Labour Proclamation, No. 1156 of 2019

የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ፌደራል ነጋሪት ጋዜጣ FEDERAL NEGARIT GAZETTE OF THE FEDERAL DEMOCRATIC REPUBLIC OF ETHIOPIA ሃያ አምስተኛ ዓመት ቁጥር ፹፱ 25th Year No. 89 አዲስ አበባ ነሐሴ ፴ ቀን ፪ሺ፲፩ ዓ.ም በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ADDIS ABABA 5th Semptember, 2019 የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ጠባቂነት የወጣ ማውጫ Content አዋጅ ቁጥር ፩ሺ፩፻፶፮/፪ሺ፲፩ ዓ.ም Proclamation No.1156/2019 የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅ …ገጽ ፲፩ሺ፮፻፺፩ Labour Proclamation....................................Page 11691 አዋጅ ቁጥር ፩ሺ፩፻፶፮/፪ሺ፲፩ Proclamation No. 1156/2019 ስለ አሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ የወጣ አዋጅ LABOUR PROCLAMATION አሠሪና ሠራተኛ የጋራ ራዕይ ኖሯቸው የሥራ WHERE AS, it is essential to ensure ግንኙነቶቻቸውን መሠረታዊ በሆኑና በህግ wo rker -employer relations are governed by basic በተደነገጉ መብቶችና ግዴታዎች ላይ በመመስረት principles of rights and obligations with a view to አስተማማኝ የኢንዱስትሪ ሰላም፤ የዘላቂ enabling workers and employers to secure durable ምርታማነት እና የገበያ ተወዳዳሪነት አቅም industrial peace; sustainable productivity and በመፍጠር ሀገራችን ለተያያዘችው ፈጣን የኢኮኖሚ competitiveness through cooperative engagement ዕድገት የማስመዝገብ ብሔራዊ ግብ በትብብርና towards the all-round development of our country; በጋራ እንዲሰሩ ማድረግ ጠቃሚ በመሆኑ፤ ሠራተኞች እና አሠሪዎች የየራሳቸውን WHEREAS, it has been found necessary to ማኅበራት በሙሉ ፈቃድና ነፃነት በማቋቋም l a y d o wn a wo r k i n g s y s t e m t h a t guarantees በመረጧቸው ህጋዊ ወኪሎች አማካኝነት the rights of workers and employers to freely መብትና ጥቅማቸውን ለማስጠበቅና ግዴታዎቻቸውን establish their respective associations and to በአግባቡ ለመወጣት የኅብረት ድርድር እንዲ engage, through their duly authorized ያደርጉ፤ በመካከላቸው የሚነሱ የሥራ ክርክሮችም representatives, in social dialogue and collective የማኅበራዊ ምክክር ሥርዓትን ጨምሮ በሌሎች bargaining, as well as to draw up procedures for the expeditious settlement of labour disputes, which አማራጭ መድረኮች በተቀላጠፈ ሁኔታ መፍትሔ arise between them; እንዲያገኙ የሚያስችል ሥርዓት መዘርጋት አስፈላጊ በመሆኑ፤ መሠረታዊ የሥራ ላይ መብቶችንና ግዴታዎችን WHEREAS, there is a need to create ግንዛቤ ውስጥ በማስገባት ለኢንቨስትመንትና favorable environment for investment and ሀገራዊ የኢኮኖሚ ዕድገት ግቦች መሳካት ምቹ achievement of national economic goals without ሁኔታን መፍጠር የሚያስችል የአሠሪና ሠራተኛ scarifying fundamental workplace rights by laying ጉዳይ አስተዳደር ሥርዓት መመስረት እንዲቻል፤ down well considered labour administration; and እንዲሁም የሥራ ሁኔታን፤ የሙያ ደህንነት፤ determine the duties and responsibilities of ጤንነትና የሥራ አካባቢ ጥበቃንና የሁለትዮሽ እና governmental organs entrusted with the power to የሦስትዮሽ ማኅበራዊ ምክክር አሠራርን monitor labour conditions; occupational health and በማጠናከር በሕግ መሠረት የማማከርና የመቆጣጠር safety; and environmental protection together with ተግባራትን እያመጣጠነ ሥራውን የሚያከናውን bilateral and tripartite social dialogue mechanisms;

ÃNÇ êU nU¶T Uz¤È ±.œ.q.Ü *¹þ1 Unit Price Negarit G. P.O.Box 80001 th gA ፲፩ሺ፮፻፺፪ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11692 አካል ስልጣንና ተግባር መዘርዘርና መወሰን political, economic and social policies of the በማስፈለጉ፤ Country; እነዚህን ከላይ የተመለከቱትን ዓላማዎች WHEREAS, it has been found necessary to በትክክል መተግበር ይቻል ዘንድ የአሠሪና reformulate the existing labour law with a view to ሠራተኛ ግንኙነቶች የሚመሩባቸውን መሠረታዊ attaining the aforementioned objectives and in ሃሣቦች እና የሥራ ሁኔታዎችን የያዘ፤ accordance with the and in conformity with the ከመንግሥት አጠቃላይ የፖለቲካ የኢኮኖሚና international conventions and other legal ማኅበራዊ ፖሊሲ ጋር የተገናዘበ፤ ኢትዮጵያ commitments to which Ethiopia is a party; ከፈረመቻቸው ዓለም አቀፍ ኮንቬንሽኖችና ሌሎች ሕጋዊ ሠነዶች ጋር የተጣጣመ ሕግ ለማውጣት በሥራ ላይ ያለውን የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅ በአዲስ መተካት አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ፤ በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ NOW,THEREFORE, in accordance with ሕገ-መንግሥት አንቀጽ ፶፭ (፩) እና (፫) Article 55 (1) and (3) of the Constitution of the መሠረት የሚከተለው ታውጇል:- Federal Democratic Republic of Ethiopia, it is hereby proclaimed as follows: ክፍል አንድ PART ONE ጠቅላላ GENERAL ፩. አጭር ርዕስ 1. Short Title ይህ አዋጅ “የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅ This Proclamation may be cited as the “Labour ቁጥር ፩ሺ፩፻፶፮/፪ሺ፲፩” ተብሎ ሊጠቀስ Proclamation No.1156/2019”. ይችላል፡፡ 2. Definitions ፪. ትርጓሜ In this Proclamation unless the context provides በዚህ አዋጅ ውስጥ:- otherwise: ፩/ “አሠሪ” ማለት አንድ ወይም ከአንድ በላይ 1/ “Employer” means a person or an undertaking የሆኑ ሰዎችን በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፬ who employs one or more natural persons in accordance with Article 4 of this በተመለከተው መሠረት ቀጥሮ የሚያሠራ Proclamation. ግለሰብ ወይም ድርጅት ነው፡፡

፪/ “ድርጅት” ማለት ለንግድ፣ ለኢንዱስትሪ፣ 2/ “Undertaking” means any entity established under ለእርሻ፣ ለኮንስትራክሽን ወይም ለሌላ ሕጋዊ a united management for the purpose of carrying ዓላማ የተቋቋመ በአንድ አመራር የሚካሄድ on any commercial, industrial, agricultural, ተቋም ነው፡፡ construction or any other lawful activity. የድርጅቱን ተግባር ለማከናወን ከዋናው Any branch carrying on the activities of an ድርጅት ተለይቶ የተሰየመ በአሠራሩ undertaking which is designated separately and ወይም በአቋሙ ራሱን የቻለ ሥልጣን which enjoys operational or organizational ያለው የድርጅት ቅርንጫፍ ራሱን የቻለ autonomy shall be deemed to be a separate ድርጅት ሆኖ ይቆጠራል፡፡ undertaking. 3/ “Worker” means a person who has an ፫/ “ሠራተኛ” ማለት በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፬ employment relationship with an employer in በተመለከተው መሠረት ከአሠሪ ጋር በቅጥር accordance with Article 4 this Proclamation. ላይ የተመሠረተ የሥራ ግንኙነት ያለው ግለሰብ ነው፡፡ th gA ፲፩ሺ፮፻፺፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11693 ፬/ “ሚኒስቴር” ወይም “ሚኒስትር” ማለት 4/ "Ministry" or “Minister” means the Ministry እንደአግባቡ የሠራተኛና ማኅበራዊ ጉዳይ or Minister of Labour and Social Affairs ሚኒስቴር ወይም ሚኒስትር ነው፡፡ respectively. ፭/ “አግባብ ያለው ባለስልጣን ” ማለት በየክልሉ 5/ “Appropriate authority” means, a Regional የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ ህጎችን የማስፈፀም state organ vested with the power of ኃላፊነት የተሰጠው መንግስታዊ አካል ነው፡፡ implementing labour laws. ፮/ “የሥራ ደንብ” ማለት በዚህ አዋጅና በሌሎች 6/ “Work rules” means internal rules which govern, አግባብ ባላቸው ሕጎች የተደነገገው subject to the provisions of this Proclamation እንደተጠበቀ ሆኖ የሥራ ሰዓትን፣ የዕረፍት and other relevant laws, working hours, rest ጊዜን፣ የደመወዝ አከፋፈልና የሥራ አፈፃፀም period, payment of wages and methods of ውጤት መለኪያ ዘዴን፣ የደኅንነት ጥበቃንና measuring work done, maintenance of safety የአደጋ መከላከያን፣ የዲሲኘሊን ደንቦችንና and prevention of accidents, disciplinary measures and their enforcement as well as other አፈፃፀማቸውን እንዲሁም ስለሌሎች የሥራ conditions of work. ሁኔታዎች የሚደነግግ የውስጥ ደንብ ነው፡፡

፯/ “የሥራ ሁኔታ” ማለት በአሠሪና ሠራተኞች 7/ “Condition of work” means the entire field of መካከል ያለ ጠቅላላ ግንኙነት ሲሆን ይህም lab o ur relations between workers and የሥራ ሰዓትን፣ ደመወዝን፣ ፈቃዶችን፣ employers including hours of work, wage, leave, payments due to dismissal, workers ሠራተኞች ከሥራ በሚሰናበቱበት ጊዜ health and safety, compensation to victims የሚገባቸውን ክፍያዎች፣ ጤንነትና ደኅንነት፣ of employment injury, dismissal because of በሥራ ምክንያት ጉዳት ለደረሰባቸው redundancy, grievance procedure and any ሠራተኞች የሚከፈል ካሣ፣ ሠራተኞች ከሥራ other similar matters. የሚቀነሱበትን ሁኔታ፣ የቅሬታ አቀራረብ ሥርዓቶችንና የመሳሰሉትን ያጠቃልላል፡፡ ፰/ “ክልል”ማለት በኢትዮጵያ ፌደራላዊ 8/ “Regional state” means any State referred to ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ-መንግሥት in Article 47(1) of the Constitution of Federal አንቀጽ ፵፯(፩) የተጠቀሰ ማንኛውም ክልል Democratic Republic of Ethiopia, and ሲሆን ለዚህ አዋጅ አፈፃፀም የአዲስ includes the Addis Ababa and Dire Dawa city administrations. አበባና የድሬዳዋ ከተማ አስተዳደሮችን ይጨምራል፡፡ 9/ “Social dialogue” means a process of ፱/ “ማኅበራዊ ምክክር” ማለት የአሠሪና information exchange, dialogue or negotiation ሠራተኛ ማኅበራት በሁለትዮሽ ወይም of bilateral or tripartite nature between መንግሥትን ጨምሮ በሦስትዮሽ መድረክ employer and employees or involving the ማኅበራዊ አገልግሎቶች ስለሚስፋፉበት፣ Government on economic and social issues of በአሠሪና ሠራተኛ መካከል ስላሉ mutual interests towards arriving at common ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ጉዳዮች መረጃ understanding. በመለዋወጥና ምክክር ወይም ድርድር በማድረግ መግባባት ላይ የሚደርሱበት ሂደት ነው። 10/ “Managerial employee” means an employee ፲/ “የሥራ መሪ” ማለት በሕግ ወይም who, by law or delegation of the employer, is እንደድርጅቱ የሥራ ጠባይ በአሠሪው በተሰጠው vested with powers to lay down and execute የውክልና ሥልጣን መሠረት የሥራ አመራር management policies, and depending on the ፖሊሲዎችን የማውጣትና የማስፈፀም ሥልጣን type of activities of the undertaking, with or ያለው ወይም ሠራተኛን የመቅጠር፣ without the aforementioned powers an የማዘዋወር፣ የማገድ፣ የማሰናበት ወይም employee who is vested with the power to

th gA ፲፩ሺ፮፻፺፬ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11694 የመመደብ ተግባሮችን የመወሰን ሥልጣን hire, transfer, suspend, layoff, dismiss or ያለው ግለሰብ ሲሆን፣ እነዚህን የሥራ assign employees, and includes a legal አመራር ጉዳዮች አስመልክቶ የአሠሪውን service head who recommend measures to ጥቅም ለመጠበቅ አሠሪው ሊወስደው be taken by the employer regarding such ስለሚገባው እርምጃ በማንም ሳይመራ የራሱን managerial issues, using his independent judgment, in the interest of the employer. የውሳኔ ሃሣብ የሚያቀርብ የሕግ አገልግሎት ኃላፊን ይጨምራል፡፡ ፲፩) “ወሲባዊ ትንኮሳ” ማለት በንግግር፣ 11/ “Sexual harassment” means to persuade or በምልክት ወይም በሌላ ማናቸውም convince another through utterances, signs or any other manner, to submit for sexual አድራጎት አንዱ ሌላውን ከፈቃዱ ውጭ favor without his/her consent. ለወሲባዊ ተግባር ፈቃደኛ እንዲሆን ማባበል፣ መገፋፋት፣ ተፅዕኖ ማሳደር ነው፡፡ ፲፪/ “ወሲባዊ ጥቃት” ማለት ኃይል 12/ “Sexual violence” means sexual harassment የተቀላቀለበት ወሲባዊ ትንኮሳ ወይም accompanied by force or an attempt thereof. የዚሁ ድርጊት ሙከራ ነው፡፡ ፲፫/ “የግል ሥራና ሠራተኛ አገናኝ ኤጀንሲ” 13/ “private employment agency” (herein after (ከዚህ በኋላ ኤጀንሲ እየተባለ የሚጠራ) “Agency “) means any legally licensed person, to provide one or two of the ማለት በሀገር ውስጥ የሥራ ስምሪት following local Employment services አገልግሎት ለመስጠት የሚያስችል ህጋዊ without charging directly or indirectly any ፈቃድ ኖሮት በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ fee from the worker: መንገድ ከሠራተኛው ገንዘብ ሳይቀበል:- a) Local employment exchange service without ሀ) የሥራ ውል ተዋዋይ ወገን ባለመሆን being a party to an employment relation; or በአገር ውስጥ ሥራና ሠራተኛን የማገናኘት፤ ወይም ለ) ከሠራተኛው ጋር የሥራ ውል b) Deploying of employees under its authority to the service of a service user enterprise, by ስምምነት በማድረግ ሠራተኛውን ለአገር entering into contract of employments with ውስጥ ሥራ ለአገልግሎት ተጠቃሚ such employees; or combines both services. ድርጅት የሚያቀርብና ሠራተኛውን የማስተዳደር ኃላፊነት ያለው ሰው ወይም ሁለቱን አገልግሎቶች አጣምሮ የሚሰጥ ሰው ነው፡፡

፲፬/ “ፈቃድ” ማለት በግል ሥራና ሠራተኛ 14/ “License” means a certificate to be issued by a competent organ certifying that the entity is አገናኝነት ሥራ ላይ ለመሰማራት qualified to engage in private employment የሚያስችል አግባብ ባለው ባለሥልጣን exchange service. ለግል ሥራና ሠራተኛ አገናኝ ኤጀንሲ የሚሰጥ የምስክር ወረቀት፡፡ ፲፭/ “በሰራተኞች መካከል ልዩነት ማድረግ” 15/ “Discrimination” any distinction, exclusion ማለት ብሔርን፣ ዘርን፣ ቀለምን ፆታን፣ or preference made on the basis of nation, race, color, sex, religion, political opinion, ሐይማኖትን፣ የፖለቲካ አመለካከትን፣ national extraction, social origin, HIV/AIDS ኤች.አይ.ቪን/ኤድስን፣የአካል ጉዳትን እና status, disablement and others which has the ሌላ ሁኔታን መሠረት በማድረግ effect of nullifying or impairing equality of የሠራተኛውን በእኩልነት የመስተናገድ opportunity or treatment in employment or ወይም እኩል እድል ሁኔታን የሚያስቀር occupation. ወይም የሚያጠብ ማለት ነው፡፡ th gA ፲፩ሺ፮፻፺፭ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11695 ፲፮/“የግል አገልግሎት ቅጥር” ማለት ለትርፍ 16/ “emplyment of private service” means an በሚካሄድ ሥራ ላይ ያልተመሰረተ ሥራ employment of a non profite careening, ሆኖ ለአሰሪውና ለቤተሰቡ ፍጆታ የሚውል cleaning guardianship,gardening, driving and በቤት ውስጥ የሚሰጥ አገልግሎት ሲሆን other related services for the employer and እንደ ምግብ ዝግጅት፣ ጽዳት፣ ሞግዚትነት፣ his family consumption. የጥበቃ ሥራ፣ ሹፌርነት፣ አትክልተኝነት እና የመሳሰሉትን ያጠቃልላል፡፡ ፲፯/ “የንግድ መልክተኛ ወይም ወኪል” ማለት 17/ “commercial traveler and Representatives” shall have the meaning prescribed under በንግድ ህጉ ያለውን ትርጉም የሚይዝ commercial code. ይሆናል፡፡ ፲፰/ “ሰው” ማለት ማንኛውም የተፈጥሮ ሰው 18/ “Person” means any natural or juridical ወይም በህግ የሰውነት መብት የተሰጠው person. አካል ነው፡፡ 19/ Provisions of this Proclamation set out in the ፲፱/ ማንኛውም በወንድ ፆታ የተገለጸው የሴትንም masculine gender shall also apply to the feminine ፆታ ይጨምራል፡፡ gender. ፫. የሕጉ ተፈጻሚነት ወሰን 3. Scope of Application ፩/ የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፪) 1/ Without prejudice to Sub-Article (2) of this Article, this Proclamation shall be applicable እንደተጠበቀ ሆኖ ይህ አዋጅ በአሠሪና to employment relations based on a contract ሠራተኛ መካከል በሚደረግ በቅጥር ላይ of employment that exist between a worker በተመሠረተ የሥራ ግንኙነት እና and an employer including recruitment በምልመላ ሂደት ላይ ተፈጻሚ ይሆናል፡፡ process.

፪/ ይህ አዋጅ ከዚህ በታች በተዘረዘሩት በቅጥር 2/ This Proclamation shall not, however, be applicable to the following employment ላይ በተመሠረቱ የሥራ ግንኙነቶች ላይ relations: ተፈጻሚ አይሆንም:- a) contracts for the purpose of upbringing, ሀ) ለአስተዳደግሲባል፣ ለሕክምና ወይም treatment, care or rehabilitation; ከሕመም ለመዳን ወይም እንደገና ለመቋቋም ሲሆን፤ b) contracts for the purpose of educating ለ) የሙያ መልመጃ ትምህርትን ሳይጨምር or training other than apprentice; ለመማር ወይም ለመሠልጠን ሲሆን፤ ሐ) ሠራተኛው የሥራ መሪ ሲሆን፤ c) where the employee is a managerial employee ; መ) የግል አገልግሎት ቅጥር ሲሆን፤ d) contracts of personal service ; ሠ) በልዩ ሕግ የሚተዳደሩ እንደ ጦር ኃይል e) contracts relating to persons such as ባልደረቦች፣ የፖሊስ ኃይል ባልደረቦች፣ members of the Armed Force, members of የመንግሥት አስተዳደር ሠራተኞች፣ the Police Force, employees of state administration, judges of courts of law, የፍርድ ቤት ዳኞች፣ ዐቃቢያነ ሕግ እና prosecutors and others whose employment ሌሎችንም የሚመለከት ሲሆን፤ relationship is governed by special laws; ረ) እንደተዋዋይ ወገን ዋጋ እየተከፈለው በራሱ f) Contracts relating to a person who performs የንግድ ሥራ ወይም በራሱ የሙያ ኃላፊነት an act, for consideration, at his own business የሚሠራ ሥራ የሚያከናውን ሲሆን፡፡ or professional responsibility. ፫/ የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) ቢኖርም:- 3/ Notwithstanding the provision of Sub-Article(1) of this Article: th gA ፲፩ሺ፮፻፺፮ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11696 ሀ) ሥራቸውን በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ a) unless the Council of Ministers by regulation የሚያከናውኑ የውጭ ዲኘሎማቲክ decides, or an international agreement to ሚስዮኖች ወይም ዓለም አቀፍ ድርጅቶች which Ethiopia is a signatory provides ከኢትዮጵያዊያን ጋር በሚመሰርቱት የሥራ otherwise, employment relations between ግንኙነቶች ላይ አዋጁ ተፈጻሚ እንዳይሆን Ethiopian n a t i o n a l s and foreign diplomatic missions or international organizations በሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ወይም operating with in the territory of Ethiopia shall ኢትዮጵያ በምትፈራረማቸው ዓለም አቀፍ be governed by this Proclamation; ስምምነቶች ሊወሰን ይችላል፤ b) the Council of Ministers may, by Regulation, ለ) የሃይማኖት ወይም የበጎ አድራጎት ድርጅቶች determine the inapplicability of this Proclamation በሚመሠርቱት የሥራ ግንኙነቶች ላይ to employment relations established by religious አዋጁ ተፈጻሚ እንዳይሆን የሚኒስትሮች or charitable organizations; ምክር ቤት በደንብ ሊወስን ይችላል፤ c) the Council of Ministers shall issue Regulation ሐ) ስለግል አገልግሎት ቅጥር የሥራ ሁኔታ governing conditions of work applicable to personal የሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ያወጣል፡፡ services ክፍል ሁለት PART TWO በቅጥር ላይ የተመሠረተ የሥራ ግንኙነት EMPLOYMENT RELATIONS ምዕራፍ አንድ CHAPTER ONE CONTRACT OF EMPLOYMENT የሥራ ውል ዘርፍ አንድ SECTION ONE የሥራ ውል አመሠራረት FORMATION OF CONTRACT OF EMPLOYMENT ፬. የሥራ ውል ይዘት 4. Element of a Contract of Employment ፩/ ማንኛውም ግለሰብ ደመወዝ እየተከፈለው 1/ A contract of employment shall be deemed formed where a natural person agrees directly በአሠሪው መሪነት በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ or indirectly to perform work for and under መንገድ ለተወሰነ ወይም ላልተወሰነ ጊዜ the authority of an employer for a definite or ወይም የተወሰነ ሥራ ለአሠሪው ለመሥራት indefinite period or piece of work in ቢስማማ በሁለቱ መካከል የሥራ ውል consideration for wage; ይመሠረታል፤ 2/ A contract of employment shall be stipulated clearly ፪/ ማናቸውም የሥራ ውል ተዋዋይ ወገኖች and in such manner that the parties are left with no በውሉ መሠረት የሚኖራቸውን መብትና uncertainty as to their respective right and ግዴታ በማያጠራጥር አኳኋን በሚያውቁበት obligation under the terms thereof; ሁኔታና በግልጽ መደረግ ይኖርበታል፤ 3/ A contract of employment shall specify the ፫/ ማንኛውም የሥራ ውል የሥራውን ዓይነትና type of employment and place of work, the ቦታ፣ ለሥራ የሚከፈለውን ደመወዝ መጠን፣ rate of wages, method of calculation thereof, የስሌቱን ዘዴ፣ የአከፋፈሉን ሁኔታና ጊዜ manner and interval of payment and duration እና ውሉ ፀንቶ የሚቆይበትን ጊዜ መያዝ of the contract; ይኖርበታል፤ 4/ A contract of employment shall not be ፬) የሥራ ውል ሕግን ወይም ሞራልን ተቃራኒ concluded for the performance of unlawful or ለሆነ ሥራ አይደረግም፤ immoral acts; ፭) የሥራ ውል በሕግ በኅብረት ስምምነት 5/ The contract of employment shall not laydown ወይም በሥራ ደንብ ለሠራተኛው less favorable conditions forth employee than ከተሰጡት ጥቅሞች ያነሰ ጥቅም የሚሰጥ those provided for by law, collective መሆን የለበትም፡፡ agreement or work rules.

th gA ፲፩ሺ፮፻፺፯ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11697 ፭. ፎርም 5. Form በሕግ በተለየ አኳኋን ካልተደነገገ በቀር Unless otherwise provided by law, a contract of employment shall not be subject to any special form. የሥራ ውል የተለየ ፎርም አያስፈልገውም፡፡ ፮. በጽሑፍ ስለተደረገ የሥራ ውል 6. Contract of Employment made in Writing አግባብ ባለው ሕግ የተመለከተው እንደተጠበቀ Subject to the provisions of the relevant law, a ሆኖ በጽሑፍ የሚደረግ የሥራ ውል:- written contract of employment shall specify the following: ፩/ የአሠሪውን ስምና አድራሻ፤ 1/The name and address of the employer; ፪/ የሠራተኛውን ስም፣ እድሜ፣ አድራሻና 2/ The name, age, addresses and work card number, if any, of the worker; የሥራ ካርድ ቁጥር ካለ፤ ፫ በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፬ (፫) መሠረት 3/ the agreement of the contracting parties made የተደረገውን የተዋዋዮችን ስምምነት፤እና in accordance with Article 4 (3) of this Proclamation; and ፬/ የተዋዋዮቹን ፊርማ መያዝ አለበት፡፡ 4/ The signature of the contracting parties. ፯. በጽሑፍ ስላልተደረገ የሥራ ውል 7. Contract of Employment not made in Writing ፩) የሥራ ውል በጽሑፍ ያልተደረገ ከሆነ 1/ Where a contract of employment is not made in የቃሉ ውል በተደረገ በ፲፭ ቀናት ውስጥ writing, the employer shall, with in 15 days በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፮ የተዘረዘሩትን from the conclusion of the contract, give the ሁኔታዎች የያዘ የጽሑፍ መግለጫ worker a written and signed letter containing the e l e m e n t s specified under Article 6 of አሠሪው ፈርሞ ለሠራተኛው ይሰጠዋል፡፡ this Proclamation. ፪) ሠራተኛው በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 2/ if the letter referred to in sub-article (1) of this (፩) የተጠቀሰው የጽሑፍ መግለጫ Article is not wholly or partly objected by the በደረሰው በ፲፭ ቀናት ውስጥ በሙሉም worker within 15 days from the date of receipt, it shall be deemed a contract of employment ሆነ በከፊል ካልተቃወመ መግለጫው concluded between the worker and the በአሠሪውና በሠራተኛው መካከል የተደረገ employer. የሥራ ውል እንደሆነ ይቆጠራል፡፡

፰. የሁኔታዎች አለመሟላት 8. Failure to Comply Condition በአንቀጽ ፮ ወይም ፯ የተጠቀሱት ሁኔታዎች Failure to comply with the requirements of the አለመሟላት ሠራተኛው በዚህ አዋጅ መሠረት provisions of Article 6 or 7 of this Proclamation shall not deprive the worker of his right sunder this የሚያገኛቸውን መብቶች አያሳጣውም፡፡ Proclamation. ዘርፍ ሁለት SECTION TWO የሥራ ውል የሚቆይበት ጊዜ DURATION OF CONTRACT OF EMPLOYMENT ፱. ላልተወሰነ ጊዜ የሚደረግ የሥራ ውል 9. Contract of Employment for an Indefinite Period በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፲ ከተመለከቱት Any contract of employment shall be deemed to በስተቀር ማንኛውም የሥራ ውል ላልተወሰነ have been concluded for an indefinite period ጊዜ እንደተደረገ ይቆጠራል፡፡ except for those provided for under Article10 here under. th gA ፲፩ሺ፮፻፺፰ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11698 ፰ ፲. ለተወሰነ ጊዜ ወይም ለተወሰነ ሥራ የሚደረግ 10. Contract of Employment for Definite Period የሥራ ውል or Piecework ፩/ ከዚህ በታች በተዘረዘሩት ሁኔታዎች የሥራ 1/ A contract of employment may be concluded ውል ለተወሰነ ጊዜ ወይም ለተወሰነ ሥራ for a definite period or for piece work in the case of: ሊደረግ ይችላል:- ሀ) ሠራተኛው የተቀጠረበት የተወሰነ a) The performance of specified piece work ሥራ እስከሚያልቅበት ጊዜ ድረስ፤ for which the employee is employed; ለ) በፈቃድ፣ በሕመም ወይም በሌላ b) the replacement of a worker who is ማናቸውም ምክንያት ለጊዜው ቀሪ የሆነ temporarily absent due to leave or sickness ሠራተኛን ለመተካት፤ or other causes; ሐ) የሥራ ብዛት በሚያጋጥምበት ጊዜ ሥራን c) The performance of work in the event of ለማቃለል፤ abnormal pressure of work; መ) በሕይወት ላይ አደጋ ወይም በንብረት d) The performance of urgent work to prevent ላይ ጉዳት እንዳይደርስ ለመከላከል damage or disaster to life or property, to አጣዳፊ ሥራዎችን ለመሥራት፣ repair defects or breakdowns in works, በድርጅቱ ሥራ፣ ዕቃ፣ ሕንፃ ወይም materials, buildings or plants of an ፋብሪካ ላይ የደረሰውን ጉድለትና undertaking; ብልሽት ለማደስ፤

ሠ) አልፎ አልፎ የሚሰራ ሥራ ማለትም e) An irregular work which relates to ሥራው የአንድ አሠሪ ቋሚ ሥራ ሆኖ permanent part of the work of an employer but performed on irregular intervals; እየተቋረጠ ሥራው በሚኖርበት ጊዜ ብቻ የሚሠራ ሥራ ለመሥራት፤ f) Seasonal works which relate to the permanent ረ) የወቅት ሥራ ለመሥራት ማለትም part of the works of an employer but የአንድ አሠሪ ቋሚ ሥራ ሆኖ performed only for a specified period of the በየዓመቱ ለተወሰነ ጊዜ ብቻ በተለመደው year but which are regularly repeated in the ጊዜ እየተደጋገመ የሚሰራ ሥራ ለመሥራት፤ course of the years; ሰ) አንዳንድ ጊዜ የሚሰራ ሥራ ማለትም g) An occasional work which does not form ለአንድ አሠሪ ቋሚ ሥራ ያልሆነ part of the permanent activity of the employer but which is done intermittently; በሚያስፈልግበት ጊዜ ብቻ የሚሰራ ሥራ ለመሥራት፤ ሸ) ላልተወሰነ ጊዜ የሥራ ውል በተደረገበት h) The temporary placement of a worker who has suddenly and permanently የሥራ መደብ ላይ ሠራተኛ በድንገት vacated from a post having a contract of an ለዘለቄታው በመለየቱ ለጊዜው ሥራ indefinite period; ለማሰራት፤ ቀ) በድርጅት መዋቅር ጥናት እና በጥናቱ i) The temporary placement of a worker to አፈጻጸም መካከል ባለው ጊዜ የሚፈጠርን fill a vacant position in the period between ክፍት የሥራ መደብ ለማሟላት ለጊዜው the preparation of an organizational የሚፈጸም ቅጥር፡፡ structure and its implementation. ፪/ በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ (፩) (ሸ) እና 2/ A contract of employment under Sub-Article (ቀ) መሠረት ለተወሰነ ጊዜ የሚደረግ (1) (h) or (i) of this Article shall not exceed 45 የሥራ ውል ከ፵፭ የሥራ ቀናት ላልበለጠ working days and shall be done only once. ጊዜና ለአንድ ጊዜ ብቻ መሆን አለበት፡፡ th gA ፲፩ሺ፮፻፺፱ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11699 ፲፩. የሙከራ ጊዜ 11. Probation Period ፩/አንድ ሰው በሥራ ውሉ መሠረት 1/ A worker may be employed for a probation ሊመደብበት ለታቀደው ቦታ ተስማሚ period for the purpose of testing his መሆኑን ለመመዘን ለሙከራ ጊዜ suitability to a job position in which he is anticipated to hold. መቅጠር ይቻላል፡፡ ፪/ ሠራተኛው ቀድሞ ይሠራው በነበረ ሥራ 2/ A worker re-employed by the same employer እንደገና በአሠሪው ቢቀጠር ለሙከራ for the same job shall not be subject to ጊዜ ሊቀጠር አይችልም፡፡ probation. 3/ When the parties agree to have a probation ፫/ የሙከራ ጊዜ እንዲኖር ተዋዋይ ወገኖች period, the agreement shall be made in ሲስማሙ ውሉ በጽሑፍ መደረግ writing; in such a case, the probation period አለበት፡፡ የሙከራ ጊዜውም ሠራተኛው shall not exceed 60 working days beginning ሥራ ከጀመረበት ቀን አንስቶ ከ፷ from the first date of employment. የሥራ ቀናት ሊበልጥ አይችልም፡፡

፬/ በሕግ በኅብረት ስምምነት ወይም በሥራ 4/ Unless the law or work rules or collective ደንብ በሌላ አኳኋን ካልተደነገገ agreement provides otherwise, the በስተቀር በሙከራ ላይ ያለ ሠራተኛ probationary worker shall have the same right and obligation that a worker who has የሙከራ ጊዜውን የጨረሰ ሌላ ሠራተኛ completed his probation period possesses. ያለው መብትና ግዴታ ይኖረዋል፡፡ ፭/ ሠራተኛው ለሥራው ተስማሚ አለመሆኑ 5/ If the worker, during his probation, proves to ሲረጋገጥ አሠሪው ማስጠንቀቂያ መስጠት be unfit for the post, the employer can ሳይጠበቅበት፤ የሥራ ስንብት ክፍያና terminate the contract of employment without ካሣ መክፈልም ሳይገደድ የሥራ ውሉን notice and without being obliged for ሊያቋርጥ ይችላል፡፡ severance payment or compensation. ፮/ በሙከራ ላይ ያለ ሠራተኛ ያለማስጠንቀቂያ 6/ A worker on probation may terminate his ሥራውን ሊለቅ ይችላል፡፡ contract of employment without notice as well. ፯/ የሙከራ ጊዜ ካለቀ በኋላ ሠራተኛው 7/ If a worker continues to work after the ሥራውን ከቀጠለ ለሙከራ ከተቀጠረበት expiry of the probation period, a contract of ጊዜ ጀምሮ በውሉ ለታቀደው ጊዜ employment for the intended period or type ወይም ሥራ እንደተቀጠረ ይቆጠራል፡፡ of work shall be deemed to have been concluded from the beginning of the probation period. ዘርፍ ሦስት SECTION THREE የተዋዋይ ወገኖች ግዴታዎች OBLIGATIONS OF THE PARTIES ፲፪. የአሠሪ ግዴታዎች 12. Obligations of an Employer ማንኛውም አሠሪ፣ በሥራ ውሉ An employer shall in addition to special ከተመለከቱት ልዩ ግዴታዎች በተጨማሪ stipulations in the contract of employment have የሚከተሉት ግዴታዎች አሉበት:- the following obligations: ፩/ ሀ) ለሠራተኛው በሥራ ውሉ መሠረት 1/ a) to provide work to the worker in ሥራ የመስጠት፤ እና accordance with the contract of employment; and ለ) በሥራ ውሉ በሌላ አኳኋን b) unless otherwise stipulated in ካልተመለከተ በስተቀር ለሥራ the contract of employment, to provide የሚያስፈልገውን መሣሪያና ጥሬ ዕቃ the worker with implements and ለሠራተኛው የማቅረብ፤ materials necessary for the performance of the work;

th gA ፲፩ሺ፯፻ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11700 ፪/ ለሠራተኛው ደመወዙንና ሌሎች 2/To pay the worker wages and other benefits ክፍያዎችን በዚህ አዋጅ ወይም in accordance with this Proclamation or the በኅብረት ስምምነት መሠረት የመክፈል፤ collective agreement; ፫/ ሠራተኛው ከደመወዙ የተወሰነ መቶኛ 3/ To deduct union dues from the worker’s እየተቀነሰ ለሠራተኛ ማኅበር መዋጮ ገቢ regular wage, where the worker requests in እንዲደረግለት በጽሁፍ ሲያመለክት writing of such deduction, and transfer the ይህንኑ መጠን በየወቅቱ ተቀናሽ በማድረግ cash into the trade union’s bank account; ወደ ሠራተኛ ማኅበሩ የባንክ ሂሳብ በየወቅቱ ገቢ ማድረግ፤ ፬/ ለሠራተኛው የሚገባውን ሰብአዊ ክብር 4/ To respect the worker's human dignity; የመጠበቅ፤ ፭/ከሥራው ጋር በተያያዘ የሠራተኛውን 5/ To take all the necessary occupational safety ደኅንነትና ጤንነት ለመጠበቅና ከአደጋ and health measures and to abide by the ለመከላከል የሚያስፈልጉትን እርምጃዎች standards and directives to be given by ሁሉ የመውሰድና እነዚህንም እርምጃዎች the appropriate authorities in respect of በሚመለከት አግባብ ያላቸው ባለሥልጣኖች these measures; የሚሰጡትን ደረጃና መመሪያዎች የመከተል፤ ፮/ የሠራተኛው ጤንነት እንዲመረመር በሕግ 6/ To cover the cost of medical examination of ወይም አግባብ ባለው አካል ግዴታ the worker whenever such medical examination is required by law or the በሚጣልበት ጊዜ ለምርመራው appropriate authority; የሚያስፈልገውን ወጪ የመቻል፤ ፯/ በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፮ የተመለከቱትን 7/ To keep a register containing the relevant አግባብነት ያላቸውን ዝርዝሮች፣ የተወሰደ particulars specified in Article 6 hereof, የሣምንት ዕረፍት፣ የሕዝብ በዓልና weekly rest days, public holidays and ፈቃድ፣ ከኤችአይ.ቪ/ከኤድስ በስተቀር utilized leave of the worker, health conditions of the employee except for HIV/ የሠራተኛውን የጤንነት ሁኔታ፣ በሥራ AIDS, and employment injury record and ላይ የሚደርስ ጉዳት እና ሌሎችም other particulars required by the Ministry or በሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ባለው appropriate authority ; ባለስልጣን እንዲያዙ የተወሰኑ ጉዳዮችን የሚያሳይ መዝገብ የመያዝ፤ ፰/ የሥራ ውል በሚቋረጥበት ወይም 8/ Up on termination of a contract of ሠራተኛው በሚጠይቅበት ማናቸውም ጊዜ employment or whenever the worker so ሠራተኛው ሲሰራ የነበረውን የሥራ requests, to provide the worker, free of charge, with a certificate stating the type of ዓይነት፣ የአገልግሎት ዘመኑንና ሲከፈለው work he performed, the length of service የነበረውን ደመወዝ የሚያሳይ የምስክር and the wage she was earning; ወረቀት ለሠራተኛው ያለክፍያ የመስጠት፤

፱/ የዚህ አዋጅ ድንጋጌዎችን፣ የኅብረት 9/ To observe the provisions of this ስምምነትን፣ የሥራ ደንብንና በሕግ Proclamation, collective agreement, work rules, directives and orders issued in መሠረት የሚተላለፉ መመሪያዎችንና accordance with law; ትዕዛዞችን የማክበር፤ ፲/ በዚህ አዋጅ በመዝገብ እንዲያዙ 10/ To record and keep in formation as required የተወሰኑትንና ሌሎች በሕግ ሚኒስቴሩ by this Proclamation, and any other የተሰጠውን ተግባርና ሥልጣን ለመወጣት information necessary for the appropriate አስፈላጊ የሆኑ መረጃዎችን በመዝገብ organ to carry out its powers and duties, ፲፩ሺ፯፻፩ th gA Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11701 የመያዝና ሚኒስቴሩ በሚፈልገው ዓይነት and submit same within a reasonable time ተገቢ በሆነ ጊዜ ውስጥ የማቅረብ፤ when requested by the competent authority; ፲፩/ ሚኒስቴሩ በሚያዘጋጀው ቅጽ መሠረት 11/ Under take registration of information on የሥራ ሁኔታ እና ቦታ የሚመለከቱ workplace location and work related data as per the form prepared by the Ministry; and መረጃዎችን የማስመዝገብ፤እና ፲፪/ በሥራ ላይ ያሉ የአስተዳደር ደንቦችን 12/ Whenever an enterprise has a work rules it ሠራተኞች እንዲያውቁት አስፈላጊ should arrange awareness raising program ግንዛቤ የመፍጠር፡፡ for the concerned workers. ፲፫. የሠራተኞች ግዴታዎች 13. Obligations of Workers ማንኛውም ሠራተኛ ከዚህ በታች Every worker shall have the following የተመለከቱት ግዴታዎች አለበት:- obligations: ፩/ በሥራ ውሉ ላይ የተመለከተውን ሥራ 1/ To personally perform the work specified in ራሱ የመሥራት፤ his contract of employment; ፪) በሥራ ውሉና በሥራ ደንቡ መሠረት 2/ To follow instructions given by the employer በአሠሪው የሚሰጠውን ትእዛዝ የመፈፀም፤ based on the terms of the contract and work rules; ፫/ ለሥራው የተሰጡትን መሣሪያዎችና 3/ To handle with due care all equipment and ዕቃዎች ሁሉ በጥንቃቄ የመጠበቅ፤ tools entrusted to him for work; ፬/ለሥራ ብቁ በሆነ የአእምሮና የአካል 4/ To report for duty always in fit mental and ሁኔታ በሥራ ላይ የመገኘት፤ physical conditions; ፭/ በራሱ ሕይወትና ጤንነት ላይ አደጋን 5/ To give all proper aid when an accident ሳያስከትል በሥራው ቦታ በሕይወትና occurs or an imminent danger threatens life በንብረት ላይ አደጋ ሲደርስ ወይም or property in a workplace without አስጊ ሁኔታ ሲፈጠር ተገቢውን ዕርዳታ endangering his safety and health; የመስጠት፤

፮/ ራሱንም ሆነ የሥራ ባልደረቦቹን አደጋ 6/ To inform immediately the employer any act ላይ የሚጥል ወይም የድርጅቱን ጥቅም which endangers himself or co-workers or የሚነካ ሁኔታ ሲያጋጥመው ወዲያውኑ which prejudice the interests of the Undertaking; ለአሠሪው የማስታወቅ፤ ፯/ የዚህ አዋጅ ድንጋጌዎችን፣ የኅብረት 7/ To comply with the provisions of this ስምምነትን፣ የሥራ ደንብንና በሕግ Proclamation, collective agreement, work rules and directives issued in accordance መሠረት የሚተላለፉ መመሪያዎችንና with the law. ትዕዛዞችን የማክበር፡፡ ፲፬. የተከለከለ ድርጊት 14. Prohibited Acts ፩/ የሚከተሉት ማናቸውም ተግባራት በአሠሪ 1/ It shall be unlawful for an employer where ወይም በስራ መሪ ከተፈፀሙ የአሠሪ any of the following acts are committed by the employer or a managerial employee to: ህገወጥ ተግባራት ተደርገው ይቆጠራሉ:- ሀ) ሠራተኛው መብቱን እንዳያስከብር a) Restrain the worker in any manner from በማንኛውም አኳኋን ማደናቀፍ ወይም exercising his rights or take any መብቱን በማስከበሩ በሠራተኛው ላይ retaliatory action against him because he exercises his right; እርምጃ መውሰድ፤ th gA ፲፩ሺ፯፻፪ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11702 ለ) በሴት ሠራተኞች ላይ በፆታቸው b) Discriminate against female workers, in ምክንያት የክፍያ ልዩነት ማድረግ፤ matters of remuneration, on the ground of their sex orientation; ሐ) የዚህን አዋጅ ድንጋጌዎች በሚቃረን c) Terminate a contract of employment አኳኋን የሥራ ውልን ማቋረጥ፤ contrary to the provisions of this Proclamation; መ) ሠራተኛን የሠራተኛ ማኅበር አባል d) Coerce or in any manner compel any እንዲሆን ወይም እንዳይሆን፣ ከሆነም worker to join or not to join a trade union; በኋላ አባልነቱን እንዲያቋርጥ ወይም or to continue or cease membership of a እንዳያቋርጥ፣ ከአንድ ማኅበር ወጥቶ trade union; or to require a worker to quit የሌላ ማኅበር አባል እንዲሆን ወይም membership from one union and require እንዳይሆን፣ በማኅበር ምርጫ ወቅት him to join another union; or to require ለአንድ ተወዳዳሪ ድምጹን እንዲሰጥ him to cast his vote to a certain candidate ወይም እንዳይሰጥ በኃይልም ሆነ በሌላ or not to a candidate in elections for trade በማናቸውም መንገድ ተፅዕኖ ማሳደር፤ union offices; ሠ) ሠራተኛን በሕይወቱ ላይ አደጋ e) Compel any worker to execute any task ሊያደርስበት በሚችል አኳኋን እንዲሰራ which is hazardous to his life; ማስገደድ፤

ረ) በብሔር፣ በፆታ፣ በሃይማኖት፣ በፖለቲካ f) Discriminate between workers on the አመለካከት፣ በኤች.አይ.ቪ./ኤድስ፣ በአካል basis of Nation, sex, religion, political ጉዳት እና በሌላም ሁኔታ በሠራተኞች outlook, HIV/AIDS disablement or መካከል አድልዎ መፈጸም፤ disablement or any other grounds; ሰ) ለኅብረት ድርድር አስፈላጊ የሆነ መረጃ g) Unduly delay a collective bargaining by ባለማቅረብ የድርድር ጊዜ እንዲራዘም withholding relevant information for the ማድረግ ወይም ሌሎች ከቅን ልቦና negotiation or perform any other act ውጭ የሆኑ ተግባራትን መፈፀም፤ contrary to good faith; ሸ) በሥራ ቦታ ወሲባዊ ትንኮሳ ወይም h) Commit sexual harassment or sexual ጥቃት መፈፀም፤ assault at workplace; ቀ) በሥራ ቦታ አካላዊ ጥቃት መፈፀም፤ i) Physically abuse anyone in a work place; በ) ሠራተኛን በኃይል አስገድዶ j) Coerce a worker in any manner to work or ማንኛውንም ሥራ እንዲሠራ ወይም discharge an obligation. ግዴታን እንዲያሟላ ማድረግ፡፡ ፪) የሚከተሉትን መፈፀም ለማንኛውም ሠራተኛ 2/ It shall be unlawful for a worker to: የተከለከለ ድርጊት ነው:- ሀ) ሕይወትና ንብረትን አደጋ ላይ a) Intentionally commit in the workplace የሚጥል ድርጊት ሆነ ብሎ በሥራ ቦታ any act which endangers life or property; መፈጸም፤ ለ) አሠሪው በግልጽ ሳይፈቅድ ከሥራ b) Take away property from the work place without the express authorization ቦታ ንብረት መውሰድ፤ of the employer; ሐ) በሀሰተኛ ሰነድ መገልገል ወይም c) Making use of falsified document or an ለመገልገል መሞከር፤ attempt thereof; መ) በሥራ ቦታ በህግ የተከለከሉ አደንዛዥ d) To use drugs prohibited by law or use ዕፆችን ወይም የአልኮል መጠጦችን alcoholic beverges and have impared መጠቀም ወይም ተጠቅሞ ለሥራ ብቁ physical and mental status at the work place; th gA ፲፩ሺ፯፻፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11703 ባልሆነ የአዕምሮና የአካላዊ ሁኔታ ውስጥ ሆኖ መገኘት፤ ሠ) ሕግ ሲያስገድድ ወይም አሠሪው በበቂ e) Except for HIV/AIDS test, refuse to ምክንያት ሲጠይቅ ከኤች.አይ.ቪ./ከኤድስ submit himself for medical examination ምርመራ በስተቀር የጤና ምርመራ when required by law or by the employer ለማድረግ ፈቃደኛ አለመሆን፤ for good cause; ረ) ስለደኅንነት ጥበቃና ስለአደጋ መከላከል f) Refuse to observe safety and accident የወጡ የሥራ ደንቦችን አለማክበርና prevention rules and to take the necessary አስፈላጊ የሆኑትን የአደጋ መከላከያ safety precautions; ጥንቃቄዎች ለመውሰድ ፈቃደኛ አለመሆን፤

ሰ) በኅብረት ስምምነት ከተፈቀደው ውጭ g) Conduct meeting during working hours in ወይም አሠሪው ሳይፈቅድ በሥራ disregard to the time assigned by the ሰዓት ስብሰባ ማካሄድ፤ collective agreement or without obtaining the permission of the employer; ሸ) በሥራ ቦታ ወሲባዊ ትንኮሳ ወይም h) Commit sexual harassment or sexual ጥቃት መፈፀም፤ violence at workplace; i) Physically abuse anyone in a work place. ቀ) በሥራ ቦታ አካላዊ ጥቃት መፈፀም፡፡ SECTION FOUR ዘርፍ አራት MODIFICATION OF CONTRACT OF የሥራ ውል ስለማሻሻል EMPLOYMENT ፲፭. የሥራ ውል ስለሚሻሻልበት ሁኔታ 15. Conditions of Modification በዚህ አዋጅ ያልተወሰኑ የሥራ ሁኔታዎች conditions of a contract of employment which ሊሻሻሉ የሚችሉት:- are not determined by this Proclamation may be modified by: ፩/ በኅብረት ስምምነት፤ 1/Collective agreement; ፪/ በዚህ አዋጅ መሠረት በሚወጡ የሥራ 2/ Work rules issued in accordance with this ደንቦች ወይም Proclamation; or ፫/ ሁለቱ ወገኖች በጽሑፍ በሚያደርጉት 3/ Written agreement of the parties. ስምምነት ብቻ ነው፡፡ ፲፮. ስለመቀላቀል፣ ስለመከፋፈል ወይም 16. Amalgamation, Division or Transfer of ባለቤትነትን ስለማስተላለፍ Ownership በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፲፭ የተደነገገው without prejudice to Article 15 of this እንደተጠበቀ ሆኖ አንድ ድርጅት ከሌላው Proclamation, amalgamation, division or transfer ጋር ሲቀላቀል፤ ሲከፋፈል ወይም የአንድ of owner ship of an under taking shall not have the effect of modifying a contract of ድርጅት ባለቤትነት መብት ወደ ሌላ employment. ሲተላለፍ የሥራ ውሉን የማሻሻል ውጤት አይኖረውም፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፬ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11704 ዘርፍ አምስት SECTION FIVE ከሥራ ውል የሚመነጩ መብቶችና ግዴታዎችን TEMPORARY SUSPENSION OF RIGHTS ለጊዜው ስለማገድ AND OBLIGATIONS ARISING FROM CONTRACT OF EMPLOYMENT ፲፯. ጠቅላላ 17. General ፩/ ከሥራ ውል የሚመነጩ መብቶችና 1/ Rights and obligations arising from a contract ግዴታዎች በዚህ ዘርፍ በተመለከተው of employment may be temporarily suspended አኳኋን ለጊዜው ሊታገዱ ይችላሉ፡፡ in the manner provided for by this Section.

፪/ ከሥራ ውል የሚመነጩ መብቶችና 2/ Temporary suspension of rights and obligations arising from a contract of employment shall not ግዴታዎች ለጊዜው መታገድ የሥራ imply termination or interruption of the ውልን የሚያስቀር ወይም የሚያቋርጥ contract; provided, however, that the contract አይሆንም፤ ሆኖም:- of employment shall interrupt the obligation of: ሀ) ሠራተኛው የመሥራት ግዴታ a) The worker to perform the work; የለበትም፤ ለ) በዚህ አዋጅ ወይም በኅብረት b) The employer to pay wages, other benefits ስምምነት በሌላ አኳኋን ካልተወሰነ and allowances unless otherwise provided for by this Proclamation or by a collective በስተቀር አሠሪው ደመወዝ፣ ሌሎች agreement. ጥቅማ ጥቅሞች እና አበል የመክፈል ግዴታ አይኖርበትም፡፡ 18. Grounds for Suspension ፲፰. የማገድ ምክንያቶች በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፲፯ መሠረት ለማገድ the following shall be valid grounds for the suspension in accordance with Article 17of this በቂ ምክንያት የሚሆኑት የሚከተሉት proclamation: ናቸው:- ፩/ በሠራተኛው ጥያቄ ያለክፍያ በአሠሪው 1/ leave without pay granted by the employer upon request by the worker; የሚሰጥ ፈቃድ፤ ፪/ ሠራተኛው በሠራተኞች ማኅበር ወይም 2/ leave of absence for the purpose of holding ሕዝባዊ አገልግሎት ለመስጠት office in trade unions or other social services; በሚመረጥበት ጊዜ ለዚሁ ዓላማ ፈቃድ ሲወስድ፤ ፫/ ሠራተኛው ከ፴ ቀን ለማይበልጥ ጊዜ 3/detention for a period not exceeding 30 days; ሲታሰር እና የሠራተኛው መታሰር በ፲ provided, however, that the employer is ቀን ውስጥ ለአሠሪው ሲነገረው ወይም notified within 10 days or is supposed to ይህንኑ አሠሪው ማወቅ ሲገባው፤ know of the detention; ፬/ ብሔራዊ ጥሪ፤ 4/ national call; ፭/ ከ፲ ተከታታይ ቀናት ላላነሰ ጊዜ 5/ full or partial suspension, due to force የድርጅቱን ሥራ በሙሉም ሆነ በከፊል majeure, of the activities of the employer for የሚያቋርጥ ከአቅም በላይ የሆነ ምክንያት፤ a period of not less than 10 consecutive days; ፮/ የአሠሪው ጥፋት ባልሆነ ምክንያት ከ፲ 6/ financial problems, not attributable to the ተከታታይ ቀናት ላላነሰ ጊዜ የድርጅቱን fault of the employer, that requires the ሥራ የሚያቋርጥ ያልታሰበ የገንዘብ ችግር፡፡ suspension of the activities of the employer for not less than 10 consecutive days.

th gA ፲፩ሺ፯፻፭ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11705 ፲፱. የማስታወቅ ግዴታ 19. Duty to Inform በአንቀጽ ፲፰ (፭) ወይም (፮) በተመለከተው in order to suspend rights and obligations ምክንያት ከሥራ ውል የሚመነጩ መብትና arising from contract of employment are suspended in accordance with Article 18 (5) or ግዴታዎች ለማገድ አሠሪው ለእገዳው (6) ab o ve the employer shall inform the ምክንያት የሆነው ሁኔታ ባጋጠመው በ፫ የሥራ Ministry or the competent authority in writing ቀናት ውስጥ ለሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ላለው with in three working days of the occurrence of ባለስልጣን በጽሑፍ ማስታወቅ አለበት፤ the ground for suspension. ፳. በሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ባለው ባለስልጣን 20. Decisions of the Ministry or the Appropriate የሚሰጥ ውሣኔ Authority ፩/ ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው 1/ the Ministry or the Appropriate authority shall determine the existence of a good cause ባለስልጣን በአንቀጽ ፲፱ የተጠቀሰው for suspension with in three working days የጽሑፍ ማስታወቂያ በደረሰው በሦስት upon receipt of the written notice የሥራ ቀናት ውስጥ ለእገዳው በቂ pursuant to Article 19 above. Where the ምክንያት ስለመኖሩ ይወስናል፡፡ ሆኖም Ministry or the appropriate authority does not ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው ባለስልጣን notify its decision within three days, the በሦስት የሥራ ቀናት ውስጥ ውሳኔውን organization shall be deemed allowed to ካላሳወቀ እግዱን እንደፈቀደ ይቆጠራል፤ suspend. ፪/ ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው ባለስልጣን 2/ where the Ministry or the appropriate ለእገዳው በቂ ምክንያት የሌለ መሆኑን authority finds that there is no good cause for ከወሰነ ሥራውን እንዲጀመርና ታግዶ suspension it shall order the resumption of the work and payment for the days on which ለነበረበትም ጊዜ ክፍያ እንዲደረግ ያዛል፤ workers were suspended ፫/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) ወይም (፪) 3/ the party who is aggrieved by the decision in መሠረት በሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ባለው accordance with Sub-Articles (1) or (2) of ባለስልጣን በተሰጠ ውሣኔ ቅር የተሰኘ ወገን this Article may, within five working days, ውሣኔው በተሰጠ በአምስት የሥራ ቀናት appeal to the competent labour court. ውስጥ ሥልጣን ላለው የሥራ ክርክር ሰሚ ፍርድ ቤት ይግባኝ ማቅረብ ይችላል፡፡

፳፩. ለእገዳ ምክንያት መኖሩን የማረጋገጥ ወይም 21. Effect of Confirmation or Authorization of የማጽደቅ ውጤት Suspension ፩/ ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው 1/ where the Ministry or the appropriate ባለስልጣን ለእገዳ ምክንያት መኖሩን authority confirms or proves the existence of ሲያረጋግጥ ወይም ሲያጸድቅ የእገዳውን good causes for suspension, it shall fix the ጊዜ ይወስናል፡፡ ሆኖም የተባለው የእገዳ duration of the suspension; provided, ጊዜ ከ፺ ቀናት መብለጥ የለበትም፡፡ however, that duration of the suspension shall not exceed 90 days. ፪/ አሠሪው በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ where the competent authority or the በተመለከተው የጊዜ ገደብ ሥራውን appropriate authority is convinced that the እንደገና ለመቀጠል የማይችል መሆኑን employer cannot resume its activities with in ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው ባለስልጣን the period set under Sub-Article (1) of this ካመነ ሠራተኛው የቅጥር ውሉ ተቋርጦ Article, the contract of employment shall be በአንቀጽ ፴፱ እና ፵፬ የተመለከቱትን put to an end and worker shall be entitled to ጥቅሞች የማግኘት መብት አለው፡፡ the benefits specified under Articles 39 and 44 of this Proclamation. th gA ፲፩ሺ፯፻፮ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11706 ፳፪. የእገዳ ጊዜ ማብቃት የሚያስከትለው ውጤት 22. Effects of Expiry of the Period of Suspension ሠራተኛው የእገዳ ጊዜ ካበቃ በኋላ the worker shall report for work on the working በሚቀጥለው የሥራ ቀን በሥራው ላይ day following the date of expiry of suspension; መገኘት አለበት፡፡ አሠሪውም ለሥራ and the employer shall reinstate the worker, who የሚቀርበውን ሠራተኛ ከሙያው ጋር so reports for work, in a relevant position to his አግባብነት ባለው የሥራ መደብ ላይ ቀድሞ profession without adversely affecting his job ሲከፈለው የነበረውን ደመወዙን በመጠበቅ position and wage. ወደ ሥራው መመለስ አለበት፡፡ CHAPTER TWO ምዕራፍ ሁለት TERMINATION OF EMPLOYMET RELATIONS የሥራ ግንኙነት ስለማቋረጥ 23. General ፳፫. ጠቅላላ ፩/ የሥራ ውል የሚቋረጠው በአሠሪው 1/ a contract of employment shall only be ወይም በሠራተኛው አነሳሽነት ወይም terminated upon initiation by the employer or በሕግ በተደነገገው መሠረት ወይም worker and in accordance with the provisions በኅብረት ስምምነት ወይም በተዋዋይ of the law or a collective agreement or by the agreement of the parties. ወገኖች በሚደረግ ስምምነት ይሆናል፡፡

፪/ የአንድ ድርጅት ከሌላው ጋር መቀላቀል 2/ the amalgamation, division or transfer of ወይም መከፋፈል ወይም የባለቤትነት ownership of an undertaking shall not have the መብት ወደ ሌላ መተላለፍ የሥራ effect of terminating a contract of ውልን የማቋረጥ ውጤት አይኖረውም፡፡ employment. SECTION ONE ዘርፍ አንድ TERMINATION OF CONTRACT OF የሥራ ውልን በሕግ ወይም በስምምነት EMPLOYMENT BY THE OPERATIONS መሠረት ስለማቋረጥ OF THE LAW OR BY AGREEMENT ፳፬. በሕግ በተደነገገው መሠረት የሥራ ውልን 24 Termination of contract of Employment by the ስለማቋረጥ Operations of the Law የሥራ ውል ከዚህ በታች በተመለከቱት a contract of employment shall terminate on the ምክንያቶች ይቋረጣል፤ following grounds: ፩/ ለተወሰነ ሥራ የተደረገ የሥራ ውል 1/ on the completion of the work where the contract በውሉ የተጠቀሰው ሥራ ሲያልቅ፤ of employment is for a specified work; ፪/ ሠራተኛው ሲሞት፤ 2/ up on the death of the worker; ፫/ ሠራተኛው አግባብ ባለው ሕግ 3/ up on the retirement of the worker in accordance with the relevant law; መሠረት በጡረታ ሲገለል፤ ፬/ በመክሰር ወይም በሌላ ምክንያት 4/ when the undertaking ceases operation ድርጅቱ ለዘለቄታው ሲዘጋ፤ permanently due to bankruptcy or for any other cause; ፭/ ከፊል ወይም ሙሉ ዘላቂ የአካል 5/ when the worker is unable to work due to ጉዳት በመድረሱ ምክንያት ሠራተኛው partial or total permanent in capacity. ለመሥራት አለመቻሉ ሲረጋገጥ፤ th gA ፲፩ሺ፯፻፯ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11707 ፳፭. የሥራ ውልን በስምምነት ስለማቋረጥ 25. Termination of Contract of Employment by Agreement ፩) ተዋዋይ ወገኖች የሥራ ውላቸውን 1/ the parties may terminate their contract of በስምምነት ማቋረጥ ይችላሉ፡፡ ሆኖም employment by agreement; provided, ሠራተኛው በሕግ የተሰጠውን መብቱን however, that waiver by the worker of ለመተው የሚያደርገው ስምምነት የሕግ any of his right under the law shall have no legal effect. ውጤት አይኖረውም፡፡

፪) የሥራ ውል በስምምነት መቋረጥ 2/ termination of employment by agreement የሚጸናውና በሠራተኛውም ላይ አስገዳጅ shall be effective and binding on the የሚሆነው የተደረገው ስምምነት በጽሑፍ worker only where it is made in writing. ሲሆን ነው፡፡ ዘርፍ ሁለት SECTION TWO የሥራ ውልን በተዋዋይ ወገኖች አነሳሽነት TERMINATION OF CONTRACT OF ስለማቋረጥ EMPLOYMENT UPON THE INITIATION OF THE PARTIES ንዑስ ዘርፍ አንድ SUB-SECTION ONE በአሠሪ አነሳሽነት የሚደረግ የሥራ ውል TERMINATION OF CONTRACT OF ማቋረጥ EMPLOYEMENT BY THE EMPLOYER ፳፮. ጠቅላላ 26 General ፩/ የሥራ ውል ከሠራተኛው ጠባይ ወይም 1/ A contract of employment may only be የሠራተኛው የመሥራት ችሎታን terminated where there are grounds attributed ከሚመለከቱ ግልጽ ሁኔታዎች ወይም to the worker’s conduct or with objective circumstances a rising from his ability to do ከድርጅቱ ድርጅታዊ አቋም ወይም his work or the organizational or operational የሥራ እንቅስቃሴ ጋር ግንኙነት ባላቸው requirements of the undertaking. ምክንያቶች ብቻ ሊቋረጥ ይችላል፡፡ ፪/ የሚከተሉት የሥራ ውልን ለማቋረጥ 2/ The following shall not be deemed to ተገቢ ምክንያቶች ሆነው ሊቆጠሩ constitute legitimate grounds for the አይችሉም:- termination of a contract of employment: ሀ) ሠራተኛው በሠራተኞች ማኅበር አባል a) Member ship of the worker in a trade መሆኑ ወይም በማኅበሩ ሕጋዊ ተግባሮች union or his participation in its lawful ተካፋይ መሆኑ፤ activities; ለ) ሠራተኛው የሠራተኞች ተጠሪ ሆኖ b) Seeking or holding office as workers’ ለመሥራት መፈለጉ ወይም መሥራቱ፤ representative; ሐ) ሠራተኛው በአሠሪው ላይ ቅሬታ c) Submission of grievance by the worker ማቅረቡ ወይም በፍርድ ቤት በቀረበ ክስ against the employer or his participation in judicial or other proceedings; ወይም በሌላ ሰው ክስ ተካፋይ መሆኑ፤ መ) የሠራተኛው ብሔር፣ ፆታ፣ ሐይማኖት፣ d) The worker’s Nation, Sex, Religion, የፖለቲካ አመለካከት፣ የጋብቻ ሁኔታ፣ Political outlook, Marital status, Race, ዘር፣ ቀለም፣ የቤተሰብ ኃላፊነት፣ የዘር Color, Family responsibility, Pregnancy፣ ሐረግ፣ እርግዝና፣ አካል ጉዳተኝነት፣ Disablement or Social status. ወይም ማኅበራዊ አቋም፡፡

th gA ፲፩ሺ፯፻፰ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11708 ፳፯. ያለማስጠንቀቂያ የሥራ ውል ስለማቋረጥ 27. Termination of Contract of Employment without Prior Notice ፩/ በኅብረት ስምምነት በሌላ አኳኋን 1/ Unless otherwise determined by a collective ካልተወሰነ በስተቀር የሥራ ውልን agreement, a contract of employment shall ያለማስጠንቀቂያ ማቋረጥ የሚቻለው be terminated without prior notice only on በሚከተሉት ምክንያቶች ብቻ ነው:- the following grounds : ሀ) ሠራተኛው የሥራ ሰዓት ለማክበር a) Unless the reason for being late is justified የማይችልባቸው ሁኔታዎች ተብለው by the collective agreement, work rule or በኅብረት ስምምነት በሥራ ደንብ ወይም contract of employment, being late for duty በሥራ ውሉ ከተዘረዘሩት ምክንያቶች eight times in six months period while ውጭ የጽሁፍ ማስጠንቀቂያ እየተሰጠው being warned in writing of such a problem; በስድስት ወር ውስጥ በጠቅላላው ለስምንት ጊዜ የስራ ሰዓት አለማክበር፤ b) Absence from duty for a total five days in ለ) በዚህ አዋጅ ከተመለከቱ እረፍቶች six months period while being warned in እና ልዩ ልዩ ፈቃዶች ውጭ የጽሁፍ writing of such a problem; and where the ማስጠንቀቂያ እየተሰጠው በስድስት absence cannot be classified in any of the ወር ውስጥ ለአምስት ቀናት ከስራ leaves provided under the Proclamation; መቅረት፤ ሐ) በሥራው ላይ የማታለል ተግባር c) Deceitful or fraudulent conduct in carrying መፈፀም፤ out his duties; መ) የራሱን ወይም የሌላ ሰው d) Misappropriation of the property or fund of ብልጽግናን በመሻት በማንኛውም the employer with intent to procure for የአሠሪው ንብረት ወይም ገንዘብ himself or to a third person unlawful enrichment; አለአግባብ መጠቀም፤ e) Performance result of a worker, ሠ) ሠራተኛው ሥራውን ለመሥራት ችሎታ despite his potential, is persistently below እያለው የሥራ ውጤቱ ባለማቋረጥ the qualities and quantities stipulated in በኅብረት ስምምነት ወይም በሥራ the collective agreement or determined by ደንቡ ወይም በሁለቱ ወገኖች the agreement of the parties; መግባባት ከተወሰነው የምርት ጥራትና መጠን በታች ሲሆን፤ f) Being responsible for brawls or quarrels ረ) እንደጥፋቱ ክብደት በሥራው ቦታ at work, having regard to the gravity of አምባጓሮ ወይም ጠብ አጫሪነት the case; ተጠያቂ መሆን፤ g) Conviction for an offence where such ሰ) በወንጀል ጥፋተኛ ሆኖ መገኘትና conviction renders him incompatible for በጥፋቱም ምክንያት ለያዘው ሥራ the post which he holds; ብቁ ሆኖ አለመገኘት፤ h) Being responsible for causing damage ሸ) በአሠሪው ንብረት ወይም ከድርጅቱ intentionally or through gross negligence to any ሥራ ጋር በቀጥታ ግንኙነት ባለው property of the employer or to another property ማናቸውም ንብረት ላይ ሆነ ብሎ which is directly connected with the work of the ወይም በከባድ ቸልተኝነት ጉዳት Undertaking; ማድረስ፤

ቀ) በአንቀጽ ፲፬ (፪) የተመለከቱትን ሕገወጥ i) Commission of any of the prohibited acts ድርጊቶች መፈፀም፤ under Article 14 (2) of this Proclamation; th gA ፲፩ሺ፯፻፱ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11709 በ) በሠራተኛው ላይ ከሰላሳ ቀናት j) Absence from work due to a court ለሚበልጥ ጊዜ የእሥራት ፍርድ sentence passed against the worker for ተወስኖበት ከሥራ ሲቀር፤ more than thrity days; ተ) ያለማስጠንቀቂያ የሥራ ውል k) Commission of other violations stipulated ለማቋረጥ ያስችላሉ ተብለው in a collective agreement as grounds for በኅብረት ስምምነት የተወሰኑ ሌሎች terminating contract of employment ጥፋቶችን መፈፀም፡፡ without notice. ፪/ አንድ አሠሪ በዚህ አንቀጽ መሰረት 2/ Where an employer terminates a contract of የሥራ ውል በሚያቋርጥበት ጊዜ የሥራ employment in accordance with this Article, he ውሉ የሚያቋረጥበትን ምክንያትና ቀን shall give written s t a t e m e n t specifying the reasons for and the date of termination. በመጥቀስ ለሠራተኛው በጹሑፍ መግለፅ አለበት፡፡ ፫/ አንድ አሠሪ በዚህ አንቀጽ መሰረት 3/ The right of an employer to terminate contract የሥራ ውሉን ለማቋረጥ ያለው መብት of employment in accordance with this Article, shall lapse after thrity working days ውሉ የሚቋረጥበት ምክንያት መኖሩን from the date the employer knew the ካወቀ ከሰላሳ የሥራ ቀናት በኋላ በይርጋ existence of a ground for the termination. ይታገዳል፡፡ ፬/ በዚህ አንቀጽ መሰረት የሠራተኛው 4/ The grounds for suspension of a worker from duty before terminating the contract of የሥራ ውል እንዲቋረጥ ከመደረጉ በፊት employment of the worker in accordance ሠራተኛውን ከሥራ አግዶ ማቆየት with this Article may be determined by ስለሚቻልበት ሁኔታ በኅብረት ስምምነት collective agreement; provided, however, that ሊወሰን ይችላል፡፡ ሆኖም የዕገዳው ጊዜ the duration of such suspension shall not ከሰላሳ የሥራ ቀናት መብለጥ የለበትም፡፡ exceed 30 working days.

፳፰. በማስጠንቀቂያ የሥራ ውል ስለማቋረጥ 28. Termination of contract of Employment with Prior Notice ፩/ የሠራተኛው የሥራ ችሎታ ማጣት 1/ The following grounds relating to the loss of capacity of, and situations affecting, the ወይም ሁኔታን በሚመለከት የሚከተሉት worker shall constitute good cause for ምክንያቶች ማስጠንቀቂያ በመስጠት terminating a contract of employment with የሥራ ውል ለማቋረጥ በቂ ይሆናሉ:- prior notice: a) The worker's manifest loss of capacity to ሀ) ሠራተኛው የተመደበበትን ሥራ perform the work to which he has been ለማከናወን ችሎታው ቀንሶ ሲገኝ ወይም assigned; and his lack of skill to continue የሥራ ችሎታውን ለማሻሻል አሠሪው his work as a result of his refusal or ያዘጋጀለትን የስልጠና ዕድል inability to make use of an opportunity of ባለመቀበሉ ምክንያት ሲሰራ የቆየውን training arranged by the employer to ሥራ ለመቀጠል የሥራ ችሎታ የሌለው upgrade his skill or after having been ሆኖ ሲገኝ ወይም ስልጠና ከተሰጠው trained, his inability to acquire the በኋላ አስፈላጊውን አዲስ የሥራ ችሎታ necessary skill; ለመቅሰም የማይችል ሲሆን፤ ለ) ሠራተኛው በጤንነት መታወክ ወይም b) The worker is, for reasons of health or በአካል ጉዳት ምክንያት በሥራ ውሉ disability, permanently unable to carry የተጣለበትን ግዴታ ለመፈጸም out his obligation under the contract ለዘለቄታው የማይችል ሆኖ ሲገኝ፤ of employment; th gA ፲፩ሺ፯፻፲ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11710 ሐ) ድርጅቱ ወደሌላ ቦታ ሲዛወር c) The worker's unwillingness to move to a ሠራተኛው ወደአዲሱ ቦታ ተዛውሮ locality where the undertaking relocates; ለመሥራት ፈቃደኛ ሳይሆን ሲቀር፤ መ) ሠራተኛው የያዘው የሥራ መደብ d) The post of the worker is cancelled for good በበቂ ምክንያት ሲሰረዝና ሠራተኛውን cause and the worker cannot be transferred ወደሌላ ሥራ ማዛወር የማይቻል to another job position. ሆኖ ሲገኝ፡፡

፪/ በዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ (፩)(ሀ) 2/ Any loss of capacity of work referred to in Sub- የተመለከተው ማንኛውም የሥራ ችሎታ Article (1) (a) of this Article shall, unless ማጣት በኅብረት ስምምነት በሌላ አኳኋን otherwise provided by a collective ካልተወሰነ በስተቀር በየወቅቱ በሚደረግ agreement, be verified by a periodical job performance evaluation. የሥራ አፈጻጸም ምዘና ውጤት መረጋገጥ አለበት፡፡ ፫/ የድርጅቱን ድርጅታዊ አቋም ወይም 3/ The following grounds attributable to the የሥራ እንቅስቃሴ በሚመለከት የሚከተሉት organizational or operational requirements ምክንያቶች የሥራ ውልን በማስጠንቀቂያ of an undertaking shall constitute good causes for the termination of a contract of ለማቋረጥ በቂ ይሆናሉ:- employment with prior notice: ሀ) ሠራተኞች የተሰማሩባቸው ሥራዎች a) Any event which entails direct and በከፊልም ሆነ በሙሉ በቀጥታና permanent cessation of the worker's activities in part or in whole resulting in ለዘለቄታው የሚያስቆም የሥራ ውል the necessity of a terminating a contract of መቋረጥ የሚያስከትል ሁኔታ ሲከሰት፤ employment; ለ) አንቀጽ ፲፰ (፭) እና (፮) እንደተጠበቀ b) Without prejudice to the provisions of ሆኖ አሠሪው በሚያመርታቸው ምርቶች Article 18 (5) and (6) demand fall for the ወይም በሚሰጣቸው አገልግሎቶች products or services of the employer ተፈላጊነት መቀነስ ምክንያት የድርጅቱ resulting in the reduction of the volume የሥራ እንቅስቃሴ በመቀዝቀዙ ወይም of the work or profit of the undertaking ትርፍ እየቀነሰ በመሄዱ የሥራ ውል and thereby requiring termination of a ማቋረጥ አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ፤ contract of employment; ሐ) የድርጅቱን ምርታማነት ለማሳደግ c) A decision to alter work methods or introduce new technology with a view to raise የአሠራር ዘዴዎችን ለመለወጥ productivity resulting in termination of a ወይም በአዲስ ቴክኖሎጂ ለመጠቀም contract of employment. ሲባል የሚደረግ የሥራ ውል መቋረጥ የሚያስከትል ውሣኔ፡፡ ፬/ የስራ መደቡ መሠረዝ በአንቀጽ ፳፱ (፩) 4/ Where the cancellation of a job position affects መሠረት የሠራተኞችን ቅነሳ የሚያስከትል a workforce in accordance with Article 29 (1) ሆኖ ሲገኝ የሥራ ውሉ የሚቋረጠው of this Proclamation, the termination shall በአንቀጽ ፳፱ (፫) መሠረት ይሆናል፡፡ be undertaken in compliance with the requirements laid down in accordace with Article 29 (3). ፳፱. የሠራተኞች ቅነሳ 29. Reduction of Workforce ፩/ በዚህ አዋጅ “የሠራተኞች ቅነሳ” ማለት 1/ In this Proclamation “reduction of workforce” በአንቀጽ ፳፰ (፫) በተጠቀሱት ምክንያቶች means termination of workforce of an undertaking ቁጥራቸው ከድርጅቱ ሠራተኞች ቢያንስ for any of the reasons provided for by Article 28 (3) of this Proclamation affecting a number of

፲፩ሺ፯፻፲፩ th gA Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11711 ከመቶ አሥር የሚያህለውን ወይም workers representing at least ten percent of the የሠራተኞች ቁጥር ከሀያ እስከ ሀምሳ number of workers employed or, in the case where the number of workers employed in an በሆነበት ድርጅት ቢያንስ አምስት undertaking is between twenty and fifty, ሠራተኞችን የሚመለከት ከአሥር termination of at least five employees over a ተከታታይ ቀናት ላላነሰ ጊዜ የሚቆይ continuous period of not less than ten days. የሥራ ውል መቋረጥ ነው፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ The expression “number of workers” referred የተጠቀሰው “የሠራተኞች ቁጥር” ማለት to in Sub-Article (1) of this Article means the average number of the workers ሠራተኞች ለመቀነስ አሠሪው እርምጃ employed by an employer concerned within ከወሰደበት ቀን በፊት ባለው ፲፪ ወራት the twelve months preceding the date when ውስጥ በአሠሪው ተቀጥረው ይሠሩ the employer took measures of reduction of የነበሩ ሠራተኞች አማካይ ቁጥር ነው፡፡ workers. ፫) በአንቀጽ ፳፰ (፫) መሠረት የሠራተኞች 3/ Whenever a reduction of workforce takes place in accordance with Article 28 (3) of this ቅነሳ ሲደረግ አሠሪው ከሠራተኞች Proclamation, the employer shall conduct ማኅበር ወይም ተወካይ ጋር በመመካከር consultation with a Trade Union or workers’ የሥራ ችሎታ ያላቸውና ከፍተኛ የምርት representatives in order to retain workers ውጤት የሚያሳዩ ሠራተኞች በሥራቸው having skills and higher rate of productivity ላይ እንዲቆዩ ቅድሚያ ይሰጣቸዋል፡፡ in their posts. In case of comparable skill and ተመሳሳይ የሥራ ችሎታ ያላቸውና rate of productivity, the workers to be ተመሳሳይ የምርት ውጤት የሚያመርቱ affected first by the reduction shall be in the ሠራተኞች ሲኖሩ ቅነሳው በመጀመሪያ following order: ደረጃ የሚመለከታቸው ሠራተኞች በሚከተለው ቅደም ተከተል መሠረት ይሆናሉ:- ሀ) በድርጅቱ ለአጭር ጊዜ ያገለገሉ a) Those having the shortest length of service ሠራተኞች፤ in the Undertaking;

ለ) አነስተኛ ቁጥር ያላቸው ጥገኞች b) Those having fewer dependents; ያሏቸው ሠራተኞች፤ ሐ) በዚህ ንዑስ አንቀጽ ከፊደል ተራ (መ) c) The redduction shall affected first workers እስከ (ሰ) ከተዘረዘሩት የሠራተኛ except those that are listed under (d) up to ክፍሎች ውጭ የሆኑ ሠራተኞች ቅነሳው (e) of this Sub-Article; በመጀመሪያ ደረጃ የሚመለከታቸው ይሆናል፤ d) Those employees with disability; መ) አካል ጉዳተኛ የሆኑ ሠራተኞች፤ e) Those who sustained employment injury ሠ) በድርጅቱ ሳሉ በሥራ ምክንያት in the Undertaking; ጉዳት የደረሰባቸው ሠራተኞች፤ f) Workers’ representatives; and ረ) የሠራተኞች ተጠሪዎች፤ g) Expectant mothers and mothers within ሰ) ነፍሰጡር ሠራተኞች ወይም ከወለዱ four months post-natal. እስከ ፬ ወር ድረስ የሆናቸው ሴት ሠራተኞች፡፡ ፲፩ሺ፯፻፲፪ th gA Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11712 ፴. ልዩ ሁኔታ 30. Exceptions ፩/ ቅነሳው የሚመለከታቸው ሠራተኞች 1/ The procedure laid down in this Proclamation የተቀጠሩበት ሥራ ከማለቁ በፊት ካልሆነ shall not apply to the reduction of workers due to normal decrease in the volume of a በቀር የኮንስትራክሽን ሥራው በተከታታይ construction work as a result of its successive እያለቀ ሲሄድ የሥራው መጠን በመቀነሱ completion unless the reduction affects ምክንያት ተቀጥረው በሚሰሩ ሠራተኞች workers employed for parts of the work ላይ ቅነሳ ሲደረግ አሠሪው በዚህ አዋጅ before the work for which they are employed is completed. የተመለከቱትን የሠራተኞች ቅነሳ ሥነ ሥርዓት መከተል አይኖርበትም፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ For the purpose of Sub-Article (1) of this Article, “construction work” includes the “የኮንስትራክሽን ሥራ” ማለት ሕንጻ፣ construction, renovation, upgrading, መንገድ፣ የባቡር ሐዲድ፣ የባሕር ወደብ፣ maintenance and repair of a buildings, roads, የውሃ ግድብ፣ ድልድይ፣ የመሣሪያ ተከላና rail-way lines, dams and bridges, installation ሌላም ተመሳሳይ ሥራ የመሥራት of machinery and similar works. የመለወጥ፣ የማስፋፋት፣ የማደስና የመጠገን ሥራን ይጨምራል፡፡

ንዑስ ዘርፍ ሁለት SUB-SECTION TWO በሠራተኛው አነሳሽነት የሚደረግ የሥራ ውል TERMINATION OF CONTRACT OF ማቋረጥ EMPLOYEMENT BY THE WORKER ፴፩. በማስጠንቀቂያ የሥራ ውል ስለማቋረጥ 31. Termination of Contract of Employment with Prior Notice በአንቀጽ ፴፪ ከተመለከቱት ውጭ የሙከራ Without prejudice to Article 32 of this ጊዜውን የጨረሰ ማንኛውም ሠራተኛ ለአሠሪው Proclamation, any worker who has completed his በቅድሚያ የሠላሳ ቀናት ቅድሚያ ማስጠንቀቂያ probation period may, by giving thirty days በመስጠት በማናቸውም ምክንያት የሥራ ውሉን p r i o r notice to the employer, terminate his ማቋረጥ ይችላል፡፡ contract of employment. ፴፪. ያለማስጠንቀቂያ የሥራ ውልን ስለማቋረጥ 32. Termination of Contract of Employment without prior notice ፩/ የሚከተሉት የሥራ ውልን ያለ ማስጠንቀቂያ 1/ The following shall be good causes to ለማቋረጥ በቂ ምክንያቶች ይሆናሉ:- terminate a contract of employment without prior notice: ሀ) አሠሪው ወይም የሥራ መሪው a) Where the employer has committed any act የሠራተኛውን ሰብአዊ ክብርና contrary to human dignity and morals or ሞራል የሚነካ ወይም በወንጀል ሕጉ other acts punishable under the Criminal መሠረት የሚያስቀጣ ሌላ አድራጎት Law against the worker; የፈጸመበት እንደሆነ፤ ለ) ሠራተኛው በአሠሪው ወይም በሥራ b) Where the workers has been a victim of መሪው ወሲባዊ ትንኮሳ ወይም ጥቃት sexual harassment or sexual violence by the employer or a managerial employee; የተፈጸመበት እንደሆነ፤ ሐ) ለሠራተኛው ደኅንነት ወይም ጤንነት c) In the case of imminent danger threatening የሚያሰጋና ሊደርስ የተቃረበ አደጋ the worker’s safety or health, where the employer, having been made aware of such መኖሩን አሠሪው እያወቀ ወይም danger, failed to act within the time limit አደጋውን ለመከላከል የሚያስፈልጉ in accordance with the early warning given እርምጃዎችን እንዲወስድ ኃላፊነት by the competent authority or appropriate th gA ፲፩ሺ፯፻፲፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11713

በተሰጠው ባለሥልጣን ቀደም ሲል trade union or the worker himself to avert በተሰጠው ትዕዛዝ ወይም አግባብ the danger; ያለው የሠራተኞች ማኅበር ወይም ሠራተኛው ራሱ አስቀድሞ በሰጠው ማስጠንቀቂያ መሠረት በተወሰነው የጊዜ ገደብ ውስጥ እርምጃዎችን ያልወሰደ እንደሆነ፤ መ) በዚህ አዋጅ በኅብረት ስምምነት d) Where the employer has repeatedly failed ወይም በሥራ ደንብ ወይም አግባብ to fulfill his basic obligations towards the ባላቸው ሌሎች ሕጎች በተወሰነው worker as prescribed under this Proclamation, collective agreement, work መሠረት አሠሪው ለሠራተኛው rules or other relevant laws. መፈጸም ያለበትን ግዴታዎች በመደጋገም ያልፈጸመ እንደሆነ፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ Where a worker terminates his contract of employment for reasons referred to under በተጠቀሱት ምክንያቶች የሥራ ውሉን sub-article (1) of this Article, he shall inform የሚያቋርጥ ሠራተኛ ውሉ የሚቋረጥበትን the employer in writing the reasons for ምክንያትና ቀን በጽሑፍ ለአሠሪው termination and the date on which the ማስታወቅ አለበት፡፡ termination is to take effect. ፴፫. የይርጋ ጊዜ 33. Period of Limitation አንድ ሠራተኛ በአንቀጽ ፴፪ (፩) መሠረት A worker's right to terminate his contract of የሥራ ውሉን ለማቋረጥ ያለው መብት employment in accordance with Article 32 (1) of this Proclamation shall expire after fifteen ድርጊቱ ከተፈጸመ ወይም ሁኔታው working days from the date on which the act ከተወገደ ከአሥራ አምስት የሥራ ቀናት occurred or ceased to exist. በኋላ በይርጋ ይታገዳል፡፡ ምዕራፍ ሦስት CHAPTER THREE የሥራ ውል መቋረጥን የሚመለከቱ የወል COMMON PROVISIONS WITH RESPECT TO ድንጋጌዎች TERMINATION OF CONTRACT OF EMPLOYMENT ዘርፍ አንድ SECTION ONE የሥራ ውል ከመቋረጡ በፊት ስለሚሰጥ NOTICE TO TERMINATE A CONTRACT ማስጠንቀቂያ OF EMPLOYMENT ፴፬. ማስጠንቀቂያ የመስጠት ሥነ ሥርዓት 34. Procedure for Giving Notice ፩/ በዚህ አዋጅ መሠረት በማንኛውም ወገን 1/ Notice of termination required under the የሚሰጥ ማስጠንቀቂያ በጽሑፍ መሆን provisions of this Proclamation shall be in አለበት፡፡ ማስጠንቀቂያውም ውሉ writing. The notice shall specify the reasons for the termination of the contract and the የሚቋረጥበትን ምክንያት እና ቀን date on which the termination shall take መግለጽ አለበት፡፡ effect. ፪/በአሠሪው ወይም በወኪሉ የሚሰጥ ማስጠንቀቂያ 2/ Notice of termination by the employer shall ለሠራተኛው በእጁ መሰጠት አለበት፡፡ be delivered to the worker in person. Where it ሠራተኛውን ማግኘት የማይቻል ከሆነ ወይም is not possible to find the worker or he refuses to receive the notice, it shall be ማስጠንቀቂያውን ለመቀበል ፈቃደኛ ካልሆነ affixed on the notice board in the work place ግን ማስጠንቀቂያው ሠራተኛው በሚገኝበት of the worker for 10 consecutive days. የሥራ ቦታ ለ፲ ተከታታይ ቀናት ግልጽ በሆነ የማስታወቂያ ሰሌዳ ላይ መለጠፍ ይኖርበታል፡፡

th gA ፲፩ሺ፯፻፲፬ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11714 ፫/ በሠራተኛው የሚሰጥ ማስጠንቀቂያ 3/ Notice of termination by the worker shall be ለአሠሪው ወይም ለአሠሪው ወኪል handed over to the employer or its representative or delivered to its registry መስጠት ወይም ለድርጅቱ መዝገብ ቤት office. ገቢ መደረግ አለበት፡፡ ፬/ በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፲፯ መሠረት የሥራ 4/ Notice of termination issued to a worker by an employer during the time in which the ውሉ በታገደበት ጊዜ በአሠሪው contract of employment is suspended as per ለሠራተኛ የሚሰጥ ማስጠንቀቂያ ውድቅ Article 17 of this Proclamation shall be null ይሆናል፡፡ and void. ፴፭. የማስጠንቀቂያ ጊዜ 35. Period of Notice ፩/ በአሠሪው የሚሰጠው የማስጠንቀቂያ ጊዜ 1 / T he period of notice given by the employer shall be as follows: እንደሚከተለው ይሆናል፤ ሀ) የሙከራ ጊዜውን የጨረሰና እስከ a) One month, in the case of a worker who has completed his probation and has a አንድ ዓመት ያገለገለ ሠራተኛን period of service not exceeding one year; በሚመለከት ረገድ አንድ ወር፤ ለ) ከአንድ ዓመት በላይ እስከ ዘጠኝ b) Two months, in the case of a worker who ዓመት ያገለገለ ሠራተኛን በሚመለከት has a period of service above one year and ረገድ ሁለት ወር፤ not exceeding nine years; c) Three months, in the case of a worker ሐ) ከዘጠኝ ዓመት በላይ ያገለገለ who has a period of service of more than ሠራተኛን በሚመለከት ረገድ ሦስት ወር፤ nine years; መ) የሙከራ ጊዜውን ጨርሶ በቅነሳ ምክንያት d) Two months, in the case of a worker የሥራ ውሉ የሚቋረጥበት ሠራተኛን who has completed his probation and በሚመለከት ረገድ ሁለት ወር፡፡ whose contract of employment is to be terminated due to reduction of work force. ፪/ በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ Notwithstanding the provisions of sub-article የተመለከተው ቢኖርም ለተወሰነ ጊዜ (1) of this Article, the period of notice for a ወይም ሥራ የተደረገ የሥራ contract of employment for a definite period ውልን በሚመለከት የማስጠንቀቂያ or piece work shall be as agreed upon by the parties to the contract. ጊዜው ተዋዋይ ወገኖች በውሉ ላይ በተስማሙት መሠረት ይሆናል፡፡ ፫/ በዚህ አዋጅ የተወሰነው የማስጠንቀቂያ 3/ The period of notice fixed in this ጊዜ የሚቆጠረው ማስጠንቀቂያው Proclamation shall run from the first working day following the date on which notice is ከተሰጠበት ቀን ቀጥሎ ካለው የሥራ dully given. ቀን ጀምሮ ይሆናል፡፡

፬/ ከሥራ ውል የሚመነጩ የተዋዋዮች 4/ The obligations of the parties arising from the contract of employment shall remain intact ወገኖች መብቶችና ግዴታዎች during the period of notice. በማስጠንቀቂያው ጊዜ እንደጸኑ ይቆያሉ፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፲፭ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11715 ዘርፍ ሁለት SECTION TWO የሥራ ውል ሲቋረጥ ደመወዝና ከደመወዝ ጋር PAYMENT OF WAGES AND OTHER የተያያዙ ክፍያዎችን ስለመክፈል PAYMENTS ON TERMINATION OF CONTRACT OF EMPLOYMENT ፴፮. የመክፈያ ጊዜ 36. Period of Payment የሥራ ውል ሲቋረጥ የሠራተኛው ደመወዝና Where a contract of employment is terminated, wages and other payments connected with the ከውሉ መቋረጥ ጋር የተያያዙ ክፍያዎች ሁሉ termination due to the worker shall be paid በሰባት የሥራ ቀናት ውስጥ መከፈል within seven working days from the date of አለባቸው፡፡ የክፍያው ጊዜ ሊራዘም termination; provided, however, that the time of የሚችለው ሠራተኛው ከአሠሪው የተረከበውን payment may be extended where the worker ንብረት በማስረከብ ወይም የሚፈለግበትን delays, because of his own fault, to return ማናቸውም ሂሣብ በማወራረድ ረገድ በራሱ property or any sum of money which he received ጥፋት ያዘገየ እንደሆነ ነው፡፡ from or is due to the employer. ፴፯. ክርክር ስላስነሳ ክፍያ 37. Amount in Dispute ሠራተኛው የጠየቀው ክፍያ አስመልክቶ In the event of a dispute as to the amount አለመግባባት የተፈጠረ እንደሆነ አሠሪው claimed by the worker, the employer shall pay በአንቀጽ ፴፮ ላይ በተሰጠው የጊዜ ገደብ the worker the admitted amount within the time limit specified under Article 36 of this ውስጥ ለሠራተኛው ያመነውን ያህል መክፈል Proclamation. ይኖርበታል፡፡ ፴፰. ክፍያን ማዘግየት ስለሚያስከትለው ቅጣት 38. Effects of Delay ከአሠሪው ቁጥጥር ውጭ በሆነ ምክንያት Where an employer fails to pay the sum due to ካልሆነ በስተቀር በአንቀጽ ፴፮ በተጠቀሰው the worker within the time limit specified under የጊዜ ገደብ ውስጥ አሠሪው ለሠራተኛው Article 36 of this Proclamation, the labour መክፈል የሚገባውን መጠን ያልከፈለ እንደሆነ division of a competent court may order a ክፍያው ለዘገየበት ጊዜ አሠሪው ለሠራተኛው penalty payment of up to three months’ the እስከ ሶስት ወር የሚደርስ ደመወዙን worker’s wage except where the delay is due to causes beyond the control of the employer. እንዲከፍል ጉዳዩን ለማየት ሥልጣን ያለው የሥራ ክርክር ችሎት ሊወስን ይችላል፡፡ ዘርፍ ሦስት SECTION THREE ስለሥራ ስንብት ክፍያና ስለ ካሣ SEVERANCE PAY AND COMPENSATION

፴፱. ጠቅላላ 39. General ፩/ የሙከራ ጊዜውን የጨረሰ እና 1/ A worker who has completed his probation period አግባብነት ባለው የጡረታ ህግ መሠረት and who is not eligible for pension shall have the right to receive severance pay from the የጡረታ አበል ለመቀበል ብቁ ካልሆነና:- employer where: ሀ) ድርጅቱ በመክሰሩ ወይም በሌላ a) His contract of employment is terminated ምክንያት ለዘለቄታው በመዘጋቱ የሥራ because of permanent cessation of ውሉ ሲቋረጥ፤ operation of the Undertaking due to bankruptcy or for any other cause; ለ) በሕግ ከተደነገገው ምክንያት ውጭ b) His contract of employment is terminated በአሠሪው አነሳሽነት የሥራ ውሉ by the initiation of the employer in ሲቋረጥ፤ violation of the law; th gA ፲፩ሺ፯፻፲፮ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11716 ሐ) በዚህ አዋጅ በተመለከቱት ሁኔታዎች c) He is reduced as per the conditions መሠረት ሠራተኛው ከሥራ ሲቀነስ፣ prescribed under this Proclamation; መ) በአሠሪ ወይም በሥራ መሪ ወሲባዊ d) Where the worker resigned due to sexual ጥቃት ወይም ትንኮሳ የተፈፀመበት harassment or sexual violence by the እንደሆነ ወይም ድርጊቱ በሌላ ሠራተኛ employer or managerial employee; or እንደተፈፀመ ሪፖርት ተደርጎለት where such act was committed by a co- አሠሪው ተገቢውን እርምጃ ባለመውሰዱ worker and the incident was reported to ሠራተኛው የሥራ ውሉን ያቋረጠ the employer but the latter failed to take እንደሆነ፤ appropriate measure in due time; ሠ) አሠሪው በሠራተኛው ላይ ሰብአዊ e) He has terminated his contract of ክብሩንና ሞራሉን የሚነካ ወይም employment because of the employer’s በወንጀል ሕጉ መሠረት የሚያስቀጣ maltreatment affecting his human አድራጎት በመፈጸሙ የተነሣ ሠራተኛው dignity or morale or constituting a የሥራ ውሉን ያቋረጠ እንደሆነ፤ criminal offence under the Criminal Code; ረ) አሠሪው ለሠራተኛው ደኅንነት f) He has resigned due to failure of the ወይም ጤንነት የሚያሰጋ አደጋ employer to take measures despite being informed of a threat to his safety or እንዳይደርስ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቶት health; እርምጃ ባለመውሰዱ የተነሳ ሠራተኛው የስራ ውሉን ሲያቆርጥ፤ ሰ) ሙሉ ወይም ዘላቂ የአካል ጉዳት g) His contract of employment is terminated በመድረሱ ሠራተኛው ሥራ ለመሥራት because of his partial or total disability as አለመቻሉ በሕክምና ተረጋግጦ የሥራ certified by medical board; ውሉ ሲቋረጥ፤ h) Where he has given service to the employer ሸ) ቢያንስ አምስት ዓመት በአሠሪው ዘንድ for a minimum of five years’ service and his የሥራ አገልግሎት ኖሮት በህመም contract of employment is terminated ወይም በሞት የሥራ ውሉ ሲቋረጥ because of sickness or death or his contract ወይም በሥራው ላይ የሚያስቆይ of employment is terminated on his own ከሥልጠና ጋር የተያያዘ ለአሠሪው initiative provided that he has no contractual የውል ግዴታ ሳይኖርበት ሥራውን obligation relating to training to render በገዛ ፈቃዱ ሲለቅ፤ service to the employer; i) His contract of employment is terminated ቀ) በኤችአይቪ/በኤድስ ህመም ምክንያት on his own initiative because of በራሱ አነሳሽነት የሥራ ውሉን HIV/AIDS. ያቋረጠ እንደሆነ፤

ከአሠሪው የሥራ ስንብት ክፍያ የማግኘት መብት አለው፡፡ ፪/ አንድ ሠራተኛ የሥራ ስንብት ክፍያ 2/ Where a worker dies before receiving ከማግኘቱ በፊት ቢሞት የሥራ ስንብት severance pay, it shall be paid to his ክፍያው በአንቀጽ ፩፻፲ (፪) ለተመለከቱት dependents’ referred to in Article 110(2) ጥገኞቹ ይከፈላል፡፡ of this Proclamation. ፫/ ለሟቹ ጥገኞች የሚከፈለው የሥራ 3/ The allocation of severance pay to dependents ስንብት ክፍያ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ of the deceased shall be effected in the same ፩፻፲ በሚከፈለው የካሣ አከፋፈል manner as in Article 110 of this መሠረት የሚፈጸም ይሆናል፡፡ Proclamation. th gA ፲፩ሺ፯፻፲፯ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11717 ፵. የሥራ ስንብት ክፍያ መጠን 40. Amount of Severance Pay በአንቀጽ ፴፱ የተጠቀሰው የሥራ ስንብት 1/ The severance pay referred to in Article 39 of ክፍያ መጠን እንደሚከተለው ይሆናል:- this Proclamation shall: ፩/ ለመጀመሪያው የአንድ ዓመት አገልግሎት 2/ Be thirty times the average daily wages of the የሠራተኛው የመጨረሻ ሣምንት አማካይ last week of service for the first year of የቀን ደመወዙ በ፴ ተባዝቶ ይከፈለዋል፡፡ service; and for the service of less than one ከአንድ ዓመት በታች ያገለገለ ሠራተኛ ግን year, be calculated in proportion to the period እንደአገልግሎት ጊዜው እየተተመነ ተመጣጣኝ of service. ክፍያ ያገኛል፡፡ 3/ In the case of a worker who has served for ፪/ ከአንድ ዓመት በላይ ያገለገለ ሠራተኛ በዚህ more than a year, payment shall be increased አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) በተጠቀሰው ክፍያ by one-third of the amount referred to in Sub- ላይ ለእያንዳንዱ ተጨማሪ የአገልግሎት Article (1) of this Article for every additional ዓመት ከላይ የተጠቀሰው ክፍያ አንድ year of service; provided, however, that the ሦስተኛ እየታከለ ይከፈለዋል፡፡ ሆኖም total amount shall not exceed twelve months’ ጠቅላላው ክፍያ ከሠራተኛው የ፲፪ ወራት wage of the worker. ደመወዝ መብለጥ የለበትም፡፡

፫/ በአንቀጽ ፳፬ (፬) እና በአንቀጽ ፳፱ መሠረት 4/ Where a contract of employment is terminated የሥራ ውል ሲቋረጥ በዚህ አንቀጽ ንዑስ in accordance with Article 24(4) and 29 of this Proclamation, the worker shall be paid, in አንቀጽ (፩) እና (፪) ከተመለከተው በተጨማሪ addition to payments under Sub-Article (1) የሠራተኛው የመጨረሻ ሣምንት አማካይ and (2) of this Article, an amount equal to የቀን ደመወዝ በ፷ ተባዝቶ ይከፈለዋል፡፡ the worker’s average daily wage of the last ‹ week of service multiplied by 60. ፵፩. ያለማስጠንቀቂያ ሥራ ለሚለቅ ሠራተኛ 41. Compensation for Termination of Contract of ስለሚሰጥ ካሣ Employment without Notice 1) A worker who terminates his contract of ፩/ በአንቀጽ ፴፪ (፩) መሠረት የሥራ ውሉን employment in accordance with Article 32(1) የሚያቋርጥ ሠራተኛ በአንቀጽ ፵ of this Proclamation shall be entitled, in ከተመለከተው የሥራ ስንብት ክፍያ addition to the severance pay referred to in በተጨማሪ የመጨረሻ ሣምንት አማካይ Article 40 of this Proclamation, to a payment የቀን ደመወዙ በ፴ ተባዝቶ ካሣ of compensation which shall be thirty times ይከፈለዋል፡፡ ይህ ድንጋጌ አግባብ ባለው his daily wages of the last week of service. የጡረታ ሕግ በተሸፈነ ሠራተኛ ላይም This provision shall apply to a worker ተፈፃሚ ይሆናል፡፡ covered by the relevant pension law. ፪/ ሆኖም ሠራተኛው የሥራ ውሉን ያቋረጠው 2) However, where the termination is based on በአንቀጽ ፴፪(፩)(ለ) ላይ በተመለከተው Article 32 (1) (b) the worker shall, in addition ምክንያት የሆነ እንደሆነ ከሥራ ስንብት to severance pay, be entitled to compensation ክፍያው በተጨማሪ የቀን ደመወዙ በ፺ of his daily wage multiplied by ninety. This ተባዝቶ ይከፈለዋል፡፡ይህ ድንጋጌ አግባብ provision shall also apply to a worker ባለው የጡረታ ሕግ በተሸፈነ ሠራተኛ covered by the relevant pension law. ላይም ተፈፃሚ ይሆናል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፲፰ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11718

ዘርፍ አራት SECTION FOUR ከሕግ ውጭ የሆነ የሥራ ውል ማቋረጥ CONSEQUENCES OF UNLAWFUL TERMINATION የሚያስከትላቸው ውጤቶች OF CONTRACT OF EMPLOYMENT ፵፪. ጠቅላላ 42. General አንድ አሠሪ ወይም ሠራተኛ የሥራ ውል Where an employer or a worker fails to comply በማቋረጥ ረገድ በዚህ አዋጅ ወይም አግባብ with the requirements laid down in this ባለው ሌላ ሕግ የተወሰኑትን አስፈላጊ Proclamation or other relevant law regarding ሁኔታዎች ያላሟላ እንደሆነ የሥራ ውሉ termination of a contract of employment, the መቋረጥ ሕገወጥ ይሆናል፡፡ termination shall be un lawful. ፵፫. የሥራ ውል ከሕግ ውጭ ሲቋረጥ 43. Reinstatement or Compensation of a Worker ሠራተኛውን ወደ ሥራው ስለመመለስ in the Case of unlawful termination ወይም ካሣ ስለመክፈል ፩/ በአንቀጽ ፳፮ (፪) በተመለከቱት ምክንያቶች 1/ Where a contract of employment is አሠሪው የሥራ ውሉን ቢያቋርጥ terminated because of those grounds ሠራተኛውን ወደ ሥራው የመመለስ ግዴታ mentioned under Article 26 (2) of this አለበት፡፡ ሆኖም ሠራተኛው ወደ ሥራው Proclamation, the employer shall be obliged ለመመለስ ካልፈለገ ካሣ እንዲከፈለው to reinstate the worker; provided, however, የመጠየቅ መብቱ የተጠበቀ ነው፡፡ that the worker shall be compensated if he wishes to quit his employment. ፪/ በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ Without prejudice to Sub-Article (1) of this የተመለከተው እንደተጠበቀ ሆኖ በዚህ Article, where a contract of employment is አዋጅ አንቀጽ ፳፬፣ ፳፭፣ ፳፯፣ ፳፰ እና terminated contrary to the provisions of Articles 24, 25, 27, 28 and 29 of this ፳፱ ከተደነገገው ውጭ የሥራ ውሉ Proclamation, the labour dispute settlement የተቋረጠበት ሠራተኛ ወደ ሥራው tribunal may order the reinstatement of the እንዲመለስ ወይም ካሣ ተከፍሎት worker or the payment of compensation. እንዲሰናበት የሥራ ክርክር ሰሚ አካል ሊወስን ይችላል፡፡ ፫/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፪) 3/ Notwithstanding Sub-Article (2) of this የተመለከተው ቢኖርም የሥራ ክርክሮችን Article, the labour tribunal may affirm the የሚወስነው አካል ከሥራ ግንኙነቱ ጠባይ termination of the worker upon payment of የተነሳ ወይም ከክርክሩ ሂደት ከወሰደው compensation even if the worker requests ግንዛቤ የሥራ ውሉ ቢቀጥል ከፍተኛ ችግር for re-instatement where the tribunal is of the view that the maintenance of the ያስከትላል ብሎ ካመነ ሠራተኛው ወደ particular worker and employer relations, ሥራው መመለስ ቢፈልግ እንኳን ካሣ by its nature or due to the controversy of the ተከፍሎት እንዲሰናበት ማዘዝ ይችላል፡፡ parties concerned, is likely to give rise to እንዲሁም አንድ ሠራተኛ በዚህ ንዑስ serious difficulties. Similarly, where a አንቀጽ መሠረት ወደሥራው እንዲመለስ worker who, after obtaining judgment of ከተፈረደለት በኋላ ለመመለስ ፈቃደኛ ሳይሆን reinstatement declines to be re-instated, the ቢቀር የሥራ ክርክሮችን የሚወስነው አካል tribunal may order the termination of the የሥራውን ጠባይና ሌሎችንም ሁኔታዎች worker upon payment of compensation በማመዛዘን ለሠራተኛው ካሣ ወይም for the inconvenience he sustained having ለደረሰበት መጉላላት ተመጣጣኝ የሆነ ካሣ regard to the nature of the work and other ተከፍሎት ከሥራ እንዲሰናበት ሊወስን circumstances of the case. ይችላል፡፡

th gA ፲፩ሺ፯፻፲፱ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11719 ፬/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩)፤ (፪) 4/ The compensation to be paid under Sub- ወይም (፫) መሠረት ወደ ሥራው Article (1), (2) or (3) of this Article to a የማይመለስ ሠራተኛ በአንቀጽ ፵ worker who is not reinstated shall, in መሠረት ከሚከፈለው የሥራ ስንብት addition to the severance pay referred to in ክፍያ በተጨማሪ የሚከተለውን ክፍያ Article 40 of this Proclamation, be: ያገኛል፡፡ ይህ ድንጋጌ አግባብ ባለው የጡረታ ሕግ በተሸፈነ ሠራተኛም ላይ ተፈፃሚ ይሆናል:- ሀ) ላልተወሰነ ጊዜ የተደረገ የሥራ ውል ከሕግ a) In the case of a contract of employment for ውጭ ሲቋረጥ የሠራተኛው አማካይ የቀን an indefinite period, 180 times the average ደመወዙ በ፩፻፹ ተባዝቶ ይከፈለዋል፣ daily wages and a sum equal to his wage እንዲሁም በአንቀጽ ፵፬ መሠረት ሊሰጠው for the appropriate notice period in ይገባ ስለነበረው የማስጠንቀቂያ ጊዜ ለዚሁ accordance with Article 44 of this ጊዜ የሚከፈለውን ደመወዝ የሚያህል Proclamation; ክፍያ ይፈጸምለታል፤ ለ) ለተወሰነ ጊዜ ወይም ሥራ የተደረገ b) In the case of a contract of employment for a የሥራ ውል ከሕግ ውጭ ሲቋረጥ definite period or for piecework, a sum equal to the wages which he would have obtained ሠራተኛው የውሉ ጊዜ ወይም ሥራ if the contract of employment has continued up እስኪያልቅ ቢቆይ ኖሮ ያገኝ to its date of expiry or completion of the work; የነበረውን ደመወዝ የሚያህል ገንዘብ provided, however, that such compensation ይከፈለዋል፡፡ ሆኖም ካሣው shall not exceed 180 times his average daily የሠራተኛው ማዕከላዊ የቀን ደመወዙ wage. The provisions of sub-article (4) of this Article shall also be applicable to a worker በ፩፻፹ ተባዝቶ ከሚያገኘው ውጤት covered by the relevant pension law. መብለጥ የለበትም፡፡ ፭) በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) ወይም 5/ Where the First Instance Court orders the (፪) መሠረት ወደ ሥራው እንዲመለስ reinstatement of the worker in accordance በመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሥራ with Sub-Article (1) or (2) of this Article, the court shall order back-pay of wage for a ክርክር ችሎት የተወሰነለት ሠራተኛ ከ፮ period not exceeding 6 months. Where the ወር የማይበልጥ ውዝፍ ደመወዝ decision of reinstatement is confirmed by the እንዲከፈለው ፍርድ ቤቱ ይወስንለታል፡፡ appellate Court, it shall order back pay of ጉዳዩ በይግባኝ ታይቶ የሠራተኛው ወደ wage for a period not exceeding one year. ሥራ መመለስ ውሣኔ ከፀና ከ፩ ዓመት ያልበለጠ ውዝፍ ደመወዝ ፍርድ ቤቱ ለሠራተኛው ይወስንለታል፡፡

፵፬. ልዩ ሁኔታዎች 44. Exceptions በአንቀጽ ፵፫ የተደነገገው ቢኖርም Notwithstanding the provisions of Article 43, አሠሪው በአንቀጽ ፴፭ ስለማስጠንቀቂያ non-compliance by the employer with the የተጠቀሱትን ሳያሟላ ሠራተኛውን ያሰናበተ notice requirements specified under Article 35 እንደሆነ በማስጠንቀቂያው ጊዜ ሊከፈል ይገባ shall only result in the payment by the የነበረውን ደመወዝ ለሠራተኛው ይከፍላል፡፡ employer, wages in lieu of the notice period. ፵፭. የሠራተኛው ካሣ የመክፈል ኃላፊነት 45. Liability of the Worker to Pay Compensation ፩/ በአንቀጽ ፴፩ ወይም ፴፭(፪)ስለማስጠንቀቂያ 1/ A worker who terminates his contract of የተጠቀሱትን አስፈላጊ ሁኔታዎች ያላሟላ employment in disregard of the provisions of ሠራተኛ ለአሠሪው ካሣ ይከፍላል፡፡ Article 31 or 35(2) of this Proclamation shall be liable to pay compensation to the employer. th gA ፲፩ሺ፯፻፳ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11720 ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ However, the compensation payable by the መሠረት የሚከፈለው ካሣ አሠሪው worker in accordance with Sub-Article (1) of ለሠራተኛው ከሚከፍለው ቀሪ ክፍያ this Article shall not exceed 30 days’ wages ውስጥ ከ፴ ቀናት ክፍያ የበለጠ መሆን of the worker and be payable from the አይኖርበትም፡፡ remaining payment due to the worker. ምዕራፍ አራት CHAPTER FOUR ልዩ ውሎች SPECIAL CONTRACTS ዘርፍ አንድ SECTION ONE በቤት የሚሠራ ሥራ ውል HOME WORK CONTRACT ፵፮. የውሉ አመሠራረት 46. Formation of Contract ፩/ አንድ ግለሰብ በራሱ ቤት ወይም ራሱ 1/ There shall be a home work contract when a በመረጠው ሌላ ቦታ አሠሪው በቀጥታ n a t u r a l person habitually performs work, ሳይቆጣጠረው ወይም ሳይመራው አንድን for an employer, in his own home or any ሥራ ዘወትር ለአሠሪው ለመሥራትና other place freely chosen by him in return for wages without any direct supervision or አሠሪውም ለተሰራው ሥራ ደመወዝ direction by the employer. ለመክፈል ሲስማሙ በቤት የሚሠራ ሥራ ውል ይመሠረታል፡፡

፪/ አሠሪው ለሠራተኛው ጥሬ ዕቃ ወይም 2/ In agreement for the sale of raw materials or የሥራ መገልገያ መሣሪያ ለመሸጥና tools by an employer to a home worker and ሠራተኛው በቤቱ የሚሠራውን የሥራ there sale of the products to the employer or any other similar arrangements made between ውጤት ለአሠሪው መልሶ ለመሸጥ ወይም the employer and the home worker shall be በተመሳሳይ ሁኔታ ስምምነት ሲያደርጉ deemed a home work contract. በቤት የሚሠራ ሥራ ውል እንደተመሰረተ ይቆጠራል፡፡ ፫/ በራሱ ቤት በሚሠራ ሠራተኛና በአንድ 3/ The contract concluded between a home worker and አሠሪ መካከል የሚደረግ ውል ለተወሰነ ጊዜ an employer shall be deemed to be made for a definite period or piece-work. ወይም ለተወሰነ ሥራ እንደተደረገ የሥራ ውል ይቆጠራል፡፡ 4/ The Minister may, in consultation with the ፬/ ሚኒስትሩ ጉዳዩ ከሚመለከታቸው ጋር concerned organs, prescribed by directive the በመመካከር በቤት በሚሠሩ ሠራተኞች ላይ provisions of this proclamation that shall apply to ተፈፃሚ የሚሆኑትን የዚህ አዋጅ home workers and manner of their application. ድንጋጌዎችና የሚፈፀሙበትን አኳኋን መመሪያ በማውጣት ሊወስን ይችላል፡፡ ፵፯. መዝገብ ስለመያዝ 47. Keeping of Records በቤት የሚሠራ ሥራ ውልን መሠረት በማድረግ An employer who employs a worker on the basis of a ሠራተኛ ቀጥሮ የሚያሠራ አሠሪ ከዚህ በታች home work contract shall keep a register containing የተዘረዘሩትንና አግባብ ያላቸውን ሌሎች the following and other relevant particulars: መግለጫዎች የሚይዝ መዝገብ መያዝ አለበት:- ፩/ የሠራተኛውን ሙሉ ስም፣ ዕድሜ፣ የጋብቻ 1/ Full name, age, marital status and address of ሁኔታና አድራሻ፤ the worker; ፪/ ሥራው የሚሠራበት ቦታ አድራሻ፤ 2/ The address where the work is to be carried out; 3/ The type, price, quality and quantity of material ፫/ ከአሠሪው ለሠራተኛው የተሰጠውን የዕቃ supplied by the employer to the worker; ዓይነት ዋጋ፣ ጥራትና ብዛት፤ th gA ፲፩ሺ፯፻፳፩ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11721

፬/ የታዘዘው የሥራ ዓይነት፣ጥራትና ብዛት፤ 4/ The type of work, quality and quantity ordered; ፭/ የተሰራው ሥራ ወይም ዕቃ የማስረከቢያ 5/ The time and place of delivery of the product or ጊዜና ሥፍራ፤ material; ፮/ የክፍያውን መጠንና የአከፋፈሉን ሁኔታ፡፡ 6/ Amount and manner of payment. ዘርፍ ሁለት SECTION TWO የሙያ መለማመጃ ውል CONTRACT OF APPRENTICESHIP ፵፰. የውሉ አመሠራረት 48. Formation of Contract ፩/ ማንኛውም አሠሪ ለማንኛውም ግለሰብ 1/ There shall be a contract of apprenticeship ከድርጅቱ ሥራ ጋር በተያያዘ በአንድ where an employer agrees to give a person በተለየ ሙያ የሙያው ደንብና ሥርዓት complete and systematic training in a given በሚፈቅደው መሠረት የተሟላና የተቀናጀ occupation related to the function of his ትምህርት ሊሰጠው ሲስማማና ለማጁም under taking in accordance with the skills of ስለሙያው መልመጃ ትምህርትና the trade and the person in return agrees to ከትምህርቱም ጋር የተያያዙ ሥራዎችን obey the instruction given to carry out the ለማከናወን የሚሰጠውን መመሪያ training and works related there to. ለመፈጸም ሲስማማ የሙያ መልመጃ ውል ይመሠረታል፡፡ 2/ The contract of apprenticeship shall be ፪/ የሙያ መልመጃ ውል ሊመሠርት concluded with the person whose age is not የሚችለው ዕድሜው ከአሥራ አምስት less than fifteen years. ዓመት ያላነሰ ግለሰብ ነው፡፡ 3/ The contract of apprenticeship and its ፫/ የሙያ መልመጃ ውልና የውሉም modifications shall be valid only where it is ማሻሻያዎች የሚፀኑት በጽሑፍ made in writing and approved by the Ministry ሲደረጉና በሚኒስቴሩ ወይም አግባብ or the appropriate organ. ባለው አካል ሲጸድቁ ብቻ ነው፡፡ ፵፱. የውሉ ይዘት 49. Contents of the Contract የሙያ መልመጃ ውል ቢያንስ የሚከተሉትን A contract of apprenticeship shall specify at least መያዝ አለበት:- the following: ፩/ የሙያ መልመጃውን ትምህርት፣ ዓይነትና 1/ The nature and duration of the training of apprenticeship; ጊዜ፤ 2/ The stipend to be paid during the training; ፪/ በሙያ መልመጃው ትምህርት ጊዜ የሚሰጠውን የኪስ ገንዘብ፤ 3/ The conditions of work. ፫/ ሥራው የሚከናወንበት ሁኔታ፡፡ 50. Obligations of the Parties ፶. የተዋዋዮች ግዴታ ፩/ ለማጁ የሙያ መልመጃ ስልጠናውን 1/ The ap p re nt ice shall diligently በትጋት ተከታትሎ በሚገባ ለመፈፀም f o l l o w t he t r a i n i n g and e n d e a v o r t o complete it successfully. ጥረት ያደርጋል፡፡ 2/ The employer shall not assign the apprentice ፪/ አሠሪው ከሙያ መልመጃው ትምህርት on an occupation which is not related and ጋር ግንኙነት በሌለውና ለትምህርቱም does not contribute to his training. በማይጠቅም ሥራ ላይ ለማጁን አይመድበውም፡፡

th gA ፲፩ሺ፯፻፳፪ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11722 ፶፩. ስለውሉ መቋረጥ 51. Termination of a Contract ፩/ የሙያ መልመጃ ውል በሚከተሉት 1/ A contract of apprenticeship shall terminate on the following grounds: ሁኔታዎች ይቋረጣል:- a) At the expiry of the period fixed for the ሀ) ለሙያ መልመጃው ትምህርት apprenticeship; የተወሰነው ጊዜ ሲያልቅ፤ b) Up on giving notice by either of the ለ) በማንኛውም ተዋዋይ ወገን contracting parties; ማስጠንቀቂያ በመስጠት፤ ሐ) ለማጁ ያለማስጠንቀቂያ ውሉን c) When the apprentice terminates the contract ሲያቋርጥ፡፡ without notice. ፪/ አሠሪው በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ The employer may terminate the contract of (ለ) መሠረት ማስጠንቀቂያ በመስጠት apprenticeship by giving notice in accordance የሙያ መልመጃ ውሉን ሊያቋርጥ with Sub-Article (1) (b) of this Article, where: የሚችለው:- ሀ) የሙያ መልመጃ ትምህርቱን ለመቀጠል a) He is no longer able to discharge his obligation on account of change of work በማያስችል የሥራ ለውጥ ወይም or other cause beyond his control; or በሌላ ከድርጅቱ ቁጥጥር ውጭ በሆነ ምክንያት አሠሪው ግዴታውን መፈፀም ያልቻለ እንደሆነ፤ ለ) ለማጁ የድርጅቱን የዲሲኘሊን ደንቦች b) The apprentice violates the disciplinary rule of the undertaking; or ከጣሰ፤ ወይም ሐ)ለማጁ ትምህርቱን ለዘለቄታው ለመቀጠል c) The apprentice is permanently incapable of ወይም በተወሰነው ጊዜ ውስጥ ተከታትሎ continuing his training or completing his ለማጠናቀቅ ያልቻለ እንደሆነ ነው፡፡ training within the specified time limit. ፫/ ለማጁ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩)(ለ) 3/ The apprentice may terminate the contract of መሠረት ማስጠንቀቂያ በመስጠት የሙያ apprenticeship by giving notice of termination መልመጃ ውሉን ሊያቋርጥ የሚችለው:- in accordance with Sub-Article (1) (b) of this Article, where: ሀ) አሠሪው በውሉ ወይም በዚህ አዋጅ a) The employer fails to observe his የተጠቀሰውን ግዴታ ያላከበረ፤ ወይም obligations under the contract or this Proclamation; or ለ) ከጤንነቱ ወይም ከቤተሰቡ ጋር b) The apprentice has good cause relating to የተያያዘ ወይም ሌላ ተመሳሳይ በቂ his health or family or other similar grounds. ምክንያት ያለው እንደሆነ ነው፡፡

፬/ ለማጁ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ(፩)(ሐ) 4/ The apprentice may terminate the contract መሠረት ያለማስጠንቀቂያ የሙያ of apprenticeship without giving notice in መልመጃ ውሉን ሊያቋርጥ የሚችለው:- accordance with Sub-Article (1) (c) of this Article, where: ሀ) ግዴታውን መፈፀም በጤንነቱ a) He proves, by appropriate medical ላይ ከፍተኛ ጉዳት የሚያስከትል certificate, that he cannot discharge his መሆኑን በተገቢው የሕክምና obligations without seriously endangering ምሥክር ወረቀት ያረጋገጠ፤ ወይም his health; or th gA ፲፩ሺ፯፻፳፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11723 ለ) አሠሪው በገዛ ፈቃዱ የውሉን b) The employer unilaterally changes the ይዘት የለወጠ እንደሆነ ነው፡፡ terms of the contract. ፭/ በዚህ አዋጅ ስለ ሥራ ስንብት ክፍያ፣ 5/ The provisions of this Proclamation regarding ስለካሣና ወደ ሥራ ስለመመለስ severance pay compensation and reinstatement የተመለከቱት ድንጋጌዎች በሥራ መልመጃ shall not be applicable to contracts of ውል ላይ ተፈፃሚነት አይኖራቸውም፡፡ apprenticeship. ፶፪. የምስክር ወረቀት 52. Certificate የሙያ መልመጃ ውል ሲያበቃ አሠሪው The employer shall, up on the termination of the ለማጁ የሠለጠነበትን ሙያ፣ ትምህርቱ contract of apprenticeship, give the apprentice a የፈጀውን ጊዜና የመሳሰሉት ነጥቦችን የያዘ certificate which specifies the occupation he has been trained in, the duration of the training የምሥክር ወረቀት ለለማጁ ይሰጣል፡፡ and other similar particulars. ክፍል ሦስት PART THREE ደመወዝ WAGES ምዕራፍ አንድ CHAPTER ONE የደመወዝ አወሳሰንና ይዘት DETERMINATION OF WAGES ፶፫. ጠቅላላ 53. General ፩/ “ደመወዝ” ማለት አንድ ሠራተኛ 1/ “Wages” means the regular payment to which በሥራ ውሉ መሠረት ለሚያከናውነው ሥራ a worker is entitled in return for the የሚከፈለው መደበኛ ክፍያ ነው፡፡ performance of the work that he performs under a contract of employment. ፪/ ለዚህ አዋጅ አፈፃፀም የሚከተሉት 2/ For the purposes of this Proclamation, the ክፍያዎች እንደደመወዝ አይቆጠሩም:- following payments shall not be considered as wages: ሀ) የትርፍ ሰዓት ሥራ ክፍያ፤ a) Over-time pay; b) Amount received by way of per-diems, ለ) የውሎ አበል፣ የበረሃ አበል፣ የመጓጓዣ hardship allowances, transport allowance, አበል፣ የዝውውር ወጪና ሠራተኛው relocation expenses, and similar በሚጓጓዝበት ወይም የመኖሪያ ቦታውን allowance payable to the worker on the በሚለውጥበት ወቅት የሚከፈለው occasion of travel or change of his residence; ተመሳሳይ አበል፤

ሐ) ከአሠሪው የሚሰጥ ጉርሻ (ቦነስ)፤ c) Bonus; መ) ኮሚሽን፤ d) Commission; ሠ) ለተጨማሪ የሥራ ውጤት የሚከፈሉ e) Other incentives paid for additional work ሌሎች የማትጊያ ክፍያዎች፤ results; ረ) ከደንበኞች የሚሰበሰብ የአገልግሎት f) Service charge received from customers. ክፍያ፡፡ ፶፬. ሥራ ላልተሰራበት ጊዜ ክፍያ ስለሚደረግበት 54. Conditions of Payments for Idle Time ሁኔታ ፩/ በዚህ አዋጅ ወይም አግባብ ባለው ሕግ 1/ Unless otherwise provided for in this በተለየ አኳኋን ካልተወሰነ በስተቀር Proclamation or the relevant law, wages shall be paid only for work performed. ደመወዝ የሚከፈለው ለተሠራ ሥራ ብቻ ይሆናል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፳፬ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11724 ፪/ የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) ድንጋጌ 2/ Not with standing Sub-Article (1) of this ቢኖርም ሠራተኛው ለመሥራት ዝግጁ Article, a worker shall be entitled to payment ሆኖ ሳለ ለሥራው የሚያስፈልገው of his wage if, while being ready to work, he መሣሪያና ጥሬ ዕቃ ሳይቀርብለት is unable to work due to an interruption in በመቅረቱ ወይም የሠራተኛው ጉድለት the supply of tools or raw materials or due to other causes not attributable to him. ባልሆነ ምክንያት ሳይሠራ ቢውል ደመወዙን የማግኘት መብት ይኖረዋል፡፡ CHAPTER TWO ምዕራፍ ሁለት የአከፋፈል ዘዴና የክፍያ አፈፃፀም MODE AND EXECUTION OF PAYMENT ፶፭. ጠቅላላ 55. General ፩/ ደመወዝ በጥሬ ገንዘብ ይከፈላል፤ ሆኖም 1/ Wages shall be paid in cash, provided, however, that where the employer and workers agree, it አሠሪውና ሠራተኛው ከተስማሙ may be paid in kind. Wages paid in kind may በዓይነት ሊከፈል ይችላል፡፡ በዓይነት not exceed the market value in the area of the የሚደረገው ክፍያ በአካባቢው ከሚገኘው payment in kind and in no case may exceed የገበያ ዋጋ በምንም አኳኋን በልጦ 30% of the wages paid in cash. መገኘትና በጥሬ ገንዘብ ከሚከፈለው ደመወዝ ፴ በመቶ መብለጥ የለበትም፡፡ ፪/ የሃገሪቱ የኢኮኖሚ እድገት፤ የሥራ ገበያ 2/ A Regulation of the Council of Ministers shall determine the powers and responsibilities of a ሁኔታ እና የመሳሰሉትን እያስጠና ዝቅተኛ Wage Board which shall comprise ደመወዝ የሚወስን የመንግሥት፤ የአሠሪና representatives of the Government, ሠራተኛ ተወካዮች እንዲሁም ሌሎች employees and trade unions together with ባለድርሻ አካላት የሚሳተፉበት የደመወዝ other stakeholders that will periodically ቦርድ ስለሚቋቋምበትና ተግባርና ኃላፊነቱ revise minimum wages based on studies ስለሚወሰንበት ሁኔታ በሚኒስትሮች ምክር which take into account the country’s ቤት ደንብ ይደነገጋል፡፡ economic development, labour market and other considerations. ፶፮. የክፍያ አፈፃፀም 56. Execution of Payments ፩/ የተለየ ስምምነት ካልተደረገ በስተቀር 1/ Unless agreed otherwise, wages shall be paid ደመወዝ በሥራ ቀንና በሥራው ቦታ on working days and at the place of work. ይከፈላል፡፡

፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ In case where the day of payment mentioned መሠረት ክፍያ የሚደረግበት ቀን in Sub-Article (1) of this Article falls on በሳምንት እረፍት ወይም በሕዝብ በዓል weekly rest day or a public holiday, the day of payment shall fall on the preceding ቀን የዋለ እንደሆነ የመክፈያው ቀን working day. አስቀድሞ ባለው የሥራ ቀን ላይ ይውላል፡፡ ፶፯. ለሠራተኛው ለራሱ ስለመክፈል 57. Payment in Person በሕግ ወይም በኅብረት ስምምነት ወይም Unless otherwise provided by law or collective በሥራ ደንብ በሌላ አኳኋን ካልተወሰነ agreement or work rules, wages shall be paid በስተቀር ደመወዝ የሚከፈለው በቀጥታ directly to the worker or to a person authorized by him. ለሠራተኛው ወይም ሠራተኛው ለወከለው ሰው ብቻ ነው፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፳፭ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11725 ፶፰. ክፍያ የሚደረግበት ጊዜ 58. Time of Payment የደመወዝ ክፍያ የሚፈፀምበት ጊዜ በሕግ፣ Wages shall be paid at such intervals as a በኅብረት ስምምነት፣ በሥራ ደንብ ወይም provided for by law or collective agreement or በሥራ ውል በተወሰነው መሠረት ይሆናል፡፡ work rule or contract of employment. ፶፱. የደመወዝ ቅነሳ 59. Deduction from Wages ፩/ በሕግ፣ በኅብረት ስምምነት ወይም 1/ The employer shall not deduct from, attach or set off the wages of the worker e x c e p t በሥራ ደንብ በተወሰነው ወይም በፍርድ where it i s p ro v id ed o the r wise by l a w ቤት ትዕዛዝ መሠረት ካልሆነ ወይም o r co llective agreement or work rules or in ሠራተኛው በጽሑፍ ካልተስማማ accordance with a court order or a written በስተቀር አሠሪው ከሠራተኛው ደመወዝ agreement of the worker concerned. ሊቀንስ ወይም በዕዳ ሊይዝ ወይም ሊያቻችል አይችልም፡፡ ፪/ ሠራተኛው በጽሁፍ ስምምነቱን ካልገለጸ 2/ Unless the worker expresses his consent in በቀር በአንድ ጊዜ ከሠራተኛው ደመወዝ writing, the amount that may be deducted at ላይ በአጠቃላይ ሊቆረጥ የሚችለው any one time, from the worker's wage shall in የገንዘብ መጠን በምንም አኳኋን ከወር no case exceed one-third of his monthly wage. ደመወዙ አንድ ሦስተኛ መብለጥ የለበትም፡፡

፷. የክፍያ መዝገብ ስለመያዝ 60. Keeping Record of Payment ፩/ አሠሪው የሠራተኛውን ጠቅላላ ደመወዝና 1/ The employer shall keep a register of payment specifying the gross pay and method of የሚሰላበትን ዘዴ፣ ሌሎች ተጨማሪ calculation of the wage, other remunerations, ክፍያዎችን፣ የማንኛውንም ተቀናሽ the amount and type of deduction, the net pay ገንዘብ ልክና ዓይነት፣ የተጣራ and other relevant particulars on which the ክፍያውንና ሌሎች አስፈላጊ መረጃዎችን signature of the worker is a fixed unless there እንዲሁም የተለየ ዝግጅት ካልተደረገ is a special arrangement. በስተቀር የሠራተኛውን ፊርማ የሚያሳይ የክፍያ መዝገብ መያዝ አለበት፡፡ ፪/ ሠራተኛው አሠሪውን ሲጠይቅ የክፍያ 2/ The employer shall have the obligation to መዝገቡን እንዲያይ የመፍቀድና make the register accessible and to explain ስለዝርዝሩም የማስረዳት ግዴታ አለበት፡፡ the entries thereof, to the worker upon the latter’s request. ፫/ ሠራተኛው በክፍያ መዝገቡ ላይ 3/ The fact that a worker has received without የተመለከተውን የተጣራ ክፍያ ሳይቃወም protest the amount indicated on the register መቀበሉ የሚገባውን ደመወዝ በከፊል shall not constitute waiver of his right to any እንደተወ አያስቆጥረውም፡፡ part of his wages that was due. th gA ፲፩ሺ፯፻፳፮ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11726 ክፍል አራት PART FOUR የሥራ ሰዓት፣ የሣምንት ዕረፍት ጊዜና HOURS OF WORK, WEEKLY REST AND የሕዝብ በዓላት PUBLIC HOLIDAYS ምዕራፍ አንድ CHAPTER ONE የሥራ ሰዓት HOURS OF WORK ዘርፍ አንድ SECTION ONE መደበኛ የሥራ ሰዓት NORMAL HOURS OF WORK ፷፩. የቀን ወይም የሣምንት የሥራ ሰዓት ጣሪያ 61. Maximum Daily or weekly Hours of Work ፩/ በዚህ አዋጅ “መደበኛ የሥራ ሰዓት” 1/ In this proclamation, “normal hours of work” means the time during which a worker ማለት በሕግ፣ በኅብረት ስምምነት actually performs work or avails himself for ወይም በሥራ ደንብ መሠረት work in accordance with law, collective ሠራተኛው ሥራውን የሚያከናውንበት agreement or work rules. ወይም ለሥራ የሚገኝበት ጊዜ ነው፡፡

፪/ የማንኛውም ሠራተኛ መደበኛ የሥራ 2/ Normal hours of work shall not exceed 8 hours a day or 48 hours a week. ሰዓት በቀን ከ፰ ወይም በሣምንት ከ፵፰ ሰዓት አይበልጥም፡፡ ፷፪. መደበኛ የሥራ ሰዓትን ስለመቀነስ 62. Reduction of Normal Hours of Work ፩/ ሚኒስቴሩ የተለየ የሥራ ሁኔታዎች 1/ The Ministry may issue Directive reducing ያሉበትን ክፍለ ኢኮኖሚ፣ ኢንዱስትሪ normal hours of work for economic sectors, ወይም ሙያ መደበኛ የሥራ ሰዓት i n d u s t r i e s o r o c c u p a ti o n s wh e r e t h e r e a r e s p e c i a l conditions of work. ለመቀነስ መመሪያ ሊያወጣ ይችላል፡፡ ፪/ በዚህ አዋጅ መሠረት መደበኛ የሥራ 2/ Reductions of normal hours of work under ሰዓትን መቀነስ የሠራተኛውን ደመወዝ this Proclamation shall not entail reduction in አያስቀንስም፡፡ the wages of a worker. ፷፫. የሣምንት የሥራ ሰዓትን ስለመደልደል 63. Arrangement of Weekly Hours of Work የሥራ ሰዓቶች ለሣምንቱ የድርጅቱ የሥራ Hours of work shall spread equally over the ቀኖች እኩል ይደለደላሉ፡፡ የሥራው ፀባይ working days of a week, provided, however, ሲያስገድድ ግን በማናቸውም የሣምንቱ የሥራ where the nature of the work so requires, hours ቀኖች የሥራ ሰዓቶችን ማሳጠርና ልዩነቱን of work in any one of the working days may be ለተቀሩት ቀኖች ማደላደል ይቻላል፡፡ shortened and the difference be distributed over the remaining days of the week without extending the daily limits of eight hours by more than two hours. ፷፬. መደበኛ የሥራ ሰዓቶችን አማካይ መሠረት 64. Averaging of Normal Hours of Work በማድረግ ስለማደላደል ሥራው በሚከናወንበት ሁኔታ የተነሳ መደበኛ Where the circumstances in which the work has የሥራ ሰዓቶችን በእያንዳንዱ ሣምንት እኩል to be carried out are such that normal hours of ማደላደል በማይቻልበት ጊዜ የሥራ ሰዓት work cannot be distributed evenly over the ከአንድ ሣምንት ለበለጠ ጊዜ አማካዩን መሠረት individual week, normal hours of work may be በማድረግ ማደላደል ይቻላል፡፡ሆኖም በአራት calculated as an average over a period longer ሣምንት ወይም ከዚያ ባነሰ ጊዜ ውስጥ than one week, provided, however that the ሠራተኞቹ የሠሩባቸው ሰዓቶች ሲታሰቡ አማካዩ average number of hours over a period shall not የሥራ ሰዓት በቀን ከ፰ ሰዓት ወይም በሣምንት exceed eight hours per day or fortyeight hours ከ፵፰ ሰዓት መብለጥ የለበትም፡፡ per wee

th gA ፲፩ሺ፯፻፳፯ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11727 ፷፭. ተፈፃሚነቱ ስለማይመለከታቸው ሰዎች 65. Exclusion በሥራ ውል ወይም በኅብረት ስምምነት Unless otherwise provided in a collective በሌላ አኳኋን ካልተወሰነ በስተቀር በዚህ agreement or employment contract, the አዋጅ ስለሥራ ሰዓት የተመለከቱት provisions of this Proclamation governing ድንጋጌዎች በንግድ መልዕክተኞችና በንግድ working hours shall not be applicable to ወኪሎች ላይ ተፈፃሚነት አይኖራቸውም፡፡ commercial travelers or commercial representatives. ዘርፍ ሁለት SECTION TWO ስለትርፍ ሰዓት ሥራ OVERTIME WORK ፷፮. ጠቅላላ 66. General ፩/ በዚህ አዋጅ ድንጋጌዎች መሠረት 1/ Work done in excess of the normal daily ከተወሰነው መደበኛ የሥራ ሰዓት በላይ hours of work fixed in accordance with the የሚሠራ ሥራ የትርፍ ሰዓት ሥራ provisions of this Proclamation shall be እንደሆነ ይቆጠራል፡፡ deemed to be overtime. ፪/ በአንቀጽ ፷፩፣ ፷፫ እና ፷፬ በተወሰነው 2/ Work done within the limits referred to in መሠረት የሚሠራ ሥራ የትርፍ ሰዓት Articles 61, 63 and 64 of this Proclamation ሥራ እንደሆነ አይቆጠርም፡፡ shall not be deemed to be overtime. ፫/ የትርፍ ሰዓት ሥራ የሚሰራው በአንቀጽ 3/ Overtime shall be worked only in cases ፷፯ በተመለከቱት ሁኔታዎች እና expressly provided for under Article 67 and አሠሪው በሚሰጠው ግልፅ ትዕዛዝ on the express instructions of the employer. መሰረት ብቻ ይሆናል፡፡ ፬/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፫) መሠረት 4/ The instructions given under Sub-Article (3) የተሰጠው ትዕዛዝ እና እያንዳንዱ of this Article and the actual overtime ሠራተኛ የሠራው የትርፍ ሰዓት worked by each worker shall be recorded በአሠሪው በትክክል መመዝገብ አለበት፡፡ by the employer. ፷፯. የትርፍ ሰዓት ሥራ የሚፈቀድባቸው 67. Circumstances in which Overtime Work is ሁኔታዎች Permissible ፩/ ማንኛውም ሠራተኛ የትርፍ ሰዓት ሥራ 1/ A worker may not be compelled to work እንዲሠራ አይገደድም፡፡ ሆኖም አሠሪው overtime, however, overtime may be ሌላ አማራጭ መንገድ ሊኖረው አይችልም worked whenever the employer cannot be ተብሎ ሲገመት፤ እና:- expected to resort to other measures and only where there is: ሀ) አደጋ ሲደርስ ወይም የሚደርስ መሆኑ a) Accident, actual or eminent; ሲያሰጋ፤ b) Force-majeure; ለ) ከአቅም በላይ የሆነ ሁኔታ ሲያጋጥም፤

ሐ) በአስቸኳይ መሰራት ያለበት ሥራ c) Urgent work; ሲያጋጥም፤ መ) በማያቋርጥና ተከታታይ ሥራ ላይ d) Substitution of absent workers assigned on ከሥራ የቀሩ ሠራተኞችን ለመተካት፤ work that runs continuously without interruption. አሠሪው የትርፍ ሰዓት ሥራ ለማሠራት ይችላል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፳፰ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11728 ፪/ በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ Notwithstanding the provisions of Sub- የተመለከተው ቢኖርም በአስቸኳይ Article (1) of this Article, overtime work የሚሠራ ሥራ ሲያጋጥም የሚሰራው shall not exceed four hours in a day and የትርፍ ሰዓት ሥራ በቀን ከ፬፣ በሳምንት twelve hours in a week. ከ፲፪ ሰዓት መብለጥ የለበትም፡፡ ፷፰. የትርፍ ሰዓት ሥራ አከፋፈል 68. Overtime Payment ፩/ የትርፍ ሰዓት ሥራ የሚሰራ ሠራተኛ 1/ In addition to his normal wage, a worker who works over-time shall be entitled at least on ከመደበኛ ደመወዙ በተጨማሪ ቢያንስ the following rate of payments: ቀጥሎ በተመለከተው አኳኋን ይከፈለዋል:- ሀ) ከንጋቱ ፲፪ ሰዓት እስከ ምሽቱ ፬ a) In the case of work done between 6:00 ሰዓት ለሚሠራ የትርፍ ሰዓት ሥራ a.m. in the morning and l0:00 p.m. in the evening, at the rate of 1.5 multiplied by ለመደበኛ ሥራ በሰዓት የሚከፈለው the ordinary hourly rate; ደመወዝ በ፩ ተኩል ተባዝቶ፤ ለ) ከምሽቱ ፬ ሰዓት እስከ ንጋቱ ፲፪ b) In the case of night time work between 10 ሰዓት ለሚሠራ የትርፍ ሰዓት ሥራ p.m. in the evening and 6 a.m. in the ለመደበኛ ሥራው በሰዓት የሚከፈለው morning, at the rate of 1.75 (one and three ደመወዝ በአንድ ሦስት አራተኛ fourth) multiplied by the ordinary hourly (በአንድ ነጥብ ሰባ አምስት) ተባዝቶ፤ rate; ሐ) በሳምንት የዕረፍት ቀን የሚሠራ c) In the case of work done on weekly rest የትርፍ ሰዓት ሥራ ለመደበኛው day, at the rate of 2 multiplied by the ሥራው በሰዓት የሚከፈለው ደመወዝ ordinary hourly rate; በ፪ ተባዝቶ፣

መ) በሕዝብ በዓላት ቀን ለሚሠራ d) In the case of work done on a public የትርፍ ሰዓት ሥራ ለመደበኛ holiday, at the rate of 2.5 multiplied by the ordinary hourly rate. ሥራው በሰዓት የሚከፈለው ደመወዝ በሁለት ተኩል(በአንድ ነጥብ አምስት) ተባዝቶ፣ ፪/ የትርፍ ሰዓት ክፍያ ለደመወዝ መክፈያ 2/ Payment for over-time work shall be effected on በተወሰነው ቀን ከደመወዝ ጋር ተደምሮ the day fixed for payment of wage and together ይከፈላል፡፡ with wage. ምዕራፍ ሁለት CHAPTER TWO የሣምንት የዕረፍት ጊዜ WEEKLY REST ፷፱. ጠቅላላ 69. General ፩/ ማንኛውም ሠራተኛ በ፯ ቀናት ጊዜ 1/ A worker shall be entitled to a weekly rest ውስጥ ያልተቆራረጠ ከ፳፬ ሰዓት period covering not less than twenty-four non-interrupted hours in the course of each የማያንስ የሣምንት ዕረፍት ያገኛል፡፡ period of seven days. ፪/ የሣምንት ዕረፍት ጊዜ በኅብረት ስምምነት 2/ Unless otherwise determined by a collective ወይም በሥራ ደንብ በሌላ አኳኋን ካልተወሰነ agreement or work rule, the weekly rest day በስተቀር በተቻለ መጠን:- shall, whenever possible: ሀ) እሁድ ቀን ይውላል፤ a) Fall on a Sunday; th gA ፲፩ሺ፯፻፳፱ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11729 ለ) ለድርጅቱ ሠራተኞች በሙሉ በአንድ b) Be granted simultaneously to all of the ላይና በአንድ ጊዜ ይሰጣል፡፡ workers of the undertaking. ፫/ የሳምንት የዕረፍት ጊዜ ከንጋቱ ፲፪ ሰዓት 3/ The weekly rest period shall be calculated as እስከሚቀጥለው ንጋት ፲፪ ሰዓት ያለውን to include the period from 6 a.m. to the next 6 ጊዜ እንዲጨምር ተደርጎ ይታሰባል፡፡ a.m. ፬/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 4/ Notwithstanding the provisions of Sub- የተደነገገው ቢኖርም በስራው ባህሪ Article(1) of this Article, where the nature of ምክንያት ሠራተኛው የሳምንት ዕረፍቱን his task did not enable the worker to make use of his weekly rest day, the employer shall ለመጠቀም የማይችል እንደሆነ አሠሪው grant 4 working days of rest in a month. ለሠራተኛው በወር ውስጥ ለ፬ ቀናት ዕረፍት እንዲያገኝ ማድረግ አለበት።

፸. ልዩ የሣምንት ዕረፍት ቀን 70. Special Weekly Rest Day ፩/ አንድ ድርጅት በሚያከናውነው ሥራ ወይም 1/ Where the nature of the work or the service በሚሰጠው አገልግሎት ጠባይ ምክንያት provided by the employer is such that the የሣምንት ዕረፍትን እሁድ ቀን እንዲውል weekly rest cannot fall on Sunday, another ለማድረግ ካልቻለ በምትኩ ሌላ ቀን day may be made a weekly rest instead. የሣምንት ዕረፍት ቀን ሊሆን ይችላል፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ The provisions of Sub-Article (1) of this የተመለከተው ተፈጻሚ የሚሆነው ከዚህ Article shall be applicable to the following and other similar activities: በታች ለተመለከቱትና ተመሳሳይ ለሆኑ ሥራዎች ይሆናል:- a) Work that has to supply the necessities of ሀ) ለጠቅላላው ሕዝብ ኑሮ አስፈላጊ የሆኑ life to meet the health, recreational or ሥራዎች ወይም ለጤንነት፣ ለመዝናኛ cultural requirements of the general ወይም ለባህላዊ ጉዳይ የሚከናወኑ public; ሥራዎች፤ ለ) በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፴፯ (፪) b) Essential public services as stipulated የተመለከቱት ለሕዝብ አስፈላጊ የሆኑ under Article 137(2) of this Proclamation. አገልግሎቶች፤ ሐ) በሥራው ባሕርይ ወይም በቴክኒክ c) Work which, because of its nature or ምክንያት ቢቋረጥ ወይም ለሌላ ጊዜ for technical reasons, if interrupted or postponed could cause difficulties or ቢተላለፍ ችግር ወይም ጉዳት damages. የሚያስከትል ስራ፡፡ ፸፩. በሣምንት የዕረፍት ጊዜ ሊከናወን የሚችል 71. Works Done on Weekly Rest Days ሥራ 1/ A worker may be required to work on any ፩/ ከዚህ በታች በተመለከቱት ምክንያቶች weekly rest day only where it is necessary to የድርጅቱን መደበኛ ተግባር የሚያደናቅፉ avoid serious interference with the ordinary ሁኔታዎችን ለማስወገድ አስፈላጊ ሆኖ working of the under taking in the case of: ሲገኝ ብቻ ሠራተኛው በማናቸውም የሳምንት የዕረፍት ጊዜው እንዲሠራ ለማድረግ ይቻላል:- ሀ) አደጋ ሲደርስ ወይም የሚደርስ መሆኑ a) Accident, actual or threatened; ሲያሰጋ፤

th gA ፲፩ሺ፯፻፴ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11730 ለ) ከአቅም በላይ የሆነ ሁኔታ b) Force majeure; ሲያጋጥም፤ ሐ) በአስቸኳይ የሚሰራ ሥራ ሲያጋጥም፤ c) Urgent work to be done. ፪/ በአንቀጽ ፷፰ (፩) (ሐ) የተመለከተው 2/ Without prejudice to the provisions of እንደተጠበቀ ሆኖ በዚህ ምዕራፍ Article 68 (1)(c) of this Proclamation, a በተመለከተው መሠረት በሣምንት worker who, by virtue of the provisions of this Chapter, works on a weekly rest day, የእረፍት ጊዜ እንዲሠራ ከተደረገ በሌላ shall be entitled to a compensatory rest ጊዜ የማካካሻ እረፍት ይሰጠዋል፡፡ period. However, he shall be compensated in ሆኖም ሠራተኛው የተጠቀሰውን ምትክ the form of cash if his contract of የእረፍት ጊዜ ሳይወስድ የሥራ ውሉ employment is terminated before he utilized ቢቋረጥ በሠራው ሰዓት መጠን የማካካሻ the compensatory rest period. ገንዘብ ይከፈለዋል፡፡ ፸፪. ተፈጻሚነት 72. Application የዚህ ምዕራፍ ድንጋጌዎች በንግድ መልዕክተኞች The provision soft of this chapter shall not ወይም የንግድ ወኪሎች ላይ ተፈጻሚነት apply to commercial travelers or commercial አይኖረውም፡፡ representatives. ምዕራፍ ሦስት CHAPTER THREE የሕዝብ በዓላት PUBLIC HOLIDAYS ፸፫. ጠቅላላ 73. General አግባብ ባለው ሕግ መሠረት የሚከበሩ Public holidays observed under the relevant law የሕዝብ በዓላት ደመወዝ የሚከፈልባቸው shall be paid Public Holidays. ይሆናሉ፡፡ ፸፬. በሕዝብ በዓላት ምክንያት ደመወዝ 74. Non-Reduction of Wages for Public Holidays ስላለመቀነሱ ፩/ በወር ደመወዝ የሚከፈለው ሠራተኛ በሕዝብ 1/ A worker who is paid on a monthly basis shall በዓላት ባለመሥራቱ ምክንያት ከደመወዙ incur no reduction of his wages on account of አይቀነስበትም፡፡ having not worked on a Public Holiday. ፪/ በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ The payment of wages on a Public Holiday to ከተመለከተው ውጭ በሌላ አኳኋን a worker other than workers mentioned ደመወዝ የሚከፈለው ሠራተኛ የሕዝብ under Sub-Article (1) of this Article shall be በዓል ቀን ክፍያ በሥራ ውል ወይም determined by his contract of employment or በኅብረት ስምምነት መሠረት ይወሰናል፡፡ collective agreement.

፸፭. በሕዝብ በዓላት ቀን ለሚሠራ ሥራ 75. Payment for Working on Public Holidays የሚከፈል ክፍያ ፩/ ሠራተኛው በሕዝብ በዓል ቀን ከሠራ 1) A worker shall be paid his hourly wages በሰዓት የሚያገኘው ክፍያ በሁለት multiplied by two for each hour of work on a public holiday. ጊዜ ተባዝቶ በበዓሉ ቀን ለሠራበት ለእያንዳንዱ ሰዓት ይከፈለዋል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፴፩ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11731 ፪/ አንድ የሕዝብ በዓል ከሌላ የሕዝብ 2) Where a public holiday coincides with በዓል ጋር ቢደረብ ወይም በሕግ another public holiday or falls on a rest day በተወሰነ የዕረፍት ቀን ላይ ቢውል designated by law, a worker shall be entitled በዚህ ቀን የሠራ ሠራተኛ ክፍያ to only one public holiday payment for የሚደረግለት በአንዱ የሕዝብ በዓል working on such a day. ብቻ ይሆናል፡፡ ክፍል አምስት ስለ ፈቃድ PART FIVE ምዕራፍ አንድ LEAVE የዓመት ፈቃድ CHAPTER ONE ANNUAL LEAVE ፸፮. ጠቅላላ 76. General ፩/ አንድ ሠራተኛ የዓመት ፈቃድ 1/ An agreement by a worker to waive in any ለማግኘት ያለውን መብት በማናቸውም manner his right to annual leave shall be null and void. ሁኔታ ለመተው የሚያደርገው ስምምነት ውድቅ ይሆናል፡፡ ፪/ በዚህ አዋጅ በሌላ አኳኋን ካልተፈቀደ 2/ Unless otherwise provided in this በስተቀር በዓመት ፈቃድ ፈንታ ገንዘብ Proclamation, it is prohibited to pay wages in መክፈል የተከለከለ ነው፡፡ lieu of the annual leave. ፸፯. ዓመት ፈቃድ መጠን 77. Amount of Annual Leave ፩/ አንድ ሠራተኛ በዚህ አንቀጽ መሠረት 1/ A worker pursuant to this Article shall be ሳይከፋፈል የሚሰጥ የዓመት ፈቃድ entitled to uninterrupted annual leave with ከክፍያ ጋር ያገኛል፡፡ የፈቃዱ ጊዜ pay. Such leave shall in no case be less than: በምንም ሁኔታ ከዚህ በታች ከተመለከተው ማነስ የለበትም:- a) Sixteen (16) working days for the first year ሀ) ለመጀመሪያ የአንድ ዓመት of service; አገልግሎት አስራ ስድስት (፲፮) የሥራ ቀናት፤

ለ) ለአሠሪው ከአንድ ዓመት በላይ b) Sixteen (16) working days plus one ለተበረከተ አገልግሎት ለእያንዳንዱ working day for every additional two ሁለት የአገልግሎት ዓመታት አንድ years’ service. የሥራ ቀን እየተጨመረ ይሰጣል፡፡ ፪/ በዓመት ፈቃድ ላይ የሚገኝ ሠራተኛ 2/ The wage a worker receives during his annual የሚከፈለው ደመወዝ ሥራ ላይ ቢሆን ኖሮ leave shall be equal to what he would have ሊከፈለው ከሚገባው ጋር እኩል ይሆናል፡፡ received if he had continued to work. ፫/ ለዓመት ፈቃድ ብቁ የሚያደርገውን 3/ For purpose of determining the qualifying የአገልግሎት ጊዜ ለመወሰን ሲባል period of service required for the entitlement በድርጅቱ ለ፳፮ ቀናት የሠራ ሠራተኛ of an annual leave, 26 days of service in an ለ፩ ወር እንደሰራ ይቆጠራል፡፡ undertaking shall be deemed to be equivalent to one month of employment. ፬/ በዚህ አዋጅ መሠረት የሥራ ውሉ 4/ A worker whose contract of employment is የተቋረጠ ሠራተኛ ያልወሰደው የዓመት terminated pursuant to this Proclamation shall ፈቃድ ታስቦ በገንዘብ ይከፈለዋል፡፡ be entitled to his pay for the leave he has not taken. th gA ፲፩ሺ፯፻፴፪ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11732 ፭/ አንድ ሠራተኛ ያገለገለበት ጊዜ ከ፩ 5/ Where the length of service of a worker is ዓመት በታች ከሆነ በአገልግሎት ዘመኑ below one year, the worker shall be entitled ልክ ተመጣጣኝ የሆነ ዕረፍት በዚያው to an annual leave proportional to the length በአገለገለበት ዓመት ይሰጠዋል፡፡ of his service. ፸፰. ስለፈቃድ አሰጣጥ 78. Granting of Leave ፩/ አንድ ሠራተኛ ከ፩ ዓመት የአገልግሎት 1/ A worker shall be granted his first annual ጊዜ በኋላ የመጀመሪያውን የዓመት leave after one year of service and his next ፈቃድ ከዚያም በኋላ በእያንዳንዱ and sub sequent annual leave in the course of ዓመት ተከታታይ የዓመት ፈቃድ each calendar year. ያገኛል፡፡ ፪/ አንድ አሠሪ በሚያወጣው የዓመት 2/ An employer shall grant a worker his leave in ፈቃድ መስጫ ኘሮግራም መሠረት accordance with a leave schedule in the በእያንዳንዱ ዓመት የሚያገኘውን course of the calendar year in which it የዓመት ፈቃድ ለሠራተኛው ይሰጠዋል፡፡ becomes due.

፫/ አሠሪው በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 3/ The leave schedule referred to in Sub-Article (፪) የተጠቀሰውን የፈቃድ መስጫ (2) of this Article shall be drowned up by the ኘሮግራም የሚያወጣው:- employer with due regard as far as possible ሀ) በእያንዳንዱ ሠራተኛ ፍላጎት፤ to: እንዲሁም a) the interest of the worker; and ለ) አሠሪው ሥራውን በተለመደው ሁኔታ b) the need for maintaining the normal እንዲሠራ ማድረግ አስፈላጊ መሆኑን operation of the undertaking. በተቻለ መጠን በማገናዘብ ይሆናል፡፡ ፸፱. የዓመት ፈቃድ ስለመከፋፈልና ስለማስተላለፍ 79. Dividing and Postponing Annual Leave ፩/ በአንቀጽ ፸፯ (፩) የተደነገገው ቢኖርም 1/ Notwithstanding the provisions of Article ሠራተኛው የዓመት ፈቃድ ተከፋፍሎ 77(1) of this Proclamation, if a worker requests and the employer agrees, his leave እንዲሰጠው ሲጠይቅና አሠሪውም ሲስማማ may be granted in two parts. ለሁለት ተከፍሎ ሊሰጠው ይችላል፡፡ ፪/ የዓመት ፈቃድ ሠራተኛው ሲጠይቅና 2/ Annual leave may be postponed when the አሠሪውም ሲስማማ ሊተላለፍ ይችላል፡፡ worker requests and the employer agrees. ፫/ አሠሪው የሥራ ሁኔታ ሲያስገድደው 3/ An employer may, for reasons dictated by የሠራተኛውን የፈቃድ ጊዜ ሊያስተላልፍ operational requirements of the undertaking, postpone the leave of a worker. ይችላል፡፡ ፬/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፪) እና (፫) 4/ Any leave postponed in accordance with Sub- Articles (2) and (3) of this Article shall not be መሠረት የተላለፈው የዓመት ፈቃድ postponed for more than two years. ከሚቀጥለው ፪ ዓመት በላይ ሊራዘም አይችልም፡፡ ፭/ አንድ ሠራተኛ በዓመት ፈቃድ እያለ 5/ Where a worker on annual leave falls sick and ቢታመምና በህክምና ተቋም እንዲተኛ required medical treatment as inpatient, his annual leave shall be suspended and his sick ለተደረገበት ጊዜ ብቻ የዓመት ፈቃዱ leave pursuant to Articles 85 and 86 of this ተቋርጦ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፹፭ እና Proclamation shall commence. ፹፮ መሠረት የህመም ፈቃድ ይሰጠዋል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፴፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11733

፹. በፈቃድ ላይ ያለ ሠራተኛን ስለመጥራት 80. Recalling of Worker on Leave ፩/ በፈቃድ ላይ ያለ ሠራተኛን መጥራት 1/ A wo r ker o n a n n ua l leave ma y be የሚቻለው ቀደም ብሎ ሊታወቅ r e c a l le d o n l y where un fo r es ee n በማይችል ምክንያት ሠራተኛው በሥራ circumstances required his presence at his job ላይ መገኘት ያለበት ሆኖ ሲገኝ ነው፡፡ duties. ፪/ ሠራተኛው ከፈቃድ ሲጠራ በጉዞው 2/ A worker who is recalled from leave shall ያጠፋው ጊዜ ሳይቆጠር የቀረው የዓመት be entitled to a payment covering the ፈቃድ በገንዘብ ተተምኖ ይከፈለዋል፡፡ remainder of his leave excluding the time lost for the trip. ፫/ ሠራተኛው ከፈቃዱ በመጠራቱ ምክንያት 3/ The employer shall cover the transport የደረሰበትን የመጓጓዣና የውሎ አበል expenses and per-diem incurred by the ወጭ በአሠሪው ይሸፈናል፡፡ worker as a direct consequence of his being recalled. ምዕራፍ ሁለት CHPTER TWO ልዩ ፈቃድ SPECIAL LEAVES ፹፩. ለቤተሰብ ጉዳይ የሚሰጥ ፈቃድ 81. Leave for family events ፩/ ሠራተኛው:- 1/ A worker shall been titled to leave with pay for three working days where; ሀ) ሕጋዊ ጋብቻ ሲፈጽም፤ ወይም a) He concludes marriage; or b) His spouse, descendants, ascendants, ለ) የትዳር ጓደኛ፣ ወላጅ፣ ተወላጅ፣ brother, sister, uncle, aunt relative whether ወንድም፣ እህት ወይም አጎት፣ by consanguinity or affinity dies entitled 3 አክስት የሆነ የሥጋ ወይም የጋብቻ working days leave with pay. ዘመድ ሲሞትበት፤ ከክፍያ ጋር ለ፫ የሥራ ቀናት ፈቃድ ይሰጠዋል፡፡ ፪/ የሠራተኛው የትዳር ጓደኛ ስትወልድ 2/ A male employee shall be entitled to three ደመወዝ የሚከፈልበት ሶስት ተከታታይ consecutive days paternity leave with full pay ቀናት ፈቃድ ከክፍያ ጋር ይሰጠዋል፡፡ ፫/ ሠራተኛው ልዩና አሳሳቢ ሁኔታ 3/ A worker shall be entitled to leave without ሲያጋጥመው እስከ ፭ ተከታታይ ቀናት pay for up to five consecutive days in the ያለክፍያ ፈቃድ የማግኘት መብት case of exceptional and serious events. However, such leave may be granted only አለው፡፡ ሆኖም በዚህ ረገድ የሚሰጠው twice in a budget year. ፈቃድ በበጀት ዓመቱ ከሁለት ጊዜ ሊበልጥ አይችልም፡፡

፹፪. ለማኅበር ሥራ የሚሰጥ ፈቃድ 82. Union Leave የሠራተኞች ማኅበር መሪዎች የሥራ ክርክር Trade union leaders shall been entitled to leave ለማቅረብ፣ የኅብረት ስምምነት ለመደራደር፣ with pay for the purpose of presenting cases in በማኅበር ስብሰባ ለመገኘት፣ በሴሚናሮችና labour disputes, negotiating collective በሥልጠና ለመካፈል እንዲችሉ ከክፍያ ጋር agreements, attending union meetings, ፈቃድ ይሰጣቸዋል፡፡ ፈቃዱም የሚሰጥበት participating in seminars or training courses. The ሁኔታ በኅብረት ስምምነት ሊወሰን ይችላል፡፡ manner of granting such leave may be determined by collective agreement. th gA ፲፩ሺ፯፻፴፬ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11734 ፹፫. ልዩ ተግባሮችን ለማከናወን ለሠራተኛ 83. Leave for special purpose የሚሰጥ ፈቃድ 1/ A worker who appears at hearings before ፩/ አንድ ሠራተኛ የሥራ ክርክር ለማሰማት bodies competent to hear labour disputes or ወይም የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ ሕጎችን to enforce labour laws shall be granted leave ለማስፈጸም ሥልጣን ባላቸው አካሎች with pay only for the time utilized for the said ዘንድ ጉዳዩን ሲያቀርብ ለዚሁ ዓላማ purpose. ለጠፋው ጊዜ ብቻ ከክፍያ ጋር ፈቃድ ይሰጠዋል፡፡ ፪/ አንድ ሠራተኛ የመምረጥ መብቱን 2/ A worker shall be granted leave with pay for ለማስጠበቅ ወይም ከፍርድ ቤትና the purpose of exercising his voting rights or ከሌሎች ሥልጣን ከተሰጣቸው የፍትህ discharging his obligation as a witness before አካላት ፊት ከምስክርነት ጋር በተያያዘ judicial or quasi-judicial organs. ላጠፋው ጊዜ ብቻ ከክፍያ ጋር ፈቃድ ይሰጠዋል፡፡ ፫/ ትምህርት ወይም ሥልጠና ለሚከታተል 3/ The manner in which educational or training ሠራተኛ የትምህርት ፈቃድና የገንዘብ leave is to be granted and the form and extent ድጋፍ የሚሰጥበት ሁኔታ፤ የድጋፉ of the financial assistance to be provided may ዓይነትና መጠን በኅብረት ስምምነት be determined in a collective agreement or ወይም በሥራ ደንብ ይወሰናል፡፡ work rules. ፹፬. ስለማስታወቅ 84. Notification በዚህ ምዕራፍ በተመለከቱት ድንጋጌዎች A worker wishing to take leave in accordance መሠረት ፈቃድ ለመውሰድ የሚፈልግ with the provisions of this Chapter shall notify ማንኛውም ሠራተኛ ፈቃድ ለመውሰድ the employer in advance and present the መፈለጉን በቅድሚያ ለአሠሪው ማስታወቅእና necessary supporting evidence whenever the አሠሪው ሲጠይቅም ማስረጃውን ማቅረብ employer requests him. አለበት፡፡ ምዕራፍ ሦስት CHAPTER THREE የሕመም ፈቃድ SICK LEAVE ፹፭. የሕመም ፈቃድ 85. Duration of Leave ፩/ አንድ ሠራተኛ የሙከራ ጊዜውን 1/ Where a worker, after having completed his ከጨረሰ በኋላ በሥራ ላይ በሚደርስ probation, is rendered incapable of working ጉዳት ሳይሆን በሌላ ሕመም ምክንያት due to sickness other than employment ሥራ መሥራት ካልቻለ በዚህ አንቀጽ injury, he shall be entitled to a sick leave. መሠረት የሕመም ፈቃድ ያገኛል፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ The leave referred to in Sub-Article (1) of this የተመለከተው ፈቃድ ሕመሙ ከደረሰበት Article shall, in no case, be more than six የመጀመሪያ ቀን አንስቶ ባለው የ፲፪ ወር months counted consecutively or separately in ጊዜ ውስጥ በተከታታይ ወይም በተለያዩ the course of any twelve months’ period ጊዜያት ቢወስድም በማንኛውም ሁኔታ starting from the first day of his sickness. ከ፮ ወር አይበልጥም፡፡ ፫/ ማንኛውም ሠራተኛ በሕመም ምክንያት 3/ Where a worker absents himself from work due ከሥራ ሲቀር አሠሪው ስለሁኔታው to sickness, he shall, except where the ሊያውቅ የሚችል ወይም ሠራተኛው employer is in a position to be aware of the ለማስታወቅ የማይችል ካልሆነ በስተቀር sickness or it is impractical, notify the employer on the day following his absence. ከሥራ በቀረ እጅግ ቢዘገይ በማግስቱ ለአሠሪው ማሳወቅ ይኖርበታል፡፡

th gA ፲፩ሺ፯፻፴፭ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11735 ፬/ በኅብረት ስምምነት ወይም በሥራ ደንብ 4/ Without prejudice to stipulations in collective በሌላ አኳኋን የሚወሰንበት አግባብ agreement or work rules, a worker shall be እንደተጠበቀ ሆኖ ማንኛውም ሠራተኛ entitled to sick leave up on presenting a valid የሕመም ፈቃድ የሚያገኘው በመንግሥት medical certificate issued by a duly recognized ከታወቀ የሕክምና ድርጅት ተቀባይነት medical facility. ያለው የሕክምና እረፍት የምስክር ወረቀት ሲያቀርብ ብቻ ነው፡፡ ፹፮. ስለክፍያ 86. Payment The period of sick leave provided for in Article 85 በአንቀጽ ፹፭ የተጠቀሰው የሕመም ፈቃድ shall be granted to a worker in the following ቀጥሎ በተመለከተው ሁኔታ ይሰጣል:- manner: ፩/ ለመጀመሪያው ወር ከሙሉ ደመወዝ 1/ For the first one month, with payment of ክፍያ ጋር፣ 100% of his wages; ፪/ ለሚቀጥሉት ፪ ወራት ከደመወዙ ፶ 2/ For the next two months, with payment of 50% በመቶ ክፍያ ጋር፣ of his wage; ፫/ ለሚቀጥሉት ፫ ወራት ያለክፍያ፡፡ 3/ For the next three months, without pay. ክፍል ስድስት PART SIX የሴቶችና የወጣት ሠራተኞች የሥራ ሁኔታ WORKING CONDITIONS OF WOMEN AND YOUNG WORKERS ምዕራፍ አንድ CHAPTER ONE የሴት ሠራተኞች የሥራ ሁኔታ WORKING CONDITIONS OF WOMEN ፹፯ . ጠቅላላ 87. General ፩/ ሴቶች በፆታቸው ምክንያት በማንኛውም 1/ Women shall not be discriminated against in ሁኔታ ልዩነት አይደረግባቸውም፡፡ all respects on the basis of their sex. ፪/ የዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ (፩) 2/ Without prejudice to the generality of Sub- አጠቃላይ ድንጋጌ እንደተጠበቀ ሆኖ Article (1) of this Article, priority shall be ሴት ሠራተኛ በቅጥር፣ በደረጃ ዕድገት given to women if they get equal result with ወይም በሌላ ማናቸውም የጥቅማ ጥቅም men when competing for employment, ውድድር ከወንድ ጋር እኩል የሆነች promotion or any other benefit. እንደሆነ ቅድሚያ ይሰጣታል። ፫/ ለሴቶች ከባድ ወይም ለጤናቸው ጎጂ 3/ It is prohibited to assign women on works ናቸው ተብለው ሚኒስቴሩ በሚዘረዝራቸው that may be listed by the Ministry to be ሥራዎች ላይ ሴቶችን ማሠራት የተከለከለ particularly dangerous to women or ነው፡፡ hazardous to their health.

፬/ ነፍሰጡር የሆነች ሠራተኛን ከምሽቱ ፬ 4/ No pregnant woman shall be assigned to ሰዓት እስከ ንጋቱ ፲፪ ሰዓት ባለው ጊዜ night work between 10 p.m. and 6 a.m. or be እንዲሁም የትርፍ ሰዓት ማሰራት assigned on overtime work. የተከለከለ ነው፡፡ ፭/ ነፍሰጡር የሆነች ሠራተኛ የምትሰራው ሥራ 5/ She shall be transferred to another place of ለራሷም ሆነ ለጽንሱ ጤንነት አደገኛ work if her job is hazardous to her መሆኑ በሐኪም ሲረጋገጥ ወደ ሌላ የሥራ health or to the fetus as ascertained by a ቦታ ተመድባ መሥራት አለባት፡፡ physician. th gA ፲፩ሺ፯፻፴፮ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11736 ፮/ ማንኛውም አሠሪ ሠራተኛዋ ነፍሰጡር 6/ An employer shall not terminate the contract በሆነችበት ጊዜና ከወለደችበት ቀን of employment of women during her ጀምሮ በ፬ ወር ጊዜ ውስጥ ከሥራ pregnancy and until four months after her ሊያሰናብት አይችልም፡፡ confinement. ፯/ የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፮) ቢኖርም 7/ Notwithstanding the provisions of Sub- ከእርግዝናና ከመውለድ ጋር ባልተያያዘ Article (6) of this Article, contract of በአንቀጽ ፳፯(ለ-ተ) እና ፳፱(፫) በተመለከቱ employment may be terminated for reasons ምክንያቶች የሥራ ውል ሊቋረጥ ይችላል፡፡ stipulated under Article 27 (b-k) and Article 29 (3) but not related pregnancy and delivery. ፹፰. የወሊድ ፈቃድ 88. Maternity Leave ፩/ ነፍሰጡር የሆነች ሠራተኛ ከእርግዝናዋ 1/ An employer shall grant leave to a pregnant ጋር የተያያዘ ምርመራ ለማድረግ አሠሪው worker with pay, for medical examination ከደመወዝ ጋር ፈቃድ ይሰጣታል፤ ሆኖም connected with her pregnancy, provided, however, that she m a y b e r e q u i r e d to ሠራተኛዋ ከምርመራ በኋላ የሐኪም ማስረጃ present a medical certificate of her examination. ማቅረብ አለባት፡፡ ፪/ ነፍሰጡር የሆነች ሠራተኛ ከመውለዷ 2/ A pregnant worker shall, upon the በፊት ሐኪም እንድታርፍ ካዘዘ አሠሪው recommendation of a physician, be entitled to ከክፍያ ጋር እረፍት ይሰጣታል፡፡ a leave with pay. ፫/ ነፍሰጡር የሆነች ሠራተኛ እወልዳለሁ 3/ A pregnant worker shall be granted a period of ብላ ከገመተችበት ቀን በፊት የ፴ 30 consecutive days of leave with pay of ተከታታይ ቀናት የቅድመ-ወሊድ ፈቃድ፣ pre-natal leave and a period of 90 consecutive እንዲሁም ስትወልድ ከወለደችበት ቀን days of leave post- natal. ጀምሮ ለ፺ ተከታታይ ቀናት የድህረ- ወሊድ ፈቃድ ከክፍያ ጋር ይሰጣታል፡፡

፬/ ሠራተኛዋ ከመውለዷ በፊት የወሰደችው 4/ Where a pregnant worker does not deliver የ፴ የሥራ ቀናት የቅድመ፣ ወሊድ ፈቃድ within the 30 working days of her pre-natal ሲያልቅ ካልወለደች እስከምትወልድበት leave, she is entitled to an additional ቀን ድረስ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፪) መሠረት እረፍት ልታገኝ ትችላለች፡፡ leave until her confinement in accordance የ፴ የሥራ ቀናት የቅድመ-ወሊድ with Sub-Article (2) of this Article. However, ፈቃዷ ሳያልቅ ከወለደች ፺ የሥራ ቀናት if birth takes place before the expiry of the የድህረ-ወሊድ ፈቃዷ ይጀምራል፡፡ pre-natal leave, the 90 working days of post- natal leave shall commence. ፭/ ማንኛዋም ነፍሰጡር የሆነች ሠራተኛ 5/ on any pregnant worker certified her giving up የፅንስ ማቋረጧን በሃኪም ማስረጃ preganancy by physician shall not be ሲረጋገጥ በሚሰጣት የህክምና ፈቃድ implemented Article 86 provision of leave ላይ በአንቀጽ ፹፮ የተመለከተው with out pay. የደሞዝ ቅነሳ ተፈጻሚ አይሆንም፡፡ 5 th gA ፲፩ሺ፯፻፴፯ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11737 ምዕራፍ ሁለት CHAPTER TWO የወጣት ሠራተኞች የሥራ ሁኔታ WORKING CONDITIONS OF YOUNG WORKERS ፹፱. ጠቅላላ 89. General ፩/ በዚህ አዋጅ “ወጣት ሠራተኛ” ማለት 1/ For the purpose of this Proclamation, “young ዕድሜው ፲፭ ዓመት የሞላውና ፲፰ ዓመት worker” means a natural person who has ያልበለጠው ግለሰብ ነው፡፡ attained the age of 15 but is below the age of 18 years. ፪/ እድሜያቸው ከ፲፭ ዓመት በታች የሆኑትን 2/ It is prohibited to employ a person less than መቅጠር ክልክል ነው፡፡ 15 years of age. ፫/ ከሥራው ጠባይ ወይም ሥራው 3/ It is prohibited to assign young workers on ከሚከናወንበት ሁኔታ ሕይወታቸውን work, which on account of its nature or due ወይም ጤንነታቸውን ለአደጋ በሚያጋልጥ to the condition in which it is carried out ሥራ ላይ ወጣት ሠራተኞችን ማሠራት endangers their lives or health. ክልክል ነው፡፡ 4/ The Ministry may prescribe the list of ፬/ ሚኒስቴሩ ለወጣት ሠራተኞች የተከለከሉ activities prohibited for young workers ሥራዎችን ዝርዝር ሊያወጣ ይችላል፡፡ which shall include in particular: ዝርዝሩም በተለይም ከዚህ በታች የተመለከቱትን ይጨምራል:- a) Work in the transport of passengers and ሀ) መንገደኞችንና ዕቃዎችን በየብስ፣ በባቡር፣ goods by road, railway, air and internal በአየርና በአገር ውስጥ ውሃዎች የማጓጓዝ water ways, dock sides and ware houses ሥራ፣ በወደቦችና በመጋዘኖች የሚሠራ involving heavy weight lifting, pulling or የከባድ ዕቃ ማንሳት፣ መጎተት ወይም pushing or any other related type of labour; መግፋት ወይም ከዚህ ጋር የተያያዘ የጉልበት ሥራ፤ b) Work connected with electric power ለ) ከኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫ ጣቢያዎች፣ generation plants, transformers or የኤሌክትሪክ ኃይል ማስተላለፊያ መስመሮችና transmission lines; የማከፋፈያ ጣቢያዎች ጋር ግንኙነት ያለው ሥራ፤ c) Underground work such as mines and ሐ) ከመሬት በታች በሚካሄዱ የማዕድን quarries; ሥራዎች፣ የድንጋይ ካባዎችና የመሳሰሉትን ሥራዎች፤ d) Work in sewers and tunnel excavation. መ) በቆሻሻያ ማስተላለፊያ ቦዮችና የዋሻ ቁፋሮ ሥራዎች፡፡ ፭/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፬) የተደነገገው 5/ The provision of Sub-Article (4) of this ክልከላ ኃላፊነት የተሰጠው አካል ባጸደቀውና Article shall not apply to work performed by በሚቆጣጠረው የማሠልጠኛ ተቋም ውስጥ young workers in fulfillment of course በመሠልጠን ላይ ያሉ ወጣቶች የሚሰሩትን requirements in vocational schools that are approved and inspected by the Competent ሥራ አይመለከትም፡፡ Authority. ፺. የሥራ ሰዓት ልክ 90. Limits of Hours of Work የወጣት ሠራተኞች መደበኛ የሥራ ሰዓት Normal hours of work for young workers shall በቀን ከ፯ ሰዓት መብለጥ የለበትም፡፡ not exceeds seven hours a day.

th gA ፲፩ሺ፯፻፴፰ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11738 ፺፩. የሌሊትና የትርፍ ሥራ ሰዓት 91. Night and Overtime Work ማንኛውንም ወጣት ሠራተኛ:- It is prohibited to assign young workers on: ፩/ ከምሽቱ ፬ ሰዓት እስከ ንጋቱ ፲፪ ሰዓት 1/ Night work between10 p.m. and 6 a.m.; በሚሰራ ሥራ ላይ፤ ፪/ በትርፍ ሰዓት ሥራ ላይ፤ 2/ Over time work; ፫/ በሳምንት የዕረፍት ቀን፤ ወይም 3/ Work done on weekly rest days; or ፬/ በሕዝብ በዓላት ቀን ማሠራት ክልክል 4/ Work done on Public Holidays. ነው፡፡ ክፍል ሰባት PART SEVEN የሙያ ደኅንነት፣ ጤንነትና የሥራ አካባቢ OCCUPATIONAL SAFETY AND HEALTH AND WORKING ENVIRONMENT ምዕራፍ አንድ CHAPTER ONE የመከላከያ እርምጃዎች PREVENTIVE MEASURES ፺፪. የአሠሪ ግዴታዎች 92. Obligations of an Employer ማንኛውም አሠሪ የሠራተኞችን ደኅንነትና An employer shall take the necessary measure ጤንነት በሚገባ ለመጠበቅ የሚያስፈልጉትን to safe guard adequately the health and safety እርምጃዎች ይወስዳል፤ በተለይም:- of workers; it shall in particular: ፩/ በዚህ አዋጅ ስለሙያ ደኅንነትና ጤንነት 1/ Comply with the occupational health and የተደነገጉትን ሁኔታዎች ያሟላል፡፡ safety requirements provided for in this Proclamation. ፪/ ሠራተኞች የሚሰሩት ሥራ ሊያስከትልባቸው 2/ Take appropriate steps to ensure that ስለሚችለው አደጋ እንዲሁም በጤንነት ላይ workers are properly instructed and notified የሚደርስ ጉዳትን ለማስወገድ ስለሚያስፈልገው concerning the hazards of their respective ጥንቃቄ ተገቢውን እርምጃ ይወስዳል፤ የአደጋ occupations; and assign safety officer; and ተከላካይ ሠራተኛም ይመድባል፤ የሙያ establish an occupational health and safety ደኅንነትና ጤንነት ኮሚቴ ያቋቁማል፡፡ committee. ፫/ ለሠራተኞች የአደጋ መከላከያ መሣሪያ 3/ Provide workers with protective equipment, ልብስና ሌሎች ቁሳቁሶችን ያቀርባል፤ clothing and other materials and instruct ስለአጠቃቀሙም መመሪያ ይሰጣል፡፡ them of their use.

፬/ በሥራ ምክንያት የሚመጡ በሽታዎችንና 4/ Register employment accidents and አደጋዎችን ይመዘግባል፤ ለሥራ ሁኔታዎች occupational diseases and report same to the መቆጣጠሪያ አገልግሎት ያስታውቃል፡፡ labour inspection service. ፭/ እንደሥራው ጠባይ አዲስ ለሚቀጠሩ 5/ Arrange, according to the nature of the work, ሠራተኞች በራሱ ወጪ የጤና ምርመራ at his own expense for the medical እንዲካሄድላቸው፤ በአደገኛ ሥራ ላይ examination of newly employed workers and የሚሰሩ ሠራተኞችም እንደአስፈላጊነቱ for those workers engaged in hazardous የጤና ምርመራ እንዲደረግላቸው ያደርጋል፡፡ work, as may be necessary with the exception ሆኖም ኢትዮጵያ ያፀደቀችው የዓለም አቀፍ of HIV/AIDS Unless and otherwise the ስምምነት ካላስገደደ በስተቀር የኤች.አይ.ቪ/ country has obligation of international treaty ኤድስ ምርመራን አይጨምርም፡፡ to do so. ፮/ የድርጅቱ የሥራ ቦታና ግቢ በሠራተኞች 6/ Ensure that the work place and premises of the ደኅንነትና ጤንነት ላይ አደጋ የማያስከትል undertaking do not pose threats to the health መሆኑን ያረጋግጣል፡፡ and safety of workers. th gA ፲፩ሺ፯፻፴፱ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11739 ፯/ በድርጅቱ ልዩ ልዩ የሥራ ሂደት በሚገኙ 7/ Take appropriate precautions to ensure that all ፊዚካላዊ፣ ኬሚካላዊ፣ ባዮሎጂካዊ፣ the processes of work in the undertaking shall ኢርጎኖሚካዊና ሥነ ልቦናዊ ምንጮችና not be a source or cause of physical, ምክንያቶች ሳቢያ በሠራተኞች ደኅንነትና chemical, biological, ergonomic and ጤንነት ላይ ጉዳት እንዳይደርስ ተገቢውን psychological hazards to the health and safety ጥንቃቄ ያደርጋል፡፡ of the workers. ፰/ አግባብ ያለው አካል በዚህ አዋጅ 8/ implement the instructions given by the መሠረት የሚሰጠውን ትዕዛዝ ይፈጽማል፡፡ Competent Authority in accordance with this Proclamation; ፺፫. የሠራተኛ ግዴታዎች 93. Obligations of Worker ማንኛውም ሠራተኛ:- Any worker shall: ፩/ የሠራተኞችን ደኅንነትና ጤንነት ለመጠበቅ 1/ Co-operate in the formulation of work rules to የሚወጡትን የሥራ ደንቦች በማዘጋጀት safeguard the workers’ health and safety, and ይተባበራል፤ በሥራ ላይ ያውላል፤ implement same;

፪/ በድርጅቱ ወይም በድርጅቱ መሣሪያዎች 2/ Inform forthwith to the employer any defect related to the appliances used and incidents ላይ የሠራተኞቹን ደኅንነትና ጤንነት of injury to health and safety of workers that የሚጎዳ ጉድለት ሲያገኝ፤ የሚደርሰውንም he is aware of in the undertaking; ማንኛውም አደጋ ወዲያውኑ ለአሠሪው ያሳውቃል፤ ፫/ አደጋ ሊያደርስ ይችላል ብሎ ለማመን 3/ Report to the employer any situation which he ምክንያት ያለውንና በራሱ ሊያስወግደው may have reason to believe could present a ያልቻለውን ማንኛውንም ሁኔታ እንዲሁም hazard and which he cannot prevent on his በሥራ ሂደት ወይም ከሥራ ጋር ግንኙነት own, and any incident of injury to health ባለው ሁኔታ በጤንነት ላይ የደረሰን አደጋ which arises in the course of or in connection ወይም ጉዳት ለአሠሪው ያሳውቃል፤ with work; ፬/ የራሱን ወይም የሌሎች ደኅንነትና 4/ Make proper use of all safety devices and ጤንነት ለመጠበቅ የተሰጡትን የአደጋ other appliances furnished for the protection መከላከያዎች፣ የደኅንነት መጠበቂያ of his health and safety or for the protection of መሣሪያዎችና ሌሎች መሣሪያዎችን the health and safety of others; በትክክል ጥቅም ላይ ያውላል፤ ፭/ አሠሪው ወይም ኃላፊነት የተሰጠው 5/ Observe all health and safety instructions ባለሥልጣን ያወጣውን ወይም የሰጣቸውን issued by the employer or by the Competent የደኅንነትና ጤንነት መጠበቂያ መመሪያዎች Authority. ያከብራል፡፡ ፺፬. የተከለከሉ ድርጊቶች 94. Prohibited Acts ማንኛውም ሠራተኛ:- Now worker shall: ፩/ ለራሱ ወይም ለሌሎች ደኅንነት ሲባል 1/ Interfere with, remove, displace, damage or የተቀመጡን የደኅንነት መጠበቂያ ዕቃዎች destroy any safety devices or other appliances ወይም ሌሎች መሣሪያዎችን መነካካት፣ furnished for his protection or the protection ማንሳት፣ ያለ ቦታቸው ማስቀመጥ፣ማበላሸት of others; or ወይም ማጥፋት፤ ወይም ፪/ በሥራ ላይ የሚደርስ አደጋን ለመቀነስ 2/ Obstruct any method or process adopted ሲባል የሚሰራበትን ማንኛውንም ዘዴ with a view to minimizing occupational ወይም አሠራር ማሰናከል፤ hazard. የለበትም፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፵ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11740

ምዕራፍ ሁለት CHAPTER TWO በሥራ ምክንያት ስለሚመጡ ጉዳቶች OCCUPATIONAL INJURIES ዘርፍ አንድ SECTION ONE ስለኃላፊነት LIABILITY ፺፭. ጠቅላላ 95. General ፩/ በዚህ አዋጅ “በሥራ ላይ የሚደርስ 1/ For the purpose of this Proclamation, ጉዳት” ማለት በሥራ ላይ የሚደርስ “occupational injury” means an employment አደጋ ወይም በሥራ ምክንያት የሚመጣ accident or occupational disease. በሽታ ነው፡፡ ፪/ አግባብ ባለው የጡረታ ሕግ 2/ Subject to the provisions of the relevant የተመለከተው እንደተጠበቀ ሆኖ አንድ pension law, the provisions of this Chapter shall apply where an employment injury is ሠራተኛ ሥራውን በማከናወን ላይ ሳለ sustained by a worker during or in connection ወይም ከሥራው ጋር ግንኙነት ባለው with the performance of his work. ሁኔታ ጉዳት ሲደርስበት የዚህ ምዕራፍ ድንጋጌዎች ተፈፃሚ ይሆናሉ፡፡ ፺፮. በጥፋት ላይ ያልተመሠረተ ኃላፊነት 96. Liability Irrespective of Fault ፩/ አሠሪው ጥፋት ባይኖርበትም ሠራተኛው 1/ The employer shall be liable, irrespective of በሥራ ላይ ሳለ ለሚደርስበት ጉዳት ኃላፊ fault, for employment injuries sustained b y ነው፤ ይህም ኃላፊነት የሚወሰነው በዚህ his w o r k e r a n d s u c h l i a b i l i t y s h a l l ምዕራፍ ድንጋጌዎች መሠረት ይሆናል፡፡ b e d e t e r m i n e d i n accordance with, the provisions of this Chapter. ፪/ ጉዳት የደረሰበት ሠራተኛ ሆነ ብሎ በራሱ 2/ The employer shall not be liable for any injury ላይ ላደረሰው ማንኛውም ጉዳት አሠሪው intentionally caused by the worker upon ኃላፊነት አይኖርበትም፡፡ በተለይም himself. In particular, any injury resulting በሚከተሉት ድርጊቶች ምክንያት የሚመጣ from the following acts shall be deemed to be ጉዳት ሠራተኛው በራሱ ላይ ሆነ ብሎ intentionally caused by the worker: እንዳደረሰው ጉዳት ሆኖ ይቆጠራል:- ሀ) በአሠሪው አስቀድሞ በግል የተሰጡትን a) Non-observance of express safety የደኅንነት መጠበቂያ መመሪያዎች instructions given by the employer or the መጣስ ወይም የአደጋ መከላከያ provisions of accident prevention rules; or ደንቦችን መተላለፍ፤ ወይም

ለ) አካሉን ወይም አዕምሮውን በሚገባ b) Reporting to work in a state of intoxication ለመቆጣጠር በማይችልበት ሁኔታ caused by taking alcoholic beverage or በመጠጥ ወይም በአደንዛዥ ዕፅ ሰክሮ drug that prevents him from properly regulating his body or understanding. በሥራ ላይ መገኘት፡፡ ፫/ የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) ድንጋጌዎች 3/ The provisions of Sub-Article (1) of this ማንኛውም ሠራተኛ በአሠሪው ጥፋት Article shall not affect the right of a worker የተነሳ የሥራ ላይ ጉዳት ሲደርስበት አግባብ to claim damages in accordance with the relevant law where an occupational injury is a ባለው ሕግ መሠረት ካሣ የመጠየቅ መብቱን result of fault on the part of the employer. አይነኩበትም፡፡ ፺፯. በሥራ ላይ የሚደርስ አደጋ 97. Occupational Accident በዚህ አዋጅ “በሥራ ላይ የደረሰ አደጋ” ማለት For the purpose of this Proclamation ማንኛውም ሠራተኛ ሥራውን በማከናወን ላይ “occupational accident” means any organic ሳለ ወይም ከሥራው ጋር ግንኙነት ባለው injury or functional disorder sustained by a ሁኔታ ከራሱ ውጭ በሆነ ምክንያት ወይም worker as a result of any cause extraneous to the th gA ፲፩ሺ፯፻፵፩ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11741 ሥራውን ለማከናወን ባደረገው ጥረት ምክንያት injured worker or any effort he makes during or በአካሉ ወይም በአካሉ ማንኛውም ክፍል in connection with the performance of his work ተፈጥሮአዊ እንቅስቃሴ ላይ በድንገት የደረሰበት sand includes: ጉዳት ሲሆን የሚከተሉትን ይጨምራል:- ፩/ ሠራተኛው ከሥራ ቦታው ወይም 1/ Any injury sustained by a worker while ከመደበኛ የሥራ ሰዓት ውጭም ቢሆን carrying out his employer's order, even away የአሠሪውን ትዕዛዝ ሥራ ላይ ያውል from the work place or outside his normal በነበረበት ጊዜ የደረሰበት ጉዳት፤ hours of work; ፪/ ሠራተኛው ከሥራው ጋር በተያያዘ ግዴታ 2/ Any injury sustained by a worker before or የተነሳ ከሥራው በፊት ወይም በኋላ ወይም after his work or during any interruption of ሥራው ለጊዜው ተቋርጦ በነበረበት ጊዜ work p ro vided that he is present in the በሥራው ቦታ ወይም በድርጅቱ ግቢ ውስጥ workplace or the premises of the undertaking እያለ የደረሰበት ማንኛውም ጉዳት፤ by reason of his duties;

፫/ ሠራተኛው ወደ ሥራ ቦታው ወይም ከሥራ 3/ Any injury sustained by a worker while he is ቦታው ወደ ድርጅቱ ለሠራተኞች አገልግሎት travelling to or from a place of work in a እንዲሰጥ በመደበው የመጓጓዣ አገልግሎት transport service provided by the under ወይም ድርጅቱ ለዚሁ ተግባር በተከራየውና taking which is available for the common use በግልፅ በመደበው የመጓጓዣ አገልግሎት of its workers or in a vehicle hired and በመጓዝ ላይ በነበረበት ጊዜ የደረሰበት expressly destined by the under taking for the ማንኛውም ጉዳት፤ same purpose; ፬/ ሠራተኛው ሥራውን በማከናወን ላይ ባለበት 4/ Any injury sustained by a worker as a result ጊዜ በአሠሪው ወይም በሦስተኛ ወገን of an action of the employer or a third party ድርጊት ምክንያት የደረሰበት ጉዳት፤ during the performance of his work. ፺፰. በሥራ ምክንያት ስለሚመጣ በሽታ 98. Occupational Disease ፩/ በዚህ አዋጅ“ በሥራ ምክንያት የሚመጣ 1/ For the purpose of this Proclamation an በሽታ” ማለት:- “occupational disease” means any disorder: ሀ) ሠራተኛው ከሚሠራው የሥራ ዓይነት፤ a) The type of work performed by the worker; or ወይም ለ) ሠራተኛው ከሚያከናውነው ሥራ አካባቢ b) pathological condition whether caused by የተነሳ በሽታው ከተከሰተበት ዕለት physical, chemical or biological agents which አስቀድሞ በነበረው የተወሰነ ጊዜ ውስጥ arise as consequence of the surroundings in በፊዚካል፣ኬሚካልወይም ባዮሎጂካልነገሮች which the worker is obliged to work አማካኝነት በሠራተኛ ላይ የሚደርስ during a certain period prior to the date የጤና መታወክ ነው፡፡ when the diseases become evident. ፪/ ሥራቸው በሽታውን ማጥፋት ብቻ ለሆነ 2/ Occupational disease shall not include ባለሙያዎች ካልሆነ በስተቀር በሥራ endemic or epidemic diseases which are ምክንያት የሚመጣ በሽታ ሥራ prevalent and being contracted in the area በሚከናወንበት አካባቢ የሚዛመቱና የሚይዙ where the work is done, except in the case of ነዋሪ ተላላፊ በሽታዎችን አይጨምርም፡፡ workers exclusively engaged in combating such diseases by reason of their occupation. ፫/ ሚኒስቴሩ አግባብ ካለው አካል ጋር 3/ The Ministry shall, in consultation with the በመመካከር በሥራ ምክንያት የሚመጡ concerned authority, issue directives which በሽታዎችን ዝርዝር የያዘ ሠንጠረዥ contain schedules listing diseases to be of በመመሪያ ያወጣል፡፡ ሠንጠረዡ እጅግ occupational origin. The said schedule shall ቢዘገይ በየአምስት ዓመቱ ይሻሻላል፡፡ be revised at least every five years.

፲፩ሺ፯፻፵፪ th gA Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11742 ፬/ አግባብ ባለው ሠንጠረዥ የተመለከተው 4/ The occurrence of any of the diseases listed in በሽታ በዚያው ሠንጠረዥ ውስጥ በበሽታው the relevant schedule to any worker having አንፃር ከተመለከቱት ሥራዎች መካከል been engaged in anyone of the corresponding ማንኛቸውንም ሥራ ይሠራ የነበረ ሠራተኛን types of work specified therein, shall by itself, የያዘ እንደሆነ በሽታው በሥራ ምክንያት constitute sufficient proof of the occupational የመጣ ለመሆኑ በቂ ማስረጃ ይሆናል፡፡ nature of the disease. ፭/ የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፬) ቢኖርም 5/ Notwithstanding Sub-Article (4) of this አግባብ ባለው ሠንጠረዥ ውስጥ Article, any proof shall be admitted to ያልተመለከተ በሽታ በሥራ ምክንያት establish the occupational origin of a disease የሚመጣ በሽታ መሆኑን፣ እንዲሁም not listed in the relevant schedule and of በሠንጠረዡ ውስጥ የተዘረዘሩት በሽታዎች diseases listed when they manifest በአንፃራቸው ከተመለከቱት ምልክቶች themselves under conditions different from በተለዩ ሁኔታዎች የሚከሰቱ መሆናቸውን those establishing a presumption of their ለማረጋገገጥ ማስረጃ ማቅረብ ይቻላል፡፡ occupational nature. ፮/ ተቃራኒ ማስረጃ ካልቀረበ በስተቀር በተወሰነ 6/ In the absence of proof to the contrary, የሥራ መስክ የተሰማሩ ሰዎችን ብቻ any disease which occurs frequently only በተደጋጋሚ የሚይዝ በሽታ አንድ ሠራተኛን to persons employed in certain occupations የያዘው እንደሆነና ይህም ሠራተኛ እንደዚህ shall be presumed to be of an occupational ባለው የሥራ መስክ ተሰማርቶ የነበረ ከሆነና origin where the worker suffering from such a በሽታው መኖሩ በሐኪም ማስረጃ ሲረጋገጥ disease was engaged in such occupation and በሥራ ምክንያት እንደመጣ በሽታ the existence of the disease is ascertained by a ይቆጠራል፡፡ medical practitioner. ፯/ በሥራ ምክንያት በሚመጣ በሽታ ጉዳት 7/ The date on which an occupational disease የደረሰበት ቀን በሽታው በግልጽ became evident, which is. the first date on የታወቀበት ማለትም ሠራተኛው የመሥራት which the worker became incapacitated or the ችሎታውን ያጣበት የመጀመሪያው ዕለት date of the first medical diagnosis of the ወይም በሽታው በሐኪም ተመርምሮ disease or the date of the injured worker’s መኖሩ የታወቀበት የመጀመሪያ ዕለት death, shall be considered as the date on ወይም ሠራተኛው በበሽታው ምክንያት which an occupational disease contracted. የሞተበት ዕለት እንደሆነ ይቆጠራል፡፡ ፰/ በሥራ ምክንያት በሚመጣ በሽታ ተይዞ 8/ Where a worker after being cured from an የዳነ ሠራተኛ አግባብ ባለው ሠንጠረዥ occupational disease listed in the relevant በበሽታው አንፃር በተመለከተው የሥራ schedule, re-contracts the disease as a result of ዓይነት ላይ ተመድቦ መሥራት his being engaged in anyone of the በመቀጠሉ በዚያው በሽታ እንደገና ቢያዝ corresponding work specified in the said list, አዲስ በሽታ እንደያዘው ይቆጠራል፡፡ it shall be presumed that he has contracted afresh occupational disease. ዘርፍ ሁለት የአካል ጉዳት መጠን ደረጃዎች SECTION TWO DEGREE OF DISABLEMENT ፺፱. ጠቅላላ 99. General ፩/ “የአካል ጉዳት” ማለት የመሥራት 1/ "Occupational disablement" means any ችሎታ መቀነስን ወይም ማጣትን employment injury as a consequence of በሚያስከትል ሁኔታ በሥራ ላይ which there is a decrease or loss of capacity የሚደርስ ጉዳት ነው፡፡ to work. ፪/ በሥራ ላይ የደረሰ የአካል ጉዳት 2/ Disablement shall have the following effects: የሚከተሉት ውጤቶች ይኖሩታል:-

th gA ፲፩ሺ፯፻፵፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11743 ሀ) ጊዜያዊ የአካል ጉዳት፤ a) Temporary disablement; ለ) ዘላቂ ከፊል የአካል ጉዳት፤ b) Permanent partial disablement; ሐ) ዘላቂ ሙሉ የአካል ጉዳት፤ እና c) permanent total disablement; and መ) ሞት:: d) Death. ፩፻. ጊዜያዊ የአካል ጉዳት 100. Temporary Disablement ጊዜያዊ የአካል ጉዳት ሠራተኛው ሥራውን Temporary disablement results from the ለተወሰነ ጊዜ በሙሉ ወይም በከፊል reduction, for a limited period of time, of the ለማከናወን እንዳይችል የሚያደርገው የአካል worker's capacity for work partially or totally. ጉዳት ነው፡፡ ፩፻፩. ዘላቂ ከፊል ወይም ሙሉ የአካል ጉዳት 101. Permanent Partial or Total Disablement ፩/ “ዘላቂ ከፊል የአካል ጉዳት” ማለት 1/ “Permanent p a r t i al d isab l e me nt ” means in c urab le employment inj u r y ጉዳት የደረሰበት ሠራተኛን የመሥራት decreasing the injured worker's capacity. ችሎታ የሚቀንስ የማይድን በሥራ ላይ የሚደርስ ጉዳት ነው፡፡ ፪/ “ዘላቂ ሙሉ የአካል ጉዳት” ማለት ጉዳት 2/ “Permanent total disablement” means የደረሰበት ሠራተኛን ማናቸውንም incurable employment injury which prevents ደመወዝ የሚያስገኝ ሥራ ለመሥራት the injured worker from engaging in any የሚከለክለው የማይድን በሥራ ላይ kind of gainful work. የሚደርስ ጉዳት ነው፡፡ ፫/ ከባድ የአካል ወይም የመልክ መበላሸትን 3/ Injuries which, although not resulting in ያስከተለ ጉዳት የመሥራት ችሎታ incapacity for work, cause serious ማጣት ባያስከትልም ለጉዳት ካሣ mutilation or disfigurement of the injured አከፋፈልና ሌሎች ጥቅሞች አሰጣጥ person shall, for the purpose of ሲባል እንደዘላቂ ከፊል የአካል ጉዳት compensation and other benefits, be ይቆጠራል፡፡ considered as permanent partial disablement. ፩፻፪. ስለአካል ጉዳት መጠን አወሳሰን 102. Assessment of Disablement ፩/ የዘላቂ ሙሉ ወይም ከፊል የአካል ጉዳት 1/ The degree of permanent total or partial መጠን ደረጃ ሚኒስትሩ በመመሪያ disablement shall be fixed in accordance with በሚያወጣው የአካል ጉዳት መወሰኛ the assessment table of disablement prescribed ሠንጠረዥ መሠረት ይወሰናል፡፡ by directives issued by the Ministry.

፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ The degree of disablement shall be assessed by a በተመለከተው ሠንጠረዥ መሠረት የአካል medical board in accordance with the ጉዳት መጠን የሚወሰነው ሥልጣን ባለው assessment table provided for in Sub Article (1) የሕክምና ቦርድ ይሆናል፡፡ ቦርዱም በተቻለ of this Article. The Board shall, as far as it is መጠን በሠራተኛው ላይ ጉዳት ከደረሰበት possible, determine the extent of the degree of ቀን ጀምሮ በ፲፪ ወራት ውስጥ የጉዳቱን disablement within twelve months from the መጠን መወሰን ይኖርበታል፡፡ date of injury. ፫/ የሠራተኛው ሁኔታ የተባባሰ ወይም 3/ Assessment of disablement may be reviewed የተሻሻለ ወይም ትክክል ያልሆነ in accordance with Sub- Articles (1) and (2) of this Article where the worker's condition ምርመራ ተደርጎለት የሆነ እንደሆነ:- deteriorates or improves or is wrongly diagnosed: ሀ) አግባብ ባለው አካል አነሳሽነት፤ a) On the initiation of the relevant authority; or ወይም th gA ፲፩ሺ፯፻፵፬ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11744 ለ) ጉዳዩ የሚመለከተው ሠራተኛ b) Up on the request of the concerned worker or ወይም አሠሪ ሲጠይቅ በዚህ employer the issue may be revised pursuant አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) እና (፪) to Sub-Articles (1) and (2) of this Article. በተመለከተው መሠረት እንደገና ሊታይ ይችላል፡፡ ፬/ የአካል ጉዳት መጠን ደረጃ እንደገና 4/ Where the result of the review so warrants, በታየበት ጊዜ የተገኘው ውጤት the rights of the worker to a disablement የሚፈቅድ ሆኖ ሲገኝ ሠራተኛው benefit shall be recognized or withdrawn or እንደነገሩ ሁኔታ ክፍያ የማግኘት መብቱ that the rate payable shall be increased or ሊረጋገጥለት ወይም ሊከለከል ወይም reduced, as the case may be. የሚከፈለው ክፍያ ተመን ሊጨመርለት ወይም ሊቀነስበት ይችላል፡፡ 5/ Where a worker who has suffered an ፭/ በሥራ ላይ የሚደርስ ጉዳት employment injury sustains additional የደረሰበት ሠራተኛ እንደገና በሥራ employment injury, his disablement shall be ላይ የሚደርስ ጉዳት የደረሰበት reassessed in light of his new circumstances. እንደሆነ የአካል ጉዳት መጠኑ ደረጃ ከሠራተኛው አዲስ ሁኔታ አንፃር እንደገና ይወሰናል፡፡

ምዕራፍ ሦስት CHAPTER THREE በሥራ ላይ ለሚደርሱ ጉዳቶች ስለሚሰጡ BENEFITS IN THE CASE OF ክፍያዎች EMPLOYMENT INJURIES ዘርፍ አንድ SECTION ONE ጠቅላላ GENERAL ፩፻፫. ስለክፍያዎችና የመክፈል ኃላፊነት 103. Payment and Responibility to Pay በሥራ ላይ ለሚደርሱ ጉዳቶች ክፍያ Injury benefits shall be paid in accordance with የሚፈጸመው በዚህ ምዕራፍ ድንጋጌዎች the provisions of this Chapter. በተመለከተው መሠረት ይሆናል፡፡ ፩፻፬. ልዩ ግዴታ 104. Special Obligation ፩/ ማንኛውም አሠሪ የሚከተሉትን 1/ An employer shall have to discharge the የመፈጸም ግዴታ አለበት:- following obligations: ሀ) ጉዳት ለደረሰበት ሠራተኛ የመጀመሪያ a) To provide the injured with first aid in time; ሕክምና ዕርዳታ በጊዜው የመስጠት፤ ለ)ጉዳት የደረሰበትን ሠራተኛ ተስማሚ b) To take the injured by an appropriate በሆነ የመጓጓዣ ዘዴ በአቅራቢያው means of transport to the nearest medical ወደሚገኘው የሕክምና ጣቢያ የማድረስ፤ facility; ሐ) በሥራ ላይ የሚመጣ ጉዳት c) To notify the occurrence of occupational መድረሱን አግባብ ላለው አካል injury to the r e l e v a n t organ. የማስታወቅ፡፡ ፪/ በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፲ (፩) (ለ) 2/ The employer shall have the obligation to የተመለከተውን የቀብር ሥነ ሥርዓት cover the funeral expenses specified under ወጭ መክፈል የአሠሪው ግዴታ Article 110 (1) (b) of this Proclamation. ይሆናል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፵፭ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11745 ዘርፍ ሁለት SECTION TWO ስለ ሕክምና አገልግሎት MEDICAL SERVICES ፩፻፭. የሕክምና አገልግሎት ዓይነቶች 105. Types of medical services በሥራ ላይ የሚመጣ ጉዳት ለደረሰበት Where a worker sustains employment injury, ሠራተኛ ለሚከተሉት የሕክምና አገልግሎቶች the employer shall cover the following medical የሚያስፈልገውን ወጪ አሠሪው ይከፍላል:- service expenses: ፩/ የጠቅላላና የልዩ ሕክምና እንዲሁም 1/ General and specialized medical and surgical የቀዶ ሕክምና ወጪዎች፤ care;

፪/ የሆስፒታልና የመድሃኒት ወጪዎች፤ 2/ Hospital and pharmaceutical care; ፫/ የማንኛውም አስፈላጊ ሰው ሰራሽ 3/ Any necessary prosthetic or orthopedic appliances. ምትክ ወይም ተጨማሪ አካሎችና የአጥንት ጥገና ወጪዎች፤ ፩፻፮. የሕክምና አገልግሎት የሚቋረጥበት ጊዜ 106. Duration of medical services ሠራተኛው ለደረሰበት ጉዳት የሚደረግለት Medical services Provide for injury shall be የሕክምና አገልግሎት የሚቋረጠው የሕክምና withdrawn in accordance with the decision of a ቦርድ በሚሰጠው ውሳኔ መሠረት ይሆናል፡፡ Medical Board ዘርፍ ሦስት SECTION THREE ልዩ ልዩ የጥሬ ገንዘብ ክፍያዎች VARIOUS KINDS OF CASH BENEFITS ፩፻፯. ጠቅላላ 107. General ፩/ ማንኛውም በሥራ ላይ የሚመጣ 1/ A work who has sustained employment injury shall been titled to: ጉዳት የደረሰበት ሠራተኛ:- ሀ)ጊዜያዊ የአካል ጉዳት እስከሚወገድበት a) Periodical payment while he is ጊዜ ድረስ በየጊዜው የሚደረግ ክፍያ፤ temporarily disabled; ለ) ዘላቂ የአካል ጉዳት የደረሰበት b) Disablement pension or gratuity or compensation where he sustains permanent እንደሆነ የጉዳት ጡረታ ወይም disablement; ዳረጎት ወይም ካሣ፤ ሐ) የሞተ እንደሆነ ለጥገኞች የጡረታ c) Dependents’ pension or gratuity or አበል ወይም ዳረጎት ወይም ካሣ compensation to his dependent where he dies. የማግኘት መብት ይኖረዋል፡፡ ፪/በየጊዜው የሚደረግ ክፍያ የጠየቀ ወይም 2/ Periodical payment may be withheld where a worker who has claimed or is receiving same: በመቀበል ላይ ያለ ማናቸውም ሠራተኛ:- ሀ) ለሕክምና ምርመራ ለመቅረብ a) Refuses or ignores to submit himself to እምቢተኛ ከሆነ፣ ቸል ያለ እንደሆነ medical examination or in any way intentionally obstructs or unnecessarily ወይም በማናቸውም ሁኔታ ሆነ delays such examination; ብሎ ምርመራውን ያደናቀፈ ወይም ያለበቂ ምክንያት ያጓተተ እንደሆነ፤ ለ) ከጉዳቱ የሚድንበትን ጊዜ ለማዘግየት b) be haves in a manner calculated to delay በማሰብ አጉል ጠባይ ያሳየ እንደሆነ፤ his recovery; or ወይም

th gA ፲፩ሺ፯፻፵፮ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11746 ሐ) አግባብ ያለው አካል ጉዳት c) Violates the directives issued by the ስለደረሰባቸው ሠራተኞች ያወጣቸውን competent appropriate organ for the መመሪያዎች የተላለፈ እንደሆነ፤ behavior of injured workers. በየጊዜው የሚደረገው ክፍያ ሊታገድ ይችላል፡፡ ፫/ ለክፍያው መታገድ ምክንያት የሆኑት 3/ As soon as the circumstances that occasioned ሁኔታዎች እንደተወገዱ በየጊዜው the suspension ceases, the periodical payment የሚደረገው ክፍያ እንደገና መክፈል shall recommence; provided, however, that ይቀጥላል፤ ሆኖም ሠራተኛው እገዳው there shall be no entitlement to back pay for ፀንቶ በቆየበት ጊዜ ያልተከፈለውን the period of suspension. ክፍያ የመከፈል መብት አይኖረውም፡፡ ፩፻፰. በየጊዜው ስለሚደረጉ ክፍያዎች 108. Periodical Payment ፩/ በአንቀጽ ፩፻፯ (፩)(ሀ) የተመለከተውን 1/ The employer shall pay the periodical በየጊዜው የሚደረግ ክፍያ አሠሪው ከ፩ payment referred to in Article 107 (1) (a) of this Proclamation for a period not exceeding ዓመት ላልበለጠ ጊዜ ይከፍላል፡፡ one year. ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ The periodical payments referred to in Sub- የሚደረገው ክፍያ መጠን ጉዳቱ Article (1) of this Article shall be at the rate ከደረሰበት ዕለት ጀምሮ ላሉት of full wage of the worker’s previous average yearly wages during the first three months ለመጀመሪያዎቹ ፫ ወራት ሠራተኛው following the date of injury, not less than ጉዳቱ ከመድረሱ በፊት ያገኝ ከነበረው 75% of the worker previous average yearly የዓመቱ አማካይ ደመወዝ ሙሉ wages during the next three months and not ደመወዝ፤ ለሚቀጥሉት ፫ ወራት less than 50% of his previous average yearly ሠራተኛው ጉዳቱ ከመድረሱ በፊት wages for the remaining six months. ያገኝ ከነበረው የዓመቱ አማካይ ደመወዝ ፸፭ በመቶ፤ ለሚቀጥሉት ፮ ወራት ደግሞ ሠራተኛው ጉዳቱ ከመድረሱ በፊት ያገኝ ከነበረው የዓመቱ አማካይ ደመወዝ ፶ በመቶ የማያንስ ይሆናል፡፡ ፫/ በየጊዜው የሚደረግ ክፍያ ከሚከተሉት 3/ Periodical payments shall cease whichever of መካከል ቀድሞ በተፈጸመ ማናቸውም the following takes place first: ዕለት ያቆማል:-

ሀ) ሠራተኛው የደረሰበት ጊዜያዊ ጉዳት a) When the worker is medically certified የተወገደለት መሆኑ በሐኪም ሲረጋገጥ፤ to be no longer disabled; ለ) ሠራተኛው የጉዳት ጡረታ ወይም b) On the day the worker becomes entitled to ዳረጎት በሚያገኝበት ጊዜ፤ disablement pension or gratuity; c) Twelve months from the date the worker ሐ) ሠራተኛው ሥራ መሥራት ካቆመበት ceased to work. ዕለት ጀምሮ ፲፪ ወር ሲሞላው፡፡ ፩፻፱. ስለ ጉዳት ክፍያ 109. Disablement Payments 1/ Unless otherwise provided by a ፩/ በኅብረት ስምምነት በሌላ አኳኋን Collective Agreement, disablement ካልተወሰነ በስተቀር በዚህ አዋጅ benefits payable to workers of an ለሚሸፈኑ ድርጅቶች ሠራተኞች የሚሰጠው undertaking Covered by this የጉዳት ካሣ አሠሪው በገባበት የመድህን Proclamation shall be in accordance th gA ፲፩ሺ፯፻፵፯ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11747 ዋስትና ወይም በጡረታ ሕግ መሠረት with the applicable pension scheme or ይሆናል፡፡ insurance scheme. Where the undertaking doesn’t arrange an ድርጅቱ መድህን ያልገባ ከሆነ በጡረታ insurance scheme, the relevant pension ሕግ ለሚሸፈኑ ሠራተኞች አግባብ ያለው scheme shall be applied. የጡረታ ሕግ ተፈፃሚ ይሆናል፡፡ 2/ Notwithstanding the provisions of Sub- ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) Article (1) of this Article, the የተደነገገው ቢኖርም በኢንሹራንስ በኩል disablement benefit covered by an ለሠራተኛው የሚከፈለው የጉዳት ካሳ insurance scheme shall in no case be መጠን በማንኛውም ሁኔታ በዚህ አንቀጽ less than the amount prescribed under ንዑስ አንቀጽ (፬) ከተመለከተው መጠን Sub-Article (4) of this Article. ሊያንስ አይችልም። 3/ An employer shall pay a lump sum of ፫/ በጡረታ ሕግ ላልተሸፈኑ ሠራተኞች disablement benefit to workers who are የሚሰጠው የጉዳት ካሣ በአንድ ጊዜ not covered by pension law. ይከፈላል፡፡ 4/ The amount of the disablement benefit to ፬/ በአሠሪው የሚከፈለው የጉዳት ካሣ be paid by the employer shall be: መጠንም:- a) where the injury sustained by the ሀ) በሠራተኛው ላይ የደረሰው ጉዳት worker is permanent total ዘላቂ ሙሉ የአካል ጉዳት ከሆነ disablement, a sum equal to five የሠራተኛው የዓመት ደመወዝ በ፭ times his annual wages; ተባዝቶ የሚገኘው ክፍያ፤ b) where the injury sustained by the ለ) በሠራተኛው ላይ የደረሰው ጉዳት worker is below permanent total ከዘላቂ ሙሉ የአካል ጉዳት መጠን disablement a sum proportionate to th degree of disablement shall be በታች ከሆነ በዚህ አንቀጽ ንዑስ calculated on the basis of the አንቀጽ (፬)(ሀ) ክፍያ መሠረት ሆኖ compensation provided for by Sub- ከአካል ጉድለት ደረጃው ጋር Article 4 (a). ተመጣጣኝ የሆነ ክፍያ ይሆናል፡፡ 5/ Where an apprentive sustaine disablement his ፭/ ለለማጅ ሠራተኛ የሚከፈለው የጉዳት disablement benefit shall be calculated by ካሣ የሚሰላው የለማጅ ሠራተኛነቱን reference to the wages which he would probably have been receiving as a qualified ሲፈጽም ሊያገኝ ይችል የነበረውን worker after the completion of his ደመወዝ መሠረት በማድረግ ይሆናል፡፡ apprenticeship. 110. Dependents’ Benefits ፩፻፲. ስለ ጥገኞች ክፍያ 1/ Where a worker or an apprentice dies as a ፩/ ማንኛውም ሠራተኛ ወይም ለማጅ result of an employment injury, the ሠራተኛ በሥራ ምክንያት በደረሰበት following benefits shall be payable to ጉዳት የተነሳ የሞተ እንደሆነ የሚከተሉት dependes: ክፍያዎች ለጥገኞቹ ይከፈላሉ:- a) Dependents’ compensation in accordance ሀ) በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፪) እና with the provisions of Sub-Articles (2) (፫) በተመለከቱት ሁኔታዎች መሠረት and (3) of this Article; and የጥገኞች ካሣ፤ እና b) Unless the amount stipulated by the ለ) በኅብረት ስምምነት ወይም በሥራ provisions of a collective agreement or work rules is higher, payment for funeral ደንብ የሚወሰነው የገንዘብ መጠን expenses shall be in no case less than ከፍ ያለ ካልሆነ በስተቀር ለቀብር

th gA ፲፩ሺ፯፻፵፰ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11748 ሥነ ሥርዓት ወጪ የሚውል ከ፪ two month wages of the worker. ወር ደመወዝ ክፍያ ያላነሰ፤ 2/ The following shall be considered as ፪/ የሟች ሠራተኛ ጥገኞች የሚባሉት dependents: የሚከተሉት ይሆናሉ፡፡ a) The widow or widower; ሀ) የሟች የትዳር ጓደኛ፤ b) Children of the deceased who are under ለ) ዕድሜያቸው ከ፲፰ ዓመት በታች 18 years old; and የሆኑ የሟች ልጆች፤ c) Any parent who was being supported by ሐ) በሟች ድጋፍ ይረዱ የነበሩ የሟች the deceased. ወላጆች፡፡ 3) The amount of the dependents’ benefit for ፫/ በጡረታ ሕግ ላልተሸፈኑ ሠራተኞች workers not covered by the pension scheme, ጥገኞች የሚሰጠው ካሣ መጠን shall be a sum equal to five times the annual የሠራተኛው የዓመት ደመወዝ በ፭ salary of the deceased and shall be paid by ተባዝቶ የሚገኘው ክፍያ ሆኖ በዚህ the employer in lump sum in accordance አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፪) ለተመለከቱት:- with the following proportion: a) 50% for the widow or widower; ሀ) ለሟች ሠራተኛ የትዳር ጓደኛ ፶ በመቶ፤ b) 10% each for the deceased’s children ለ) ዕድሜያቸው ከ፲፰ ዓመት በታች who are below the age of 18 years old; ለሆኑ የሟች ልጆች ለእያንዳንዱ ፲ በመቶ፤ c) 10% each for the deceased’s parents ሐ) በሟች ሠራተኛ ድጋፍ ይረዱ ለነበሩ who were being supported by him. የሟች ወላጆች ለእያንዳንዳቸው ፲ በመቶ በአንድ ጊዜ በአሠሪው ይከፈላል፡፡ 4/ If the total of dependents' benefit calculated in accordance with Sub-Article (3) of this ፬/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፫) Article is in excess of 100% of the total የክፍፍል መጠን መሠረት ተሰልቶ amount to be apportioned, the amount of የክፍፍሉ መጠን ድምር መቶ በመቶ compensation for each dependent shall, የሚበልጥ እንደሆነ የሟች የትዳር ጓደኛ without affecting the share of the widow or ድርሻ ሳይነካ የክፍፍሉ መጠን ድምር widower, be proportionately reduced to 100%. If the total amount of መቶ በመቶ እስኪሆን ድረስ dependents’ compensation is less than ከእያንዳንዱ ጥገኛ ላይ በየመጠኑ 100% of the total amount to be ይቀነሳል፡፡ እንዲሁም የክፍፍሉ መጠን apportioned, the amount of መከፈል ከሚገባው አጠቃላይ መጠን compensation of each dependent shall የሚያንስ የሆነ እንደሆነ የክፍፍሉ be proportionately increased to make it መጠን መቶ በመቶ እስኪሆን ድረስ 100%. የእያንዳንዱ ጥገኛ ድርሻ እንደመጠኑ ይጨምራል፡፡ 111. Burden of Proof ፩፻፲፩. የማስረዳት ኃላፊነት The benefits referred to in Article 110 of this ማንኛውም ሠራተኛ ጉዳት ከደረሰበት Proclamation shall not be payable where the ከ፲፪ ወራት በኋላ የሞተ እንደሆነ ጉዳቱ worker dies after twelve months from the date of the injury unless it is proved that the injury was ሞቱን ካስከተሉት ምክንያቶች ዋናው the main cause of his death. መሆኑ ካልተረጋገጠ በስተቀር በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፲ የተመለከተው የጥገኞች ካሣ አይከፈልም፡፡

th gA ፲፩ሺ፯፻፵፱ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11749 ፩፻፲፪. ክፍያዎች ከግብር ነፃ ስለመሆናቸው 112. Benefits not Taxable ፩/ በዚህ ዘርፍ ድንጋጌዎች መሠረት 1/ The benefits payable in accordance with the የሚፈፀሙ ክፍያዎች ከገቢ ግብር ነፃ provisions of this Section shall be exempted ናቸው፡፡ from income tax. ፪/ በዚህ ዘርፍ ድንጋጌዎች መሠረት 2/ The benefits payable under the provisions of የሚገኝ ክፍያ ሊተላለፍ፣ ሊከበር ወይም this Section shall not be assigned, attached or deducted by way of set off. በዕዳ ማቻቻያነት ሊያዝ አይችልም፡፡ ክፍል ስምንት PART EIGHT የኅብረት ግንኙነት COLLECTIVE RELATIONS CHAPTER ONE ምዕራፍ አንድ የሠራተኛና የአሠሪዎች ማኅበር TRADE UNIONS AND EMPLOYERS’ ASSOCIATIONS ፩፻፲፫. ማኅበር የማቋቋም መብት 113. The Right to Form associations ፩/ ሠራተኞችና አሠሪዎች እንደ አግባቡ 1/ Workers and employers shall have the right to establish and organize Trade Unions or የሠራተኞች ወይም የአሠሪዎች employers’ associations, respectively, and ማኅበር ለማቋቋምና ለመደራጀት፣ actively participate there in: የማኅበር አባል ለመሆንና በማኅበርም ለመሳተፍ መብት አላቸው፡፡ ፪/ በዚህ አዋጅ:- 2/ In this Proclamation: ሀ) “የሠራተኞች ማኅበር” ማለት a) “Trade Union” means an association formed ሠራተኞች በአንድነት ሆነው by workers; የሚያቋቁሙት ማኅበር ነው፤ ለ) “የአሠሪዎች ማኅበር” ማለት b) “Employers Association” means an አሠሪዎች በአንድነት ሆነው a s s o c i a t io n established by employers; የሚያቋቁሙት ማኅበር ነው፤ ሐ) “ፌዴሬሽን” ማለት ከአንድ በላይ c) “Federation” means an organization የሆኑ የአሠሪዎች ወይም የሠራተኞች established by more than one trade unions ማኅበራት የሚያቋቁሙት ማኅበር or employers’ associations; ነው፤ መ) “ኮንፌዴሬሽን” ማለት ከአንድ d) “Confederation” means an organization በላይ የሆኑ የአሠሪዎች ወይም established by more than one trade union የሠራተኞች ፌዴሬሽኖች በአንድነት federations or employer’s federations. ሆነው የሚያቋቁሙት ማኅበርነው፡፡

፩፻፲፬. የማኅበራት አመሠራረት 114. Formation of Associations ፩/ አስር ወይም ከዚያ በላይ የሆኑ 1/ A trade union may be established in an under ሠራተኞች በሚገኙበት ድርጅት ውስጥ taking where the number of workers is ten የሠራተኛ ማኅበር ማቋቋም ይቻላል፤ or more; provided, however, that the number of members of the union shall not ሆኖም የሠራተኛ ማኅበሩ አባላት be less than ten. ቁጥር ከ፲ ማነስ የለበትም፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፶ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11750 ፪/ ቁጥራቸው ከ፲ በታች የሆኑ ሠራተኞች 2/ workers who work in different undertakings but በሚገኙባቸው በተመሳሳይ ዘርፍ in similar activities which have less than ten በተሰማሩ የተለያዩ ድርጅቶች ውስጥ workers may form a general trade union, የሚሰሩ ሠራተኞች በአንድነት ሆነው provided, however, that the number of the members of the union shall not be less than ጠቅላላ ማኅበር ሊያቋቁሙ ይችላሉ፤ ten. ሆኖም ቁጥራቸው ከ፲ ማነስ የለበትም፡፡ ፫/ የሠራተኞች ማኅበር በአንድ ላይ 3/ Trade unions may jointly form Trade Union በመሆን የሠራተኞች ማኅበራት federation and federations may jointly form ፌዴሬሽን፤ የሠራተኛ ማኅበራት Trade Union confederations as well. ፌዴሬሽኖች በአንድ ላይ በመሆን የሠራተኞች ማኅበራት ኮንፌዴሬሽን ሊመሰርቱ ይችላሉ፡፡ ፬/ የአሠሪዎች ማኅበር በአንድ ላይ በመሆን 4/ Employers’ associations may jointly form የአሠሪዎች ማኅበራት ፌዴሬሽን፣ የአሠሪዎች employers’ federation and employer’s ማኅበራት ፌዴሬሽኖች በአንድ ላይ federations may jointly form employers’ በመሆን የአሠሪዎች ማኅበራት ኮንፌዴሬሽን confederation as well. ሊመሰርቱ ይችላሉ፡፡ 5/ No trade union or employers’ association ፭/ ማናቸውም የአሠሪም ሆነ የሠራተኞች may form a confederation without forming ማኅበር ከተቋቋሙት የአሠሪዎች ወይም Trade Union or Emplyers’ Federations. የሠራተኞች ማኅበር ፌዴሬሽን አባል ሳይሆን የኮንፌዴሬሽን አባል ሊሆን አይችልም፡፡ 6/ Any Federation or Confederation of trade ፮/ ማናቸውም በፌዴሬሽን ወይም unions or employers’ associations may join በኮንፌዴሬሽን የተደራጁ የአሠሪዎች international organizations of trade unions ወይም የሠራተኞች ማኅበራት የዓለም or employers. አቀፍ የአሠሪዎች ወይም የሠራተኞች ማኅበራት አባል መሆን ይችላሉ፡፡ 7/ No worker may belong to more than one ፯/ በአንድ የሥራ ቦታ በአንድ ወቅት trade union at any given time for the same ማንኛውም ሠራተኛ ከአንድ የሠራተኛ employment. Where this provision is not ማኅበር በላይ አባል ሊሆን አይችልም፡፡ observed, the latest member ship shall ይህ ድንጋጌ ሳይከበር ቀርቶ ሠራተኛው prevail; and where the formalities of ከአንድ በላይ ማኅበር ውስጥ አባል ከሆነ membership were simultaneous, all of them በመጨረሻ አባል የሆነበት ፀንቶ shall be without effect. የቀድሞው ውድቅ ይሆናል፡፡ በሁሉም ማኅበራት አባልነቱ የተመሰረተው በአንድ ወቅት ከሆነ ከሁሉም ማኅበራት አባልነቱ ውድቅ ይሆናል፡፡ 8/ Notwithstanding Sub-Article (4) of this ፰/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፬) Article, any employer may join an የተመለከተው ቢኖርም ማንኛውም አሠሪ established employers’ Federation. ከተቋቋመ የአሠሪዎች ማኅበራት ፌዴሬሽን አባል ለመሆን ይችላል፡፡

th gA ፲፩ሺ፯፻፶፩ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11751 ፩፻፲፭. የማኅበራት ተግባር 115. Function of Associations ማናቸውም ማኅበር የሚከተሉትን ተግባራት Associations shall have the following functions: ያከናውናል:- ፩/ በዚህ አዋጅ የተመለከቱትን የሥራ 1/ to observe the conditions of work and fulfill the obligations set forth in this ሁኔታዎችና ተግባሮች መፈፀም፣ Proclamation; protect the rights and እንዲሁም የአባሎችን መብትና ጥቅም interests of their members, in particular, ማስጠበቅ በተለይም በኅብረት ድርድር represent members in collective ወይም በሥራ ክርክር ጊዜ አባሎቻቸው bargaining and labour disputes before the ሲጠይቋቸው ወይም ሲወክሏቸው competent organ when so requested or ለድርድር ወይም ለክርክር አግባብ authorized by their members; provided, however, that: ባለው አካል ዘንድ መቅረብ፤ ሆኖም:- ሀ) በአንድ ድርጅት ውስጥ ከአንድ a) where there exist more than one Trade Unions at a given undertaking, በላይ የሠራተኛ ማኅበራት ካሉ the trade union which will be the ከአሠሪ ጋር የሕብረት ድርድር exclusive bargaining agent and ማድረግና ከመንግሥት ኃላፊዎች undertake consultation with authorities, ጋር መመካከር የሚችለው ማኅበር is the one which secures 50% plus and ከጠቅላላው ሠራተኛ ፶ በመቶ more than one membership of all ሲደመር አንድ እና ከዚህ በላይ employees of the undertaking; የሆነውን አባላት የያዘው ነው፤ ለ) የአብዛኛው ሠራተኛ አባልነትያለው b) the organization which secured the ማኅበር በሚኒስቴሩ ወይም አግባብ majority membership of the workers ባለው ባለስልጣን እውቅና መሰጠት shall be recognized by the Ministry or the appropriate Authority; አለበት፤ ሐ) ከተወሰነ ጊዜ በኋላ የአብዛኛው c) if an organization subsequently failed to ሠራተኛ አባልነት የነበረው ማኅበር secure the majority membership of አባልነቱ ከወረደ በምትኩ ሌላ workers, the other organization that የአብዛኛውን ሠራተኛ አባልነት secure majority shall be recognized ያገኘው ማኅበር እውቅና ያገኛል፡፡ instead.

፪/ ሕጎች፣ ደንቦች፣ መመሪያዎችና 2/ to ensure that laws, regulations, directives መግለጫዎች በአባሎች እንዲታወቁ፣ and declarations are known to and be እንዲከበሩና በተገቢው ሁኔታ በሥራ complied with and implemented by members; ላይ እንዲውሉ ማድረግ፤ ፫/ አሠሪዎችንና ሠራተኞችን የሚመለከቱ 3/ to initiate laws and regulations pertaining to ሕጎችና ደንቦችን ማመንጨት፣ሲዘጋጁና labour relations and to participate actively ሲሻሻሉ ሃሣብ ማቅረብ፤ during their formulation and amendments; ፬/ በማኅበራት መተዳደሪያ ደንቦች ላይ 4/ to discharge other tasks provided for in the የሚወሰኑትን ሌሎች ተግባራት bylaws of their respective organizations. ሁሉ መፈፀም፡፡ ፩፻፲፮. የፌዴሬሽኖችና ኮንፌዴሬሽኖች ተግባር 116. Function of Federations and Confederations በፌዴሬሽኖችና በኮንፌዴሬሽኖች ደረጃ In addition to those matters mentioned under Article115 of this Proclamation, federations and የተደራጁ ማኅበራት በአንቀጽ ፩፻፲፭ confederations shall have the following functions: ከተመለከተው በተጨማሪ:- ፩/ የአባል ማኅበራትን አንድነትና 1/ To strengthen the unity and spirit of co- የመረዳዳት መንፈስ የማጠናከር፤ operation among their member unions; th gA ፲፩ሺ፯፻፶፪ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11752 ፪/ በሙያ ወይም በኢንዱስትሪ ዘርፍ የሥራ 2/ To participate in the determination or ሁኔታዎችን ለማሻሻልና ለመወሰን improvement of the conditions of work at the በሚደረጉ ጥረቶች የመሳተፍ፤ trade or sectorial level; ፫/ አባሎቻቸው በአገሪቱ ኢኮኖሚ 3/ To encourage members to enhance their ግንባታ ተሳትፏቸውን እንዲያጠናከሩ participation in the development of the የማበረታታት፤ country’s economy; ፬/ በማናቸውም ስብሰባዎች ላይ 4/ To represent their members in any forums; and አባሎቻቸውን የመወከል፤ እና ፭/ በማኅበሩ መተዳደሪያ ደንብ ላይ 5/ To discharge other tasks as assigned to them in የተፈቀዱላቸውን ሌሎች ተግባራትን their bylaws. የማከናወን፤ ሃላፊነት አለባቸው፡፡ ፩፻፲፯. የተከለከለ ድርጊት 117. Prohibited Act It shall be unlawful to an employers’ or workers’ ለማናቸውም የአሠሪ ወይም ሠራተኛ organization to unduly delay collective bargaining ማኅበር ከቅን ልቦና ተቃራኒ በሆነ contrary to good faith. ማንኛውም መንገድ የኅብረት ድርድር ጊዜ እንዲራዘም ማድረግ ህገወጥ ድርጊት ነው፡፡

፩፻፲፰. የማኅበር መተዳደሪያ ደንብ 118. By Law of Association የአሠሪዎችም ሆነ የሠራተኞች ማኅበራት Trade Unions and employers’ assciations shall የየራሳቸውን መተዳደሪያ ደንብ ያወጣሉ፡፡ freely formulate their own by laws. The የመተዳደሪያ ደንቡም ከሌሎች ጉዳዮች constitutions may include, among other things, the following: በተጨማሪ:- ፩/ የማኅበሩ ስም፤ 1 /Name of theAssociation; ፪/ የማኅበሩ ዋና መሥሪያ ቤት አድራሻ፤ 2/ Address of the Head Office of the association; ፫/ የማኅበሩ ዓላማ፤ 3/ Objective of the association; 4/ Date of establishment of the association; ፬/ ማኅበሩ የተመሰረተበት ቀን፤ ፭/ የማኅበሩ ዓርማ፤ 5/ Emblem of the association; ፮/ የማኅበሩ መሪዎች መመዘኛዎች፤ 6/ Requirements for assumption of leadership positions of the association; ፯/ ስለማኅበር አባላት መዋጮ፤ 7/ Union due so fits members; ፰/ ስለማኅበር ንብረትና ገንዘብ አያያዝ፤ 8/ Financial and property administration of the association; ፱/ ስለማኅበር ስብሰባዎችና ምርጫ አፈጻጸም፤ 9/ Meeting and election procedures of the association ; ፲/ ስለ ሥነ ሥርዓት እርምጃዎች፤ 10/ Disciplinary procedures; ፲፩/ ማኅበር ስለሚፈርስበት ሁኔታ፤ 11/ The conditions for dissolution the ፲፪/ ማኅበር በሚፈርስበት ጊዜ ስለንብረት association; and አወሳሰን ጉዳይ የያዘ መሆን፤ 12/ Status of the property in case of the ይኖርበታል፡፡ dissolution of the association. th gA ፲፩ሺ፯፻፶፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11753 ፩፻፲፱. የማበኅራት ምዝገባ 119. Registration of associations ፩/ ማናቸውም ማኅበር በዚህ አዋጅ 1/ Every association shall be registered by the መሠረት በሚኒስቴሩ ወይም አግባብ Ministry or the appropriate authority in ባለው ባለስልጣን ይመዘገባል፡፡ accordance with this Proclamation. ፪/ ማናቸውም ማኅበር እንደተቋቋመ ከዚህ 2/ Every organization shall, upon application በታች ለምዝገባ የተመለከቱትን for registration, submit to the Ministry or ለሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ላለው the appropriate Authority the following ባለስልጣን ያቀርባል:- documents:

ሀ) የማኅበሩን የመተዳደሪያ ደንብ፤ a) by laws of the association; ለ) የማኅበሩን አባሎችና መሪዎች b) Document containing the names, address and signatures of its mebmers and ስም፣ አድራሻና ፊርማ የያዘ ሰነድ፤ leadership; ሐ) ማኅበሩ ጠቅላላ ማኅበር c) In the case of a general union, the names ከሆነ አባላቶቹ የሚገኙባቸውን of undertakings where members are ድርጅቶች ስም የያዘ ሰነድ፤ working; መ) ማኅበሩ ፌዴሬሽን ወይም d) Where the association is a federation ኮንፌዴሬሽን ከሆነ የአባል or a confederation, the names, address ማኅበሮችን ስምና አድራሻ፣ and signatures of their leaderships and የመሪዎች ስም፣ አድራሻና ፊርማ the member trade unions or employers’ associations; የያዘ ሰነድ፤ e) Name and emblem of the association. ሠ) የማኅበሩ ስምና አርማ፡፡ ፫/ ሚኒስትሩ ወይም አግባብ ያለው 3/ The Ministry or the appropriate authority ባለስልጣን ማመልከቻው ተሟልቶ shall, after examining the documents and በቀረበለት በ፲፭ የስራ ቀናት ውስጥ ascertaining that they are duly completed, issue a certificate of registration within ሰነዶቹን መርምሮ መሟላታቸውን fifteen working days of receiving the ሲያረጋግጥ የምስክር ወረቀት ይሰጣል፡፡ application. Where the Ministry or the ሆኖም በዚህ ጊዜ ውስጥ መልሱን appropriate organ does not notify its ካላስታወቀ ማኅበሩ እንደተመዘገበ decision within the prescribed period, the ይቆጠራል፤ የምዝገባ ምስክር ወረቀት association shall be deemed registered. In ይሰጣል፡፡ such cases, a certificate of registration shall be issued to the Association. ፬/ በዚህ አንቀጽ መሠረት ያልተመዘገበ 4/ An organization which is not registered in ማናቸውም ማኅበር በዚህ አዋጅ accordance with the provisions of this የተመለከቱትን ተግባሮች ሊያከናውን Article may not perform functions set forth in this Proclamation. አይችልም፡፡ ፭/ የሠራተኛ ማኅበር ለመጀመሪያ 5/ The first registration of a trade union shall ጊዜ ለምዝገባ ሲቀርብ ከቴምብር be exempt from stamp duty. ቀረጥ ክፍያ ነፃ ነው፡፡

፮/ በዚህ አዋጅ መሠረት በሚኒስቴሩ 6/ A trade union or employers association ወይም አግባብ ባለው ባለስልጣን registered by the Ministry or competent authority in accordance with this የተመዘገቡ የአሠሪዎችና የሠራተኞች Proclamation shall have legal personality ማኅበራት የሕግ ሰውነት፤እንዲሁም and have the capacity to undertake, in የሚከተሉትን ስራዎች ለማከናወን particular, the following: የሕግ ችሎታ ይኖራቸዋል:- th gA ፲፩ሺ፯፻፶፬ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11754 ሀ) ውል የመዋዋል፤ a) To enter into contract; ለ) የመክሰስና የመከሰስ፤ b) To sue and be sued; c) To own, use and transfer property; ሐ) የንብረት ባለቤት የመሆን፣ በንብረት የመጠቀምና የማስተላለፍ፤ መ) በየትኛውም ደረጃ አባላትን d) To represent members at any level; and የመወከል፤ ሠ) ዓላማቸውን ከግብ ለማድረስ e) To undertake any lawful act necessary የሚያስችላቸውን ሕጋዊ ተግባሮች for the attainment of its objectives. የማከናወን፡፡ ፩፻፳. ምዝገባ ስለመከልከል 120. Refusal to Register ሚኒስትሩ ወይም አግባብ ያለው The Ministry or the appropriate Authority ባለስልጣን ከሚከተሉት ባንዱ ምክንያት may refuse to register an association due to የማኅበሩን ምዝገባ ሊከለክል ይችላል:- any one of the following grounds: ፩/ ማኅበሩ በዚህ አዋጅና በአዋጁ መሠረት 1/ Where the association does not fulfill the በሚወጡ ደንቦችና መመሪያዎች requirements laid down in this መሰረት ለምዝገባ ሊያሟላ የሚገባውን Proclamation, Regulation sand Directives ጉዳዮች ሳያሟላ ሲቀር፤ issued in accordance with this Proclamation; ፪/ የማኅበሩ ዓላማዎችና የመተደደሪያ 2/ Where the objectives and the by law of the ደንቦች ሕገወጥ ሆነው ሲገኙ፤ association are illegal; ፫) ማኅበሩ የሚመዘገብበት ስም ቀደም 3/ Where the name of the association is similar ሲል ከተቋቋመ ሌላ ማኅበር ስም ጋር with another organization established prior አንድ ዓይነት ሆኖ ሲገኝ ወይም to it or so closely similar as to confuse its የተቀራረበ ሆኖ አባሉንም ሆነ members and the general public in any ጠቅላላውን ሕዝብ በማናቸውም አኳኋን manner; or ሊያሳስት የሚችል ሲሆን፤ ወይም

፬) ማኅበሩን ለመምራት ከተመረጡት 4/ Where one or more of its elected leaders መሪዎች መካከል አንዱ ወይም have been restricted from certain civil rights ከአንድ በላይ የሆኑት በፍርድ by court and the association is not willing to replace them. በተለያዩ ማኅበራዊ መብቶቻቸው ላይ ገደብ የተጣለባቸው ከሆነ እና ማኅበሩ እነዚህን ተመራጮች በሌሎች ለመተካት ፈቃደኛ ሆኖ ያልተገኘ እንደሆነ፡፡ ፩፻፳፩. ምዝገባ ስለመሰረዝ 121. Cancellation of Registration ፩/ ሚኒስትሩ ወይም አግባብ ያለው 1/ The Ministry or the appropriate Authority ባለስልጣን ከሚከተሉት በአንዱ ምክንያት may file before the competent court to የማኅበሩ የመመዝገቢያ ምሥክር ወረቀት cancel the certificate of registration of an እንዲሠረዝ ሥልጣን ያለውን የሥራ association, on anyone of the following ክርክር ፍርድ ቤት መጠየቅ ይችላል:- grounds: ሀ) የምዝገባ ምስክር ወረቀቱ በማጭበርበር፣ a) Where the certificate of registration was በስህተት ወይም በማሳሳት የተገኘ obtained by fraud or mistake or deceit; እንደሆነ፤ th gA ፲፩ሺ፯፻፶፭ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11755 ለ)ከማኅበሩ ዓላማዎች አንዱ ወይም b) Where any of the objectives or the by law የማኅበሩ የመተዳደሪያ ደንብ በዚህ of the association is found to be illegal አዋጅ መሠረት ሕገ ወጥ ሆኖ የተገኘ under this Proclamation and the እንደሆነና እነዚህንም ሕገወጥ association is not willing to strike out ሁኔታዎች ለማረም ወይም ለመለወጥ the illegal provisions or conditions; or ማኅበሩ ፈቃደኛ ያልሆነ እንደሆነ፤ ወይም ሐ) ማኅበሩ በዚህ አዋጅ በተከለከሉ ወይም c) Where the association is found to have ከዓላማውና ከመተዳደሪያው ደንብ engaged in activities which are prohibited ውጭ ለሆኑ ዓላማዎች ወይም under this Proclamation or performed acts ተግባራት ውሎ እንደሆነ እነዚህንም which are contrary to its objectives and አድራጎቶች ለመተው፣ ለማረምና constitution; and it is not willing to cease or correct or eliminate them. ለማስወገድ ፈቃደኛ ሆኖ ካልተገኘ፤ 2/ The Ministry or the Appropriate Authority ፪/ ማኅበሩ በሚፈርስበት ጊዜ ከማኅበሩ may, upon request by an association, ensure ጥያቄ ሲቀርብለት ሚኒስቴሩ ወይም that the association is dissolved in such አግባብነት ያለው ባለስልጣን ተገቢ manner as it thinks appropriate. መስሎ በሚታየው መንገድ የመፍረሱን ሁኔታ ሊያረጋግጥ ይችላል፡፡ ፩፻፳፪. ማኅበር ለማሰረዝ ስለሚሰጥ ማስጠንቀቂያ 122. Notice to Cancel Registration of association ፩/ ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው ባለስልጣን 1/ The Ministry or the appropriate Authority በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፳፩(፩) መሠረት shall, before filing for the cancellation of ማኅበር እንዲሰረዝ ከመጠየቁ በፊት the registration of an association in ማኅበሩን ለመሰረዝ የሚያበቁ ምክንያቶችን accordance with Article 121 (1) of this በዝርዝር በመግለጽ፣ እነዚህን ምክንያቶች Proclamation, give to the concerned ለመቃወም ዕድል ያለው መሆኑን በማስታወቅ association one month prior notice ጉዳዩ ለሚመለከተው ማኅበር የ፩ ወር specifying the grounds for the ቅድሚያ ማስጠንቀቂያ መስጠት አለበት፡፡ cancellation in order to provide it an ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው ባለስልጣን opportunity to contend. The Ministry or በአንቀጽ ፩፻፳፩ (፩) ከተዘረዘሩት the appropriate authority my not rely on ምክንያቶች ውጭ በማስጠንቀቂያው ውስጥ any ground other than those enumerated መጥቀስ አይችልም፡፡ in Article 121 (1) of this Proclamation.

፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ Where the period of notice provided for የተጠቀሰው ጊዜ ካለፈና በዚህ ጊዜ in sub-article (1) of this Article has ውስጥ ማኅበሩ በማስጠንቀቂያው ላይ expired and the association does not oppose the notice or the reply is ተቃውሞውን ካላቀረበ ወይም ያቀረበው unacceptable by the Ministry or ምክንያት ተቀባይነት የሌለው ሆኖ competent authority, it may file to the ከተገኘ ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ competent court for the cancellation of ያለው ባለስልጣን ማኅበሩ እንዲሰረዝ registration. ሥልጣን ያለውን የሥራ ክርክር ፍርድ ቤት መጠየቅ ይችላል፡፡ ፫/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፪) 3/ Without prejudice to Sub-Article (2) of የተጠቀሰው እንደተጠበቀ ሆኖ ሚኒስቴሩ this Article, the Ministry or the ወይም አግባብ ያለው ባለስልጣን appropriate authority may in the meantime suspend the association from ለምሥክር ወረቀቱ መሠረዝ ምክንያት engaging in acts prohibited by this ሊሆኑ የሚችሉ በዚህ አዋጅ አንቀጽ Proclamation or contrary to its th gA ፲፩ሺ፯፻፶፮ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11756 ፩፻፳፩ (፩) (ሐ) መሠረት በተከለከሉ objectives and by law as provided for ወይም ከዓላማውና ከመተዳደሪያ ደንቡ under sub-article l(c) of Article 121 of ውጭ በሆኑ ተግባራት ከመሳተፍ this Proclamation. እንዲታቀብ ማኅበሩን ሊያግደው ይችላል፡፡ ፩፻፳፫. ይግባኝ ስለማቅረብ 123. Appeal ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው Where the Ministry or the appropriate authority ባለስልጣን የማኅበሩን ምዝገባ ከከለከለ refuses registration of the association, the ማኅበሩ ይኸው ውሣኔ በጽሁፍ በደረሰው organization may appeal to the Competent Court within 15 working days from the date of receipt በ፲፭ የሥራ ቀናት ውስጥ ይግባኙን of the decision in writing. The Ministry or the ሥልጣን ላለው ፍርድ ቤት ሊያቀርብ Appropriate Authority shall be given the ይችላል፡፡ ይግባኙም በሚታይበት ጊዜ opportunity to defend its decision before the ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው ባለስልጣን Court. በፍርድ ቤቱ የመቅረብና የመሰማት ዕድል ይሰጠዋል፡፡

፩፻፳፬. የማኅበር መሠረዝ ወይም የማኅበሩ 124. Consequence of Cancellation of Registration or በራሱ ጥያቄ መሠረት መፍረስ Dissolution on Requst of Association የሚያስከትለው ውጤት An association shall be deemed dissolved as of የተመዘገበው ማኅበር በፍርድ ቤት ውሣኔ the date of cancellation of its registration by the ከተሰረዘ ወይም ማኅበሩ በራሱ መፍረሱ decision of a court or dissolution by the Ministry እንዲረጋገጥለት ለሚኒስቴሩ ወይም or the appropriate authority up on request by the አግባብ ላለው ባለስልጣን ጥያቄ አቅርቦ Association. ይኸው ከተወሰነበት ቀን ጀምሮ ማኅበሩ እንደፈረሰ ይቆጠራል፡፡ ምዕራፍ ሁለት CHAPETER TWO የኅብረት ስምምነት COLLECTIVE AGREEMENT ዘርፍ አንድ SECTION ONE ጠቅላላ [ GENERAL ፩፻፳፭. ትርጉም 125. Definition ፩/ “የኅብረት ስምምነት” ማለት በአንድ 1/ “Collective Agreement” means an ወይም ከአንድ በሚበልጡ የሠራተኞች agreement on conditions of work ማኅበራት ወኪሎች እና በአንድ ወይም concluded in writing between ከአንድ በሚበልጡ አሠሪዎች ወይም representatives of one or more trade unions የአሠሪ ማኅበራት ወኪሎች and one or more employers or ወይም አሠሪዎችን በሚወክሉ ተጠሪዎች representatives or agents of employers መካከል ስለሥራ ሁኔታዎች የሚደረግ associations. በጽሑፍ የሠፈረ ስምምነት ነው፡፡ ፪/ “የኅብረት ድርድር” ማለት ስለሥራ 2/ “Collective bargaining” means a negotiation ሁኔታዎች ወይም የኅብረት ስምምነትን process between employers and workers ለመፈራረም፤ ለማደስና ለማሻሻል organizations or their representatives በአሠሪዎችና በሠራተኞች ማኅበር concerning conditions of work in order to ወይም ሕጋዊ ወኪሎቻቸው መካከል reach at collective agreement or the renewal የሚደረግ የሃሳብ ልውውጥ ነው፡፡ or modifications there of. th gA ፲፩ሺ፯፻፶፯ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11757

፩፻፳፮. ስለ መደራደር 126. Bargaining ፩/ ማንኛውም የሠራተኞች ማኅበር በዚህ 1/ Any trade union shall have the right to bargain አዋጅ አንቀጽ ፩፻፳፱ በተመለከቱት ጉዳዮች with one or more employers or their ላይ ከአንድ አሠሪ ወይም ከብዙ አሠሪዎች association in matters provided for in Article ወይም ከአሠሪዎች ማኅበር ጋር የኅብረት 129 of this Proclamation. ስምምነት መደራደር ይችላሉ፡፡ ፪/ ማንኛውም አሠሪ ወይም የአሠሪዎች ማኅበር 2/ Any Employer or employers’ associations በማኅበር ከተደራጁ ሠራተኞች ጋር shall have the right to bargain with their የኅብረት ስምምነት መደራደር ይችላል፡፡ workers organized in a Trade Union. ፩፻፳፯. ውክልና 127. Representation ፩/ በኅብረት ድርድር ወቅት በሠራተኛው 1/ The following shall have the right to በኩል ለመነጋገር የሚችሉት:- represent workers in collective bargaining: a) Where there is a Trade Union, the ሀ) በድርጅቱ የተቋቋመ የሠራተኞች leaders of the trade union or members ማኅበር ካለ በማኅበሩ የመተዳደሪያ who are authorized in accordance to ደንብ መሠረት ስምምነቱን ለመደራደር the by law of the union to negotiate and እና ለመፈራረም ሥልጣን የተሰጣቸው sign collective agreement; የሠራተኛ ማኅበሩ መሪዎች ወይም አባሎች፤ b) Where there is a General Trade Union, ለ) ሠራተኞቹ የጠቅላላ ሠራተኞች the leaders of the general trade union ማኅበር አባል ከሆኑ በማኅበሩ who are authorized in accordance with የመተዳደሪያ” ደንብ መሠረት the by law of the union to negotiate and ስምምነቱን ለመደራደርና ለመፈራረም sign collective agreement. ሥልጣን የተሰጣቸው የጠቅላላ ሠራተኞች ማኅበር መሪዎች ናቸው፡፡ ፪/ በኅብረት ድርድር ወቅት በአሠሪ 2/ Persons delegated by the concerned employer በኩል መወከል የሚችሉት ጉዳዩ or employers or employers’ association shall በሚመለከተው አሠሪ ወይም have the right to represent them in collective አሠሪዎች ወይም የአሠሪዎች ማኅበር bargaining. ውክልና የተሰጣቸው ሰዎች ናቸው፡፡

፩፻፳፰. አማካሪዎች 128. Advisors በኅብረት ስምምነት ድርድር ተካፋይ Any party to a collective bargaining may be የሚሆኑ ወገኖች በድርድሩ ላይ assisted by advisors who provide expert advice የባለሙያ አስተያየት የሚሰጡ ወይም during the negotiation process. በአማካሪ ደረጃ የሚያገለግሉ ሰዎችን ይዘው ሊቀርቡ ይችላሉ፡፡ ፩፻፳፱. የኅብረት ስምምነት ስለሚሸፍናቸው 129. Subject Matter of a Collective Agreement ጉዳዮች ማናቸውም የሥራ ግንኙነቶችንና የሥራ Matters concerning employment relations and ሁኔታዎችን የሚመለከቱ ጉዳዮች እንዲሁም conditions of work as well as relations of አሠሪዎችና ማኅበሮቻቸው ከሠራተኞች employers and their associations with trade unions may be determined by a collective ማኅበራት ጋር የሚኖራቸው ግንኙነት agreement. በኅብረት ስምምነት ሊወሰን ይችላል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፶፰ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11758 ፩፻፴. የኅብረት ስምምነት ይዘት 130. Contents of the Collective Agreement በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፳፱ የተመለከተው Without prejudice to the generality of Article አጠቃላይ ድንጋጌ እንደተጠበቀ ሆኖ 129 of this Proclamation, the following may, የኅብረት ስምምነት ከሌሎች በተጨማሪ among other things, be determined by collective የሚከተሉትን የሥራ ሁኔታዎች እና agreement: ጉዳዮችን ሊሸፍን ይችላል:- ፩/ በዚህ አዋጅ ወይም በሌሎች ሕጎች 1/ Matters specified by the provisions of this ለኅብረት ስምምነት የተተው ጉዳዮች Proclamation or other laws to be regulated ስለሚወሰኑበት፤ by collective agreement; ፪/ የሠራተኞች የሙያ ደኅንነትና ጤንነት 2/ the conditions for maintenance of ስለሚጠበቁባቸው እንዲሁም የማኅበራዊ occupational safety and health and the አገልግሎቶች ስለሚስፋፉባቸው ሁኔታዎች፤ manner of improving social services; ፫/ ስለሠራተኞች ተሳትፎ፣ በተለይም 3/ workers' participation, particularly, in በዕድገት፣ በደመወዝ፣ በዝውውር፣ በቅነሳ matters pertaining to promotion, wages, እና በዲሲኘሊን አፈጻጸም ስለሚኖራቸው transfer, reduction and discipline; ተሳትፎ፤ ፬/ ስለሥራ ሁኔታ፣ ስለሥራ ደንብና 4/ conditions of work, on work rules and grievance procedures; ስለቅሬታ አቀራረብ ሥነ ሥርዓት፤

፭/ ስለሥራ ሰዓት ድልደላና በሥራ 5/ apportionment of working hours and interval መካከል ስለሚሰጥ ዕረፍት፤ break times; ፮/ የኅብረት ስምምነት ስለሚሸፍናቸው 6/ parties covered by the collective agreement and its duration of validity; ወገኖችና ፀንቶ ስለሚቆይበት ጊዜ፤ ፯/ የማኅበራዊ ምክክር ስለሚካሄድበት 7/ On the establishment and working system of ሁኔታ፤ bipartite social dialogue. ፰) የህፃናት ማቆያ ስለሚቋቋምበት 8/ On the establishment of daycare. ሁኔታ፡፡ ፩፻፴፩. የኅብረት ድርድር ሥነ ሥርዓት 131. Procedure for Collective Bargaining ፩/ የኅብረት ድርድር ለማድረግ የፈለገ 1/ A party desiring to initiate a collective ወገን ሌላውን ወገን በጽሑፍ ሊጠይቅ bargaining may request the other party in ይችላል፡፡ ለኅብረት ድርድር መነሻ writing. It shall also prepare and submit የሚሆነውንም ረቂቅ አዘጋጅቶ draft proposal necessary for the negotiation. ይሰጣል፡፡ ፪/ ተጠያቂው ወገን ጥያቄው በደረሰው 2/ The requested party shall within 10 working በ፲ የሥራ ቀናት ውስጥ ለድርድር days of receiving the request, appear for ይቀርባል፡፡ collective bargaining. ፫/ የኅብረት ድርድር ተካፋዮች ድርድሩ 3/ The parties shall before commencing የሚካሄድበትን ሥነ ሥርዓት መጀመሪያ collective bargaining draw up the rules of ተነጋግረው ይወስናሉ፡፡ procedure for bargaining. ፬/ የኅብረት ድርድሩ ተካፋይ የሆነ ወገን 4/ Each party shall have the duty to bargain in በቅን ልቦና የመደራደር ግዴታ good faith. አለበት፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፶፱ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11759 ፭/ ተደራዳሪ ወገኖች በቅን ልቦና 5/ Issues on which the parties could not reach ተወያይተው ስምምነት ያልደረሱባቸውን agreement by negotiations in good faith may ነጥቦች ሥልጣን ላለው የክርክር ሰሚ be submitted to the competent Labour አካል ሊያቀርቡ ይችላሉ፡፡ Tribunal. ፮/ ተደራዳሪ ወገኖች በስራ ላይ ያለ 6/ Parties to a collective agreement shall የኅብረት ስምምነት ካላቸው የተፈጻሚነቱ commence renegotiation, at least three ዘመን ከማብቃቱ ከ፫ ወር በፊት months before its period of expiry, to amend የኅብረት ስምምነቱን ለማሻሻል ወይም or replace it. However if the renegotiation is በሌላ ለመተካት ተቀራርበው not finalized within three months subsequent ድርድሩን ይጀምራሉ፡፡ ሆኖም የኅብረት to the date of its expiry, the provisions of the ስምምነቱ የሚፀናበት ጊዜ ካበቃበት collective agreement pertaining to wages ቀን ጀምሮ በ፫ ወር ጊዜ ውስጥ and other benefits, unless their validity is ድርድሩ ፍፃሜ ካላገኘ ተደራዳሪ extended by a written agreement of the ወገኖቹ ተፈራርመው ካላራዘሙት በቀር negotiating parties, shall cease to be ደመወዝ እና ሌሎች ጥቅማ ጥቅሞችን operative. የሚመለከቱ የሥራ ዘመኑ ያበቃው የኅብረት ስምምነት ድንጋጌዎች ተፈጻሚነት አይኖራቸውም፡፡ ፩፻፴፪. የኅብረት ስምምነትን ስለመመዝገብ 132. Registration of Collective Agreement ፩/ የኅብረት ስምምነት ከተፈረመ በኋላ 1/ Upon s i g n i n g a collective agreement, the የስምምነቱ አስፈላጊ ቅጂ በተዋዋይ parties shall send sufficient copies of same ወገኖች አማካኝነት ለሚኒስቴሩ to the Ministry or the appropriate authority for registration. ወይም አግባብ ላለው ባለስልጣን ለምዝገባ ይቀርባል።

፪/ ስምምነቱን ላለመመዝገብ በቂና ህጋዊ 2/ Unless there exists a valid reason to deny ምክንያት ከሌለ በቀር ሚኒስቴሩ registration, the Ministry or the appropriate ወይም አግባብ ያለው ባለስልጣን Authority shall register the collective ስምምነቱ ከቀረበለት ቀን ጀምሮ agreement within 15 working days from the date of receipt of copies thereof. ባሉት ፲፭ የሥራ ቀናት ውስጥ መመዝገብ አለበት። ፩፻፴፫. ሌሎች የተዋዋሉበትን የኅብረት 133. Accession of Cllective Agreement ስምምነት ስለመጠቀም A collective agreement which has already been ተደራዳሪ ወገኖች በስምምነት በሌሎች signed and registered by third parties may be ተዋዋይ ወገኖች ተፈርሞ የተመዘገበ acceded to by other negotiating parties. የኅብረት ስምምነትን ተቀብለው በሥራ ላይ ሊያውሉ ይችላሉ፡፡ SECTION TWO ዘርፍ ሁለት CONDITIONS OF VALIDITY OF የኅብረት ስምምነት ስለሚጸናበት ሁኔታ COLLECTIVE AGREEMENT ፩፻፴፬. የኅብረት ስምምነት ፀንቶ ስለሚቆይበት 134. Duration of Validity of Collective Agreement ጊዜና ሁኔታ ፩/ ማናቸውም የኅብረት ስምምነት ድንጋጌ 1/ Any provision of a collective agreement በዚህ አዋጅ ወይም ሌሎች ሕጎች which provides for conditions of work and ከተመለከቱት የሥራ ሁኔታዎች ወይም benefits which are less favorable than those ጥቅሞች ያነሰ እንደሆነ ውድቅ ይሆናል፡፡ provided for under this Proclamation or other laws shall have no effect. th gA ፲፩ሺ፯፻፷ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11760 ፪/ በኅብረት ስምምነቱ በሌላ አኳኋን 2/ Unless otherwise provided there in, a ካልተወሰነ በስተቀር አንድ የኅብረት collective agreement shall produce legal ስምምነት ከተፈረመበት ቀን ጀምሮ effect as of the date of signing by the የፀና ይሆናል፡፡ parties. ፫/ በኅብረት ስምምነቱ ላይ በሌላ አኳኋን 3/ Unless expressly stipulated otherwise in a በግልፅ ካልተወሰነ በስተቀር አንድ የኅብረት collective agreements, no party may ስምምነት ከፀና በኋላ እስከ ፫ ዓመት ባለው challenge the collective agreement within ጊዜ ውስጥ ማናቸውም ተዋዋይ ወገን three years from the date of its validity; ሊቃወመው አይችልም፤ ሆኖም:- provided, however; that:

ሀ) ከፍተኛ የኢኮኖሚ ለውጥ ሲያጋጥም a) Up on the occurrence of a major ከተዋዋይ ወገኖች በአንደኛው ጠያቂነት economic change, a challenge to the collective agreement may be ከተጠቀሰው ጊዜ በፊት በኅብረት i n i t i a t e d to the Ministry or the ስምምነቱ ላይ ተቃውሞ ለሚኒስቴሩ appropriate authority by either party ወይም አግባብ ላለው ባለስልጣን before the expiry of the fixed time; ሊያቀርብ ይችላል፤ ለ) በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፫) (ሀ) b) The Ministry or the appropriate መሠረት በኅብረት ስምምነት ላይ authority shall, up on receipt of a ተቃውሞ ሲቀርብ ሚኒስቴሩ ወይም challenge to a collective agreement in አግባብ ያለው ባለስልጣን ጉዳዩ accordance with Sub Article 3(a) of this በሁለቱ ወገኖች ስምምነት እንዲያልቅ Article, assign a c o n c i l i a t o r with a አስማሚ ይመድብላቸዋል፡፡ ሁለቱ view to enabling the parties settle the i s s u e by agreement. If the parties fail ተዋዋይ ወገኖች ስምምነት ላይ to settle the issue amicably, Article 144 ሊደርሱ ካልቻሉ የዚህ አዋጅ አንቀጽ of this Proclamation shall apply; ፩፻፵፬ ተፈፃሚ ይሆናል፤ c) the parties may at any time change or ሐ)ተዋዋይ ወገኖች በስምምነት modify their collective agreement; በማናቸውም ጊዜ የኅብረት ስምምነቱን provided, however, that without ለመለወጥ ወይም ለማሻሻል ይችላሉ፡፡ prejudice to the special conditions set ሆኖም በዚህ ንዑስ አንቀጽ (ሀ) እና (ለ) forth in paragraphs (a) and (b) of this ከተመለከቱት ሁኔታዎች በስተቀር Sub-Article, a party may not be obliged ባንዱ ወገን ጠያቂነት ብቻ ከሌላው to bargain a collective agreement to ወገን ፈቃድ ውጭ የተወሰነው ጊዜ change or modify it before i t s d a te o f ከማለቁ በፊት የኅብረት ስምምነቱ v a l i d i t y expires. እንዲለወጥ ወይም እንዲሻሻል በጉዳዩ ላይ የኅብረት ድርድር እንዲያደርግ አይገደድም፡፡

ዘርፍ ሦስት SECTION THREE የኅብረት ስምምነት የተፈፃሚነት ወሰን SCOPE OF APPLICATION OF A COLLECTIVE AGREEMENT ፩፻፴፭. የተፈጻሚነት ወሰን 135. Scope of Application ፩/ የኅብረት ስምምነት ድንጋጌዎች 1/ The provisions of a Collective Agreement shall be applicable to all parties covered by በማናቸውም የኅብረት ስምምነቱ it. በሚሸፍናቸው ወገኖች ላይ ተፈጻሚ ነት ይኖራቸዋል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፷፩ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11761 ፪/ በተመሳሳይ ጉዳይ ላይ በሕግ 2/ Where the collective agreement is more ከተደነገገው ይልቅ የኅብረት ስምምነቱ favorable to the workers in similar matters ለሠራተኞች የበለጠ ጥቅም የሚያስገኝ than those provided for by law, the ሆኖ ሲገኝ ስምምነቱ ተፈጻሚ ይሆናል፡፡ provision of the collective agreement shall በተመሳሳይ ጉዳይ ላይ ሕግ የደነገገው prevail. However, where the law is more ለሠራተኞች የበለጠ ጥቅም የሚሰጥ favorable to the workers than the collective ከሆነ ግን ሕጉ በሥራ ላይ ይውላል፡፡ agreement, the law shall be given effect. ፩፻፴፮. ልዩ ሁኔታ 136. Exception ፩/ የኅብረት ስምምነት ተዋዋይ ወገን 1/ Where a Trade Union which is a party የሆነ የሠራተኞች ማኅበር በሚፈርስበት to a collective agreement is dissolved, the collective agreement shall remain valid ጊዜ የኅብረት ስምምነቱ ተፈፃሚነት between the employer and the workers. በአሠሪውና በሠራተኞች መካከል ይቀጥላል፡፡ 2/ In the case of amalgamation of two or more ፪/ ሁለት ወይም ከሁለት በላይ ድርጅቶች undertakings, unless provided otherwise by በሚዋሃዱበት ጊዜ ጉዳዩ በሚመለከታቸው the parties: ወገኖች በሌላ አኳኋን ካልተወሰነ በስተቀር:- a) Where each of the undertakings had ሀ) የፈረሱት ድርጅቶች እያንዳንዳቸውን the irrespective collective agreement, የሚመለከት የኅብረት ስምምነት the collective agreement concluded by ሲኖራቸው ከመፍረሱ በፊት ቁጥሩ the undertaking which had more ከሌላው ድርጅት የበለጠ ሠራተኞች workers shall be applicable to the የነበረው ድርጅት የኅብረት ስምምነት amalgamated undertaking; በተዋሃደው ድርጅት ላይም በራሱ እንደተደረገ ተቆጥሮ ተፈጻሚነት ይኖረዋል፡፡ b) Where each of the undertakings had their ለ) ከፈረሱ ድርጅቶች አንደኛውን ብቻ respective collective agreement and the የሚመለከት የኅብረት ስምምነት ሲኖር numbers of their workers were equal, ይኸው የኅብረት ስምምነት በተዋሃደው the collective agreement which, in ድርጅት ላይ ተፈጻሚነት ይኖረዋል፡፡ general, is more favorable to the workers shall be applicable to the amalgamated undertaking ; ሐ) የተዋሃዱት ድርጅቶች ሠራተኞች c) Where only one of the undertakings had ቁጥር እኩል ሆኖ ነገር ግን a collective agreement, it shall be እያንዳንዳቸውን የሚመለከቱ የኅብረት applicable to the amalgamated under ስምምነቶች ሲኖሩ ለተዋሃደው ድርጅት taking. ሠራተኞች በአጠቃላይ የተሻለ ጥቅም የሚሰጠው የኅብረት ስምምነት በተዋሃደው ድርጅት እንደተደረገ ተቆጥሮ ተፈጻሚነት ይኖረዋል፡፡

፫/ አንድ ድርጅት በሌላ ሲጠቀለል 3/ Where an undertaking is acquired by another ወይም ድርጅቱ ሲከፋፈል በዚህ or is divided, the provisions of sub-article አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፪) (2) of this Article shall, as the case may be, የተመለከተው አስፈላጊ ለውጥ be applicable. እየተደረገበት ተፈጻሚነት ይኖረዋል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፷፪ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11762 ክፍል ዘጠኝ PART NINE ስለሥራ ክርክር LABOUR DISPUTE ምዕራፍ አንድ CHAPTER ONE ጠቅላላ GENERAL ፩፻፴፯. ትርጓሜ 137. Definitions በዚህ አዋጅ:- In this Proclamation: ፩/ “ማስማማት” ማለት የሥራ ክርክር 1/ “Conciliation” means the activity conducted ያለባቸው ወገኖች በአንድነት በመረጡት by a person or persons appointed by the ሰው ወይም ሰዎች ወይም በተከራካሪ parties or appointed by the competent ወገኖች ጠያቂነት በሚኒስቴሩ ወይም authority at the request of the parties for አግባብ ባለው አካል በሚመደብ the purpose of bringing the parties together አስማሚ አማካኝነት ተከራካሪ ወገኖች and seeking an amicable resolution of a በፈቃዳቸው በራሳቸው ጥረት ስምምነት labour dispute which their own efforts alone could not resolve; ላይ ለመድረስ በማይችሉበት ጉዳይ ላይ ባለጉዳዮችን አቀራርቦ የጉዳዩን ፍጻሜ ለማስገኘት የሚደረግ ጥረት ነው፤ ፪/ “እጅግ አስፈላጊ የሕዝብ አገልግሎት 2/ “Essential public service undertakings” means ድርጅቶች” ማለት ለሕዝብ የማያቋርጥ those services which shall be rendered without interruption to the general public አገልግሎት የሚሰጡ ድርጅቶች ሲሆኑ and are the following undertakings: እነዚህም የሚከተሉት ናቸው:- ሀ) የአየር መንገድ አገልግሎት፤ a) air transport services; ለ) የኤሌክትሪክ መብራትና ኃይል b) electric power supply; አገልግሎት የሚሰጡ ድርጅቶች፤ c) water supply and city cleaning and ሐ) የውሃ አገልግሎት የሚሰጡ እና sanitation services; የከተማ ጽዳት የሚጠብቁ ድርጅቶች፤

መ) የከተማ ቀላል ባቡር ትራንስፖርት d) urban light rail transport service አገልግሎት፤ ሠ) ሆስፒታሎች፣ ክሊኒኮች፣ የመድሃኒት e) Hospitals, Clinics, dispensaries and ማከፋፈያ ድርጅቶች እና pharmacies; የመድኃኒት መሸጫ ቤቶች፤ ረ) የእሳት አደጋ አገልግሎት፤ እና f) fire brigade services; and ሰ) የቴሌኮሙኒኬሽን አገልግሎት፡፡ g) telecommunication services; ፫/ “የሥራ ክርክር” ማለት ሕግን፣ 3/ “Labour dispute” means any dispute የኅብረት ስምምነትን፣ የሥራ ደንብን፣ between a worker and an employer or ወይም የሥራ ውልን መሠረት trade union and employers’ association in respect of the application of law, collective በማድረግ እንዲሁም በኅብረት ስምምነት agreement, work rules, employment ድርድር ወቅት ወይም ከኅብረት contract and also any disagreement arising ስምምነት ጋር የተያያዙ ጉዳዮችን during collective bargaining or in በሚመለከት በሠራተኛና አሠሪ ወይም connection with collective agreement. በሠራተኞች ማኅበርና በአሠሪዎች መካከል የሚነሳ ክርክር ነው፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፷፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11763 ፬/ “ሥራ መዝጋት” ማለት የአሠሪና 4/ “Lock-out” means an industrial measure ሠራተኛን ክርክር በሚመለከት ጉዳይ applied by employer through the closing of ሠራተኞች አንድ ዓይነት የሥራ ሁኔታን the place of work with a view to persuading workers to accept certain እንዲቀበሉ ለማስገደድ ወይም labour conditions in connection with a ሠራተኞችን በግድ ለማግባባት፣ ጥቅምን labour dispute or to influence the ወይም የሚፈለገውን ውጤት ለማግኘት outcome of the dispute; በአሠሪ በኩል የሥራ ቦታን በመዝጋት የሚፈጸም የኢንዱስትሪ እርምጃ ነው፤ ፭/ “ሥራ ማቆም” ማለት ቁጥራቸው ከአንድ 5/ “Strike” means the slow-down of work by በላይ የሆኑ ሠራተኞች በኅብረት በመሆን any number of workers in reducing their normal out-put on their normal rate of የአሠሪና ሠራተኛን ክርክር በሚመለከት work or the temporary cessation of work ጉዳይ አሠሪያቸው ማናቸውንም ዓይነት by any number of workers acting in concert የሥራ ሁኔታን እንዲቀበል በግድ ጥቅምን in order to persuade their employer to ወይም የሚፈልጉትን ውጤት ለማግኘት accept certain labour conditions in ተጽዕኖ በማድረግ ከአሠሪው ፍላጎት ውጭ connection with a labour dispute or to ለጊዜው ከመደበኛው የሥራ መጠን influence the outcome of the dispute. መደበኛው የሥራ ውጤት እንዲቀንስ ሥራቸውን በማቀዝቀዝ ወይም ጨርሶ ባለመሥራት የሚወስዱት እርምጃ ነው፡፡

ምዕራፍ ሁለት CHAPTER TWO ስለሥራ ክርክር ችሎቶች LABOUR COURTS ፩፻፴፰. ስለሥራ ክርክር ችሎት መቋቋም 138. Establishment of Labour Divisions ፩/ በፌደራልና በክልል ፍርድ ቤቶች 1/ Labour divisions shall be established Coutrs, ደረጃ የስራ ክርክርን የሚዳኙ at Federal and Regional level. ችሎቶች ይደራጃሉ፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ The Ministry or the appropriate authority መሠረት የሚቋቋሙትን የሥራ shall submit proposals for the decision of ክርክር ችሎቶች ብዛት በጉዳዩ ላይ the appropriate authority on the number of labour divisions to be established in አግባብነት ያለው አካል እንዲወስን accordance with Sub-Article (1) of this ሚኒስትሩ ወይም አግባብ ያለው Article. ባለስልጣን ጥያቄ ያቀርባል፡፡ ፩፻፴፱. የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሥራ 139. Labour Division First Instance Court ክርክር ችሎት ፩/ የፌደራልና የክልል የመጀመሪያ ደረጃ 1/ The labour division of a Federal and ፍርድ ቤት የሥራ ክርክር ችሎት Regional First Instance Court shall have የሚከተሉትንና ሌሎች ተመሳሳይ የግል jurisdiction to settle and determine the የሥራ ክርክር ጉዳዮችን ተቀብሎ following and other similar individual የማየትና የመወሰን ሥልጣን ይኖረዋል:- labour disputes; ሀ) ከሥራ ማስወጣትን ጨምሮ ሌሎች a) disciplinary measures including dismissal; የዲስኘሊን እርምጃዎችን የሚመለከቱ ክሶች፤ ለ) የሥራ ውል መቋረጥ የሚመለከቱ b) claims related to the termination of ክሶች፤ employment contracts; th gA ፲፩ሺ፯፻፷፬ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11764 ሐ) የሥራ ሰዓትን፣ የተከፋይ ሂሣብን፣ c) claims related to hours of work, ፈቃድንና ዕረፍትን የሚመለከቱ remuneration, leaves and rest day; ክሶች፤ መ) የአገልግሎትና የስንብት ማስረጃ d) claims related to the issuance of certificate ሠርተፊኬት መስጠትን የሚመለከቱ of service and clearance ክሶች፣ ሠ) የጉዳት ካሣን፣ የደረጃ እድገት፣ e) claims pertaining to employment injury, ዝውውር፣ ስልጠናና የመሳሳሉትን transfer, promotion, training and other የሚመለከቱ ክሶች፣ similar issues;

ረ) በዚህ አዋጅ በሌላ አኳኋን f) Unless otherwise provided in this Proclamation, ካልተመለከተ በስተቀር በዚህ አዋጅ suits pertaining to violations provisions of this Proclamation. መሠረት የሚቀርብ ማናቸውም የጥፋትና ደንብ መተላለፍ ክሶች፡፡ ፪/ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሥራ 2/ The labour division of a Regional First Instance ክርክር ችሎት ጉዳይ በቀረበለት በ፷ Court shall render its decisions within 60 days from the date on which the suit is filed. ቀናት ውስጥ ውሣኔ መስጠት አለበት፡፡ ፫/ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሥራ 3/ The party who is aggrieved with the decision ክርክር ችሎት በሰጠው ውሣኔ ቅር of the first instance court may, within 30 የተሰኘ ወገን ውሣኔው በተሰጠው በ፴ days from the date on which the ቀናት ውስጥ ይግባኙን እንደ አግባቡ decision was delivered, lodge an appeal to የፌደራል ወይም የክልል የመጀመሪያ the labour division of the Federal or ደረጃ ፍርድ ቤት ይግባኝ ለሚሰማው Regional appellate court. ከፍተኛ ፍርድ ቤት የሥራ ክርክር ችሎት ማቅረብ ይችላል፡፡ ፩፻፵. የይግባኝ ሰሚ ፍርድ ቤት የሥራ ክርክር ችሎት 140. The Labour Division of Appellate Court ፩/ ከፌደራል ወይም ከክልል የመጀመሪያ 1/ The labour division of Appellate the Frist ደረጃ ፍርድ ቤት ይግባኝ የሚሰማ Instance Court shall have jurisdiction to hear የፌደራል ወይም የክልል ይግባኝ ፍርድ and decide on the following matters: ቤት የሥራ ክርክር ችሎት የሚከተሉትን ጉዳዮች ተቀብሎ የማየትና የመወሰን ሥልጣን ይኖረዋል:- ሀ) በአንቀጽ ፩፻፴፱ መሠረት እንደአግባቡ a) appeals submitted from the labour በፌደራል ወይም በክልል የመጀመሪያ division of the first instance courts in ደረጃ ፍርድ ቤት የሥራ ክርክር ችሎት accordance with Article 139 of this በተሰጡ ውሣኔዎች ላይ የሚቀርብለትን Proclamation; ይግባኝ፤ ለ) አንድን ጉዳይ ለማየት ያለውን b) objections on question of jurisdiction; ሥልጣን በመቃወም የሚቀርብ ይግባኝ፤ ሐ) በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፩፻፳፫ የማኅበርን c) appeals submitted against the refusal of ምዝገባ በመከልከል ሚኒስቴሩ ወይም the registration of an organization by the አግባብ ያለው ባለስልጣን የሚሰጠውን Ministry or Appropriate Authority in ውሣኔ በመቃወም የሚቀርብ ይግባኝ፤ accordance with Article 123 of this Proclamation;

th gA ፲፩ሺ፯፻፷፭ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11765 መ) በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፩፻፹(፩) d) appeals submitted by an employer who is መሠረት የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪ affected by the order of labour inspector የሰጠውን ትዕዛዝ በመቃወም in accordance with Article 180(1) of የሚቀርብ ይግባኝ፤ this Proclamation; ሠ) በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፳(፫) መሠረት e) appeals submitted against the decision of ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው the Minister or Appropriate authority in ባለስልጣን የሰጠውን ውሣኔ በመቃወም accordance with Article 20 (3) Article of የሚቀርብ ይግባኝ፤ this Proclamation; ረ) በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፩፻፳፪(፪) f) Request submitted by Minister or Appropriate መሠረት በሚኒስቴሩ ወይም አግባብ authority for the cancellation of the registration of an organization in accordance with Article ባለው ባለስልጣን የሚቀርበውን 122 (2) of this Proclamation. የማኅበር ስረዛ ጥያቄ፤ ‘’’ ሰ) በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፩፻፶፭ መሠረት g) Apples against the decision of the board on በአሠሪና ሠራተኛ ወሳኝ ቦርድ በተሰጠው question of law in accordance with Article ውሣኔ የሕግ ነጥብ ላይ የሚቀርብ 155 of this proclamation ይግባኝ፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ The decision of the appellate court on appeal መሠረት በይግባኝ የሚሰጠው ውሣኔ submitted under Sub-Article (1) of this Article የመጨረሻ ይሆናል፡፡ shall be final. ፫/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 3/ The labour division of the Federal or Regional ለተመለከቱት ጉዳዮች የፌደራል እና Appellate Court shall render its decision within 60 days from the date of the appeal lodged in የክልል ይግባኝ ሰሚ ፍርድ ቤት የሥራ accordance to Sub-Article (1) of this Article. ክርክር ችሎት ጉዳዩ በቀረበበት በ፷ ቀናት ውስጥ ውሣኔ መስጠት አለበት፡፡ ምዕራፍ ሦስት CHAPTER THREE የሥራ ክርክር በአማራጭ የግጭት መፍቻ ዘዴዎች ALTERNATIVE DISPUTE SETTLEMENT ስለሚታይበት ሁኔታ MECHANISM PERTAINING TO LABOUR ISSUES

፩፻፵፩. የማኅበራዊ ምክክር ስርዓት 141. Social Dialogue አሠሪና ሠራተኞች እንዲሁም ማኅበሮቻቸው Employers and workers or their respective በመካከላቸው የሚፈጠሩ አለመግባባቶችን associations may introduce social dialogue in ለመከላከልና ለመፍታት የማኅበራዊ ምክክር order to prevent and resolve labour disputes አሰራሮችን ተግባራዊ ሊያደርጉ ይችላሉ፡፡ amicably. ፩፻፵፪. አስማሚ ስለመመደብ 142. Assigning of Conciliator 1/ When a dispute in respect of matters ፩/ በአንቀጽ ፩፻፵፫ በተመለከቱት ጉዳዮች specified under Article 143 is brought to the ላይ በሚነሳ ክርክር ከተከራካሪ ወገኖች attention of the Ministry or the appropriate በአንደኛው አቤቱታ ሲቀርብ ሚኒስቴሩ Authority by either of the parties to the ወይም አግባብ ያለው ባለስልጣን dispute it shall assign a conciliator with a ጉዳዩን በማስማማት ለመጨረስ view to amicable settlement of the case. አስማሚ ይመድባል፡፡ ፪/ ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው 2/ The Ministry or the Appropriate Authority ባለስልጣን የሚመድበው አስማሚ may assign conciliators at the Federal, Regional and, when necessary, at the በፌደራል፤ በክልል እና እንደአስፈላጊነቱ Woreda levels. በወረዳ ደረጃ ሊሆን ይችላል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፷፮ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11766 ፩፻፵፫. የአስማሚ ተግባርና ኃላፊነት 143. Duty and Responsibility of Conciliator ፩/ በሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው 1/ A conciliator appointed by the Ministry or ባለስልጣን የሚመደበው አስማሚ ከዚህ the Appropriate Authority shall endeavor በታች የተመለከቱትንና ሌሎች ተመሣሣይ to bring about a negotiated settlement on የወል የሥራ ክርክር ጉዳዮች በማየትና the following and other similar collective ተከራካሪ ወገኖችን በማስማማት ፍጻሜ labour disputes: እንዲያገኙ ይጥራል:- a) issues of wages and other benefits ሀ) በሥራ ደንብ ወይም በኅብረት which are not determined by work ስምምነት ያልተወሰኑ የደመወዝና rules or collective agreements; ሌሎች ጥቅሞች አወሳሰን፤ b) establishment of new conditions of ለ) አዲስ የሥራ ሁኔታዎችን work; ስለመመሥረት፤ ሐ) የኅብረት ስምምነት ስለመፈራረም፣ c) the conclusion, amendment, duration and invalidation of collective agreements: ስለማሻሻል፣ ፀንቶ ስለሚቆይበት ጊዜና ስለሚፈርስበት ሁኔታ፤

መ) በዚህ አዋጅ፣ የኅብረት ስምምነት d) the interpretation of any provisions ወይም የሥራ ደንብ ድንጋጌዎች of this Proclamation, collective በሚመለከት ስለሚነሳ የትርጉም agreements or work rules; ክርክር፤ ሠ) ስለሠራተኛ አቀጣጠርና ደረጃ e) procedure of employment and promotion of workers; እድገት አሰጣጥ ሥርዓት፤ ረ) አጠቃላይ ሠራተኞችንና የድርጅቱን f) issues affecting workers in general ሕልውና የሚነኩ ጉዳዮች፤ and the very existence of the Undertaking; ሰ) ዕድገት፣ ዝውውርና ሥልጠናን g) suits related to procedures issued አስመልክቶ አሠሪው በሚያወጣቸው by the employer regarding የአፈጻጸም ስርዓቶች ላይ የሚቀርቡ promotion, transfer and training; ክሶች፤ h) Issues pertaining to reduction of ሸ) ስለሠራተኞች ቅነሳ ስርዓት፡፡ workers. ፪/ አስማሚው ማናቸውንም ተገቢ 2/ A conciliator shall endeavor to bring about መስለው የሚታዩትን ዘዴዎች ሥራ an amicable settlement by all means as he ላይ በማዋል ጉዳዩ ፍፃሜ considers appropriate. የሚያገኝበትን መንገድ ይሻል፡፡ ፫/ አስማሚው ለቀረበለት ጉዳይ በ፴ ቀናት 3/ When a conciliator fails to settle a labour ውስጥ መፍትሔ ለማስገኘት ካልቻለ dispute within 30 days, he shall report አስተያየቱን በማከል ለሚኒስቴሩ ወይም same to the competent authority together አግባብ ላለው ባለስልጣን ሪፖርት with his opinion, and shall serve copies of ያቀርባል፡፡የሪፖርቱን ግልባጭ ለተከራካሪ the report to the parties involved. Any one ወገኖች ይሰጣል፡፡ ከተከራካሪ ወገኖች of the parties may submit the matter, other than those indicated under Sub-Article (1) አንዱ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (a) of this Article to a Labour Relations (፩)(ሀ) ከተመለከተው በስተቀር ጉዳዩን Board. However, where the dispute under ለአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ ወሳኝ ቦርድ Sub-Article (1) (a) of this Article is related ሊያቀርብ ይችላል፡፡ ሆኖም በዚሁ ንዑስ to those undertakings stipulated under አንቀጽ (፩)(ሀ) የተመለከተው ክርክር

th gA ፲፩ሺ፯፻፷፯ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11767 በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፴፯(፪) Article 137(2) of this Proclamation, one of የተዘረዘሩትን ድርጅቶች የሚመለከት the parties may submit the case to an ከሆነ ከተከራካሪ ወገኖች አንዱ ጉዳዩን Adhoc Labour Relations Board. ለጊዜያዊ የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ ወሳኝ ቦርድ ሊያቀርብ ይችላል፡፡ ፩፻፵፬. ስለግልግል ዳኝነት እና ስለማስማማት 144. Conciliation and Arbitration ፩/ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፩፻፵፪ 1/ Notwithstanding the provisions of Article የተመለከተው ቢኖርም የሥራ ክርክር 142 of this Proclamation, parties to a ተካፋይ የሆኑ ወገኖች ጉዳያቸውን dispute may agree to submit their case to ራሳቸው በመረጡት የግልግል ዳኛ arbitrators or conciliators, of their own choice for settlement in accordance with the ወይም አስማሚ ለመጨረስ ከተስማሙ appropriate law. አግባብ ባለው ሕግ መሠረት ማንኛውንም ሦስተኛ ወገን ለመምረጥ አይከለከሉም፡፡ ፪/ ተከራካሪ ወገኖች በዚህ አንቀጽ 2/ If the parties fail to reach an agreement on ንዑስ አንቀጽ (፩) መሠረት the case submitted to conciliation under sub-article (1) of this Article or the party በመረጡት አስማሚ አማካኝነት aggrieved by the decision of the arbitration ስምምነት ላይ ለመድረስ ካልቻሉ may take the case to the Board or to the ወይም በግልግል ዳኛው ውሣኔ ቅር appropriate Court, as the case may be. የተሰኘ ወገን ጉዳዩን እንደአግባብነቱ ለቦርድ ወይም አግባብ ላለው ፍርድ ቤት ማቅረብ ይችላል፡፡ ምዕራፍ አራት CHAPTER FOUR የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ ወሳኝ ቦርድ THE LABOUR RELATIONS BOARD ፩፻፵፭. ስለቦርዱ መቋቋም 145. Establishment of the Board ፩/ በእያንዳንዱ ክልል እንደአስፈላጊነቱ 1/ One or more Permanent Labour Relations አንድ ወይም ከአንድ በላይ ቋሚ Board (hereinafter referred to as “Permanent የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ ወሳኝ ቦርድ Board”) may be established in each (ከዚህ በኋላ ቋሚ ቦርድ እየተባለ Regional State, as may be necessary. However, the ministry shall established የሚጠራ) ሊቋቋም ይችላል፡፡ ሆኖም Permanent Labour Relations Board to በፌደራል መንግስት ሥር የሚተዳደሩ entertain cases involving undertakings በአዲስ አበባ እና ድሬዳዋ ከተማ owned by the Federal Government which አስተዳደር የሚገኙ የልማት are situated in Addis Ababa and Dire Dawa ድርጅቶችን የወል የሥራ ክርክር city administration. የሚያዩና የሚወስኑ ቋሚ ቦርዶች በሚኒስትሩ ይቋቋማሉ፡፡ ፪/ በእያንዳንዱ ክልል በዚህ አዋጅ አንቀጽ 2/ Adhoc Labour Relations Board (hereinafter ፩፻፴፯ (፪) በተመለከቱት ድርጅቶች referred to as “ad hoc board”) may be በዚህ አዋጅ አንቀፅ ፩፻፵፫ (፩)(ሀ) ላይ established to hear and decide disputes that may arise on matters specified in Article 143 የሚነሳ ጉዳይን ለማየትና ለመወሰን (1) (a) and in undertakings referred to in ሥልጣን ያለው ጊዜያዊ የአሠሪና Article 137(2) of this Proclamation. ሠራተኛ ጉዳይ ወሳኝ ቦርድ Similarly, the Ministry shall estabilished (ከዚህ በኋላ ጊዜያዊ ቦርድ ተብሎ Adhoc Board when ever necessary to የሚጠራ) ሊቋቋም ይችላል፡፡ ሆኖም entertain cases involving undertakings

th gA ፲፩ሺ፯፻፷፰ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11768 እንደአስፈላጊነቱ በአዲስ አበባ እና owned by the Federal Government situated ድሬዳዋ ከተማ አስተዳድር የሚገኙና in Addis Ababa and Dire Dawa city በፌደራል መንግስት ሥር የሚተዳደሩ administration. ድርጅቶችን ጉዳይ የሚያስተናግድና የሚወስን ጊዜያዊ ቦርድ በሚኒስትሩ ይቋቋማል። ፫/ የሚቋቋመው እያንዳንዱ ቋሚ ወይም 3/ Every Permanent or Ad hoc Board shall be ጊዜያዊ ቦርድ በሚኒስትሩ ወይም established under the Ministry or አግባብ ባለው ባለስልጣን ሥር ይሆናል፡፡ Appropriate Authority. ፬/ የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፫) ድንጋጌ 4/ Notwithstanding to Sub-Article (3) of this Article as per sub article (1) and (2) of this ቢኖርም በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ article Ad Hoc and permanent boards (፩) እና (፪) የተመለከቱት በአዲስ አበባ assigned to hear and decide disputes in እና ድሬዳዋ ከተማ አስተዳድር ውስጥ respect of matters involving undertakings በፌደራል መንግስት ስር የሚተዳደሩ owned by the Federal Government located ድርጅቶችን ጉዳይ የሚያዩና የሚወስኑ in Addis Ababa and Dire Dawa city ቋሚ እና ጊዜያዊ ቦርዶች በሚኒስቴሩ administration shall be established and be ስር ይደራጃሉ፡፡ accountable to the Ministry. ፩፻፵፮. ስለቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርድ አባሎች 146. Composition of Permanent or Ad Hoc Board ፩/ ቦርዱ በሚኒስትሩ ወይም አግባብ 1/ A Permanent or Adhoc Board appointed by the ባለው ባለስልጣን የሚሰየሙ አንድ Ministry or Appropariate Authority shall ሰብሳቢ፤ ስለአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ comprises of a chair person, two members who ብቃትና ልምድ ያላቸው ሁለት have the knowledge and skill on labour matters, four members out of which two represent trade ባለሙያዎች፣ ከአሠሪ ማኅበራት unions and two represent employers’ የሚወከሉ ሁለት አባላት፤ ከሠራተኞች associations, and two alternate members one ማኅበራት የሚወከሉ ሁለት አባላት እና from each association. ከአሠሪዎችና ከሠራተኞች ማኅበራት የሚወከሉ አንድ አንድ ተተኪ አባላት ይኖሩታል፡፡ ፪/ የአሠሪ ተወካዮች የሚመረጡት የአሠሪን 2/ Employers Representatives shall be nominated ድምፅ በብዛት ከሚወክል from the most representative of Employers’ የአሠሪዎች ማኅበር ሲሆን፣ የሠራተኞች Associations and workers representatives ተወካዮች የሚመረጡት የሠራተኛን shall be appointed from the most ድምፅ በብዛት ከሚወክል የሠራተኞች representative of Trade Unions. ማኅበር ይሆናል፡፡

፫/ ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው 3/ The Ministry or the Appropriate Authority ባለስልጣን ለቦርዱ አንድ ፀሐፊ shall assign a secretary and such other necessary staff to the Board. እንዲሁም ሥራውን በሚገባ ለማስፈጸም የሚያስፈልጉትን ሌሎች ሠራተኞች ይመድባል፡፡ ፬/ የቦርዱ አባሎችና ተተኪ አባላት 4/ Members and alternate members of a board shall serve on part time basis without remuneration; በከፊል ጊዜ ያለ ደመወዝ provided, however, that the Ministry or the ያገለግላሉ፡፡ ሆኖም ሚኒስቴሩ ወይም appropriate Authority shall fix standard fees for አግባብ ያለው ባለስልጣን በቦርድ attendances at meetings of the board. ስብሰባ ለሚገኙበት ጊዜ አንድ ወጥ የሆነ አበል ሊወስንላቸው ይችላል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፷፱ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11769 ፭/ የቦርዱ አባሎችና ተተኪ አባሎች 5/ Members and alternate members of the board ለሦስት ዓመት የአገልግሎት ዘመን shall be appointed for a term of three years; ይመረጣሉ፡፡ ሆኖም የመጀመሪያ ምርጫ provided, however, that in making the initial አባላቱንና ተተኪ አባላቱን ፫ ቦታ appointments, the terms of one, two and three በመከፋፈል ለአንድ፣ ለሁለትና ለሦስት years, respectively, shall be specified so that ዓመት የአገልግሎት ዘመን ተለይተው in each subsequent year the terms of not more ይመረጣሉ፡፡ ይህም በመሆኑ በሚቀጥለው than one-third of the members and alternate በእያንዳንዱ ዓመት የአገልግሎት members then serving shall expire in anyone ዘመናቸው የሚያበቃው አባላትና ተተኪ calendar year. አባላት ቁጥር ከጠቅላላው አባላት አንድ ሦስተኛ አይበልጥም፡፡ ፮/ ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ያለው 6/ The Ministry or the Appropriate Authority ባለስልጣን የተሰጠውን ሥራ ችላ ያለ shall dismiss a member in case of neglect of ወይም በሥራ ላይ እያለ ሕገወጥ የሆነ duty or malpractice in office; and shall ሥራ ሲሰራ የተገኘን ማንኛውንም arrange for the appointment of a substitute for አባል እንዲሻርና ላልጨረሰው the remaining term. የአገልግሎት ዘመን በእርሱ እግር ሌላ እንዲተካ ለማድረግ ይችላል፡፡

፩፻፵፯. ስለቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርድ ስብሰባ 147. Meeting Procedures of Permanent or Ad Hoc ሥነሥርዓት Boards ፩/ ሰብሳቢው በሌለ ጊዜ ተጠባባቂ 1/ In the absence of the Chairperson another ሰብሳቢ ሆኖ እንዲሠራ ሰብሳቢው member of the Board designated by him as የመረጠው አንድ ሌላ የቦርድ አባል acting Chairperson, shall preside over the የቦርዱ ሰብሳቢ ይሆናል፡፡በሰብሳቢው meetings of the Board. Where no such የተመረጠ አባል ከሌለ በቦርዱ ውስጥ member is designated, the member of the የበለጠ የአገልግሎት ቅድሚያ ያለው Board who is senior in terms of his service shall act as a Chairperson. አባል ሰብሳቢ ሆኖ ይሠራል፡፡ ፪/ በማናቸውም የቦርዱ ስብሰባ አንድ 2/ In the absence of a member at any meeting of አባል ያልተገኘ እንደሆነ ሰብሳቢው the Board, the Chairperson may designate an alternate member to replace the absentee at በስብሰባው ባልተገኘ አባል እግር አንድ such meeting. Alternate member so ተተኪ አባል መተካት ይችላል፡፡ designated shall be deemed a member for the ተተኪው አባል ለተተካበት ስብሰባ meeting for which he is designated. እንደአባል ሆኖ ይቆጠራል፡፡ ፫/ በማናቸውም ስብሰባ ከአባሎቹ መካከል 3/ Four members of the Board shall constitute a አራቱ ከተገኙ ስብሰባው እንደተሟላ quorum at any meeting; provided, however, ይቆጠራል፡፡ ሆኖም በስብሰባው አሠሪና that a minimum of one member representing ሠራተኛን የሚወክል ቢያንስ አንድ the workers side and another member አንድ አባል መገኘት አለባቸው፡፡ representing the employers’ side shall be present. ፬/ የቦርዱ ውሣኔ የሚፀናው በስብሰባው 4/ Decision of the board shall be taken by a በተገኙ አባሎች ወይም በአብዛኛው majority vote of the members present. In case ድምፅ የተደገፈ እንደሆነ ነው፡፡ of a tie, the Chairperson shall have a casting ሆኖም ድምጹ እኩል ለእኩል vote. የተከፈለ እንደሆነ ሰብሳቢው ያለበት ወገን ወሳኝ ድምፅ ይኖረዋል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፸ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11770 ፭/ በእያንዳንዱ የቦርዱ ውሣኔ ላይ 5/ Each decision of the Board shall be signed by በስብሰባው ላይ የተገኙ አባሎች ሁሉ all members present. እንዲፈርሙበት ያስፈልጋል፡፡

፮/ የማናቸውም ስብሰባ ቃለጉባኤ በቦርዱ 6/ Minutes of meetings after approval by the ከፀደቀ በኋላ በቦርዱ ፀሐፊ ተመዝግቦ Board shall be certified by the secretary and shall thereafter constitute the official record of የዚያው ስብሰባ ሕጋዊ ሠነድ ይሆናል፡፡ the said meetings. ፩፻፵፰. ስለቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርዱ ሥልጣን 148. Powers of Permanent or Ad Hoc Board ፩/ ቋሚ ቦርዱ የሚከተለው ሥልጣን 1/ A Permanent Board shall have the following ይኖረዋል:- powers: a) to entertain collective labour disputes ሀ)በአንቀጽ ፩፻፵፫ (፩)(ሀ) ከተመለከተው except those in sub-article (1) (a) of Article በስተቀር ሌሎች የወል ሥራ ክርክሮች 143; conciliate the parties; issue orders and የማየት፣ ተከራካሪዎችን የማስታረቅ፣ render decisions; ትዕዛዝና ውሣኔ የመስጠት፤ b) to entertain and decide cases submitted to it ለ) በአንቀጽ ፩፻፵፫ (፩) (ሀ) ከተመለከተው by one of the disputing parties after the በስተቀር በአንቀጽ ፩፻፵፫ (፫) parties fail to reach an agreement in መሠረት ስምምነት ባልተደረሰባቸው accordance with sub- article(3) of Article ጉዳዮች ከተከራካሪ ወገኖች በአንዱ 143 of this Proclamation except on matters የሚቀርብ የወል ሥራ ክርክርን specified in sub-article (1) (a) Article 143 የማየት፤ of this Proclamation; ሐ) በአንቀጽ ፩፻፷፩ የተደነገጉትን c) to hear cases on prohibited actions referred የተከለከሉ ድርጊቶች በሚመለከት to in Article 161 of this Proclamation; የሚቀርብ ክስ የማየት፤ መ) ተግባሩን በሚያከናውንበት ጊዜ d) to require any person or organization to submit information and documents required አስፈላጊ የሆኑ ሠነዶችንና by it for the carrying out of its duties; መረጃዎችን ከማናቸውም ጉዳዩ ከሚመለከተው ሰው ወይም ድርጅት የመጠየቅ፤ e) to require parties and witnesses to appear at ሠ) ተከራካሪ ወገኖችና ምሥክሮች its hearings; እንዲቀርቡ ወይም የምስክርነት ቃላቸውን እንዲሰጡ የማድረግ፤

ረ) የመሀላ ስርዓቶችን ለማስፈጸም f) to administer oaths or take affirmations of persons appearing before it and ወይም በቦርዱ ፊት የሚቀርቡን examine any such persons after such an ሰዎች የማረጋገጫ ቃል የመቀበልና oath or affirmation; የሰጡትን የመሐላ ወይም የማረጋገጫ ቃል የመመርመር፤ ሰ) በማናቸውም የሥራ ቦታ ወይም g) to enter the premises of any working place or ድርጅት በሥራ ጊዜ በመግባት undertaking during working hours in order አስፈላጊ የሆኑ መረጃዎችን to obtain relevant information, hear የመሰብሰብና ምስክሮችን የመስማት witnesses or to require the submission of ወይም ሠነዶች እንዲቀርቡ documents or other articles for inspection የማድረግ ወይም በድርጅቱ ውስጥ from any person in the premises. በማናቸውም ሰው ይዞታ ስር የሚገኙ ሌሎች ዕቃዎችን የመመልከት፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፸፩ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11771 ፪/ ጊዜያዊ ቦርዱ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ 2/ An Ad hoc Board shall have the power to ፩፻፵፫ ንዑስ አንቀጽ (፩)(ሀ) ላይ entertain labour disputes on matters specified የሚነሱ የሥራ ክርክሮችን የማየት in sub-article l (a) of Article 143 of this ተከራካሪዎችን የማስታረቅ ትዕዛዝ Proclamation, to conciliate the parties and to ውሣኔ የመስጠት ሥልጣን ይኖረዋል፡፡ give orders and decisions. ፫/ አስቸኳይ ሁኔታ በሚፈጠርበት ጊዜ 3/ Except in cases of urgency the person in charge ካልሆነ በስተቀር በዚህ አንቀጽ ንዑስ of the premises or the undertaking shall be given reasonable advance notice before any አንቀጽ (፩)(ሰ) መሠረት ወደ ሥራ entry in accordance with sub-article 1(g) of this ቦታ ለመግባት በቅድሚያ ለድርጅቱ Article. ወይም ጉዳዩ ለሚመለከተው ሰው በቂ ማስጠንቀቂያ መስጠት ያስፈልጋል፡፡ ፬/ ቦርዱ የሚሰጣቸው ትዕዛዞችና ውሣኔዎች 4/ Orders and decisions handed down by a እንደማናቸውም የፍትሐብሔር ፍርድ permanent or Ad hoc Board shall be considered as any civil case decisions. ቤት ትዕዛዞችና ውሣኔዎች ይቆጠራሉ፡፡ ፩፻፵፱. ስለ ሥነ ሥርዓት ደንቦች 149. Rules of Procedure ቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርዱ ሥራውን A Permanent or an Ad hoc board may adopt its የሚመራበት የሥነ ሥርዓትና የመረጃ own rules of evidence and procedure. In the absence አቀራረብ ደንቦችን ያወጣል፡፡ ይህ of own procedure, the provisions of the Civil Procedure Code shall apply. በሌለበት ሁኔታ በፍትሐ ብሄር ሥነ ሥርዓት ህግ መሠረት ይመራል፡፡ 150. Hearings of cases ፩፻፶. ጉዳይ ስለመስማት ፩/ ቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርዱ ውሣኔ 1/ Before disposing the case, a Permanent or An ከመስጠቱ በፊት ተከራካሪ ወገኖችን adhoc Board shall summon the parties ጠርቶ ክርክራቸውን እንዲያቀርቡና concerned and provide them the opportunity to be heard. At least ten working days advance እንዲሰሙ ዕድል ይሰጣቸዋል፡፡ ጉዳዩ notice shall be given to the parties and the ስለሚሰማበት ቀን፣ ሰዓትና ሥፍራ summons shall specify the date, time and place ከአሥር የሥራ ቀናት ከማያንስ ጊዜ of the hearing. አስቀድሞ ለተከራካሪ ወገኖች የጽሑፍ ማስታወቂያ መስጠት አለበት፡፡ ፪/ ከተከራካሪ ወገኖች አንዱ ወይም ተገቢው 2/ If any of the parties or any other person ጥሪ የተደረገለት ማናቸውም ሰው በተባለው properly summoned fails to appear at the time and place, the Board may proceed with the ቦታና ሰዓት ካልቀረበ ቦርዱ ጉዳዩን hearing. If the failure to appear was not መስማቱን ሊቀጥል ይችላል፡፡ ሆኖም attributable to the person concerned, the ባለጉዳዩ ሊቀርብ ያልቻለው በራሱ ጥፋት Board shall grant that person another አለመሆኑ ሲታወቅ ቦርዱ ዘንድ opportunity to appear before it. እንዲቀርብ ሁለተኛ ዕድል መስጠት አለበት፡፡

፫/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፪) 3/ No appeal may be lodged solely against the መሠረት ቦርዱ የሚሰጣቸው ውሣኔዎች Board’s ruling in accordance with sub-article (2) of this Article. ላይ ብቻ ይግባኝ መጠየቅ አይቻልም፡፡ ፬/ ቦርዱ በቂ በሆነ ምክንያት ጉዳዩን 4/ All deliberations of the Board shall be public በዝግ ችሎት እንዲታይ ካልወሰነ unless the Board, for good cause, decides በስተቀር ቦርዱ ማናቸውንም ጉዳይ otherwise. በግልጽ ያስችላል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፸፪ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11772 ፭/ ቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርዱ በማናቸውም 5/ A Permanent or an Ad hoc board shall not be ፍርድ ቤቶች በሚሠራባቸው የሥነ bound by the rules of evidence and procedure ሥርዓት እና የመረጃ አቀራረብ ደንቦች applicable to Courts of law and may apply ሳይወሰን የተሻለ መስሎ የሚታየውን any method as it thinks fit. ማናቸውም ዘዴ ሊጠቀም ይችላል፡፡ ፮/ የሠራተኛ ማኅበራት፣ የአሠሪዎች 6/ Trade Unions, employers’ Associations and other parties summoned to appear at a hearing ማኅበራትና ሌሎች እንዲቀርቡ ጥሪ may be represented by their duly authorized የተደረገላቸው ወገኖች በማኅበር representatives or legal counsel. The Board መሪዎቻቸው ወይም በሕግ ጠበቆቻቸው may limit the number of such representatives አማካኝነት ሊቀርቡ ይችላሉ፡፡ ቦርዱ who may actively participate in a hearing on behalf of any party. በአንዱ ወገን በኩል ቀርበው በዋና ተካፋይነት የሚከራከሩትን ወኪሎች ቁጥር ለመወሰን ይችላል፡፡ ፩፻፶፩. ጉዳዩ የሚታይበት ሁኔታ 151. Consideration of Matters ፩/ ቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርዱ የቀረበለትን 1/ The permanent or the Ad Hoc Board shall የሥራ ክርክር በስምምነት ለመጨረስ exert all possible effort to settle the disputes የተቻለውን ሁሉ ማድረግ አለበት፡፡ before it amicably, and to this end it shall ለዚሁም ዓላማ አስፈላጊ መስሎ employ and make use of all conciliatory የታየውን ማናቸውም የማስማሚያ ዘዴ means as it deems appropriate. ሊጠቀም ይችላል፡፡ ፪/ አስፈላጊ ሆኖ በሚገኝበት ጊዜ ቦርዱ 2/ The Board may, in appropriate ጉዳዩ በቀጥታ በሚመለከታቸው circumstances, consider not only the ወገኖች ጥቅም ብቻ ሳይወሰን interests of the parties before it but also the ተከራካሪዎቹ የሚገኙበትን ሕብረተሰብ interest of the community of which they belong and may in such circumstances call ጥቅም ግንዛቤ ውስጥ ለማስገባትና up on the Government to intervene as an ለዚህም እንዲረዳ መንግሥት impartial advisor. ገለልተኛ አማካሪ ሆኖ ጣልቃ እንዲገባ ለማድረግ ይችላል፡፡

፫/ ቋሚ ወይም የጊዜያዊ ቦርዱ 3/ In arriving at decision, the Permanent or Ad ማንኛውንም ውሣኔ በሚሰጥበት ጊዜ Hoc Board shall take into account the main ሌሎች ፍርድ ቤቶች የሚመሩበትን merit of the case, and need not follow strictly the principles of substantive law የሕግ መሠረታዊ ደንቦችን በቀጥታ followed by Civil Courts. ሳይከተል የቀረበለት ክርክር በተለይ የተመሠረተበትን ዋና ጉዳይ ብቻ አይቶ ሊወስን ይችላል፡፡ ፩፻፶፪. ስለ ውሣኔ አሰጣጥ 152. Decisions ፩/ ቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርዱ ጉዳዩ በቀረበለት 1/ A Permanent or An ad hoc Board shall give በ፴ ቀናት ውስጥ ውሣኔ ይሰጣል፡፡ render a decision within 30 days from the date when the claim is filed. ፪/ የቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርዱ ውሣኔዎች 2/ Decisions of a Permanent or an Ad hoc Board ሁሉ በጽሑፍ ሆነው በተስማሙት shall be made in writing and signed by the አባሎች ይፈረማሉ፡፡ እንዲሁም የተለዩ Board members who concur therein. አስተያየቶችም ካሉ በጽሑፍ ሆነው Dissenting opinions, if any, shall also be የተለየውን አስተያየት በሰጠው አካል made in writing and signed by the dissenting member. ይፈረማሉ፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፸፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11773 ፫/ ማናቸውም የቦርድ ውሣኔ በሚሰጥበት 3/ In every decision of a Board the decision shall ጊዜ የፍርዱ ሀተታ የሚከተሉትን contain the following: ጉዳዩች መያዝ አለበት:- ሀ) ለውሣኔ የቀረበለትን ጭብጥ ወይም a) The issue or dispute identified for decision; ክርክር፤ ለ) ክርክሩ በሚሰማበት ጊዜ ቦርዱ b) The relevant testimony and evidence የቀረቡለትን አግባብነት ያላቸውን recorded together with their sources in the መረጃዎችና የሰማቸውን የምስክሮች course of the proceedings; ቃል ፍሬ ነገርና የተገኙበትን ምንጭ፤ ሐ) ቦርዱ አንድ ሃሣብ ላይ እንዲደርስ c) The findings of the B o a r d and the ያበቁትን ፍሬ ነገሮችንና evaluation of the evidence which led the ያመዛዘናቸውን ጉዳዮች፤ Board to make such findings;

መ) ለእያንዳንዱ ጭብጥ ወይም d) The disposition of each issue or dispute; ክርክር የሰጠውን ውሳኔ፤ e) The action to be taken on the basis of such ሠ) በሰጠውም ውሣኔ መሠረት decision. ሊወሰዱ የሚገባቸውን እርምጃዎች፡፡ ፬/ የቦርዱ ውሣኔ ግልባጭ ውሳኔው 4/ A copy of the decision of the Board shall be በተሰጠ በ፭ ቀናት ውስጥ ለተከራካሪ served to the parties concerned within five ወገኖች መሰጠት አለበት፡፡ days from the date of the decision. ፩፻፶፫. ስለውሣኔዎች ተፈፃሚነት 153. Effects of Decisions ፩/ የዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፶፭ ድንጋጌ 1) Without prejudice to Article 155 of this እንደተጠበቀ ሆኖ የእያንዳንዱ ቋሚ Proclamation, any decision of a Permanent or ወይም ጊዜያዊ ቦርድ ውሣኔ በይግባኝ an Ad hoc Board shall have an immediate effect. ሰሚ አካል ካልታገደ በስተቀር ወዲያውኑ ተፈፃሚነት ይኖረዋል፡፡ ፪/ ቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርዱ የሚሰጣቸው 2) Where the decision of a Permanent or an Ad ውሣኔዎች የሥራ ሁኔታዎችን የሚመለከቱ hoc Board relates to working conditions, it ሲሆኑ ጉዳዩ በሚመለከታቸው አሠሪና shall be considered as the terms of the ሠራተኛ መካከል እንደ ሥራ ውል contract of employment between the የሚቆጠሩ ሲሆን በዚሁ መሠረት ሥራ employer and the worker, to whom it applies, ላይ ሊውሉ የሚገባቸው የሥራ ቅጥሩ and the contract shall be adjusted accordingly. ደንብና ሁኔታዎችና የስራ ውሉ በውሣኔው መሠረት መስተካከል ይኖርባቸዋል፡፡ ፩፻፶፬. በፍሬ ነገር ላይ ቦርድ ስለሚሰጣቸው ውሣኔዎች 154. Finality of Board’s Findings of Fact ቦርዱ በክርክር ሂደት ያረጋገጣቸው All findings of facts made by a Board shall be ፍሬ ነገሮች ሁሉ የመጨረሻና ክርክር final and conclusive. የማይነሳባቸው ይሆናሉ፡፡ ፩፻፶፭. ስለ ይግባኝ 155. Appeal ፩/ በማናቸውም የሥራ ክርክር የቋሚ 1/ In any labour dispute an appeal may be taken ወይም ጊዜያዊ ቦርዱ ውሣኔ በሕግ to the High Court by an aggrieved party on አተረጓጐም ስህተት ምክንያት ውሣኔው questions of law, within 30 days after the ተዛብቷል በሚል ቅር የተሰኘ ወገን decision has been served to the parties. ለከፍተኛ ፍርድ ቤት የሥራ ክርክር th gA ፲፩ሺ፯፻፸፬ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11774

ችሎት ይግባኝ ሊጠይቅ ይችላል፡፡ ይግባኙም የሚጠየቀው የቦርዱ ውሣኔ ለተከራካሪ ወገኖች ከተሰጠ ጊዜ ጀምሮ በ፴ ቀናት ውስጥ መሆን አለበት፡፡ ፪/ ከፍተኛ ፍርድ ቤቱ የቦርዱን ውሣኔ 2/ The High Court shall have the power to መርምሮ የማጽናት፤ የመሻር ወይም affirm, reverse or modify the decision of the የማሻሻል ሥልጣን ይኖረዋል፡፡ Board. ፫/ ከፍተኛ ፍርድ ቤቱ የቀረበለትን 3/ The High Court shall render its decision ይግባኝ ጉዳዩ በቀረበ በ፴ ቀናት within 30 days from the date on which the ውስጥ ውሣኔ መስጠት አለበት፡፡ appeal is submitted to it. ፩፻፶፮. በቋሚ ወይም በጊዜያዊ ቦርዱ ላይ 156. Offences against Permanent or Ad Hoc Board ስለሚፈጸሙ ወንጀሎች ፩/ቦርዱማናቸውንም ጉዳይ በሚመረምርበት፣ 1/ Whosever in the course of a board inquiry, በሚሰማበት ወይም በሚያካሂድበት ጊዜ proceeding or hearing in any manner disturbs በማናቸውም አኳኋን ሥራውን deliberations shall be punishable with simple እንዳያከናውን በማሰናከል ሁከት የፈጠረ imprisonment not exceeding six months or ማናቸውም ሰው እስከ ፮ ወር ሊደርስ with fine not exceeding Birr 1000. በሚችል እሥራት ወይም እስከ ብር ፩ሺ ሊደርስ በሚችል የገንዘብ መቀጫ ይቀጣል፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ Where the offence described in sub-article የተመለከተው ድርጊት የተፈጸመው (1) of this Article is not committed openly በግልጽ ካልሆነ ወይም ከችሎት ውጭ or out of court session, the punishment, except የሆነ እንደሆነ አድራጎቱ ከባድ in more serious cases, shall be a fine not የወንጀል ጠባይ የማያሳይ ከሆነ እስከ exceeding Birr 500. ብር ፭፻ ሊደርስ በሚችል የገንዘብ መቀጫ ያስቀጣል፡፡ ፫/ በወንጀል ሕጉ አንቀጽ ፬፵፱ 3/ Proceedings of the Board shall be considered የተጠቀሰውን ለማሟላት ቦርዱ quasi-judicial proceedings and the Board a የሚያካሂደው የጉዳይ መስማት ተግባር competent judicial tribunal for the purpose of የፍርድ ቤት ነክነት ያለው ቦርዱም Article 449 of the Criminal Code, and violations thereof shall be punishable as የፍርድ ቤት ሥልጣን እንዳለው provided there under. ተቆጥሮ በቦርዱ ላይ ወንጀል የፈጸመ ማናቸውም ሰው በተጠቀሰው አንቀጽ የተመለከተው ቅጣት ይወሰንበታል፡፡

፬/ ቦርዱ በዚህ አንቀጽ የተዘረዘሩትን 4/ The Board may punish any person who committed ወንጀሎች በፈጸመ በማንኛውም ሰው any offence described in this Article. ላይ ቅጣት ሊወስን ይችላል፡፡ ፩፻፶፯. ዓመታዊ ሪፖርት 157. Annual Report ቋሚ ወይም ጊዜያዊ ቦርዱ የሥራ A Permanent or an A dhoc board shall have the ክንውኑን የሚያሳይ ዓመታዊ ሪፖርት responsibility to submit to the Minister or ለሚኒስትሩ ወይም አግባብ ላለው competent authority annual report of its ባለስልጣን የማቅረብ ኃላፊነት አለበት፡፡ activities. th gA ፲፩ሺ፯፻፸፭ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11775 ምዕራፍ አምስት CHAPTER FIVE ስለሥራ ማቆምና ስለሥራ መዝጋት STRIKE AND LOCK-OUT ፩፻፶፰. ጠቅላላ 158. General ፩/ ሠራተኞች በዚህ አዋጅ በተመለከተው 1/ Workers shall have the right to strike to መሠረት ጥቅማቸውን ለማስጠበቅ protect their interests in the manner የሥራ ማቆም እርምጃ የመውሰድ prescribed in this Proclamation. መብት አላቸው፡፡ ፪/ አሠሪዎች በዚህ አዋጅ በተመለከተው 2/ Employers shall have the right to lock-out in the መሠረት የሥራ መዝጋት እርምጃ manner prescribed in this Proclamation. የመውሰድ መብት አላቸው፡፡ ፫/ የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) እና 3/ The provisions of sub-articles (1) and (2) of (፪) ድንጋጌዎች በዚህ አዋጅ አንቀጽ this Article shall not apply to workers and ፩፻፴፯ (፪) ለተመለከቱት ድርጅቶች employers of undertakings referred to in ሠራተኞችና አሠሪዎች ተፈፃሚ Article 137(2) of this Proclamation. አይሆኑም፡፡ ፩፻፶፱. መሟላት ያለባቸው ሁኔታዎች 159. Conditions to be Fulfi1led በከፊልም ሆነ በሙሉ የሥራ ማቆም ወይም Prior to initiating a strike or lock-out partially or የሥራ መዝጋት እርምጃ ከመወሰዱ በፊት:- wholly the following steps shall be taken: ፩/ ለሥራ ማቆም ወይም ለሥራ መዝጋት 1/ The party initiating a strike or lock-out shall ምክንያት የሆኑትን ሁኔታዎች በመግለጽ give advance notice to the other party በቅድሚያ ማስጠንቀቂያ ለሌላኛው ወገን indicating its reasons for taking the said መስጠት አለበት፡፡ action.

፪/ በአሠሪና ሠራተኛ መካከል ያለውን 2/ Both parties shall make every effort to solve የሥራ ክርክር በስምምነት ለመጨረስ and settle their labour dispute in a mutually amicably manner. ሁለቱም ወገኖች ጥረት ማደረግ አለባቸው፡፡ ፫/ በሠራተኞች የሚወሰድ የሥራ ማቆም 3/ The strike to be taken by the workers shall እርምጃ ጉዳዩ ከሚመለከታቸው have to be supported by simple majority of የሠራተኛው ማኅበር አባላት ቢያንስ the workers concerned in a meeting in which at least two-third of the members of the trade ሁለት ሦስኛው በተገኙበት በአብላጫ union were present. ድምፅ የተደገፈ መሆኑ መረጋገጥ አለበት፡፡ ፬/ የድርጅቱ የደኅንነት መመሪያዎችና 4/ Measures shall be taken to ensure the የአደጋ መከላከያ ዘዴዎች በአሠሪውና observance, by employers and workers, of safety regulations and accident prevention በሠራተኛው እንዲጠበቁ እርምጃዎችን procedures in the undertaking. መውሰድ ያስፈልጋል፡፡ ፩፻፷. የማስጠንቀቂያ አሰጣጥ ሥርዓት 160. Procedure for Notice ፩/ በአንቀጽ ፩፻፶፱ (፩) መሠረት እርምጃ 1/ The notice under Article 159(1) of this የሚወስደው ወገን ማስጠንቀቂያ Proclamation shall be given by the party የሚሰጠው ጉዳዩ ለሚመለከተው ሌላው initiating a strike or lock-out to the other ወገን እንደነገሩ ሁኔታ ለሚኒስቴሩ ወይም party, and to the Ministry or the appropriate አግባብ ላለው ባለስልጣን አካል ይሆናል፡፡ Authority. th gA ፲፩ሺ፯፻፸፮ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11776 ፪/ በንዑስ አንቀጽ (፩) የተጠቀሰው 2/ The notice specified in sub-article (1) of this ማስጠንቀቂያ እርምጃ ከመወሰዱ ከ፲ Article shall be served 10 days in advance of ቀን በፊት ይሰጣል፡፡ taking action. ፩፻፷፩. የተከለከሉ ድርጊቶች 161. Prohibited Acts ፩/ በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፷ (፩) 1/ Without prejudice to the provision of of የተመለከተው እንደተጠበቀ ሆኖ የሥራ Article 160 (1) of this Proclamation, a strike ክርክር ለአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ ወሳኝ or lock-out shall be unlawful if initiated ቦርድ ወይም ለፍርድ ቤት ከቀረበ በኋላ after a dispute has been referred to a Board ቦርዱ ትዕዛዝ ወይም ውሣኔ ሳይሰጥበት or to a Court and 30 days have not elapsed ፴ ቀን ከማለፉ በፊት ወይም ፍርድ ቤቱ before any order or decision is given by the B oard or the prescribed period has elapsed ውሣኔ ሳይሰጥበት በሕግ የተወሰነው before the Court has given decision. የጊዜ ገደብ ከማለፉ በፊት የተደረገ ሥራ ማቆም ወይም ሥራ መዝጋት ሕገወጥ ነው፡፡

፪/ ቦርዱ ወይም ፍርድ ቤቱ የሥራ ክርክርን 2/ It shall be unlawful to resist or unduly delay ጉዳይ በሙሉ ወይም በከፊል ለመጨረስ the execution of an order or a decision of a ያሳለፈውን ትዕዛዝ ወይም ውሣኔ Board or Court disposing, in whole or in በእምቢተኝነት አለመቀበል፣ ወይም ከዚህ part, a labour dispute or to take or continue ትዕዛዝ ወይም ውሣኔ ጋር በሚፃረር to strike or to lock-out in protest to such አኳኋን የሥራ ማቆም ወይም የሥራ order or decision of the board or court; መዝጋት እርምጃ መውሰድ ወይም provided, however, that the strike or lock- out shall not be unlawful if initiated in order መቀጠል ወይም አላግባብ የቦርዱን to ensure compliance with such order or ወይም የፍርድ ቤቱን ትዕዛዝ ወይም decision. ውሣኔ ሳይፈጽሙ ማዘግየት ሕገወጥ ተግባር ነው፡፡ ሆኖም የተወሰደው እርምጃ ቦርዱ ወይም ፍርድ ቤት ካሳለፈው ትእዛዝ ወይም ውሣኔ ጋር በሚፃረር ሁኔታ ሳይሆን የተፈረደበት ወገን ትዕዛዙን ወይም ውሣኔውን በሥራ ላይ እንዲያውል ለማስገደድ ከሆነ አድራጎቱ ሕገወጥ ወይም የተከለከለ አይሆንም፡፡ ፫/ የሥራ መዝጋቱን ወይም የሥራ ማቆሙን 3/ It is prohibited to conduct strike or lock-out እርምጃ ከአመፅ፣ ከግዙፋዊ ኃይልና ዛቻ accompanied by violence, threats of ወይም በግልጽና በድብቅ ሕገወጥ ከሆነ physical force or with any act which is አድራጎት ጋር መፈጸም የተከለከለ ነው፡፡ illegal. ምዕራፍ ስድስት CHAPTER SIX ስለክፍያ FEES ፩፻፷፪. ከክፍያ ነፃ ስለመሆን 162. Exemption from Fees ፩/ በአንቀጽ ፩፻፵፪ እና ፩፻፵፰ መሠረት 1/ No service fees shall be levied in respect of cases submitted to conciliation and to a በማንኛውም ሠራተኛ ወይም Labour Relations Board by any worker or የሠራተኞች ማኅበር ወይም አሠሪ Trade Union, employer or Employers’ ወይም የአሠሪዎች ማኅበር ለአስማሚና associations in accordance with Articles 142 ለአሠሪና ሠራተኛ ወሳኝ ቦርድ and 148 of this Proclamation. የሚቀርቡ የሥራ ክርክሮችን ከክፍያ ነፃ ናቸው፡፡

th gA ፲፩ሺ፯፻፸፯ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11777 ፪/ ማንኛውም ሠራተኛ ወይም 2/ No court fees shall be levied in respect of የሠራተኞች ማኀበር ለፍርድ ቤት labour cases submitted to courts by any የሚያቀርበው የሥራ ክርክር ጉዳይ worker or trade union. ከዳኝነት ክፍያ ነፃ ነው፡፡ ክፍል አሥር PART TEN የይርጋ ጊዜና የዕዳ ጥያቄ ቅድሚያ PERIOD OF LIMITATION AND PRIORITY OF CLAIMS ምዕራፍ አንድ CHAPTER ONE የመብት ጥያቄ ስለሚቀርብበት የጊዜ ገደብ PERIOD OF LIMITATION ፩፻፷፫. የይርጋ ጊዜ 163. Period of Limitation ፩/ በቅጥር ላይ ከተመሰረተ ግንኙነት 1/ Unless a specific time limit is provided in የመነጨ ማንኛውም ክስ የጊዜ ገደቡ this Proclamation or other relevant laws, an በዚህ አዋጅ ወይም አግባብ ባለው ሌላ action arising from an employment ሕግ በሌላ አኳኋን ካልተወሰነ በስተቀር relationship shall be barred after one year የመብቱን ጥያቄ ለማቅረብ ከሚቻልበት from the date on which the right becomes ቀን ጀምሮ እስከ ፩ ዓመት ድረስ exercisable. ካልቀረበ በይርጋ ይታገዳል፡፡ ፪/ ሠራተኛው የሥራ ውሉ ከሕግ ውጭ 2/ Any claim by a worker to be reinstated shall ተቋርጦብኛል በማለት ወደ ሥራው be barred after three months from the date of ለመመለስ የሚያቀርበው ክስ ውሉ termination of the contract of employment. በተቋረጠ በ፫ ወር ጊዜ ውስጥ ካልቀረበ በይርጋ ይታገዳል፡፡ ፫/ ሠራተኛው የሚያቀርበው የደመወዝ፣ 3/ Claim by a worker for payment of wage, የትርፍ ሰዓትና የሌሎች ክፍያዎች over time or any other payment shall be ጥያቄ መጠየቅ ከሚገባው ጊዜ ጀምሮ barred after six months from the date it እስከ ፮ ወር ባለው ጊዜ ውስጥ becomes due. ካልቀረበ በይርጋ ይታገዳል፡፡ ፬/ የሥራ ውል በመቋረጡ ምክንያት 4/ Any claim by a worker or employer for any payment arising from termination of በሠራተኛውም ሆነ በአሠሪው employment contract shall be barred unless an የሚቀርብ ማንኛውም የክፍያ ጥያቄ action is brought within six months from the የሥራ ውሉ በተቋረጠ በ፮ ወር ጊዜ date of termination of the contract of ውስጥ ካልቀረበ በይርጋ ይታገዳል፡፡ employment. ፭/ በዚህ አዋጅ ድንጋጌዎች ባልተሸፈነ 5/ The relevant law shall be applicable to the የይርጋ ጉዳይ ላይ አግባብ ያለው ሕግ period of limitation which is not covered ተፈፃሚነት ይኖረዋል፡፡ under this Proclamation. ፩፻፷፬. የይርጋ ጊዜ አቆጣጠር 164. Calculation of Period of Limitation ፩/ በዚህ አዋጅ በተለየ አኳኋን ካልተገለጸ 1/ Unless otherwise specifically provided for in በስተቀር የይርጋ ጊዜ መቆጠር this Proclamation, the period of limitation የሚጀምረው በመብቱ ለመጠቀም shall begin to run from the date following ከሚቻልበት ቀን ቀጥሎ ካለው ቀን the date when the right may be exercised. ጀምሮ ነው፡፡

፪/ የይርጋ ጊዜው የመጨረሻው ቀን 2/ Whenever the last date of a period of በሥራ ቀን ላይ ያልዋለ እንደሆነ limitation falls on a non- working, it shall expire on the following working day. በሚቀጥለው የሥራ ቀን ይሆናል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፸፰ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11778 ፩፻፷፭. የይርጋ ጊዜ መቋረጥ 165. Interruption of a Period of Limitation የይርጋ ጊዜ በሚከተሉት ሁኔታዎች A Period of limitation shall be interrupted by: ይቋረጣል:- 1/ Any action taken before an authority ፩/ የሥራ ክርክርን ለሚወስን ባለሥልጣን responsible for the determination of labour ክስ ቀርቦ የመጨረሻ ውሣኔ disputes until a final decision is given; እስከሚሰጥበት ቀን ድረስ፤ ፪/ የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅን 2/ Any action taken before the competent authority responsible for the enforcement በሥራ ላይ ለማዋልና ለማስፈጸም and implementation of this Proclamation ኃላፊነት ለተሰጠው ባለሥልጣን until a final decision is given in writing; አቤቱታ ቀርቦ የመጨረሻ ውሣኔ በጽሑፍ እስከሚሰጥበት ቀን ድረስ፤ ፫/ በይርጋ ጊዜ ተጠያቂ የሆነው ወገን 3/ The written admission of the other party as to የሌላውን መብት በጽሑፍ ሲያውቅለት the validity of claim’; provided, however, ወይም በከፊል ሲፈጽምለት፤ ሆኖም that a period of limitation interrupted on such ground may not be interrupted for more than በዚህ ምክንያት የይርጋ ጊዜው three times in the aggregate. የተቋረጠ የመብት ጥያቄ በአጠቃላይ ከ፫ ጊዜ በላይ ሊቋረጥ አይችልም፡፡ ፩፻፷፮. የይርጋ መብትን ስለመተው 166. Waiver of Limitation ማንኛውም ወገን የይርጋው ጊዜ ካለፈ Any party may waive his right to raise a period በኋላ የይርጋ ጊዜን እንደመቃወሚያ of limitation as a defense; provided, however, አድርጎ ለማንሳት ያለውን መብት ሊተው that a waiver of such right made before the date ይችላል፡፡ ሆኖም የይርጋው ጊዜ ከማለቁ of expiry of the period of limitation shall have በፊት የሚደረግ የይርጋ መብት መተው no effect. ውጤት አይኖረውም፡፡ ፩፻፷፯. ኃላፊነት የተሰጠው አካል ስላለው ሥልጣን 167. Discretion of the Competent Authority

፩/ የሥራ ክርክርን የሚወስነው ባለሥልጣን 1/ The organ responsible for the determination of labour disputes may accept an action after ክሱ ከአቅም በላይ በሆነ ምክንያት the expiry of a period of limitation if it መዘግየቱን ካረጋገጠ በይርጋ ascertains that the delay is due to force የታገደውን ክስ መቀበል ይችላል፡፡ majeure; provided, however, that such ሆኖም ከአቅም በላይ የሆነው ምክንያት ground shall not be acceptable unless the በተወገደ በ፲ ቀን ውስጥ ክሱ ካልቀረበ action is brought within ten days from the ተቀባይነት አይኖረውም፡፡ date the force majeure ceases to exist. ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ Without affecting the generality of the የተመለከተው ጠቅላላ ድንጋጌ provisions of sub-article (1) of this Article, እንደተጠበቀ ሆኖ የሚከተሉት በይርጋ the following shall be considered as የታገደውን ክስ ለመቀበል በቂ force majeure for disregarding a period of limitation: ምክንያት ይሆናሉ:- a) Illness of the worker; ሀ) የሠራተኛው መታመም፤ b) Transfer of the worker to a place out of ለ) የሠራተኛው በትዕዛዝ ከመደበኛ his residence in fulfillment of job tasks; የመኖሪያ ሥፍራው ውጭ መዛወር፤ ሐ) የሠራተኛው በብሔራዊ ጥሪ ላይ c) Call of the worker for national service. መገኘት፡፡ \\ th gA ፲፩ሺ፯፻፸፱ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11779 ምዕራፍ ሁለት CHAPTER TWO የዕዳ ክፍያ ቅድሚያ PRIORITY OF CLAIMS ፩፻፷፰. በቅድሚያ የመክፈል መብት 168. Priority over other Debts በቅጥር ላይ ከተመሠረተ ግንኙነት Any claim by a worker e m a n a t i n g from የሚመነጭ ማንኛውም የሠራተኛ የክፍያ employment relations shall have priority over ጥያቄ ከማናቸውም የክፍያ ወይም የዕዳ other payments or debts. ጥያቄ ቅድሚያ ይኖረዋል፡፡ ፩፻፷፱. የዕዳ አከፋፈል ሥነ-ሥርዓት 169. Procedure of Payment of Claims ፩/ ማንኛውም ድርጅት በሚፈርስበት ጊዜ 1/ In the event that the under taking is ፍርድ አስፈጻሚዎች ወይም ፍርድ liquidated, execution officers or other እንዲያስፈጽሙ በሕግ ወይም በፍርድ ቤት persons authorized by law or the Court to ሥልጣን የተሰጣቸው አካሎች በአንቀጽ execute such liquidations hall have the duty ፩፻፷፰ የተመለከቱትን የዕዳ ጥያቄዎች to pay the claims referred to in Article 168 አግባብ ባለው ባለሥልጣን ውሣኔ of this Proclamation with in thirty days ከተሰጣቸው ቀን ጀምሮ በ፴ ቀን ውስጥ following the decision of the competent እንዲከፈሉ የማድረግ ግዴታ አለባቸው፡፡ authority. ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ Where the claims are not satisfied within the time በተጠቀሰው የጊዜ ገደብ ውስጥ limit set forth in sub-article (1) of this Article due to በገንዘብ ማጣት ምክንያት ዕዳዎቹ lack of asset, they shall be paid as soon as the necessary resource are available. ሊከፈሉ ያልቻሉ እንደሆነ ገንዘብ እንደተገኘ ወዲያውኑ ይከፈላሉ፡፡ ፩፻፸. በራሳቸው ቤት የሚሰሩ ሠራተኞች 170. Lien of Home Workers ያመረቷቸውን ዕቃዎች በዕዳ ለመያዝ ስላላቸው መብት በራሳቸው ቤት የሚሠሩ ሠራተኞች ድርጅቱ Where an under taking is liquidated or ceases to በሚፈርስበት ወይም በሚዘጋበት ጊዜ operate, home workers may exercise alien on ከአሠሪው ከሚፈልጉት ዕዳ ጋር ተመጣጣኝ goods in their possession that they have የሆነ በእጃቸው የሚገኙ ያመረቷቸውን produced for the under taking and such lien ዕቃዎች በዕዳ ሊይዙ ይችላሉ፡፡ ይህ እርምጃ shall be of equal value with their claims. Such በአንቀጽ ፩፻፷፰ የተመለከተውን መብት measure shall be deemed an action taken to ለማስጠበቅ እንደተደረገ ሆኖ ይቆጠራል፡፡ enforce the right provided for in Article168 of this Proclamation. ክፍል አሥራ አንድ PART ELEVEN የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅ አፈጻጸም Enforcement of Labour law ምዕራፍ አንድ CHAPTER ONE የአሠሪና ሠራተኛ አስተዳደር Labour Administration ፩፻፸፩. የሚኒስትሩ ሥልጣን 171. Powers of the Ministry ፩/ ሚኒስትሩ ለዚህ አዋጅ አፈፃፀም ሲባል 1/ The Ministry may issue directives necessary ከዚህ በታች በተዘረዘሩት እና በሌሎች for the implementation of this Proclamation, in አሠሪና ሠራተኛን በሚመለከቱ ጉዳዮች ላይ particular, with respect to: አስፈላጊውን መመሪያ ሊያወጣ ይችላል:- a) Occupational safety, health and ሀ) ስለሙያ ደኅንነት፣ ጤንነትና የሥራ theprotection of working environment; አካባቢ ጥበቃ፤ ለ) ስለሥራ ሁኔታ ደረጃዎች፤ b) Standards for working conditions;

ሐ) የሥራ አደጋዎችን ለይቶ ስለመመደብ፤ c) Determination of hazardous jobs; th gA ፲፩ሺ፯፻፹ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11780 መ) ጉዳዩ ከሚመለከታቸው ጋር d) In consultation with the concerned organs, the በመመካከር ስለሴት ሠራተኞች type of works which are particularly hazardous or dangerous to the health and to the በተለይም ከባድ ወይም ለጤናቸው reproductive systems of women workers; ጎጂ ስለሆኑ ወይም የመውለድ ሁኔታን ስለሚያውኩ ሥራዎች፤ ሠ) የሥራ ፈቃድ ስለሚያስፈልጋቸው e) Types of works which require work የውጭ አገር ዜጎች እና በአጠቃላይ permits for foreigners and, in general, the የሥራ ፈቃድ ስለሚሰጥበት ሁኔታ፤ manner of giving work permits; conditions on which private employment agencies are to operate locally; ረ) አግባብ ካላቸው አካላት ጋር f) In consultation with other relevant organs, በመመካከር በቤት ስለሚሠራ ውል determine conditions of homework እንዲሁም የሙያ መልመጃ contracts, and the types of occupations in ስለሚሰጥባቸው ሙያዎችና ሥራዎች which apprenticeship need to be offered እንዲሁም ተያያዥ ጉዳዮች፤ and other issues related thereto; ሰ) ስለሥራ ፈላጊዎችና ስለክፍት ሥራ g) Procedures for registration of vacancies ቦታዎች አመዘጋገብ ሥነ ሥርዓት፤ and job-seekers; ሸ) የሠራተኞች ቅነሳ ስለሚፈጸምበት h) Procedure for the reduction of work force; ሥነ ሥርዓት፤ ቀ) በሥራ ላይ ለሚደርሱ ጉዳቶች የሚሰጡ i) Determine undertakings required to ክፍያዎችን ለመሸፈን ኢንሹራንስ arrange insurance coverage for the መግባት ያለባቸውን ድርጅቶች payment of employment injury benefits; ስለመወሰን፤ በ) ቋሚ የሆነ የአማካሪ ቦርድ j) Procedures on the establishment of ስለሚቋቋምበት እና ተግባሩና Permanent Advisory Board and the duties ኃላፊነቱ ስለሚወሰንበት ሁኔታ፤ and responsibilities thereto; ተ) የግል ሥራና ሠራተኞች አገናኝ k) Conditions for Private Employment Agency ኤጀንሲ በሀገር ውስጥ የስራ ሥምሪት to participate in local Employment service; አገልግሎት ስለሚሳተፍበት ሁኔታ፤

ቸ) የግል የሥራ ሁኔታ ቁጥጥር l) Procedures on the requirements for the አገልግሎት አቅራቢዎች የብቃት certification of private labour inspection ማረጋገጫ የምስክር ወረቀት ለማግኘት service providers; ሊያሟሉ ስለሚገባቸው መስፈርቶች፤ m) Procedures on the establishment of ኀ) የሙያ ደህንነትና ጤንነት ኮሚቴ Occupational Safety and Health ስለሚቋቋምበት ሁኔታ፡፡ Committee in undertakings; ፪/ ሚኒቴትሩ የተቀናጀ የአሠሪና ሠራተኛ 2) The Ministry shall put in place an integrated ጉዳይ አስተዳደር ሥርዓት በማቋቋም labour administration system to initiate labour የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ ሕጎችንና laws and policies, to coordinate, follow up and ፖሊሲዎችን ለማዘጋጀት፣ ለማስተባበር፣ enforce their implementation, and to enhance ለመከታተልና ለማስፈጸም የሥራ ሥምሪት employment service and a labour inspection አገልግሎት፣ የሥራ ሁኔታዎች መቆጣጠሪያ service and establish a Permanent Advisory አገልግሎት እና የመንግሥት፣ የአሠሪዎች Board which consists of members representing ማኅበራትና የሠራተኞች ማኅበራት Government, Employers’ Associations and ተወካዮች ያካተተ ቋሚ የሆነ አማካሪ Trade Unions to advice the same. ቦርድ ያቋቁማል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፹፩ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11781 ፫) አግባብ ያለው ባለስልጣን የአሠሪና 3) The appropriate Authority shall establish a ሠራተኛ ግንኙነትን፣ የሥራ ሥምሪት Permanent Advisory Board consisting of አገልግሎትና የሥራ ሁኔታዎች members representing government, መቆጣጠሪያ አገልግሎት አፈፃፀም Employers’ associations and Trade Unions እያጠና ምክር የሚሰጠው የመንግሥት፣ that will advise it after studying and የአሠሪዎች ማኅበራትና የሠራተኛ examining the implementation of labour laws ማኅበራት ተወካዮች ያካተተ ቋሚ የሆነ and policies and the administration of አማካሪ ቦርድ ያቋቁማል። employment services and labour inspection services. ዘርፍ አንድ የሥራ ሥምሪት አገልግሎት SECTION ONE EMPLOYMENT SERVICE ፩፻፸፪. ስለሥራ ስምሪት አገልግሎት 172. General የሥራ ሥምሪት አገልግሎት Employment services shall include the የሚከተሉትን ይጨምራል:- following:

፩/ ማናቸውም የመሥራት ችሎታና 1/ Assisting persons who are capable and willing to ፍላጎት ያለው ግለሰብ የሥራ ዕድል work to obtain employment; እንዲያገኝ መርዳት፤ ፪/ ቀጣሪዎች ለሥራቸው ተስማሚ 2/ Assisting employers in the recruitment of suitable ሠራተኛ እንዲያገኙ ማገዝ፤ workers for their job positions; ፫/ የውጭ አገር ዜጎች በኢትዮጵያ 3/ Determining the manner in which foreign ውስጥ ተቀጥረው የሚሰሩበትን ሁኔታ national are to be employed in Ethiopia; የመወሰን፤ ፬/ ከሚመለከታቸው መሥሪያ ቤቶችና 4/ Cooperating with the concerned offices and organizations, in the preparation of training ድርጅቶች ጋር በመተባበር የሥልጠና programmers’; ኘሮግራሞች እንዲቀየሱ የማገዝ፤ ፭/ በሥራ ላይ ስለተሰማራውና በሥራ 5/ Conducting studies pertaining to the labour አጥነት ስለሚገኘው የሰው ኃይል market; ጥናት የማድረግ፤ 6/ In collaboration with the concerned offices, ፮/ ከሚመለከታቸው መሥሪያ ቤቶች ጋር conducting studies relating to the manner of በመተባበር በሀገር ደረጃ የሙያ ስልጠና improving vocational training at the country level ስለሚሻሻልበት ሁኔታ ጥናት የማድረግና and disseminating same to beneficiaries and ለተጠቃሚዎች የማሰራጨት፤ በአጠቃላይ implementing the employment policy properly. የሥራ ሥምሪት ፖሊሲን በትክክል በሥራ ላይ የማዋል፡፡ ፩፻፸፫. ሥራና ሠራተኛን ስለማገናኘት 173. Employment Exchange Employment exchange shall include the ሥራና ሠራተኛን ማገናኘት የሚከተሉትን following: ይጨምራል:- ፩/ ሥራ ፈላጊዎችንና ከአሠሪዎች 1/ Registration of job-seekers and vacancies; and የሚገለጹ ክፍት የሥራ ቦታዎችን የመመዝገብ፤ th gA ፲፩ሺ፯፻፹፪ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11782 ፪/ በአሠሪዎች በተገለጹ ክፍት የሥራ 2/ Selecting from among the registered job-seekers ቦታዎች መሠረት ከተመዘገቡትና and sending those who meet the requirements to ከቀረቡት ሥራ ፈላጊዎች መካከል compete for the positions notified by employers. መርጦ የሚመጥኑትን ለውድድር የመላክ፤

፫/ ማንኛውም ዕድሜው ፲፭ እና ከዚያ 3/ Any job seeker who has attained the age of 15 በላይ የሆነ ሥራ ፈላጊ አስፈላጊውን years may up on presenting the necessary መረጃ ሲያቀርብ አግባብ ባለው documents be registered by the organ delegated by አካል የመመዝገብ፡፡ the pertinent authority. ፩፻፸፬. የግል ሥራና ሠራተኛ አገናኝ ኤጀንሲ 174. Conditions for the Private Employment በሀገር ውስጥ ሥራ ሥምሪት አገልግሎት Agencies to participate in Provision of Local አሰጣጥ ስለሚሳተፉበት ሁኔታ Employment Service በሀገሪቱ የተሟላ የሥራ ሥምሪት With the view to promote a comprehensive አገልግሎት እንዲስፋፋ ለማድረግ የግል national employment service, private Employment Agencies can participate in the ሥራና ሠራተኛ አገናኝ ኤጀንሲ sector as per the Directive that will be issued by መንግስት በሚያወጣው መመሪያ the Government. መሠረት በዘርፉ ሊሳተፍ ይችላል፡፡ ፩፻፸፭. የግል ሥራና ሠራተኛ አገናኝ ኤጄንሲ 175. Licensing of Private Employment Agencies ፈቃድ ስለማስፈለጉ ፩/ በዚህ አዋጅ መሠረት በሀገር ውስጥ 1/ Any person who desires to engage in private የግል ሥራና ሠራተኛ አገናኝ employment agency pursuant to this ኤጀንሲ ሆኖ ለመሥራት የሚፈልግ Proclamation shall acquire license from the ማንኛውም ሰው አግባብ ካለው Competent Authority. ባለስልጣን ፈቃድ ማግኘት አለበት፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ The appropriate Authority shall levy service መሠረት አግባብነት ያለው charge prescribed by the regulation to be ባለስልጣን ፈቃድ ለመስጠት፣ ለማደስ issued by the Council of Ministers for ወይም ለመተካት የሚያስፈልገው purposes of issuance, renewal or የአገልግሎት ክፍያ በሚኒስትሮች ምክር replacement of licenses. ቤት በሚወጣ ደንብ ይወሰናል፡፡ ፩፻፸፮. የውጭ አገር ዜጎች ስለሚቀጠሩበት ሁኔታ 176. Employment of Foreign Nationals ፩/ ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ 1/ any foreigner may only be employed in any በኢትዮጵያ ውስጥ በማኛቸውም የሥራ type of work in Ethiopia where he መስክ ተቀጥሮ ለመሥራት የሚችለው possesses a work permit given to him by the ከሚኒስቴሩ የተሰጠውን የሥራ ፈቃድ Ministry. ሲይዝ ብቻ ነው፡፡

፪/ የሥራ ፈቃድ የሚሰጠው በአንድ የሥራ 2/ a work permit shall be given for an መስክ ለማገልገል እስከ ሦስት ዓመት employment in a specific type of work ሲሆን በየዓመቱ ይታደሳል፡፡ ሆኖም for three years and shall be renewed every ሚኒስቴሩ የሦስት ዓመቱን የጊዜ ገደብ year; provided, however, that the Ministry እንደአስፈላጊነቱ ሊያሻሽለው ይችላል፡፡ may vary the three years limit as required. th gA ፲፩ሺ፯፻፹፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11783 ፫/ የውጭ አገር ዜጋው ለሥራው አስፈላጊ 3/ Where the Ministry ascertains that the አለመሆኑ በሚኒስቴሩ ሲረጋገጥ የሥራ foreigner is not required for the work, the ፈቃዱ ሊሰረዝ ይችላል፡፡ work permit may be cancelled. ፬/ ሚኒስቴሩ የስራ ፈቃድ ለመስጠት፣ 4/ The Ministry may, in accordance with the ለማደስ ወይም ለመተካት በህግ መሰረት law, charge service fees for the issuance, የአገልግሎት ዋጋ ሊያስከፍል ይችላል፡፡ renewal or replacement of work permit. ዘርፍ ሁለት SECTION TWO የሥራ ሁኔታ መቆጣጠሪያ አገልግሎት LABOUR INSPECTION SERVICE ፩፻፸፯. ስለሥራ ሁኔታ መቆጣጠሪያ አገልግሎት 177. LABOUR INSPECTION SERVICE የሥራ ሁኔታ መቆጣጠሪያ አገልግሎት Labour inspection service shall include the የሚከተሉትን ይጨምራል:- following activities: ፩/ በዚህ አዋጅና በአዋጁ መሠረት የሚወጡ 1/ Ensuring the implementation of the provisions ደንቦችና መመሪያዎች፣ ሌሎች አሠሪና of this Proclamation, Regulations and ሠራተኛን በሚመለከቱ ሕጎች፣ የተመዘገቡ directives issued in accordance with this Proclamation, other laws relating to labour የኅብረት ስምምነቶች፣ በአሠሪና ሠራተኛ relations, registered collective agreement, ክርክር ጉዳዮች ስልጣን ባላቸው አካላት and the decisions and orders given by the የተሰጡ ውሣኔዎችና ትእዛዞች ሥራ ላይ authorities responsible to determine labour መዋላቸውን የማረጋገጥ፤ disputes; ፪/ የሥራ ሁኔታን፣ የሙያ ደኅንነትን፣ 2/ conducting studies and research, ጤንነትና የሥራ አካባቢን በተመለከተ supervision, educating, and developing በዚህ አዋጅና በሌሎችም ሕጎች labour standards to ensure the enforcement የወጡት ድንጋጌዎች በተግባር ላይ of the provisions of this Proclamation and መዋላቸውን የመቆጣጠር፣ የማስፈጸም፣ other laws regarding working conditions, ትምህርት የመስጠት፣ ጥናትና occupational safety, health and working ምርምር የማካሄድና የሥራ ሁኔታዎች environment ; ደረጃ የማዘጋጀት፤

፫/ የሙያ በሽታን ዝርዝርና የአካል 3/ preparation of list of occupational diseases ጉዳት መጠን ሠንጠረዥ የማዘጋጀት፤ and schedules of degrees of disablement; ፬/ አደገኛ የሆኑትን ሥራዎች ወይም 4/ classifying dangerous occupations and ድርጅቶች ለይቶ የመመደብ፤ undertakings; 5/ conducting studies and compiling ፭/ ስለሥራ ሁኔታዎች ጥናት statistical data relating to working የማድረግና ስታትስቲክስ የመያዝ፤ conditions; ፮/ የሥራ ላይ አደጋን ለመከላከል 6/ preparing training programs to workers in ለሠራተኞች የሚሰጥ የትምህርት order to prevent employment injuries; ኘሮግራም የማዘጋጀት፤ 7/ monitoring the construction of new ፯/ አዲስ ድርጅቶች ሲገነቡ፣ የነበሩት undertaking, the expansion and renovation ሲስፋፉ፣ ሲታደሱ ወይም መሣሪያዎች of existing undertakings and the erection ሲተከሉ በሠራተኞች ጤንነትና of machineries to ensure the safety and ደኅንነት ላይ ጉዳት የማያደርሱ health of workers; መሆናቸውን የመቆጣጠርና የማረጋገጥ፤ th gA ፲፩ሺ፯፻፹፬ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11784 ፰/ በዚህ አዋጅና በአዋጁ መሠረት 8/ taking administrative measures with a የሚወጡ ደንቦችና መመሪያዎች view to implementing this Proclamation የሚደነገጉትን ለማስፈጸም አስተዳደራዊ and regulations and directives issued in እርምጃ የመውሰድ፤ accordance with this Proclamation; ፱/ የዚህን አዋጅ ድንጋጌዎች እንዲሁም 9/ taking appropriate measures to request the የሥራ ሁኔታዎች መቆጣጠሪያ authorities responsible for determining አገልግሎት ሕጋዊ ተግባሩን labour disputes and the courts to ሲያከናውን ባጋጠመ ጉድለት enforce the provisions of this Proclamation ምክንያት የሰጠው ውሣኔ ቅጣትን and sanctions imposed by a labour inspection service in the course of its የሚያስከትል ሆኖ ሲገኝ እርምጃውን lawful activities. በሥራ ክርክር ወሳኝ አካሎች ወይም በፍርድ ቤት ለማስፈጸም ተገቢውን እርምጃ የመውሰድ፤ ፲/ በግል የሥራ ሁኔታ ቁጥጥር የስራ 10/ issuance of certificate of competence to private inspection service which desire to ቦታዎች ቴክኒካል ፍተሻ፣ የምክርና engage in workplace technical inspection, የስልጠና አገልግሎት ላይ ለሚሰማሩ consultancy and training on the subject; የብቃት ማረጋገጫ የምስክር ወረቀት and monitor their performance; የመስጠትና ስራቸውን በአግባቡ ማከናወናቸውን የመቆጣጠር፡፡

፩፻፸፰. የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪዎች ሥልጣንና 178. Power and Duty of Labour Inspectors ተግባር ፩/ የሥራ ሁኔታ መቆጣጠሪያ አገልግሎትን 1/ The Minister or the appropriate Authority በሚመለከት ክትትልና ቁጥጥር የሚያደርጉ shall assign labour inspectors who are የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪዎች በሚኒስትሩ authorized to carry out the ወይም አግባብ ባለው ባለስልጣን responsibilities of follow-up and ይመደባሉ፡፡ supervision of the inspection service. 2/ In administering their responsibilities, ፪/ የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪዎች ተግባራቸውን labour inspector shall have an identity ለማስፈጸም በሚኒስትሩ ወይም አግባብ card issued by the Ministry or the ባለው ባለስልጣን የሚሰጣቸውን ማኅተም appropriate Authority bearing an official ያለበት የመታወቂያ ወረቀት ይይዛሉ፡፡ seal. ፫/ የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪዎች ለዚህ 3/ A labour inspector shall have the power አዋጅ አንቀጽ ፩፻፸፯ አፈጻጸም to enter into, during any working hours በማናቸውም የሥራ ሰዓት በቅድሚያ without prior notice, any work place ሳያሳውቁ ቁጥጥር ማድረግ which he may think necessary to inspect በሚያስፈልግባቸው የሥራ ቦታዎች in order to examine, test or enquire to ቀንም ሆነ ማታ ለመግባትና ascertain observation of the provisions of ማናቸውም ምርመራ፣ ሙከራ፣ ወይም Article 177 of this Proclamation and, this ጥያቄ ለማካሄድ ስልጣን ያላቸው ሲሆን shall: በተለይም በእነዚህ ብቻ ሳይወሰኑ:- ሀ) ማናቸውንም ግለሰብ በግል ወይም a) Interrogate any person alone or in the ምስክሮች ባሉበት ለመጠየቅ፤ presence of witnesses; b) check, copy or extract any paper, file or ለ) ጽሑፎችን፣ መዝገቦችንና ሌሎች other documents; ሰነዶችን ለመቆጣጣር፣ ለመገልበጥ ወይም ከነዚህ ጽሑፎች ለመቅዳት፤ th gA ፲፩ሺ፯፻፹፭ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11785 ሐ) ሠራተኞች ተቀጥረው በሚሰሩበት c) take any sample of any matter in a ስፍራ የሚገኝ ማናቸውንም ነገር workplace and to test it to ensure that it በመጠኑ ወስደው በሠራተኞች ላይ does not cause injury to workers; ጉዳት የማያደርስ መሆን አለመሆኑን ለመመርመር፤ መ) ሠራተኞች ተቀጥረው በሚሰሩበት ቦታ d) ensure that the relevant notices are affixed ሊለጠፉ የሚገባቸው ማስታወቂያዎች at the appropriate place of work; መለጠፋቸውን ለማረጋገጥ፤

ሠ) የሠራተኞችን ጤንነትና ደህንነት e) take picture of any worker, and measure, draw or test buildings, rooms, ለማረጋገጥ ማናቸውንም ሠራተኛ cars, factories, machineries or goods and ፎቶግራፍ ማንሳት፣ ህንፃ፣ ክፍል፣ copy and registered documents in order to መኪና፣ የፋብሪካ መሳሪያ ዕቃ ensure the safety and health of workers. ለመለካት፣ በስዕል ለመቅረጽ፣ ወይም ለመሞከር ማንኛውም ሰነድ ለመቅዳት ስልጣን አለው፡፡ ፬/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፫)(ሐ) 4/ Where a sample is taken in accordance with Sub-Article 3(c) of መሰረት ለዓይነት የሚወሰድ ነገር this Article, the employer shall be በቅድሚያ ለአሠሪው ሊነገረውና informed in advance and the manager or በሚወስድበትም ጊዜ ስራ አስኪያጁ his representative shall have the right to ወይም ወኪሉ በስፍራው ለመገኘት be present at that occasion. መብት አለው፡፡ ፩፻፸፱. በሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪዎች የሚወሰዱ 179. Measures to be taken by Labour Inspection እርምጃዎች ፩/ የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪ በማናቸውም 1/ Where a labour inspector finds that the ድርጅት አጥር ግቢ ውስጥ በፋብሪካው፣ premises, plant, machinery, equipment or በመሳሪያዎቹ ወይም በዕቃዎቹ ወይም material or the working methods of any undertaking constitute a threat to the የድርጅቱ ሥራ በሚካሄድበት አሰራር health, safety or welfare of its workers, he ምክንያት ለሠራተኞቹ ጤንነትና shall instruct the employer to take the ደኅንነት አስጊ ሆኖ ሲገኝ ሁኔታውን necessary corrective measure within a ለማሻሻል አሠሪው በተወሰነ ጊዜ ውስጥ given period of time. አስፈላጊውን የእርምት እርምጃ እንዲወስድ ማዘዝ ይችላል፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ Where the employer fails to take such steps መሰረት አሠሪው ትዕዛዙን ከተቀበለ within the given period after receiving በኋላ በተወሰነ ጊዜ ውስጥ instructions in accordance with sub-article (1) of this Article, the labour inspector አስፈላጊውን እርምጃ ሳይወስድ shall issue an order requiring the ቢቀር የስራ ሁኔታ ተቆጣጣሪው:- employer: ሀ) ለሠራተኞቹ ጤንነትና ደኅንነት a) that alteration in existing conditions የሚያሰጋው ሁኔታ ይወገድ ዘንድ which may be necessary to prevent the አስፈላጊውን ለውጥ በተወሰነ ጊዜ threat to the health, safety or well-being of the workers be completed within a stated ውስጥ እንዲፈፀም፤ period of time;

th gA ፲፩ሺ፯፻፹፮ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11786 ለ) ሁኔታው በሠራተኞቹ ጤንነትና b) that any measure which may be necessary ደኅንነት ላይ ወዲያውኑ ጉዳት to prevent imminent danger to the safety የሚያደርስ ሲሆን አደጋውን or health of the workers be taken ለመከላከል ማናቸውንም አስፈላጊ immediately. እርምጃ ጊዜ ሳይወስድ እንዲፈፅም ለአሠሪው ትዕዛዝ መስጠትይችላል፡፡ ፫/ የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪው በቴክኒክ 3/ Where the labour inspector is in doubt about ወይም በህግ ረገድ ጥርጣሬ the technical or legal danger of any የሚያሳድርበት ጉዳይ ሲያጋጥመው particular case, he shall report same to the ወዲያውኑ አስፈላጊው ውሳኔ እንዲሰጥበት Minister or appropriate authority እና በውሳኔው መሰረት ተገቢው ትዕዛዝ requesting that pertinent decision is given እንዲተላለፍ ለሚኒስቴሩ ወይም አግባብ and orders issued accordingly. ላለው ባለስልጣን ሃሳብ ያቀርባል፡፡ ፩፻፹. ስለ ይግባኝ 180. Appeal ፩/ አሠሪው በአንቀጽ ፩፻፸፱ (፩) እና (፪) 1/ Where an employer is aggrieved by an በሚሰጠው ትዕዛዝ ያልተስማማ እንደሆነ order given in accordance with Article 179 (1) and (2) of this Proclamation, it may በ፭ የስራ ቀናት ውስጥ ስልጣን ላለው appeal to the Competent C o u r t with in የስራ ክርክር ሰሚ ፍርድ ቤት ይግባኝ five working days; provided, however, that ለማለት ይችላል፡፡ ሆኖም በሠራተኞቹ there shall be no stay of execution of the ጤንነትና ደኅንነት ላይ ወዲያውኑ order given by the labour inspector to አደጋ የሚያደርሰውን ሁኔታ ለመከላከል avert an imminent danger pursuant to በአንቀጽ ፩፻፸፱ (፪) (ለ) መሰረት Article 179 (2) (b) of this Proclamation የስራ ሁኔታ ተቆጣጣሪው የሰጠው until decision is given on the appeal. ትዕዛዝ ይግባኝ እስኪታይ ድረስ ከመፈፀም አይታገድም፡፡ ፪/ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) 2/ Decision of the Court on the appeal lodged መሰረት በቀረበው ይግባኝ ላይ ስልጣን in accordance with Sub- Article (1) of this ያለው አካል የሰጠው ውሳኔ የመጨረሻ Article shall be final. Where an employer ይሆናል፡፡ አሠሪው ይግባኝ ሳይጠይቅ does not appeal within the time limit, the የጊዜ ገደቡ ካለፈ ውሳኔው ተፈፃሚ decision shall be executed. ይሆናል፡፡

፩፻፹፩. የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪዎችን ተግባርና 181. Restriction on the Functions and ኃላፊነት ስለመወሰን responsibility of Labour Inspectors ፩/ የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪዎች ስራቸውን 1/ Labour inspectors shall perform their duties ያለአድልዎና ትክክለኛ በሆነ መንገድ diligently and impartially. They shall take ማከናወን አለባቸው፡፡ ከአሠሪዎችም ሆነ into account any reasonable suggestions given to them by employers and workers. ከሠራተኞች የሚቀርቡላቸውንና ተገቢ መስለው የታዩዋቸውን ምክሮችና ሀሳቦች ተቀብለው መመዘን ይኖርባቸዋል፡፡ ፪/ ማንኛውም የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪ 2/ No labour inspector shall, at any time, በዚህ አዋጅ መሰረት የመቆጣጣር whether during or after he left his ተግባሩን ሲፈጽም ያገኘውን employment, reveal any secrets of ማንኛውንም የፋብሪካ፣ የንግድ ወይም manufacturing, commercial or other working processes to third parties which የሌሎች የስራ ክፍሎች ምስጢር th gA ፲፩ሺ፯፻፹፯ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11787 በዚህ ስራ ላይ ሳለ ወይም ከተሰናበተ may come to his attention in the course of በኋላ ለማንም ሰው መግለጽ his duties under this Proclamation. የለበትም፡፡ ፫/ ማንኛውም የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪ 3/ No labour inspector shall reveal to any ስለአንድ ጉድለት ወይም የህግ person other than the concerned official the ድንጋጌዎች መተላለፍ አቤቱታ sources of any complaint brought to his የደረሰው እንደሆነ አቤቱታው ከየት attention concerning a defect or breach of legal provision and, in particular, he shall እንደደረሰው ጉዳዩ ከሚመለከተው not make any indications to any employer የሚኒስቴር መስሪያ ቤት ወይም or his representative that his inspection አግባብ ያለው ባለስልጣን ኃላፊ visit was made in response to a complaint በስተቀር ለሌላ ሰው መግለፅ filed with the labour inspection service. አይኖርበትም፡፡ በተለይም የቁጥጥር ጉብኝት የሚደረገው ለሥራ ሁኔታ መቆጣጠሪያ አገልግሎት አቤቱታ ስለቀረበ መሆኑን ለአሠሪውም ሆነ ለወኪሉ መግለፅ የለበትም፡፡

፬/ የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪ የመቆጣጠር 4/ A labour inspector shall, in all cases, notify ተግባሩን ለመፈፀም በአንድ ድርጅት the employer of his visit to the premises of የስራ ቦታ ሲገኝ የድርጅቱ ስራ the undertaking unless he considers such አፈፃፀምን የሚያስተጓጉል ካልሆነ notification may be prejudicial to the execution of his duties. በስተቀር በድርጅቱ ውስጥ መገኘቱን ለአሠሪው ማስታወቅ አለበት፡፡ ፭/ ማንኛውም የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪ 5/ No labour inspector shall inspect any ራሱ ባለንብረት ወይም የጥቅም undertaking of which he is an owner or in ተካፋይ የሆነበትን ድርጅት which he has an interest. እንዲቆጣጠር አይፈቀድለትም፡፡ ፮/ የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪዎች በስራ 6/ A labour inspector shall refrain from engaging or acting as a conciliator or an ክርክርና በኅብረት ድርድር ውስጥ arbitrator in a labour dispute or collective በአስማሚነት ሆነ በሽምግልና መልክ bargaining. በምንም አይነት ጣልቃ መግባት አይችሉም፡፡ ፩፻፹፪. የተከለከሉ ድርጊቶች 182. Prohibited Acts የሚከተሉትን ድርጊቶች መፈፀም የሥራ The following acts shall be deemed to ሁኔታ ተቆጣጣሪው ሥራውን እንዳይሰራ constitute obstruction of a labour inspector in እንደመከልከልያ ስቆጥራል:- the performance of his duties: ፩/ የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪው ወደስራ 1/ Preventing a labour inspect or from entering ቦታ እንዳይገባ ወይም በግቢው ውስጥ a work place or from staying in the እንዳይቆይ መከልከል፤ premises; ፪/ ለሥራው አስፈላጊ የሆነውን ሰነድ 2/ Refusing to let a labour inspector examine ወይም መዝገብ እንዳይመረምር records or documents relevant for his tasks; መከልከል፤ th gA ፲፩ሺ፯፻፹፰ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11788 ፫/ የሥራ አደጋና ስለሁኔታው የሚገልፁ 3/ concealing data relating to employment መረጃዎችን ከሥራ ሁኔታ injury and the circumstance in which they ተቆጣጣሪው መደበቅ፤ occur; ፬/ በሌሎች ሁኔታዎች የሥራ ሁኔታ 4/ Any other conducts that delays or interferes ተቆጣጣሪውን ስራ ማዘግየትና with the exercise of the functions of a እንቅፋት መፍጠር፡፡ labour inspector.

፩፻፹፫. የግል የሥራ ሁኔታ ቁጥጥር አገልግሎት 183. Private Inspection Service 1/ Any person may conduct technical ፩/ ማንኛውም ሰው ልዩ ሙያና ቴክኒካል inspection, consultancy or training ፍተሻ በሚጠይቁ ስራዎች የስራ provided that it has been certified by the ቦታዎች ቴክኒካል ፍተሻ፣ የምክርና Ministry or the appropriate Authority to የስልጠና አገልግሎት ላይ ለመሰማራት engage in occupations that demand special ለሚኒስቴሩ ወይም አግባብ ላለው skill and technical qualifications. ባለስልጣን አመልክቶ ሲፈቀድለት የብቃት ማረጋገጫ ምስክር ወረቀት ይሰጣል። ፪/ በዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ (፩) 2/ The Certificate of Competence indicated መሰረት ሚኒስቴሩ ወይም አግባብ under sub-article (1) of this Article shall be ያለው ባለስልጣን ሲፈቅድ የብቃት issued by the Ministry or the appropriate Authority. ማረጋገጫ ምስክር ወረቀት ይሰጣል። ፫/ በዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ (፩) 3/ The service charge to be levied in order to መሰረት የብቃት ማረጋገጫ የምስክር issue the certificate pursuant to sub-article (1) of this Article and other related issues ወረቀት ለማግኘት የሚከፈለው shall be prescribed by Regulations of the የአገልግሎት ክፍያ መጠንና ሌሎች Council of Ministers. ተያያዥ ጉዳዮች የሚኒስትሮች ምክር ቤት በሚያወጣው ደንብ ይወሰናሉ፡፡ ክፍል አስራ ሁለት PART TWELVE Administrative Measures and Miscellaneous ስለአስተዳደራዊ እርምጃ እና ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች Provisions CHAPTER ONE ምዕራፍ አንድ Administrative Measures አስተዳደራዊ እርምጃዎች ፩፻፹፬. ጠቅላላ 184. General በወንጀል የሚወሰዱ እርምጃዎች Without prejudice to the criminal liability; the administrative measures laid down from እንደተጠበቁ ሆነው በዚህ አዋጅ Article 185 up to 187 shall be applicable. ከአንቀጽ ፩፻፹፭ እስከ ፩፻፹፯ የተመለከቱት አስተዳደራዊ እርምጃዎች ተፈጻሚ ይሆናሉ፡፡ 185. Measures Against Employer ፩፻፹፭. በአሠሪ ላይ ስለሚወሰዱ እርምጃዎች 1/ An employer who: ፩/ ማንኛውም አሠሪ:- a) Causes workers to work beyond the ሀ) በዚህ አዋጅ ከተወሰነው ሰዓት maximum working hours set forth in this በላይ ሠራተኛው አብልጦ እንዲሰራ Proclamation or contravenes in any በማድረግ ወይም በማንኛውም manner the provision relating to working አኳኋን የስራ ሰዓት ድንገጌን የጣሰ፤ hours;

፲፩ሺ፯፻፹፱ th gA Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11789 ለ) በዚህ አዋጅ ስለሳምንት ዕረፍት፣ b) In fringes the provisions of this ስለህዝብ በዓላትና ስለፈቃዶች Proclamation regulating weekly rest days, የተደነገጉትን የተላለፈ፤ ወይም public holidays or leaves; or c) contravenes the provisions of Article 19 of ሐ)በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፲፱ የተደነገገውን this Proclamation; shall by taking in to የተላለፈ አሠሪ፤ የአሠሪ ድርጅትን account its economic and organizational ኢኮኖሚ እና የአደረጃጀት ሁኔታ standing and the manner the fault was እንዲሁም የጥፋቱ አፈጻጸም ደረጃ committed will be fined from Birr 5,000 up ግምት ውስጥ በማስገባት የመጀመሪያ to Birr10,000 if the violation is for the first ጊዜ ጥፋት ሲሆን ከብር ፭ሺ እስከ time, from Birr 10,000 up to Birr 15,000 if it ብር ፲ሺ በሚደርስ፤ ለሁለተኛ ጊዜ is committed for the second time and from የተፈጸመ ሲሆን ከብር ፲ሺ እስከ Birr 15,000 up to Birr 30,000 it is committed ብር ፲፭ሺ እና ጥፋቱ ለሶስተኛ for the third time. Whereas if the act is ጊዜ የተፈጸመ እንደሆነ ከብር committed more than three times may result ፲፭ሺ እስከ ብር ፴ሺ በሚደርስ closure of the under taking. መቀጮ ይቀጣል፡፡ ሆኖም ድርጊቱ ከሶስት ጊዜ በላይ ከተፈጸመ ግን የድርጅቱን መዘጋት ያስከትላል፡፡ ፪/ ማንኛውም አሠሪ:- 2/ An employer who: ሀ) በዚሁ አዋጅ አንቀጽ ፲፪ (፭) a) fails to fulfill the obligations laid down in የተጠቀሱትን ግዴታዎችን ያልፈፀመ፤ Article 12(5) of this Proclamation; ለ) በዚህ አዋጅ የተመለከቱትን መዝገብ b) fails to keep records prescribed by this መያዝ ግዴታዎችን ያልፈጸመ Proclamation or other legal instruments እንዲሁም በአዋጁ መሰረት ሚኒስቴሩ issued hereunder or failed to submit them ወይም አግባብ ያለው ባለስልጣን in due time or when so requested; የሚጠይቀውን መረጃ በሚፈለገው ዓይነትና በተገቢው ጊዜ ያላቀረበ፤ c) violates the provisions of Article 14(1) of ሐ) በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፲፬(፩) this Proclamation; or የተደነገገውን የጣሰ፤ ወይም d) terminates a contract of employment in መ) በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፳፮(፪) violation of the provisions of Article 26 የተደነገገውን በመተላለፍ የሥራ (2) of this Proclamation; shall by taking ውል ያቋረጠ ማንኛውም አሠሪ፤ in to account its economic and የአሠሪ ድርጅትን ኢኮኖሚ እና organizational standing and the manner የአደረጃጀት ሁኔታ እንዲሁም the fault was committed will be fined የጥፋቱ አፈጻጸም ደረጃ ግምት from Birr 10,000 up to Birr 20,000 if the ውስጥ በማስገባት የመጀመሪያ ጊዜ violation is for the first time, from Birr ጥፋት ሲሆን ከብር ፲ሺ እስከ ብር 20,000 up to Birr 40,000,if it is committed ፳ሺ በሚደርስ፤ ለሁለተኛ ጊዜ for the second time and from Birr 40,000 – ጥፋት ሲሆን ከብር ፳ሺ እስከ Birr 60,000,if it is committed for the third time. Whereas if the act is committed ብር ፵ሺ በሚደርስ፤ ጥፋቱ more than three times may result closure ለሶስተኛ ጊዜ የተፈጸመ እንደሆነ of the under taking. ከብር ፵ሺ እስከ ብር ፷ሺ በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል፡፡ ሆኖም ድርጊቱ ከሶስት ጊዜ በላይ ከተፈጸመ ግን የድርጅቱን መዘጋት ያስከትላል፡፡

th gA ፲፩ሺ፯፻፺ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11790 ፩፻፹፮. በማንኛውም ወገን ላይ ስለሚወሰዱ 186. Common Measures እርምጃዎች ፩) ማንኛውም አሠሪ፣ የአሠሪ ማኅበር፤ 1/ Any employer, employers’ Association, a የሠራተኛ ማህበር፣ የሠራተኛ ማኅበር መሪ representative of an employer, a Trade ወይም አሠሪውን ወክሎ የሚሰራ ሰው:- Union or trade union leader who: a) violates regulations and directives issued in ሀ) በዚህ አዋጅ ወይም በዚህ አዋጅ accordance with this Proclamation pertaining መሰረት በወጡ ደንቦች ወይም to the safety of workers and commit an act መመሪያዎች መሰረት ስለሠራተኛ which expose the life and health of a worker ደህንነት የተደነገጉትን በመተላለፍ to a serious danger or does not accord የሠራተኞችን ህይወት ወይም special protection to women workers or ጤንነት ለከባድ አደጋ የሚያጋልጥ young workers as provided for in this ድርጊት የፈጸመ ወይም በዚህ Proclamation; አዋጅ ለሴት ሠራተኞች ወይም ለወጣት ሠራተኞች ሊደረግ ስለሚገባው ልዩ እንክብካቤ የተደነገጉትን የተላለፈ፤ ለ) በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፲፯ b) violates Article 117 of this Proclamation; የተደነገገውን የተላለፈ፤ ሐ) በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፷፩ c) contravenes the provisions of Article 161 የተደነገገውን የተላለፈ፤ of this Proclamation; መ) በዚህ አዋጅ ወይም በሌሎች ህጎች d) fails to comply with an order given by ድንጋጌዎች መሰረት የሥራ ሁኔታ a labour inspector in accordance with ተቆጣጣሪ የሚሰጠውን ትዕዛዝ this Proclamation or the provisions of ያላከበረ፤ other laws e) intentionally submits inaccurate ሠ) ኃላፊነት ለተሰጣቸው ባለሥልጣኖች information or declarations to pertinent ሆነ ብሎ ትክክለኛ ያልሆነ መረጃ organs; Shall be fined Birr 5,000 up to Birr ወይም መግለጫ የሰጠ፤ 20,000; where the violation is for the first የመጀመሪያ ጊዜ ጥፋት ሲሆን ከብር ፭ሺ time, and a fine of Birr 20,000 up to Birr እስከ ብር ፳ሺ፣ ለሁለተኛ ጊዜ ጥፋት 40,000, if the violation is for second time, ከብር ፳ሺ እስከ ብር ፵ሺ፤ ጥፋቱ and a fine of up to Birr 70,000 if it is committed for the third time. Whereas if the ከሁለት ጊዜ በላይ ከተፈጸመ እስከ ብር act is committed more than three times may ፸ሺ በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል፡፡ result closure of the under taking. ድርጊቱ ከሶስት ጊዜ በላይ ከተፈጸመ ግን የድርጅቱን መዘጋት ያስከትላል፡፡ ፪) የአሠሪ ድርጅት ኢኮኖሚ እና 2/ taking in to account the economic and የአደረጃጀት ሁኔታ እንዲሁም የማኅበሩ organizational standing of the undertaking or አጠቃላይ ሁኔታ እና የጥፋት አፈጻጸም the trade union’s general set up and the manner the violation was committed, any ደረጃ ግምት ውስጥ በማስገባት፤ employer, trade union, trade union leader or በአዋጁ አንቀጽ ፩፻፴፩ (፪) ወይም (፬) a representative of an employer who violates የተመለከተውን ግዴታ የተላለፈ አሠሪ፣ the provisions Article 131 (2) or (4) of this የሠራተኛ ማኅበር፣ የሠራተኛ ማኅበር Proclamation shall be fined up to Birr 5,000 መሪ ወይም አሠሪውን ወክሎ የሚሰራ up to Birr 20,000, where the violation is for ሰው፤ the first time, and a fine of Birr 20,000 up

th gA ፲፩ሺ፯፻፺፩ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11791 የመጀመሪያ ጊዜ ጥፋት ሲሆን ከብር ፭ሺ to Birr 40,000 if the violation is for second እስከ ብር ፳ሺ፣ ጥፋቱ ለሁለተኛ ጊዜ time, and a fine of Birr up to Birr 70,000 የተፈጸመ ሲሆን ከብር ፳ሺ እስከ ብር where the violation committed more than ፵ሺ፤ ጥፋቱ ከሁለት ጊዜ በላይ የተፈጸመ twice. ሲሆን እስከ ብር ፸ሺ በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል፡፡ ፩፻፹፯. በኤጀንሲ ላይ ስለሚወሰዱ እርምጃዎች 187. Measures Against Private Employment Agency 1/ Any person who, without having obtained a ፩/ ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅና አዋጁን license in accordance with this proclamation, ተከትለው በወጡ ደንብ እና or regulation, or directives issued pursuant to መመሪያዎች መሠረት ፈቃድ ሳያወጣ this proclamation and engages in providing በኢትዮጵያ ውስጥ ሥራና ሠራተኛን employment exchange service in Ethiopia, ያገናኘ እንደሆነ ከአምስት ዓመት shall be punishable with imprisonment for a ባላነሰ ከአስር ዓመት ባልበለጠ term of not less than five years and not እሥራትና በብር ፩፻ሺ /በአንድ መቶ exceeding ten years and with a fine of Birr ሺ ብር/መቀጮ ይቀጣል፡፡ 100,000(hundred thousand Birr) ፪/ ማንኛውም ኤጀንሲ ፈቃዱ በታገደበት 2/ Any private employment agency which ወቅት ሥራና ሠራተኛን የማገናኘት engages, while its license is suspended, in any ተግባር የፈፀመ እንደሆነ ከሦስት employment exchange activity, shall be ዓመት ባላነሰ ከአምስት ዓመት punishable with impressments for a term of ባልበለጠ እሥራትና በብር ፸፭ሺ not less than three years and not exceeding five years and with a fine of birr 75,000 /ሰባ አምስት ሺ ብር/ መቀጮ ይቀጣል፡፡ (seventy five thousand Birr). ፫/ በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀጽ (፩) 3/ Any persona who commits an offense other እና(፪) ከተመለከቱት ውጭ በዚህ than those stated under sub article (1) and (2) አዋጅ መሠረት የወጣውን ደንብ of this Article, by violating provision ወይም መመሪያ በመጣስ ጥፋት regulations or directives issued pursuant to የፈፀመ ማንኛውም ሰው እስከ ሁለት this proclamation be punishable with ዓመት በሚደርስ እስራት ወይም እስከ imprisonment of up to two years or with a fine ብር ፸፭ ሺ /ሰባ አምስት ሺ ብር/ of upto Birr75,000 (Birr seventy five thousand). በሚደርስ የገንዘብ መቀጮ ይቀጣል፡፡

፩፻፹፰. ክስ የማቅረብ ስልጣን 188. The Power to Institute Cases ይህን አዋጅና በስሩ የሚወጡትን ደንቦችና Labour Inspectors shall have the power to መመሪያዎች በመተላለፍ የሚፈፀሙ file suits against violations committed the ጥፋቶችን በሚመለከት በዚህ አዋጅ provisions of this Proclamation and regulations የሥራ ክርክርን በሚወስኑ አካሎች and directives issued here under to the courts አቅርቦ የማስወሰን ስልጣን ያላቸው having jurisdiction to try them. የሥራ ሁኔታ ተቆጣጣሪዎች ናቸው፡፡ ምዕራፍ ሁለት CHAPTER TWO ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች MISCELLANEOUS PROVISIONS 189. Period of Limitation ፩፻፹፱. የይርጋ ጊዜ በዚህ አዋጅ የተጠቀሰው ማንኛውም ጥፋት No proceedings of any kind referred to in this ከተፈፀመበት ቀን ጀምሮ ፩ ዓመት Proclamation shall be instituted where one year ካለፈው ክስ ማቅረብ አይቻልም፡፡ has elapsed from the date on which the fault was committed. th gA ፲፩ሺ፯፻፺፪ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11792 ፩፻፺. የመሸጋገሪያ ድንጋጌዎች 190. Transitory Provisions በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፩፻፺፪ የተደነገገው Notwithstanding the provisions of Article 192 ቢኖርም ይህ አዋጅ ከመጽናቱ በፊት፤ of this Proclamation: ፩/ በአዋጅ ቁጥር ፫፻፸፯/፲፱፻፺፮ (እንደ 1/ Regulation and directives issued pursuant to ተሻሻለ) መሰረት የወጡ ደንብና Proclamation No.377/2003 (as amended) መመሪያዎች ከዚህ አዋጅ ጋር shall remain enforce, in so far as they are not እስካልተቃረኑ ድረስ ተፈጻሚነታቸው inconsistent with this Proclamation. ይቀጥላል፡፡ ፪/ በአዋጅ ቁጥር ፫፻፸፯/፲፱፻፺፮ (እንደ 2/ Collective Agreements concluded pursuant ተሻሻለ) መሰረት የተደረጉ የኅብረት to Proclamation No. 377/2003 (as ስምምነቶች በዚህ አዋጅ መሰረት amended) shall be deemed to have been concluded in accordance with this እንደተደረጉ ተቆጥረው አዋጁ ተፈጻሚ Proclamation and be governed by the ይሆንባቸዋል፡፡ provisions of this Proclamation. ፫/ በአዋጅ ቁጥር ፫፻፸፯/፲፱፻፺፮ (እንደ 3/ Trade Unions and employers association ተሻሻለ) መሰረት የተቋቋሙ የአሠሪም established in accordance with ሆነ የሠራተኛ ማኅበራት በዚህ አዋጅ Proclamation No. 377/2003 (as amended) shall be deemed to have been established in መሰረት እንደተቋቋሙ ተቆጥረው አዋጁ accordance with this Proclamation. ተፈጻሚ ይሆንባቸዋል፡፡

፬/ በአዋጅ ቁጥር ፫፻፸፯/፲፱፻፺፮ (እንደ 4/ labour advisory board and labour tribunal board established in accordance with ተሻሻለ) መሰረት የተቋቋሙ የአሠሪና Proclamation No. 377/2003 (as amended) ሠራተኛ ጉዳይ ወሳኝ ቦርዶች እና shall be deemed to have been established in የአሠሪና ሠራተኛ አማካሪ ቦርድ accordance with this Proclamation. በዚህ አዋጅ መሰረት እንደተቋቋሙ ተቆጥረው ይህ አዋጅ ተፈጻሚ ይሆንባቸዋል፡፡ ፭/ በማናቸውም አካላት በመታየት ላይ 5/ Labour disputes pending before any labour ያሉ የሥራ ክርክሮች ይህ አዋጅ tribunal to settle labour dispute prior to the ከመፅናቱ በፊት በነበረው ህግ coming into force of this Proclamation shall መሰረት በተጀመሩበት ሥርዓት ፍፃሜ be disposed in accordance with the previous ያገኛሉ፡፡ Proclamation. ፩፻፺፩. ስለ አካል ጉዳት መጠን አወሳሰን 191. Determination of degree of disablement በአንቀጽ ፩፻፪ (፩) የተመለከተው የአካል Until such time the schedule determining the ጉዳት መጠን ሠንጠረዥ እስኪወጣ degree of disablement is issued pursuant to ድረስ የህክምና ቦርድ ቀድሞ Article 102(1) of this Proclamation, the በሚሰራበት አኳኋን ይቀጥላል፡፡ Medical Board shall continue its regular assessment of disability. ፩፻፺፪. የተሻሩ ሕጎች 192. Repeal laws ፩/ የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጆች 1/ The Labour Proclamation No. 377/2003; ቁጥር ፫፻፸፯/፲፱፻፺፮፣ ፬፻፷፮/፲፱፻፺፯፣ Proclamation No. 466/2005, Proclamation ፬፻፺፬/፲፱፻፺፰ እና የሥራና ሠራተኛ No.494/2006 and proclamation 632/2009 ማገናኘት አገልግሎት አዋጅ ቁጥር are hereby repealed. ፮፻፴፪/፪ሺ፩ ተሽረዋል፡፡ th gA ፲፩ሺ፯፻፺፫ Ød‰L ነU¶T Uz¤È qÜ_R ፹፱ ነሐሴ ፴ qN ፪ሺ፲፩ ›.M Federal Negarit Gazette No. 89, 5 September,2019 ….page 11793 ፪) ይህን አዋጅ የሚቃረኑ ሕጎች፣ ደንቦች፣ 2/ No laws and practices shall, in so far as they መመሪያዎችና ውሣኔዎች ይህን are inconsistent with this Proclamation, have አዋጅ በሚመለከቱ ጉዳዮች ላይ force or effect in respect of matters provided ተፈፃሚ አይሆኑም። for in this Proclamation.

፲፱፻፺፫. አዋጁ የሚጸናበት ጊዜ 193. Effective Date ይህ አዋጅ በነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ This Proclamation shall enter in to force on the date of its publication in the Federal Negarit Gazette. ከወጣበት ቀን ጀምሮ የጸና ይሆናል። አዲስ አበባ ነሐሴ ፴ ቀን ፪ሺ፲፩ ዓ.ም Done at Addis Ababa this 5th day of Semptember ,2019 ሳህለ ወርቅ ዘውዴ SAHILEWORK ZEWUDIE የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ PRESIDENT OF THE FEDERAL DEMOCRATIC ፕሬዚዳንት REPUBLIC OF ETHIOPIA ‹ ‹