U toku ispitivanja sorti i podloga izvodac pokusa eviden­ tira opée podatke o ispitivanju sorti i podloga, rezultate ispiti­ vanja sorti na pokusnom polju, rezultate ispitivanja sorti· na ot­ pomost odnosno osjetljivost na bolesti i stetnike, rezultate ispi­ tivanja sorti u laboratoriju te meteoroloske podatke najblite meteorolo§ke stanice i druge podatke. Podaci iz stava 1. ovog clana evidentiraju se na obrasci­ ma od I do 5, koji su otiskani uz ovaj pravilnik i njegovim su sastavnim dijelom. lzvodac pokusa obavezan je po jedan primjerak obrazaca iz stava 2. ovog clana trajno cuvati. Clan 13. Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana obja­ ve u .,Sluzbenom listu SFRJ". Br. 2730/12 Beograd, 1. prosinca 1988. Predsjednik Saveznog komiteta za poljnprivredu Sava Vujkov, v. r. ( naziv organizacije udru!enog rada koja i.spiluje sorte - izvoda~ pokusa) Obrazac 1 OPél PODACI O ISPITIVANJU SORTE 1. Naziv kulture 2. Naziv ispitivane sorte 3. Naziv standardne sorte odnosno podloge 4. Naziv pokusnog polja 5. Naziv lokaliteta 6. Tip zemljista 7. Nadmorska visina 8. Polozaj i nagib zemlji§ta 9. Predusjev 10. Priprema zemlji§ta 11. Vrsta i kolicina gnojiva i nacin gnojidbe 12. l',ijega sorte 13. Povrsina pokusnog polja (duljina i sirina) 14. Broj ponavljanja 15. Broj zasadenih biljaka ispitivane sorte odnosno podloge 16. Broj zasadenih biljaka standardne sorte odnosno podloge 17. Broj biljaka ispitivane sorte odnosno podloge u berbi 18. Broj biljaka standardne sorte odnosno podloge u berbi 19. Razmak izmedu redova 20. Razmak u redu 21. Podaci o sadnji - datum sadnje, vrsta sadnica, nacin sadnje, porijeklo sadnica, svjedodzba o zdravstvenom stanju i kvalite ti, datum i nacin berbe (naziv organi:.zacije udrulenog rada koja ispituje sorte - izvodaëa pokusa) Rukovodihtc organizacije udrulenog rada koja obavlja ispitivanje Obrazac 2 REZULTATI ISPITIVANJA SORTE I PODLOGE NA POKUSNOM POUU 1. Naziv kulture 2. Naziv ispitivanja sorte 3. Godina ispitivanja 4. Naziv pokusnog polja 5. Naziv lokaliteta Petak, 31. ozujka 1989. SLUÏBENl LISt SFRJ Broj 23 - Stranica 663 Re1ultati ispitivanja sone Nui\l ispitivane sorte .. ponavljanja bro' velièina duljina bo' • ~ tvjetù\'8 cvjetnog . ~a cvJctova u mm, drb;.a, u mm cvietova Rtzultati ispitiVanja sur&e duljin priklad~ost razgrana Nativ ispitivan, sotte pona .. ·ljanja korijen!va utgaj•~J& u ~~s:t l~no~itosl afinitel . Ytat zaiut. ko~1Jenova tzboJakll pr.ma plç11t"1 11 prostotu s1stema Rukovodilac organiiacije udnlienoa ra4a koja obavlja ii.pitivanje (naziv organizacijc udruienog rada koja ispituje sorte - izvodata pokusa) REZULTATI ISPITIVANJA SORTE NA OTPORNOST ODNOSNO OSJETLlIVOST NA BOLESTI l STETNIKE 1. Nuiv kult11rc 2. Naziv ispitivane sorte 3. Godina ispitivanja 4. Naziv pokusnog polja 5. Naziv lokaliteta Bolestî i ~etnici 1) lspitivanje otpomosti odnosno osjetljivosti prema odredenim bolestima: 2) Utvrdivanje stupnja pri­ sutnosti: Sphaerotheca pannosa M arssonina rosae Phragmidium mucronatum Peronospora sparsa Verticilium spp. 'tetranichus urticae Aphidae 3) Ostale biljne bolesti i ~tetnici: Rezultati ispitivanja otpornosti sorte u ebperimentalnim uvjetima lntenzi1et napada na Napomena .. p<>iju' Ocjenjuje se ocjen~ ma od, J do 9,. pre1,11a kriter ij ima iz ëfana 8. ov?g prnvilnî ka, u ra,doblju na1mtcnz1vnijeg 1spolj8VE1n,l8 bi!3nîh boles;ti I fü:tmka.. . Izvodaé pokusa na polju unosi u Napomcnu svoJa zapa!an Ja o otpornost1 od• nosno osjetljivosli na odreJene biljne bolesti i ~tetnikc. Rukovodilac organizacije udruknog rad..t koja oba•..J ja is.pitivanje (nazi-. orga~izw;;ije udrulenog r11da koja i5.plluje sorte - izvodata pokusa) Obrazac 4 REZULTATI ISPITIVANJA SORTE U LABORATORIJU 1. Naziv kulturt 2. Naziv ispitivane sorte 3. Godina ispiti1/anja --------------' 4. Naziv pokusnog polja 5. Nuiv lokaliteta Rezultati ispitivanja sorte Naziv ispitivane sorte ponavljanja trajno'it brzina du~in~ klijavost cvijeta dehidracije sk~~~:rnja sjernena (naziv organizadje udrui:enog rada koja ispituje sone - izvodabi pokusa) Rukovodilac organi1a1.:ije udru!tno,1 rada koja oba11lja i,piti\'anje Obrazac S METEOROLO~KI PODACI NAJBLI2E METEOROLOSKE STANICE Godina Mjesto motreqja Mjesec I. IL Ill. IV. V. VI. VII. VIII. IX. X. XI. XII. Tempera1ura rnin. rnaks. ,rednja Mcaz Oborine, Broj sunèa pr,·i poiljc-dnji u mm mh duna Ruko\·odilac organizacije udruJen0& rada koja ob;n·lja ispi1i,·an,e