Cabinet Decree No. 5/27.2.2003 approving the National Program for the reduction of greenhouse gas emissions (2000-2010), in compliance with article 3 of Law No. 3017/2002

F ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ ÔÇÓ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÁÓ ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ Áñ. Öýëëïõ 58 5 Ìáñôßïõ 2003 ÐÑÁÎÅÉÓ ÕÐÏÕÑÃÉÊÏÕ ÓÕÌÂÏÕËÉÏÕ (1) ÐñÜîç 5 ôçò 27.2.2003 ¸ãêñéóç Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò ìåßùóçò åêðïìðþí áå ñßùí öáéíïìÝíïõ èåñìïêçðßïõ (2000-2010) óýìöùíá ìå ôï Üñèñï ôñßôï (ðáñÜãñáöïò 3) ôïõ Í. 3017/2002 (ÖÅÊ Á~ 117). ÔÏ ÕÐÏÕÑÃÉÊÏ ÓÕÌÂÏÕËÉÏ ¸÷ïíôáò õðüøç: á. Ôéò äéáôÜîåéò ôçò ðáñáãñÜöïõ 3 ôïõ Üñèñïõ ôñßôïõ ôïõ Í. 3017/2002 «Êýñùóç ôïõ Ðñùôïêüëëïõ ôïõ Êéüôï óôç Óýìâáóç - ðëáßóéï ôùí ÇíùìÝíùí Åèíþí ãéá ôçí áë ëáãÞ ôïõ êëßìáôïò» (ÖÅÊ Á´117), â. ôçí õð´ áñéèì. 2002/358/ÅÊ Áðüöáóç ôïõ Óõìâïõëß ïõ ôçò 25çò Áðñéëßïõ 2002 «ãéá ôçí Ýãêñéóç, åî´ ïíüìáôïò ôçò ÅõñùðáúêÞò Êïéíüôçôáò, ôïõ Ðñùôïêüëëïõ ôïõ Êõü ôï óôç Óýìâáóç - Ðëáßóéï ôùí ÇíùìÝíùí Åèíþí ãéá ôéò êëéìáôéêÝò ìåôáâïëÝò êáé áðü ôçí áðü êïéíïý ôÞñçóç ôùí ó÷åôéêþí äåóìåýóåùí» ÅÅ L 130, ó. 1, ã. ôéò äéáôÜîåéò ôïõ Í. 1650/1986 «Ãéá ôçí ðñïóôáóßá ôïõ ÐåñéâÜëëïíôïò» (ÖÅÊ Á´160), ä. ôéò äéáôÜîåéò ôùí Üñèñùí 23 (ðáñ. 1) êáé 24 ôïõ Í. 1558/1985 «ÊõâÝñíçóç êáé ÊõâåñíçôéêÜ ¼ñãáíá» (ÖÅÊ Á´137) êáé ôùí Üñèñùí 9 êáé 13 ôïõ Ð.Ä 437/1985 «Êáèï ñéóìüò êáé áíáêáôáíïìÞ ôùí áñìïäéïôÞôùí ôùí Õðïõñ ãåßùí» (ÖÅÊ Á´157), å. ôéò äéáôÜîåéò ôïõ Üñèñïõ 29Á ôïõ Í. 1558/1985 (ÖÅÊ Á´ 137), üðùò ôï Üñèñï áõôü ðñïóôÝèçêå ìå ôï Üñèñï 27 ôïõ Í. 2081/1992 «Ñýèìéóç ôïõ èåóìïý ôùí Åðéìåëçôç ñßùí, ôñïðïðïßçóç äéáôÜîåùí ôïõ Í. 1712/1987 ãéá ôïí åêóõã÷ñïíéóìü ôùí åðáããåëìáôéêþí ïñãáíþóåùí ôùí åìðüñùí, âéïôå÷íþí êáé ëïéðþí åðáããåëìáôéþí êáé Üëëåò äéáôÜîåéò» (ÖÅÊ Á� 154)êáé ôñïðïðïéÞèçêå ìå ôï Üñèñï 1 ðáñ. 2 ðåñ. á´ ôïõ Í. 2469/1997 «Ðåñéïñéóìüò êáé âåëôßù óç ôçò áðïôåëåóìáôéêüôçôáò ôùí êñáôéêþí äáðáíþí êáé Üëëåò äéáôÜîåéò» (ÖÅÊ Á� 38), óô. ôçí áðü 24.2.2003 åéóÞãçóç ôçò Õðïõñãïý ÐåñéâÜë ëïíôïò, ×ùñïôáîßáò êáé Äçìïóßùí ̧ ñãùí, áðïöáóßæåé: ¢ñèñï ðñþôï Åãêñßíåôáé ôï Åèíéêü Ðñüãñáììá ìåßùóçò åêðïìðþí áåñßùí öáéíïìÝíïõ èåñìïêçðßïõ (2000-2010), ôï ïðïßï Ý÷åé ùò åîÞò: ÊÅÖÁËÁÉÏ 1. Äéåèíåßò õðï÷ñåþóåéò 1.1 ÐÑÙÔÏÊÏËËÏ ÔÏÕ ÊÕÏÔÏ 1.1.1 ÃåíéêÜ ÷áñáêôçñéóôéêÜ Ç 3ç Óýíïäïò ôùí ÓõìâáëëïìÝíùí Ìåñþí ôçò Óýìâá óçò, ðïõ Ýëáâå ÷þñá óôï Êõüôï ôïí ÄåêÝìâñéï ôïõ 1997, ïëïêëÞñùóå ôéò äéáðñáãìáôåýóåéò ó÷åôéêÜ ìå ôïí êáèï ñéóìü åíüò íïìéêïý ïñãÜíïõ: ôïõ Ðñùôïêüëëïõ ôïõ Êõü ôï ãéá ôçí êëéìáôéêÞ áëëáãÞ (óôï åîÞò ôï Ðñùôüêïëëï). Ôï Ðñùôüêïëëï åîáóöáëßæåé ìßá äéáäéêáóßá âÜóåé ôçò ïðïßáò ìåëëïíôéêÝò äñÜóåéò ãéá ôçí áíôéìåôþðéóç ôçò êëé ìáôéêÞò ìåôáâïëÞò ìðïñåß íá åíôáôéêïðïéçèïýí. Êáèïñß æåé ãéá ðñþôç öïñÜ íïìéêÜ äåóìåõôéêïýò óôü÷ïõò ãéá ôïí ðåñéïñéóìü ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáé åðéâåâáéþíåé ôçí áíÜãêç óõíåñãáóßáò ôçò äéåèíïýò êïéíüôçôáò óå èÝìáôá ðïõ áöïñïýí óå Ýíá óçìáíôéêüôá ôï ðåñéâáëëïíôéêü ðñüâëçìá. Ôï êåíôñéêü óçìåßï ôïõ Ðñùôïêüëëïõ åßíáé ïé íïìéêÜ êá ôï÷õñùìÝíåò äåóìåýóåéò ôùí áíáðôõãìÝíùí êñáôþí íá åëáôôþóïõí - ìåìïíùìÝíá Þ óå óõíåñãáóßá ìå Üëëåò ÷þ ñåò - ôéò åêðïìðÝò 6 áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ (CO2, CH4, N2O, HFC, PFC êáé SF6) áñ÷éêÜ ôçí ðåñßïäï 2008-2012 óå ðïóïóôü ìåãáëýôåñï ôïõ 5% áðü ôá åðßðåäá ôïõ 1990. Ç ÅõñùðáúêÞ ¸íùóç (ÅÅ) äåóìåýôçêå ãéá ìåßùóç ôùí åê ðïìðþí ôçò êáôÜ 8%, ïé ÇÐÁ ãéá 7%, ç Éáðùíßá ãéá 6%, åíþ Üëëåò ÷þñåò üðùò ç Ñùóßá êáé ç Áõóôñáëßá äåóìåý ôçêáí íá ðåñéïñßóïõí ôï ñõèìü áýîçóçò ôùí åêðïìðþí ôïõò. Ãéá ôçí åðßôåõîç ôùí óôü÷ùí áõôþí, ôï Ðñùôüêïëëï ðñïâëÝðåé ôç ÷ñÞóç ôùí ðáñáêÜôù: � ðñïáéñåôéêÞ õéïèÝôçóç êïéíþí ðïëéôéêþí êáé ìÝôñùí � äéáðñáãìÜôåõóç äéêáéùìÜôùí åêðïìðþí (Emissions Trading/ET) �åöáñìïãÞ ðñïãñáììÜôùí áðü êïéíïý (Joint Imple mentation/JI) � äçìéïõñãßá åíüò ìç÷áíéóìïý êáèáñÞò áíÜðôõîçò (Clean Development Mechanism/CDM) � ðñïóôáóßá êáé åðáýîçóç ôùí äáóéêþí åêôÜóåùí. 1.1.2. Yðï÷ñåþóåéò ôçò ÅÅ êáé ôçò ÅëëÜäáò Óôï ðëáßóéï ôùí äåóìåýóåùí, ðïõ áðïññÝïõí áðü ôï Ðñùôüêïëëï ôïõ Êõüôï, ç ÅÅ Ý÷åé äåóìåõôåß, âÜóåé ôïõ Üñèñïõ 4 ôïõ Ðñùôïêüëëïõ, ãéá ìåßùóç ôùí åêðïìðþí ôçò êáôÜ 8% ôçí ðåñßïäï 2008-2012. Ï äéáêáíïíéóìüò ôùí åðéìÝñïõò õðï÷ñåþóåùí, óôï åóùôåñéêü ôçò ÅÅ áðï ôÝëåóå ôï áíôéêåßìåíï óõìöùíßáò, óôï Óõìâïýëéï Õðïõñ 657 ãþí ÐåñéâÜëëïíôïò ôïí Éïýíéï ôïõ 1998 (burden-sharing agreement). Ïé õðï÷ñåþóåéò üëùí ôùí êñáôþí-ìåëþí ôçò ÅÅ ìå âÜóç ôç óõìöùíßá áõôÞ ðáñïõóéÜæïíôáé óôïí Ðß íáêá 1.1. ÊÅÖÁËÁÉÏ 2. ÅêðïìðÝò áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôçí ÅëëÜäá ãéá ôá Ýôç 1990 - 2000 2.1 ÓÕÍÏÐÔÉÊÇ ÐÁÑÏÕÓÉÁÓÇ ÅÊÐÏÌÐÙÍ ÁÅÑÉÙÍ ÔÏÕ ÈÅÑÌÏÊÇÐÉÏÕ ÃÉÁ ÔÁ ÅÔÇ 1990 - 2000 Óôï êåöÜëáéï áõôü, ðáñïõóéÜæïíôáé ïé åêôéìÞóåéò ãéá ôéò åêðïìðÝò ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ, êáôÜ ôçí ðåñßïäï 1990-2000. Åðéóçìáßíåôáé üôé ôï Ýôïò âÜóçò ãéá ôï äéïîåß äéï ôïõ Üíèñáêá (CO2), ôï ìåèÜíéï (CH4) êáé ôï õðïîåßäéï ôïõ áæþôïõ (N2O) åßíáé ôï 1990, åíþ ãéá ôá F-gases (HFCs, PFCs êáé SF6), ÷ñçóéìïðïéÞèçêå ùò Ýôïò âÜóçò ôï 1995. Óôïí Ðßíáêá 2.1 ðáñïõóéÜæïíôáé óõãêåíôñùôéêÜ áðïôå ëÝóìáôá ôùí åêðïìðþí ãéá ôá 6 áÝñéá ôïõ èåñìïêçðßïõ ãéá ôçí ðåñßïäï 1990 - 2000. Áêïëïõèþíôáò ôéò Ïäçãßåò ôïõ IPCC ãéá ôç óýíôáîç ôùí åèíéêþí áðïãñáöþí, ïé åê ðïìðÝò áðü ôéò äéåèíåßò åíáÝñéåò êáé èáëÜóóéåò ìåôáöï ñÝò äåí ðåñéëáìâÜíïíôáé óôéò óõíïëéêÝò åèíéêÝò åêðï ìðÝò. Ïé åêðïìðÝò ôùí ôñéþí âáóéêþí áåñßùí (CO2, CH4 êáé NO) ðïõ êáëýðôïíôáé áðü ôç Óýìâáóç - Ðëáßóéï Ý÷ïõí áõîçèåß êáôÜ 23% ðåñßðïõ óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 êáé êáôÜ óõíÝðåéá ï óôü÷ïò ðïõ åß÷å õéïèåôçèåß óôï ðëáßóéï ôçò Óýìâáóçò äåí Ý÷åé åðéôåõ÷èåß. ÅðéðëÝïí, ç óõíïëéêÞ áý îçóç ôùí åêðïìðþí êáé ôùí 6 áåñßùí åßíáé 23.4% óå ó÷Ý óç ìå ôéò åêðïìðÝò ôïõ Ýôïõò âÜóçò. Ïé åêðïìðÝò äéïîåéäßïõ ôïõ Üíèñáêá áðïôåëïýí ôçí ðëåéïøçößá ôùí óõíïëéêþí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìï êçðßïõ, áöïý åõèýíïíôáí ãéá ôï 80.6% ðåñßðïõ ôùí óõ íïëéêþí åêðïìðþí óôçí ÅëëÜäá ôï 2000, åíþ ôï ìåèÜíéï êáé ôï õðïîåßäéï ôïõ áæþôïõ åõèýíïíôáí ãéá ôï 7.9% êáé 8.2% áíôßóôïé÷á. ÔÝëïò, ôá F-gases (HFCs, PFCs êáé SF6), åõèýíïíôáí ãéá ôï õðüëïéðï 3.3%. ¼óïí áöïñÜ óôç óõíåéóöïñÜ ôùí åðéìÝñïõò ôïìÝùí (ÄéÜãñáììá 2.1), ïé äñáóôçñéüôçôåò ðïõ Ý÷ïõí ó÷Ýóç ìå ôçí åíÝñãåéá áðïôåëïýí ôç ìåãáëýôåñç ðçãÞ (77.9% ðå ñßðïõ) ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ. ÁõôÝò ðåñéëáì âÜíïõí êõñßùò åêðïìðÝò CO2 áðü ôçí êáýóç ïñõêôþí êáõóßìùí (95% ðåñßðïõ ôïõ óõíüëïõ ôùí åêðïìðþí áðü ôïí ôïìÝá ôçò åíÝñãåéáò) êáé ìéêñüôåñá ðïóïóôÜ ìåèáíß ïõ êáé õðïîåéäßïõ ôïõ áæþôïõ (1,5% êáé 3,5% áíôßóôïé÷á). Ïé Üëëïé ôïìåßò üðùò ð.÷ ç Ãåùñãßá (7.9%), ïé âéïìç÷á íéêÝò äéåñãáóßåò (9.9%), ôá Áðüâëçôá (4.1%) êáé ç ×ñÞóç äéáëõôþí (0.1%) óõíåéóöÝñïõí ôï õðüëïéðï 22.1% ôùí óõíïëéêþí åêðïìðþí. 2.2 ÁÅÑÉÁ ÔÏÕ ÈÅÑÌÏÊÇÐÉÏÕ 2.2.1.Äéïîåßäéï ôïõ Üíèñáêá ¼ðùò ðáñïõóéÜæåôáé óôï ÄéÜãñáììá 2.2, óôçí åíÝñ ãåéá (êáýóç ïñõêôþí êáõóßìùí) ïöåßëåôáé ôï 92% ôùí óõ íïëéêþí åêðïìðþí CO2, åíþ ôï õðüëïéðï 8% ðñïÝñ÷åôáé áðü ôéò âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò (ðáñáãùãÞ ôóéìÝíôïõ êáé áóâÝóôç) êáé ôç ÷ñÞóç äéáëõôþí. Áðü ôï 1990, ïé åêðïìðÝò äéïîåéäßïõ ôïõ Üíèñáêá áõ îÜíïíôáé óõíå÷þò, ìå åîáßñåóç ôá Ýôç 1991 êáé 1999, üðïõ õðÞñîå ìßá ìåßùóç ôùí åêðïìðþí ôçò ôÜîçò ôïõ 0.2% ãéá ôï 1991 óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 êáé ìåßùóç 1% ôï 1999 óå óýãêñéóç ìå ôï ðñïçãïýìåíï Ýôïò. Ôï 2000, ïé åêðïìðÝò CO2 Þôáí 103.7 Mt, óõãêñéíüìåíåò ìå 84.3 Mt ôï 1990, ðáñïõóéÜæïíôáò óõíïëéêÞ áýîçóç ðåñßðïõ 23%. Ç ìÝóç åôÞóéá áýîçóç ôùí óõíïëéêþí åêðïìðþí ãéá ôï ÷ñï íéêü äéÜóôçìá 1990 - 2000, Þôáí ôçò ôÜîçò ôïõ 2.1%, åíþ ôï áíôßóôïé÷ï ðïóïóôü ãéá ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá 1995 2000 áíÝñ÷åôáé óôï 3.4%. ÐñÝðåé íá óçìåéùèåß åäþ üôé óôá ðáñáðÜíù ðïóïóôÜ äåí õðïëïãßæïíôáé ïé åêðïìðÝò êáé ïé áðïññïöÞóåéò áðü ôïí ôïìÝá ôçò áëëáãÞò ÷ñÞóå ùí ãçò êáé äáóþí. 2.2.2 ÌåèÜíéï ¼ðùò ðáñïõóéÜæåôáé óôï ÄéÜãñáììá 2.3, ïé åêðïìðÝò ìåèáíßïõ áõîÞèçêáí êáôÜ 22% ðåñßðïõ óå óýãêñéóç ìå ôá åðßðåäá ôïõ 1990. Ç ìÝóç åôÞóéá áýîçóç ôùí óõíïëé êþí åêðïìðþí ìåèáíßïõ ãéá ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá 1990 2000, Þôáí ôçò ôÜîçò ôïõ 2%, åíþ ôï áíôßóôïé÷ï ðïóïóôü ãéá ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá 1995 - 2000 áíÝñ÷åôáé óôï 2.2%, (äåí õðïëïãßæïíôáé ïé åêðïìðÝò êáé ïé áðïññïöÞóåéò áðü ôïí ôïìÝá áëëáãÞò ÷ñÞóåùí ãçò êáé äáóþí). Ï ôïìÝáò ôùí áðïâëÞôùí, ðïõ ðåñéëáìâÜíåé ôá óôåñåÜ áðïññßììáôá êáé ôá õãñÜ áðüâëçôá åßíáé ç ìåãáëýôåñç áíèñùðïãåíÞò ðçãÞ åêðïìðþí ìåèáíßïõ, åõèõíüìåíç ãéá ôï 51% ðåñßðïõ ôùí óõíïëéêþí åêðïìðþí ìåèáíßïõ ôï 2000. Ï ôïìÝáò ôçò ãåùñãßáò, ðïõ ðåñéëáìâÜíåé ôéò åíôå ñéêÝò æõìþóåéò ôùí æþùí, ôç äéá÷åßñéóç æùéêþí áðïññéì ìÜôùí êáé ôéò êáëëéÝñãåéåò, åßíáé ç äåýôåñç óçìáíôé êüôåñç ðçãÞ åêðïìðþí, åõèõíüìåíç ãéá ôï 34% ôùí óõ íïëéêþí åêðïìðþí, åíþ ï ôïìÝáò ôçò åíÝñãåéáò (äéáöõãÝò áåñßùí êáôÜ ôçí áðïèÞêåõóç êáé äéáíïìÞ õãñþí/áåñßùí êáõóßìùí) åõèýíåôáé ãéá ôï õðüëïéðï 15%. 2.2.3 Õðïîåßäéï ôïõ áæþôïõ Ôï õðïîåßäéï ôïõ áæþôïõ (Í2Ï) åßíáé Ýíá åíåñãü áÝñéï ôïõ èåñìïêçðßïõ, ðïõ ðáñÜãåôáé êáôáñ÷Þí ìå öõóéêü ôñüðï áðü ôá äéÜöïñá ÷åñóáßá êáé õäÜôéíá ïéêïóõóôÞ ìáôá. Õðïîåßäéï ôïõ áæþôïõ ðáñÜãåôáé åðßóçò áðü ôçí áíôßäñáóç ìåôáîý áæþôïõ êáé ïîõãüíïõ êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôùí êáýóåùí. Ôï 2000, ïé åêðïìðÝò õðïîåéäßïõ ôïõ áæþôïõ áõîÞèç êáí êáôÜ 4% óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990. Ç ìÝóç åôÞóéá áýîçóç ôùí óõíïëéêþí åêðïìðþí ãéá ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá 1990 2000, Þôáí ôçò ôÜîçò ôïõ 0.3%, åíþ ôï áíôßóôïé÷ï ðïóï óôü ãéá ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá 1995 - 2000 âñßóêåôáé óôï 2.1% (÷ùñßò íá õðïëïãßæïíôáé ïé åêðïìðÝò - áðïññïöÞ óåéò áðü ôïí ôïìÝá áëëáãÞò ÷ñÞóåùí ãçò êáé äáóþí). Ï áãñïôéêüò ôïìÝáò åßíáé ç êýñéá ðçãÞ åêðïìðþí õðï îåéäßïõ ôïõ áæþôïõ, åõèõíüìåíç ãéá ôï 61% ðåñßðïõ ôùí óõíïëéêþí åêðïìðþí ãéá ôï 2000. Ï ôïìÝáò ôçò åíÝñãåé áò åõèýíåôáé ãéá ôï 34% ôùí åêðïìðþí õðïîåéäßïõ ôïõ áæþôïõ, åíþ ôï õðüëïéðï 5% ðñïÝñ÷åôáé áðü âéïìç÷áíé êÝò äéåñãáóßåò. 2.2.4 ÖèïñéùìÝíïé õäñïãïíÜíèñáêåò (HFCs), õðåñ öèïñÜíèñáêåò (PFCs) êáé åîáöèïñéïý÷ï èåßï (SF6) ¼óïí áöïñÜ ôá õðüëïéðá ôñßá áÝñéá ôïõ èåñìïêçðßïõ HFCs, PFCs êáé SF6, ïé åêðïìðÝò ðáñïõóéÜæïõí óçìáíôé êÞ áýîçóç öôÜíïíôáò ôá 4.4 Mt CO2 eq ôï 2000, óå ó÷Ýóç ìå 1.2 Mt CO2 eq ôï 1990. Ïé åêðïìðÝò ôùí ôñéþí áõôþí áåñßùí ðñïÝñ÷ïíôáé áðïêëåéóôéêÜ áðü âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò (ÄéÜãñáììá 2.5) êáé áöïñïýí åßôå óôçí ðáñá ãùãÞ, óõíôÞñçóç, ëåéôïõñãßá êáé ôåëéêÞ äéÜèåóç óõóêåõ þí øýîçò/êëéìáôéóìïý, ê.ëð. («êáôáíÜëùóç»), åßôå, êáôÜ ôï ìåãáëýôåñï ðïóïóôü, óôçí ðáñáãùãÞ HCFC-22 êáé áëïõìéíßïõ («ðáñáãùãÞ»). ¼ðùò öáßíåôáé óôï ÄéÜãñáì ìá 2.5, ïé åêðïìðÝò ôùí ôñéþí áåñßùí (f�gases) ðïõ ðñï Ýñ÷ïíôáé áðü âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò êáé áöïñïýí óôçí êáôáíÜëùóç êáôáãñÜöïíôáé áðü ôï 1993 êáé ìåôÜ, öôÜ íïíôáò ôï 2000 íá åõèýíïíôáé ãéá ôï 12% ôùí óõíïëéêþí ó÷åôéêþí åêðïìðþí. Ôï õðüëïéðï 88% ðñïÝñ÷åôáé áðü 658 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò ðïõ áöïñïýí óôçí ðáñáãùãÞ êáé öôÜíåé ôá 3.9 Mt ôï 2000, óå óýãêñéóç ìå 1.2 Mt ôï 1990. Ùóôüóï, ðñÝðåé íá óçìåéùèåß üôé ïé åêðïìðÝò áðü ôï 1997 (üôáí ïé åêðïìðÝò f�gases ðïõ ðñïÝñ÷ïíôáí áðü âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò êáé áöïñïýí óôçí ðáñáãùãÞ Ýöôáóáí óôï õøçëüôåñï óçìåßï äçë., 4.1 Mt) êáé ìÝ÷ñé ôï 2000, ðáñïõóéÜæïõí ìéá óôáäéáêÞ ìåßùóç. Èá ðñÝðåé åäþ íá óçìåéþóïõìå üôé üëá ôá óôïé÷åßá ðïõ áöïñïýí ôéò åê ðïìðÝò èåùñïýíôáé ðñïóùñéíÜ õðü ôçí Ýííïéá üôé âåë ôéþóåéò óôç ìåèïäïëïãßá, óôïõò óõíôåëåóôÝò åêðïìðÞò êáé êõñßùò óå äåäïìÝíá äñáóôçñéüôçôáò êáé åíåñãåéáêÜ éóïæýãéá ìðïñïýí íá åðéöÝñïõí áëëáãÝò óå ìåñéêÜ Þ êáé üëá ôá Ýôç. Ïé ìåôáâïëÝò áõôÝò åðéôñÝðïíôáé óýìöùíá ìå ôç Óýìâáóç êáé ôï Ðñùôüêïëëï, åöüóïí åßíáé åðáñêþò ôåêìçñéùìÝíåò ìÝ÷ñé ôï 2005, ïðüôå êáé èá ïñéóôéêïðïéç èïýí êáôüðéí åéò âÜèïõò åëÝã÷ïõ áðü åðéôñïðÝò åéäéêþí ðïõ èá åðéëåãïýí åðß ôïýôïõ ìå åõèýíç ôçò Ãñáììáôåßáò ôçò Óýìâáóçò Ðëáßóéï ãéá ôéò ÊëéìáôéêÝò ÁëëáãÝò ôïõ ÏÇÅ. Ãéá ôï ëüãï áõôü ôá ðïóÜ êáé ðïóïóôÜ ðïõ ðáñïõ óéÜæïíôáé óôçí ¸êèåóç áõôÞ ìðïñåß íá äéáöÝñïõí áðü ðñïçãïýìåíåò ÅêèÝóåéò. Ïé äéáöïñÝò âÝâáéá áõôÝò äåí îåðåñíïýí ôï 1-2% êáé ïöåßëïíôáé óôéò áéôßåò ðïõ ðñïç ãïýìåíá áíáöÝñèçêáí. ÊÅÖÁËÁÉÏ 3. Ðñüâëåøç åîÝëéîçò åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôçí ÅëëÜäá 3.1 ÃÅÍÉÊÁ ×ÁÑÁÊÔÇÑÉÓÔÉÊÁ ÓÅÍÁÑÉÏÕ ÁÍÁÌÅÍÏ ÌÅÍÇÓ ÅÎÅËÉÎÇÓ Ç öÜóç ôçò åêôßìçóçò ôïõ äõíáìéêïý ìåßùóçò êáé áîéï ëüãçóçò ôùí äõíáôþí åðåìâÜóåùí ðåñéïñéóìïý ôùí åê ðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá ðñïûðïèÝôåé ôç äéáìüñöùóç åíüò «Óåíáñßïõ Áíá ìåíüìåíçò ÅîÝëéîçò» (ÓÁÅ), ôï ïðïßï áðåéêïíßæåé ôç ìåë ëïíôéêÞ åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí õðü ôéò ðáñïýóåò ðïëéôé êÝò êáé ðñáêôéêÝò óõìðåñéöïñÜò ôùí êáôáíáëùôþí, êá èþò êáé ôéò äéáöáéíüìåíåò ìåëëïíôéêÝò ôÜóåéò. ̧ ôóé, óôï óåíÜñéï áõôü ëáìâÜíïíôáé õðüøç ïé Þäç äñïìïëïãçìÝ íåò ðïëéôéêÝò óôïõò äéÜöïñïõò ôïìåßò ïéêïíïìéêÞò äñá óôçñéüôçôáò (ìåôáöïñÝò, âéïìç÷áíßá ê.ëð.) êáé äéáìïñ öþíïíôáé åêôéìÞóåéò ãéá ôçí åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí. ¼ðùò åßíáé öáíåñü, ôï ÓÁÅ áðïôåëåß Ýíá óçìáíôéêü ðñïóäéïñéóôéêü ðáñÜãïíôá ôùí áðïôåëåóìÜôùí, êáèþò üóï õøçëüôåñåò åßíáé ïé åêðïìðÝò ðïõ åêôéìþíôáé áðü áõôü, ôüóï ìåãáëýôåñç åßíáé ç áíÜãêç ðñïóðÜèåéáò ìåß ùóÞò ôïõò þóôå íá åðéôåõ÷èåß Ýíáò ðéèáíüò óôü÷ïò ðïõ Ý÷åé ôåèåß. Ôáõôü÷ñïíá üìùò, ôï õøçëü åðßðåäï åêðï ìðþí åíüò ÓÁÅ äéåõêïëýíåé ôïí åíôïðéóìü ðïëéôéêþí êáé ìÝôñùí ãéá ôç ìåßùóÞ ôïõò ìå ó÷åôéêÜ ÷áìçëü êüóôïò. Óçìåéþíåôáé ðÜíôùò üôé, óå êÜèå ðåñßðôùóç, ïé åêðïìðÝò ðïõ ðñïâëÝðïíôáé óôï ÓÁÅ åîáñôþíôáé áðü ðáñáäï÷Ýò ó÷åôéêÜ ìå âáóéêÜ ìåãÝèç, üðùò ï ðëçèõóìüò, ç ïéêïíï ìéêÞ áíÜðôõîç, ïé ôéìÝò ôçò åíÝñãåéáò, êôë., êáé áðü ôéò ðï ëéôéêÝò ðïõ Ý÷ïõí åíóùìáôùèåß óå áõôü. Ùò ÷ñïíéêüò ïñßæïíôáò ãéá ôï ÓÁÅ ðïõ äéáìïñöþèçêå óôçí ðáñïýóá áíÜëõóç åðéëÝ÷èçêå ôï Ýôïò 2020, Ýôóé þóôå áöåíüò íá ðåñéëÜâåé ôçí ðñþôç äåóìåõôéêÞ ðåñßï äï ðïõ èåóðßóôçêå ìå ôï Ðñùôüêïëëï ôïõ Êõüôï (2008 2012), êáé áöåôÝñïõ íá äïèåß ç äõíáôüôçôá ó÷åäéáóìïý åíüò ïëïêëçñùìÝíïõ ðñïãñÜììáôïò ìåßùóçò ôùí åêðï ìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ðïõ èá Ý÷åé ìåóï êáé ìá êñï-ðñüèåóìï ðñïóáíáôïëéóìü. 3.2. ÌÅÈÏÄÏËÏÃÉÊÏ ÐËÁÉÓÉÏ ÐÑÏÂËÅØÇÓ ÅÊÐÏ ÌÐÙÍ Ãéá ôçí ðñüâëåøç ôçò åîÝëéîçò ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá ÷ñçóéìïðïéÞèç êå ôï ìïíôÝëï ENPEP (Energy and Power Evaluation Pro gram). Ôï ENPEP áíáðôý÷èçêå óôï Argonne National Laboratory (ANL, USA), åßíáé «õâñéäéêïý ôýðïõ» ôýðïõ êáé åìðåñéÝ÷åé äéÜöïñá åðéìÝñïõò ìïíôÝëá ðïõ Ý÷ïõí ùò óôü÷ï ôçí ðëÞñç åíåñãåéáêÞ áíÜëõóç/ðñïóïìïßùóç ôïõ åíåñãåéáêïý/çëåêôñéêïý óõóôÞìáôïò, ìå ðáñÜëëçëç üìùò ðïóïôéêïðïßçóç ôùí ðåñéâáëëïíôéêþí êáé êïéíùíé êþí åðéðôþóåþí ôïõ. ̧ ôóé, ìå ôçí áíÜëõóç ôïõ åíåñãåéá êïý óõóôÞìáôïò ãßíåôáé ðñïóðÜèåéá íá áðïôéìçèïýí ïé íÝåò äéåõèåôÞóåéò ðïõ ðñïôåßíïíôáé, ìå óôü÷ï ôç âåëôßù óç ü÷é ìüíï ôçò óõìðåñéöïñÜò ôïõ óõóôÞìáôïò, áëëÜ êáé ôïõ ðñïóäéïñéóìïý ôùí êïéíùíéêï-ïéêïíïìéêþí áðáéôÞ óåùí ðïõ ðñïâÜëëïíôáé ãéá ôç âéùóéìüôçôÜ ôïõ. Ôï åíåñãåéáêü óýóôçìá ôçò ÷þñáò áðåéêïíßóèçêå óôï ìïíôÝëï ENPEP ìå óçìáíôéêü âáèìü ëåðôïìÝñåéáò, Ýôóé þóôå íá åßíáé äõíáôüí íá ðñïóäéïñéóèïýí ìå óáöÞíåéá ïé êýñéåò ðçãÝò åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ, êáèþò êáé íá áîéïëïãçèïýí ïé äñÜóåéò åêåßíåò ðïõ óõìâÜëëïõí óå óçìáíôéêÝò ìåéþóåéò ôùí êáôáíáëéóêüìåíùí åíåñãåéá êþí ðüñùí êáé ôùí óõíåðáãüìåíùí åêðïìðþí. Ãéá ôçí ðñüâëåøç ôçò åîÝëéîçò ôùí åíåñãåéáêþí êáôá íáëþóåùí êáé ôùí óõíåðáãüìåíùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôï ðëáßóéï ôïõ ÓÁÅ Ýãéíáí ïñéóìÝíåò âá óéêÝò ðáñáäï÷Ýò ðïõ áöïñïýí óôçí åîÝëéîç ôùí äçìï ãñáöéêþí ÷áñáêôçñéóôéêþí (ðëçèõóìüò, áñéèìüò íïéêï êõñéþí êëð.), ôùí ìáêñïïéêïíïìéêþí ìåãåèþí, ôùí ôéìþí êáé ôçò öïñïëïãßáò êáõóßìùí, êáèþò êáé ðáñáäï÷Ýò ðïõ áíáöÝñïíôáé óôéò ìåëëïíôéêÝò êáéñéêÝò óõíèÞêåò. Åðß óçò, óôï ÓÁÅ åíóùìáôþèçêáí êáé ïé ðáñïýóåò ðïëéôéêÝò êáé ðñáêôéêÝò óõìðåñéöïñÜò ôùí êáôáíáëùôþí, êáèþò êáé ïé äéáöáéíüìåíåò ìåëëïíôéêÝò ôÜóåéò. Áêüìá, Ýãéíå ç õðüèåóç üôé êáíÝíá óõãêåêñéìÝíï ìÝôñï ðïõ ðçãÜæåé Üìåóá áðü äéÜèåóç áíôéóôñïöÞò Þ åðéâñÜäõíóçò ôçò êëé ìáôéêÞò ìåôáâïëÞò äåí ðñüêåéôáé íá ëçöèåß åíôüò ôçò ðå ñéüäïõ ìåëÝôçò. Ç ðñüâëåøç ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðß ïõ óôï ìç-åíåñãåéáêü ôïìÝá äåí âáóßóôçêå óôç ÷ñÞóç êÜ ðïéïõ åãêåêñéìÝíïõ äéåèíïýò ÷ñÞóçò õðïëïãéóôéêïý åñ ãáëåßïõ ðñïóïìïßùóçò, üðùò óôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá, áëëÜ óôçñß÷èçêå óôçí ðñüâëåøç ôçò åîÝëéîçò ôçò äñá óôçñéüôçôáò ãéá êÜèå ðçãÞ êáé ôïí ðñïóäéïñéóìü ôïõ êá ôÜëëçëïõ óõíôåëåóôÞ åêðïìðÞò. Ãéá ôçí ðñüâëåøç ôçò äñáóôçñéüôçôáò áðáéôåßôáé ïõóéáóôéêÜ ç åêôßìçóç ôïõ ñõèìïý ìåôáâïëÞò ôçò óå ó÷Ýóç ìå ôï Ýôïò âÜóçò, ï ïðïßïò üìùò äåí åîáñôÜôáé ìüíï áðü ôéò ðñïóäéïñéóôéêÝò ðáñáìÝôñïõò ôçò äñáóôçñéüôçôáò (ð.÷. ç ðáñáãùãÞ ôóé ìÝíôïõ åîáñôÜôáé áðü ôéò åîåëßîåéò óôïí ôïìÝá ôùí êáôá óêåõþí) áëëÜ êáé áðü ôå÷íïëïãéêÝò åîåëßîåéò (ð.÷. âåë ôßùóç ðáñáãùãéêüôçôáò). Ï óõíôåëåóôÞò åêðïìðÞò åîáñôÜôáé áðü ôçí õéïèÝôçóç êáé ôï âáèìü äéåßóäõóçò óõãêåêñéìÝíùí ðïëéôéêþí. 3.3 ÅÎÅËÉÎÇ ÅÍÅÑÃÅÉÁÊÙÍ ÊÁÔÁÍÁËÙÓÅÙÍ ÊÁÉ ÅÊ ÐÏÌÐÙÍ ÓÔÏÍ ÅÍÅÑÃÅÉÁÊÏ ÔÏÌÅÁ 3.3.1 ÂáóéêÝò ðáñáäï÷Ýò ¼ðùò Þäç áíáöÝñèçêå ðñïçãïýìåíá ôï ðñþôï âÞìá ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ êüóôïõò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ åßíáé ç äéáìüñöùóç åíüò «Óåíáñßïõ Áíáìåíüìåíçò ÅîÝëéîçò» (ÓÁÅ), ôï ïðïßï åêôé ìÜ ôçí åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí, üôáí äåí Ý÷ïõí õéïèåôçèåß åðéðñüóèåôåò ðïëéôéêÝò ìåßùóçò. Ôï åðßðåäï ôùí åêôéìþ ìåíùí åêðïìðþí óôï ÓÁÅ âáóßæåôáé óå ðáñáäï÷Ýò ðïõ áöïñïýí êýñéåò ðáñáìÝôñïõò, üðùò åßíáé ï ðëçèõóìüò, ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 659 ç ïéêïíïìéêÞ áíÜðôõîç, ïé åíåñãåéáêÝò ôéìÝò ê.ëð. Óôá åðüìåíá ðáñïõóéÜæïíôáé ïé âáóéêÝò ðáñáäï÷Ýò ðïõ Ýãé íáí óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò ãéá ôçí ðñüâëå øç ôçò åíåñãåéáêÞò êáôáíÜëùóçò êáé ôùí óõíåðáãüìå íùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôç ÅëëÜäá. ÄçìïãñáöéêÜ ÷áñáêôçñéóôéêÜ: Óýìöùíá ìå ôá áðïôåëÝ óìáôá ôçò ðñüóöáôçò áðïãñáöÞò ðëçèõóìïý ðïõ Ýãéíå áðü ôçí ÅèíéêÞ ÓôáôéóôéêÞ Õðçñåóßá (2001), ï ðëçèõóìüò ôçò ÅëëÜäáò ðáñïõóßáóå áýîçóç ìå ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 0.64% êáôÜ ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá 1991 2001, åíþ ï ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò áýîçóçò ôïõ ðëçèõ óìïý ãéá ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020 åêôéìÜôáé óå 0.34% (ÄéÜ ãñáììá 3.1). Ãéá ôï ßäéï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá, ôï ìÝóï ìÝãå èïò íïéêïêõñéïý åêôéìÜôáé üôé èá ìåéùèåß êáôÜ ðåñßðïõ 1%. Óõíåðþò, ï óõíïëéêüò áñéèìüò ôùí íïéêïêõñéþí ðá ñïõóéÜæåé ìéá åôÞóéá áýîçóç ôçò ôÜîçò ôïõ 1% ãéá ôï ÷ñï íéêü äéÜóôçìá 1990 - 2020 êáé ìéá óõíïëéêÞ áýîçóç êáôÜ 37%, öôÜíïíôáò ôá 4.357.075 ôï 2020. Ç åîÝëéîç ôïõ ðëç èõóìïý êáé ôùí íïéêïêõñéþí áðïôåëåß êñßóéìç ðáñÜìåôñï åêôßìçóçò ôçò åíåñãåéáêÞò êáôáíÜëùóçò, êáèþò ðñïó äéïñßæåé óå ìåãÜëï âáèìü ôéò åíåñãåéáêÝò áíÜãêåò óôïí ïé êéáêü êáé ôñéôïãåíÞ ôïìÝá êáèþò êáé óôéò ìåôáöïñÝò. ÊáéñéêÝò óõíèÞêåò: ¸÷åé õéïèåôçèåß ç ðáñáäï÷Þ üôé ïé ìåëëïíôéêÝò êáéñéêÝò óõíèÞêåò èá ðñïóïìïéÜæïõí ìå áõ ôÝò ôùí ôåëåõôáßùí åôþí. Ç õðüèåóç üôé ïé êëéìáôïëïãé êÝò óõíèÞêåò èá åßíáé ðëçóéÝóôåñá ðñïò ôï éóôïñéêü ìÝ óï üñï èá áãíïïýóå ôï ãåãïíüò ôçò áîéïóçìåßùôçò áý îçóçò ôçò ìÝóçò åôÞóéáò èåñìïêñáóßáò êáôÜ ôçí ôåëåõôáßá äåêáåôßá, êáé êáôÜ óõíÝðåéá èá ïäçãïýóå óå ìßá áäéêáéïëüãçôá áðüôïìç áýîçóç ôçò æÞôçóçò åíÝñ ãåéáò ãéá èÝñìáíóç ÷þñùí ìåôÜ ôï 2000. Óå ðåñßðôùóç ðïõ ïé êáéñéêÝò óõíèÞêåò óôï ìÝëëïí êéíçèïýí ðñïò ôïí éóôïñéêü ìÝóï, ôüôå ç êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò (ðñùôïãå íÞò êáé ôåëéêÞ) èá åßíáé äéáöïñåôéêÞ áõôÞò ðïõ ðñïâëÝ ðåôáé. ÌáêñïïéêïíïìéêÜ ìåãÝèç: Ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ ÁÅÐ, ÷ñçóéìïðïéÞèçêáí ïé åðßóçìåò âñá÷õðñüèåóìåò (ìÝ÷ñé ôï Ýôïò 2002) ðñïâëÝøåéò ôçò ÅëëçíéêÞò ÊõâÝñíçóçò, åíþ ãéá ôçí ðåñßïäï ìÝ÷ñé ôï Ýôïò 2020 ÷ñçóéìïðïéÞèç êáí ïé ðñïâëÝøåéò ðïõ åìðåñéÝ÷ïíôáé óå ìåëÝôç ôçò Eu ropean Commission ôïõ 1999. Ï ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò áíÜðôõîçò ãéá ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá 2000 - 2005 õðïëïãß æåôáé óå ðåñßðïõ 4.3%, åíþ ãéá ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá 2005 2010 ï ñõèìüò áõôüò ðÝöôåé óôï 3.4%. Ãéá ôç ÷ñïíéêÞ ðå ñßïäï ìåôÜ ôï 2010, ç åôÞóéá ïéêïíïìéêÞ äéåýñõíóç ôçò áíÜðôõîçò ðñïâëÝðåôáé íá óôáèåñïðïéçèåß ãýñù óôï 3%. Ç óõíåéóöïñÜ ôïõ ðñùôïãåíÞ, äåõôåñïãåíÞ êáé ôñé ôïãåíÞ ôïìÝá óôï óõíïëéêü ÁÅÐ ðáñïõóéÜæåôáé óôï ÄéÜ ãñáììá 3.2. Ï ôñéôïãåíÞò ôïìÝáò, åîáéñïõìÝíùí ôùí äç ìüóéùí õðçñåóéþí, ðáñïõóéÜæåé ôïí õøçëüôåñï åôÞóéï ñõèìü áýîçóçò (4.04%), åíþ ç óõíåéóöïñÜ ôïõ óôï ÁÅÐ ôï 2010 êáé ôï 2020 õðïëïãßæåôáé áíôßóôïé÷á 57% êáé 61% (45% in 1990) (Ðßíáêáò 3.1). Ï äçìüóéïò ôïìÝáò åðßóçò, ðñïâëÝðåôáé íá ðáñïõóéÜóåé áíÜðôõîç ìå ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 4% êáôÜ ôç ÷ñïíéêÞ ðåñßïäï 2000 2010, åíþ áõôüò ï ñõèìüò ðÝöôåé óôï 3.5% ìåôÜ ôï 2010. Ï åôÞóéïò ñõèìüò áýîçóçò óôç âéïìç÷áíßá åßíáé ðåñßðïõ 1.1% êáôÜ ôç ÷ñïíéêÞ ðåñßïäï 2000 - 2010 êáé 0.7% êáôÜ ôç ÷ñïíéêÞ ðåñßïäï 2010 - 2020, åíþ ç óõíåéóöïñÜ ôïõ óôï óõíïëéêü ÁÅÐ ìåéþíåôáé, áðü 24% ôï 1990 óå 16% ôï 2010 êáé óå 13% in 2020. ÔÝëïò, ï åôÞóéïò ñõèìüò áíÜ ðôõîçò ôïõ ðñùôïãåíÞ ôïìÝá åßíáé óôï 1% êáôÜ ôç äéÜñ êåéá ïëüêëçñçò ôçò ðåñéüäïõ ìåëÝôçò. ÔéìÝò/Öïñïëïãßá êáõóßìùí: Ôï åðßðåäï ôùí åíåñãåéá êþí ôéìþí, åðçñåÜæåé ôüóï ôç ìåëëïíôéêÞ óõíïëéêÞ åíåñ ãåéáêÞ æÞôçóç åíüò äåäïìÝíïõ åíåñãåéáêïý óõóôÞìá ôïò, üóï êáé ôá ìåñßäéá ôùí äéáöüñùí åíåñãåéáêþí ðü ñùí óôçí êÜëõøç ôçò æÞôçóçò áõôÞò. Åðéðñüóèåôá, ï äéáöïñåôéêüò âáèìüò äéåßóäõóçò ôùí åíáëëáêôéêþí åíåñãåéáêþí ðüñùí êáé ôå÷íïëïãéþí, åðçñåÜæåé ôï åðßðå äï ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ, ðïõ ðñïÝñ ÷ïíôáé áðü ôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá. Ç ðñüâëåøç ôçò åîÝëé îçò ôùí ôéìþí ôùí êáõóßìùí, óå Ýíá ìÝóï - Þ ìáêñï-ðñü èåóìï ïñßæïíôá, ðáñïõóéÜæåé óçìáíôéêÜ ìåèïäïëïãéêÜ ðñïâëÞìáôá êáé áâåâáéüôçôåò êáé åîáñôÜôáé áðü ôéò óõí èÞêåò óôéò äéåèíåßò áãïñÝò ðåôñåëáßïõ, öõóéêïý áåñßïõ êáé Üíèñáêá êáèþò êáé áðü ôçí åèíéêÞ ôéìïëïãéáêÞ ðïëé ôéêÞ ðïõ áêïëïõèåßôáé. Êáèþò ç ðëåéïøçößá ôùí áíáëõ ôþí óõìöùíåß üôé ïé äéåèíåßò ôéìÝò ðåôñåëáßïõ äåí èá ðáñïõóéÜóïõí áðüôïìåò äéáêõìÜíóåéò ôá åðüìåíá ÷ñü íéá, õéïèåôÞèçêáí ïé áêüëïõèåò ðáñáäï÷Ýò ãéá ôéò äéå èíåßò ôéìÝò êáõóßìùí ðïõ ðåñéëáìâÜíïíôáé óå áõôÞ ôçí áíÜëõóç: � Ïé ôéìÝò ôùí óôåñåþí êáõóßìùí èá ðáñáìåßíïõí óôá åðßðåäá ôïõ 1997 êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ ìåëÝôçò. � Óå ó÷Ýóç ìå ôéò ôéìÝò ðåôñåëáßïõ ÷ñçóéìïðïéÞèçêáí ôá áðïôåëÝóìáôá ôïõ ìïíôÝëïõ International Futures ãéá ôçí ÅëëÜäá. Óýìöùíá ìå áõôÜ ôá áðïôåëÝóìáôá, ïé ôéìÝò ðåôñåëáßïõ èá ðáñïõóéÜóïõí ìéá ìéêñÞ áýîçóç êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ ìåëÝôçò, öôÜíïíôáò ôá 21.06 $/bbl (ôéìÝò 1997) ôï Ýôïò 2020. � Ïé ôéìÝò ôïõ öõóéêïý áåñßïõ èá áêïëïõèÞóïõí ôéò äéáêõìÜíóåéò ôùí ôéìþí ðåôñåëáßïõ. Ïé äéáêõìÜíóåéò ôùí äéåèíþí ôéìþí êáõóßìùí ðïõ õéï èåôÞèçêáí óôï ðëáßóéï áõôÞò ôçò ìåëÝôçò ðáñïõóéÜæï íôáé óôï ÄéÜãñáììá 3.3. Áêüìç õéïèåôåßôáé üôé ôá âáóéêÜ ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôçò õöéóôÜìåíçò öïñïëïãéêÞò ðïëéôéêÞò ôùí êáõóßìùí äåí ðñüêåéôáé íá ìåôáâëçèïýí êáé äåí èá õðÜñîåé åðéâïëÞ öüñïõ Üíèñáêá óôéò ôéìÝò ôùí êáõóßìùí êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò åîåôáæüìåíçò ÷ñïíéêÞò ðåñéüäïõ. ÐñÝðåé åäþ íá óçìåéùèåß, üôé óå ó÷åôéêÝò óõæçôÞóåéò óå åðßðåäï ÅÅ, ç ÅëëçíéêÞ êõâÝñíçóç åíáíôéþèçêå óôçí åé óáãùãÞ åíüò ðáñüìïéïõ öüñïõ, ôïõëÜ÷éóôïí âñá÷õ ðñüèåóìá, áí êáé áõôü ìðïñåß íá áëëÜîåé êáôÜ ôï ôÝëïò ôçò ðáñïýóáò äåêáåôßáò. ÐïëéôéêÝò êáé ìÝôñá: ôï ÓÁÅ ðñïóäéïñßæåé ôç ìåëëïíôéêÞ áíÜðôõîç ôïõ åíåñãåéáêïý óõóôÞìáôïò õðü ôéò õöéóôÜ ìåíåò ðïëéôéêÝò êáé óõìðåñéöïñÝò ôùí êáôáíáëùôþí, êá èþò êáé õðü ôéò äéáöáéíüìåíåò ìåëëïíôéêÝò ôÜóåéò. Óõ ãêåêñéìÝíá ôï ÓÁÅ ðåñéëáìâÜíåé: � Ôçí áðåëåõèÝñùóç ôçò áãïñÜò çëåêôñéóìïý. � Ôç óõìöùíßá ìåôáîý ôçò ÅÅ êáé ôùí áõôïêéíçôïâéï ìç÷áíéþí (ACEA, KAMA, JAMA), ãéá ôç ìåßùóç ôçò êáôá íÜëùóçò ôùí íÝùí áõôïêéíÞôùí, ìå óôü÷ï ôçí åðßôåõîç ìåßùóçò ôùí ìÝóùí åêðïìðþí äéïîåéäßïõ ôïõ Üíèñáêá óå 140 gr/km ôï 2008 (ìå åíäéÜìåóï óôü÷ï ôá 170 gr/km ôï 2003). � Ôç óõíÝ÷éóç ôùí õöéóôÜìåíùí ðïëéôéêþí (Í. 2244/1995, Áíáðôõîéáêüò íüìïò, ê.ëð.) ãéá ôçí ðñïþèç óç ôùí ÁÐÅ, ôçò óõìðáñáãùãÞò êáé åîïéêïíüìçóçò åíÝñ ãåéáò. � Ôçí åíóùìÜôùóç ôùí áíáìåíüìåíùí ìåéþóåùí ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü Ýñãá ÁÐÅ êáé åîïéêïíüìçóçò åíÝñãåéáò, ôá ïðïßá Ý÷ïõí åãêñéèåß êáé/Þ Þäç õëïðïéïýíôáé óôï ðëáßóéï ôïõ Åðé÷åéñçóéáêïý ÐñïãñÜììáôïò ÅíÝñãåéáò (ÅÐÅ) ôïõ Â~ ÊÐÓ. 660 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) Åðéôüêéï ðñïåîüöëçóçò: Ôï ÷ñçóéìïðïéïýìåíï åðéôü êéï ðñïåîüöëçóçò ãéá ôçí áîéïëüãçóç ôùí åíáëëáêôéêþí åíåñãåéáêþí ôå÷íïëïãéþí, äéáöïñïðïéåßôáé óôç âÜóç ôùí éäéáßôåñùí ÷áñáêôçñéóôéêþí ôùí áðïöáóéæüíôùí ðïõ äñáóôçñéïðïéïýíôáé óôïõò õðü èåþñçóç åíåñãåéáêïýò ôïìåßò. ÓõãêåêñéìÝíá, óôïí ïéêéáêü ôïìÝá ïé êáôáíáëù ôÝò óõíÞèùò ðñïôéìïýí åðåíäýóåéò ìå ìéêñÞ ðåñßïäï áðïðëçñùìÞò êáé ãé� áõôü õéïèåôÞèçêå ðñïåîïöëçôéêü åðéôüêéï ôçò ôÜîçò ôïõ 14%. Áðü ôçí Üëëç, ïé âéïìç÷áíßåò, åôáéñßåò êïéíÞò ùöÝëåéáò, äéõëéóôÞñéá, ê.ëð., ó÷åäéÜæïõí óõíÞèùò ôçí åðåíäõôéêÞ ôïõò ðïëéôéêÞ óå ìáêñïðñüèå óìç âÜóç êáé ãé� áõôü ôï ðñïåîïöëçôéêü åðéôüêéï ôçò ôÜ îçò ôïõ 6% èåùñÞèçêå ôï ðëÝïí êáôÜëëçëï. ÔÝëïò, óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá, õéïèåôÞèçêå ðñïåîïöëçôéêü åðéôüêéï ßóï ìå 9%. 3.3.2 ÁðïôåëÝóìáôá 3.3.2.1 ÐñïóöïñÜ êáé æÞôçóç ðñùôïãåíïýò åíÝñãåéáò Åã÷þñéá ðñïóöïñÜ ðñùôïãåíïýò åíÝñãåéáò Ç åã÷þñéá ðñïóöïñÜ ðñùôïãåíïýò åíÝñãåéáò óôçí Åë ëÜäá, áíáìÝíåôáé íá áõîçèåß åëáöñÜ êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ ìåëÝôçò (áðü 9.2 Mtoe ôï 1995 óå 9.6 Mtoe ôï 2010 êáé óå 10.3 Ìtoe ôï 2020), ìå ìÝóï åôÞóéï ñõèìü áýîçóçò ãýñù óôï 0.5% (Ðßíáêáò 3.2). Ç ðáñáãùãÞ óôå ñåþí êáõóßìùí (ëéãíßôçò) áõîÜíåé ôç ÷ñïíéêÞ ðåñßïäï 1995 - 2020 êáôÜ 15%, êõñßùò ëüãù ôçò áîéïðïßçóÞò ôïõ óôïí ôïìÝá ôçò çëåêôñïðáñáãùãÞò êáé áðïôåëåß ôç óç ìáíôéêüôåñç åã÷þñéá åíåñãåéáêÞ ðçãÞ êáè� üëç ôçí ðå ñßïäï ìåëÝôçò. ÁíôéèÝôùò, ç åã÷þñéá ðáñáãùãÞ õãñþí êáõóßìùí ìåéþíåôáé äñáìáôéêÜ êáôÜ ôçí äåêáåôßá 1995 2005, áöïý ôá áðïèÝìáôá áñãïý áíáìÝíåôáé óôáäéáêÜ íá åîáíôëçèïýí. ÔÝëïò, ïé áíáíåþóéìåò ðçãÝò åíÝñãåéáò áíáìÝíåôáé íá ðñïùèçèïýí óçìáíôéêÜ, ëüãù ôùí ðåñé âáëëïíôéêþí ôïõò ÷áñáêôçñéóôéêþí êáé ôçò åöáñìïæüìå íçò ðïëéôéêÞò õðïóôÞñéîÞò ôïõò áðü ôçí ÅëëçíéêÞ êõ âÝñíçóç. Áðü ôéò äéÜöïñåò ÁÐÅ, ç áéïëéêÞ êáé çëéáêÞ åíÝñãåéá ðáñïõóéÜæïõí ôçí ðëÝïí áîéïóçìåßùôç áíÜðôõîç êáôÜ ôçí åîåôáæüìåíç ðåñßïäï, åíþ ÷áìçëüôåñïé åßíáé ïé ñõè ìïß ãéá ôçí õäñáõëéêÞ åíÝñãåéá, áöïý ïé ðåñéóóüôåñåò êáôÜëëçëåò ôïðïèåóßåò ãéá õäñïçëåêôñéêÜ öñÜãìáôá óôçí ÅëëÜäá Ý÷ïõí Þäç áîéïðïéçèåß. (ÄéÜãñáììá 3.4). Áíôßèåôá, ôï ìåñßäéï ôçò âéïìÜæáò áíáìÝíåôáé íá ìåéùèåß êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ ìåëÝôçò. Áõôü ïöåßëåôáé êõñßùò óôç ìåßùóç êáôáíÜëùóçò âéïìÜæáò ãéá èÝñìáíóç ÷þñùí óôïí ïéêéáêü ôïìÝá, ðïõ åßíáé áðïôÝëåóìá ôçò âåëôßùóçò ôïõ âéïôéêïý åðéðÝäïõ êáé ôçò ÷ñÞóçò áðü ôïõò êáôáíáëùôÝò ðéï óýã÷ñïíùí óõóôçìÜôùí èÝñìáí óçò ÷þñùí. ÆÞôçóç ðñùôïãåíïýò åíÝñãåéáò Ç óõíïëéêÞ æÞôçóç ðñùôïãåíïýò åíÝñãåéáò óôçí ÅëëÜ äá áõîÜíåé óõíå÷þò êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò õðü èåþñçóç ðåñéüäïõ (áðü 23.8 Ìtoe ôï 1995 óå 34 Ìtoe ôï 2010 êáé óå 40 Mtoe ôï 2020), ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü áýîçóçò ãýñù óôï 2.1% (Ðßíáêáò 3.3). Ôá õãñÜ êáýóéìá êáëý ðôïõí ôï ìåãáëýôåñï ìÝñïò ôçò æÞôçóçò ðñùôïãåíïýò åíÝñãåéáò. Ðáñ� üëá áõôÜ, ç óõììåôï÷Þ ôïõò ìåéþíåôáé áðü 59% ôï 1995 óå 54% ôï 2010 êáé óå 52% ôï 2020. Ç êáôáíÜëùóç óôåñåþí êáõóßìùí ðáñïõóéÜæåé ìéá áýîçóç ôçò ôÜîçò ôïõ 15% ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá 1995 - 2020, åíþ ç óõììåôï÷Þ ôïõò ðÝöôåé áðü 35% ôï 1995 (ðåñßðïõ 8400 ktoe) óå 24% ôï 2020 (ðåñßðïõ 9700 ktoe). ÐñïâëÝðåôáé åðßóçò üôé ôï öõóéêü áÝñéï èá êáëýøåé Ýíá óçìáíôéêü ìÝ ñïò ôçò æÞôçóçò ðñùôïãåíïýò åíÝñãåéáò, ôï ïðïßï õðï ëïãßæåôáé óå 15.1% ãéá ôï 2010 êáé óå 20.1% ôï 2020, Ý÷ï íôáò ùò áðïôÝëåóìá ôç ó÷åôéêÞ ìåßùóç ôçò óõíåéóöïñÜò óôåñåþí êáé õãñþí êáõóßìùí. ÔÝëïò, ç óõíåéóöïñÜ ôùí ÁÐÅ, óõìðåñéëáìâáíïìÝíùí êáé ôùí ìåãÜëùí õäñïçëå êôñéêþí, óôç óõíïëéêÞ æÞôçóç ðñùôïãåíïýò åíÝñãåéáò ãéá ïëüêëçñç ôçí åîåôáæüìåíç ðåñßïäï, ìåéþíåôáé áðü 4.85% ôï 1995 (1152 ktoe) óå 4% ôï 2010 (1355 ktoe) êáé ôï 2020 (1606 ktoe). Óå áðüëõôåò ôéìÝò, ç áîéïðïßçóÞ ôïõò áõîÜíåé êáôÜ 39% áðü ôï 1995 ìÝ÷ñé ôï 2020. Ïðùò áíáöÝñèçêå ðñïçãïõìÝíùò, ôï ÷áìçëü ìåñßäéï ôùí ÁÐÅ óôç æÞôçóç ðñùôïãåíïýò åíÝñãåéáò, ðáñÜ ôçí åíóùìÜ ôùóç ó÷åôéêþí åðåíäýóåùí óôï ÓÁÅ (ïé ïðïßåò áöïñïýí êõñßùò óå áéïëéêÜ ðÜñêá), ïöåßëåôáé êáôÜ êýñéï ëüãï óôç ìåßùóç êáôáíÜëùóçò âéïìÜæáò ãéá èÝñìáíóç ÷þñùí óôïí ïéêéáêü ôïìÝá, ùò áðïôÝëåóìá ôçò âåëôßùóçò ôïõ âéïôéêïý åðéðÝäïõ ôïõ ðëçèõóìïý. ¼ðùò öáßíåôáé óôïí Ðßíáêá 3.3, ôï ÓÁÅ ðñïâëÝðåé ìéá óçìáíôéêÞ âåëôßùóç ôçò åíåñãåéáêÞò Ýíôáóçò ôïõ õðü èåþñçóç óõóôÞìáôïò ç ïðïßá ìåéþíåôáé ìå Ýíá ìÝóï åôÞ óéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 1.3% êáè�üëç ôç äéÜñêåéá ôçò åîåôáæüìåíçò ðåñéüäïõ. Ç ó÷åôéêÞ áðåîÜñôçóç ôçò åíåñ ãåéáêÞò æÞôçóçò áðü ôçí ïéêïíïìéêÞ áíÜðôõîç åßíáé åðß óçò åìöáíÞò óôï ÄéÜãñáììá 3.5. Áõôü ïöåßëåôáé, áöåíüò óôç äéÜñèñùóç áõôÞò êáè�áõôÞò ôçò ïéêïíïìéêÞò áíÜ ðôõîçò (ìå ôçí ðáñáãùãÞ õøçëÞò áîßáò ðñïóôéèÝìåíùí áãáèþí êáé õðçñåóéþí ðïõ óõíåðÜãïíôáé ëéãüôåñåò áðáéôÞóåéò óå åíÝñãåéá êáé õëéêÜ), êáé áöåôÝñïõ óôç äé åßóäõóç áðïäïôéêüôåñùí åíåñãåéáêþí ôå÷íïëïãéþí êáé óôçí åí ãÝíåé ïñèïëïãéêïðïßçóç ôïõ åíåñãåéáêïý óõóôÞ ìáôïò. Óå ó÷Ýóç ìå ôçí êáôÜ êåöáëÞ êáôáíÜëùóç ðñù ôïãåíïýò åíÝñãåéá, áõôÞ óõíå÷ßæåé íá áõîÜíåé óçìáíôéêÜ, ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 1.7% åôçóßùò, êáôÜ ôç ÷ñïíéêÞ ðåñßïäï ìÝ÷ñé ôï 2020. Óôï ôÝëïò ðÜíôùò ôçò åîåôáæüìåíçò ðåñéüäïõ (2010-2020), ï ìÝóïò åôÞ óéïò ñõèìüò áýîçóçò ôçò êáôÜ êåöáëÞ ðñùôïãåíïýò åíåñãåéáêÞò æÞôçóçò ðÝöôåé óôï 1.4%, êáèþò ôá áðïôå ëÝóìáôá êïñåóìïý ãßíïíôáé ðéï åìöáíÞ. ÅíåñãåéáêÞ åîÜñôçóç ËáìâÜíïíôáò õð� üøç ôá ðñïáíáöåñèÝíôá óå ó÷Ýóç ìå ôçí åã÷þñéá ðñïóöïñÜ êáé ôç óõíïëéêÞ æÞôçóç ðñùôïãå íïýò åíÝñãåéáò, äåí ðñïêáëåß Ýêðëçîç üôé ç åíåñãåéáêÞ åîÜñôçóç ôçò ÷þñáò ðñïâëÝðåôáé íá áõîçèåß óçìáíôéêÜ êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ ìåëÝôçò. Ïðùò áðåéêïíß æåôáé êáèáñÜ óôïí Ðßíáêá 3.4, áíáìÝíåôáé üôé ðåñßðïõ ôá 3/4 ôùí óõíïëéêþí åíåñãåéáêþí áíáãêþí èá ðñïÝëèïõí áðü åéóáãùãÝò êáôÜ ôï 2020, åíþ ôï áíôßóôïé÷ï ðïóïóôü ãéá ôï 1995 Þôáí 61%. 3.3.2.2 ÐáñáãùãÞ çëåêôñéêÞò åíÝñãåéáò Ëüãù ôùí éäéáßôåñùí ðëåïíåêôçìÜôùí ôçò çëåêôñéêÞò åíÝñãåéáò êáôáãñÜöåôáé äéåèíþò ìéá ìáêñïðñüèåóìç ôÜóç áýîçóçò ôçò êáôáíÜëùóÞò ôçò óôïõò ðåñéóóüôå ñïõò ôïìåßò ôùí áíåðôõãìÝíùí ïéêïíïìéþí. ÁíÜëïãç åêôéìÜôáé üôé èá åßíáé ç ôÜóç áõôÞ êáé óôç ÷þñá ìáò. Óõ ãêåêñéìÝíá ç æÞôçóç çëåêôñéóìïý áíáìÝíåôáé üôé èá áõ îÜíåé ìå Ýíáí ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 3.1% êá ôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ 2000 - 2010, åíþ ï ñõèìüò áõôüò ðÝöôåé óôï 2.5% êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò åðüìåíçò äå êáåôßáò. Ç êáôáãñáöüìåíç áõôÞ áýîçóç áíáìÝíåôáé íá åßíáé éäéáßôå ñá óçìáíôéêÞ óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá (Ðßíáêáò 3.5). Ïé åéóáãùãÝò çëåêôñéóìïý ðáñáìÝíïõí óå ÷áìçëü åðß ðåäï êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ ìåëÝôçò. ̧ ôóé, ôï óý íïëï ó÷åäüí ôùí ðáñáðÜíù çëåêôñéêþí áíáãêþí ðñÝðåé ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 661 íá ðáñá÷èåß áðü ôï Åëëçíéêü åíåñãåéáêü óýóôçìá. Ôáõôü÷ñïíá, ï ôïìÝáò çëåêôñïðáñáãùãÞò óôç ÷þñá õðüêåéôáé óå óçìáíôéêÝò ôñïðïðïéÞóåéò êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò åîåôáæüìåíçò ðåñéüäïõ. Ç åéóáãùãÞ ôïõ öõóéêïý áå ñßïõ êáèþò êáé ç áðåëåõèÝñùóç ôçò áãïñÜò çëåêôñé óìïý, áíôéðñïóùðåýïõí óçìáíôéêÝò äéáñèñùôéêÝò åîåëß îåéò, ïé ïðïßåò Ý÷ïõí åíóùìáôùèåß óôï ÓÁÅ. Ç áðåëåõèÝ ñùóç ôçò áãïñÜò çëåêôñéóìïý ðñïóïìïéþíåôáé ìÝóù ôïõ êáèïñéóìïý ôåóóÜñùí êáôçãïñéþí ðáñáãùãþí, ïé ïðïßïé äéáöïñïðïéïýíôáé óå ó÷Ýóç ìå ôá ïéêïíïìéêÜ ôïõò ÷áñáêôçñéóôéêÜ êáé ôéò áíÜãêåò ðïõ êáëýðôïõí, äçë.: � ÌåãÜëåò åðé÷åéñÞóåéò çëåêôñéóìïý � Âéïìç÷áíéêïýò áõôï-ðáñáãùãïýò ðïõ ÷ñçóéìïðïéïýí öõóéêü áÝñéï � ÁíåîÜñôçôïõò ðáñáãùãïýò óôï âéïìç÷áíéêü ôïìÝá, ïé ïðïßïé êáëýðôïõí ôéò áíÜãêåò èÝñìáíóçò êáé çëåêôñé óìïý ôïõò ìÝóù ôçò óõìðáñáãùãÞò ìå öõóéêü áÝñéï. Ìå âÜóç ôá áðïôåëÝóìáôá ôçò áíÜëõóçò ç åãêáôåóôç ìÝíç éó÷ýò ôïõ óõóôÞìáôïò, áõîÜíåé êáôÜ ðåñßðïõ 9.8 GW êáôÜ ôçí ðåñßïäï 1995 - 2020 (Ðßíáêáò 3.6). Ç ÷ñÞóç ôùí ðáñáäïóéáêþí ëéãíéôéêþí êáé ðåôñåëáúêþí óôáèìþí, äåí áëëÜæåé óçìáíôéêÜ êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ ìå ëÝôçò. Ðéï óõãêåêñéìÝíá, ìüíï ìßá êáéíïýñéá ëéãíéôéêÞ ìï íÜäá åãêáèßóôáôáé óôï óýóôçìá ìåôÜ ôï Ýôïò 2000, åíþ ìåñéêïß íÝïé, ìéêñïß ðåôñåëáúêïß óôáèìïß åãêáèßóôáíôáé ôçí ßäéá ÷ñïíéêÞ ðåñßïäï óôá áõôüíïìá óõóôÞìáôá ôùí íçóéþí. Ôáõôü÷ñïíá, ðñÝðåé íá óçìåéùèåß üôé áñêåôÝò ðáëáéÝò ëéãíéôéêÝò ìïíÜäåò áíáêáôáóêåõÜæïíôáé êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ ìåëÝôçò, Ýôóé þóôå íá åðåêôáèåß ç äéÜñêåéá æùÞò ôïõò. Ïé áõîçìÝíåò áíÜãêåò óå çëåêôñéêÞ åíÝñãåéá êáé éó÷ý êáëýðôïíôáé êõñßùò ìå ôçí åãêáôÜóôáóç íÝùí ìïíÜäùí óõíäõáóìÝíïõ êýêëïõ ìå êáýóéìï öõóéêü áÝñéï. Ç óõíï ëéêÜ åãêáôåóôçìÝíç éó÷ýò ôùí ìïíÜäùí ôçò êáôçãïñßáò áõôÞò áõîÜíåé ðåñßðïõ 5 öïñÝò êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2000 2020 ãéá íá öôÜóåé ôá 6 GW (31% ôçò óõíïëéêÞò åãêáôå óôçìÝíçò éó÷ýïò) ôï 2020. ÁõôÞ ç ìÜëëïí åíôõðùóéáêÞ áýîçóç, ïöåßëåôáé êáôÜ êýñéï ëüãï óôá óçìáíôéêÜ ïéêï íïìéêÜ êáé ôå÷íéêÜ ðëåïíåêôÞìáôá ðïõ ðáñïõóéÜæåé ç åí ëüãù ôå÷íïëïãßá. Áêüìç, áíáìÝíåôáé óçìáíôéêÞ áýîçóç ôçò çëåêôñïðáñáãùãÞò áðü ÁÐÅ. ÐáñÜ ôï ãåãïíüò üôé ç åãêáôåóôçìÝíç éó÷ýò ôùí ìåãÜëùí õäñïçëåêôñéêþí ìï íÜäùí ðáñáìÝíåé ïõóéáóôéêÜ óôá ßäéá åðßðåäá êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò áíáöåñüìåíçò ðåñéüäïõ, ðåñßðïõ 1.7 GW áéïëéêþí ðÜñêùí áíáìÝíåôáé íá åãêáôáóôáèïýí óáí áðï ôÝëåóìá ôïõ ðëïýóéïõ áéïëéêïý äõíáìéêïý óôçí ÅëëÜäá êáé ôùí ðïëéôéêþí õðïóôÞñéîçò ðïõ åöáñìüæïíôáé áðü ôçí ÅëëçíéêÞ êõâÝñíçóç. Óå ó÷Ýóç ìå ôçí ðáñáãùãÞ çëåêôñéêÞò åíÝñãåéáò, ïé ìï íÜäåò öõóéêïý áåñßïõ ðïõ äéåõèýíïíôáé áðü ìåãÜëåò çëåêôñéêÝò åðé÷åéñÞóåéò, êáëýðôïõí ðåñßðïõ ôï 21% ôçò óõíïëéêÞò êáèáñÞò çëåêôñïðáñáãùãÞò ôï 2010 (1155 ktoe), åíþ ôï ðïóïóôü áõôü öôÜíåé óôï 27% (1942 ktoe) ôï 2020 (Ðßíáêáò 3.7). ÁõôÞ ç óçìáíôéêÞ äéåßóäõóç ôïõ öõ óéêïý áåñßïõ óôï Åëëçíéêü çëåêôñéêü óýóôçìá, ðåñéïñß æåé ôç ó÷åôéêÞ óõììåôï÷Þ ôùí ëéãíéôéêþí ìïíÜäùí áðü 67% ôï Ýôïò 1995 óå 47% ôï 2010 êáé óå 39% ôï 2020. Ùóôüóï, óå áðüëõôåò ôéìÝò, ç ðáñáãüìåíç áðü ëéãíéôé êïýò óôáèìïýò çëåêôñéêÞ åíÝñãåéá áõîÜíåé êáôÜ 21% êá ôÜ ôçí ðåñßïäï 1995 - 2020. Ïé âéïìç÷áíéêïß áõôï-ðáñá ãùãïß êáëýðôïõí ôï 7% ôïõ óõíïëéêïý ðáñáãüìåíïõ çëå êôñéóìïý (484 ktoe), åíþ ôï ìåñßäéï ôçò óõìðáñáãùãÞò åßíáé ðåñßðïõ 2%. ÓõíïëéêÜ, ç ÷ñÞóç öõóéêïý áåñßïõ ãéá ðáñáãùãÞ çëåêôñéêÞò åíÝñãåéáò áíôéóôïé÷åß óôï 28% ôïõ ðáñáãüìåíïõ çëåêôñéóìïý ôï 2010 êáé óôï 37% ôï 2020. Áíôßóôïé÷á, ôï ìåñßäéï ôïõ ðáñáãüìåíïõ çëåêôñéóìïý áðü ðåôñåëáúêïýò óôáèìïýò ìåéþíåôáé óå 13% ôï 2010 (711 ktoe) êáé óå 12% ôï 2020 (874 ktoe), åíþ ç óõíåéóöï ñÜ ôùí ÁÐÅ (óõìðåñéëáìâáíïìÝíùí ôùí ìåãÜëùí õäñï çëåêôñéêþí) áõîÜíåé áðü 9.7% ôï 1995 óå 11% ôï 2010 (606 ktoe) êáé óå 11.6% ôï 2020 (822 ktoe) (ÄéÜãñáììá 3.6). Óå ó÷Ýóç ìå ôçí êáôáíÜëùóç êáõóßìùí ãéá ôçí ðáñá ãùãÞ çëåêôñéêÞò åíÝñãåéáò (Ðßíáêáò 3.8), ôïíßæåôáé üôé ç ÷ñÞóç óôåñåþí êáé õãñþí êáõóßìùí áõîÜíåôáé åëáöñÜ êáôÜ ôçí åîåôáæüìåíç ðåñßïäï, ùóôüóï ôï ìåñßäéü ôïõò ðåñéïñßæåôáé áðü 96% ôï 1995 óå 64% ôï 2020. Åßíáé åí äéáöÝñïí, üôé ç áýîçóç ôçò êáôáíÜëùóçò öõóéêïý áåñß ïõ, ðïõ ôñéðëáóéÜæåôáé ôéò äõï åðüìåíåò äåêáåôßåò, åßíáé óçìáíôéêÜ ìéêñüôåñç áðü ôçí áýîçóç ôçò åãêáôåóôçìÝ íçò éó÷ýïò ìïíÜäùí öõóéêïý áåñßïõ. Áõôü ïöåßëåôáé ôü óï óôïí õøçëü âáèìü áðüäïóçò ôùí ìïíÜäùí áõôþí áë ëÜ êáé óôï üôé ÷ñçóéìïðïéïýíôáé êõñßùò ãéá ôçí êÜëõøç ìÝóùí öïñôßùí êáé öïñôßùí áé÷ìÞò. ÃåíéêÜ ðÜíôùò ðñÝ ðåé íá áíáöåñèåß üôé ç æÞôçóç êáõóßìùí ãéá ðáñáãùãÞ çëåêôñéêÞò åíÝñãåéáò áõîÜíåé ìå óçìáíôéêÜ ìéêñüôåñï ñõèìü óå ó÷Ýóç ìå áõôüí ôçò çëåêôñéêÞò êáôáíÜëùóçò, ôï ïðïßï áðïäßäåôáé êõñßùò óôç âåëôßùóç ôçò áðüäïóçò ôïõ óõóôÞìáôïò. 3.3.2.3 ÔåëéêÞ êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò Ç ôåëéêÞ êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò óôçí ÅëëÜäá áõîÜíåé óõíå÷þò êáè� üëç ôçí ðåñßïäï ìåëÝôçò (áðü 16.2 Ìtoe ôï 1995 óå 23.7 Ìtoe ôï 2010 êáé óå 27.6 Mtoe ôï 2020), ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü áýîçóçò ôçò ôÜîçò ôïõ 2.2% (Ðß íáêáò 3.9). Ôá õãñÜ êáýóéìá Ý÷ïõí ôï õøçëüôåñï ìåñßäéï óôçí ôåëéêÞ êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò, ðáñïõóéÜæïíôáò ùóôüóï ìéá ìéêñÞ ìåßùóç ôïõ ìåñéäßïõ ôïõò áðü 70% ôï 1995 óå 64% ôï 2010 êáé óå 61% ôï 2020. Ç êáôáíÜëùóç çëåêôñéóìïý ðáñïõóéÜæåé ìÝóç åôÞóéá áýîçóç ôçò ôÜîçò ôïõ 3.4% êáôÜ ôçí ðåñßïäï 1995 - 2010, åíþ ï ñõèìüò áõ ôüò ìåéþíåôáé óå 2.5% êáôÜ ôçí ôåëåõôáßá äåêáåôßá ôçò åîåôáæüìåíçò ðåñéüäïõ. Ç óõíåéóöïñÜ ôïõ óôçí ôåëéêÞ êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò áõîÜíåé áðü 18.7% ôï 1995 (3030 ktoe) óå 21.2% ôï 2010 (5023 ktoe) êáé óå 23.4% ôï 2020 (6454 ktoe). Ôï öõóéêü áÝñéï áíôéðñïóùðåýåé ðåñßðïõ ôï 7.1% ôçò ôåëéêÞò êáôáíÜëùóçò åíÝñãåéáò ôï 2010 (1680 ktoe), åíþ ôï ðïóïóôü áõôü áõîÜíåé óå 8.5% ôï 2020 (2334 ktoe). ¼ðùò åßíáé öáíåñü ç äéåßóäõóç áõôÞ Ý÷åé óáí áðïôÝëåóìá ôç ìåßùóç ôçò ó÷åôéêÞò óõíåéóöïñÜò ôùí õãñþí êáõóßìùí êáé ôïí ðåñéïñéóìü ôïõ ñõèìïý áíÜ ðôõîçò ôïõ çëåêôñéóìïý. Ôï ìåñßäéï ôùí ÁÐÅ ìåéþíåôáé áðü 5.1% ôï 1995 óå 3.1% ôï 2010 êáé óå 2.8% ôï 2020. Ç ìåßùóç ôïõ ìåñéäßïõ ôùí ÁÐÅ óôçí ôåëéêÞ êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò, ðáñÜ ôç äéåßóäõóç çëéáêþí óõóôçìÜôùí, ïöåßëåôáé êõñßùò óôç ìåßùóç ôçò êáôáíÜëùóçò âéïìÜæáò óôïí ïéêéáêü ôïìÝá. Ç äïìÞ ôçò ôåëéêÞò êáôáíÜëùóçò åíÝñãåéáò áíÜ ôïìÝá, óõìâáäßæåé ìå ôá ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôçò ïéêïíïìéêÞò áíÜ ðôõîçò. Ôï ìåñßäéï ôïõ âéïìç÷áíéêïý ôïìÝá óôçí ôåëéêÞ êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò ìåéþíåôáé áðü 32.5% ôï 1995 óå 27.7% ôï 2010 êáé óå 25.7% ôï 2020. ÁíôéèÝôùò, ôï ìåñß äéï ôïõ áãñïôéêïý ôïìÝá ðáñáìÝíåé ïõóéáóôéêÜ ôï ßäéï (5.5-6.3%) êáôÜ ôç äéÜñêåéá ïëüêëçñçò ôçò åîåôáæüìåíçò ðåñéüäïõ. Ç óõíåéóöïñÜ ôïõ ôñéôïãåíÞ ôïìÝá êáé ôùí ìå ôáöïñþí áõîÜíåôáé óçìáíôéêÜ êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò áíá öåñüìåíçò ðåñéüäïõ (êáôÜ ðåñéóóüôåñï áðü 5% êáé 2% 662 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) áíôßóôïé÷á). ÔÝëïò, ôï ìåñßäéï ôïõ ïéêéáêïý ôïìÝá óôçí ôåëéêÞ êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò ìåéþíåôáé åëáöñÜ êáôÜ ôçí ðåñßïäï ìåëÝôçò, ëüãù ôçò äéåßóäõóçò ôïõ öõóéêïý áå ñßïõ, ôçò ÷ñÞóçò çëåêôñéêþí óõóêåõþí õøçëÞò áðüäï óçò êáé ôçò åãêáôÜóôáóçò óõóôçìÜôùí êåíôñéêÞò èÝñ ìáíóçò ìå õøçëüôåñç åíåñãåéáêÞ áðüäïóç. Ç åîÝëéîç ôçò ôåëéêÞò êáôáíÜëùóçò åíÝñãåéáò áíÜ ôï ìÝá ïéêïíïìéêÞò äñáóôçñéüôçôáò, áðåéêïíßæïíôáé óôï ÄéÜãñáììá 3.7 êáé óõæçôïýíôáé ðéï ëåðôïìåñåéáêÜ óôéò åðüìåíåò ðáñáãñÜöïõò. Âéïìç÷áíéêüò ôïìÝáò Ç åíåñãåéáêÞ æÞôçóç óôïí ôïìÝá ôçò âéïìç÷áíßáò áíá ìÝíåôáé íá ðáñïõóéÜóåé ó÷åôéêÜ ìéêñÞ áýîçóç êáôÜ ôá åðüìåíá 25 ÷ñüíéá êõñßùò, ëüãù ôçò ó÷åôéêÜ ìéêñÞò áíÜ ðôõîçò ôïõ ôïìÝá áõôïý óôçí ÅëëÜäá. ÓõãêåêñéìÝíá, ç ìÝóç åôÞóéá áýîçóç ôçò åíåñãåéáêÞò æÞôçóçò êáôÜ ôç äå êáåôßá 2000 - 2010 áíáìÝíåôáé íá åßíáé ãýñù óôï 1.2%, åíþ ôï ðïóïóôü áõôü ìåéþíåôáé óôï 0.8% ôçí åðüìåíç äå êáåôßá. Ç åíåñãåéáêÞ Ýíôáóç ôïõ ôïìÝá áõîÜíåé åëáöñÜ êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ 2000 - 2020. Ïé ðéï áîéï óçìåßùôåò áëëáãÝò óôá ìåñßäéá ôùí êáõóßìùí óôïí ôïìÝá ôçò âéïìç÷áíßáò, ó÷åôßæïíôáé ìå ôç äéåßóäõóç ôïõ öõóé êïý áåñßïõ. ÓõãêåêñéìÝíá, ç áýîçóç êáôáíÜëùóçò öõóé êïý áåñßïõ êáé áôìïý óõìðáñáãùãÞò åßíáé áñêåôÜ óçìá íôéêÞ áíáäåéêíýïíôáò ôéò áõîçìÝíåò åðåíäõôéêÝò åõêáé ñßåò ãéá óõìðáñáãùãÞ êáé ãéá ôçí åéóáãùãÞ åíüò êáèáñüôåñïõ êáýóéìïõ óôçí ðáñáãùãéêÞ äéáäéêáóßá. Áðü ôçí Üëëç ìåñéÜ, ï ôïìåáêüò ñüëïò ôùí õãñþí êáõóß ìùí ðåñéïñßæåôáé, óáí áðïôÝëåóìá ôçò äéåßóäõóçò áåñß ïõ, åíþ ç êáôáíÜëùóç óôåñåþí êáõóßìùí ðáñáìÝíåé ïõ óéáóôéêÜ ç ßäéá êáôÜ ôçí áíáöåñüìåíç ðåñßïäï. ÔïìÝáò ìåôáöïñþí Ïé ìåôáöïñÝò åßíáé ìéá ðïëý óçìáíôéêÞ äñáóôçñéüôçôá, éäéáßôåñá óôéò áíåðôõãìÝíåò ïéêïíïìßåò üðïõ áðïôåëïýí ïõóéþäåò óôïé÷åßï ôçò áíèñþðéíçò ðáñáãùãéêÞò äñá óôçñéüôçôáò áëëÜ êáé åõçìåñßáò. Ç ìåôáöïñéêÞ äñáóôç ñéüôçôá äéáêñßíåôáé óå åìðïñåõìáôéêÝò ìåôáöïñÝò êáé óå åðéâáôéêÝò ìåôáöïñÝò. Ïé åðéâáôéêÝò ìåôáöïñÝò ðñïâëÝðåôáé üôé èá áõîçèïýí ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 2.1% êáôÜ ôá åðüìåíá 20 ÷ñüíéá. Ï êýñéïò üãêïò ôçò ìåôáêßíçóçò åðé âáôþí ëáìâÜíåé ÷þñá ìÝóù ôçò ÷ñÞóçò éäéùôéêþí áõôï êéíÞôùí. Ïé ïäéêÝò ìåôáöïñÝò áíôéðñïóùðåýïõí ðåñéó óüôåñï áðü ôï 90% ôïõ óõíüëïõ ôùí åðéâáôéêþí ìåôáöï ñþí êáè� üëç ôç äéÜñêåéá ôçò åîåôáæüìåíçò ðåñéüäïõ, åíþ ôï ìåñßäéü ôçò áíáìÝíåôáé íá ðáñïõóéÜóåé ðôþóç êá ôÜ Ýíá ìéêñü ðïóïóôü. Ç êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò ãéá åðé âáôéêÝò ìåôáöïñÝò, ðñïâëÝðåôáé íá áõîçèåß ìå ÷áìçëü ôåñï ñõèìü áðü üôé ç óõíïëéêÞ æÞôçóç ìåôáöïñéêïý Ýñ ãïõ. ÓõãêåêñéìÝíá, ç åíåñãåéáêÞ æÞôçóç ãéá åðéâáôéêÝò ìåôáöïñÝò ðñïâëÝðåôáé íá áõîÜíåé ìå Ýíá ñõèìü ôçò ôÜ îçò ôïõ 1.9% åôçóßùò, ç ïðïßá õðïëåßðåôáé ôçò áíôßóôïé ÷çò æÞôçóçò ìåôáöïñéêïý Ýñãïõ. Ç ôÜóç áõôÞ áðïäßäå ôáé êõñßùò óôéò ôå÷íïëïãéêÝò âåëôéþóåéò ðïõ ëáìâÜíïõí ÷þñá óôïí ôïìÝá. Åßíáé óçìáíôéêü íá óçìåéùèåß üôé óôï ÓÁÅ Ý÷åé åíóùìáôùèåß ç åèåëïíôéêÞ óõìöùíßá ôïõ 1998 ìåôáîý ôçò ÅõñùðáúêÞò ÅðéôñïðÞò êáé ôùí Åõñùðáßùí, Éáðþíùí êáé Êïñåáôþí êáôáóêåõáóôþí áõôïêéíÞôùí, ìå óôü÷ï ôç ìåßùóç ôçò åíåñãåéáêÞò êáôáíÜëùóçò ôùí ï÷ç ìÜôùí. Ïé åìðïñåõìáôéêÝò ìåôáöïñÝò áíáìÝíåôáé íá áõîç èïýí ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 2.2% êáôÜ ôá åðüìåíá 20 ÷ñüíéá. Ïé ïäéêÝò ìåôáöïñÝò åêôéìÜôáé üôé èá Ý÷ïõí ôç ìåãáëýôåñç óõíåéóöïñÜ óôçí êÜëõøç ôïõ åí ëüãù ìåôáöïñéêïý Ýñãïõ, åíþ ç åíåñãåéáêÞ æÞôçóç ðñï âëÝðåôáé íá áõîçèåß ìå ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 2.5% êáôÜ ôá åðüìåíá 20 ÷ñüíéá. Áãñïôéêüò ôïìÝáò Ç åíåñãåéáêÞ æÞôçóç óôïí áãñïôéêü ôïìÝá áíáìÝíåôáé íá áõîçèåß ìå ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 1.5% êá ôÜ ôá åðüìåíá 20 ÷ñüíéá. Ï ñõèìüò áõôüò áíÜðôõîçò åß íáé õøçëüôåñïò óå óýãêñéóç ìå ôéò áíôßóôïé÷åò ôùí Üë ëùí Äõôéêï-Åõñùðáúêþí ÷ùñþí êáé áðïäßäåôáé êõñßùò óôï ãåãïíüò üôé ç ãåùñãßá óôçí ÅëëÜäá ìåôáó÷çìáôßæå ôáé óôçí åîåôáæüìåíç ðåñßïäï áðü ìéá äñáóôçñéüôçôá åíôÜóåùò åñãáóßáò óå äñáóôçñéüôçôáò åíôÜóåùò êåöá ëáßïõ êáé åíÝñãåéáò, ìå ôçí åêôåôáìÝíç ÷ñÞóç ìç÷áíéêïý åîïðëéóìïý, ê.ëð. Ôï íôßæåë êáé ï çëåêôñéóìüò åßíáé ôá óç ìáíôéêüôåñá ÷ñçóéìïðïéïýìåíá êáýóéìá óôïí ôïìÝá ãéá ôçí êÜëõøç ôùí ðñïáíáöåñèÝíôùí åíåñãåéáêþí áíá ãêþí. Ïéêéáêüò ôïìÝáò Ç åíåñãåéáêÞ æÞôçóç óôïí ïéêéáêü ôïìÝá áíáìÝíåôáé íá ðáñïõóéÜóåé ìéêñÞ ó÷åôéêÜ áýîçóç êáôÜ ôá åðüìåíá 20 ÷ñüíéá, êõñßùò ëüãù ôçò ó÷åôéêÜ ìéêñÞò áýîçóçò ôïõ ðëçèõóìïý êáé ôçò äéåßóäõóçò áðïäïôéêüôåñùí åíåñãåé áêþí ôå÷íïëïãéþí. Ç ìÝóç åôÞóéá áýîçóç ôçò åíåñãåéá êÞò êáôáíÜëùóçò óôïí ôïìÝá êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2000 2020 áíáìÝíåôáé íá åßíáé ãýñù óôï 1%. Ç åíåñãåéáêÞ Ýíôáóç âåëôéþíåôáé ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ðåñß ôïõ 1.9%. Ç æÞôçóç çëåêôñéêÞò åíÝñãåéáò áõîÜíåé ìå ñõè ìïýò ó÷åäüí äéðëÜóéïõò áõôïýò ôçò óõíïëéêÞò æÞôçóçò åíÝñãåéáò óôïí ôïìÝá. Ç áõîçìÝíç äéåßóäõóç êëéìáôéóôé êþí êáèþò êáé ï ìåãáëýôåñïò áñéèìüò çëåêôñéêþí óõ óêåõþí áíÜ íïéêïêõñéü, áðïôåëïýí ôéò êõñéüôåñåò áéôßåò ãéá ôçí áíÜðôõîç áõôÞ. Áðü ôçí Üëëç ìåñéÜ, ç óõíåéóöï ñÜ ôçò âéïìÜæáò óôéò åíåñãåéáêÝò áíÜãêåò ôïõ ïéêéáêïý ôïìÝá ìåéþíåôáé óçìáíôéêÜ êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéü äïõ ìåëÝôçò, ëüãù ôçò ìåßùóçò ôïõ áñéèìïý ôùí áãñïôé êþí íïéêïêõñéþí, ðïõ åßíáé ïé êýñéïé ÷ñÞóôåò îýëïõ ùò èåñìáíôéêïý ìÝóïõ. Ôï öõóéêü áÝñéï áíáìÝíåôáé åðßóçò íá äéåéóäýóåé óôïí ôïìÝá, êáëýðôïíôáò êõñßùò áíÜãêåò èÝñìáíóçò óå ìåãÜëåò áóôéêÝò ðåñéï÷Ýò. ÔñéôïãåíÞò ôïìÝáò Ï ôñéôïãåíÞò ôïìÝáò åðéäåéêíýåé Ýíáí áðü ôïõò ðéï ãñÞ ãïñïõò ñõèìïýò áíÜðôõîçò ìåôáîý üëùí ôùí ôïìÝùí ôå ëéêÞò êáôáíÜëùóçò åíÝñãåéáò. ÓõãêåêñéìÝíá, ç åíåñãåé áêÞ êáôáíÜëùóç óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá áíáìÝíåôáé íá áõ îçèåß ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 6.3% êáôÜ ôçí ðåñßïäï 1995 - 2010, åíþ ôï ðïóïóôü áõôü ìåéþíåôáé óôï 4% ôçí åðüìåíç äåêáåôßá (2010 - 2020). Ç åíåñãåéáêÞ Ýíôáóç áõîÜíåôáé ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 0.4% êáè� üëç ôçí ðåñßïäï 2000 - 2020. Ï çëåêôñé óìüò êáëýðôåé ôï ìåãáëýôåñï ìÝñïò ôùí åíåñãåéáêþí áíáãêþí ôïõ ôïìÝá. Áõôü ïöåßëåôáé ôüóï óôç óõíå÷üìå íç äéåßóäõóç óôç èÝñìáíóç êáé óå ÷ñÞóåéò øýîçò, üóï êáé óôçí áýîçóç ôïõ áñéèìïý êáé ôçò ðïéêéëßáò çëåêôñéêþí óõóêåõþí, üðùò ïé çëåêôñïíéêïß õðïëïãéóôÝò ê.ëð. Ôï öõóéêü áÝñéï êáé ï áôìüò áíáìÝíåôáé åðßóçò íá äéåéóäý óïõí óôïí ôïìÝá áõôü, áñ÷éêÜ ëüãù ôçò ôéìïëïãéáêÞò ðï ëéôéêÞò ðïõ åöáñìüæåôáé óôçí ÅëëÜäá ãéá ôç ÷ñÞóç öõóé êïý áåñßïõ. 3.3.2.4 ÅêðïìðÝò áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ¼ðùò Þäç áíáöÝñèçêå óôéò ðñïçãïýìåíåò ðáñáãñÜ öïõò, ï åíåñãåéáêüò ôïìÝáò óôçí ÅëëÜäá âáóßæåôáé êõ ñßùò óôç ÷ñÞóç ïñõêôþí êáõóßìùí, ìå áðïôÝëåóìá ôçí ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 663 Ýêëõóç óçìáíôéêþí ðïóïôÞôùí ñõðáíôþí êáé éäéáßôåñá áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ. Óôéò åðüìåíåò ðáñáãñÜöïõò, ãßíåôáé ìéá óýíôïìç ðáñïõóßáóç ôçò åîÝëéîçò ôùí åêðï ìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ðïõ ðñïÝñ÷ïíôáé áðü ôïí åëëçíéêü åíåñãåéáêü ôïìÝá, ãéá ôçí ðåñßïäï 1990 2020. Ãéá ôï óêïðü áõôü, Ý÷ïõí ÷ñçóéìïðïéçèåß êáôÜëëç ëïé óõíôåëåóôÝò åêðïìðþí, ðïõ ðñïÝñ÷ïíôáé áðü ôçí åë ëçíéêÞ êáé äéåèíÞ âéâëéïãñáößá. ÐñÝðåé íá óçìåéùèåß, üôé ïé ðëÝïí áêñéâåßò åêôéìÞóåéò áöïñïýí ôéò åêðïìðÝò äéïîåéäßïõ ôïõ Üíèñáêá. Ïé åêðï ìðÝò CO2 Ý÷ïõí åêôéìçèåß ìå âÜóç óõãêåêñéìÝíïõò óõ íôåëåóôÝò åêðïìðþí ðïõ êáôáãñÜöïíôáé óôï IPCC, ðáßñ íïíôáò ôáõôü÷ñïíá õðüøç ôéò åëëçíéêÝò ðñáêôéêÝò. Åéäé êüôåñá ãéá ôçí ðåñßðôùóç ôïõ ëéãíßôç (brown coal), ÷ñçóéìïðïéÞèçêáí åéäéêïß óõíôåëåóôÝò åêðïìðÞò üðùò ðñïêýðôïõí áðü ó÷åôéêÝò åñãáóßåò ôïõ Õðïõñãåßïõ ÁíÜ ðôõîçò êáé ôçò ÄÅÇ. Ãéá ôá õðüëïéðá áÝñéá ôïõ èåñìïêçðßïõ (CH4 êáé N2O), ç ðëåéïøçößá ôùí óõíôåëåóôþí åêðïìðþí ðïõ ÷ñçóéìï ðïéÞèçêáí, ðñïôåßíïíôáé óôï EMEP/CORINAIR (1996). Ïé áíôßóôïé÷åò åêôéìÞóåéò åêðïìðþí ÷áñáêôçñßæïíôáé áðü ìåãÜëï âáèìü áâåâáéüôçôáò, ëüãù ôïõ ãåãïíüôïò üôé ïé ðñïôåéíüìåíïé óõíôåëåóôÝò, óå áñêåôÝò ðåñéðôþóåéò äåí áíôáðïêñßíïíôáé óôéò êñáôïýóåò åëëçíéêÝò óõíèÞêåò. ¹äç ðñïò ôçí êáôåýèõíóç áõôÞ ãßíåôáé ðñïóðÜèåéá èå ìåëßùóçò óõíôåëåóôþí åêðïìðÞò, ïé ïðïßïé èá ðñïóï ìïéÜæïõí ñåáëéóôéêüôåñá ôçí åëëçíéêÞ ðñáãìáôéêüôçôá. Ôï ÓÁÅ ïäçãåß óå ìéá áýîçóç ôùí åêðïìðþí CO2 áðü ôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá êáôÜ 44.9% ôï 2010 êáé êáôÜ 65.6% ôï 2020 óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 (Ðßíáêáò 3.10). Ïé åêðïìðÝò CO2 ðñïâëÝðåôáé íá ðáñïõóéÜóïõí ìéá åôÞóéá áýîçóç ôïõ 2.3% êáôÜ ôçí ðåñßïäï 1990 - 2000, åíþ ï ñõèìüò áõ ôüò ìåéþíåôáé óå 1.5% êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2000 - 2010 êáé óå 1.3% êáôÜ ôçí åðüìåíç äåêáåôßá. Ï ñõèìüò áýîçóçò ôùí åêðïìðþí ìåéþíåôáé êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò åîåôáæüìå íçò ðåñéüäïõ, êõñßùò ëüãù ôçò äéåßóäõóçò öõóéêïý áå ñßïõ êáé äéáöüñùí ÁÐÅ, éäéáßôåñá óôïí ôïìÝá çëåêôñï ðáñáãùãÞò. Ïé åêðïìðÝò áðü ôç äéåèíÞ áåñïðëïÀá êáé íáõóéðëïÀá (international bunkers) äåí ðåñéëáìâÜíïíôáé óå áõôïýò ôïõò õðïëïãéóìïýò, êáèþò ìÝ÷ñé óÞìåñá ïé åêðïìðÝò áõôÝò äåí óõíõðïëïãßæïíôáé óôá äéåèíÞ óýíï ëá ðïõ ÷ñçóéìïðïéïýíôáé ãéá óêïðïýò óõììüñöùóçò óôo ðëáßóéo ôïõ Ðñùôïêüëëïõ ôïõ Êõüôï. Äåí áðïôåëåß Ýêðëçîç, üôé, ãéá ôçí ðåñßïäï ìÝ÷ñé ôï 2020, ïé ôïìåßò ìå ôçí ðéï ãñÞãïñç áýîçóç åêðïìðþí, åß íáé åêåßíïé üðïõ ç åíåñãåéáêÞ æÞôçóç áíáìÝíåôáé íá áõ îçèåß ìå ãñÞãïñïõò ñõèìïýò, äçëáäÞ ï ôñéôïãåíÞò êáé ï ôïìÝáò ôùí ìåôáöïñþí. Ùóôüóï, üóïí áöïñÜ óôçí áðü ëõôç óõíåéóöïñÜ óôéò óõíïëéêÝò åêðïìðÝò CO2 ðïõ ðñï êýðôïõí áðü ôï åëëçíéêü åíåñãåéáêü ôïìÝá, åßíáé ï ôïìÝ áò ôïõ çëåêôñéóìïý ðïõ åßíáé õðåýèõíïò ãéá ðÜíù áðü ôï 50% ôïõ óõíüëïõ ôùí åêðïìðþí ìåôáîý 1990 êáé 2020. Ï ôïìÝáò ôùí ìåôáöïñþí áðïôåëåß ìéá åðßóçò óçìáíôéêÞ êáé óõíå÷þò áõîáíüìåíç ðçãÞ åêðïìðþí CO2 êáé ôï ìå ñßäéü ôïõ óôï óýíïëï åêðïìðþí CO2 áðü ôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá áõîÜíåôáé áðü 20% ôï 1990 óå 23.5% ôï 2010 êáé óå 24.1% ôï 2020. ÁíôéèÝôùò, ôï ìåñßäéï ôùí åêðïìðþí CO2 ðïõ ðñïÝñ÷åôáé áðü ôï âéïìç÷áíéêü ôïìÝá ìåéþíåôáé óõíå÷þò, óôçí áíáöåñüìåíç ðåñßïäï, áðü 15.6% ôï 1990 óå 13.1% ôï 2010 êáé óå 12% ôï 2020. Ç åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí ôùí ëïéðþí áåñßùí ôïõ èåñìï êçðßïõ ðïõ ðñïêýðôïõí áðü ôïí Åëëçíéêü åíåñãåéáêü ôï ìÝá, åðßóçò ðáñïõóéÜæïíôáé óôïí Ðßíáêá 3.10. Åßíáé óç ìáíôéêü âÝâáéá íá ôïíéóèåß üôé ïé õðïëïãéóìïß áõôïß âáóß æïíôáé óå óõãêåêñéìÝíåò ðáñáäï÷Ýò áõîÜíïíôáò ôçí áâåâáéüôçôá ôùí üðïéùí åêôéìÞóåùí. Ïóïí áöïñÜ ôéò åêðïìðÝò CH4, ïé ôïìåßò ìåôáöïñþí êáé âéïìç÷áíßáò áðïôåëïýí ôéò ðéï óçìáíôéêÝò ðçãÝò êáé åßíáé õðåýèõíïé ãéá ôï 43% êáé 28% áíôßóôïé÷á, ôïõ óõíü ëïõ ôùí ó÷åôéêþí åêðïìðþí ôï Ýôïò 2020. Ïé óõíïëéêÝò åêðïìðÝò CH4 áíáìÝíåôáé íá ðáñïõóéÜóïõí ìéêñÞ ìåßù óç ìåôÜ ôï 2000 ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ãýñù óôï 0.8%. Áðü ôçí Üëëç ìåñéÜ, ï ôïìÝáò çëåêôñéóìïý áðïôå ëåß ôçí êýñéá ðçãÞ åêðïìðþí N2O êáé åßíáé õðåýèõíïò ãéá ðÜíù áðü ôï 50% ôïõ óõíüëïõ ôùí åêðïìðþí êáè� üëç ôç äéÜñêåéá ôçò ðåñéüäïõ ìåëÝôçò. Ïé óõíïëéêÝò åêðïìðÝò N2O áõîÜíïíôáé ìå Ýíáí åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 1.3% ãéá ôá åðüìåíá 20 ÷ñüíéá. ¼óïí áöïñÜ ôéò óõíïëéêÝò åêðïìðÝò áåñßùí ôïõ èåñ ìïêçðßïõ óå üñïõò éóïäýíáìùí ôüíùí CO2, ïé åêðïìðÝò áõîÜíïõí áðü 79.9 Mt ôï 1990 óå 115.7 Mt ôï 2010 êáé óå 132 Mt ôï 2020 ìå Ýíáí åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 1.7% (Ðßíáêáò 3.11). Ïðùò áðåéêïíßæåôáé êáèáñÜ óôï ÄéÜ ãñáììá 3.8, ï ôñéôïãåíÞò êáé ï ôïìÝáò ôùí ìåôáöïñþí ðáñïõóéÜæïõí ôïõò õøçëüôåñïõò ñõèìïýò áýîçóçò åê ðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ. Áðü ôçí Üëëç ðëåõñÜ, öáßíåôáé üôé ïé åêðïìðÝò áåñßùí ôïõ èåñìïêçðß ïõ ðïõ ðñïÝñ÷ïíôáé áðü ôïõò ôïìåßò ôçò âéïìç÷áíßáò êáé ôçò ãåùñãßáò áõîÜíïõí åëÜ÷éóôá, êõñßùò ëüãù ôçò ìÝ ôñéáò áíÜðôõîçò áõôþí ôùí ôïìÝùí. Ùóôüóï, ðñÝðåé íá óçìåéùèåß üôé ïé åêðïìðÝò áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áõ îÜíïõí ìå ñõèìïýò ÷áìçëüôåñïõò ôçò áíôßóôïé÷çò ôïìå áêÞò ïéêïíïìéêÞò áíÜðôõîçò, ëüãù âåëôßùóçò ôçò åíåñ ãåéáêÞò áðüäïóçò ôïõ óõóôÞìáôïò êáé ôçò ÷ñÞóçò êá èáñüôåñùí êáõóßìùí. Óôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá åêôüò áðü ôéò åêðïìðÝò áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ðïõ áðïäßäïíôáé óôçí êáýóç ôùí äéá öüñùí êáõóßìùí, ðáñáôçñïýíôáé êáé åêëýóåéò êõñßùò CH4 ìå ôç ìïñöÞ äéáöõãüíôùí åêðïìðþí. Ïé óçìá íôéêüôåñåò äñáóôçñéüôçôåò ðïõ ó÷åôßæïíôáé ìå ôéò åêðï ìðÝò ôçò êáôçãïñßáò áõôÞò åßíáé ïé äéåñãáóßåò åîüñõîçò, ðáñáãùãÞò, åðåîåñãáóßáò, áðïèÞêåõóçò, ìåôáöïñÜò, êëð. Üíèñáêá, ðåôñåëáßïõ êáé öõóéêïý áåñßïõ. Óôï ðëáß óéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò ç ðñüâëåøç ôçò åîÝëéîçò ôùí äéáöõãüíôùí åêðïìðþí CH4 ãßíåôáé óôç âÜóç ôùí åêôéìÞóåùí ðáñáãùãÞò êáé äéáêßíçóçò óôåñåþí êáõóß ìùí, ðåôñåëáßïõ êáé öõóéêïý áåñßïõ óôï åëëçíéêü åíåñ ãåéáêü óýóôçìá ìå ôç ÷ñÞóç êáôÜëëçëùí óõíôåëåóôþí åêðïìðÞò. ¼ðùò öáßíåôáé êáé óôïí Ðßíáêá 3.12 ïé åêðïìðÝò CH4 óå üñïõò CO2 eq áõîÜíåé áðü 931 kt to 1990 óå 1213 kt ôï 2010 (áýîçóç 30.4) êáé óå 1326.2 kt ôï 2020 (áýîçóç 42.5%). 3.3.3 ÁíÜëõóç åõáéóèçóßáò ¼ðùò Þäç áíáöÝñèçêå ï åíåñãåéáêüò ôïìÝáò áðïôåëåß ôç óçìáíôéêüôåñç ðçãÞ åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêç ðßïõ êáé éäéáßôåñá CO2. Ç åîÝëéîç ëïéðüí ôùí åêðïìðþí êáèþò êáé ç áðïôåëåóìáôéêüôçôá ôùí ìÝôñùí ðïõ èá åöáñìïóèïýí óôïí ôïìÝá áõôü áðïôåëïýí éäéáßôåñá óç ìáíôéêïýò ðáñÜãïíôåò ðïõ èá êáèïñßóïõí óå ìåãÜëï âáèìü ôçí åðéôõ÷ßá ôïõ üëïõ åã÷åéñÞìáôïò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò åêôéìÞèçêå ìå âÜóç ôï ìïíôÝëï EN 664 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) PEP üôé ïé åêðïìðÝò CO2 áðü ôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá èá áõ îçèïýí ôï 2010 êáôÜ 44.9% óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990. Ç ôÜóç áõôÞ óå ãåíéêÝò ãñáììÝò åðéâåâáéþíåôáé êáé áðü Üëëá åíåñãåéáêÜ ìïíôÝëá ðñüâëåøçò åîÝëéîçò ôçò æÞôçóçò åíÝñãåéáò êáé ôùí óõíåðáãüìåíùí åêðïìðþí CO2 ãéá ôçí ÅëëÜäá. ÓõãêåêñéìÝíá ôï ìïíôÝëï PRIMES ôï ïðïßï ðá ñÝ÷åé åêôéìÞóåéò åîÝëéîçò ôùí åêðïìðþí CO2 áðü ôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá ãéá üëåò ôéò ÷þñåò ôçò ÅõñùðáúêÞò ¸íùóçò ðñïâëÝðåé üôé ïé åí ëüãù åêðïìðÝò óôçí ÅëëÜäá èá áõîçèïýí ôçí ðåñßïäï 1990 - 2010 êáôÜ 52.1%. Ç áðü êëéóç áõôÞ ìåôáîý ôùí äýï ÓÁÅ ïöåßëåôáé óôïõò ðáñá êÜôù ëüãïõò: � Óôï ÓÁÅ ôïõ ìïíôÝëïõ PRIMES åíóùìáôþíïíôáé êáé ïé åêðïìðÝò ðïõ ðñïêýðôïõí áðü ôéò äéåèíåßò áåñïðïñé êÝò ìåôáöïñÝò. Áíôßèåôá, óôï ÓÁÅ ðïõ äéáìïñöþèçêå óôï ÅNPEP ïé åêðïìðÝò áõôÝò äåí ðåñéëáìâÜíïíôáé, áöïý óôï ðëáßóéï ôïõ Ðñùôïêüëëïõ ôïõ Êõüôï ãéá ôçí åêôßìçóç ôùí õðï÷ñåþóåùí êÜèå ÷þñáò äåí ðñïóìå ôñþíôáé ïé äéåèíåßò áåñïðïñéêÝò êáé íáõôéëéáêÝò ìåôáöï ñÝò. � Ôï ìïíôÝëï PRIMES ÷ñçóéìïðïéåß ãéá ôéò åêðïìðÝò CO2 áðü ôçí êáýóç ëéãíßôç óôçí çëåêôñïðáñáãùãÞ ôï óõ íôåëåóôÞ ôçò EUROSTAT (99 t CO2/TJ) åíþ óôï ÅÍPEP Ý÷åé ÷ñçóéìïðïéçèåß óõíôåëåóôÞò åêðïìðÞò ðïõ ðñïóï ìïéÜæåé êáëýôåñá ôá åëëçíéêÜ êïéôÜóìáôá ëéãíßôç (122 t CO2/TJ). � Ç åíáñìüíéóç ôùí äýï ÓÁÅ óå ó÷Ýóç ôüóï ìå ôï êáôÜ ðüóï ðåñéëáìâÜíïíôáé óôçí áíÜëõóç ïé äéåèíåßò ìåôáöï ñÝò üóï êáé ìå ôï óõíôåëåóôÞ åêðïìðÞò CO2 áðü ôçí êáý óç ëéãíßôç áìâëýíåé óçìáíôéêÜ ôéò áðïêëßóåéò ôïõò. Ðéï óõãêåêñéìÝíá, óôçí ðåñßðôùóç áõôÞ ôï PRIMES ïäçãåß óå áýîçóç ôùí åêðïìðþí CO2 áðü ôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá êáôÜ 45.8% ðïõ åßíáé ðïëý êïíôÜ óôá áðïôåëÝóìáôá ðïõ ðñïêýðôïõí áðü ôï ENPEP. Óå êÜèå ðåñßðôùóç ðÜíôùò ïé äéáöïñÝò ðïõ êáôáãñÜöïíôáé áíÜìåóá óôá äýï ìïíôÝ ëá åßíáé ëïãéêÝò êáé åñìçíåýóéìåò, åíþ èá ðñÝðåé íá ëç öèåß õðüøç üôé ðñïêýðôïõí áðü äýï õðïëïãéóôéêÜ åñãá ëåßá äéáöïñåôéêÞò ìåèïäïëïãéêÞò ðñïóÝããéóçò. 3.4 ÅÎÅËÉÎÇ ÔÙÍ ÅÊÐÏÌÐÙÍ ÓÔÏ ÌÇ ÅÍÅÑÃÅÉÁÊÏ ÔÏÌÅÁ 3.4.1 Âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò 3.4.1.1 Âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò Ç åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò åîáñôÜôáé áðü ôï åðßðåäï äñá óôçñéüôçôáò óå óõãêåêñéìÝíïõò âéïìç÷áíéêïýò êëÜ äïõò, ðïõ ðåñéëáìâÜíïõí ìïíÜäåò ðáñáãùãÞò ôóéìÝ íôïõ, áóâÝóôïõ, ãõáëéïý, ìç óéäçñïý÷ùí ìåôÜëëùí, ÷ç ìéêþí ðñïúüíôùí, ê.ëð. Áðü ôéò ìïíÜäåò ðáñáãùãÞò ìç ìåôáëëéêþí ïñõêôþí (ôóéìåíôÜäéêá, áóâåóôÜäéêá, ê.ëð.) åêëýåôáé êáôÜ êýñéï ëüãï CO2 ùò ðáñáðñïúüí áðü ôçí ðáñáãùãÞ clinker, êáèþò åðßóçò êáôÜ ôç äéÜñêåéá èÝñ ìáíóçò ôïõ áíèñáêéêïý áóâåóôßïõ êáé ôïõ áóâåóôüëé èïõ. Áíôßèåôá, êáôÜ ôçí ðáñáãùãÞ ìç óéäçñïý÷ùí ìå ôÜëëùí êáé ÷çìéêþí ðñïúüíôùí åêëýïíôáé CO2, N2O êáé êõ ñßùò åíþóåùí öèïñßïõ (f-gases) áðü óõãêåêñéìÝíåò ðáñáãùãéêÝò äñáóôçñéüôçôåò (ð.÷. ðñùôïãåíÞò ðáñá ãùãÞ áëïõìéíßïõ, ðáñáãùãÞ íéôñéêïý ïîÝïò, ê.ëð.). Ïé âá óéêÝò ðáñáäï÷Ýò ðïõ õéïèåôÞèçêáí óôï ðëáßóéï ôçò ðá ñïýóáò áíÜëõóçò ðñïêåéìÝíïõ íá åêôéìçèåß ç ìåëëïíôé êÞ åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò óõíïøßæïíôáé óôá åðüìåíá: � Óå ó÷Ýóç ìå ôçí ðáñáãùãÞ ôóéìÝíôïõ èåùñåßôáé üôé áí êáé äåí èá åãêáôáóôáèåß êáéíïýñéïò êëßâáíïò êáôÜ ôçí åîåôáæüìåíç ðåñßïäï, ç ðáñáãùãÞ ôùí õöéóôÜìåíùí ìï íÜäùí èá ðñïóåããßóåé ôï ìÝãéóôï äõíáìéêü ôïõò ðñïêåé ìÝíïõ íá êáëõöèïýí åã÷þñéåò áíÜãêåò áëëÜ êáé åîáãù ãéêÝò äñáóôçñéüôçôåò. � ¼óïí áöïñÜ ôçí ðáñáãùãÞ áóâÝóôç, èåùñåßôáé üôé ç óõíïëéêÞ ðáñáãùãÞ êáôÜ ôçí ðåñßïäï ìåëÝôçò èá áõîÜ íåé åëáöñÜ, ãéá íá óôáèåñïðïéçèåß ðñïò ôï ôÝëïò ôçò ðå ñéüäïõ óå åôÞóéá åðßðåäá ðáñáãùãÞò ôçò ôÜîçò ôùí 450 kt. � ÔÝëïò, üóïí áöïñÜ ôéò åêðïìðÝò áåñßùí ôïõ èåñìï êçðßïõ áðü äéÜöïñåò äñáóôçñéüôçôåò óå ÷çìéêÝò âéïìç ÷áíßåò êáé ìïíÜäåò ðáñáãùãÞò ìç óéäçñïý÷ùí ìåôÜë ëùí, èåùñåßôáé üôé èá ðáñáìåßíïõí óôá åðßðåäá ôïõ 2000 êáè� üëç ôçí ðåñßïäï ìåëÝôçò. 3.4.1.2 ×ñÞóç HFCs, PFCs êáé SF6 ÅêðïìðÝò HFCs êáé PFCs äçìéïõñãïýíôáé êáôÜ ôçí êáôáóêåõÞ, ëåéôïõñãßá óõíôÞñçóç êáé ôåëéêÞ äéÜèåóç ðñïúüíôùí üðùò óõóêåõÝò øýîçò êáé êëéìáôéóìïý, óõ óôÞìáôá ðõñïðñïóôáóßáò êáé áíôéåêñçêôéêÜ, ðáñáãù ãÞ áöñþäïõò ìïíùôéêïý, ê.ëð. Ç ðñüâëåøç ôùí ó÷åôé êþí åêðïìðþí ðïõ ðáñïõóéÜæåôáé óôç óõíÝ÷åéá áöïñÜ ìüíï óôéò óõóêåõÝò øýîçò êáé êëéìáôéóìïý êáèþò: (á) áðïôåëïýí ôçí ðëÝïí äõíáìéêÞ êáôçãïñßá ðñïúüíôùí êáé (â) ôá äéáèÝóéìá äåäïìÝíá óôéò õðüëïéðåò êáôçãï ñßåò äåí åðáñêïýí ãéá ìßá êáôÜ ôï äõíáôüí áóöáëÞ ðñü âëåøç. Ç åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí áðü ôçí ðáñáãùãÞ/÷ñÞóç/ôå ëéêÞ äéÜèåóç óõóêåõþí øýîçò êáé êëéìáôéóìïý åîáñôÜôáé áðü ôïí áñéèìü ôùí óõóêåõþí, ôéò ôå÷íéêÝò ðëÞñùóçò, óõíôÞñçóçò êáé ôåëéêÞò äéÜèåóçò áõôþí, êáèþò êáé áðü ôï ÷ñüíï æùÞò ôùí óõóêåõþí. Èåùñþíôáò üôé äåí èá õðÜñîåé óçìáíôéêÞ äéáöïñïðïßçóç ôùí ôå÷íéêþí ðñïó äéïñéóôéêþí ðáñáìÝôñùí, ïé õðüëïéðåò âáóéêÝò ðáñáäï ÷Ýò ðïõ õéïèåôÞèçêáí óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõ óçò ðñïêåéìÝíïõ íá åêôéìçèåß ç ìåëëïíôéêÞ åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü ôç ÷ñÞóç f-gases óõíïøßæïíôáé óôá åðüìåíá: � ÓõóêåõÝò øýîçò óôïí ïéêéáêü ôïìÝá. Èåùñåßôáé üôé áðü ôï 1993 êáé ìåôÜ ôï øõêôéêü ðïõ ÷ñçóéìïðïéåßôáé åß íáé ôï HFC-134a, åíþ ï ÷ñüíïò æùÞò ôùí øõãåßùí åßíáé ßóïò ìå 15 Ýôç. Ï ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò áýîçóçò ôçò öáé íüìåíçò êáôáíÜëùóçò1 øõãåßùí ãéá ôçí ðåñßïäï 2000 2020 åêôéìÜôáé óå 1,3% åíþ ç åã÷þñéá ðáñáãùãÞ øõãåß ùí áõîÜíåé ìå ìÝóï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 2,5%. � ÓõóêåõÝò êëéìáôéóìïý óôïí ïéêéáêü/ôñéôïãåíÞ ôïìÝá. Äéáêñßíïíôáé ôñåéò êáôçãïñßåò êëéìáôéóôéêþí ìç÷áíçìÜ ôùí (split units êáé çìéêåíôñéêÜ óõóôÞìáôá, øýêôåò êáé ëïé ðÝò åöáñìïãÝò êåíôñéêïý êëéìáôéóìïý) ãéá ôéò ïðïßåò èå ùñåßôáé üôé áðü ôï 1993 êáé ìåôÜ ôï øõêôéêü ìÝóï ðïõ ÷ñç óéìïðïéåßôáé áíÞêåé óôá f-gases. Ï ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò áýîçóçò ôçò öáéíüìåíçò êáôáíÜëùóçò ãéá ôçí ðåñßïäï 2000 - 2020 åêôéìÜôáé óå 4,4%. � ÓõóêåõÝò êëéìáôéóìïý óôá áõôïêßíçôá. Èåùñåßôáé üôé áðü ôï 1995 êáé ìåôÜ ôï øõêôéêü ðïõ ÷ñçóéìïðïéåßôáé åß íáé ôï HFC-134a, åíþ üëá ôá áõôïêßíçôá ìåôÜ ôï 2000 èá Ý÷ïõí êëéìáôéóìü. Ï ÷ñüíïò æùÞò ôùí êëéìáôéóôéêþí óôá áõôïêßíçôá åßíáé ßóïò ìå 12 Ýôç. Ï ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò áýîçóçò ôçò öáéíüìåíçò êáôáíÜëùóçò ãéá ôçí ðåñßïäï 2000 - 2020 åêôéìÜôáé óå 2,3%. ÖÅÊ 58 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 665 1Öáéíüìåíç ÊáôáíÜëùóç = Åã÷þñéá ÐáñáãùãÞ + ÅéóáãùãÝò - ÅîáãùãÝò Ìå âÜóç ëïéðüí ôéò ðáñáðÜíù ðáñáäï÷Ýò ç åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò êáé ôç ÷ñÞóç ôùí f-gases óå üñïõò éóïäõíÜ ìùí ôüíùí CO2 (ÄéÜãñáììá 3.9) ðáñïõóéÜæïõí ìßá óõíå ÷Þ áýîçóç Ýùò ôï 2020 ìå ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 2,6% (1990 - 2020). Åðéóçìáßíåôáé üôé ç ÷ñÞóç ôùí f-gases óôçí ôåëéêÞ êá ôáíÜëùóç áðïôåëåß ôïí ðëÝïí äõíáìéêü ôïìÝá ôùí åêðï ìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü ôéò âéïìç÷áíéêÝò äéåñ ãáóßåò, êáèþò ï ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò áýîçóÞò ôïõò ôçí ðåñßïäï 1995 - 2020 õðïëïãßæåôáé óå 18,5% ðåñßðïõ, åíþ ç ó÷åôéêÞ óõììåôï÷Þ ôïõò óôï óýíïëï ôùí åêðïìðþí áðü ôéò âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò áõîÜíåé áðü 1% ôï 1995 óå 20% ôï 2010 êáé 40% ôï 2020. Ïé óõíïëéêÝò åêðïìðÝò ôï 2010 áíÝñ÷ïíôáé óå 15,9 Ìt CO2eq åíþ ôï 2020 óå 20,8 Ìt CO2eq ðáñïõóéÜæïíôáò áý îçóç 66% êáé 117% áíôßóôïé÷á óå ó÷Ýóç ìå ôá åðßðåäá ôïõ 1990. Ç óçìáíôéêÞ áýîçóç ôùí åêðïìðþí ìåôÜ ôï 2005 ïöåßëåôáé êáôÜ êýñéï ëüãï óôçí ôåëéêÞ äéÜèåóç ôùí óõóêåõþí ìå f-gases. 3.4.2 ×ñÞóç äéáëõôþí êáé óõíáöþí ðñïúüíôùí Ïé åêðïìðÝò CO2 áðü ôç ÷ñÞóç âáöþí, ôçí áðïëßðáíóç ìåôÜëëùí - óôåãíü êáèÜñéóìá êáé ëïéðþí óõíáöþí äñá óôçñéïôÞôùí áíÝñ÷ïíôáé ôï 1990 óå 177 kt åíþ ôï 2000 ìåéþíïíôáé óå 169 kt. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõ óçò åêôéìÜôáé (ÄéÜãñáììá 3.10) üôé ïé åêðïìðÝò áðü ôïí åí ëüãù ôïìÝá èá áõîçèïýí ôï 2010 óå 177 kt (åðáíÝñ÷ï íôáé äçëáäÞ óôá åðßðåäá ôïõ 1990) êáé ôï 2020 óå 181 kt (áýîçóç óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 êáôÜ 2.6%). 3.4.3 Aðïññßììáôá ÊáôÜ ôç äéáìüñöùóç ôïõ ÓÁÅ Ýãéíáí ïé áêüëïõèåò âá óéêÝò ðáñáäï÷Ýò ãéá ôçí åêôßìçóç ôçò åîÝëéîçò ôùí åê ðïìðþí CH4 áðü ôç äéá÷åßñéóç áðïññéììÜôùí: � Ç óõíïëéêÞ ðëçèõóìéáêÞ åîÝëéîç (ìüíéìïò ðëçèõ óìüò) êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2002 - 2020 åßíáé áõôÞ ðïõ ðåñé ãñÜöåôáé óôï ÊåöÜëáéï 1.3 (ÅîÝëéîç åíåñãåéáêþí êáôá íáëþóåùí êáé åêðïìðþí óôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá). Ùóôü óï, äåäïìÝíïõ üôé ï äåßêôçò çìåñÞóéáò ðáñáãùãÞò áðïññéììÜôùí áíÜ êÜôïéêï äéáöïñïðïéåßôáé ìåôáîý áóôé êþí, çìéáóôéêþí êáé áãñïôéêþí ðåñéï÷þí, åíþ ãéá ôïí õðïëïãéóìü ôùí ðáñáãüìåíùí ðïóïôÞôùí áðïññéììÜ ôùí ëáìâÜíïíôáé õðüøç êáé ãåùãñáöéêÝò éäéáéôåñüôçôåò (ð.÷. äéáöïñåôéêü êïéíùíéêü-ïéêïíïìéêü ðñïößë áíÜ íï ìü), ãéá ôçí êáôáíïìÞ ôïõ óõíïëéêïý ðëçèõóìïý ôüóï áíÜ íïìü, üóï êáé ìåôáîý ôùí ôñéþí êáôçãïñéþí (äçë. áóôéêÝò, çìéáóôéêÝò, áãñïôéêÝò) åíôüò ôïõ êÜèå íïìïý, óõíåêôéìÞèçêáí ïé ôÜóåéò ðïõ êáôáãñÜöïíôáé óôéò ôåëåõ ôáßåò áðïãñáöÝò ðëçèõóìïý. Óçìåéþíåôáé üôé ôá ìÝ÷ñé óÞìåñá äçìïóéåõìÝíá áðïôåëÝóìáôá ôçò áðïãñáöÞò ðëçèõóìïý ôïõ 2001 äåí åìðåñéÝ÷ïõí îå÷ùñéóôÜ ôïí áóôéêü, çìéáóôéêü êáé áãñïôéêü ðëçèõóìü áíÜ íïìü, áëëÜ ìüíï ôïí óõíïëéêü ðëçèõóìü ôïõ íïìïý. � Óå üôé áöïñÜ óôïí åðï÷éáêü ðëçèõóìü (áëëïäáðïß ôïõñßóôåò), èåùñÞèçêå Ýíáò ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò áý îçóçò ôùí äéáíõêôåñåýóåùí êáôÜ 1.3% êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2010 êáé 0.7% êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2010 - 2020. Ïé äéá íõêôåñåýóåéò áõîÜíïíôáé óõíïëéêÜ êáôÜ 23% ôçí ðåñßï äï 2000 - 2020, åíþ ç óõíïëéêÞ áýîçóç ôùí äéáíõêôåñåý óåùí êáôÜ ôçí ðåñßïäï 1990 - 2000 (óýìöùíá ìå ôá óôïé ÷åßá ôçò ÅÓÕÅ) Þôáí 28%. � Ï äåßêôçò çìåñÞóéáò ðáñáãùãÞò áðïññéììÜôùí áíÜ êÜôïéêï (ìüíéìïò ðëçèõóìüò) êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 2020 áõîÜíåôáé ìå ñõèìü áíôßóôïé÷ï ôçò ôåëåõôáßáò äå êáåôßáò. ¼ðùò óçìåéþèçêå ðáñáðÜíù, ãéá ôçí åêôßìçóç ôùí õöéóôÜìåíùí åêðïìðþí ï äåßêôçò áõôüò äéáöïñï ðïéÞèçêå ìåôáîý áóôéêþí, çìéáóôéêþí êáé áãñïôéêþí ðå ñéï÷þí, åíþ óå ïñéóìÝíïõò íïìïýò èåùñÞèçêáí ìéêñÝò áðïêëßóåéò áðü ôïí åðéìÝñïõò ãåíéêü äåßêôç êÜèå êáôç ãïñßáò (äçë. áóôéêÝò, çìéáóôéêÝò, áãñïôéêÝò) ëüãù ãåù ãñáöéêþí éäéáéôåñïôÞôùí. ̧ ôóé, óôï ÓÁÅ ï ìÝóïò äåßêôçò çìåñÞóéáò ðáñáãùãÞò áðïññéììÜôùí áíÜ êÜôïéêï åîå ëßóóåôáé ùò åîÞò: ÁóôéêÝò ðåñéï÷Ýò. 1990: 0.9 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá, 2001: 1.15 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá, 2010: 1.45 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá, 1.75 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá. ÇìéáóôéêÝò ðåñéï÷Ýò. 1990: 0.78 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá, 2001: 1.08 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá, 2010: 1.37 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá, 1.68 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá. ÁãñïôéêÝò ðåñéï÷Ýò. 1990: 0.64 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá, 2001: 0.93 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá, 2010: 1.2 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝ ñá, 1. 5 kg/êÜôïéêï ⋅ çìÝñá. Ï äåßêôçò çìåñÞóéáò ðáñáãùãÞò áðïññéììÜôùí áíÜ Üôïìï ãéá ôïí åðï÷éáêü ðëçèõóìü (ôïõñßóôåò) êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020 äéáôçñÞèçêå óôáèåñüò óôá åðßðåäá ôïõ 2001. Ìå âÜóç ôéò ðáñáäï÷Ýò ðïõ ðñïáíáöÝñèçêáí ãéá ôçí ðëçèõóìéáêÞ åîÝëéîç êáé ôçí åîÝëéîç ôïõ äåßêôç çìåñÞ óéáò ðáñáãùãÞò áíÜ êÜôïéêï, ç óõíïëéêÞ ðïóüôçôá ôùí ðáñáãüìåíùí áðïññéììÜôùí óôç ÷þñá ôï 2010 åêôéìÞèç êå óå ðåñßðïõ 6 åêáôïììýñéá ôüííïõò, åíþ ôï 2020 óå 7.5 åêáôïììýñéá ôüííïõò. Ôï 2001, ç ðïóüôçôá ôùí ðáñáãü ìåíùí áðïññéììÜôùí åêôéìÞèçêå óå 4.5 åêáôïììýñéá ôüí íïõò, (áðïôÝëåóìá ðïõ óõìðßðôåé ìå ôéò áíôßóôïé÷åò åêôé ìÞóåéò ôïõ ÕÐÅ×ÙÄÅ). Óçìåéþíåôáé üôé ôá áðïôåëÝóìáôá áðü ôçí åöáñìïãÞ ôçò ìåèïäïëïãßáò ãéá ðñïçãïýìåíá Ýôç åðßóçò óõìðßðôïõí ìå ôéò áíôßóôïé÷åò åêôéìÞóåéò ôïõ ÕÐÅ×ÙÄÅ (õðÞñ÷áí äéáèÝóéìåò åêôéìÞóåéò ãéá ôá Ýôç 1987, 1995 êáé 1997), ôüóï üóïí áöïñÜ óôç óõíïëéêÞ ðï óüôçôá ôùí ðáñáãüìåíùí áðïññéììÜôùí (3, 3.6 êáé 3.9 åêáôïììýñéá ôüííïé áíôéóôïß÷ùò), üóï êáé óôéò ðïóüôçôåò ôùí ðáñáãüìåíùí áðïññéììÜôùí áíÜ ðåñéöÝñåéá. ̧ ôóé, ç ìÝóç åôÞóéá áýîçóç ãéá ôçí ðåñßïäï 2001-2010 åêôéìÜôáé óå 3% êáé ãéá ôçí ðåñßïäï 2010-2020 óå 2.3%, óå óýãêñé óç ìå 3.8% ãéá ôçí ðåñßïäï 1997-2001. � Óå üôé áöïñÜ óôçí åêôßìçóç ôçò ðïéïôéêÞò óýóôáóçò ôùí ðáñáãüìåíùí áðïññéììÜôùí, ùò âÜóç ëáìâÜíåôáé ç óýóôáóç ôùí ðáñáãüìåíùí áðïññéììÜôùí ðïõ áíáöÝ ñåôáé óôïí Åèíéêü Ó÷åäéáóìü ôïõ ÕÐÅ×ÙÄÅ (1997), åíþ ãéá ôçí ðåñßïäï 1997 - 2020 Ýãéíå ç ðáñáäï÷Þ üôé ôï êëÜ óìá ôùí æõìþóéìùí ìåéþíïíôáé ìå óôáèåñü ñõèìü 0.3% åôçóßùò, åíþ ôï ðïóïóôü ôùí õëéêþí óõóêåõáóßáò (÷áñ ôß, ðëáóôéêü) áõîÜíåôáé ìå óôáèåñü ñõèìü 0.2% åôçóßùò. Ç óýíèåóç ôùí ðáñáãüìåíùí áðïññéììÜôùí ðïõ ðñïêý ðôåé ìå âÜóç ôéò ðáñáðÜíù ðáñáäï÷Ýò ðáñïõóéÜæåôáé óôïí ðßíáêá 3.13. � Óå üôé áöïñÜ óôçí áíáêýêëùóç, èåùñÞèçêå êáôáñ ÷Þí ìéá ðïëý ìéêñÞ áýîçóç ôçò ðïóüôçôáò ôùí áíáêõêëþ ìåíùí õëéêþí (ôá ïðïßá áíÝñ÷ïíôáí óå ðåñßðïõ 333.000 ôüííïõò ôï 2001 åðß óõíüëïõ 4.750.000 ôüííùí, üðïõ äåí óõìðåñéëáìâÜíïíôáé ïé ðïóüôçôåò ôùí áíáêôþìåíùí æõ ìþóéìùí, Þ áëëéþò ðïóïóôü áíáêýêëùóçò ôçò ôÜîçò ôïõ 7%) êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020. Åôóé, ÷ùñßò ôçí åöáñ ìïãÞ Üëëïõ ìÝôñïõ åöüóïí ðñüêåéôáé ãéá ÓÁÅ êáé äåäï ìÝíïõ ôïõ õøçëïý ñõèìïý áýîçóçò ôùí ðáñáãüìåíùí áðïññéììÜôùí, ôï ðïóïóôü áíáêýêëùóçò ìåéþíåôáé óå 666 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 5.8% ôï 2010 êáé 5% ôï 2020. Ùóôüóï, åðéðëÝïí ôçò åîÝ ëéîçò áõôÞò, óôï ÓÁÅ åíóùìáôþèçêáí êáé ïé áðáéôÞóåéò ðïõ èÝôåé ç Ïäçãßá 99/31 ãéá ôç «Ðåñß ÕãåéïíïìéêÞò Ôá öÞò ôùí ÁðïâëÞôùí». Ç Ïäçãßá áõôÞ ïñßæåé üôé ç ðïóüôç ôá ôùí âéïáðïäïìÞóéìùí õëéêþí (äçë. æõìþóéìá êáé ÷áñ ôß) ðïõ èá ïäçãïýíôáé ðñïò ôáöÞ êáôÜ ôá Ýôç 2006, 2009 êáé 2016 èá ðñÝðåé íá åßíáé ßóç ìå ôï 75%, 50% êáé 35% ôùí ðáñáãüìåíùí âéïáðïäïìÞóéìùí õëéêþí êáôÜ ôï 1995. ËáìâÜíïíôáò õðüøç ôéò åêôéìçèåßóåò ðáñáãüìå íåò ðïóüôçôåò áðïññéììÜôùí ãéá ôï 1995, ðñïêýðôåé üôé ç ðïóüôçôá ôùí âéïáðïäïìÞóéìùí õëéêþí ðïõ èá ïäçãåß ôáé ðñïò ôáöÞ ôï 2006 èá ðñÝðåé íá ìçí îåðåñíÜ ôïõò 1.8 åêáôïììýñéá ôüííïõò, ôï 2009 ôïõò 1.2 åêáôïììýñéá ôüí íïõò êáé ôï 2016 ôïõò 0.85 åêáôïììýñéá ôüííïõò (óå óý ãêñéóç ìå ðåñßðïõ 2 åêáôïììýñéá ôüííïõò ôï 2001). Ãéá ôçí ðåñßïäï ìåôÜ ôï 2016, èåùñÞèçêå üôé ç ðïóüôçôá ôùí æõìþóéìùí ðïõ èá áíáêôÜôáé èá ðáñáìåßíåé óôáèåñÞ óôá åðßðåäá ôïõ 2016 (êáèþò ç Ïäçãßá äåí èÝôåé ó÷åôéêü ðå ñéïñéóìü ãéá ôçí ðåñßïäï áõôÞ). Ìå âÜóç ôéò ðñïáíáöåñèåßóåò ðáñáäï÷Ýò, ç óõíïëéêÞ ðïóüôçôá ôùí ðáñáãüìåíùí áðïññéììÜôùí êáé ç ðïóü ôçôá ôùí áðïññéììÜôùí ðïõ ïäçãåßôáé ðñïò ôáöÞ ðá ñïõóéÜæåôáé óôï ÄéÜãñáììá 3.11. � ÐñïêåéìÝíïõ íá åêôéìçèåß ç åîÝëéîç ôçò ðïóüôçôáò ôùí áðïññéììÜôùí ðïõ èá ïäçãïýíôáé óå ïñãáíùìÝíïõò ÷þñïõò äéÜèåóçò êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2002 - 2020, ëáìâÜ íåôáé õðüøç ï ðñïãñáììáôéóìüò ôïõ ÕÐÅ×ÙÄÅ ãéá ôçí êáôáóêåõÞ íÝùí ÷þñùí õãåéïíïìéêÞò ôáöÞò áðïññéììÜ ôùí (×ÕÔÁ) áíÜ íïìü êáé ôï áíáããåëèÝí ÷ñïíïäéÜãñáììá õëïðïßçóÞò ôïõ. Óýìöùíá ìå ôïí ðñïãñáììáôéóìü áõ ôüí ðñïêýðôåé ç êáôáíïìÞ ôçò óõíïëéêÞò ðïóüôçôáò ôùí áðïññéììÜôùí ðïõ ïäçãïýíôáé ðñïò ôáöÞ êáôÜ ôçí ðå ñßïäï 1990 - 2020, üðùò áõôÞ áðåéêïíßæåôáé óôï ÄéÜ ãñáììá 3.12 ôïõ ÐáñáñôÞìáôïò ô. Ãéá ôçí åêôßìçóç ôùí åêðïìðþí ìåèáíßïõ áðü ôç äéá÷åß ñéóç ôùí áðïññéììÜôùí áêïëïõèÞèçêå ç «ìåèïäïëïãßá áíáöïñÜò» (default methodology) ôïõ ÉPCC. H åöáñìïãÞ ôçò ìåèïäïëïãßáò áõôÞò, óå óõíäõáóìü ìå ôéò ðñïáíá öåñèåßóåò ðáñáäï÷Ýò, ïäçãåß óôçí åêôßìçóç åêðïìðþí CH4 áðü ôç äéá÷åßñéóç ôùí óôåñåþí áðïññéììÜôùí ðïõ ðáñïõóéÜæåôáé óôï ÄéÜãñáììá 3.13. ÐñïêåéìÝíïõ íá êá ôáóôåß óáöÞò ç óçìáóßá ôçò åöáñìïãÞò ôçò Ïäçãßáò 99/31 óôçí åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí, óôï äéÜãñáììá áõôü ðáñïõóéÜæïíôáé êáé ïé åêðïìðÝò ìåèáíßïõ óôçí ðåñßðôù óç ðïõ äåí õðÞñ÷å ç Ïäçãßá 99/31. Ïé åêðïìðÝò CH4 ðáñïõóéÜæïõí ìåßùóç êáôÜ ðåñßðïõ 12% ôï 2010 (2500 kt CO2-equiv.) óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 (2800 kt CO2-equiv.), åíþ óçìåéþíåôáé áýîçóç ôùí åêðï ìðþí êáôÜ 33% ôï 2020 (3740 kt CO2-equiv.) óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990. Ç äéáöïñïðïßçóç ôçò ôÜóçò ìåôÜ ôï 2016 ïöåß ëåôáé óôï ãåãïíüò üôé ç ðïóüôçôá ôùí âéïáðïäïìÞóéìùí ðïõ áíáêôÜôáé áðü ôï 2017 êáé ìåôÜ ðáñáìÝíåé óôáèåñÞ óôá åðßðåäá ôïõ 2016 (êáé, äåäïìÝíïõ üôé ç óõíïëéêÞ ðï óüôçôá ôùí ðáñáãüìåíùí áðïññéììÜôùí áõîÜíåôáé, ç ðïóüôçôá ôùí âéïáðïäïìÞóéìùí ðïõ ôåëéêÜ ïäçãåßôáé ðñïò ôáöÞ ðáñïõóéÜæåé áýîçóç áðü ôï 2017 êáé ìåôÜ, ìå áíôßóôïé÷ç áýîçóç ôùí åêðïìðþí ìåèáíßïõ). Áðü ôï ÄéÜãñáììá 3.13 ðñïêýðôåé üôé ç Ýãêáéñç êáé óõ íåðÞò åöáñìïãÞ ôçò Ïäçãßáò 99/31 ãéá ôçí õãåéïíïìéêÞ ôáöÞ ôùí áðïññéììÜôùí áðïôåëåß âáóéêÞ ðñïûðüèåóç ãéá ôç óõãêñÜôçóç ôùí åêðïìðþí ìåèáíßïõ áðü ôç äéá÷åß ñéóç áðïññéììÜôùí óôï ÓÁÅ. Áðüêëéóç áðü ôéò áðáéôÞ óåéò ôçò Ïäçãßáò áõôÞò èá Ý÷åé ùò áðïôÝëåóìá ôç óçìá íôéêÞ áýîçóç ôùí åêðïìðþí áðü ôïí ôïìÝá áõôüí, ìå óç ìáíôéêÞ åðßäñáóç óôï åèíéêü óýíïëï åêðïìðþí. Óçìåéþ íåôáé ôÝëïò üôé ç Ïäçãßá áõôÞ åíóùìáôþèçêå óôï ÓÁÅ êá èþò ç åöáñìïãÞ ôçò åßíáé õðï÷ñåùôéêÞ, åíþ ôï ÕÐÅ×ÙÄÅ Ý÷åé åêðïíÞóåé åéäéêÞ ìåëÝôç ó÷åôéêÜ ìå ôéò áðáéôÞóåéò óå åãêáôáóôÜóåéò ìç÷áíéêÞò äéáëïãÞò êáé êïìðïóôïðïßç óçò ìå âÜóç ôéò áðáéôÞóåéò ôçò Ïäçãßáò áõôÞò. 3.4.4 ÕãñÜ áóôéêÜ áðüâëçôá Ïé åêðïìðÝò CH4 áðü ôçí åðåîåñãáóßá ôùí õãñþí áðï âëÞôùí ïöåßëïíôáé óôï ðïóïóôü ôùí áðïâëÞôùí ìå áíá åñüâéá åðåîåñãáóßá. ÊáôÜ ôç äéáìüñöùóç ôïõ ÓÁÅ Ýãé íáí ïé áêüëïõèåò âáóéêÝò ðáñáäï÷Ýò ãéá ôçí åêôßìçóç ôçò åîÝëéîçò ôùí åêðïìðþí CH4: � Ç óõíïëéêÞ ðëçèõóìéáêÞ åîÝëéîç (ìüíéìïò ðëçèõ óìüò) êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2002 - 2020 åßíáé áõôÞ ðïõ ðåñé ãñÜöåôáé óôï ÊåöÜëáéï 1.3 (ÅîÝëéîç åíåñãåéáêþí êáôá íáëþóåùí êáé åêðïìðþí óôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá). Óå üôé áöïñÜ óôçí åîÝëéîç ôïõ åðï÷éáêïý ðëçèõóìïý (áëëï äáðïß ôïõñßóôåò), èåùñÞèçêå ï ßäéïò ñõèìüò áýîçóçò ôùí äéáíõêôåñåýóåùí ìå áõôüí óôçí ðåñßðôùóç ôùí áðïññéììÜôùí. � O äåßêôçò BOD èåùñÞèçêå ßóïò ìå 0.05 kg BOD/ êÜ ôïéêï ⋅ çìÝñá (ôéìÞ áíáöïñÜò ãéá ôçí Åõñþðç, óýìöùíá ìå ôï IPCC). � Ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ ðïóïóôïý ôùí áóôéêþí áðïâëÞ ôùí ðïõ ïäçãïýíôáé óå åãêáôáóôÜóåéò áåñüâéáò åðåîåñ ãáóßáò êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020, ëáìâÜíïíôáé õðü øç ïé ó÷åôéêÝò åêôéìÞóåéò ôïõ ÕÐÅ×ÙÄÅ («Ðñüãñáììá âéïëïãéêþí êáèáñéóìþí ãéá ôçí ðñïóôáóßá ôïõ ðåñéâÜë ëïíôïò êáé ôçí áíáâÜèìéóç ôçò ðïéüôçôáò æùÞò», ÁèÞíá, ÌÜéïò 2000). Óýìöùíá ìå ôéò åêôéìÞóåéò áõôÝò, ôï ðïóï óôü ôïõ åîõðçñåôïýìåíïõ ðëçèõóìïý áíÝñ÷åôáé óå ðåñß ðïõ 32% ôï 1999, 75% ôï 2001 - 2002 êáé 95% ôï 2006. Áðü ôï 2007 êáé ìåôÜ èåùñÞèçêå üôé ôï ðïóïóôü áõôü ðáñá ìÝíåé óôáèåñü óôá åðßðåäá ôïõ 2006 (èåùñþíôáò üôé Ýíá ðïëý ìéêñü ðïóïóôü ôïõ ðëçèõóìïý èá åîáêïëïõèÞóåé íá ÷ñçóéìïðïéåß áíáåñüâéá óõóôÞìáôá åðåîåñãáóßáò ëü ãù áäõíáìßáò óýíäåóçò ôïõ óõíüëïõ ôùí ïéêéóìþí ôçò ÷þñáò ìå ìïíÜäåò áåñüâéáò åðåîåñãáóßáò áðïâëÞôùí). Ìå âÜóç ôéò ðáñáðÜíù ðáñáäï÷Ýò, ïé åêðïìðÝò CH4 áðü ôç äéá÷åßñéóç ôùí õãñþí áóôéêþí áðïâëÞôùí ðáñïõ óéÜæïíôáé óôï ÄéÜãñáììá 3.14. Óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 (938 ktn CO2-equiv.), oé åêðïìðÝò óôï ÓÁÅ ìåéþíïíôáé êáôÜ 88% ôï 2005 (115.1 ktn CO2-equiv.) êáé êáôÜ 94% ôï 2010 êáé 2020. 3.4.5 Ãåùñãßá Ïé åêðïìðÝò áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôç ãåùñãßá ðñïÝñ÷ïíôáé áðü ôç äéá÷åßñéóç æùéêþí áðïâëÞôùí, ôéò åíôåñéêÝò æõìþóåéò ôùí æþùí, ôç ÷ñÞóç óõíèåôéêþí áæù ôïý÷ùí ëéðáóìÜôùí, ôçí êáýóç ãåùñãéêþí õðïëåéììÜ ôùí êáé ôá ãåùñãéêÜ åäÜöç (êáôÜ ôç äéáäéêáóßá ôçò íé ôñïðïßçóçò/nitrification - áðïíéôñïðïßçóç/denitrification, ðïõ ëáìâÜíåé ÷þñá óôï Ýäáöïò ìÝóù ôçò äñÜóçò ôùí ìé êñïïñãáíéóìþí ðïõ ðåñéÝ÷ïíôáé óå áõôü). Ðñïóäéïñéóôé êÝò ðáñÜìåôñïé ôçò åîÝëéîçò ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôç ãåùñãßá åßíáé ï áñéèìüò ôùí æþùí, ôï ýøïò ôçò ðáñáãùãÞò ãåùñãéêþí ðñïúüíôùí êáé ç êáôá íÜëùóç óõíèåôéêþí áæùôïý÷ùí ëéðáóìÜôùí. Ãéá ôç äéáìüñöùóç ôïõ ÓÁÅ Ýãéíáí ïé áêüëïõèåò ðáñá äï÷Ýò: � Óå ü,ôé áöïñÜ óôçí åîÝëéîç ôùí ãåùñãéêþí åêôÜóåùí ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 667 êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020, ïé ìåëëïíôéêÝò åêôéìÞóåéò âáóßóôçêáí óôéò ôÜóåéò ðïõ ðáñáôçñÞèçêáí êáôÜ ôçí ôå ëåõôáßá äåêáåôßá. ÓõãêåêñéìÝíá, èåùñÞèçêå üôé áýîçóç ôùí åêôÜóåùí èá õðÜñîåé ìüíï ãéá äýï åßäç êáëëéåñãåéþí (äåíäñþäåéò êáëëéÝñãåéåò êáé ñýæé, ìå ìÝóç åôÞóéá áýîç óç êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020 ôçò ôÜîçò ôïõ 0.4% êáé 2%), åíþ ïé åêôÜóåéò ôùí õðüëïéðùí êáëëéåñãåéþí (áñï ôñáßåò, ëá÷áíéêÜ, êôçíïôñïöéêÜ öõôÜ) èá ìåéùèïýí ìå ìÝ óï åôÞóéï ñõèìü ìåßùóçò ðïõ êõìáßíåôáé áðü 0.4% - 1.7% (áíÜëïãá ìå ôï åßäïò ôçò êáëëéÝñãåéáò). Ç óõíïëéêÞ êáë ëéåñãïýìåíç Ýêôáóç êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001-2020 ìåéþíå ôáé óõíïëéêÜ êáôÜ 3.8% (ç óõíïëéêÞ ìåßùóç êáôÜ ôçí ðå ñßïäï 1990-2000 Þôáí 1.6%, óýìöùíá ìå ôá óôïé÷åßá ôçò ÅÓÕÅ). � Óå ü,ôé áöïñÜ óôçí ðáñáãùãÞ ôùí ãåùñãéêþí ðñïúü íôùí (ìÝóù ôçò ïðïßáò õðïëïãßæïíôáé ïé ðïóüôçôåò ôùí ðáñáãüìåíùí ãåùñãéêþí õðïëåéììÜôùí êáé óôç óõíÝ ÷åéá, ìÝóù ôùí ôåëåõôáßùí, ïé åêðïìðÝò õðïîåéäßïõ ôïõ áæþôïõ áðü ôá ãåùñãéêÜ åäÜöç êáé ïé åêðïìðÝò õðïîåé äßïõ ôïõ áæþôïõ êáé ìåèáíßïõ áðü ôçí êáýóç ôùí ãåùñãé êþí õðïëåéììÜôùí), èåùñÞèçêå ìßá åîÝëéîç ôïõ äåßêôç ðáñáãùãéêüôçôáò (kg ðáñáãüìåíïõ ðñïúüíôïò áíÜ åêôÜ ñéï) áíÜëïãç ìå áõôÞí ôçò ôåëåõôáßáò äåêáåôßáò. Ìå âÜ óç ôçí åîÝëéîç ôïõ äåßêôç áõôïý áíÜ êáëëéåñãïýìåíï åß äïò êáé ôçí ðñüâëåøç ôùí åêôÜóåùí áíÜ åßäïò (âë. ðá ñáäï÷Þ ðáñáðÜíù), õðïëïãßæåôáé ç ãåùñãéêÞ ðáñáãùãÞ áíÜ åßäïò ãéá ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020. � Óå ü,ôé áöïñÜ óôçí åîÝëéîç ôïõ æùéêïý êåöáëáßïõ êá ôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020, ïé ìåëëïíôéêÝò åêôéìÞóåéò âá óßóôçêáí åðßóçò óôéò ôÜóåéò ðïõ ðáñáôçñÞèçêáí êáôÜ ôçí ôåëåõôáßá äåêáåôßá. Aýîçóç ôïõ áñéèìïý ôùí æþùí èåùñÞèçêå ãéá ôá áéãïðñüâáôá êáé ðïõëåñéêÜ (ìÝóç åôÞ óéá áýîçóç êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020 ôçò ôÜîçò ôïõ 0.3% - 0.4%), ï áñéèìüò ôùí ÷ïßñùí äéáôçñÞèçêå ðåñßðïõ óôáèåñüò óôá åðßðåäá ôïõ 2000, åíþ ìåßùóç èåùñÞèçêå ãéá ôá âïïåéäÞ (ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò ìåßùóçò ôçò ôÜîçò ôïõ 1.8% êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020). � Ç êáôáíïìÞ ôùí æùéêþí áðïâëÞôùí áíÜ óýóôçìá åðå îåñãáóßáò (áíáåñüâéá, õãñÞ, áðïèÞêåõóç êáé äéÜèåóç óôï Ýäáöïò ê.ëð.) äéáôçñÞèçêå ßäéá ìå áõôÞí ôçò ðåñéü äïõ 1990 - 2000. � Ôï ðïóïóôü ôùí ãåùñãéêþí õðïëåéììÜôùí ðïõ êáßãå ôáé óôïí áãñü èåùñåßôáé üôé ðáñáìÝíåé óôá åðßðåäá ôçò ðåñéüäïõ 1990 - 2000 (äçë. ôçò ôÜîçò ôïõ 25%). � Óå ü,ôé áöïñÜ óôçí êáôáíÜëùóç óõíèåôéêþí áæùôïý ÷ùí ëéðáóìÜôùí, Ýãéíå ç ðáñáäï÷Þ üôé êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020 èá óõíå÷éóôåß ç ìåßùóç ôçò ÷ñÞóçò ôïõò, ðïõ ðáñáôçñÞèçêå êáôÜ ôçí ðåñßïäï 1990 - 2000. ́Åôóé, ï ìÝ óïò åôÞóéïò ñõèìüò ìåôáâïëÞò ôçò óõíïëéêÞò ðïóüôç ôáò áæþôïõ ðïõ áðïôßèåôáé óôï Ýäáöïò ìÝóù ôçò ÷ñÞóçò óõíèåôéêþí áæùôïý÷ùí ëéðáóìÜôùí áíÝñ÷åôáé óå 1.4% êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2001 - 2020, åíþ ç ðïóüôçôá áæþôïõ ðïõ áðïôßèåôáé óôï Ýäáöïò åìöáíßæåôáé ìåéùìÝíç êáôÜ 36% ôï 2020 óå óýãêñéóç ìå ôï 2000. Ïé åêðïìðÝò ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü ôç ãå ùñãßá õðïëïãßæïíôáé ìå åöáñìïãÞ ôçò ìåèïäïëïãßáò ôïõ ÉPCC, óå óõíäõáóìü ìå ôéò ðáñáäï÷Ýò ðïõ áíáöÝñèçêáí ðáñáðÜíù. Ïé åêðïìðÝò Í2Ï êáé CH4 ãéá ôçí ðåñßoäï 1990 - 2020, åêöñáóìÝíá óå éóïäýíáìïõò ôüííïõò äéï îåéäßïõ ôïõ Üíèñáêá, ðáñïõóéÜæïíôáé óôá ÄéáãñÜììáôá 3.15 êáé 3.16 áíôéóôïß÷ùò. Ïé åêðïìðÝò N2O êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2000 - 2020 ìåéþíï íôáé, ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 0.6% êáé ç óõíïëéêÞ ìåßùóç óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 åßíáé ðåñßðïõ 11% ôï 2010 êáé 13% ôï 2020. Ôï 95% ðåñßðïõ ôùí åêðïìðþí N2O ðñïÝñ÷åôáé áðü ôá ãåùñãéêÜ åäÜöç. Ïé åêðïìðÝò CH4 êáôÜ ôçí ðåñßïäï 2000 - 2020 ìåéþíï íôáé åëáöñþò, ìå Ýíá ìÝóï åôÞóéï ñõèìü ôçò ôÜîçò ôïõ 0.02% êáé ç óõíïëéêÞ ìåßùóç óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 åßíáé ðå ñßðïõ 1.4% ôï 2010 êáé 2% ôï 2020. Ôï 81% ôùí åêðïìðþí CH4 ðñïÝñ÷åôáé áðü ôéò åíôåñéêÝò æõìþóåéò. Óå ü,ôé áöïñÜ óôéò óõíïëéêÝò åêðïìðÝò áåñßùí ôïõ èåñ ìïêçðßïõ áðü ôç ãåùñãßá, áõôÝò óçìåéþíïõí óõíïëéêÞ ìåßùóç êáôÜ 7.5% ôï 2010 (ðåñßðïõ 9670 ktn) êáé 9.4% ôï 2020 (9470 ktn) óå óýãêñéóç ìå ôï 1990 (ðåñßðïõ 10450 ktn). Ïé åêðïìðÝò áðü ôá ãåùñãéêÜ åäÜöç êáé ôéò åíôåñé êÝò æõìþóåéò ôùí æþùí áðïôåëïýí ðåñßðïõ ôï 60% êáé 30% ôùí óõíïëéêþí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü ôïí ôïìÝá áíôéóôïß÷ùò. 3.4.6 ÁëëáãÝò óôç ÷ñÞóç ãçò êáé äáóïðïíßá Ïé ðëÝïí óçìáíôéêÝò äñáóôçñéüôçôåò ôçò êáôçãïñßáò áõôÞò ðïõ áðïôåëïýí ðçãÝò åêðïìðÞò êõñßùò äéïîåéäßïõ ôïõ Üíèñáêá áëëÜ êáé Üëëùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ åß íáé: � Ïé áëëáãÝò ôïõ îõëáðïèÝìáôïò, ôçò äïìÞò êáé óýí èåóçò ôùí äáóþí êáé Üëëùí äáóéêþí åêôÜóåùí. � Ïé ìåôáôñïðÝò äáóþí, äáóéêþí åêôÜóåùí êáé ÷ïñôï ëßâáäùí. � Ç åãêáôÜëåéøç êáëëéåñãïýìåíùí åäáöþí. Èá ðñÝðåé íá óçìåéùèåß üôé êÜðïéåò áðü ôéò äñáóôçñéü ôçôåò áõôÝò åßíáé ðçãÝò åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêç ðßïõ åíþ êÜðïéåò Üëëåò ëåéôïõñãïýí ùò êáôáâüèñåò óýìöùíá ìå ôï ôåëéêü êåßìåíï ôùí ôå÷íéêþí ëåðôïìåñåé þí ðïõ åãêñßèçêå óôï ÌáñáêÝò ôï ÍïÝìâñéï ôïõ 2001. Ç åêôßìçóç ôçò åîÝëéîçò ôùí åêðïìðþí/ áðïññïöÞóåùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü äñáóôçñéüôçôåò ðïõ ó÷åôß æïíôáé ìå ôéò áëëáãÝò óôç ÷ñÞóç ãçò êáé ôç äáóïðïíßá åß íáé áñêåôÜ äýóêïëç êáé ðáñïõóéÜæåé óçìáíôéêü âáèìü áâåâáéüôçôáò. Ãéá ôçí ÅëëÜäá ç áâåâáéüôçôá åðéôåßíåôáé åî áéôßáò ôçò Ýëëåéøçò åéäéêþí óôïé÷åßùí áëëÜ êáé ôùí êå íþí óôç ÷ñïíéêÞ åîÝëéîç ôùí. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò ç åêôßìçóç åîÝëéîçò ôùí åêðïìðþí (ÄéÜãñáì ìá 3.16) áðü ôéò äñáóôçñéüôçôåò áõôÝò Ýãéíå óôç âÜóç éóôïñéêþí óôïé÷åßùí åíþ ëÞöèçóáí õðüøç ó÷åôéêÜ áðáé óéüäïîá óåíÜñéá åîÝëéîçò ôùí ðõñêáãéþí óôïí åëëáäéêü ÷þñï. ÓõãêåêñéìÝíá èåùñÞèçêå üôé ôçí åðüìåíç åéêïóá åôßá ïé äáóéêÝò ðõñêáãéÝò èá êáôáóôñÝöïõí áñéèìü åêôá ñßùí ßóï ìå ôï ìÝóï üñï ôùí ôåëåõôáßùí 10 åôþí ðñïóáõ îçìÝíï êáôÜ ìßá ôõðéêÞ áðüêëéóç. 3.5 ÓÕÍÏËÉÊÇ ÐÑÏÂËÅØÇ ÅÊÐÏÌÐÙÍ ÁÅÑÉÙÍ ÔÏÕ ÈÅÑÌÏÊÇÐÉÏÕ Ôá óõíïëéêÜ áðïôåëÝóìáôá ôçò ðñüâëåøçò ôùí åêðï ìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ãéá ôçí ðåñßïäï 2000 2020 ðáñïõóéÜæïíôáé óôïõò Ðßíáêåò 3.14 êáé 3.15. Óôï ðëáßóéï ôïõ Ðñùôïêüëëïõ ôïõ Êõüôï ïé åêðïìðÝò âÜóçò ôçò ÷þñáò (åêðïìðÝò 1990 ãéá ôá áÝñéá CO2, CH4 êáé Í2Ï êáé 1995 ãéá ôá f-gases) áíÝñ÷ïíôáé óå 108.4 Ìt CO2eq. Ç óõíïëéêÞ áýîçóç ôùí åêðïìðþí óå ó÷Ýóç ìå ôï Ýôïò âÜ óçò (óå kt CO2-equiv) åßíáé + 35.8% ôï 2010 êáé + 56.4% ôï 2020. Ï ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò áýîçóçò ôùí åêðïìðþí ôçí ðåñßïäï 2000 - 2020 åêôéìÜôáé óå 1.2%. Ï åíåñãåéáêüò ôïìÝáò áðïôåëåß ôç âáóéêÞ ðçãÞ åêðïìðþí ìå ðïóïóôü óõììåôï÷Þò ãýñù óôï 76 - 79% êáè� üëç ôçí ðåñßïäï ìå ëÝôçò. 668 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) Áðü ôá ðáñáðÜíù ðñïêýðôåé üôé áíáìÝíåôáé óçìáíôéêÞ áýîçóç ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôçí ðåñßïäï ìÝ÷ñé ôï 2020 êáé éäéáßôåñá óôïí åíåñãåéáêü ôï ìÝá. ÅðïìÝíùò, åßíáé áíáãêáßïò ï ó÷åäéáóìüò êáé ç õëï ðïßçóç åíüò óõíïëéêïý ðñïãñÜììáôïò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí óôï ïðïßï èá ðñïóäéïñßæïíôáé Üìåóïé áëëÜ êáé ìáêñïðñüèåóìïé óôü÷ïé. ¼ðùò åßíáé öáíåñü, ç äéáìüñ öùóç åíüò ôÝôïéïõ ðñïãñÜììáôïò èá ðñÝðåé íá äßíåé éäé áßôåñç Ýìöáóç óôïí ôïìÝá ôçò åíÝñãåéáò ðïõ áðïôåëåß ôç óçìáíôéêüôåñç ðçãÞ åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ. ÊÅÖÁËÁÉÏ 4. Åêôßìçóç äõíáìéêïý ìÝôñùí ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí 4.1 ÃÅÍÉÊÁ Óýìöùíá ìå ôá áðïôåëÝóìáôá ôïõ ÓÁÅ ãéá ôçí ÅëëÜäá, áíáìÝíåôáé óçìáíôéêÞ áýîçóç ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ãéá ôçí ðåñßïäï 2000 - 2020 (Ðßíáêáò 4.1). ÓõãêåêñéìÝíá: � Ç óõíïëéêÞ áýîçóç ôùí åêðïìðþí óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 (óå kt CO2-eq) åßíáé + 35.8% ôï 2010 êáé + 56.4% ôï 2020. Ï ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò áýîçóçò ôùí åêðïìðþí üëç ôçí ðåñßïäï 2000 - 2020 åêôéìÜôáé óå 1.2%. � Ï åíåñãåéáêüò ôïìÝáò áðïôåëåß ôç âáóéêÞ ðçãÞ åê ðïìðþí ìå ðïóïóôü óõììåôï÷Þò ðïõ áõîÜíåé áðü 76% ôï 1990 óå 79% ôï 2010 êáé ôï 2020. ËáìâÜíïíôáò õðüøç ôçí áíáìåíüìåíç óçìáíôéêÞ áýîç óç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ éäéáßôåñá óôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá, åßíáé áíáãêáßïò ï ó÷åäéáóìüò êáé ç õëïðïßçóç åíüò óõíïëéêïý ðñïãñÜììáôïò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí ìå óôü÷ï ôïí ðåñéïñéóìü ôçò áýîçóçò ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáé ôçí åêðëÞñùóç ôùí óôü÷ùí ðïõ ôßèåíôáé áðü ôï Ðñùôüêïëëï ôïõ Êõüôï. Óôéò åðüìåíåò ðáñáãñÜöïõò ðáñïõóéÜæåôáé áíáëõôé êüôåñá ìéá óåéñÜ ìÝôñùí ðïõ óôï÷åýïõí óôïí ðåñéïñé óìü ôùí åêðïìðþí áõôþí êáé ãßíåôáé åêôßìçóç ôïõ äõíá ìéêïý ôïõò. 4.2 ÄÕÍÁÔÅÓ ÅÐÅÌÂÁÓÅÉÓ ÌÅÉÙÓÇÓ ÅÊÐÏÌÐÙÍ Ç åðéëïãÞ ôùí ìÝôñùí ðïõ ðáñïõóéÜæïíôáé óôç óõíÝ ÷åéá Ýãéíå ìå êñéôÞñéá (á) ôçí ôå÷íïëïãéêÞ êáé åìðïñéêÞ ùñéìüôçôá ôùí äéáèÝóéìùí ôå÷íïëïãéþí þóôå íá åßíáé äõ íáôÞ ç Üìåóç ðñïþèçóÞ ôïõò, (â) ôçí Üìåóç êáé ìåôñÞóé ìç áðüäïóÞ ôïõò ùò ðñïò ôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áå ñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáé (ã) ôá éäéáßôåñá äéáñèñùôéêÜ ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôçò åëëçíéêÞò ïéêïíïìßáò êáé êïéíùíßáò. ¸ôóé, æçôÞìáôá ðïõ áíáöÝñïíôáé óôçí åíçìÝñùóç ôïõ êïéíïý ó÷åôéêÜ ìå ôçí ðñïóôáóßá ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò, ôçí áíáãêáéüôçôá ôçò åîïéêïíüìçóçò åíÝñãåéáò, ôçò ðñïþ èçóçò ôùí ÁÐÅ, ôïõ åëÝã÷ïõ ôùí ìåôáêéíÞóåùí êôë., êá èþò êáé óôçí ôñïðïðïßçóç ôùí åêðáéäåõôéêþí ðñïãñáì ìÜôùí óå üëåò ôéò âáèìßäåò äåí åîåôÜæïíôáé, ÷ùñßò áõôü íá óçìáßíåé üôé ç ðñïþèçóç ó÷åôéêþí äñÜóåùí äåí áðï ôåëåß âáóéêÞ ðñïûðüèåóç ãéá ôçí åðéôõ÷Þ åöáñìïãÞ ôùí ìÝôñùí. Ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ äõíáìéêïý ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí åîåôÜóôçêáí ðéèáíÜ ìÝôñá êõñßùò óôïí åíåñãåéáêü ôï ìÝá êáèþò êáé óôïõò ôïìåßò ôùí áðïññéììÜôùí, ôçò ãå ùñãßáò êáé ôùí âéïìç÷áíéêþí äéåñãáóéþí. Åéäéêüôåñá ãéá ôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá, åîåôÜóôçêáí ïé äõíáôüôçôåò åîïé êïíüìçóçò êáé õðïêáôÜóôáóçò êáõóßìùí óôïõò áêüëïõ èïõò ôïìåßò: � Ïéêéáêüò êáé ôñéôïãåíÞò ôïìÝáò � ÌåôáöïñÝò � Âéïìç÷áíßá � ÇëåêôñïðáñáãùãÞ Óôç óõíÝ÷åéá (ðáñ. 4.2.1 - 4.2.7) ðáñïõóéÜæïíôáé áíá ëõôéêÜ ôá ìÝôñá ðïõ åîåôÜóôçêáí, åíþ óôçí ðáñÜãñáöï 4.3 äßíïíôáé óõãêåíôñùôéêÜ ôá áðïôåëÝóìáôá ôùí äéáöü ñùí ìÝôñùí üóïí áöïñÜ óôï åíåñãåéáêü üöåëïò, óôç ìåß ùóç ôùí åêðïìðþí êáé óôç óýãêñéóÞ ôïõò ìå ôéò åêðï ìðÝò ôïõ ÓÁÅ ãéá ôá Ýôç 2005 êáé 2010 êáé ôïõ Ýôïõò âÜ óçò (1990). Åðéóçìáßíåôáé üôé ç áíÜëõóç ôïõ äõíáìéêïý ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí ðïõ ðáñïõóéÜæåôáé óôéò åðüìåíåò ðáñá ãñÜöïõò âáóßæåôáé óôçí áíåîÜñôçôç èåþñçóç êÜèå ìÝ ôñïõ ëáìâÜíïíôáò õðüøç ôá ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôïõ õðü åîÝôáóç óõóôÞìáôïò, ôïõò óõíôåëåóôÝò åêðïìðÞò ðïõ Ý÷ïõí ðñïóäéïñéóôåß, êáé õéïèåôþíôáò êáôÜ ôï äõíáôüí ôå÷íéêÜ åöéêôïýò âáèìïýò äéåßóäõóçò. Ïé áëëçëåðéäñÜ óåéò ìåôáîý ôùí ìÝôñùí, êáé ïé óõíïëéêÝò ìåéþóåéò åêðï ìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ðïõ åßíáé äõíáôüí íá åðé ôåõ÷èïýí ëüãù êáé ôçò õéïèÝôçóçò ñåáëéóôéêüôåñùí âáè ìþí õëïðïßçóçò ôùí ó÷åäéáæüìåíùí ðáñåìâÜóåùí, ðáñïõóéÜæïíôáé óôï ôÝëïò ôïõ ðáñüíôïò Êåöáëáßïõ. 4.2.1 Ïéêéáêüò êáé ÔñéôïãåíÞò ôïìÝáò Ç êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò óôïí ïéêéáêü êáé ôñéôïãåíÞ ôï ìÝá áíáìÝíåôáé íá ðáñïõóéÜóåé óçìáíôéêÞ áýîçóç (ðåñß ðïõ 1% åôçóßùò ãéá ôïí ïéêéáêü êáé 4,7% åôçóßùò ãéá ôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá ãéá ôçí ðåñßïäï 2000 - 2020). Ç ìåãÜëç áýîçóç óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá áðïäßäåôáé, êáôÜ êýñéï ëü ãï, óôç ìåãÜëç áíÜðôõîç ôùí êëÜäùí ôùí õðçñåóéþí, ôïõ åìðïñßïõ êáé ôïõ ôïõñéóìïý. Áíôßóôïé÷á, óçìáíôéêÞ åßíáé ç óõìâïëÞ áõôþí ôùí ôïìÝùí óôéò åêðïìðÝò áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ, ç ïðïßá õðåñâáßíåé ôï 2010 ôï 70% óå ó÷Ýóç ìå ôá åðßðåäá ôïõ 1990. Ç ìåãÜëç çëéêßá ôùí êôéñßùí, ï ÷áìçëüò âáèìüò äéåßó äõóçò ôùí áíáíåþóéìùí ðçãþí åíÝñãåéáò (ÁÐÅ), ï ÷áìç ëüò âáèìüò áðüäïóçò ôùí åíåñãåéáêþí óõóêåõþí ðïõ ÷ñçóéìïðïéïýíôáé êáé ç ìç ïñèïëïãéêÞ åíåñãåéáêÞ óõ ìðåñéöïñÜ, ïäçãïýí óôï óõìðÝñáóìá üôé õðÜñ÷åé Ýíá óçìáíôéêü äõíáìéêü åîïéêïíüìçóçò åíÝñãåéáò êáé ìåßù óçò ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ. Óôç óõíÝ ÷åéá ðáñïõóéÜæåôáé ôï äõíáìéêü åîïéêïíüìçóçò åíÝñãåé áò (ìå äéÜêñéóç óå èåñìéêÞ êáé çëåêôñéêÞ) êáé ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ (óå üñïõò CO2equiv) ãéá êÜèå ôïìÝá óå ó÷Ýóç ìå ôï ÓÁÅ. Ïé âáóéêïß Üîïíåò ðáñÝìâáóçò ðïõ åîåôÜóôçêáí åßíáé: 1. ÊÝëõöïò õöéóôÜìåíùí êôéñßùí. Ïé èåñìéêÝò áðþëåéåò ôïõ êåëýöïõò ôùí êôéñßùí êáèïñßæïõí ôçí êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò ãéá ôç äéáôÞñçóç ôùí åðéèõìçôþí óõíèçêþí Üíåóçò ìÝóá óå áõôü. Ç ìåãÜëç çëéêßá ôùí êôéñßùí êáôïé êßáò óõíåðÜãïíôáé ôçí ýðáñîç ìåãÜëïõ áñéèìïý êôéñßùí ìå êáêÞ Ýùò ìÝôñéá èåñìéêÞ óõìðåñéöïñÜ. Áõôü Ý÷åé ùò áðïôÝëåóìá ôçí õøçëÞ êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò ãéá ôç äéá ôÞñçóç ôùí åðéèõìçôþí óõíèçêþí Üíåóçò Þ ôï ÷áìçëü åðßðåäï óõíèçêþí Üíåóçò. Ôá ìÝôñá ðïõ åîåôÜóôçêáí åßíáé: � Âåëôßùóç èåñìéêÞò óõìðåñéöïñÜò êôéñßùí ïéêéáêïý ôïìÝá (ÌÝôñï ÏÔ1). Ôï ìÝôñï áöïñÜ óôç ìüíùóç ïñï öÞò óå êôßñéá ìå Ýôïò êáôáóêåõÞò ðñéí ôï 1979 (áìüíùôá êôßñéá). ÓõãêåêñéìÝíá ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ óôï ÷ñïíé êü ïñßæïíôá ôïõ 2010 áöïñÜ óôç ìüíùóç ôïõ 6% ôùí áìü íùôùí êôéñßùí ðïõ äéáèÝôïõí êåíôñéêÞ èÝñìáíóç êáé ôïõ 16% ôùí áìüíùôùí êôéñßùí ðïõ äåí äéáèÝôïõí êåíôñéêÞ èÝñìáíóç. ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðï öÝñåé ôï 2010 30 ktoe èåñìéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 95 ktn CO2-equiv. ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 669 � Âåëôßùóç èåñìéêÞò óõìðåñéöïñÜò êôéñßùí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá (ÌÝôñï ÏÔ2). ÅîåôÜóôçêå êáôÜ êýñéï ëüãï ç ðñï óèÞêç äéðëþí õáëïóôáóßùí. Ç åîïéêïíüìçóç åíÝñãåéáò ðïõ åðéôõã÷Üíåôáé åîáñôÜôáé áðü ôç ÷ñÞóç ôïõ êôéñßïõ (ãñáöåßá, êáôáóôÞìáôá êôë), êáé êõìáßíåôáé áðü 20% Ýùò 50% áíÜ êôßñéï. Ï âáèìüò äéåßóäõóçò äéáöïñïðïéåßôáé áíÜëïãá ìå ôï åßäïò ôçò ÷ñÞóçò êáé ïñßæåôáé ãéá ôï 2010 óôï 5% ôùí áìüíùôùí êôéñßùí ôïõ åìðïñéêïý ôïìÝá êáé óôï 9% ôùí áìüíùôùí êôéñßùí ôïõ äçìüóéïõ ôïìÝá. Åêôé ìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝñåé 2 ktoe èåñ ìéêü üöåëïò êáé 1 ktoe çëåêôñéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 11 ktn CO2-equiv. 2. Åíåñãåéáêüò åîïðëéóìüò èÝñìáíóçò êáé äñïóéóìïý. Ç êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò ãéá êåíôñéêÞ èÝñìáíóç áðïôå ëåß Ýíá óçìáíôéêü ìÝñïò ôçò óõíïëéêÞò êáôáíÜëùóçò åíÝñãåéáò óôïí ïéêéáêü êáé ôñéôïãåíÞ ôïìÝá. Ç êáôáíÜëù óç áõôÞ åîáñôÜôáé ôüóï áðü ôï åðßðåäï èåñìïìüíùóçò ôïõ êôéñßïõ, üóï êáé áðü ôá ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôïõ óõóôÞ ìáôïò ëÝâçôáò - êáõóôÞñáò. Óå ðïëëÝò ðåñéðôþóåéò êáé åéäéêÜ óå êôßñéá ìå åëëéðÞ óõíôÞñçóç, ï âáèìüò áðüäï óçò ôùí óõóôçìÜôùí êåíôñéêÞò èÝñìáíóçò åßíáé ðïëý ÷á ìçëüò. Ôáõôü÷ñïíá, ç êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò ãéá êëéìáôéóìü (éäéáßôåñá óôïí ôïìÝá ôùí õðçñåóéþí) áõîÜíåôáé äéå èíþò. Ç áõîçôéêÞ áõôÞ ôÜóç áíáìÝíåôáé íá óõíå÷éóèåß ôá åðüìåíá ÷ñüíéá ùò áðïôÝëåóìá ôçò âåëôßùóçò ôïõ âéïôé êïý åðéðÝäïõ ðïõ óõíåðÜãåôáé ôçí áýîçóç ôïõ åðéðÝäïõ ôùí óõíèçêþí Üíåóçò áëëÜ êáé ôçò ÷ñÞóçò ðåñéóóüôå ñùí ìç÷áíçìÜôùí/ óõóêåõþí. Ç áõîçìÝíç áõôÞ êáôáíÜ ëùóç óõíåéóöÝñåé ü÷é ìüíï óôçí áýîçóç ôùí åêðïìðþí áëëÜ êáé óôç äçìéïõñãßá ðñïâëçìÜôùí óôï çëåêôñéêü äß êôõï, êáèþò óõìðßðôåé ìå ôç æþíç ôïõ öïñôßïõ áé÷ìÞò ôïõ óõóôÞìáôïò. ÅðéðëÝïí, ç ñáãäáßá áýîçóç ôçò æÞôçóçò áõôþí ôùí óõóôçìÜôùí ïäÞãçóå, óå ðïëëÝò ðåñéðôþóåéò óå åãêáôáóôÜóåéò óõóôçìÜôùí ÷ùñßò ìåëÝôç åãêáôÜóôá óçò Þ Ýóôù êÜðïéïõò ãåíéêïýò êáíüíåò äéáóôáóéïëüãç óçò êáé ôïðïèÝôçóçò. Ôá ìÝôñá ðïõ åîåôÜóôçêáí åßíáé: � ÓõíôÞñçóç ëåâÞôùí êåíôñéêÞò èÝñìáíóçò (ÌÝôñï ÏÔ3). Ç óõíôÞñçóç ôùí åãêáôáóôÜóåùí êåíôñéêÞò èÝñ ìáíóçò óå åôÞóéá âÜóç (êáôÜ ôçí Ýíáñîç ôçò ðåñéüäïõ èÝñìáíóçò), ìðïñåß íá ïäçãÞóåé óå âåëôßùóç ôïõ âáè ìïý áðüäïóçò, ìÝ÷ñé êáé 10%, áíÜëïãá ìå ôç êáôÜóôáóç ôïõ ëÝâçôá ðñéí ôçí ðñáãìáôïðïßçóç ôçò óõíôÞñçóçò. Ï âáèìüò äéåßóäõóçò êáèïñßæåôáé ãéá ôï 2010 óôï 49% ôùí õöéóôÜìåíùí åãêáôáóôÜóåùí ôïõ ïéêéáêïý ôïìÝá, åíþ óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá ç äéåßóäõóç áõôÞ ðñïóåããßæåé ôï 7% ôùí åãêáôáóôÜóåùí óå êôßñéá ãñáöåßùí, ôï 16% óå îå íïäï÷åßá, ôï 3% óå åãêáôáóôÜóåéò ôïõ åìðïñéêïý ôïìÝá êáé ôï 26% óôá äçìüóéá êôßñéá. ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝñåé 41 ktoe èåñìéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 130 ktn CO2-equiv. � ÁíôéêáôÜóôáóç ëåâÞôùí êåíôñéêÞò èÝñìáíóçò (ÌÝ ôñï ÏÔ4). ÅîåôÜæåôáé ç áíôéêáôÜóôáóç åãêáôáóôÜóåùí ìåãÜëçò çëéêßáò (üðïõ âåëôéùôéêÝò ðáñåìâÜóåéò äåí Ý÷ïõí óçìáíôéêÜ áðïôåëÝóìáôá) ìå íÝïõò õøçëïý âáè ìïý áðüäïóçò. Ï âáèìüò äéåßóäõóçò ïñßæåôáé óôï 5% ôùí õöéóôÜìåíùí ôï 2010 åãêáôáóôÜóåùí êåíôñéêÞò èÝñ ìáíóçò ãéá ôïí ïéêéáêü ôïìÝá, åíþ ïé áíôßóôïé÷ïé âáèìïß äéåßóäõóçò óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá êáèïñßæïíôáé ùò åîÞò: ãñáöåßá 2%, îåíïäï÷åßá 4%, åìðüñéï 1% êáé äçìüóéïò ôïìÝáò 6%. ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðï öÝñåé ôï 2010 19 ktoe èåñìéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 61 ktn CO2-equiv. � Óêéáóìüò, áíåìéóôÞñåò ïñïöÞò, íõ÷ôåñéíüò áåñéóìüò (ÌÝôñï ÏÔ5). ÅêôéìÜôáé üôé ìå ôç ÷ñÞóç êáôÜëëçëùí ôå÷íé êþí çëéïðñïóôáóßáò (ð.÷. áíïé÷ôü÷ñùìá åîùôåñéêÜ åðé ÷ñßóìáôá, åãêáôÜóôáóç ôåíôþí êôë.) åßíáé äõíáôÞ ç ìåßùóç ôïõ øõêôéêïý öïñôßïõ åíüò êôéñßïõ êáôÜ 30%. Ôï ìÝôñï åöáñìüæåôáé óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá êáé ðéï óõãêåêñéìÝíá óå êôßñéá ôïõ äçìüóéïõ ôïìÝá (30% äéåßóäõóç), óå îåíïäï ÷åßá (20% äéåßóäõóç) êáé óôá ëïéðÜ êôßñéá ôïõ ôñéôïãåíÞ ôï ìÝá (10% äéåßóäõóç). ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝñåé 5 ktoe çëåêôñéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 57 ktn CO2-equiv. � ×ñÞóç áðïäïôéêüôåñùí óõóêåõþí êëéìáôéóìïý (ÌÝ ôñï ÏÔ6). Ç åîïéêïíüìçóç åíÝñãåéáò áíÜ óõóêåõÞ åêôé ìÜôáé óå 20% ðåñßðïõ äåäïìÝíïõ üôé óôçí áãïñÜ êõêëï öïñïýí Þäç óõóêåõÝò ìå êáôáíÜëùóç ìéêñüôåñç áðü ôï ìÝóï üñï óå ðïóïóôü áðü 10% Ýùò 30%. Ç ÷ñÞóç ôùí íÝ ùí ìïíÜäùí õøçëÞò áðüäïóçò ðñïóäéïñßæåôáé ãéá ôï 2010 óôï 18% ôùí åãêáôåóôçìÝíùí ìïíÜäùí óôïí ïéêéá êü ôïìÝá, åíþ ïé áíôßóôïé÷åò äéåéóäýóåéò óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá ðñïóäéïñßæïíôáé óå: ãñáöåßá 8%, îåíïäï÷åßá 9%, åìðüñéï 5%, äçìüóéïò ôïìÝáò 7%. ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñ ìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝñåé 11 ktoe çëåêôñéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 116 ktn CO2 equiv. 3. ÇëåêôñéêÝò óõóêåõÝò êáé öùôéóìüò. Ç áýîçóç ôïõ âéïôéêïý åðéðÝäïõ åß÷å ùò áðïôÝëåóìá ôç ÷ñÞóç ðåñéó óüôåñùí çëåêôñéêþí óõóêåõþí óôïí ïéêéáêü ôïìÝá, êÜôé ðïõ áíáìÝíåôáé íá óõíå÷éóôåß êáé óôï ìÝëëïí. ÅðéðëÝïí, óôá êôßñéá ôïõ ôñéôïãåíÞ ôïìÝá áíáìÝíåôáé ìéá óõíå÷Þò áýîçóç ôïõ åîïðëéóìïý. Ï ôå÷íçôüò öùôéóìüò áðïôåëåß ìéá óçìáíôéêÞ óõíéóôþ óá ôçò óõíïëéêÜ êáôáíáëéóêüìåíçò åíÝñãåéáò óôá êôßñéá êáé ðñïóäéïñßæåé óå ìåãÜëï âáèìü ôï åíåñãåéáêü êüóôïò ôïõ êôéñßïõ (éäéáßôåñá óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá). Ôá åðßðåäá ôå÷íçôïý öùôéóìïý ðïõ áðáéôïýíôáé åîáñôþíôáé áðü ôç ÷ñÞóç ôïõ êôéñßïõ êáé êáèïñßæïíôáé óå ìåãÜëï âáèìü áðü ôï ó÷åäéáóìü ôïõ êôéñßïõ. ÁðïôÝëåóìá ôïõ ó÷åäéáóìïý, ôüóï óå åðßðåäï êôéñßïõ üóï êáé óå ðïëåïäïìéêü åðßðåäï, åßíáé ç ýðáñîç ÷þñùí ìå ìåãÜëá âÜèç, ç ýðáñîç ìéêñþí áíïéãìÜôùí, ç óêßáóç áðü ãåéôïíéêÜ êôßñéá êôë. Ç èåùñç ôéêÜ ðëÝïí åíäåäåéãìÝíç ëýóç ôçò áýîçóçò ôïõ öõóéêïý öùôéóìïý (ð.÷. ìå ôçí áýîçóç ôùí áíïéãìÜôùí) Ý÷åé ùò áðïôÝëåóìá ôçí áýîçóç ôùí èåñìéêþí áðùëåéþí ôïõ êôé ñßïõ, ïðüôå áõîÜíåôáé êáé ç êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò ãéá èÝñìáíóç ÷þñùí. ¸ôóé, ç áîéïðïßçóç ôçò äùñåÜí ðáñå ÷üìåíçò çëéáêÞò åíÝñãåéáò áðïôåëåß Ýíá óýíèåôï ðñü âëçìá, ç ìåëÝôç ôïõ ïðïßïõ äåí ìðïñåß íá ãßíåé ìå ãåíé êïýò üñïõò. Ôá ìÝôñá ðïõ åîåôÜóôçêáí åßíáé: � ×ñÞóç áðïäïôéêüôåñùí çëåêôñéêþí óõóêåõþí (ÌÝ ôñï ÏÔ7). Ôï ìÝôñï èåùñåßôáé üôé åöáñìüæåôáé ìüíï óôïí ïéêéáêü ôïìÝá êáèþò ç ðïéêéëßá ôùí óõóêåõþí ðïõ ÷ñçóé ìïðïéïýíôáé óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá äåí åðéôñÝðåé ôçí áíá ëõôéêÞ ðáñïõóßáóÞ ôïõò. Ç ðåñáéôÝñù äéåßóäõóç óõ óêåõþí õøçëÞò áðüäïóçò åêôéìÜôáé ãéá ôï 2010 óå 18 37% ôïõ óõíüëïõ ôùí óõóêåõþí áíÜ êáôçãïñßá (ðëõíôÞ ñéá, óõóôÞìáôá åéêüíáò Þ÷ïõ, ê.ëð.). ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝñåé 26 ktoe çëåêôñéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 291 ktn CO2-equiv. 670 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) � ×ñÞóç ëáìðôÞñùí õøçëÞò áðüäïóçò (ÌÝôñï ÏÔ8). Óôïõò ëáìðôÞñåò õøçëÞò áðüäïóçò (á) õðÜñ÷ïõí åíóù ìáôùìÝíá üñãáíá áöÞò êáé ëåéôïõñãßáò, (â) ôï óôïé÷åßï óýíäåóçò ìå ôï íôïõß åßíáé ßäéï áêñéâþò ìå ôïõò êïéíïýò ëáìðôÞñåò, (ã) ç äéÜñêåéá æùÞò åßíáé ìÝ÷ñé êáé ïêôáðëÜ óéá ôùí óõìâáôéêþí ëáìðôÞñùí êáé (ä) ç êáôáíÜëùóç åíÝñãåéáò åßíáé ôï 25% ôçò êáôáíÜëùóçò åíüò óõìâáôé êïý ëáìðôÞñá. Ï âáèìüò äéåßóäõóçò ôïõ ìÝôñïõ ïñßæåôáé ãéá ôï 2010 óôï 45% ôïõ óõíüëïõ ôùí ëáìðôÞñùí óôïí ïé êéáêü ôïìÝá, åíþ óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá ç äéåßóäõóç åßíáé 37% (óçìåéþíåôáé üôé óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá Þäç óôï ÓÁÅ õðÜñ÷åé óçìáíôéêÞ äéåßóäõóç ëáìðôÞñùí õøçëÞò áðü äïóçò). ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝ ñåé 134 ktoe çëåêôñéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðï ìðþí áíÝñ÷åôáé óå 1467 ktn CO2-equiv. � Áõôïìáôéóìïß óôï öùôéóìü (ÌÝôñï ÏÔ9). ÊÜèå åãêá ôÜóôáóç öùôéóìïý ìðïñåß íá åîïðëéóôåß ìå óõóôÞìáôá áíß÷íåõóçò ðáñïõóßáò, ðïõ óêïðü Ý÷ïõí íá èÝôïõí óå ëåé ôïõñãßá ôïõò ëáìðôÞñåò áíÜëïãá ìå ôçí ðáñïõóßá Þ ü÷é áíèñþðùí óôï ÷þñï. Åðßóçò, åßíáé äõíáôÞ ç ôïðïèÝôçóç áéóèçôÞñùí ìÝôñçóçò öùôåéíÞò Ýíôáóçò, Ýôóé þóôå íá áíÜâïõí ôüóá öþôá ðïõ óå óõíäõáóìü ìå ôï öõóéêü öù ôéóìü íá ðáñÝ÷ïõí éêáíïðïéçôéêÝò óõíèÞêåò öùôéóìïý. Ç åîïéêïíüìçóç ðïõ åðéôõã÷Üíåôáé åßíáé ôçò ôÜîçò ôïõ 20% áíÜ åãêáôÜóôáóç áõôïìáôéóìïý, êáé ï âáèìüò äéåßóäõóçò ðïõ ïñßæåôáé ãéá ôï 2010 áíÝñ÷åôáé óå 5% ôïõ óõíüëïõ ôùí êôéñßùí ôïõ ôñéôïãåíÞ ôïìÝá. ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝñåé 2 ktoe çëåêôñéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßù óç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 23 ktn CO2-equiv. 4. Áíáíåþóéìåò ðçãÝò åíÝñãåéáò óôïí ïéêéáêü êáé ôñéôï ãåíÞ ôïìÝá. Ïé ÁÐÅ áíáãíùñßæïíôáé óÞìåñá ùò ìéá óç ìáíôéêÞ åíáëëáêôéêÞ ëýóç üóïí áöïñÜ óôçí ðáñáãùãÞ åíÝñãåéáò êáé óôçí áíôéìåôþðéóç ôùí Ýíôïíùí ðåñéâáë ëïíôéêþí ðñïâëçìÜôùí. Áí êáé ôï åêìåôáëëåýóéìï äõíá ìéêü ôùí ÁÐÅ óôïí åëëçíéêü ÷þñï åßíáé éäéáßôåñá óçìá íôéêü, ï âáèìüò áîéïðïßçóÞò ôïõ åßíáé ìÜëëïí ÷áìçëüò, ìå ôçí åîáßñåóç ôçò ÷ñÞóçò çëéáêþí óõëëåêôþí. Ùóôü óï, ç äñáóôçñéïðïßçóç ôùí åðåíäõôþí ãéá åöáñìïãÝò ÁÐÅ óôçí çëåêôñïðáñáãùãÞ óôá ðëáßóéá ôïõ Åðé÷åéñç óéáêïý ÐñïãñÜììáôïò ÅíÝñãåéáò äçìéïõñãåß èåôéêÝò ðñïïðôéêÝò ãéá ôçí áíÜðôõîÞ ôïõò. Ôá ìÝôñá ðïõ åîåôÜóôçêáí åßíáé: � Çëéáêïß óõëëÝêôåò ãéá èÝñìáíóç íåñïý (ÌÝôñï ÏÔ10). Ç ÷ñÞóç çëéáêþí óõëëåêôþí ãéá èÝñìáíóç íåñïý (èåñìïóéöùíéêÜ óõóôÞìáôá) åßíáé ç ðëÝïí äéáäåäïìÝíç åöáñìïãÞ ÁÐÅ óôïí åëëçíéêü ÷þñï. Ç õöéóôÜìåíç óõì ìåôï÷Þ ôçò çëéáêÞò åíÝñãåéáò óôçí êÜëõøç ôùí áíáãêþí èÝñìáíóçò íåñïý óôïí ïéêéáêü ôïìÝá áíÝñ÷åôáé óôï 22% ôùí óõíïëéêþí áíáãêþí, åíþ ï óôü÷ïò ðïõ ôßèåôáé óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò áöïñÜ óôçí êÜëõøç ôï 2010 ôïõ 35% ôçò æÞôçóçò åíÝñãåéáò ãéá èÝñìáíóç íåñïý óôïí ïéêéáêü ôïìÝá áðü çëéáêïýò óõëëÝêôåò (èåñìïóé öùíéêÜ óõóôÞìáôá). Ãéá êôßñéá êáôïéêßáò ìå ðåñéóóüôå ñïõò áðü ôñåéò ïñüöïõò åîåôÜæåôáé åðéðñüóèåôá ç ðåñß ðôùóç ôùí êåíôñéêþí çëéáêþí óõóôçìÜôùí. Ï óôü÷ïò ðïõ ôßèåôáé óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò ãéá êå íôñéêÜ çëéáêÜ óõóôÞìáôá åßíáé éäéáßôåñá öéëüäïîïò êáé áöïñÜ óôçí êÜëõøç ôïõ 10% ôçò æÞôçóçò åíÝñãåéáò ôï 2010 ãéá èÝñìáíóç íåñïý óôïí ïéêéáêü ôïìÝá. ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ óõíïëéêÜ èá áðïöÝñåé 115 ktoe çëåêôñéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 1258 ktn CO2-equiv. � Çëéáêïß óõëëÝêôåò ãéá èÝñìáíóç ÷þñùí êáé íåñïý (ÌÝôñï ÏÔ11). Ïé çëéáêïß óõëëÝêôåò ãéá èÝñìáíóç ÷þñùí êáé íåñïý èá ðñÝðåé íá ÷ñçóéìïðïéïýíôáé ìüíï ùò âïç èçôéêÜ óõóôÞìáôá óôï óõìâáôéêü óýóôçìá èÝñìáíóçò. Åðßóçò, ç ÷ñÞóç ôïõò êñßíåôáé óêüðéìç ìüíï óå êôßñéá ìå ÷áìçëÝò èåñìéêÝò áðþëåéåò. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò õéïèåôåßôáé âáèìüò äéåßóäõóçò 0,5% åðß ôïõ óõíüëïõ ôùí íïéêïêõñéþí ôï 2010. ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñ ìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝñåé 6 ktoe èåñìéêü üöåëïò êáé 2 ktoe çëåêôñéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 44 ktn CO2-equiv. � ÖùôïâïëôáúêÜ óõóôÞìáôá (roof-top) óå óýíäåóç ìå ôï çëåêôñéêü äßêôõï (ÌÝôñï ÏÔ12). Ôá öùôïâïëôáúêÜ èåù ñïýíôáé ôá éäáíéêÜ óõóôÞìáôá åíåñãåéáêÞò ìåôáôñïðÞò êáèþò (á) ÷ñçóéìïðïéïýí ôçí ðëÝïí äéáèÝóéìç ðçãÞ åíÝñ ãåéáò óôïí ðëáíÞôç, (â) êáôáóêåõÜæïíôáé áðü ôï äåýôåñï ðéï äéáäåäïìÝíï óôïé÷åßï óôïí öëïéü ôçò ãçò, (ã) äåí Ý÷ïõí êéíïýìåíá ìÝñç êáé (ä) ðáñÜãïõí çëåêôñéóìü, ðïõ áðïôå ëåß ôçí ðéï ÷ñÞóéìç ìïñöÞ åíÝñãåéáò. Ùóôüóï, ï ÷áìçëüò âáèìüò áðüäïóçò êáé ôï õøçëü êüóôïò äåí åõíïïýí ôçí åõñåßá ÷ñÞóç ôïõò. Ôá öùôïâïëôáúêÜ óõóôÞìáôá áðåõèýíïíôáé óå ðåñéï÷Ýò åöáñìïãþí, üðïõ ôï õøçëü êü óôïò ôïõò äåí áðïôåëåß óçìáíôéêü åìðüäéï (ð.÷. Ýëëåéøç Þ õøçëü êüóôïò åíáëëáêôéêþí ìåèüäùí ðáñï÷Þò åíÝñãåé áò). Ôá ôåëåõôáßá ÷ñüíéá åêäçëþíåôáé Ýíôïíï åíäéáöÝñïí ãéá ôçí åöáñìïãÞ äéáóõíäåäåìÝíùí öùôïâïëôáúêþí óå êôßñéá (ïñïöÝò, ðñïóüøåéò). ¸ôóé, åîåôÜæåôáé ç åãêáôÜ óôáóç óõóôçìÜôùí óõíïëéêÞò éó÷ýïò 5 MW ôï 2010 óå ïñïöÝò êôéñßùí ôïõ ôñéôïãåíÞ ôïìÝá. ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñ ìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝñåé 1 ktoe çëåêôñéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 8 ktn CO2-equiv. � ÔçëåèÝñìáíóç ìå âéïìÜæá (ÌÝôñï ÏÔ13). Ç âéïìÜæá ìðïñåß íá åßíáé åêìåôáëëåýóéìç ôüóï óå åðßðåäï êôéñßïõ üóï êáé óå åðßðåäï ïéêéóìïý. Ç áíôßóôïé÷ç ôå÷íïëïãßá êáé óôá äýï åðßðåäá åßíáé þñéìç ìå ðïëëÜ ðáñáäåßãìáôá óýã÷ñïíùí åöáñìïãþí èÝñìáíóçò êôéñßùí Þ ïéêéóôéêþí óõíüëùí ìÝóù ôçëåèÝñìáíóçò. Ùò ðñþôç ýëç ìðïñåß íá ÷ñçóéìïðïéçèïýí åßôå äáóéêÜ åßôå áãñïôéêÜ õðïëåßììáôá. Åôóé, ôï ìÝôñï áöïñÜ óôçí åãêáôÜóôáóç ôï 2010 åðéðëÝ ïí 200 MWth ôÝôïéùí óõóôçìÜôùí. ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñ ìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝñåé 3 ktoe èåñìéêü üöåëïò, 9 ktoe çëåêôñéêü üöåëïò åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ ÷åôáé óå 318 ktn CO2-equiv. 5. Öõóéêü áÝñéï. Ç ÷ñÞóç ôïõ öõóéêïý áåñßïõ äéåèíþò áõîÜíåé óõíå÷þò ëüãù ôùí åíåñãåéáêþí êáé ðåñéâáëëï íôéêþí ðëåïíåêôçìÜôùí ðïõ ðáñïõóéÜæåé Ýíáíôé ôùí õãñþí êáé óôåñåþí êáõóßìùí. Ç äéåßóäõóç ôïõ öõóéêïý áåñßïõ óôïí ïéêéáêü êáé ôñéôïãåíÞ ôïìÝá óôçí ÅëëÜäá âñßóêåôáé óôá ðñþôá óôÜäéá êáèþò äåí Ý÷åé ïëïêëçñùèåß ç êáôáóêåõÞ ôùí äéêôýùí äéáíïìÞò. ÅîåôÜóôçêáí ôá áêüëïõèá ìÝôñá: � ÁõîçìÝíç ÷ñÞóç öõóéêïý áåñßïõ ãéá èÝñìáíóç ÷þ ñùí (ÌÝôñï ÏÔ14). Ç ðñïþèçóç åíüò ôá÷ýôåñïõ ñõèìïý äéåßóäõóçò ôïõ öõóéêïý áåñßïõ óôïí ïéêéáêü êáé ôñéôïãå íÞ ôïìÝá ãéá èÝñìáíóç ÷þñùí, áðïôåëåß ôï ðñþôï ìÝôñï ðïõ åîåôÜæåôáé. Ðéï óõãêåêñéìÝíá èåùñåßôáé üôé ìå ôï ìÝ ôñï áõôü èá áõîçèåß ç êáôáíÜëùóç öõóéêïý áåñßïõ ãéá èÝñìáíóç ÷þñùí ôï 2010 êáôÜ 5% óôïí ïéêéáêü ôïìÝá (32 ktoe) êáé êáôÜ 15% óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá (23 ktoe). Åêôé ìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ èá áðïöÝñåé 11 ktoe èåñìéêü üöåëïò, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 82 ktn CO2-equiv. ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 671 � ×ñÞóç öõóéêïý áåñßïõ ãéá äñïóéóìü (ÌÝôñï ÏÔ15). Ôï öõóéêü áÝñéï ìðïñåß íá ÷ñçóéìïðïéçèåß ãéá ôï äñïóé óìü êôéñßùí óå óõóôÞìáôá ðïõ åñãÜæïíôáé ìå âÜóç ôïí êýêëï áðïññüöçóçò Þ ìå ôç ÷ñÞóç ìç÷áíþí öõóéêïý áå ñßïõ ðïõ êéíïýí ôïõò óõìðéåóôÝò øõêôþí êýêëïõ ìç÷áíé êÞò óõìðßåóçò. Ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ äõíáìéêïý åîïéêï íüìçóçò åíÝñãåéáò êáé ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ, èåùñÞèçêå ðåñáéôÝñù äéåßóäõóç ôïõ áåñßïõ óôï ÷ñïíéêü ïñßæïíôá ôïõ 2010 êáôÜ 84 ktoe óå áõ ôÞ ôçí êáôçãïñßá. Ôï ìÝôñï èá åöáñìïóèåß ìüíï óôïí ôñé ôïãåíÞ ôïìÝá, êáé åêôéìÜôáé üôé èá áðïöÝñåé 28 ktoe çëå êôñéêü üöåëïò åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áíÝñ÷åôáé óå 106 ktn CO2-equiv. 4.2.2 ÌåôáöïñÝò Óýìöùíá ìå ôá áðïôåëÝóìáôá ôïõ ÓÁÅ ç ðñïâëåðüìå íç áýîçóç ôçò êáôáíÜëùóçò åíÝñãåéáò óôïí ôïìÝá ôùí ìåôáöïñþí åßíáé óçìáíôéêÞ êáôÜ ôçí åîåôáæüìåíç ÷ñïíé êÞ ðåñßïäï (+53% ôï 2020 óå ó÷Ýóç ìå ôï 2000). ÊáôÜ óõ íÝðåéá óçìáíôéêÞ åßíáé êáé ç áýîçóç ôùí åêðïìðþí áå ñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôïí ôïìÝá ôùí ìåôáöïñþí. ÓõãêåêñéìÝíá, åêôéìÜôáé áýîçóç ôùí åêðïìðþí ìå ìÝóï åôÞóéï ñõèìü áýîçóçò ôçò ôÜîçò ôïõ 2.4% ãéá ôçí ðåñßï äï 2000 - 2020 (áðü 19.7 Ìtn ôï 2000 óå 31.5 Ìtn ôï 2020). Ïé âáóéêïß ñýðïé ðïõ åêðÝìðïíôáé, óå ó÷Ýóç ìå ôï öáéíü ìåíï ôïõ èåñìïêçðßïõ, åßíáé ôï CO2 êáé ôï N22O, ç óõì ìåôï÷Þ ôïõ ïðïßïõ áíáìÝíåôáé áõîçôéêÞ ëüãù ôçò äéåßó äõóçò ôùí êáôáëõôéêþí ï÷çìÜôùí. Ôá ìÝôñá ðïõ ìðïñïýí íá åöáñìïóôïýí ãéá ôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí óôïí ôïìÝá ôùí ìåôáöïñþí ìðïñïýí íá äéáêñéèïýí óå ôñåéò êáôçãïñßåò: óå áõôÜ ðïõ áöïñïýí óôá ï÷Þìáôá, óå áõôÜ ðïõ áöïñïýí óôç äéá÷åßñéóç ôïõ óõóôÞìáôïò ôùí ìåôáöïñþí êáé óå áõôÜ ðïõ áöïñïýí óôç ÷ñÞóç íÝùí êáõóßìùí (ð.÷. âéïêáýóéìá, ÷ñÞóç öõóé êïý áåñßïõ, ê.ëð.). 1. ÅðåìâÜóåéò óôá ï÷Þìáôá. Ôá ìÝôñá ðïõ áíáöÝñïíôáé óôá ï÷Þìáôá áöïñïýí ìüíï óå åðéìÝñïõò âåëôéþóåéò ôçò áðüäïóçò. ÓõãêåêñéìÝíá, ç âáóéêÞ ðáñÝìâáóç ðïõ åîå ôÜóèçêå óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò áöïñÜ óôç: � ÓõíôÞñçóç áõôïêéíÞôùí êáé öïñôçãþí (ÌÝôñï Ì1). Óýìöùíá ìå ôéò åðéêñáôïýóåò óõíèÞêåò óõíôÞñçóçò ôùí áõôïêéíÞôùí, ç óùóôÞ êáé óõóôçìáôéêÞ óõíôÞñçóç ôïõ óõóôÞìáôïò áíÜöëåîçò ôïõ êéíçôÞñá êáé ôïõ óõóôÞìá ôïò ìåôÜäïóçò êáé ðÝäéóçò êßíçóçò ìðïñåß íá ðñïóöÝñåé êáôÜ ìÝóï üñï ìåßùóç ôçò åéäéêÞò êáôáíÜëùóçò êáôÜ ðå ñßðïõ 2%. Ãßíåôáé ç ðáñáäï÷Þ ôçò õðï÷ñåùôéêÞò êáé ôá êôéêÞò åöáñìïãÞò ôïõ ìÝôñïõ óôï óýíïëï ôùí åðéâáôé êþí É× êáé çìéöïñôçãþí. Ç åêôßìçóç ôçò åîïéêïíüìçóçò åíÝñãåéáò êáé ôçò óõíåðáãüìåíçò ìåßùóçò âáóßæåôáé óôç èåþñçóç üôé ãéá ôï 30% ôùí ï÷çìÜôùí õðÜñ÷ïõí ðåñé èþñéá ìéêñþí âåëôéþóåùí óôçí áðüäïóÞ ôïõò. Ôï áíáìå íüìåíï åíåñãåéáêü üöåëïò åêôéìÜôáé óå 25 ktoe êáé èá ïäçãÞóåé óå ìåßùóç åêðïìðþí êáôÜ 76 ktn CO2-equiv. 2. Äéá÷åßñéóç óõóôÞìáôïò ìåôáöïñþí. Ç ðñïþèçóç ìÝ ôñùí ðïõ áöïñïýí óôç äéá÷åßñéóç ôïõ óõóôÞìáôïò ôùí ìåôáöïñþí (ð.÷. ÷ñÞóç ìáæéêþí ìÝóùí ìåôáöïñÜò, êõ êëïöïñéáêÝò ñõèìßóåéò, ê.ëð.) èåùñåßôáé ùò ìßá óçìáíôé êÞ ðáñÝìâáóç ôüóï ãéá ôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí üóï êáé ãéá ôç âåëôßùóç ôçò ðïéüôçôáò æùÞò. Ðáñüëá áõôÜ, óå üëåò ôéò ÷þñåò óçìåéþíåôáé óçìáíôéêÞ áýîçóç ôùí åêðï ìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôïí ôïìÝá ôùí ìåôá öïñþí, ãåãïíüò ðïõ äåß÷íåé üôé åßíáé äýóêïëï íá åðéôåõ ÷èåß Üìåóá ìßá óçìáíôéêÞ óôñïöÞ ôïõ êïéíïý óôç ÷ñÞóç ìáæéêþí ìÝóùí ìåôáöïñÜò, åéäéêÜ óå ü,ôé áöïñÜ óôéò ìå ôáêéíÞóåéò åêôüò ðüëçò. Ôá ìÝôñá ðïõ åîåôÜóôçêáí åßíáé: � ×ñÞóç ëåùöïñåßùí öõóéêïý áåñßïõ (ÌÝôñï Ì2). ¼ðùò åßíáé ãíùóôü 300 ëåùöïñåßá ðïõ ÷ñçóéìïðïéïýí ùò êáýóéìï öõóéêü áÝñéï (CNG) Þäç êõêëïöïñïýí óôçí ÁèÞíá êáëýðôïíôáò óçìáíôéêü ðïóïóôü ôïõ ìåôáöïñé êïý Ýñãïõ ðïõ éêáíïðïéåßôáé áðü ôá ìÝóá ìáæéêÞò ìåôá öïñÜò. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò êáé óôï ÷ñï íéêü ïñßæïíôá ôïõ Ýôïõò 2010 åîåôÜæåôáé ç ðñïìÞèåéá êáé íÝùí ôÝôïéùí ëåùöïñåßùí áõîÜíïíôáò ôï ìåñßäéü ôïõò óôéò áóôéêÝò ìåôáöïñÝò áðü 26% óå 35% (555 ëåùöï ñåßá). ÅêôéìÜôáé üôé ç áíáìåíüìåíç åîïéêïíüìçóç åêðï ìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ èá åßíáé ôçò ôÜîçò ôùí 2 ktn CO2-equiv. � Âåëôéþóåéò óôç öùôåéíÞ óçìáôïäüôçóç (ÌÝôñï Ì3). Óýìöùíá ìå óôïé÷åßá ôïõ IPCC ðïõ ðñïÝñ÷ïíôáé áðü ó÷å ôéêÝò åöáñìïãÝò óôéò ÇÐÁ, ç õëïðïßçóç ôïõ ìÝôñïõ áõôïý ìðïñåß íá áðïäþóåé åîïéêïíüìçóç åíÝñãåéáò 0.8 - 3.5% óôïõò êüìâïõò ðïõ èá åöáñìïóôåß. ÐáñÜ ôï ãåãïíüò üôé ìßá ðëÞñçò åêôßìçóç ôùí äõíáôïôÞôùí åîïéêïíüìçóçò åíÝñãåéáò êáé åêðïìðþí áðü ôï ìÝôñï áõôü ðñïûðïèÝôåé ìéá ìåëÝôç ôùí êõñéüôåñùí ðñïâëçìáôéêþí ïäéêþí êüìâùí óôéò ìåãÜëåò ðüëåéò, åêôéìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ óôï 25% ôùí êüìâùí áðü ôï 2010 êáé ìåôÜ èá ïäçãïýóå óå åíåñãåéáêü üöåëïò ôçò ôÜîçò ôùí 19 ktoe êáé óå ìåßùóç åê ðïìðþí êáôÜ 58 ktn CO2-equiv. � Ðñïþèçóç ôçò ÷ñÞóçò áóôéêþí óõãêïéíùíéþí (ÌÝ ôñï Ì4). Ç åíôõðùóéáêÞ áýîçóç ôïõ áñéèìïý ôùí É× åðé âáôéêþí áõôïêéíÞôùí óõíïäåýåôáé áðü ðôùôéêÞ ôÜóç üóïí áöïñÜ óôç ÷ñÞóç ôùí áóôéêþí óõãêïéíùíéþí. Ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ ôçò ðñïþèçóçò ôùí áóôéêþí óõ ãêïéíùíéþí ðñïûðïèÝôåé ìßá óåéñÜ áðü ðáñÜãïíôåò, üðùò áîéïðéóôßá ôùí äñïìïëïãßùí êáé ìéêñü ÷ñüíï áíáìïíÞò, åîáóöÜëéóç ïìáëþí óõíèçêþí êõêëïöïñßáò êáé êáôÜ óõíÝðåéá ìéêñÞ äéÜñêåéá ôçò äéáäñïìÞò. Ç åíß ó÷õóç ôçò óõììåôï÷Þò ôùí ìÝóùí ìáæéêÞò ìåôáöïñÜò óôï ìåôáöïñéêü Ýñãï ôùí áóôéêþí êÝíôñùí êáôÜ 6% ôï 2010 èá ïäçãïýóå óå åíåñãåéáêü üöåëïò 98 ktoe êáé óå ìåßùóç åêðïìðþí êáôÜ 461 ktn CO2-equiv. � ¹ðéåò ðáñåìâÜóåéò ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí (ÌÝôñï Ì5). Óôïí ôïìÝá ôùí ìåôáöïñþí åßíáé äõíáôüí íá åöáñ ìïóèïýí ìéá óåéñÜ Þðéùí ðáñåìâÜóåùí ðïõ óôï÷åýïõí óôç ìåßùóç ôçò åíåñãåéáêÞò êáôáíÜëùóçò, óôçí ïñèïëï ãéêïðïßçóç ôïõ óõóôÞìáôïò ìåôáöïñþí êáé ôÝëïò óôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí. ÔÝôïéåò ðáñåìâÜóåéò åßíáé ç èÝ óðéóç áíôé-êéíÞôñùí ÷ñÞóçò ôùí É.×. éäéáßôåñá óôï êÝíôñï ôùí ðüëåùí, ç ðñïþèçóç ðïëéôéêþí âåëôéóôïðïßçóçò ôçò ÷ñÞóçò íÝùí - êáèáñþí ôå÷íïëïãéþí, ç åöáñìïãÞ ðïëéôé êþí áðüóõñóçò áõôïêéíÞôùí ðáëáéÜò ôå÷íïëïãßáò, êëð. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò êáé ãéá ôï ÷ñïíéêü ïñßæïíôá ôïõ Ýôïõò 2010 èåùñÞèçêå üôé ôÝôïéïõ åßäïõò ðáñåìâÜóåéò èá ðñïùèçèïýí ìüíï óå ðéëïôéêÞ êëßìáêá (åíþ êÜðïéåò áðü áõôÝò Þäç åíóùìáôþíïíôáé óôï ÓÁÅ). ¸ôóé, áðü ôéò ðáñåìâÜóåéò ôçò êáôçãïñßáò áõôÞò äåí áíáìÝíïíôáé óçìáíôéêÝò ìåéþóåéò åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ. 3. ×ñÞóç íÝùí êáõóßìùí. Ôï ìïíáäéêü ìÝôñï ôçò êáôç ãïñßáò áõôÞò ðïõ åîåôÜæåôáé áíáöÝñåôáé óôç ÷ñÞóç âéï êáõóßìùí (ÌÝôñï Ì6). Ç ðñïóèÞêç âéïêáõóßìïõ óôç âåí æßíç óå ðïóïóôü 2.5% äåí áðáéôåß éäéáßôåñåò ðñïóáñìï 672 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ãÝò óôïí êéíçôÞñá ôïõ ï÷Þìáôïò êáé èá áðïöÝñåé ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáôÜ 319 ktn CO2-equiv ôo 2010. 4.2.3 Âéïìç÷áíßá Óýìöùíá ìå ôéò åêôéìÞóåéò ôïõ ÓÁÅ, ï ìÝóïò åôÞóéïò ñõèìüò áýîçóçò ôçò ôåëéêÞò æÞôçóçò åíÝñãåéáò óôç âéï ìç÷áíßá åßíáé ôçò ôÜîçò ôïõ 1% ãéá ôçí ðåñßïäï 2000 2010, ãåãïíüò ðïõ áðïäßäåôáé áöåíüò óôïõò ìÝôñéïõò áíáðôõîéáêïýò ñõèìïýò ðïõ ðñïâëÝðïíôáé ãéá ôïí êëÜ äï ôçí ßäéá ÷ñïíéêÞ ðåñßïäï, êáèþò êáé óôçí Ýëëåéøç ìéáò ïëïêëçñùìÝíçò óôñáôçãéêÞò åîïéêïíüìçóçò åíÝñãåéáò óôï âéïìç÷áíéêü ôïìÝá. Ç áýîçóç áõôÞ Ý÷åé ùò áðïôÝëå óìá ôçí áýîçóç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ (áðü ôéò èåñìéêÝò ÷ñÞóåéò ìüíï) ôï 2020 êáôÜ 11% óå ó÷Ý óç ìå ôï 2000. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò åîå ôÜóèçêáí ôá áêüëïõèá ìÝôñá ïñèïëïãéêÞò ÷ñÞóçò åíÝñ ãåéáò êáé ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí óôïí ôïìÝá ôçò âéïìç ÷áíßáò: � Ðñïþèçóç ôçò ÷ñÞóçò öõóéêïý áåñßïõ (ÌÝôñï Â1). Óôï ðëáßóéï ôïõ ìÝôñïõ áõôïý èåùñåßôáé áõîçìÝíç äéåßó äõóç öõóéêïý áåñßïõ óôï âéïìç÷áíéêü ôïìÝá ôï 2010 êá ôÜ 15% óå ó÷Ýóç ìå ôï ÓÁÅ (ðåñßðïõ 130 ktoe). Ôï åðé ðëÝïí öõóéêü áÝñéï èá õðïêáôáóôÞóåé êáôÜ êýñéï ëüãï ìáæïýô (Í. 2965), åíþ ç õðïêáôÜóôáóç áõôÞ èá ðñÝðåé íá ðñáãìáôïðïéçèåß óå åíåñãåéïâüñåò ìïíÜäåò ìå õøçëÝò èåñìéêÝò áíÜãêåò þóôå íá õðïóôçñé÷èåß ç äéåßóäõóÞ ôïõ êáé íá ðåñéïñéóôåß ôï êüóôïò ôçò áíÜðôõîçò åêôåôáìÝíïõ äéêôýïõ ìåôáöïñÜò ôïõ. Ôï êáèáñü åíåñãåéáêü üöåëïò åêôéìÜôáé óå 6 ktoe, ìå áíôßóôïé÷ç ìåßùóç åêðïìðþí êáôÜ 163 ktn CO2-equiv ôo 2020. � Ðñïþèçóç ôçò ÷ñÞóçò çëéáêþí óõóôçìÜôùí (ÌÝôñï Â2). ÅêôéìÞèçêå üôé ç õðïêáôÜóôáóç ìáæïýô êáé íôßæåë áðü çëéáêïýò óõëëÝêôåò ãéá ðáñáãùãÞ áôìïý ÷áìçëþí (êáôÜ 20% ôùí ó÷åôéêþí áíáãêþí) êáé ìÝóùí èåñìïêñá óéþí (êáôÜ 10% ôùí ó÷åôéêþí áíáãêþí) èá åðéöÝñåé èåñ ìéêü üöåëïò 103 ktoe êáé åîïéêïíüìçóç åêðïìðþí 340 ktn CO2-equiv ôo 2010. � Áîéïðïßçóç ôçò âéïìÜæáò óå èåñìéêÝò ÷ñÞóåéò (ÌÝ ôñï Â3). Ç õðïêáôÜóôáóç ìáæïýô áðü âéïìÜæá êõñßùò óå ìïíÜäåò åðåîåñãáóßáò îýëïõ êáé åêêïêéóôçñßùí êáé óå ìéêñüôåñï ðïóïóôü óôç âéïìç÷áíßá ôñïößìùí (åðåîåñ ãáóßá öñïýôùí ê.ëð., ðáñáãùãÞ åëáéïëÜäïõ, åðåîåñãá óßá äçìçôñéáêþí) èá ïäçãïýóå óå ìåßùóç ôçò êáôáíÜëù óçò ðåôñåëáéïåéäþí êáôÜ 11 ktoe êáé óå åîïéêïíüìçóç åê ðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáôÜ 46 ktn CO2-equiv. � ÄéÜöïñá ìÝôñá åîïéêïíüìçóçò åíÝñãåéáò (ÌÝôñï Â4). Ôá åîåôáæüìåíá ìÝôñá áöïñïýí êõñßùò óå åðåìâÜ óåéò íïéêïêõñÝìáôïò êáé åêóõã÷ñïíéóìïý ðïõ óôï÷åýïõí óôç ìåßùóç ôùí áðùëåéþí óôï óýóôçìá ðáñáãùãÞò áôìïý, êáé óôçí áîéïðïßçóç ôçò áðïññéðôüìåíçò èåñìü ôçôáò áðü ôïõò êëéâÜíïõò. Ôáõôü÷ñïíá, åîåôÜæïíôáé êáé åðåìâÜóåéò âåëôßùóçò ôçò áðüäïóçò óôç èÝñìáíóç ÷þ ñùí êáé óôï öùôéóìü. Õðïëïãßæåôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôùí ðáñáðÜíù äñÜóåùí ìðïñåß íá åðéöÝñåé èåñìéêü üöåëïò 26 ktoe êáé çëåêôñéêü üöåëïò 14 ktoe, åíþ ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áðü ôï óýíïëï ôùí ðáñáðÜíù ìÝôñùí èá åßíáé ôçò ôÜîçò ôùí 238 ktn CO2-equiv ôo 2010. 4.2.4 ÇëåêôñïðáñáãùãÞ Ôá ìÝôñá ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñ ìïêçðßïõ ðïõ åîåôÜóôçêáí óôïí ôïìÝá ôçò çëåêôñïðá ñáãùãÞò ðåñéëáìâÜíïõí: � Ðñïþèçóç ôçò åãêáôÜóôáóçò áéïëéêþí ðÜñêùí (ÌÝ ôñï Ç1.1). Ç åãêáôåóôçìÝíç éó÷ýò ôùí áéïëéêþí óõóôç ìÜôùí óôï ÓÁÅ åêôéìÞèçêå óå 821 MW ôï 2010. Áí êáé ïé åêôéìÞóåéò ôïõ ïéêïíïìéêÜ åêìåôáëëåýóéìïõ äõíáìéêïý ôçò áéïëéêÞò åíÝñãåéáò ôçò ÷þñáò ðáñïõóéÜæïõí óçìá íôéêÝò äéáöïñïðïéÞóåéò, åêôéìÜôáé üôé õðÜñ÷ïõí óçìáíôé êÜ ðåñéèþñéá åãêáôÜóôáóçò åðéðñüóèåôùí áéïëéêþí ìï íÜäùí. Ôï åíäéáöÝñïí åîÜëëïõ ôùí åðåíäõôþí êáôÜ ôçí õðïâïëÞ ó÷åôéêþí ðñïôÜóåùí óôç ÑõèìéóôéêÞ Áñ÷Þ ÅíÝñãåéáò (ÑÁÅ) åðéâåâáéþíåé ôçí åêôßìçóç áõôÞ. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò èåùñÞèçêå óôï ÷ñïíéêü ïñßæïíôá ôïõ 2010 ç åãêáôÜóôáóç 800 MW áéïëéêþí ðÜñ êùí ðÝñáí ôùí üóùí Þäç Ý÷ïõí åíóùìáôùèåß óôï ÓÁÅ. Ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ áõôïý åêôéìÜôáé üôé èá ïäçãÞóåé óå ìåßùóç åêðïìðþí CO2 êáôÜ 1850 ktn CO2-equiv, ëáì âÜíïíôáò õðüøç ôï åíåñãåéáêü ìßãìá ôçò çëåêôñïðáñá ãùãÞò óôï ÓÁÅ. � Ðñïþèçóç ôçò åãêáôÜóôáóçò ìéêñþí õäñïçëåêôñé êþí Ýñãùí (ÌÝôñï Ç1.2). Ôï åêìåôáëëåýóéìï äõíáìéêü ôùí ìéêñþí õäñïçëåêôñéêþí Ýñãùí óôá 4 óåíÜñéá ôçò ìå ëÝôçò TERES II êõìáßíåôáé áðü 360 Ýùò 380 MW ðåñßðïõ. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò êáé äåäïìÝíïõ üôé óôï ÓÁÅ Þäç ðåñéëáìâÜíåôáé ç åãêáôÜóôáóç 100 MW ìé êñþí õäñïçëåêôñéêþí Ýñãùí, èåùñÞèçêå ç åãêáôÜóôá óç åðéðëÝïí 250 MW óôï ÷ñïíéêü ïñßæïíôá ôïõ Ýôïõò 2010. ÅêôéìÜôáé üôé ôï ìÝôñï èá ïäçãÞóåé óå ìåßùóç åê ðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáôÜ 1033 ktn CO2 equiv. Óçìåéþíåôáé ðÜíôùò üôé óå ïñéóìÝíåò ðåñéðôþóåéò áðáíôþíôáé äõóêïëßåò áíÜðôõîçò ôÝôïéùí Ýñãùí, ðïõ ðçãÜæïõí áðü ðéèáíÝò áíôéöÜóåéò ìå ðïëéôéêÝò ðñïöýëá îçò ðåñéï÷þí éäéáßôåñïõ öõóéêïý êÜëïõò. � ÅãêáôÜóôáóç êåíôñéêþí öùôïâïëôáúêþí ìïíÜäùí (ÌÝôñï Ç1.3). ÄåäïìÝíïõ üôé ôï êüóôïò ôùí öùôïâïëôáú êþí óõóôçìÜôùí åßíáé áêüìç ðïëý õøçëü èåùñÞèçêå üôé ç äéåßóäõóÞ ôïõò óôï ÓÁÅ èá åßíáé ìçäåíéêÞ. Åíôïýôïéò óôï ðëáßóéï ôçò ðñïóðÜèåéáò ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí áå ñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ðïõ èá ðñÝðåé íá êáôáâÜëåé ç ÷þ ñá ðñïêåéìÝíïõ íá åðéôý÷åé ôïõò óôü÷ïõò ôïõ Êõüôï åîå ôÜæåôáé ç åãêáôÜóôáóç 10 MW ôÝôïéùí ìïíÜäùí óôï ÷ñï íéêü ïñßæïíôá ôïõ Ýôïõò 2010. Ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ áõôïý èá ïäçãÞóåé óå ìåßùóç åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñ ìïêçðßïõ êáôÜ 21 ktn CO2-equiv, ëáìâÜíïíôáò õðüøç ôï åíåñãåéáêü ìßãìá ôçò çëåêôñïðáñáãùãÞò óôï ÓÁÅ. � ÁíÜðôõîç ãåùèåñìéêïý äõíáìéêïý õøçëÞò åíèáë ðßáò (ÌÝôñï Ç1.4). ÅêôéìÞèçêå üôé ôá ðñïâëÞìáôá ðïõ óçìåéþèçêáí óôï ðáñåëèüí óôç ìïíÜäá åêìåôÜëëåõóçò ôçò ãåùèåñìßáò óôç ÌÞëï ãéá ðáñáãùãÞ çëåêôñéóìïý äåí èá åðéôñÝøïõí ôçí åðáíáëåéôïõñãßá ôçò ìïíÜäáò áõ ôÞò. ¼ìùò, õðÜñ÷åé óçìáíôéêü åêìåôáëëåýóéìï äõíáìéêü óôç ËÝóâï êáé óôç Íßóõñï, ôï ïðïßï åêôéìÜôáé áðü ôï Éà ÌÅ óå ðåñßðïõ 10 MW óôç ËÝóâï êáé 20 MW óôç Íßóõñï. Ç êáôáóêåõÞ ëïéðüí ìßáò Þ äýï ìïíÜäùí óõíïëéêÞò éó÷ýïò 10 MW ôï 2010 åêôéìÜôáé üôé èá ïäçãÞóåé óå ìåßù óç åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáôÜ 50 ktn CO2 equiv. � Ðñïþèçóç ôçò ÷ñÞóçò âéïìÜæáò ãéá çëåêôñïðáñá ãùãÞ (ÌÝôñï Ç1.5). Ç åêôßìçóç ôïõ ðñáãìáôéêïý äõíáìé êïý åêìåôÜëëåõóçò ôçò âéïìÜæáò ãéá ðáñáãùãÞ çëåêôñé óìïý Þ/êáé èåñìüôçôáò åßíáé ó÷åôéêÜ äýóêïëç, êáèþò åîáñôÜôáé áðü ìßá óåéñÜ ðáñÜãïíôåò, üðùò ôï êüóôïò ôçò ðñþôçò ýëçò, ôçí ðñüèåóç óõíåñãáóßáò ôùí áãñïôé êþí óõíåôáéñéóìþí, ôï ýøïò êáé ôç äéáêýìáíóç ôçò æÞôç óçò üóïí áöïñÜ óôçí ðáñáãüìåíç èåñìüôçôá ê.ëð. Óôï ÖÅÊ 58 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 673 ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò èåùñÞèçêå ç åãêáôÜ óôáóç 200 MW ìïíÜäùí âéïìÜæáò óôï ÷ñïíéêü ïñßæïíôá ôïõ 2010, ïé ïðïßåò ìðïñïýí íá óõìâÜëïõí óôç ìåßùóç åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáôÜ 1074 ktn CO2 equiv, ëáìâÜíïíôáò õðüøç ôï åíåñãåéáêü ìßãìá ôçò çëå êôñïðáñáãùãÞò óôï ÓåíÜñéï Áíáìåíüìåíçò ÅîÝëéîçò. � Ëåéôïõñãßá óôáèìþí öõóéêïý áåñßïõ óôç âÜóç (ÌÝ ôñï Ç2). Ç ðåñáéôÝñù áîéïðïßçóç ôùí ìïíÜäùí çëåêôñï ðáñáãùãÞò ðïõ ÷ñçóéìïðïéïýí öõóéêü áÝñéï ùò ìïíÜ äåò âÜóçò ôïõ çëåêôñéêïý óõóôÞìáôïò èá ïäçãÞóåé óôçí áýîçóç ôçò óõììåôï÷Þò ôïõ êáõóßìïõ áõôïý óôï åíåñ ãåéáêü ìßãìá ôçò çëåêôñïðáñáãùãÞò åéò âÜñïò ôïõ ëé ãíßôç. ÅêôéìÜôáé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ôï õðü èåþñçóç ìÝ ôñïõ èá óõìâÜëëåé óôçí åîïéêïíüìçóç åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ôçò ôÜîçò ôùí 3350 ktn CO2-equiv. � ÓõóôÞìáôá óõìðáñáãùãÞò ìå öõóéêü áÝñéï (ÌÝôñï Ç3). Ç äéåßóäõóç ôïõ öõóéêïý áåñßïõ óôï åëëçíéêü åíåñ ãåéáêü óýóôçìá áíáìÝíåôáé íá áíáäåßîåé óçìáíôéêÝò åðåíäõôéêÝò åõêáéñßåò åãêáôÜóôáóçò óõóôçìÜôùí óõ ìðáñáãùãÞò (áôìïý êáé çëåêôñéóìïý) ôüóï óôç âéïìç÷á íßá üóï êáé óôïí ôñéôïãåíÞ ôïìÝá. ¹äç óôï ÓÁÅ åêôéìÜôáé üôé ç åãêáôåóôçìÝíç éó÷ýò ôùí óõóôçìÜôùí áõôþí èá öèÜóåé ôï 2010 ôá 84 ÌW. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜ ëõóçò èåùñåßôáé ç åãêáôÜóôáóç åðéðëÝïí 41 MW ôÝôïéùí óõóôçìÜôùí ç ïðïßá ìðïñåß íá óõìâÜëëåé óôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí êáôÜ 222 ktn CO2-equiv. 4.2.5 Äéá÷åßñéóç áðïññéììÜôùí Óýìöùíá ìå ôéò åêôéìÞóåéò ôïõ ÓÁÅ, ïé åêðïìðÝò CH4 áðü ôç äéá÷åßñéóç áðïññéììÜôùí ðáñïõóéÜæïõí ìåßùóç êáôÜ ðåñßðïõ 12% ôï 2010 (2500 kt CO2-equiv.) óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 (2800 kt CO2-equiv.), åíþ óçìåéþíåôáé áýîçóç ôùí åêðïìðþí êáôÜ 33% ôï 2020 (3740 kt CO2-equiv.) óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990. Óå óýãêñéóç ìå ôá åðßðåäá ôïõ 2000, ïé åêðïìðÝò ôï 2010 êáé 2020 åìöáíßæïíôáé ìåéùìÝíåò êáôÜ ðåñßðïõ 48% êáé 22% áíôéóôïß÷ùò. Óçìåéþíåôáé üôé ç ìåß ùóç ôùí åêðïìðþí ïöåßëåôáé óôá áíáìåíüìåíá áðïôåëÝ óìáôá áðü ôçí åöáñìïãÞ ôçò Ïäçãßáò 99/31 ðåñß õãåéï íïìéêÞò ôáöÞò áðïâëÞôùí, ç ïðïßá äåí èåùñÞèçêå ùò ìÝôñï ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêç ðßïõ, áëëÜ åíóùìáôþèçêå óôï ÓÁÅ êáèþò ç åöáñìïãÞ ôçò åßíáé õðï÷ñåùôéêÞ. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò, åîåôÜóèçêå ç ðå ñáéôÝñù ìåßùóç ôùí åêðïìðþí ìåèáíßïõ ìÝóù ôçò åãêá ôÜóôáóçò äéêôýïõ óõëëïãÞò ôïõ ðáñáãüìåíïõ ìåèáíßïõ êáé ôçò êáýóçò ôïõ ðñïò CO2 óå ðõñóü (ÌÝôñï A1). Óç ìåéþíåôáé üôé ôï Äõíáìéêü Ðáãêüóìéáò Áýîçóçò Èåñìï êñáóßáò (Global Warming Potential/GWP) ãéá ôï CH4 åßíáé 21 (äçë. ôï áðïôÝëåóìá 1 ôüííïõ CH4 åßíáé áíôßóôïé÷ï ìå ôï áðïôÝëåóìá 21 ôüííùí CÏ2), áð�üðïõ êáé åßíáé óáöÝò ôï üöåëïò óå ó÷Ýóç ìå ôç ìåßùóç åêðïìðþí áðü ôç ìåôá ôñïðÞ ìÝñïõò ôïõ ðáñáãüìåíïõ ìåèáíßïõ óå äéïîåßäéï ôïõ Üíèñáêá. ÓõãêåêñéìÝíá, èåùñÞèçêå üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ áõôïý áöïñÜ êáôáñ÷Þí óôïõò ×ÕÔÁ (ðëçí ÁôôéêÞò, ÐÜôñáò êáé Èåóóáëïíßêçò, êáèþò óå áõôïýò ôï ìÝôñï èá åöáñìïóôåß Ýôóé êé áëëéþò), ìå åîõðçñåôïýìåíï ðëçèõóìü ðåñéóóüôåñï áðü 100.000 êáé ðëÞñç ëåéôïõñ ãßá ìåôÜ ôï 2008. Óçìåéþíåôáé üôé ç åðÝêôáóç ôïõ ìÝôñïõ óôï óýíïëï ôùí Þäç ëåéôïõñãïýíôùí êáé õðïëåéðïìÝíùí ìéêñüôåñùí ×ÕÔÁ äåí èá áðïöÝñåé óçìáíôéêÜ ïöÝëç óå ó÷Ýóç ìå ôï äõíáìéêü ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí êáé åíäÝ÷å ôáé íá åðéâáñýíåé äõóáíÜëïãá ôï êüóôïò åðÝíäõóçò. Ìå âÜóç ôéò ðáñáðÜíù ðáñáäï÷Ýò, ðñïêýðôåé üôé ç åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ áõôïý áöïñÜ ðïóïóôü ôçò ôÜîçò ôïõ 18% ôï 2010 êáé 21% ôï 2020 ôùí óõíïëéêþí ðïóïôÞ ôùí áðïññéììÜôùí ðïõ äéáôßèåôáé óå ×ÕÔÁ êáôÜ ôá áíôß óôïé÷á Ýôç (óçì.: ôï ðïóïóôü áõôü åßíáé ÷áìçëü, êáèþò äåí ðåñéëáìâÜíïíôáé ïé 3 ìåãáëýôåñïé ×ÕÔÁ ôçò ÷þñáò, äçë. ÁôôéêÞò, ÐÜôñáò êáé Èåóóáëïíßêçò). ÈåùñÞèçêå üôé ôï äõíáôü ðïóïóôü áíÜêôçóçò ôïõ ðáñáãüìåíïõ ìåèáíß ïõ ìÝóù ôïõ óõóôÞìáôïò óõëëïãÞò åßíáé ôçò ôÜîçò ôïõ 60%. Ôï «êáèáñü» üöåëïò üóïí áöïñÜ óôç ìåßùóç ôùí åê ðïìðþí áðü ôçí åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ åêôéìÜôáé óå 98 ktn CO2-equiv. ãéá ôï 2010. 4.2.6 Ãåùñãßá Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò åîåôÜóèçêáí ôá áêüëïõèá ìÝôñá ãéá ôïí ðåñéïñéóìü ôùí åêðïìðþí áå ñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü ôç ãåùñãßá: � ÓõóôÞìáôá äéá÷åßñéóçò æùéêþí áðïâëÞôùí (ÌÝôñï Ã1). Ôï ìÝôñï áõôü óõíßóôáôáé óôçí ðñïþèçóç óõóôçìÜ ôùí «õãñÞò åðåîåñãáóßáò» ôùí æùéêþí áðïâëÞôùí ãéá ôá áðüâëçôá ôùí ÷ïéñïôñïöéêþí ìïíÜäùí êáé ôùí ìïíÜäùí åêôñïöÞò âïïåéäþí (áãåëÜäùí) ãéá ðáñáãùãÞ ãÜëá êôïò. Ôá óõóôÞìáôá áõôÜ ðåñéëáìâÜíïõí ìåãÜëåò õðå äÜöéåò äåîáìåíÝò áðü ìðåôüí, üðïõ ôá áðüâëçôá áðï èçêåýïíôáé ãéá 6 Þ ðåñéóóüôåñïõò ìÞíåò êáé óôç óõíÝ ÷åéá áðïôßèåíôáé ùò êïðñéÜ óôïí áãñü. ÐñïêåéìÝíïõ íá äéåõêïëõíèåß ç äéá÷åßñéóç ôùí áðïâëÞôùí óå õãñÞ ìïñ öÞ, åíßïôå ðñïóôßèåôáé êáé íåñü óôá áðüâëçôá. Ï óõíôå ëåóôÞò åêðïìðÞò N2O áðü ôá óõóôÞìáôá áõôÜ åßíáé ðïëý ÷áìçëüôåñïò áðü ôïí áíôßóôïé÷ï óôçí ðåñßðôùóç Üëëùí óõóôçìÜôùí äéá÷åßñéóçò (ìå åîáßñåóç ôçí ðåñßðôùóç åðåîåñãáóßáò óå áíáåñüâéá ëßìíç, üðïõ ï óõíôåëåóôÞò åêðïìðÞò åßíáé ßäéïò ìå áõôüí ôçò õãñÞò åðåîåñãáóßáò). Ãéá ôá âïïåéäÞ, èåùñÞèçêå üôé ôï ðïóïóôü ÷ñÞóçò õãñÞò åðåîåñãáóßáò èá ðñïóåããßóåé ôï 2010 ôï ìÝóï ðïóïóôü ðïõ õðÜñ÷åé óôç ÄõôéêÞ Åõñþðç óýìöùíá ìå ôï IPCC (46%). Óçìåéþíåôáé üôé ç óõíÞèçò ðñáêôéêÞ óÞìåñá óôçí ÅëëÜäá ãéá ôç äéá÷åßñéóç ôùí áðïâëÞôùí áõôþí åßíáé ç «åðåîåñãáóßá óå óôåñåÞ ìïñöÞ». ´Ïóïí áöïñÜ ôá áðü âëçôá ôùí ÷ïéñïôñïöéêþí ìïíÜäùí, üðïõ Þäç ç «õãñÞ åðåîåñãáóßá» áðïôåëåß ôç óõíÞèç ðñáêôéêÞ äéá÷åßñéóçò, èåùñÞèçêå ìßá ðåñáéôÝñù áýîçóç ôçò ôÜîçò ôïõ 5% óôç ÷ñÞóç ôùí óõóôçìÜôùí áõôþí. Ç áíáìåíüìåíç ìåßùóç åêðïìðþí áðü ôçí åöáñìïãÞ ôïõ ìÝôñïõ áõôïý åêôéìÜôáé óå 62 ktn CO2-equiv. � Ìåßùóç ÷ñÞóçò áæùôïý÷ùí ëéðáóìÜôùí ìÝóù ôçò ðñïþèçóçò ôùí âéïëïãéêþí êáëëéåñãåéþí (ÌÝôñï Ã2). Ç Ýêôáóç ôùí âéïëïãéêþí êáëëéåñãåéþí óôçí ÅëëÜäá ôï 2000 Þôáí ðåñßðïõ 300 ÷éëéÜäåò óôñÝììáôá (0.9% ôçò êáëëéåñãïýìåíçò ãçò). ÅêôéìÜôáé üôé, ÷ùñßò ôçí åéóáãùãÞ ðñüóèåôïõ ìÝôñïõ, ïé âéïëïãéêÝò êáëëéÝñãåéåò ôï 2010 èá áðïôåëïýí ðåñßðïõ ôï 3% ôçò êáëëéåñãïýìåíçò ãçò (∼1.2 åêáôïììýñéá óôñÝììáôá). Ôï ìÝôñï óõíßóôáôáé óôçí ðåñáéôÝñù ðñïþèçóç ôùí âéïëïãéêþí êáëëéåñãåéþí, þóôå ôï ðïóïóôü ôïõò íá áíÝëèåé óå 5% ôçò êáëëéåñ ãïýìåíçò ãçò (ðåñßðïõ 2 åêáôïììýñéá óôñÝììáôá), ìå óõíåðáêüëïõèç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí Í2Ï ëüãù ôçò ìåé ùìÝíçò ÷ñÞóçò óõíèåôéêþí áæùôïý÷ùí ëéðáóìÜôùí êáôÜ 30 ktn CO2-equiv. 4.2.7 Âéïìç÷áíéêÝò äéåñãáóßåò Ôá óçìáíôéêüôåñá ìÝôñá ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí áå ñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôïí ôïìÝá áõôü áöïñïýí óôçí: 674 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) � ÁíáäéoñãÜíùóç ëåéôïõñãßáò ÷çìéêþí âéïìç÷áíéþí (ÌÝôñï Ä1). Áðü ôç ëåéôïõñãßá óõãêåêñéìÝíùí ìïíÜäùí ôïõ êëÜäïõ áõôïý ðáñÜãïíôáé óçìáíôéêÝò ðïóüôçôåò f gases ïé ïðïßåò ôï 2000 áíÝñ÷ïíôáé óå 3744 kt CO2equiv. Óôï ðëáßóéï ôçò ðáñïýóáò áíÜëõóçò ó÷åäéÜæåôáé ç áíá äéïñãÜíùóç ôçò ðáñáãùãéêÞò äñáóôçñéüôçôáò ôùí åí ëüãù ìïíÜäùí ðïõ èá óõìâÜëëåé óôï ìçäåíéóìü ôùí ó÷å ôéêþí åêðïìðþí. � ÁíÜêôçóç HFCs áðü óõóêåõÝò øýîçò / êëéìáôéóìïý (ÌÝôñï Ä2). O ôïìÝáò ôçò ðáñáãùãÞò ÷ñÞóçò, óõíôÞñç óçò êáé ôåëéêÞò äéÜèåóçò óõóêåõþí/åîïðëéóìïý øýîçò, êëéìáôéóìïý, ê.ëð. áðïôåëåß ôçí ðëÝïí äõíáìéêÞ ðçãÞ åê ðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ìå ìÝóï åôÞóéï ñõèìü áýîçóçò ãéá ôçí ðåñßïäï 2000 - 2010 ôçò ôÜîçò ôïõ 20%. Ç áýîçóç áõôÞ ïöåßëåôáé êáôÜ êýñéï ëüãï óôçí ôåëéêÞ äéÜèåóç ôùí óõóêåõþí áõôþí ìåôÜ ôï Ýôïò 2005. ¸ôóé åîåôÜæåôáé ç äõíáôüôçôá áíÜêôçóçò ôùí ðåñéå÷üìåíùí ðïóïôÞôùí f-gases áðü ôéò ðñïò äéÜèåóç óõóêåõÝò óå ðïóïóôü 75% ðåñßðïõ. Óôïí Ðßíáêá 4.2 ðáñïõóéÜæåôáé ç åîïéêïíïìïýìåíç åíÝñãåéá áíÜ ìÝôñï êáé ç áíôßóôïé÷ç ìåßùóç ôùí åêðï ìðþí ãéá ôï 2010. 4.3 ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÌÅÉÙÓÇÓ ÅÊÐÏÌÐÙÍ ÁÅÑÉÙÍ ÔÏÕ ÈÅÑÌÏÊÇÐÉÏÕ Ç õëïðïßçóç ôùí ìÝôñùí ðïõ ðáñïõóéÜæïíôáé óôïí Ðß íáêá 4.2 (äõíáìéêü ìåßùóçò åêðïìðþí 18,2 Ìt CO2-eq, èåùñþíôáò ôçí ðëÞñç åöáñìïãÞ ôïõò êáé ìç ëáìâÜíï íôáò õðüøç ôéò óõíÝñãéåò õëïðïßçóÞò ôïõò) èá åß÷å ùò áðïôÝëåóìá ôïí ðåñéïñéóìü ôçò áýîçóçò ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ óôï +19% óå ó÷Ýóç ìå ôéò åêðïìðÝò ôïõ Ýôïõò âÜóçò. Áðü ôçí ðëåõñÜ ôçò åíÝñãåé áò, ïé ôïìåßò ðïõ åìöáíßæïõí ôï ðëÝïí áîéüëïãï äõíáìéêü ìåßùóçò (64% ðåñßðïõ ôïõ óõíïëéêïý äõíáìéêïý) ôùí åê ðïìðþí åßíáé ï ïéêéáêüò - ôñéôïãåíÞò ôïìÝáò êáé ç ðáñá ãùãÞ çëåêôñéóìïý, óôïõò ïðïßïõò êáé èá ðñÝðåé íá äïèåß éäéáßôåñç âáñýôçôá óôçí ðñïþèçóç ìÝôñùí ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí. Ïé âáóéêïß Üîïíåò äñÜóçò åßíáé: 1. Ç ðñïþèçóç ôùí Áíáíåþóéìùí Ðçãþí ÅíÝñãåéáò ôü óï óôçí ôåëéêÞ êáôáíÜëùóç üóï êáé óôçí çëåêôñïðáñá ãùãÞ ìå åêôéìþìåíï äõíáìéêü ìåßùóçò åêðïìðþí ôçò ôÜ îçò ôùí 6,4 Mt CO2-eq. 2. Ç ðåñáéôÝñù äéåßóäõóç ôïõ öõóéêïý áåñßïõ óôï åíåñãåéáêü óýóôçìá ôçò ÷þñáò, ðïëéôéêÞ ðïõ èá óõì âÜëëåé óôçí ðñüóèåôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí êáôÜ 3,9 Mt CO2-eq. Ç ðëÞñçò õëïðïßçóç ôùí ó÷åäéáæüìåíùí ìÝôñùí ðå ñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ åßíáé åã÷åßñçìá ìåãÜëçò äõóêïëßáò, êáé ôõ÷üí áðïêëßóåéò èá Ý÷ïõí ùò áðïôÝëåóìá ôç ìç åðßôåõîç ôùí óôü÷ùí ðïõ ôß èåíôáé ãéá ôçí ÅëëÜäá áðü ôï Ðñùôüêïëëï ôïõ Êõüôï. ÅîÜëëïõ, ç ôáõôü÷ñïíç õëïðïßçóç ôùí ó÷åäéáæüìåíùí ðáñåìâÜóåùí èá ïäçãÞóåé óå ðåñéïñéóìü ôïõ äõíáìéêïý ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí (ðåñßðïõ êáôÜ 20%). Èåùñþíôáò ëïéðüí Ýíá ñåáëéóôéêü âáèìü õëïðïßçóçò ôùí ðñïáíáöåñüìåíùí ðáñåìâÜóåùí ôçò ôÜîçò ôïõ 70% (ìå ôçí åîáßñåóç ôùí ìÝôñùí ðïõ áöïñïýí ôéò åêðïìðÝò f-gases) êáé ëáìâÜíïíôáò õðüøç ôéò óõíÝñãåéåò áðü ôçí ôáõôü÷ñïíç õëïðïßçóç ôùí äéáöüñùí ìÝôñùí åêôéìÜôáé üôé (Ðßíáêáò 4.3): � Ç óõíïëéêÞ ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìï êçðßïõ ðïõ åßíáé äõíáôüí íá åðéôåõ÷èåß áíÝñ÷åôáé óå 12,3 Mt CO2-eq. � Ç áýîçóç ôùí åêðïìðþí ôï 2010 óå ó÷Ýóç ìå ôï 1990 åêôéìÜôáé óôá åðßðåäá ôïõ + 24.5% ðïõ êáëýðôåé ôéò áðáé ôÞóåéò ðïõ ôßèåíôáé óôï ðëáßóéï ôïõ Ðñùôïêüëëïõ ôïõ Êõüôï. Óôï ÄéÜãñáììá 4.1 êáé óôïí Ðßíáêá 4.4 ðáñïõóéÜæåôáé áíáëõôéêüôåñá ç åîÝëéîç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñ ìïêçðßïõ óôï ÷ñïíéêü ïñßæïíôá ôïõ Ýôïõò 2010 ôüóï óôç âÜóç ôïõ ÓÁÅ üóï êáé áðü ôç óõíäõáóìÝíç åöáñìïãÞ ôùí ðñïôåéíüìåíùí ðáñåìâÜóåùí. Ôïíßæåôáé áêüìç üôé ïé ôÜóåéò åîÝëéîçò ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðü ôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá åßíáé óçìáíôéêÜ õøçëüôåñåò óå ó÷Ýóç ìå ôï óýíïëï ôùí åêðïìðþí áðü üëïõò ôïõò ôï ìåßò. Óôçí ðñáãìáôéêüôçôá äçëáäÞ ï óôü÷ïò ðïõ Ý÷åé íá åðéôý÷åé ç ÷þñá åßíáé åõêïëüôåñïò óå óýãêñéóç ìå ôçí ðå ñßðôùóç ðïõ ï ßäéïò ðåñéïñéóìüò áýîçóçò ôùí åêðïìðþí áöïñïýóå ìüíï ôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá. ÊÅÖÁËÁÉÏ 5. ÏéêïíïìéêÞ áîéïëüãçóç åîåôáæüìåíùí ðáñåìâÜóåùí 5.1 ÅÉÓÁÃÙÃÇ Ç ëÞøç ìÝôñùí ãéá ôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí ôïõ äéïîåé äßïõ ôïõ Üíèñáêá óõíåðÜãåôáé ôç äÝóìåõóç ðüñùí ïé ïðïßïé èá ìðïñïýóáí íá ÷ñçóéìïðïéçèïýí óå Üëëåò äñá óôçñéüôçôåò. Áðáéôåßôáé, åðïìÝíùò, ç åêôßìçóç ôïõ êü óôïõò ðïõ óõíåðÜãåôáé áõôÞ ç äÝóìåõóç ãéá ôçí êïéíù íßá. Ãéá ôçí åêôßìçóç áõôÞ èá ðñÝðåé íá áîéïëïãçèåß ôï óýíïëï ôùí åðéðôþóåùí (ïéêïíïìéêÝò, êïéíùíéêÝò, ðåñé âáëëïíôéêÝò) ðïõ óõíäÝïíôáé ìå ôçí õëïðïßçóç êÜèå ìÝ ôñïõ/ Ýñãïõ, ÷ùñßò ùóôüóï, ç áðïôßìçóç üëùí ôùí åðé ðôþóåùí óå ÷ñçìáôéêÝò áîßåò íá åßíáé ðÜíôïôå äõíáôÞ. Óôç óõíÝ÷åéá ðáñïõóéÜæïíôáé êÜðïéá ãåíéêÜ ìåèïäïëï ãéêÜ æçôÞìáôá ðïõ ó÷åôßæïíôáé ìå ôçí åêôßìçóç ôïõ êü óôïõò ôùí ìÝôñùí ãéá ôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí (ðáñ. 5.2), ïé ãåíéêÝò ðáñáäï÷Ýò ðïõ õéïèåôÞèçêáí ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ ïñéáêïý êüóôïõò ôùí åðåìâÜóåùí ðïõ Ý÷ïõí åðéëå ãåß (ðáñ. 5.3) êáé ôá óõíïëéêÜ áðïôåëÝóìáôá ôçò áíÜëõ óçò (ðáñ. 5.4). ÔÝëïò, óôçí ðáñÜãñáöï 5.5 ðáñïõóéÜæï íôáé êÜðïéåò áñ÷éêÝò åêôéìÞóåéò ó÷åôéêÜ ìå ôï åîùôåñéêü êüóôïò/üöåëïò áðü ôçí õëïðïßçóç ôùí åîåôáæüìåíùí åðåìâÜóåùí óôïí ôïìÝá ôçò åíÝñãåéáò. 5.2 ÌÅÈÏÄÏËÏÃÉÁ Óå üëåò ôéò ïéêïíïìéêÝò ìåëÝôåò ôï êüóôïò áíôéìåôþðé óçò ôïõ öáéíïìÝíïõ ôïõ èåñìïêçðßïõ õðïëïãßæåôáé ùò ç äéáöïñÜ ôïõ êüóôïõò áíÜìåóá óå Ýíá óåíÜñéï áíáìåíü ìåíçò åîÝëéîçò (Þ óåíÜñéï áíáöïñÜò) êáé Ýíá óåíÜñéï ìå ÷áìçëüôåñá åðßðåäá åêðïìðþí, ëüãù ôçò ëÞøçò óõãêå êñéìÝíùí ìÝôñùí/ ðïëéôéêþí. Ùóôüóï, õðÜñ÷åé óçìáíôéêÞ äéáöïñïðïßçóç óôéò ðáñáäï÷Ýò êáé óôéò ôå÷íéêÝò ðïõ ÷ñç óéìïðïéïýíôáé ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ êüóôïõò, ïé ïðïßåò åðç ñåÜæïõí Üìåóá ôçí áîéïëüãçóç ôùí áðïôåëåóìÜôùí. 5.2.1 ÔéìÝò Ç Ýííïéá ôïõ ïéêïíïìéêïý êüóôïõò åíüò áãáèïý ó÷åôß æåôáé ìå ôçí áîßá ôùí óðÜíéùí ðüñùí ðïõ êáôáíáëþíïíôáé ãéá ôçí ðáñáãùãÞ ôïõ. Ç áîßá áõôÞ áðïôåëåßôáé áðü äýï óõíéóôþóåò: ôï éäéùôéêü êüóôïò (ôéìÝò áãïñÜò) ðïõ áíá öÝñåôáé óå áãïñáßá áãáèÜ êáé õðçñåóßåò êáé óôï åîùôå ñéêü êüóôïò ðïõ áíáöÝñåôáé óå áãáèÜ ôá ïðïßá äåí åßíáé åíôáãìÝíá óôï õöéóôÜìåíï óýóôçìá áîéþí. Ôï Üèñïéóìá éäéùôéêïý êáé åîùôåñéêïý êüóôïõò åßíáé ôï êïéíùíéêü êü óôïò, ôï ïðïßï êáé èá ðñÝðåé íá áðïôåëåß ôç âÜóç ôùí õðï ëïãéóìþí ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ ïñéáêïý êüóôïõò áíôéìå ôþðéóçò ôçò êëéìáôéêÞò ìåôáâïëÞò. � Ç áíÜðôõîç ìåèïäïëïãßáò ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ åîù ôåñéêïý êüóôïõò âñßóêåôáé óå åîÝëéîç. Ïé ôå÷íéêÝò åêôß ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 675 ìçóçò âáóßæïíôáé óôçí áðïôßìçóç åðéðôþóåùí ðïõ ó÷å ôßæïíôáé ìå ôç ÷ñÞóç ôïõ ìç áãïñáßïõ áãáèïý (ð.÷. ìåßù óç ôçò áîßáò ôùí êôéñßùí óå ìéá õðïâáèìéóìÝíç ðåñéâáë ëïíôéêÜ ðåñéï÷Þ), óôç ÷ñÞóç ôå÷íéêþí ðñïóäéïñéóìïý ôïõ åîùôåñéêïý êüóôïõò ìÝóù óõìðëÞñùóçò åñùôçìá ôïëïãßùí Üìåóá áðü ôïõò åíäéáöåñüìåíïõò (contingent valuation) ê.ëð. Ôá áðïôåëÝóìáôá ÷áñáêôçñßæïíôáé áðü ìåãÜëï âáèìü áâåâáéüôçôáò, åíþ ç äéáèåóéìüôçôÜ ôïõò äåí åßíáé äåäïìÝíç. � Ç ÷ñÞóç ôùí ôéìþí áãïñÜò ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ êü óôïõò ðñïûðïèÝôåé ôç ëåéôïõñãßá ôçò áãïñÜò ÷ùñßò óôñåâëþóåéò êáé ÷ùñßò åîùôåñéêÝò åðéðôþóåéò ðïõ äåí áðïôéìþíôáé. Óôñåâëþóåéò ôçò áãïñÜò ìðïñåß íá ðñïêý øïõí, ãéá ðáñÜäåéãìá, áðü êñáôéêÝò ðáñåìâÜóåéò (öü ñïé, åðé÷ïñçãÞóåéò êôë) ðïõ ïäçãïýí óå ôå÷íçôÜ ÷áìçëÝò ôéìÝò áãáèþí. Óå áõôÝò ôéò ðåñéðôþóåéò áðáéôåßôáé ç äéüñ èùóç ôùí ôéìþí ìå âÜóç ôéò óêéþäåéò ôéìÝò. Ãéá ôçí ðåñß ðôùóç åìðïñåýóéìùí áãáèþí åßíáé äõíáôÞ ç ÷ñÞóç äéå èíþí ôéìþí, ìå âÜóç ôçí ðáñáäï÷Þ üôé ïé äéåèíåßò áãïñÝò ëåéôïõñãïýí «óùóôÜ». 5.2.2 Óôïé÷åßá êüóôïõò ÕðÜñ÷ïõí óçìáíôéêÝò äéáöïñÝò óôçí Ýííïéá ôïõ êü óôïõò ðïõ ÷ñçóéìïðïéåßôáé óôïõò õðïëïãéóìïýò. Ïé âá óéêÝò êáôçãïñßåò ðïõ ÷ñçóéìïðïéïýíôáé åßíáé ïé áêüëïõ èåò: 1. Áìåóï êüóôïò Ýñãïõ/ìÝôñïõ. Õðïëïãßæåôáé ç êáèáñÞ ðáñïýóá áîßá Þ ôï åôÞóéï éóïäýíáìï êüóôïò ìå âÜóç ôï áñ÷éêü êüóôïò åðÝíäõóçò, ôï åôÞóéï êüóôïò ëåéôïõñãßáò, êáõóßìïõ & óõíôÞñçóçò, ôï ÷ñüíï æùÞò ôïõ Ýñãïõ êáé Ýíá åðéôüêéï ðñïåîüöëçóçò. Ôï åêôéìþìåíï êüóôïò ìðï ñåß íá åßíáé áñíçôéêü (üöåëïò), óôçí ðåñßðôùóç ð.÷. ðïõ ç åîïéêïíüìçóç åíÝñãåéáò áíôéóôáèìßæåé ôï êüóôïò õéïèÝ ôçóçò êáé ÷ñÞóçò ôçò ôå÷íïëïãßáò. Ìå ôç ÷ñÞóç áõôÞò ôçò êáôçãïñßáò êüóôïõò äåí åßíáé äõíáôÞ ç åêôßìçóç ôùí ìáêñïïéêïíïìéêþí åðéðôþóåùí áðü ôçí õéïèÝôçóç ôùí ìÝôñùí. 2. Êüóôïò óå åðßðåäï ôïìÝá. Ìå ôç ÷ñÞóç êáôÜëëçëùí ìïíôÝëùí ãßíåôáé ç óýíèåóç üëùí ôùí ìÝôñùí ðïõ áöï ñïýí Ýíá ôïìÝá (ð.÷. åíåñãåéáêüò ôïìÝáò) ïðüôå ðñïêý ðôåé ç íÝá êáôÜóôáóç ôïõ ôïìÝá êáé åßíáé äõíáôÞ ç óý ãêñéóç åíáëëáêôéêþí óåíáñßùí. ÌáêñïïéêïíïìéêÜ ìåãÝèç (ð.÷. ñõèìüò áíÜðôõîçò) ÷ñçóéìïðïéïýíôáé ùò äåäïìÝíá åéóüäïõ, áëëÜ äåí ðáñÝ÷ïíôáé ðëçñïöïñßåò ó÷åôéêÜ ìå ôçí áëëçëåðßäñáóç ôïõ ôïìÝá ìå ôçí õðüëïéðç ïéêïíïìßá (ìïíôÝëá ìåñéêÞò éóïññïðßáò). 3. Ìáêñïïéêïíïìéêü êüóôïò. ÅîåôÜæïíôáé ïé áëëçëåðé äñÜóåéò åíüò ôïìÝá ìå ôï óýíïëï ôçò ïéêïíïìßáò êáé õðï ëïãßæåôáé ç ìåôáâïëÞ ôïõ ÁÅÐ áðü ôçí õéïèÝôçóç ìßáò äÝ óìçò ìÝôñùí. ×ñçóéìïðïéïýíôáé åßôå ìáêñïïéêïíïìéêÜ ìïíôÝëá åßôå óõíäõáóìüò ìáêñïïéêïíïìéêþí ìå ôïìåáêÜ ìïíôÝëá. 4. Welfare cost. Ïé ìåôáâïëÝò ôïõ ÁÅÐ äåí áðïôåëïýí ìéá Üìåóç Ýíäåéîç ôçò ìåôáâïëÞò ôçò áíèñþðéíçò åõçìå ñßáò êáèþò (á) ç äéáöïñïðïßçóç ôçò äïìÞò ôïõ ÁÅÐ äåí åßíáé öáíåñÞ åîåôÜæïíôáò ôï åðßðåäï ôïõ ÁÅÐ, (â) ç ó÷Ý óç êáôáíÜëùóçò êáé åõçìåñßáò äåí åßíáé ãñáììéêÞ êáé (ã) ç ðåñéâáëëïíôéêÞ õðïâÜèìéóç ìåéþíåé ôçí áíèñþðéíç åõ çìåñßá, ÷ùñßò áõôü íá óõíåðÜãåôáé êáé ìåßùóç ôïõ ÁÅÐ. ÓõíÞèùò, ç åêôßìçóç ôïõ êüóôïõò âáóßæåôáé óôïí õðïëï ãéóìü ôïõ åéóïäÞìáôïò åíüò ìÝóïõ íïéêïêõñéïý Ýôóé þóôå íá äéáôçñÞóåé ôï ßäéï âéïôéêü åðßðåäï ìåôÜ ôçí õéï èÝôçóç êÜðïéïõ ìÝôñïõ. Ç óáöÞò äéáôýðùóç ôçò êáôçãïñßáò êüóôïõò ðïõ Ý÷åé ÷ñçóéìïðïéçèåß ãéá ôïí õðïëïãéóìü ôïõ êüóôïõò áíôéìå ôþðéóçò ôïõ öáéíïìÝíïõ ôïõ èåñìïêçðßïõ áðïôåëåß áðá ñáßôçôç ðñïûðüèåóç ãéá ôçí áîéïëüãçóç ôùí áðïôå ëåóìÜôùí ôçò áíÜëõóçò. ÓõãêåêñéìÝíá: � ìå ôçí õéïèÝôçóç ôçò ðñþôçò êáôçãïñßáò êüóôïõò åß íáé äõíáôÞ ç áîéïëüãçóç ôùí ôå÷íéêï-ïéêïíïìéêþí ÷áñá êôçñéóôéêþí ôùí åðéìÝñïõò Ýñãùí/ìÝôñùí êáé ç åêôßìçóç ôùí Üìåóùí åðéðôþóåùí áðü ôçí õéïèÝôçóç áõôþí. � ìå ôçí õéïèÝôçóç ôçò äåýôåñçò êáôçãïñßáò êüóôïõò åßíáé äõíáôüò (áíÜëïãá êáé ìå ôá ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôïõ ÷ñçóéìïðïéïýìåíïõ ìïíôÝëïõ) ï ðñïóäéïñéóìüò ôçò äï ìÞò ìßáò óõíïëéêÞò äÝóìçò Ýñãùí/ìÝôñùí Þ/êáé ï ðñïó äéïñéóìüò ôùí ðëÝïí êáôÜëëçëùí åñãáëåßùí ðïëéôéêÞò (ð.÷. öïñïëüãçóç, åðé÷ïñÞãçóç, êáíïíéóôéêÞ ðïëéôéêÞ êôë.) ãéá ôçí ðñïþèçóç ôïõ óõíüëïõ ôùí ìÝôñùí. � ìå ôçí õéïèÝôçóç ôçò ôñßôçò êáé ôÝôáñôçò êáôçãïñßáò êüóôïõò åêôéìþíôáé ïé åðéðôþóåéò ôïõ óõíüëïõ ôùí Ýñ ãùí/ìÝôñùí óôá ìáêñïïéêïíïìéêÜ ìåãÝèç ôçò ïéêïíïìßáò ìßáò ÷þñáò êáèþò êáé óôï âéïôéêü åðßðåäï. 5.2.3 Åðéôüêéï ðñïåîüöëçóçò Ç ÷ñÞóç ôïõ åðéôïêßïõ ðñïåîüöëçóçò áðïóêïðåß óôçí áðüäïóç óçìåñéíþí ôéìþí óå ìåëëïíôéêÝò ïéêïíïìéêÝò ñïÝò (èåôéêÝò Þ áñíçôéêÝò). Óôç âéâëéïãñáößá áíáöÝñï íôáé äýï âáóéêÝò ðñïóåããßóåéò ãéá ôçí åêôßìçóç ôçò ôéìÞò ôïõ åðéôïêßïõ: 1. Ìå ôçí ðñþôç ðñïóÝããéóç ôï æÞôçìá ôçò ðñïåîü öëçóçò áíôéìåôùðßæåôáé óå çèéêÞ âÜóç êáé äßíåôáé Ýìöá óç óôïí ðñïóäéïñéóìü åêåßíùí ôùí ðïëéôéêþí ðïõ åîá óöáëßæïõí ôçí áåéöüñï áíÜðôõîç êáé ìåéþíïõí ôïí êßíäõ íï ôçò êëéìáôéêÞò ìåôáâïëÞò. Óå áõôÞ ôçí ðåñßðôùóç ç ôéìÞ ôïõ ÷ñçóéìïðïéïýìåíïõ åðéôïêßïõ åßíáé ÷áìçëÞ (óõ íÞèùò 3%). Ùóôüóï, êáé óå üôé áöïñÜ óôçí áîéïëüãçóç ðïëéôéêþí êáé ìÝôñùí ãéá ôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí ôùí áå ñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ÷ñçóéìïðïéïýíôáé åðéôüêéá ðñïå îüöëçóçò Ýùò 6% (ãéá ôéò áíåðôõãìÝíåò ÷þñåò), Ýôóé þóôå íá ëçöèåß õðüøç ï ìåóïðñüèåóìïò ÷áñáêôÞñáò ôùí ìÝôñùí êáé ç áíÜãêç ãéá ïéêïíïìéêÜ áðïäïôéêÞ ÷ñÞ óç ôùí äåóìåõüìåíùí êåöáëáßùí. 2. Ìå ôç äåýôåñç ðñïóÝããéóç äßíåôáé Ýìöáóç óôç äéá óöÜëéóç õøçëÞò áðüäïóçò ôùí äéáèÝóéìùí ðüñùí. ́Åôóé, ÷ñçóéìïðïéïýíôáé õøçëÝò ôéìÝò åðéôïêßïõ (ðÜíù áðü 10%) ðïõ áíôéðñïóùðåýïõí ôçí ðñïóäïêþìåíç áðüäï óç ôùí êåöáëáßùí. 5.2.4 Êáìðýëåò êüóôïõò Ôï ðñþôï âÞìá ãéá ôç äéáìüñöùóç ìßáò êáìðýëçò êü óôïõò åßíáé ï ðñïóäéïñéóìüò ôïõ êüóôïõò êáé ôùí ùöå ëåéþí ðïõ óõíåðÜãåôáé ç õéïèÝôçóç åíüò Ýñãïõ/ìÝôñïõ. Ç åíóùìÜôùóç áõôþí ôùí óôïé÷åßùí óå ìéá êáìðýëç êü óôïõò ìðïñåß íá ãßíåé ìå äéÜöïñåò ôå÷íéêÝò. Óôç óõíÝ÷åéá ðáñïõóéÜæïíôáé ôñåéò âáóéêÝò ôå÷íéêÝò ðïõ Ý÷ïõí ÷ñçóé ìïðïéçèåß óå ìåëÝôåò åêôßìçóçò ôïõ êüóôïõò áíôéìåôþðé óçò ôïõ öáéíïìÝíïõ ôïõ èåñìïêçðßïõ: 1. ÊÜèå Ýñãï/ìÝôñï áîéïëïãåßôáé ÷ùñéóôÜ ìå âÜóç ôá óôïé÷åßá êüóôïõò êáé ôï äõíáìéêü ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí êáé óõãêñßíåôáé ìå ôçí áíôßóôïé÷ç åðéëïãÞ ôïõ óåíáñßïõ áíáöïñÜò. Ôá Ýñãá/ ìÝôñá êáôáôÜóóïíôáé áíÜëïãá ìå ôçí ôéìÞ ôïõ äåßêôç «êüóôïò áíÜ ìïíáäéáßá ìåßùóç åêðï ìðþí» óå áýîïõóá óåéñÜ êáé Ýôóé ðñïêýðôåé ìéá âáèìùôÞ êáìðýëç. 2. Ìå âÜóç ôçí éåñÜñ÷çóç ðïõ ðñïêýðôåé áðü ôçí ðá ñáðÜíù ìÝèïäï, ôï ðñþôï ðéï áðïäïôéêü Ýñãï/ìÝôñï áíôéêáèéóôÜ óôï óåíÜñéï ôç ó÷åôéêÞ åðéëïãÞ êáé åêôéìÜôáé ôï óõíåðáãüìåíï êüóôïò. Óôç óõíÝ÷åéá åéóÜãåôáé ôï äåý 676 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ôåñï ðéï áðïäïôéêü Ýñãï êáé ç äéáäéêáóßá óõíå÷ßæåôáé ìÝ ÷ñé íá ôåëåéþóåé ï êáôÜëïãïò ìå ôá äéáèÝóéìá Ýñãá/ ìÝ ôñá. Ìå ôç ìÝèïäï áõôÞ ëáìâÜíïíôáé õðüøç ïé áëëçëåðé äñÜóåéò ìåôáîý ôùí äéáèÝóéìùí åðéëïãþí. 3. Ìå ôç ÷ñÞóç êáôÜëëçëùí ìïíôÝëùí (åíåñãåéáêþí, ìáêñïïéêïíïìéêþí Þ óõíäõáóìïý ôïõò) êáé èÝôïíôáò ùò óôü÷ï ôçí åëá÷éóôïðïßçóç ôïõ êüóôïõò õðïëïãßæåôáé (á) ôï åëÜ÷éóôï êüóôïò ãéá äåäïìÝíï åðßðåäï ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí êáé (â) ï óõíäõáóìüò, ðïéïôéêüò êáé ðïóïôéêüò, ôùí äéáèÝóéìùí åðéëïãþí ãéá ôçí åðßôåõîç ôïõ óôü÷ïõ. 5.3 ÂÁÓÉÊÅÓ ÐÁÑÁÄÏ×ÅÓ ÃÉÁ ÔÏÍ ÕÐÏËÏÃÉÓÌÏ ÔÏÕ ÊÏÓÔÏÕÓ ÔÙÍ ÐÑÏÔÅÉÍÏÌÅÍÙÍ ÅÐÅÌÂÁÓÅÙÍ Ïé âáóéêÝò ðáñáäï÷Ýò ãéá ôçí ïéêïíïìéêÞ áîéïëüãçóç ôùí ðñïôåéíüìåíùí åðåìâÜóåùí óõíïøßæïíôáé óôá ðáñá êÜôù: � Ãéá ôçí åêôßìçóç ôïõ ýøïõò ôùí áðáéôïýìåíùí åðåí äýóåùí ÷ñçóéìïðïéïýíôáé ïé ôéìÝò áãïñÜò, ÷ùñßò íá ëáì âÜíïíôáé õðüøç ôõ÷üí åðé÷ïñçãÞóåéò. Ïé ôéìÝò ðñïóäéï ñßóôçêáí áðü âéâëéïãñáöéêÞ åðéóêüðéóç êáèþò êáé áðü óôïé÷åßá êüóôïõò óõãêåêñéìÝíùí åöáñìïãþí. Ïé ôéìÝò áõôÝò äéáôçñïýíôáé óôáèåñÝò óå üëç ôçí åîåôáæüìåíç ÷ñïíéêÞ ðåñßïäï, êáèþò ç Ýëëåéøç áîéüðéóôùí óôïé÷åßùí ãéá ôï óýíïëï ôùí åîåôáæüìåíùí Ýñãùí/ìÝôñùí äåí åðé ôñÝðåé ôçí åêôßìçóç ôùí ìåëëïíôéêþí ôéìþí óå áíåêôÜ åðß ðåäá âåâáéüôçôáò. ÔÝëïò, äåí åîåôÜæåôáé ç åðßäñáóç ôïõ ðëçèùñéóìïý óôéò ìåëëïíôéêÝò ñïÝò ìå äåäïìÝíï üôé, óå ãåíéêÝò ãñáììÝò, ôüóï ïé åêñïÝò üóï êáé ïé åéóñïÝò åðç ñåÜæïíôáé ìå áíÜëïãï ôñüðï. � Ïé ðáñáðÜíù ôéìÝò êüóôïõò áíáöÝñïíôáé ìüíï óôéò Üìåóåò óõíéóôþóåò ôïõ (áãïñÜ, åãêáôÜóôáóç) êáé ü÷é óôï Ýììåóï êüóôïò ðïõ ó÷åôßæåôáé ìå ôçí ðñïþèçóç, åöáñìïãÞ êáé ðáñáêïëïýèçóç ôçò ðïñåßáò õëïðïßçóçò ôùí äñÜóåùí (ð.÷. åíçìÝñùóç, ìåëÝôåò õðïóôÞñéîçò, åê ðáßäåõóç, Üñóç äéïéêçôéêþí - èåóìéêþí åìðïäßùí êôë.), êáèþò ç åêôßìçóÞ ôïõ åßíáé åîáéñåôéêÜ äýóêïëç êáé ðá ñïõóéÜæåé ìåãÜëï âáèìü áâåâáéüôçôáò. � Ç åêôßìçóç ôïõ êüóôïõò ãßíåôáé óå óôáèåñÝò ôéìÝò 1997, åíþ ïé ÷ñçóéìïðïéïýìåíåò ôéìÝò ôùí êáõóßìùí åßíáé ïé ôéìÝò ôïõ áíôßóôïé÷ïõ êáôáíáëùôÞ (âéïìç÷áíéêïý, ïé êéáêïý, ê.ëð.). � Ç ôéìÞ ôïõ åðéôïêßïõ ðñïåîüöëçóçò ðïõ ÷ñçóéìïðïé åßôáé óôçí áíÜëõóç åßíáé 6%. � Ïé õðïëïãéóìïß âáóßæïíôáé óôïí õðïëïãéóìü ôçò êá èáñÞò ðáñïýóáò áîßáò (ÊÐÁ Þ NPV) ôüóï ôùí êáèáñþí ÷ñçìáôïñïþí üóï êáé ôçò ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí ðïõ åðéôõã÷Üíåôáé óå êÜèå Ýñãï/ìÝôñï êáé ôïõ åôÞóéïõ éóïäý íáìïõ êüóôïõò/ ìåßùóçò åêðïìðþí. Ç åöáñìïãÞ ôùí ìÝ ôñùí åîåôÜæåôáé ãéá ôçí ðåñßïäï 2000 - 2010, êáé äåí ëáì âÜíåôáé õðüøç ç ÷ñïíéêÞ êëéìÜêùóç ôçò äéåßóäõóçò ôùí ìÝôñùí ãéá ôçí åêôßìçóç ôçò ÊÐÁ, Ýôóé þóôå íá õðÜñ÷åé ìßá êïéíÞ âÜóç áíáöïñÜò. Ï äåßêôçò «êüóôïò áíÜ ìïíá äéáßá ìåßùóç åêðïìðþí» åßíáé ôï ðçëßêï ôïõ åôÞóéïõ éóï äýíáìïõ êüóôïõò äéá ôçí åôÞóéá éóïäýíáìç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ãéá ôçí åîåôáæüìåíç ðåñßïäï. ÈåôéêÝò ôéìÝò ôçò ÊÐÁ óõíåðÜãïíôáé ôçí ýðáñîç Üìå óùí ïéêïíïìéêþí ùöåëåéþí áðü ôçí õéïèÝôçóç ôïõ ìÝ ôñïõ. Óå áõôÞ ôçí ðåñßðôùóç ôï åôÞóéï éóïäýíáìï êü óôïò êáé ôï êüóôïò áíÜ ìïíáäéáßá ìåßùóç åêðïìðþí åì öáíßæïíôáé ìå áñíçôéêü ðñüóçìï. 5.4 ÁÐÏÔÅËÅÓÌÁÔÁ ¼ðùò Ý÷åé Þäç áíáöåñèåß, ç áíÜëõóç ôùí áðïôåëåóìÜ ôùí ôçò åêôßìçóçò ôïõ êüóôïõò äñÜóåùí ãéá ôçí áíôéìå ôþðéóç ôçò êëéìáôéêÞò ìåôáâïëÞò, åîáñôÜôáé óå ìåãÜëï âáèìü áðü ôéò ðáñáäï÷Ýò ðïõ Ý÷ïõí ãßíåé êáôÜ ôïí õðï ëïãéóìü. ÂáóéêÝò ðáñÜìåôñïé ðïõ åðçñåÜæïõí ôá áðïôå ëÝóìáôá, áëëÜ äåí Ý÷ïõí ëçöèåß õðüøç åßíáé: 1. Ôï Ýììåóï êüóôïò ðïõ ó÷åôßæåôáé ìå ôçí åöáñìïãÞ åíüò ìÝôñïõ êáé áöïñÜ óå õðïóôçñéêôéêÝò äñÜóåéò (ð.÷. åêðüíçóç ìåëåôþí, åíçìÝñùóç êïéíïý), Üñóç äéïéêçôé êþí Þ/êáé èåóìéêþí áôåëåéþí, ïñãÜíùóç ìç÷áíéóìþí åëÝã÷ïõ êáé ðáñáêïëïýèçóçò ôçò ðïñåßáò õëïðïßçóçò êôë. Ç èåþñçóç êáé ôçò óõíéóôþóáò áõôÞò, áíáìÝíåôáé íá áõîÞóåé áñêåôÜ ôéò óõíïëéêÝò äáðÜíåò ðïõ èá áðáéôç èïýí ãéá ôçí õëïðïßçóç ôùí ìÝôñùí. 2. Ôá óõìðëçñùìáôéêÜ ïöÝëç áðü ôçí õëïðïßçóç ôùí ðñïôåéíüìåíùí ìÝôñùí. Ôá ïöÝëç áõôÜ áíáöÝñïíôáé óôç óçìáíôéêÞ âåëôßùóç ôçò ðïéüôçôáò æùÞò ôùí êáôïßêùí (ìåßùóç åêðïìðþí êáé Üëëùí ñõðáíôþí, âåëôßùóç êõêëï öïñéáêþí óõíèçêþí, íÝåò èÝóåéò åñãáóßáò êôë.) êáé óôçí áíáâÜèìéóç ôïõ öõóéêïý êáé áíèñùðïãåíïýò ðåñéâÜë ëïíôïò óôç ÷þñá. 3. Ïé áëëçëåðéäñÜóåéò ìåôáîý ôùí ìÝôñùí, ðïõ áíáìÝ íåôáé íá ïäçãÞóïõí óå ìåßùóç ôïõ äõíáìéêïý åîïéêï íüìçóçò åíÝñãåéáò êáé åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðß ïõ êáé êáôÜ óõíÝðåéá êáé óå ìåôáâïëÝò ôïõ êüóôïõò ôùí ìÝôñùí. Óôç óõíÝ÷åéá ðáñïõóéÜæïíôáé óõãêåíôñùôéêÜ, ôá áðï ôåëÝóìáôá áðü ôçí åêôßìçóç ôïõ êüóôïõò ôùí ðñïôåéíü ìåíùí åðåìâÜóåùí. Åðéóçìáßíåôáé üôé óôçí ïéêïíïìéêÞ áîéïëüãçóç äåí óõìðåñéëáìâÜíåôáé ôï ìÝôñï Ã2 (Ìåßùóç ÷ñÞóçò áæùôïý÷ùí ëéðáóìÜôùí ìÝóù ôçò ðñïþèçóçò ôçò ïéêïëïãéêÞò ãåùñãßáò) êáèþò ï ðñïóäéïñéóìüò ôùí óõíéóôùóþí ôïõ êüóôïõò ôùí ìÝôñùí äåí åßíáé åöéêôüò. ÅðéðëÝïí, ôï êüóôïò ðïõ Ý÷åé õðïëïãéóôåß ãéá ôï ìÝôñï Ã1 (ÓõóôÞìáôá äéá÷åßñéóçò æùéêþí áðïâëÞôùí) âáóßæåôáé ìüíï óôç ó÷åôéêÞ åêôßìçóç ôïõ êüóôïõò ãéá ôç äéá÷åßñéóç ôùí áðïâëÞôùí ôùí ÷ïßñùí. � ¼ðùò Þôáí áíáìåíüìåíï, ç õëïðïßçóç ôïõ óõíüëïõ ôùí ðáñåìâÜóåùí ãéá ôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí ôùí áå ñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðáéôåß ôç äÝóìåõóç óçìáíôéêþí ïéêïíïìéêþí ðüñùí, ôï ýøïò ôùí ïðïßùí åêôéìÜôáé óå $7,7 äéóåêáôïììýñéá ðåñßðïõ (óôáèåñÝò ôéìÝò 1997). � Ôï ìÝóï ìïíáäéáßï êüóôïò (áíÜ ôüíï CO2-eq ðïõ áðï öåýãåôáé) ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðß ïõ êáôÜ 12,4%, óå ó÷Ýóç ìå ôï ÓÁÅ, õðïëïãßæåôáé óå 13,5 $/tn CO2-eq. � Ôï õøçëüôåñï êüóôïò ðïõ õðïëïãßæåôáé ãéá ôç ìåßù óç ôùí åêðïìðþí êáôÜ 12,4% ðåñßðïõ, óå ó÷Ýóç ìå ôï ÓÁÅ åßíáé 248 $/tn CO2-eq. Ôï êüóôïò áõôü áíáöÝñåôáé óôï ìÝôñï ôçò ðñïþèçóçò ôùí öùôïâïëôáúêþí (roof-top) óå óýíäåóç ìå ôï äßêôõï (ÌÝôñï ÏÔ12). ÁíÜ ôïìÝá, ôï õøçëüôåñï êüóôïò ðïõ õðïëïãßæåôáé åßíáé: 154,3 $/tn CO2-eq ãéá ôïí ôïìÝá ôçò çëåêôñïðáñáãùãÞò (ÌÝôñï Ç.1.3, «ÊåíôñéêÝò öùôïâïëôáúêÝò ìïíÜäåò»), 145,9 $/tn CO2-eq ãéá ôç âéïìç÷áíßá (ÌÝôñï Â2, «Ðñïþèçóç ôçò ÷ñÞóçò çëéáêþí óõëëåêôþí óôç âéïìç÷áíßá») êáé 23,8 $/tn CO2-eq ãéá ôïõò ìç åíåñãåéáêïýò ôïìåßò (ÌÝôñï Á1, «Óõë ëïãÞ ìåèáíßïõ êáé êáýóç ðñïò CO2 óå ðõñóü»). � Óå ãåíéêÝò ãñáììÝò ðñïóäéïñßæïíôáé ôñåéò êáôçãï ñßåò ìÝôñùí, (á) áõôÜ ðïõ ç õëïðïßçóÞ ôïõò óõíåðÜãåôáé êáé ïéêïíïìéêü üöåëïò, (â) áõôÜ ðïõ Ý÷ïõí ÷áìçëü Ýùò ìÝóï êüóôïò (ìéêñüôåñï áðü 30 $/tn CO2-eq) êáé (ã) áõôÜ ðïõ Ý÷ïõí ðïëý õøçëü êüóôïò. Óôçí ðñþôç êáôçãïñßá (15 ìÝôñá) áíÞêïõí ìÝôñá ðïõ áöïñïýí óå ðñïþèçóç ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 677 ôçò åîïéêïíüìçóçò êõñßùò çëåêôñéóìïý óôïí ïéêéáêü/ôñé ôïãåíÞ ôïìÝá, óôçí åéóáãùãÞ ôïõ öõóéêïý áåñßïõ, óôçí ðñïþèçóç ôùí çëéáêþí óõëëåêôþí ãéá èÝñìáíóç íåñïý êáé óôç óõìðáñáãùãÞ óôç âéïìç÷áíßá, óôç äåýôåñç êá ôçãïñßá (13 ìÝôñá) áíÞêïõí ìÝôñá ðïõ áöïñïýí óôïí ôï ìÝá ôùí ìåôáöïñþí, óôçí åîïéêïíüìçóç èåñìéêÞò åíÝñ ãåéáò óôïí ïéêéáêü/ôñéôïãåíÞ ôïìÝá êáé óôçí ðñïþèçóç áíáíåþóéìùí ðçãþí åíÝñãåéáò óôçí çëåêôñïðáñáãùãÞ. ÔÝëïò óôçí ôñßôç êáôçãïñßá (9 ìÝôñá) áíÞêïõí ìÝôñá ðïõ áöïñïýí óôçí ðñïþèçóç åìðïñéêÜ áêñéâþí åöáñìïãþí (ð.÷. öùôïâïëôáúêÜ, çëéáêïß óõëëÝêôåò óôç âéïìç÷áíßá, öõóéêü áÝñéï óå áóôéêÜ ëåùöïñåßá - âë. Ðßíáêá 5.1 êáé Ó÷Þìá 5.1). Ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí êáôÜ 5% ðåñßðïõ óå ó÷Ýóç ìå ôï ÓÁÅ åðéôõã÷Üíåôáé ìå ìÝôñá ôçò ðñþôçò êá ôçãïñßáò, åíþ ìå ôçí ôñßôç êáôçãïñßá ìÝôñùí ç ìåßùóç åß íáé ìéêñüôåñç ôïõ 2%. � Óçìåéþíåôáé üôé ôï ìïíáäéáßï êüóôïò ìåßùóçò åêðï ìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ðïõ ðáñïõóéÜæåôáé óôïí Ðßíáêá 5.1 ìðïñåß íá áðïôåëÝóåé ïäçãü ãéá ôï âáèìü áîéïðïßçóçò ôùí åõÝëéêôùí ìç÷áíéóìþí ôïõ Ðñùôïêüë ëïõ êáé éäéáßôåñá ôçò áãïñÜò äéêáéùìÜôùí åêðïìðþí. Ç óõìâáôéêÞ ôéìÞ áãïñÜò äéêáéùìÜôùí åêðïìðþí ðïõ áíá öÝñåôáé óôç âéâëéïãñáößá ãéá óêïðïýò ó÷åäéáóìïý åßíáé 30$/tn CO2eq áëëÜ ç ôåëéêÞ ôéìÞ áíáìÝíåôáé íá åßíáé ìé êñüôåñç. ÓõãêåêñéìÝíá, óå ðåñßðôùóç ðïõ ïé ÇÐÁ ôåëéêÜ áðïöáóßóïõí íá ìçí êõñþóïõí ôï Ðñùôüêïëëï ôïõëÜ÷é óôïí ãéá ôçí ðñþôç ðåñßïäï äåóìåýóåùí (2008 - 2012), ç ôéìÞ áõôÞ áíáìÝíåôáé íá åßíáé éäéáßôåñá ÷áìçëÞ êáé ðéèá íüí íá ðëçóéÜóåé ôá 10$/tn CO2eq. 5.5 ÐÅÑÉÂÁËËÏÍÔÉÊÁ ÊÁÉ ÊÏÉÍÙÍÉÊÁ ÙÖÅËÇ Åßíáé ðñïöáíÝò üôé ôá ðñïôåéíüìåíá ìÝôñá, ðÝñá áðü ôç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí CO2, èá óõìâÜëëïõí ôáõôü÷ñï íá óôç ìåßùóç êáé Üëëùí ñõðáíôéêþí öïñôßùí ðïõ åêëýï íôáé áðü ôéò äñáóôçñéüôçôåò êõñßùò ôïõ åíåñãåéáêïý ôï ìÝá. Ìå ôçí õëïðïßçóÞ ôïõò ëïéðüí, áíáìÝíåôáé íá åðé ôåõ÷èåß óçìáíôéêÞ âåëôßùóç ôçò ðïéüôçôáò æùÞò êáé áíáâÜèìéóç ôïõ öõóéêïý êáé áíèñùðïãåíïýò ðåñéâÜëëï íôïò. ÂÝâáéá, ïé ìåôáâïëÝò áõôÝò áöïñïýí êõñßùò ìç åìðïñåýóéìá - ðåñéâáëëïíôéêÜ áãáèÜ (ð.÷. áíèñþðéíç õãåßá, äéáôÞñçóç âéïðïéêéëüôçôáò, ðïéüôçôá ïéêïóõóôç ìÜôùí, ê.ëð.), ôá ïðïßá åßíáé ðïëý äýóêïëï íá áðïôéìç èïýí ïéêïíïìéêÜ, êáé óõíéóôïýí åîùôåñéêü êüóôïò üôáí äåí ëáìâÜíïíôáé õðüøç êáôÜ ôçí ïéêïíïìéêÞ áîéïëüãçóç ôùí ó÷åäéáæüìåíùí ðáñåìâÜóåùí êáé åðïìÝíùò êáôÜ ôç ëÞøç ôùí áðïöÜóåùí. Óôï ðëáßóéï ôïõ ðáñüíôïò Ýñãïõ åðé÷åéñÞèçêå ç ïéêï íïìéêÞ áðïôßìçóç ôùí èåôéêþí ðåñéâáëëïíôéêþí åðéäñÜ óåùí áðü ôéò ó÷åäéáæüìåíåò åðåìâÜóåéò, óôç âÜóç ôùí áðïôåëåóìÜôùí ðñüóöáôùí êáé äéåèíþò áíáãíùñé óìÝíùí åñåõíçôéêþí åñãáóéþí ðïõ áîéïðïéïýí ìåèïäï ëïãßåò êáé ôå÷íéêÝò ôçò íåïêëáóóéêÞò ïéêïíïìéêÞò èåù ñßáò ôçò åõçìåñßáò. Ðéï óõãêåêñéìÝíá, ãéá êÜèå ó÷åäéá æüìåíç ðáñÝìâáóç õðïëïãßóèçêå ôï áíáìåíüìåíï åîùôåñéêü - ðåñéâáëëïíôéêü üöåëïò, ðïõ áíôéêáôïðôñßæåé ôï ïéêïíïìéêü ìÝãåèïò ôùí ðåñéâáëëïíôéêþí ùöåëåéþí ðïõ èá åðéöÝñåé ôï åí ëüãù ìÝôñï. Ïé ðáñÜìåôñïé ïé ïðïß åò ëÞöèçóáí õðüøç ãéá ôïí õðïëïãéóìü áõôþí ôùí åîù ôåñéêþí ùöåëåéþí åíôïðßæïíôáé óôá ìåéùìÝíá åðåéóüäéá èíçóéìüôçôáò/íïóçñüôçôáò áðü ôïí ðåñéïñéóìü ôçò áôìïóöáéñéêÞò ñýðáíóçò, óå äéáöïñïðïéÞóåéò ôçò ðïéü ôçôáò ôùí ïéêïóõóôçìÜôùí êáé ôùí õäÜôéíùí ðüñùí, óå ìåôáâïëÝò ôçò åðßäñáóçò ôçò áÝñéáò ñýðáíóçò óå áãñï ôéêÝò êáëëéÝñãåéåò, äáóéêÜ ïéêïóõóôÞìáôá êáé õëéêÜ êôé ñßùí - êáôáóêåõþí, óå ùöÝëåéåò áðü ôçí åðéâñÜäõíóç ôïõ öáéíïìÝíïõ ôçò êëéìáôéêÞò ìåôáâïëÞò, ê.ëð. ÐáñÜ ôçí áâåâáéüôçôá ðïõ åí ãÝíåé ÷áñáêôçñßæåé ôÝôïéåò åêôé ìÞóåéò, ðñïÝêõøå üôé ôá ðåñéâáëëïíôéêÜ ïöÝëç áðü ôçí õëïðïßçóç ôùí õðü èåþñçóç ìÝôñùí áíÝñ÷ïíôáé óå ðå ñßðïõ 802 åêáôïì. $. åôçóßùò. Ôá åîùôåñéêÜ áõôÜ ïöÝëç, áí êáé äåí óõíéóôïýí êáèá ñÝò ÷ñçìáôïñïÝò, åíôïýôïéò áðïôåëïýí ìÝôñï ôùí åõñý ôåñùí èåôéêþí åðéäñÜóåùí ðïõ èá åðéöÝñïõí ôá ó÷åäéá æüìåíá ìÝôñá óôï êïéíùíéêü óýíïëï, êáé åðïìÝíùò èá ðñÝðåé íá ëáìâÜíïíôáé õðüøç êáôÜ ôéò åêðïíïýìåíåò áíáëýóåéò êüóôïõò/ïöÝëïõò ãéá ôçí áîéïëüãçóÞ ôïõò êáé ôïí êáèïñéóìü ðñïôåñáéïôÞôùí. Ç åíóùìÜôùóÞ ôïõò Üë ëùóôå óôç äéáäéêáóßá ëÞøçò ôùí áðïöÜóåùí èá ìðïñïý óå íá óõìâÜëëåé óôçí Üìâëõíóç ôùí áóôï÷éþí ôïõ ìç÷á íéóìïý ôçò áãïñÜò ðïõ êáôáãñÜöïíôáé óÞìåñá óôïí åíåñãåéáêü ôïìÝá, ìå ôçí ïõóéáóôéêÞ åðé÷ïñÞãçóç ñõðï ãüíùí êáõóßìùí. ÊÅÖÁËÁÉÏ 6. Åèíéêü Ðñüãñáììá ìåßùóçò ôùí åêðï ìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáé 3ï ÊÐÓ Ôï Êïéíïôéêü Ðëáßóéï ÓôÞñéîçò (ÊÐÓ) 2000 - 2006 áðï ôåëåß Ýíá éó÷õñü åñãáëåßï êáé êáèïñéóôéêü ìï÷ëü ãéá ôçí áíÜðôõîç, ôçí êïéíùíéêÞ óõíï÷Þ êáé ôïí åêóõã÷ñïíéóìü ôçò ÷þñáò. Ï âáóéêüò óôü÷ïò ôïõ 3ïõ ÊÐÓ åßíáé ç óõíÝ ÷éóç êáé ç ìåãáëýôåñç åíßó÷õóç ôùí ðïëéôéêþí ãéá ôçí ðñáãìáôéêÞ óýãêëéóç, ôçí ðåñéöåñåéáêÞ áíÜðôõîç êáé ôçí êïéíùíéêÞ óõíï÷Þ. Åéäéêüôåñá, äßíåôáé éäéáßôåñç Ýì öáóç: 1. Óôç âåëôßùóç ôïõ áíèñþðéíïõ äõíáìéêïý ìÝóá áðü ôçí ðáéäåßá êáé ôç äçìéïõñãßá áðïôåëåóìáôéêþí äïìþí ðáñï÷Þò åðáããåëìáôéêÞò êáôÜñôéóçò. 2. Óôçí åíßó÷õóç ôçò ðáñáãùãéêüôçôáò êáé áíôáãùíé óôéêüôçôáò ùò ðñùôáñ÷éêü ðáñÜãïíôá ôçò ïéêïíïìéêÞò êáé êïéíùíéêÞò áíÜðôõîçò. 3. Óôéò íÝåò ôå÷íïëïãßåò êáé ôçí ðëçñïöïñéêÞ ðïõ áðï ôåëïýí óôñáôçãéêü åñãáëåßï ôïõ áíôáãùíéóìïý óôéò ðá ãêïóìéïðïéçìÝíåò áãïñÝò, èÝôïíôáò ðéåóôéêÜ ôï ðñüâëç ìá ôçò áíÜðôõîçò ìç÷áíéóìþí äçìéïõñãßáò, áðïññüöç óçò êáé áîéïðïßçóÞò ôïõò. 4. Óôïí åêóõã÷ñïíéóìü ôïõ ðáñáãùãéêïý ôïìÝá ôçò åë ëçíéêÞò ïéêïíïìßáò óõìðåñéëáìâáíïìÝíïõ ôïõ ôïõñé óìïý êáé ôçò ãåùñãßáò. 5. Óôçí ðñïóôáóßá ôùí öõóéêþí ðüñùí êáé êáô´ åðÝêôá óç óôçí áíáâÜèìéóç ôçò ðïéüôçôáò æùÞò, ìÝóá áðü ôçí áíÜãêç ðáñáãùãéêþí áíáäéáñèñþóåùí êáé åîéóïñ ñüðçóçò áñíçôéêþí ëåéôïõñãéþí ðïõ äçìéïõñãÞèçêáí óôï ðáñåëèüí, ãéá ôïí ðåñéïñéóìü ôùí ðñïâëçìÜôùí ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò êáé ôçò õðåñâïëéêÞò ðßåóçò ðÜíù óôïõò öõóéêïýò ðüñïõò. 6. Óôçí áíÜäåéîç ôçò ðïëéôéóôéêÞò êëçñïíïìéÜò ôçò Åë ëÜäáò ðïõ ìðïñåß íá áðïôåëÝóåé áé÷ìÞ ðñïóÝëêõóçò ü÷é ìüíï ôïõñéóôþí áëëÜ êáé åðé÷åéñçìáôéêþí êåöáëáßùí êáé óôåëå÷þí. 7. Óôçí åîïéêïíüìçóç äçìüóéáò äáðÜíçò ãéá Ýñãá êáé äñÜóåéò, ðïõ ìðïñïýí íá áíáëçöèïýí áðü éäéùôéêïýò öïñåßò, ìå ðáñÜëëçëç äéáóöÜëéóç ôùí óõìöåñüíôùí ôïõ êïéíùíéêïý óõíüëïõ. ÄåäïìÝíïõ üôé ç áåéöüñïò áíÜðôõîç áðïôåëåß Ýíá âá óéêü óôü÷ï ôïõ ÊÐÓ, äßäåôáé éäéáßôåñç ðñïóï÷Þ óå åðåí äýóåéò ãéá õðïäïìÝò ïé ïðïßåò åßíáé áðáñáßôçôåò ãéá ôç äéáóöÜëéóç ôçò ïñèïëïãéêÞò äéá÷åßñéóçò ôùí ðåñéâáë ëïíôéêþí ðüñùí. ÅðéðëÝïí, ç ôÞñçóç ôùí ðåñéâáëëïíôé 678 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) êþí äåóìåýóåùí ðïõ Ý÷åé õðïãñÜøåé ç ÷þñá áíáãíùñß æåôáé ùò ìßá óçìáíôéêÞ ðñïôåñáéôüôçôá ðïëéôéêÞò óôïõò äéÜöïñïõò Üîïíåò äñÜóåéò. Óå áõôü ôï ðëáßóéï åßíáé öáíåñÞ ç óõíÜöåéá, óå åðßðå äï áñ÷þí êáé óôü÷ùí, ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò ðåñéï ñéóìïý ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáé ôïõ 3ïõ ÊÐÓ. Ôï 3ï ÊÐÓ ìðïñåß íá áðïôåëÝóåé ôï âáóéêü åñãáëåßï ðñïþèçóçò êáé ðáñáêïëïýèçóçò ôçò õëïðïßç óçò ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò. Ùóôüóï èá ðñÝðåé íá óõíåêôéìçèåß ï äéáöïñåôéêüò ÷ñïíéêüò ïñßæïíôáò ôùí äýï ðñïãñáììÜôùí (ìÝ÷ñé ôï 2006 ôï 3ï ÊÐÓ, ìÝ÷ñé ôï 2012 ôï Åèíéêü Ðñüãñáììá). ¸ôóé, ôï 3ï ÊÐÓ ìðïñåß íá áðï ôåëÝóåé ôï âáóéêü åñãáëåßï åêêßíçóçò ôïõ ðñïãñÜììá ôïò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêç ðßïõ, áëëÜ óôç óõíÝ÷åéá èá ðñÝðåé íá äéáìïñöùèïýí ïé êáôÜëëçëåò ðïëéôéêÝò ðïõ èá åîáóöáëßæïõí ôç óõíÝ÷éóç ôïõ ðñïãñÜììáôïò. ÅîåôÜæïíôáò áíáëõôéêüôåñá ôá Åðé÷åéñçóéáêÜ Ðñï ãñÜììáôá ðïõ Ý÷ïõí äéáìïñöùèåß óôï ðëáßóéï ôïõ 3ïõ ÊÐÓ êáé åéäéêüôåñá ôá ðñïãñÜììáôá «Áíôáãùíéóôéêüôç ôá», «ÐåñéâÜëëïí», «Óéäçñüäñïìïé - ÁåñïëéìÝíåò - Áóôé êÝò Óõãêïéíùíßåò» êáé «ÁãñïôéêÞ áíÜðôõîç - Áíáóõãêñü ôçóç ôçò õðáßèñïõ», äéáðéóôþíåôáé üôé ôá ðåñéóóüôåñá áðü ôá ìÝôñá ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áðïôåëïýí áíôéêåßìåíï ôùí ðáñáðÜíù ðñïãñáììÜôùí. Åðé÷åéñçóéáêü Ðñüãñáììá «Áíôáãùíéóôéêüôçôá» ÌÝôñï 2.1 : «Åíßó÷õóç åðåíäýóåùí óå óõóôÞìáôá óõ ìðáñáãùãÞò, ÁÐÅ êáé åîïéêïíüìçóçò åíÝñãåéáò» Ïé óôü÷ïé ôïõ ÌÝôñïõ 2.1 åßíáé: � Ç åîáóöÜëéóç ôïõ åíåñãåéáêïý åöïäéáóìïý êáé åëÜô ôùóç ôçò åíåñãåéáêÞò åîÜñôçóçò ìÝóù ôçò äéáöïñïðïß çóçò ôùí åíåñãåéáêþí ðçãþí ôñïöïäïóßáò. � Ç áýîçóç ôçò åëëçíéêÞò ðñïóôéèÝìåíçò áîßáò, êáé ç âåëôßùóç ôçò áíôáãùíéóôéêüôçôáò ôçò åëëçíéêÞò ïéêïíï ìßáò ìÝóù ôïõ åêóõã÷ñïíéóìïý ôùí åðé÷åéñÞóåùí, ôçí åí óùìÜôùóç ôçò ðåñéâáëëïíôéêÞò äéÜóôáóçò óôç ëåéôïõñ ãßá ôùí åðé÷åéñÞóåùí ùò éó÷õñü êáé óôáèåñü ìÝóï âåë ôßùóçò ôçò áíôáãùíéóôéêüôçôÜò ôïõò êáé ôç ìåßùóç ôïõ êüóôïõò ôåëéêÞò åíÝñãåéáò óôï âéïìç÷áíéêü, ôñéôïãåíÞ êáé äçìüóéï ôïìÝá. � Ç ðñïóôáóßá ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò êáé ç ôÞñçóç ôùí ðå ñéâáëëïíôéêþí äåóìåýóåùí ðïõ Ý÷åé áíáëÜâåé ç ÷þñá, êáèüóïí ç äéåßóäõóç ôùí ÁÐÅ êáé ç åîïéêïíüìçóç åíÝñ ãåéáò èá õðïêáôáóôÞóïõí ôç ÷ñÞóç óõìâáôéêþí êáõóß ìùí ôá ïðïßá åßíáé õðåýèõíá ãéá ôï êýñéï ìÝñïò ôùí åê ðïìðþí áÝñéùí ñýðùí. � Ç åíßó÷õóç ôçò ïéêïíïìéêÞò äñáóôçñéüôçôáò êáé ðå ñéöåñåéáêÞò áíÜðôõîçò êáé áðáó÷üëçóçò. Ïé åðåíäýóåéò óå åãêáôáóôÜóåéò ÁÐÅ óå ðåñéöåñåéáêü åðßðåäï üðïõ ðáñáôçñåßôáé ðëïýóéï äõíáìéêü áõôþí èá âåëôéþóïõí ôéò åðé÷åéñçìáôéêÝò êáé ðåñéâáëëïíôéêÝò óõíèÞêåò êáé, åðé ðëÝïí, ç áíÜãêç ãéá åãêáôÜóôáóç, óõíôÞñçóç êáé ëåé ôïõñãßá ôùí óõóôçìÜôùí áõôþí äßíåé ôç äõíáôüôçôá ãéá áýîçóç ôçò áðáó÷üëçóçò áíèñùðßíïõ äõíáìéêïý ôçò ðå ñéöÝñåéáò. Óôï ìÝôñï ðñïâëÝðåôáé ç åíßó÷õóç éäéùôéêþí åðåíäýóå ùí óå óõóôÞìáôá óõìðáñáãùãÞò èåñìüôçôáò êáé çëåêôñé óìïý, ÁÐÅ êáé åîïéêïíüìçóçò åíÝñãåéáò, ç äéáìüñöùóç åéäéêþí êáèåóôþôùí åíßó÷õóçò åíåñãåéáêþí åðåíäýóåùí êáèþò êáé äñÜóåéò åíçìÝñùóçò, åõáéóèçôïðïßçóçò êáé ðáñï÷Þò ôå÷íéêÞò õðïóôÞñéîçò. ¸ôóé, ôá ìÝôñá ôïõ åèíé êïý ðñïãñÜììáôïò ðïõ áíáöÝñïíôáé óôçí ðáñáãùãÞ çëå êôñéóìïý (ìå ôçí åîáßñåóç ôïõ ìÝôñïõ Ç2 «Ëåéôïõñãßá óôáèìþí ÖÁ óôç âÜóç»), óôç âéïìç÷áíßá êáé óôïí ïéêéáêü ôñéôïãåíÞ ôïìÝá áðïôåëïýí áíôéêåßìåíï ôùí åíéó÷ýóåùí ðïõ ðñïâëÝðïíôáé óôï ÌÝôñï 2.1. ÂÝâáéá, ôï óõíïëéêü êü óôïò ôïõ ÌÝôñïõ 2.1 (1071 åêáô. 6) áñêåß ãéá ôçí êÜëõøç ôïõ 20% ôïõ êüóôïõò ôùí ó÷åôéêþí äñÜóåùí ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò, áëëÜ ìðïñåß íá áðïôåëÝóåé ôç âÜóç ãéá ôçí ðåñáéôÝñù ðñïþèçóç ôçò õëïðïßçóçò ôïõ ðñïãñÜì ìáôïò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí. ¢îïíáò Ðñïôåñáéüôçôáò 6: «ÁóöÜëåéá åíåñãåéáêïý åöïäéáóìïý êáé ðñïþèçóç ôçò áðåëåõèÝñùóçò ôçò áãï ñÜò åíÝñãåéáò» êáé Áîïíáò Ðñïôåñáéüôçôáò 7: «ÅíÝñãåéá êáé Áåéöüñïò ÁíÜðôõîç» Ïé ðñïâëåðüìåíåò äñÜóåéò óôïõò Üîïíåò ðñïôåñáéü ôçôáò 6 êáé 7 ôïõ ÅÐÁÍ äåí ó÷åôßæïíôáé Üìåóá ìå ôçí ðñï þèçóç ìÝôñùí ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ áëëÜ ó÷åôß æïíôáé ìå ôç äéáìüñöùóç ôùí êáôÜëëçëùí õðïäïìþí (äß êôõá äéáíïìÞò öõóéêïý áåñßïõ, åíáëëáêôéêÝò ðçãÝò ôñï öïäïóßáò ìå öõóéêü áÝñéï, áðïóáöÞíéóç ôùí êáíüíùí ëåéôïõñãßáò ôçò áðåëåõèåñùìÝíçò áãïñÜò åíÝñãåéáò, ê.ëð.) þóôå íá åßíáé åöéêôÞ ç õëïðïßçóç ôùí åîåôáæüìå íùí ìÝôñùí, éäéáßôåñá óå üôé áöïñÜ óôç äéåßóäõóç ôïõ öõóéêïý áåñßïõ ðïõ áðïôåëåß Ýíáí áðü ôïõò âáóéêïýò Üîïíåò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí. Åðé÷åéñçóéáêü Ðñüãñáììá «ÐåñéâÜëëïí» ÌÝôñï 2.1: «Äéá÷åßñéóç ìç åðéêßíäõíùí óôåñåþí áðï âëÞôùí» Ïé âáóéêïß óôü÷ïé ôïõ ÌÝôñïõ åßíáé : � Ç ïëïêëÞñùóç ôïõ Ó÷åäéáóìïý Äéá÷åßñéóçò áðïñ ñéììÜôùí, ç õëïðïßçóç ôùí õöéóôÜìåíùí ó÷åäéáóìþí Äéá÷åßñéóçò Óôåñåþí ÁðïâëÞôùí (óå Íïìáñ÷éáêü Þ Ðåñéöåñåéáêü åðßðåäï) êáé ç åöáñìïãÞ ìÝôñùí ãéá ôç äéá÷åßñéóç ìç åðéêéíäýíùí áðïâëÞôùí (ðñïóùñéíÞ áðï èÞêåõóç, óõëëïãÞ, ìåôáöïñÜ, áîéïðïßçóç - åðáíá÷ñçóé ìïðïßçóç, äéÜèåóç) êáèþò åðßóçò êáé áðïêáôÜóôáóç ÷þ ñùí áíåîÝëåãêôçò åíáðüèåóçò ìç åðéêéíäýíùí óôåñåþí áðïâëÞôùí (óå ðåñßðôùóç ðïõ äåí ðáñåìâáßíïõí ôá ÐÅÐ êáé ôï Ôáìåßï Óõíï÷Þò). � ÅíçìÝñùóç êáé åõáéóèçôïðïßçóç ôçò ÔïðéêÞò Áõôï äéïßêçóçò, ôùí åðé÷åéñÞóåùí êáé ôùí ðïëéôþí óôï èÝìá ôçò åöáñìïãÞò ôçò óôñáôçãéêÞò ôçò äéá÷åßñéóçò ôùí áðïâëÞôùí. ÅíäåéêôéêÝò äñÜóåéò ôïõ ÌÝôñïõ áöïñïýí óå óõóôÞìá ôá ðñïóùñéíÞò áðïèÞêåõóçò - óõëëïãÞò - ìåôáöïñÜò áíáêõêëþóéìùí õëéêþí êáé êáôáóêåõÞ ÊÝíôñùí ÄéáëïãÞò Áíáêõêëþóéìùí Õëéêþí, ðñïãñÜììáôá áíáêýêëùóçò âéïìç÷áíéêþí ìç åðéêéíäýíùí áðïâëÞôùí, êáôáóêåõÞ ×þ ñùí ÕãåéïíïìéêÞò ÔáöÞò ÁðïññéììÜôùí, êëð. ÅðåìâÜ óåéò ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðï ìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ðïõ åßíáé äõíáôü íá áðïôåëïýí áíôéêåßìåíï ôïõ ìÝôñïõ áõôïý åßíáé ç óõëëïãÞ ôïõ âéïáåñßïõ êáé ç êáýóç ôïõ óå ðõñóïýò (ÌÝôñï Ã2) êáé ç áíÜêôçóç ôùí f-gases áðü óõóêåõÝò øýîçò/êëéìáôé óìïý. ÅíäåéêôéêÜ áíáöÝñåôáé üôé ôï êüóôïò ôùí åðåìâÜ óåùí áõôþí õðåñêáëýðôåôáé áðü ôï ðñïâëåðüìåíï êü óôïò ôïõ ìÝôñïõ 2.1. ÌÝôñï 4.1: «Ìåßùóç ôçò áôìïóöáéñéêÞò ñýðáíóçò» Ïé âáóéêÝò äñÜóåéò ôïõ ÌÝôñïõ áöïñïýí óå: � ÊÜëõøç ôùí õðï÷ñåþóåùí ôçò ÷þñáò ðïõ áðïññÝ ïõí áðü ôçí ÅõñùðáúêÞ íïìïèåóßá (ð.÷. óõìðëÞñùóç ôçò äçìéïõñãßáò åíüò óõóôÞìáôïò äéá÷åßñéóçò êáé áîéïëüãç óçò ôçò áôìïóöáéñéêÞò ñýðáíóçò, ó÷Ýäéá - ðñïãñÜììá ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 679 ôá áíôéññýðáíóçò óå ôïðéêü, ðåñéöåñåéáêü êáé åèíéêü åðßðåäï, áíÜðôõîç åèíéêïý ó÷åäßïõ ìåßùóçò ôùí ðôçôé êþí ïñãáíéêþí åíþóåùí). � ÅëÝã÷ïõò êáé ðáñåìâÜóåéò óå ðçãÝò áôìïóöáéñéêÞò ñýðáíóçò üðïõ ìåôáîý Üëëùí ðéèáíþí ìÝôñùí ðñïâëÝ ðåôáé ï Ýëåã÷ïò ôùí åêðïìðþí áðü ï÷Þìáôá, ç ðåñéâáë ëïíôéêÞ äéá÷åßñéóç ôùí ï÷çìÜôùí, ç åîÝôáóç ôçò äõíáôü ôçôáò áëëáãÞò êáõóßìïõ óå åéäéêïýò óôüëïõò ï÷çìÜôùí, ç õëïðïßçóç ðáñåìâÜóåùí ãéá ôçí ðåñéâáëëïíôéêÞ äéá ÷åßñéóç ôçò êõêëïöïñßáò. � ÊÜëõøç ôùí õðï÷ñåþóåùí ôçò ÷þñáò ðïõ áðïññÝ ïõí áðü äéåèíåßò óõìâÜóåéò, ðïõ áöïñïýí óå ðáãêüóìéá ðåñéâáëëïíôéêÜ ðñïâëÞìáôá (êëéìáôéêÞ áëëáãÞ êáé ðñï óôáóßá óôïéâÜäáò üæïíôïò). Óå ìåãÜëï âáèìü ïé äñÜóåéò ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììá ôïò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêç ðßïõ ðïõ áíáöÝñïíôáé óôïí ôïìÝá ôùí ìåôáöïñþí áðï ôåëïýí áíôéêåßìåíï ôïõ ÌÝôñïõ 4.1 ôïõ ÅÐÐÅÑ. Ôï êü óôïò ôùí äñÜóåùí áõôþí åßíáé êáôÜ ðïëý õøçëüôåñï áðü ôï óõíïëéêü êüóôïò ôïõ ÌÝôñïõ 4.1, ùóôüóï ç õëïðïßç óç ôùí äñÜóåùí ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí áðü ôéò ìå ôáöïñÝò ó÷åôßæåôáé Üìåóá êáé ìå ôï Åðé÷åéñçóéáêü Ðñü ãñáììá «Óéäçñüäñïìïé - ÁåñïëéìÝíåò - ÁóôéêÝò Óõãêïé íùíßåò» (ÌÝôñï 4.1), óôï ïðïßï ðñïâëÝðåôáé ç áíáíÝùóç ôïõ óôüëïõ ôùí áóôéêþí ëåùöïñåßùí. ÓõíïëéêÜ, ôï êü óôïò ôùí äýï áõôþí ìÝôñùí êáëýðôåé ôï 20% ôïõ êü óôïõò ôùí ó÷åôéêþí äñÜóåùí ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììá ôïò ðåñéïñéóìïý ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêç ðßïõ. Åðé÷åéñçóéáêü Ðñüãñáììá «ÁãñïôéêÞ áíÜðôõîç - Áíá óõãêñüôçóç ôçò õðáßèñïõ» Ïé óôñáôçãéêïß óôü÷ïé ôïõ ðñïãñÜììáôïò åßíáé: � Ç âåëôßùóç ôçò áíôáãùíéóôéêüôçôáò ôçò åëëçíéêÞò ãåùñãßáò åíüøåé ôùí ðñïêëÞóåùí åíüò óõíå÷þò áíôá ãùíéóôéêüôåñïõ äéåèíïýò ðåñéâÜëëïíôïò. � Ç âéþóéìç êáé ïëïêëçñùìÝíç áíÜðôõîç ôçò õðáßèñïõ ãéá íá áõîçèåß ç áíôáãùíéóôéêüôçôá êáé ç åëêõóôéêüôçôá ôçò êáé íá áðïêáôáóôáèåß ç êïéíùíéêÞ êáé ïéêïíïìéêÞ ôçò ëåéôïõñãßá. � Ç äéáôÞñçóç êáé âåëôßùóç ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò êáé ôùí öõóéêþí ðüñùí ôçò õðáßèñïõ. Ïé äñÜóåéò ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ðïõ áíáöÝñïíôáé óôç ãåùñãßá (äéá÷åßñéóç æùéêþí áðïññéììÜôùí êáé ðñï þèçóç ôçò âéïëïãéêÞò ãåùñãßáò) åíôÜóóïíôáé óôïõò óôñáôçãéêïýò óôü÷ïõò ôïõ Åðé÷åéñçóéáêïý ÐñïãñÜììá ôïò êáé ôï óõíïëéêü êüóôïò áõôþí õðåñêáëýðôåôáé áðü ôïí ðñïâëåðüìåíï ðñïûðïëïãéóìü ôïõ Åðé÷åéñçóéáêïý ÐñïãñÜììáôïò. ÓõíïëéêÜ Ýíá ðïóïóôü ôçò ôÜîçò ôïõ 20% ôïõ ðñïâëå ðüìåíïõ êüóôïõò ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáëýðôåôáé áðü ôï óõíïëéêü êüóôïò ôïõ 3ïõ ÊÐÓ. ÅðéðëÝïí, üìùò, óôï 3ï ÊÐÓ Ý÷ïõí åíôá÷èåß: � ÄñÜóåéò óå åðßðåäï õðïäïìþí (ð.÷. äßêôõá öõóéêïý áåñßïõ, õðïäïìÝò ãéá ôç äéåßóäõóç ôùí ÁÐÅ óôá íçóéÜ, ê.ëð) ïé ïðïßåò åßíáé áðáñáßôçôåò ãéá ôçí Ýãêáéñç êáé óõ óôçìáôéêÞ õëïðïßçóç ôùí ìÝôñùí ðåñéïñéóìïý ôùí åêðï ìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáèþò êáé � äñÜóåéò åíçìÝñùóçò, åõáéóèçôïðïßçóçò, åðéìüñöù óçò êáé ðáñï÷Þò ôå÷íéêÞò õðïóôÞñéîçò óôïõò åìðëåêü ìåíïõò öïñåßò ðïõ åßíáé áíáãêáßåò ãéá ôçí åîáóöÜëéóç ôçò óõììåôï÷Þò ôïõ êïéíùíéêïý óõíüëïõ óôç ðñïóðÜ èåéá ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðß ïõ. ÐÁÑÁÑÔÇÌÁ Á Óõììåôï÷Þ êáé Óõíôïíéóìüò Õðïõñãåßùí Ç åðéôõ÷Þò õëïðïßçóç ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò ìåß ùóçò ôùí åêðïìðþí ôùí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ ðñïû ðïèÝôåé ôï óõíôïíéóìü ôùí åìðëåêüìåíùí õðïõñãåßùí, ôçí åîÝôáóç ôùí êáôåõèõíôÞñéùí ãñáììþí, ôç äéáíïìÞ áñìïäéïôÞôùí êáé ôç óõóôçìáôéêÞ ðáñáêïëïýèçóç ôçò ðïñåßáò õëïðïßçóÞò ôïõ. Ôáõôü÷ñïíá èá ðñÝðåé íá åîåôáóèïýí ôñüðïé þóôå íá äéáóöáëéóôåß ç ìåßùóç ôùí åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìï êçðßïõ óå üëá ôá ìÝôñá ôïõ 3ïõ ÊÐÓ, üðùò Ý÷åé ðñïâëå öèåß óôïí áñ÷éêü ó÷åäéáóìü. ×ùñßò áõôÞ ôç óõíôïíéóôéêÞ äñÜóç, êéíäõíåýïõí ôá ó÷åôéêÜ ôìÞìáôá ôïõ ÊÐÓ íá õëï ðïéïýíôáé, ÷ùñßò ôçí áñìüæïõóá ðåñéâáëëïíôéêÞ ðáñá êïëïýèçóç êáé äéáóýíäåóç ìå ôéò åèíéêÝò õðï÷ñåþóåéò êáé ðïëéôéêÝò, ôüóï ôïõ Ðñùôïêüëëïõ ôïõ Êõüôï, üóï êáé ôçò Óõìöùíßáò ãéá ôçí Áåéöüñï ÁíÜðôõîç, ôçí ÓõíèÞêç ãéá ôçí ÁðåñÞìùóç êáé ôéò Ïäçãßåò ôçò ÅÅ. ÂÜóåé ôùí ðáñáðÜíù êáé ëáìâÜíïíôáò õðüøç ôç öýóç ôùí åîåôáæüìåíùí ìÝôñùí ìåßùóçò åêðïìðþí, ç êáôáíï ìÞ ôùí äéáöüñùí ìÝôñùí áíÜ Õðïõñãåßï ðáñïõóéÜæåôáé óôïí Ðßíáêá Á.1. Õ.ÐÅ.×Ù.Ä.Å. Ôá óçìåßá óôá ïðïßá õðÜñ÷åé åíäéáöÝñïí ãéá ôï Õ.ÐÅ.×Ù.Ä.Å. ðåñéëáìâÜíïõí: 1. Åîïéêïíüìçóç åíÝñãåéáò óôïí êôéñéáêü ôïìÝá 2. ÈÝìáôá åëÝã÷ïõ åêðïìðþí áðü ÷þñïõò åíáðïèÝóå ùí/åíôáöéáóìïý áðïññéììÜôùí-ëõìÜôùí 3. ÈÝìáôá áäåéïäüôçóçò âéïìç÷áíéþí êáé ìåãÜëùí ìï íÜäùí åíÝñãåéáò 4. ÅöáñìïãÞ ôçò Ïäçãßáò IPPC 5. ÅöáñìïãÞ ôçò Ïäçãßáò Ðáñáêïëïýèçóçò 6. ÅêðïìðÝò êáõóáåñßùí áõôïêéíÞôùí êáé êáõóôÞñùí èåñìÜíóåùò 7. ÁíáðôõîéáêÝò äñÜóåéò óõìâáôÝò ìå ôï ðåñéâÜëëïí êáé ôçí áåéöïñßá 8. Ðåñéâáëëïíôéêüò öüñïò/öüñïò CO2 ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ÁÍÁÐÔÕÎÇÓ Ôá óçìåßá óôá ïðïßá õðÜñ÷åé åíäéáöÝñïí ãéá ôï ÕÐÁÍ ðåñéëáìâÜíïõí: 1. ÄñÜóåéò ðïõ áöïñïýí Üìåóá óôç ÷ñÞóç êáé óôï ó÷å äéáóìü ôçò åíÝñãåéáò 2. ÈÝìáôá áíôáãùíéóìïý óôéò åíåñãåéáêÝò áãïñÝò 3. ÈÝìáôá áíôáãùíéóìïý óôéò åíåñãïâüñåò âéïìç÷á íßåò 4. ÈÝìáôá ó÷åôéêÜ ìå ôéò âéïìç÷áíßåò øõêôéêþí 5. ÁíáðôõîéáêÝò äñÜóåéò óõìâáôÝò ìå ôï ðåñéâÜëëïí êáé ôçí áåéöïñßá 6. Åíåñãåéáêüò öüñïò/öüñïò CO2 7. ÁíÜðôõîç ôå÷íïëïãéþí ðåñéâáëëïíôéêþí èåìÜôùí 8. ÌåôáöïñÜ ôå÷íïãíùóßáò 9. Åñåõíá óôï êëßìá ôçò Ìåóïãåßïõ êáé ôïðéêþí åðé ðôþóåùí ôçò êëéìáôéêÞò áëëáãÞò ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ÃÅÙÑÃÉÁÓ Ôá óçìåßá óôá ïðïßá õðÜñ÷åé åíäéáöÝñïí ãéá ôï Õðïõñ ãåßï Ãåùñãßáò ðåñéëáìâÜíïõí: 1. ×ñÞóç åíÝñãåéáò óôï ãåùñãéêü ôïìÝá 2. ÐáñáãùãÞ êáé áîéïðïßçóç âéïìÜæáò 3. ÁíáäÜóùóç êáé äáóéêÝò ðõñêáãéÝò 4. ÅêìåôÜëëåõóç äáóþí 680 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 5. Áðïëýìáíóç åäáöþí 6. ÁðåñÞìùóç 7. Âéïðïéêéëüôçôá ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ÌÅÔÁÖÏÑÙÍ & ÅÐÉÊÏÉÍÙÍÉÙÍ Ôá óçìåßá óôá ïðïßá õðÜñ÷åé åíäéáöÝñïí ãéá ôï Õðïõñ ãåßï Ìåôáöïñþí êáé Åðéêïéíùíéþí ðåñéëáìâÜíïõí: 1. Åîïéêïíüìçóç åíÝñãåéáò óôéò ìåôáöïñÝò-ìåôáöïñé êÜ ìÝóá 2. Âåëôßùóç ôïõ óôüëïõ ïäéêþí ìåôáöïñþí 3. Åîïéêïíüìçóç åíÝñãåéáò óôéò ìåôáöïñÝò-ìåôáöïñé êü Ýñãï 4. Áäåéïäüôçóç êáé ôÝëç êõêëïöïñßáò 5. Óõíôïíéóìüò ìå ICAO-åíáÝñéåò ìåôáöïñÝò ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ÅÌÐÏÑÉÊÇÓ ÍÁÕÔÉËÉÁÓ Ôá óçìåßá óôá ïðïßá õðÜñ÷åé åíäéáöÝñïí ãéá ôï Õðïõñ ãåßï ÅìðïñéêÞò Íáõôéëßáò ðåñéëáìâÜíïõí: 1. Åîïéêïíüìçóç åíÝñãåéáò óôï íáõôéëéáêü ôïìÝá 2. Óõíôïíéóìüò ìå IÌO-èáëÜóóéåò ìåôáöïñÝò 3. ÈÝìáôá êáôáãñáöÞò Bunkers Ãéá ôá Õðïõñãåßá Åîùôåñéêþí, Ïéêïíïìßáò êáé Ïéêïíï ìéêþí õðÜñ÷ïõí ìßá óåéñÜ áðü ìÝôñá, ðïõ áðïôåëïýí ôç âÜóç õëïðïßçóçò ôùí áíôéóôïß÷ùí äñÜóåùí, áëëÜ áöï ñïýí êáé óå ïéêïíïìéêÜ êáé äéïéêçôéêÜ èÝìáôá, êáèþò êáé óå èÝìáôá õðïóôÞñéîçò êáé óõíôïíéóìïý ìå Üëëåò ðïëéôé êÝò åíôüò êáé åêôüò ôçò ÷þñáò. Ôá ìÝôñá áõôÜ ðáñáôßèå íôáé óôç óõíÝ÷åéá. ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ÅÎÙÔÅÑÉÊÙÍ Ôá óçìåßá óôá ïðïßá õðÜñ÷åé åíäéáöÝñïí ãéá ôï Õðïõñ ãåßï Åîùôåñéêþí ðåñéëáìâÜíïõí: 1. Óõíôïíéóìüò ìå Üëëåò äéåèíåßò óõìâÜóåéò 2. ÈÝìáôá äéáêñáôéêþí äéáðñáãìáôåýóåùí êáé õðïóôÞ ñéîçò 3. ÈÝìáôá ó÷Ýóåùí ìå áíáðôõóóüìåíåò ÷þñåò êáé åìðïñéêÝò óõìöùíßåò 4. ÐñïãñÜììáôá åðéìüñöùóçò-áíÜäåéîçò óôåëå÷þí êáé ðáñï÷Þ âïÞèåéáò ôå÷íïëïãéêÞò ìïñöÞò, ìåôáöïñÜ ôå÷íïãíùóßáò óå áíáðôõóóüìåíåò ÷þñåò ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ÏÉÊÏÍÏÌÉÁÓ ÊÁÉ ÏÉÊÏÍÏÌÉÊÙÍ Ôá óçìåßá óôá ïðïßá õðÜñ÷åé åíäéáöÝñïí ãéá ôï Õðïõñ ãåßï Ïéêïíïìßáò êáé Ïéêïíïìéêþí ðåñéëáìâÜíïõí: 1. ÅðéäïôÞóåéò ìÝóù áíáðôõîéáêïý íüìïõ 2. ÅêðëÞñùóç ôùí ïéêïíïìéêþí ìáò õðï÷ñåþóåùí óôá ðëáßóéá ôùí ó÷åôéêþí óõìâÜóåùí êáèþò êáé ó÷åôéêþí ôá ìåßùí (GEF) 3. ÈÝìáôá DAC 4. Åíåñãåéáêüò/ðåñéâáëëïíôéêüò öüñïò êáé ÷ñÞóç ôùí ðñïóüäùí 5. Åðéðôþóåéò óôçí áíôáãùíéóôéêüôçôá ôçò åã÷þñéáò âéïìç÷áíßáò êïéíþí ðïëéôéêþí êáé ìÝôñùí 6. ÂïÞèåéá åîáãùãéêþí äñáóôçñéïôÞôùí 7. Åíåñãåéáêüò/ðåñéâáëëïíôéêüò öüñïò êáé ÷ñÞóç ôùí ðñïóüäùí 8. Ôñüðïé åíßó÷õóçò öéëïðåñéâáëëïíôéêþí äñÜóåùí Áðü ôá óôïé÷åßá ðïõ ðáñáôÝèçêáí ðñïçãïýìåíá èá ìðïñïýóå êáíåßò íá óõíôÜîåé ôïí ðßíáêá åêðïìðþí (Ðß íáêáò Á.2) êáôÜ áñìüäéï Õðïõñãåßï óýìöùíá ìå ôéò áðï ãñáöÝò åêðïìðþí áåñßùí ôïõ èåñìïêçðßïõ êáé ôï ÓÁÅ ðïõ äéáìïñöþèçêå. Áíôéóôïß÷ùò óôïí Ðßíáêá Á.3 äßíïíôáé ðÜëé êáôÜ õðïõñ ãåßï ôï äõíáìéêü ìåßùóçò ôùí åêðïìðþí ìÝóù ôùí ðñï ôåéíïìÝíùí ìÝôñùí ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò þóôå íá åðéôåõ÷èåß ï åèíéêüò óôü÷ïò. ÖÅÊ 58 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 681 682 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 683 684 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 685 686 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 687 688 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÖÅÊ 58 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 689 690 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 691 692 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 693 694 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 695 696 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 697 698 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 699 700 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 701 702 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ×ÏÓ ÐÑÙÔÏ) 703 ¢ñèñï äåýôåñï Ç ðáñïýóá ÐñÜîç íá äçìïóéåõèåß óôçí Åöçìåñßäá ôçò ÊõâåñíÞóåùò. ÁèÞíá, 27 Öåâñïõáñßïõ 2003 Ï Ðñüåäñïò Ôá ìÝëç ÁêñéâÝò Áíôßãñáöï Ï Ãåíéêüò ÃñáììáôÝáò ôïõ Õðïõñãéêïý Óõìâïõëßïõ ÓÙÊÑÁÔÇÓ ÊÏÓÌÉÄÇÓ