Pesticides Rules and Regulations of Bhutan 2019

Printed @ United Printing Press, unitedpressthimphu@gmail.com འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཅན་མ། PESTICIDES RULES & REGULATIONS OF BHUTAN, 2019 འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཅན་མ། PESTICIDES RULES & REGULATIONS OF BHUTAN, 2019 འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།iv དཀར་ཆག། ངོ་སྤོད། ....................................................................................................................................................................................................1 ལེའུ་ ༡ པ། ........................................................................................................................................................................................3 སྔོན་བརྗོད། ...........................................................................................................................................................................................3 མཚན་གནས། ..............................................................................................................................................................................3 ཁྱབ་ཚད། .....................................................................................................................................................................................3 འགོ་འཛུགས་ཟླ་ཚེས། ................................................................................................................................................................3 དབང་ཚད། ...................................................................................................................................................................................3 ཁྲིམས་ཡིག་གི་གོ་བ་ལེན་ལུགས། ............................................................................................................................................3 ཆ་མེད། ..........................................................................................................................................................................................5 འཐུས། ..........................................................................................................................................................................................5 ལེའུ་ ༢ པ། .......................................................................................................................................................................................7 གཙུག་སྡེའི་རིམ་སྒྲིག། ........................................................................................................................................................................7 འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས། ..........................................................................................................................................................7 འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་ཚད་ལྡན་གྱི་བྱ་བའི་གནད་སྤོད། ..............................................................................................9 བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་ལཱ་འགན། ........................................................................................................................................................9 བསྟར་སྤོད་འབད་མིའི་ལས་སྡེ། ...............................................................................................................................................11 ལེའུ་ ༣ པ། .....................................................................................................................................................................................17 སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན། ...........................................................................................................................................................17 སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་བཟོ་སྐྲུན། .............................................................................................................................................17 ལེའུ་ ༤ པ། .....................................................................................................................................................................................21 གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ལས་སྤོད། ............................................................................................................................................21 དུས་རྒྱུན་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་ལས་སྤོད། .............................................................................................................21 འབུཔ་སྨན་ཚུ་དྲན་བཏོན་དང་ ཁྲིམས་མཐུན་ཐོག་ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས། ..................................................................21 Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 v Table of Contents PREAMBLE ...................................................................................................... 2 CHAPTER 1 ...................................................................................................... 4 PRELIMINARY ................................................................................................ 4 Title ................................................................................................................ 4 Extent ............................................................................................................. 4 Commencement ............................................................................................. 4 Scope .............................................................................................................. 4 Rules of Construction .................................................................................... 4 Revocation/Cancellation ................................................................................ 6 Fees ................................................................................................................ 6 CHAPTER 2 ...................................................................................................... 8 INSTITUTIONAL ARRANGEMENTS ......................................................... 8 Pesticides Board ............................................................................................. 8 The Standard Rules of Procedures for the Pesticides Board ....................... 10 Functions of the Board ................................................................................. 10 Implementing Agency .................................................................................. 12 CHAPTER 3 .................................................................................................... 18 MANUFACTURE OF BIO-PESTICIDES .................................................. 18 Manufacture of Bio-Pesticides..................................................................... 18 CHAPTER 4 .................................................................................................... 22 PEST CONTROL OPERATIONS ................................................................ 22 Regular Pest Control Operations ................................................................ 22 Cautious and Judicious Use of Pesticides .................................................... 22 འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།vi ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་ལས་སྤོད། ..........................................................................................21 ཁྱིམ་འཁོར་འབུཔ་སྨན་བཀྲམ་སྤེལ། .....................................................................................................................................25 ལེའུ་ ༥ པ།4..................................................................................................................................................................................27 འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་དང་དབྱེ་དཔྱད་པ། .........................................................................................................................27 འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་། ...............................................................................................................................................27 འབུཔ་སྨན་དབྱེ་དཔྱད་པ། .......................................................................................................................................................27 འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་གི་ལཱ་འགན། ..........................................................................................................................29 ལེའུ་ ༦ པ། .....................................................................................................................................................................................31 འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ། ................................................................................................................................................................31 འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད། ............................................................................................................................................................31 འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པའི་དབང་ཚད། .................................................................................................................................31 འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པའི་ལཱ་འགན། ..................................................................................................................................33 གནས་ཚུལ་ཕྱི་ཁར་བཤད་ནི་ལས་བཀག་ཆ། ......................................................................................................................35 འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་གིས་ ཁྲིམས་འགལ་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་བཙན་ལེན་འབད་ནིའི་བྱ་སྒོའི་རིམ་པ། ................35 ལེའུ་ ༧ པ། ....................................................................................................................................................................................37 འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚུའི་བདག་འཛིན་དང་འཛིན་སྐྱོང་། ..............................................................................37 འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ནང་འདྲེན་ ཚོང་སྒྱུར་ བསག་མཛོད་ འགྲེམས་སྟོན་ བཀྲམ་སྤེལ་དང་ སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་ནི་ལས་ བཀག་དམ། ..............................................................................................................................................................................37 སྨན་སོད་སྒམ་རྐྱབ་ནི་དང་ངོ་རྟགས་ཁ་ཡིག .........................................................................................................................37 སྐྱེལ་འདྲེན་སྐབས་ སྨན་སོད་སྒམ་རྐྱབ་ཐངས་དང་བཞག་ཐངས། .............................................................................37 འབུཔ་སྨན་བསག་བཞག་སའི་གནས་སྟངས། .....................................................................................................................39 བཙུགས་སོད་ནང་ གསལ་ཤོག་དེབ་ཆུང་ཚུད་དགོཔ། ......................................................................................................39 འབུཔ་སྨན་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་བསགས་བཞག .......................................................................................................................39 Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 vii Commercial Pest Control Operations .......................................................... 22 Supply of Household Pesticides .................................................................. 26 CHAPTER 5 .................................................................................................... 28 PESTICIDES LABORATORY AND ANALYST ......................................... 28 Pesticides Laboratory .................................................................................. 28 Pesticides Analyst ....................................................................................... 28 Functions of the Pesticides Laboratory ........................................................ 30 CHAPTER 6 .................................................................................................... 32 PESTICIDES INSPECTOR .......................................................................... 32 Pesticides Inspection ................................................................................... 32 Powers of Pesticides Inspector .................................................................... 32 Functions of Pesticides Inspector ................................................................ 34 Prohibition of Disclosure of Information..................................................... 36 Procedure to be followed by Pesticide Inspector for seizure of Illegal Pesticides .................................................................................................... 36 CHAPTER 7 .................................................................................................... 38 HANDLING AND MANAGEMENT OF PESTICIDES AND BIO PESTICIDES ................................................................................................... 38 Prohibition of Import, Sale, Stock, Exhibit, Distribute and Transport of Pesticides ..................................................................................................... 38 Packing and Labeling................................................................................... 38 Manner of Packing and Storage while in Transit ......................................... 38 Conditions for Storage of Pesticides ............................................................ 40 Leaflet to be contained in a Package ............................................................ 40 Transportation and storage of pesticides ...................................................... 40 འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།viii འབུཔ་སྨན་གྱི་སོད་དང་ ངོ་རྟགས་ཁ་ཡིག་ དེ་ལས་ སྤུར་རས་ཚུའི་ཡི་གེ་སྒྱུར་བཀོད་འབད་ནི་ལས་བཀག་འཛིན། . ....................................................................................................................................................................................................41 འབུཔ་སྨན་ཚུའི་ཉེན་སྲུང་གི་ཚོང་བསྒྲགས། ..........................................................................................................................41 ལག་ལེན་མ་འཐབ་མི་དང་ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་ཚེས་གྲངས་ལས་བརྒལ་བའི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་བཀོག་ཐངས། ..........41 ལེའུ་ ༨ པ།.....................................................................................................................................................................................43 ཉེས་སྤོད་དང་ཉེས་ཆད། ...................................................................................................................................................................43 བཀག་སྲུང་། ..............................................................................................................................................................................43 འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པའི་ཉེས་འཁྲི། ..................................................................................................................................43 འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་དེབ་དང་འཁྲིལ་ཉེས་བྱ་དང་ཉེས་ཆད། ..............................................................................45 ཞི་བའི་ཉེས་བྱ། .........................................................................................................................................................................47 ལེའུ་ ༩ པ། .....................................................................................................................................................................................51 ཉེན་བཀག་དང་ཉེན་སྲུང་ཐབས་ལམ། ............................................................................................................................................51 གསོ་བའི་བརྟག་ཞིབ། ...............................................................................................................................................................51 གློ་འབུར་སྨན་གྱི་ཐབས་ལམ་་དང་ ནད་འཇོམས། .............................................................................................................51 དབུགས་གཏོག་ལེན་གྱི་ཐབས་འཕྲུལ། .................................................................................................................................55 ལས་བྱེད་པའི་སྦོང་བརྡར། .......................................................................................................................................................55 ལག་ལེན་འཐབ་ཚར་མི་འབུཔ་སྨན་གྱི་སོད་དང་ ཚེས་གྲངས་ལས་བརྒལ་བའི་འབུཔ་སྨན་བཀོག་ཐངས། ............55 ལེའུ་ ༡༠ པ། ..................................................................................................................................................................................57 ས་ཚོགས། ..........................................................................................................................................................................................57 འཕྲི་སོན། ...................................................................................................................................................................................57 ངེས་ཚིག ....................................................................................................................................................................................57 ཟུར་སྦྲགས། .......................................................................................................................................................................................67 འཐུས་ཀྱི་རིམ་པ། ..............................................................................................................................................................................67 Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 ix Prohibition against Altering Inscription on Containers, Labels or Wrappers of Pesticides ..................................................................................................... 42 Advertisement on Safety of Pesticides ........................................................ 42 Disposal of Unused and Obsolete Pesticides ............................................... 42 CHAPTER 8 .................................................................................................... 44 OFFENCES AND PENALTIES .................................................................... 44 Immunity ...................................................................................................... 44 Liability of Inspectors .................................................................................. 44 Offences and Penalties under the Penal Code of Bhutan ............................. 46 Civil Offences .............................................................................................. 48 CHAPTER 9 .................................................................................................... 52 PRECAUTIONS AND SAFETY MEASURES ............................................ 52 Medical Examination ................................................................................... 52 First-Aid Measures and Antidote ................................................................. 52 Respiratory Devices ..................................................................................... 56 Training of Workers ..................................................................................... 56 Disposal of Used Packages and Obsolete Pesticides ................................... 56 CHAPTER 10 .................................................................................................. 58 MISCELLANEOUS ...................................................................................... 58 Amendment .................................................................................................. 58 Definitions .................................................................................................... 58 SCHEDULES .................................................................................................. 68 SCHEDULE OF FEES ................................................................................. 68 འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།1 ངོ་སྤོད། འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཁྲིམས་ ༢༠༠༠ ཅན་མའི་ དོན་ཚན་ ༡༩ པའི་དགོངས་དོན་གྱི་དབང་ཆ་དང་ འཁྲིལ་ བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཚུ་ དོན་སྨིན་ཅན་སྦེ་ བསྟར་སྤོད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ སོ་ནམ་དང་ ནགས་ཚལ་ལྷན་ཁག་གི་བོན་པོ་གིས་ འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་གྱི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ་ འདི་ ཆ་འཇོག་འབདཝ་ཨིན། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 2 PREAMBLE In exercise of the powers conferred under Section 19 of the Pesticides Act of Bhutan, 2000; the Minister, Ministry of Agriculture and Forests, Royal Gov ernment of Bhutan hereby formulate the Pesticides Rules and Regulations of Bhutan, 2019 for the effective implementation of the provisions of the Act. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།3 ལེའུ་ ༡ པ། སྔོན་བརྗོད། མཚན་གནས། ༡ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ་ཟེར་ བརྗོད་དགོ། ཁྱབ་ཚད། ༢ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་གིས་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ལུ་ཁྱབ་དགོ། འགོ་འཛུགས་ཟླ་ཚེས། ༣ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ སོ་ནམ་དང་ནགས་ཚལ་ལྷན་ཁག་གི་བོན་པོ་གིས་ བསྟར་སྤོད་ཀྱི་ གསལ་བསྒྲགས་འབད་མི་ནང་གསལ་བཀོད་ཡོད་པའི་ ཟླ་ཚེས་ལས་འགོ་བཟུང་་ བསྟར་སྤོད་ འབད་དགོ། དབང་ཚད། ༤ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་གི་ ལག་ལེན་ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ལས་ས་ དེ་ཡངཿ (༡) སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ནང་འདྲེན་དང་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནི། (༢) བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ནང་འདྲེན་འབད་ནི་དང་། (༣) བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ ཚོང་འབྲེལ་འཐབ་ནི་ དང་ བཀོག་ནི་ཚུ་ཨིན། ཁྲིམས་ཡིག་གི་གོ་བ་ལེན་ལུགས། ༥ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ནང་ རྐྱང་ཚིག་གིས་ མང་ཚིག་ལུ་ཡང་ཁྱབ་ནི་དང་ ཕོ་ཚིག་གིས་ མོ་ ཚིག་ལུ་དང་ ཕན་ཚུན་ཆ་མཚུངས་སྦེ་ཁྱབ་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 4 CHAPTER 1 PRELIMINARY Title 1. This Rule shall be called “The Pesticides Rules and Regulations of Bhutan, 2019”. Extent 2. It shall apply to the whole of the Kingdom of Bhutan. Commencement 3. It shall come into force from the date specified in the notification issued by the Minister for Agriculture and Forests for implementation of this Rules. Scope 4. This Rule shall apply to any activity in relation to: (1) Import and manufacture of bio-pesticides; (2) Import of synthetic pesticides; and (3) Use, sale and disposal of synthetic and bio-pesticides. Rules of Construction 5. In this Rule, the singular shall include the plural and the masculine shall include the feminine and vice versa. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།5 ཆ་མེད། ༦ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ ལོག་ཆ་འཇོག་གྲུབ་ན་མ་གཏོགས་ འབུཔ་སྨན་དང་འབྲེལ་བའི་ ལམ་ སྟོན་དང་ བརྡ་སྐུལ་ ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་ བཀོད་རྒྱ་གཞན་ཚུ་ ཕྱིར་སྤོད་འབད་མི་ཚུ་ཆ་མེད་གཏངམ་ ཨིན། འཐུས། ༧ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ནང་ འཐུས་ཀྱི་རིགས་སྤོད་དགོཔ་ཡོད་མི་ཚུ་ ག་ཅི་རང་ཨིན་རུང་ འཐུས་ཀྱི་ལས་འཆར་དང་བསྟུན་ འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས་ཀྱིས་ དུས་དང་དུས་སུ་ འཕྲི་སོན་ ཡང་ ན་ བཀོད་རྒྱ་གནང་མི་དང་འཁྲིལ་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 6 Revocation/Cancellation 6. This Rule shall revoke any guidelines, notifications, circulars and orders issued in relation to matters concerning pesticides unless otherwise re adopted. Fees 7. Any fees payable under this Rules shall be prescribed in the schedule of fees, which may be amended and notified by the Pesticides Board from time to time. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།7 ལེའུ་ ༢ པ། གཙུག་སྡེའི་རིམ་སྒྲིག། འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས། ༨ སོ་ནམ་དང་ནགས་ཚལ་ལྷན་ཁག་གི་ བོན་པོ་གིས་ དུས་ཡུན་ལོ་ངོ་ལྔའམ་ ཡང་ན་ ལོ་ངོ་ལྔ་ལས་ དུས་ཡུན་སེང་ཆོག་པའི་ བཀོད་ཚོགས་ཁྲི་འཛིན་རྩིས་ཏེ་ བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚུ་ བསྐོ་བཞག་ གནང་དགོ། བཀོད་ཚོགས་ནང་ གཤམ་གསལ་གྱི་འཐུས་མི་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། (༡) སོ་ནམ་དང་ནགས་ཚལ་ལྷན་ཁག་གི་དྲུང་ཆེན། ཁྲི་འཛིན། (༢) སོ་ནམ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགོ་འཛིན། འཐུས་མི་དྲུང་ཆེན། (༣) སྒོ་ནོར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགོ་འཛིན། (༤) འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་གྱི་འགོ་འཛིན། (༥) བསྟན་རྒྱས་ལྷན་ཁག་འོག་གི་ཚོང་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགོ་འཛིན། (༦) གསོ་བའི་ལྷན་ཁག་གི་ མི་དམང་གསོ་བའི་འཕོད་བན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགོ་འཛིན། (༧) རྒྱལ་ཡོངས་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལྷན་ཚོགས་ལས་ངོ་ཚབ་འཐུས་མི་ཅིག (༨) རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བའི་ལས་རིམ་མདོ་ཆེན། (༩) དོན་ཚན་དང་འབྲེལ་བའི་མཁས་མཆོག་ཚུ། ༼སྔོ་ཤིང་གི་ནད་བརྟག་རིག་པ། འབུཔ་སྲིན་རིག་ པ། རང་བཞིན་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས། ཧོན་སྡུམ་རིག་པ། སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོན་སྐྱེད། ཞིབ་འཚོལ། ཟུར་བཞག་བརྟག་དཔྱད་ རང་བཞིན་དང་ནགས་ཚལ༽ ལས་འཐུས་མི་ངོ་ཚབ་ ཚུ་ དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ཏེ་ བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སོན་ངོ་སྦོར་དང་འཁྲིལ་ ཁྲི་འཛིན་གྱིས་ བསྐོ་བཞག་འབད་དགོ། ༩ བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་ལས་བརྟེན་ འཕྲུལ་རིག་གི་བྱ་སྟབས་མ་བདེཝ་འཐོན་པའི་གནད་དོན་ དང་ བཅའ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ནང་ བཀོད་ཚོགས་ལུ་ ལཱ་འགན་སྤོད་མིའི་ ལས་རིམ་གཞན་ཚུ་འབག་ནིའི་ནང་ བཀོད་ཚོགས་ཀྱིས་ སོ་ནམ་དང་ནགས་ཚལ་ལྷན་ཁག་གི་བོན་ པོ་ལུ་ བསླབ་སྟོན་འབད་དགོ། འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས་འདི་ འབུཔ་སྨན་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ དང་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་གི་དགོངས་དོན་ཚུ་ ཐག་གཅད་མིའི་དབང་འཛིན་ཨིན། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 8 CHAPTER 2 INSTITUTIONAL ARRANGEMENTS Pesticides Board 8. The Minister, Ministry of Agriculture and Forests shall appoint members of the Board, including the Chairperson for a period of five years and may be extended. The Board shall consist of the following members: (1) Secretary, Ministry of Agriculture and Forests as Chairperson; (2) Head, Department of Agriculture (Member Secretary) (3) Head, Department of Livestock; (4) Head, Bhutan Agriculture and Food Regulatory Authority; (5) Head, Department of Trade, Ministry of Economic Affairs; (6) Head, Department of Public Health, Ministry of Health; (7) Representative from the National Environment Commission (NEC); (8) Program Director, National Plant Protection Centre. (9) Subject Matter Specialists (Representatives from Plant Pathology, Entomology, Environment, Weed Science, Plant Protection Products, Research, Plant Quarantine, Organic, Forestry, etc.), who shall be appointed on need basis by the Chairperson upon recommendation of the Board. 9. The Board shall advise the Minister, Ministry of Agriculture and Forests on technical matters arising out of the administration of the Act and to carry out such other functions assigned to the Board by or under the Act and its Rules. The Pesticides Board is the Authority to decide on matters related to pesticides and provisions of this Rule. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།9 འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་ཚད་ལྡན་གྱི་བྱ་བའི་གནད་སྤོད། ༡༠ བཀོད་ཚོགས་ཀྱིས་ བཀོད་ཚོགས་ཞལ་འཛོམས་ཚུ་འགོ་འདྲེན་འཐབ་ནིའི་དོན་ལུ་ བྱ་བའི་གནད་སྤོད་ བཟོ་དགོ། འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས་ཞལ་འཛོམས་འདི་ ལོ་རེ་ནང་ཚར་གཉིས་རེ་འཚོགས་དགོཔ་དང་ ཞལ་འཛོམས་ནང་ འཐུས་མི་ཉུང་ཐག་ གསུམ་དཔྱ་གཉིས་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོ། བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་ལཱ་འགན། ༡༡ བཀོད་ཚོགས་ཀྱིས་ གཤམ་གསལ་གྱི་ལཱ་འགན་ཚུ་འབག་དགོ། (༡) གཞུང་ལུ་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་དང་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ མཁོ་སྒྲུབ་དང་ནང་འདྲེན་འབད་ནི་ ཚུ་ལུ་ བསླབ་སྟོན་འབད་དགོ། (༢) གཞུང་ལུ་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནི་ལུ་བསླབ་སྟོན་འབད་དགོ། (༣) འབྲུག་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་དོན་ལུ་ སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ ཁྱིམ་ནང་སྤོད་ནི་ ནགས་ཚལ་ སྲུང་སྐྱོབ་ སྒོ་ནོར་སྲུང་སྐྱོབ་ཚུའི་ དོན་ལུ་དང་ འགྲོ་བ་མིའི་གསོ་བ་ལུ་ ཝེཀ་ཊར་ནད་འབུཔ་ བཀག་འཛིན་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུའི་ཐོ་ཆ་འཇོག་འབད་ནི། (༤) འབྲུག་ལུ་ དུག་ཅན་གྱི་ ༼འཛམ་གླིང་གསོ་བའི་ལས་ཚོགས་ དབྱེ་རིམ་༡ པ། ༢ པའི་ ཀ་ པ། ༢ པའི་ ཁ་ པ། དང་ Persistent Organic Pollutants༽ འབུཔ་སྨན་ལག་ལན་འཐབ་ ནི་ལས་འཛེམ་ནི་ཚུ་ངེས་བརྟན་བཟོ་ནི། (༥) འབྲུག་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ལས་བཀག་འཛིན་འབད་མི་ དུག་ཅན་གྱི་བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་ ཡང་ ན་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུའི་ གནོད་ཉེན་གྱི་ཐོ་ཆ་འཇོག་འབད་ནི། (༦) འབྲུག་ལུ་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ བཟོ་སྐྲུན་འབད་མི་ཚུའི་ཐོ་ཆ་འཇོག་འབད་ནི། (༧) ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཚུ་དང་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་གྱི་ དབང་འཛིན་ཅན་ གྱི་ཚོང་འབྲེལ་པ་ཚུའི་ཐོ་ཆ་འཇོག་འབད་ནི། (༨) བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ མཁོ་སྒྲུབ་དང་ ནང་འདྲེན་འབད་ནི་ ཚོང་སྒྱུར་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ དེ་ལས་ བཀོག་ནི་ཚུ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཚུ་དང་ རོད་རྙོག་དེ་ལས་ ཐག་ཆོད་ནིའི་མཐོ་གཏུག་དབང་འཛིན་གྱི་ལཱ་འགན་འབག་དགོ། (༩) ཐོ་བཀོད་འབད་དེ་ཡོད་པའི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཉེན་སྲུང་གི་ལམ་སྟོན་ཚུ་ཆ་ འཇོག་གྲུབ་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 10 The Standard Rules of Procedures for the Pesticides Board 10. The Board may formulate its own rules of procedures for the conduct of the Board Meetings. The Pesticides Board shall convene meetings at least two times a year. A minimum two-third of the full members shall constitute the quorum of the Board. Functions of the Board 11. The Board shall carry out the following functions; (1) Advise the Government on the procurement and import of synthetic and bio-pesticides; (2) Advise the Government on manufacture of bio-pesticides; (3) Approve list of synthetic and bio-pesticides for use in Bhutan including pesticides for plant protection, household use, forest protection, livestock protection and vector control in human health; (4) Ensure that highly toxic (World Health Organization Class I, II a, II b and Persistent Organic Pollutants) pesticides are prohibited from use in Bhutan; (5) Approve the negative list of other highly toxic synthetic or bio pesticides prohibited from use in Bhutan; (6) Approve list of manufacturers of bio-pesticides in Bhutan; (7) Approve lists of foreign manufacturers and authorized dealers of synthetic and bio-pesticides; (8) Function as an appellate authority for any matters, dispute and decision related to procurement, import, sale, use and disposal of synthetic and/or bio-pesticides. (9) Approve safety guidelines for use of registered pesticides; (10) Standard Operating Procedures for Pesticides Board as per Guideline 1. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།11 བསྟར་སྤོད་འབད་མིའི་ལས་སྡེ། ༡༢ བཀོད་ཚོགས་ཀྱིས་ འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་འདི་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་ གཞི་བསྟར་སྤོད་འབད་མི་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་དགོ། ༡༣ བཀོད་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་འདི་ འབུཔ་སྨན་ནང་འདྲེན་དང་ ཚོང་སྒྱུར་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་དང་བཀོག་ནི་ཚུའི་རང་དབང་གྱི་ལས་སྡེ་ཅིག་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་དགོ། ༡༤ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་འདི་ ཟུར་དེབ་ ༣ པ་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུའི་ལག་ལེན་གཞི་བཀོད་དང་ བཀྲམ་ སྤེལ་ལམ་སྟོན་དང་འཁྲིལ་དགོ། ༡༥ འབུཔ་སྨན་མཁོ་སྒྲུབ་ཚོགས་ཆུང་འདི་ གཤམ་གསལ་གྱི་འཐུས་མི་ཚུ་ཚུད་དེ་ གཞི་བཙུགས་འབད་ དགོ། (༡) སོ་ནམ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགོ་འཛིན། ཁྲི་འཛིན། (༢) སོ་ནམ་དང་ནགས་ཚལ་ལྷན་ཁག་གི་ མདོ་ཆེན་ཡིག་ཚང་གི་དངུལ་རྩིས་སྡེ་ཚན་ལས་ དངུལ་ རྩིས་གཙོ་འཛིན་འགོ་དཔོན། འཐུས་མི། (༣) རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བའི་ སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་འགོ་དཔོན་གོངམ། འཐུས་མི། (༤) སོ་ནམ་དང་ནགས་ཚལ་ལྷན་ཁག་གི་ མདོ་ཆེན་ཡིག་ཚང་གི་ མཁོ་སྒྲུབ་འགོ་དཔོན། འཐུས་མི། (༥) རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བའི་ བདག་སྐྱོང/དངུལ་རྩིས/སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཐོན་དངོས་ སྡེ་ཕན། འཐུས་མི། (༦) མི་དམང་གསོ་བའི་ལས་ཁུངས་ལས་འཐུས་མི་ངོ་ཚབ་ཅིག། (༧) རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བའི་ ལས་རིམ་མདོ་ཆེན། འཐུས་མི་དྲུང་ཆེན། ༡༦ གཤམ་གསལ་གྱི་ལཱ་འགན་ཚུ་འབག་ནིའི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བའི་འོག་ལུ་ འབུཔ་སྨན་ཁྱད་རིག་གི་ལ་གཡོག་སྡེ་ཚན་གཞི་བཙུག་འབད་དགོ། (༡) བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་གྱི་ ནང་འདྲེན་དང་ཚོང་སྒྱུར་འབད་ནི་ དེ་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་དང་བཀོག་ནི་ཚུ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཚུ་དང་ དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནི་ཚུའི་སྐོར་ལས་ བསྐྱར་ཞིབ་འབད་དེ་ བཀོད་ཚོགས་ ལུ་ གྲོས་འབུལ/རྒྱབ་སོན་ངོ་སྦོར་འབད་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 12 Implementing Agency 12. The Board shall designate Bhutan Agriculture and Food Regulatory Authority (BAFRA) to implement and enforce this Rule. 13. The Board shall designate National Plant Protection Centre (NPPC) as the sole authorized agency to import, sale, supply and disposal of pesticides; 14. The Bio-pesticides will be supplied as per the Guideline 3 – Implementation framework and Guideline for supply of Bio-pesticides. 15. The Pesticide Procurement Committee shall be formed comprising of the following members; (1) Head, Department of Agriculture (Chairperson) (2) Program Director, NPPC (Member Secretary) (3) Chief Finance Officer, FD, Directorate Services, MoAF (Member) (4) Senior Plant Protection Officer, NPPC (Member) (5) Procurement Officer, Directorate Services, MoAF (Member) (6) Administration/Finance/Plant Protection Product Unit, NPPC (Member) (7) Representative from the Department of Public Health 16. The Pesticides Technical Working Group (PTWG) under NPPC shall be formed to carry out the following functions; (1) Review and recommend to the Board on issues related to import, sale, use and disposal of synthetic or bio-pesticides and manufacture of bio-pesticides as and when required. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།13 (༢) བཀོད་ཚོགས་ལས་གནང་བ་ལེན་ནིའི་དོན་ལུ་ གནང་བ་ཡོད་པའི་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ དེ་ལས་ ཕྱི་རྒྱལ་ལས་བཟོ་སྐྲུན་འབད་མི་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ ལྡན་འབུཔ་སྨན་གྱི་ཐོ་ཚུ་བཟོ་དགོ། (༣) བཀོད་ཚོགས་ལས་གནང་བ་ཞུ་ནིའི་དོན་ལུ་ དགོས་མཁོ་དང་འཁྲིལ་ བདག་སྐྱོང་གི་བྱ་སྒོའི་ ཚད་གཞི་ འབྲི་ཤོག་ ལག་ལེན་སྒྲིག་ལུགས་ ལམ་སྟོན་དང་ གཞན་ཐབས་ཤེས་ཚུ་བཟོ་དགོ། (༤) འབུཔ་སྨན་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ སྨན་གྱི་དུག་ཤུགས་དང་ མི་དང་སེམས་ཅན་ལུ་ཉེན་ ཁ་ཡོད་མེད་དང་འཁྲིལ་ དབྱེ་ཁག་གསལ་བཀོད་འབད་དགོ། ཉེན་ཁ་འདི་བཟུམ་བཀག་ནིའི་ དོན་ལུ་ ཉེན་སྲུང་གི་གོ་བ་བརྡ་སྤོད་འབད་དགོ། (༥) འབྲུག་ལུ་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནི་གི་ ལམ་སྟོན་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ བཀོད་ ཚོགས་ལུ་གནང་བ་ལེན་ནིའི་དོན་ལུ་ཕུལ་དགོ། (༦) ངོ་རྟགས་ཁ་ཡིག་དང་ གཙུག་སོད་ བསག་བཞག་ སྐྱེལ་འདྲེན་ ཡང་ན་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནི་ལུ་ གཞན་དགོས་མཁོ་ཚུའི་ ཚད་གཞི་ཚུ་ གྲོས་འབུལ/རྒྱབ་སོན་ངོ་སྦོར་ འབད་དགོ། (༸) ལྷན་ཁག་གི་ འབྱུང་སྲིད་པའི་རྐྱེན་ངན་འཛིན་སྐྱོང་འཆར་གཞི་དང་འཁྲིལ་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་ སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་དང་འབྲེལ་བའི་ གློ་བུར་གྱི་གྲ་སྒྲིག་དང་ ངོས་ལེན་ ལྟ་རྟོག་ དེ་ལས་ གསང་ལྟ་ཚུ་གི་ཐད་ལུ་ རྒྱབ་སོན་ངོ་སྦོར་འབད་དགོ། (༨) བཀོད་ཚོགས་ལས་གནང་བ་ལེན་ནིའི་དོན་ལུ་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚོང་སྒྱུར་དང་བཀྲམ་སྤེལ་ འབད་ནིའི་ལམ་སྟོན་བཟོ་དགོ། ༡༧ འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་འདི་ ཁྲིམས་དོན་གྱི་དབང་འཛིན་ཨིནམ་ལས་ གཤམ་གསལ་གྱི་ལཱ་འགན་ཚུ་འབག་དགོ། (༡) བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ནང་འདྲེན་འབད་ནིའི་ཆོག་ཐམ་སྤོད་ནི། (༢) བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ནང་འདྲེན་དང་ཕྱིར་ཚོང་ དེ་ལས་ ལག་ ལེན་འཐབ་ནི་ཚུ་ ལྟ་རྟོག་འབད་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 14 (2) Develop list of permitted synthetic or bio-pesticides and list of foreign manufacturers of synthetic pesticides and bio-pesticides for approval from the Board; (3) Develop standards, forms, codes of practices, guidelines and other tools as necessary, for the administrative processes for approval from the Board; (4) Specify the classification of pesticides on the basis of their toxicity and the risks to human beings or animals involved in the use of pesticides. Create awareness on safety measures necessary to prevent such risks; (5) Develop guidelines for manufacturing bio-pesticides in Bhutan and submit the list to the Board for approval; (6) Recommend standards for labeling, packaging, storing, transportation or any other requirement for manufacture of bio pesticides; (7) Recommend emergency preparedness, response, monitoring and surveillance in case of any emergency activities related to synthetic and bio-pesticides in line with the Disaster and Contingency Management Plan of the Ministry. (8) Develop Guidelines for sale and distribution of bio-pesticides for approval from the Board. 17. The BAFRA shall perform the following functions as the regulatory authority; (1) Issue import permit for the importation of synthetic or bio pesticides. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།15 (༣) ནང་འདྲེན་འབད་མིའི་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ དེ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ ནང་འཁོད་ བཟོ་སྐྲུན་འབད་མིའི་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུའི་སྤུས་ཚད་ལྟ་རྟོག་འབད་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 16 (2) Monitor the import, sale and use of synthetic or bio-pesticides (3) Monitor the quality of imported synthetic and bio-pesticides and the bio-pesticides manufactured within the country; འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།17 ལེའུ་ ༣ པ། སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན། སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་བཟོ་སྐྲུན། ༡༨ འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས་འདི་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་དང་འབྲེལ་བའི་རྫས་སྦོར་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནི་གི་ གནང་བ་སྤོད་མིའི་ལས་སྡེ་ཨིན། ༡༩ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་འདི་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་དང་འབྲེལ་བའི་རྫས་སྦོར་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ དགོ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལུ་ ཕན་ཐབས་སྒྲིག་མི་ལས་སྡེ་ཅིག་སྦེ་ ལཱ་འགན་འབག་དགོ། ༢༠ རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་ལུ་ ཐོ་བཀོད་འབད་དེ་ཡོད་པའི་ བཟོ་གྲྭ་དང་ཚོང་ལས་སྡེ་ཚན་གང་རུང་གིས་ སྐྱེ་ ལྡན་འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནིའི་དང་འདོད་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་ ཉོག་མེད་གནང་བ་གི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་ ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་བརྒྱུད་དེ་ འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས་ལུ་ འབྲི་ཤོག་ ༡ པ་དང་འཁྲིལ་ ཞུ་ཡིག་བཙུགས་དགོ། ཞུ་ཡིག་འདི་ནང་ལུ་ འབྲུག་ནང་འཁོད་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནི་ཨིན་པའི་སྐྱེ་ལྡན་ འབུཔ་སྨན་གྱི་ཐོ་དང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གྲོས་འཆར་རྒྱས་བཤད་དང་བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་ འཕྲུལ་ཆས་ ཉེན་བསྲུང་དང་ སྤུས་ཚད་ཚད་འཛིན་ཐབས་ལམ་ཚུ་ཚུད་དགོཔ་ཨིན། ༢༡ ཉོག་མེད་གནང་བ་གི་དོན་ལུ་ ཞུ་ཡིག་འདི་འཐོབ་ཞིནམ་ལས་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ གིས་ ཞུ་ཡིག་འདི་བཀོད་ཚོགས་ལུ་གཏང་དགོ། ༢༢ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བའི་རྒྱབ་སོན་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལྷན་ ཚོགས་ལས་ རང་བཞིན་གནས་སྟངས་ཉོག་མེད་གནང་བ་དེ་འཐོབ་ཞིནམ་ལས་ དབང་ཚད་སྤོད་མི་ ལས་སྡེ་འདི་གིས་མཐའ་དཔྱད་ཉོག་མེད་གནང་བ་དེ་ འབྲི་ཤོག་ ༢ པ་དང་ འཁྲིལ་སྤོད་དགོ། ༢༣ ཉོག་མེད་གནང་བ་གི་གནས་ཡུན་དེ་ཡང་ གནང་བ་སྤོད་པའི་ཉིནམ་ལས་ལོ་ངོ་གཅིག་གི་རིང་ ཆ་ གནས་ཡོདཔ་ཨིན། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 18 CHAPTER 3 MANUFACTURE OF BIO-PESTICIDES Manufacture of Bio-Pesticides 18. The Pesticides Board shall be the Authorization Agency for the Manufacture of Bio-Pesticides. 19. The NPPC shall function as a Facilitating Agency for the purpose of manufacture of bio-pesticides. 20. Any national registered company who intends to manufacture bio pesticides shall apply for clearance to the Pesticide Board (Authorization Agency) through the NPPC as prescribed in Form 1. The application shall include the lists of bio-pesticides to be manufactured in Bhutan along with detailed business proposal including list of manufacturing plant and machinery, safety and quality control measures; 21. On receipt of any application for the issuance of Clearance, the NPPC shall forward the application to the Board. 22. The Authorization Agency on the recommendation of NPPC along with the Environmental Clearance received from NEC; shall issue the final Clearance as per the format prescribed in Form 2 to manufacture bio pesticides based on the terms and conditions. 23. The Clearance shall be valid for the period of one year from the date of issue. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།19 ༢༤ འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་ཉོག་མེད་གནང་བ་དང་འཁྲིལ་ བསྟན་རྒྱས་ལྷན་ཁག་གིས་ སྐྱེ་ལྡན་ འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནིའི་ཆོག་ཐམ་འདི་སྤོད་དགོ། གལ་སྲིད་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན་དེ་ ས་གནས་གཅིག་ལས་ལྷག་་ ས་གནས་སོ་སོ་ནང་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནི་ཨིན་པ་ཅིན་ ཉོག་མེད་གནང་ བ་དང་ཆོག་ཐམ་ཡང་སོ་སོ་འབད་འོང་དགོ། ༢༥ ཉོག་མེད་གནང་བ་འཆང་མི་ མི་ངོམ་དེ་གིས་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ལས་འགལ་བའི་ལཱ་འབད་ཚེ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བའི་རྒྱབ་སོན་ངོ་སྦོར་ཐོག་ དབང་ཚད་སྤོད་མི་ལས་སྡེ་འདི་གིས་ ཉོག་ མེད་གནང་བ་འདི་ ཆ་མེད་གཏང་དགོ། ༢༦ བཟོ་གྲྭ་ལས་སྡེ་ཚུ་གིས་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ཡོད་པའི་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་གི་སྤུས་ཚད་དེ་ཡང་ རྒྱལ་ ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་དང་འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་གྱིས་ལྟ་རོྟག་ འབད་དགོ། ༢༧ བཟོ་སྐྲུན་པ་ཚུ་གི་སྐྱོང་བཞག་འབད་དགོ་པའི་དཔེ་དང་ཡིག་ཐོ་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ དང་ འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་གྱི་ཤེསཔ་འབད་འོང་དགོ། ༢༨ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་དང་ཐོ་བཀོད་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་ཚུ་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ འདི་གི་ལམ་སྟོན་ ༢ པ་དང་ ༣ པ་འཁྲིལ་འོང་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 20 24. The Ministry of Economic Affairs shall issue the License for manufacture of bio-pesticides based on the clearance from the Pesticides Board. In the event, the bio-pesticides are proposed to be manufactured at more than one place, separate clearance and licenses shall be required in respect of every such place. 25. The Authorization Agency shall cancel the Clearance for Manufacture on the recommendation of the NPPC, if the holder of the Clearance violates agreed terms and conditions. 26. The NPPC and BAFRA shall monitor the quality of bio-pesticides manufactured by the Company. 27. The NPPC and BAFRA shall have access to the records and specimens required to be maintained by the manufacturer. 28. The manufacturing, registration and supply of bio-pesticides should be as per the Guidelines 2 & 3 of this Rules. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།21 ལེའུ་ ༤ པ། གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ལས་སྤོད། དུས་རྒྱུན་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་ལས་སྤོད། ༢༩ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་འདི་གིས་མི་སེར་སོ་ནམ་པ་ཚུ་ལུ་ གནོད་འབུཔ་དང་ནད་གཞི་ འཛིན་སྐྱོང་འབད་ནི་ནང་ལུ་ ཕན་སླབ་ཆེ་བའི་བསླབ་སྟོན་གྱི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་བྱིན་དགོ། དུས་རྒྱུན་ གྱི་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་འབད་ནིའི་ནང་ གནོད་འབུཔ་གཅིག་སྒྲིལ་འཛིན་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་ (Integrated Pest Management) འདི་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་དང་ རྫས་སྦོར་མེད་ པའི་འབུཔ་སྨན་གྱི་ཐབས་ལམ་ཚུ་གི་ གནོད་འབུཔ་དང་ནད་གཞི་བཀག་འཛིན་འབད་མ་ཚུགས་པའི་ དུས་སྐབས་ཁོ་ན་ལུ་ འབུཔ་སྨན་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་འདི་ ཐབས་ཤེས་མཇུག་སྦེ་ རྒྱབ་སོན་འབད་ དགོ། འབུཔ་སྨན་ཚུ་དྲན་བཏོན་དང་ ཁྲིམས་མཐུན་ཐོག་ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས། ༣༠ འབུཔ་སྨན་ཚུ་གནོད་འབུཔ་དང་ནད་གཞི་འཛིན་སྐྱོང་འབད་ནི་དང་ མཐའ་འཁོར་དང་འཕོད་བན་ལུ་ གནོད་པ་མར་ཕབ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ དྲན་བཏོན་དང་ཁྲིམས་མཐུན་ཐོག་ལག་ལེན་འཐབ་དགོ། རྒྱལ་ ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་འདི་གིས་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་ལག་ལེན་མར་ཕབ་གཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ལུ་ སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་བཅུག་དགོ། ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་ལས་སྤོད། ༣༡ དངུལ་ཐོག་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་ཐོག་གི་དོན་ལུ་ གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་ལས་སྤོད་དེ་ སོ་ནམ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལས་ས་ཅིག་སྦེ་ སྒེར་སྡེ་ལུ་སྤོད་ཆོག་ནི་དང་ དེ་ཡང་ ངེས་པར་མཁོ་བའི་དུས་སུ་དང་ འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ སོ་ནམ་ལེགས་འགྱུར་ལམ་ལུགས་ཚུ་ དང་ལེན་འབད་ཐོག་ གནོད་ འབུཔ་གཅིག་སྒྲིལ་འཛིན་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་ཡར་ཕར་གཏང་ནི་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ལག་ལེན་ འཐབ་ནི་ དེ་ལས་ སྨན་རྫས་ཡོད་པའི་འབུཔ་སྨན་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ཚད་འཛིན་འབད་དགོ། ཁྱིམ་ ནང་གི་གནོད་འབུཔ་ བྱི་རྩི་ ཞོ་ལེམ་ སྦངམ་ གཟན་དོམ་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ བཀག་འཛིན་དང་ འཛིན་སྐྱོང་འབད་ནི་གི་ཞབས་ཏོག་འདི་ཡང་ ཚོང་འབྲེལ་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ལས་སྤོད་ཀྱི་དོན་ ལུ་དམིགས་ཏེ་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་དང་འཁྲིལ་ གནང་བ་གྲུབ་ཡོད་པའི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ལག་ ལེན་འཐབ་ཐོག་ སྒེར་སྡེ་ལུ་སྤོད་ཆོག། file:///D:/Pesticide%20Rules/Resources/gdlookup://localhost/%E0%BD%84%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%81%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96 Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 22 CHAPTER 4 PEST CONTROL OPERATIONS Regular Pest Control Operations 29. The NPPC shall provide advisory services to farmers on management of insect pests and disease. The regular pest control shall adopt Integrated Pest Management (IPM) practices wherein the pesticides use is recommended only as a last resort when other non-chemical methods do not control the pest or disease. Cautious and Judicious Use of Pesticides 30. The pesticides shall used cautiously and judiciously to manage insect pests and diseases, and to minimize health and environment hazards. The NPPC shall promote use of bio-pesticides in order to minimize or replace use of synthetic pesticides. Commercial Pest Control Operations 31. The pest control operations for main cash crop production may be privatized as a part of commercialization of agriculture which shall adopt Good Agricultural Practices through promotion of IPM practices, use of bio-pesticides, and restricted use of chemicals where necessary and relevant. The services for control and management of household pests (example: rodents, cockroaches, flies, mosquitoes, etc...) may be privatized as commercial pest control operation through the use of permitted pesticides as per this Rules. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།23 ༣༢ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་དང་ འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་དེ་གིས་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་ལས་སྤོད་ལྟ་རྟོག་དང་ཞིབ་དཔྱད་འབད་དགོཔ་དང་ དེའི་ ལག་ལེན་དེ་ཡང་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་གི་ ལམ་སྟོན་ ༤ པ་དང་འཁྲིལ་དགོ། ༣༣ གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ལས་སྤོད་ཚོང་ལཱ་འབད་ནི་གི་ ཆོག་ཐམ་གནང་བ་དང་བསྐྱར་གསོའི་དོན་ལུ་ འབྲི་ཤོག་༣ པ་ དང་ ༤ པ་ལྟར་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་གི་སྤོད་མི་ཉོག་མེད་གནང་བ་ ལུ་གཞི་བཞག་ཏེ་ ཞུ་ཡིག་ཕུལ་དགོ། ༣༤ གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་ལས་སྤོད་པའི་ཆོག་ཐམ་འཆང་མི་མི་ངོམ་ ཡང་ན་ མི་ངོམ་འདི་གི་འོག་ ལུ་ གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་དང་འབྲེལ་བའི་ལཱ་འབད་མི་ལས་བྱེད་པ་ཨིན་པ་ཅིན་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ལས་ ཁྱད་རིག་དང་ལྡན་པའི་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་ལག་ཁྱེར་ལེན་དགོཔ་ ཨིན། ༣༥ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་འདི་གིས་ གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ལས་སྤོད་པ་འདི་ལུ་ བརྟག་ ཞིབ་དང་དྲི་དཔྱད་འབད་དེ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ལས་སྤོད་འབད་ཆོག་པའི་ ལག་ཁྱེར་/ཉོག་མེད་གནང་བ་དེ་སྤོད་དགོ། ༣༦ ཞུ་ཡིག་དེ་ཡང་ གཞུང་གི་ངོས་འཛིན་འབད་དེ་ཡོད་པའི་གཙུག་སྡེ་ནང་ལས་ ཟླ་ངོ་གཅིག་ ཡང་ན་ ཟླ་ངོ་གཅིག་ལས་ཡན་ཆད་ གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ལས་སྤོད་ཀྱི་སྦོང་བརྡར་གྱི་ལག་ཁྱེར་དང་སྦྲག་ འདི་འོང་དགོ། ༣༧ ཆོག་ཐམ་འཆང་མི་མི་ངོམ་འདི་གིས་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདིའི་ཐོ་ནང་འཁོད་དེ་ཡོད་པའི་ འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་དང་ ཆ་འཇོག་ཡོད་པའི་འབུཔ་སྨན་གྱི་ཐོ་དེ་ཡང་ དགོས་མཁོ་ དང་འཁྲིལ་ བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་འཇོག་སྒྲུབ་ནི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་འདི་གིས་ དུས་མཐུན་བཟོ་་སྤོད་དགོ། ༣༨ ཆོག་ཐམ་འཆང་མི་མི་ངོམ་འདི་གིས་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་ལས་སྤོད་འདི་ ལམ་སྟོན་༤ པའི་ལམ་ལུགས་ལུ་གནས་འདི་ལཱ་འབད་དགོ་ ལམ་ལུགས་འདི་ཡང་ བཀོད་ཚོགས་ འདི་གིས་ དུས་དང་དུས་སུ་བསྐྱར་ཞིབ་འབད་འདི་ལེགས་བཅོས་འབད་དགོ Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 24 32. The NPPC and BAFRA shall supervise and monitor the commercial pest control operations and its operation shall be as per Guideline 4 of this Rules. 33. The application for grant and renewal of license to undertake pest control operation business shall be made based on the clearance of the NPPC as per Form 3 and Form 4. 34. The Pest Control Operator, whether the Licensee himself or an individual employed by him should obtain Technical Certificate for Pest Control Operation from NPPC. 35. The NPPC shall assess and interview Pest Control Operator and issue a Certificate/Clearance for operation of commercial pest control. 36. The application shall be accompanied with certificate of training in pest control operation conducted for a month or more by an Institute recognized by the Government. 37. The licensee shall use approved list of pesticides only prescribed in this Rule, which will be updated as and when necessary by the NPPC for approval of Board. 38. The licensee shall strictly adhere to the Guideline 4 for commercial pest control operations and procedures which may be revised and modified from time to time, prescribed by the Board. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།25 ཁྱིམ་འཁོར་འབུཔ་སྨན་བཀྲམ་སྤེལ། ༣༩ ཆ་འཇོག་སྒྲུབ་འདི་ཡོད་པའི་འབུཔ་སྨན་གྱི་ཐོ་ནང་ཚུད་འདི་ཡོད་མི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ས་ཚང་ཚོང་ཁང་ གྱི་ཆོག་ཐམ་འཆང་མི་དང་ སྲ་ཆས་ཚོང་ཁང་གི་ཆོག་ཐམ་འཆང་མི་ཚུ་གི་བཙོང་ཆོག་རུང་ ཏི་ཚ་ Phosphide ཟེར་མི་བྱི་རྩི་སྨན་འདི་ ཚོང་གྱུར་འཐབ་མི་ཆོག། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 26 Supply of Household Pesticides 39. Approved list of household pesticides, except Zinc phosphide shall be sold only through licensed super markets and hard ware stores only. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།27 ལེའུ་ ༥ པ། འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་དང་དབྱེ་དཔྱད་པ། འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་། ༤༠ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ནང་ལུ་འཁོད་ཡོད་པ་ལྟར་ དམིགས་བསལ་དུ་འབུཔ་སྨན་གྱི་དཔེ་ཚད་ ཀྱི་སྤུས་ཚད་བརྟག་ཞིབ་དང་ ནང་གི་རྫས་སྦོར་ཆ་རྐྱེན་བརྟག་ཞིབ་འབད་ནི་དང་ ཟ་ཆས་དང་ཆག་ གི་རིགས་ཚུ་ནང་འབུཔ་སྨན་གྱི་བཙོག་ཞུགས་ཀྱི་དཔེ་ཚད་ཚུ་ དབྱེ་དཔྱད་འབད་ནི་དོན་ལུ་ བཀོད་ ཚོགས་འདི་གིས་ འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་ གཞི་བཙུགས་འབད་ནིའི་གནང་བ་སྤོད་དགོ། ༤༡ འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་དེ་ འབུཔ་སྨན་དང་ འབུཔ་སྨན་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཚུ་བརྟག་ཞིབ་ འབད་ནི་གི་ གཙོ་བན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་དགོ། འབུཔ་སྨན་དབྱེ་དཔྱད་པ། ༤༢ འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་འདི་ འབུཔ་སྨན་དབྱེ་དཔྱད་པ་གིས་འགོ་ཁྲིད་འབད་འདི་ སོ་ནམ་ལས་ ཁུངས་ཀྱི་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་འདི་གི་འཛིན་སྐྱོང་འོག་ལུ་འོང་དགོ། ༤༣ འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་འདི་ འབུཔ་སྨན་དབྱེ་དཔྱད་པ་ཉུང་ཤོས་གཉིས་འོང་དགོ། དེ་ ཡང་ Organochlorine དང་ Organophosphate གི་སྡེ་ཚན་གྱི་དོན་ལུ་གཅིག་དང་ Pyrethroids དང་ Dithiocarbamate གི་སྡེ་ཚན་གི་དོན་ལུ་གཅིག་དགོ། ༤༤ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་གིས་ འབུཔ་སྨན་དབྱེ་དཔྱད་པའི་ གཡོག་འཐུའི་དོན་ལུ་ འགན་ ཚད་དང་ཚད་གཞི་ གསལ་རི་རི་སྦེ་བཟོ་དགོ། འབུཔ་སྨན་དབྱེ་ཞིབ་འབད་མི་གི་ ཉུང་ཐག་གི་ཤེས་ ཚད་འདི་ ངོས་ལེན་ཡོད་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་ལས་ རྫས་སྦོར་རིག་པ་ ཡང་ན་ སོ་ནམ་གྱི་རྫས་ སྦོ་རིག་པ་ ཡང་ན་ དབྱེ་ཞིབ་ཀྱི་རྫས་སྦོར་རིག་པ་གི་ མཐོ་རིམ་ཤེས་ཚད་དགོ། ༤༥ ལམ་ལུགས་དང་འཁྲིལ་ དབྱེ་དཔྱད་པ་གང་རུང་ཅིག་གིས་ དབྱེ་དཔྱད་འབད་བའི་སྐབས་ ཁེ་ཕན་ ལྟག་སྤོད་གསལ་བསྒྲགས་འབད་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 28 CHAPTER 5 PESTICIDES LABORATORY AND ANALYST Pesticides Laboratory 40. The Board shall authorize establishment of the Pesticides Laboratory to carry out such functions as prescribed in this Rule, specifically to analyze the pesticides samples for quality tests and active ingredient content, and pesticide contamination of food and feed samples. 41. The Pesticides Laboratory shall be designated as referral laboratory for pesticides and pesticides related matter. Pesticides Analyst 42. The Pesticides Laboratory shall be headed by Pesticides Analyst under the management of NPPC, Department of Agriculture (Guideline 5). 43. The Pesticides Laboratory should have minimum of 2 Pesticides Analyst; one for organochlorine and organophosphate groups, and another for pyrethroids and dithiocarbamate groups. 44. The NPPC shall develop clear terms of reference and criteria for recruitment of Pesticide Analysts. The Pesticide Analyst among others should possess a minimum of Bachelor’s degree in Chemistry or Agricultural Chemistry or Analytical Chemistry from a recognized University 45. Any analyst conducting the test analysis shall declare conflict of interest as per the existing system. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།29 འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་གི་ལཱ་འགན། ༤༦ འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་གི་ལཱ་འགན་འདི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཨིན། (༡) འབུཔ་སྨན་དཔེ་ཚད་ཞིབ་དཔྱད་འདི་ཡང་ གཤམ་ལུ་འཁོད་འདི་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ དགོས་མཁོ་དང་འཁྲིལ་ངེས་བརྟན་བཟོ་ནའི་དོན་ལུ་ཨིན། (ཀ) འབུཔ་སྨན་འདིའི་སྨན་རྫས་སྦོར་ཚུལ། (ཁ) སྐྱེ་ལྡན་གྱི་ཕན་ནུས། (ག) རྩི་ཤིང་དུག་ཤུགས་དང་། (ང) གཞན་དུག་རྫས་མི་མཐུན་བྱེམ་ཤུགས་དང་ སྒམ་རྐྱབ་ཡོད་མི་སྤོད་བཏུབ་པའི་དུས་ཡུན་ དང་ ཁ་ཡིག་དེབ་ཆུང་བཏགས་ནི་དང་ དེ་ལས་ ཞུ་བ་པོ་དེ་གིས་བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་ དང་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་གྱི་གནང་བའི་དོན་ལུ་བདེན་བཤད་འཕུལ་ཡོད་མི་ཚུ་ བདེན་ དཔྱད་འབད་ནི་དོན་ལུ། (༢) ཟ་ཆས་ཀྱི་དཔེ་ཚད་ཚུ་ནང་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་གྱི་སྙིགས་རོ་ཚུ་ བརྟག་དཔྱད་འབད་འདི འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལས་མགྲོན་ཚུ་ལུ་བརྡ་ལན་སྤོད་དགོ། ༤༧ གལ་སྲིད་ བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་དོན་ལུ་འབག་འོང་མི་དཔེ་ཚད་འདི་ཚུ་ སྐྱོན་རྐྱབ་པ་ ཡང་ན་ སྐྱོན་ རྐྱབ་ཡོད་པའི་དོགས་པ་རེ་འབྱུང་ན་ འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་འདི་གིས་བརྟག་དཔྱད་མ་འབད་བ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ལུ་ དྲན་སྐུལ་འབད་དགོ། ༤༨ དཔེ་ཚད་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་འཐུས་འདི་ཡང་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་འདི་གིས་ ཆ་གནས་ ཅན་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ལུ་གཞི་བཞག་་ བཟོ་འདི་ཡོད་པའི་ཟུར་དེབ་དང་འཁྲིལ་ ལས་མགྲོན་པ་ འདི་གིས་སྤོད་དགོཔ་ཨིན། ༤༩ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་གིས་ དཔེ་ཚད་དང་དེའི་བསྡུ་ལེན་གྱི་བྱ་སྒོ་རིམ་པའི་ཚད་གཞི་དོན་ ལུ་ བྱ་སྒོའི་ལམ་སྟོན་གནས་ཚད་ཚུ་བཟོ་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 30 Functions of the Pesticides Laboratory 46. The functions of the Pesticides Laboratory shall be as follows: (1) Analyze pesticides samples as may be necessary for the purpose of ensuring the conditions for: (a) Its chemical composition; (b) Bio-efficacy; (c) Phyto-toxicity; and (d) Other adverse toxicological effects, shelf-life of primary pack aging and labeling including leaflet, and to verify other claims submitted by the applicants for authorization of synthetic and bio-pesticides. (2) Analyze samples of materials for synthetic and bio-pesticide residues in food and share with relevant clients. 47. The Pesticides Laboratory shall not conduct test if the samples received for analysis are tampered or presumed to be tampered and shall notify the NPPC accordingly. 48. The fees for the sample analysis will be paid by the client as per the schedule of fees developed by the NPPC based on the existing laws. 49. The NPPC shall develop SOPs for standards of the samples and its collection procedure. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།31 ལེའུ་ ༦ པ། འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ། འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད། ༥༠ འབུཔ་སྨན་གྱི་ཞིབ་དཔྱད་འདི་ འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་གྱིས་འབད་དགོ། འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པའི་དབང་ཚད། ༥༡ འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་གིས་གཤམ་གསལ་གྱི་འགན་དབང་ཚུ་འབག་དགོ། (༡) འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་གིས་ གནང་བ་ཡོད་པའི་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་ སྨན་ཚུ་ ནང་འདྲེན་དང་བཟོ་སྐྲུན་འབད་མི་ཐོ་བཞག་དགོ། (༢) ཁྲིམས་ཀྱི་འདུན་ས་ལས་ བཙན་འཚོལ་བཀའ་འཕྲིན་ཞུ་་ ཉེ་འདབས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲུང་འགག་ པ་ལས་ རྒྱབ་སྐྱོར་ལེན་ཐོག་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ག་ཏེ་ལས་ ནང་འདྲེན་འབདཝ་ཨིན་ན་དང་ ག་ཏེ་ལུ་བཟོ་སྐྲུན་དང་བསག་བཞགཔ་ཨིན་ནའི་ས་ཁོངས་ཚུ་ དུས་ནམ་རང་འབད་རུང་ འཛུལ་ཏེ་བཙན་འཚོལ་ཚུ་འབད་ཆོག། (༣) མཁོ་གལ་ཅན་སྦེ་མཐོང་ཚེ་ འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་གིས་ བཟོ་སྐྲུན་འབད་སའི་འཕྲུལ་ཁང་ ཚུ་ ཞིབ་དཔྱད་དང་ལྟ་རྟོག་འབད་དགོ། (༤) འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་གིས་ བཟོ་སྐྲུན་འབད་མི་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་མི་ སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་ མི་དང་ ཚོང་འབྲེལ་འཐབ་མི་ཚུའི་ཐོ་དེབ་ཚུ་ དཔེ་འདྲེན་འབག་ནི་ ཡང་ན་ ཡིག་ཆས་གཞན་ ག་ཅི་ཡོད་རུང་ ཁྲིམས་འདུན་ལས་འཚོལ་ཞིབ་འབད་ཆོག་པའི་བཀའ་ཤོག་དང་འཁྲིལ་ བརྟག་ ཞིབ་འབད་ནི་དང་ གལ་སྲིད་ ཁོ/མོ་གིས་ ཐོ་དེབ་དང་ཡིག་ཆས་ཆ་མཉམ་ ཡང་ན་ གང་རུང་ ཅིག་ལུ་ བཅའ་ཁྲིམས་ ཡང་ན་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་གི་འོག་ལུ་ ཉེས་བྱ་བཀལ་ ནིའི་འོས་འབབ་ཡོད་པའི་ ཡིད་ཆེས་འདྲོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རེ་ཡོད་ན་ བཙན་ལེན་འབད་དེ་ ཉེས་སྤོད་འབད་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚུ་བཏོན་དགོ། (༥) གནང་བ་མེད་པའི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ གལ་སྲིད་སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་བའི་དོགས་པ་ཡོད་ན་ དོགས་ པ་ཡོད་པའི་སྣུམ་འཁོར་གང་རུང་ བཀག་ནི་ འདྲི་དཔྱད་དང་ཞིབ་དཔྱད་ཚུ་འབད་ཆོག། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 32 CHAPTER 6 PESTICIDES INSPECTOR Pesticides Inspection 50. The inspection of pesticides shall be done by the BAFRA. Powers of Pesticides Inspector 51. A Pesticides Inspector shall exercise following powers: (1) The Pesticides Inspector shall maintain the list of authorized synthetic and bio-pesticides for import and manufacture; (2) Enter and search any premises where pesticides (synthetic and bio-pesticides) are imported, manufactured and stored at any time with assistance from the nearest police personnel with proper search warrant from the Court of Law; (3) The Pesticides Inspector shall inspect and monitor the manufacturing plants as deemed necessary; (4) The Pesticide Inspector shall inspect and examine or take extract of records or any other documents of the manufacturer, distributor, carrier or dealer with proper search warrant from the Court of Law and seize the same if, he has reason to believe that all or any of them, may furnish evidence of committing an offence punishable under the Act or this Rule; (5) Stop, conduct inquiry and examine any vehicle or individual suspected to transport or carry unauthorized pesticides; འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།33 (༦) བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་གི་དགོངས་དོན་ཚུ་དང་མ་འཁྲིལ་བར་ འབུཔ་སྨན་བཀྲམ་སྤེལ་ འབད་བ་དང་ ཚོང་འབྲེལ་འཐབ་པ་ དེ་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཡིད་ཆས་འདྲོང་པའི་རྒྱུ་ མཚན་ཡོད་ན་ འབུཔ་སྨན་ག་ཅི་ཨིན་རུང་ འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན་པ་གིས་བསགས་མཛོད་ལས་ སྐྱོན་ཆ་ཞུགས་པའི་འབུཔ་སྨན་ ཕྱིར་བཏོན་མ་འབདཝ་ཚུན་ ཁྲིམས་འདུན་ལས་ བཀྲམ་སྤེལ་ འབད་ནི་དང་ ཚོང་འབྲེལ་འཐབ་ནི་ དེ་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ཚུ་ལས་བཀག་ནིའི་དོན་ལུ་ བཀའ་རྒྱ་ལེན་དགོ། (༧) འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་ངོམ་ཚུ་དང་ འབྲེལ་བ་འཐབ་ཞིནམ་ལས་ བཅའ་ཁྲིམས་ ཡང་ན་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་དང་འཁྲིལ་ དབང་ཆ་གཞན་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་དགོ། འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པའི་ལཱ་འགན། ༥༢ འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་གིས་གཤམ་གསལ་གྱི་ལཱ་འགན་ཚུ་འབག་དགོ། (༡) ཆོག་ཐམ་འཆང་མི་ཚུ་གིས་ ཆོག་ཐམ་གྱི་གནས་ཚིག་དང་འཁྲིལ་ འབད་མ་འབད་ཞིབ་དཔྱད་ འབད་དགོ། (༢) རྒྱལ་ཁབ་ནང་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་གྱི་གནང་བ་ཡོད་པའི་ཚོང་འབྲེལ་པ་ ཚུ་ལུ་ དུས་རྒྱུན་དུ་ལྟ་རྟོག་འབད་དགོ། (༣) ལམ་ལུགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བཀོད་པའི་ཉོག་བཤད་ཚུ་ བརྟག་ཞིབ་འབད་དགོ། (༤) ཞིབ་དཔྱད་འབད་ནིའི་ འགན་ཁག་འབག་པའི་སྐབས་ དཔེ་ཚད་དང་བཙན་ལེན་འབད་མིའི་འབུཔ་ སྨན་ དེ་ལས་ ལྟ་རྟོག་འབད་མི་དང་ དང་ལེན་འབད་ཡོད་པའི་ཐོ་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ ལྟེ་བ་ལུ་སྤོད་ནིའི་དོན་ལུ་ བཞག་དགོ། (༥) བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ བཅའ་ཁྲིམས་དང་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་ གཞི་འདི་དང་མ་འཁྲིལ་བར་ ཚོང་སྒྱུར་དང་ལག་ལེན་རེ་འཐབ་ཡོདཔ་སྦེ་ཤེས་རྟོགས་འབྱུང་ནིའི་ དོན་ལུ་ འདྲི་དཔྱད་དང་ལྟ་རྟོག་ཚུ་འབད་དགོ། (༦) བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ བཅའ་ཁྲིམས་དང་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་ གཞི་འདི་གི་ཁྱབ་དབང་ལུ་ཡོད་པའི་ས་མཚམས་བདའ་་ ནག་ཚོང་རྐྱབ་མི་ཚུ་ བཙན་ལེན་འབད་ དེ་ འབྲུག་སོ་ནམ་དང་ཟ་ཆས་ཁྲིམས་དོན་དབང་འཛིན་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ལུ་ སྙན་ཞུ་ཁ་གསལ་སྤོད་ནི་དང་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་དང་འཁྲིལ་ དང་ལེན་འབད་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 34 (6) Seek Court orders to stop the distribution, sale or use of any pesticide which he has reason to believe is being distributed, sold or used in contravention of the provisions of this Rule until the possessor has removed the defect from the stock; (7) Exercise such other powers in accordance with this Act or this Rule, after recording and communicating the reasons to the person or persons concerned. Functions of Pesticides Inspector 52. The Pesticides Inspector shall perform following functions: (1) Inspect compliance of licensee to the conditions of license; (2) Conduct routine monitoring of synthetic and bio-pesticides of authorized dealers in the country; (3) Conduct investigation of any formal complaint received; (4) Maintain a record of all inspections made and action taken in performance of duties including taking of samples and seizures of stocks and to submit copies of such record to NPPC; (5) Make such enquiries and inspections as may be necessary to detect the sale and use of synthetic and bio-pesticides in contraventions of the Act and this Rule; (6) Investigate cross border smuggling of synthetic and bio-pesticides within jurisdictional scope of the Act and this Rule; and seize the consignment and furnish the detail report to BAFRA and NPPC and shall be dealt as per this Rule; འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།35 (༧) སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་གྱི་བཟོ་གྲྭ་ཁང་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ འབུཔ་སྨན་ཚུ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་སྡེ་ག་རའི་ ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ ལོ་རེ་ལུ་ ཉུང་ཐག་ཚར་གསུམ་རེ་ལྟ་རྟོག་འབད་དགོ། (༨) བཀོད་ཚོགས་ཀྱིས་ གསལ་བཀོད་འབད་མི་དང་འཁྲིལ་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ས་ཁོངས་དེ་ ནང་ དཔེ་ཚད་བཏོན་ཞིནམ་ལས་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་དང་འཁྲིལ་ དབྱེ་དཔྱད་ཀྱི་ དོན་ལུ་གཏང་དགོ། (༩) ཞིབ་དཔྱད་དང་བརྟག་ཞིབ་འབད་བའི་སྐབས་ དུག་དང་བསྲེས་པའི་ སྒྲུབ་བྱེད་རེ་འབྱུང་པ་ཅིན་ འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་གིས་ འདི་འཕོ་ལས་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ལུ་ སྙན་ཞུ་ འབད་དེ་ ཉེ་འདབས་ཀྱི་སྨན་ཁང་ནང་བསྐྱལ་དགོ། གནས་ཚུལ་ཕྱི་ཁར་བཤད་ནི་ལས་བཀག་ཆ། ༥༣ འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་གིས་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ལཱ་འགན་འབག་པའི་སྐབས་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ ལུ་དང་ ཡང་ན་ ཁྲིམས་ཀྱི་འདུན་སར་དགོས་པའི་སྐབས་མ་གཏོགས་ མི་ངོ་ག་ལུ་ཡང་ གནས་ཚུལ་ ག་ཅི་ཨིན་རུང་བཤད་མི་ཆོག འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་གིས་ ཁྲིམས་འགལ་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་བཙན་ལེན་འབད་ནིའི་བྱ་སྒོའི་རིམ་པ། ༥༤ འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་གིས་ འབུཔ་སྨན་ཚུ་བཙན་ལེན་འབད་ཞིནམ་ལས་ བཙན་ལེན་འབད་ཡོད་ པའི་ཐོ་ འབྲི་ཤོག་༥ པ་དང་འཁྲིལ་ སྤོད་དགོ། ༥༥ བཙན་ལེན་འབད་ཡོད་པའི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ཡིག་ཆས་དང་སྦྲགས་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ ལུ་རྩིས་སྤོད་དགོ། གལ་སྲིད་ བཙན་ལེན་འབད་མི་འབུཔ་སྨན་གྱི་སྒམ་འདི་ མེདཔ་ཐལ་ཏེ་ཡོད་པ་ ཅིན་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ལུ་རྩིས་སྤོད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ སྐྱེལ་འདྲེན་མ་འབད་བའི་ཧེ་ མ་ སྒམ་འདི་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་བསྡམ་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 36 (7) Inspect all establishments dealing with pesticides, including bio pesticides manufacturing plants, within the area of his jurisdiction not less than three times a year; (8) In accordance with the specifications laid down by the Board, draw samples of bio-pesticides manufactured on the premises and send them for test and analysis in accordance with this Rule; and (9) During the course of investigation or inspection, if there is detection of any evidence of poisoning, the Pesticides Inspector shall immediately report to the nearest hospital with information to NPPC of such occurrences. Prohibition of Disclosure of Information 53. The Pesticides Inspector shall not disclose to any person any information acquired in performance of his official duties except for the official purpose or when required by the Court of Law. Procedure to be followed by Pesticide Inspector for seizure of Illegal Pesticides 54. The Pesticides Inspector upon the seizure of any consignment of pesticides shall issue seizure list as per prescribed Form 5. 55. The seized pesticide consignment shall be surrendered to the NPPC along with the documents. If the packaging of the seized pesticides is damaged, such pesticides shall properly be packed before transportation for handing over to the NPPC. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།37 ལེའུ་ ༧ པ། འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ཚུའི་བདག་འཛིན་དང་འཛིན་སྐྱོང་། འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ནང་འདྲེན་ ཚོང་སྒྱུར་ བསག་མཛོད་ འགྲེམས་སྟོན་ བཀྲམ་སྤེལ་དང་ སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་ ནི་ལས་ བཀག་དམ། ༥༦ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་འདི་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ནང་འདྲེན་དང་ བཀྲམ་སྤེལ་ དེ་ ལས་ཚོང་སྒྱུར་འཐབ་མི་ རང་རྐྱང་གི་ལས་སྡེ་ཨིན། ༥༧ རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་བཟོ་སྐྲུན་འབད་མིའི་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་མ་གཏོགས་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་གཞན་ཚུ་ མི་ངོམ་ག་གིས་ཡང་ ནང་འདྲེན་འབད་ནི་ བཙོང་ནི་ བསགས་བཞག་ ནི་ ཚོང་འབྲེལ་དོན་ལུ་འགྲེམ་སྟོན་འབད་ནི་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་དང་ སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་ནི་ཚུ་མི་ ཆོག། ༥༨ བཀོད་ཚོགས་ལས་གནང་བ་ལེན་ནིའི་དོན་ལུ་ འབུཔ་སྨན་ཁྱད་རིག་གི་ལ་གཡོག་སྡེ་ཚན་གྱིས་ སྐྱེ་ ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚོང་སྒྱུར་དང་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནིའི་ལམ་སྟོན་བཟོ་དགོ། སྨན་སོད་སྒམ་རྐྱབ་ནི་དང་ངོ་རྟགས་ཁ་ཡིག ༥༩ ནང་འདྲེན་འབད་དེ་ཡོད་པའི་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་ ཡང་ན་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ བཅའ་ཡིག་དང་ སྒྲིག་གཞི་འདིའི་དགོངས་དོན་ཚུ་དང་འཁྲིལ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་སྒམ་རྐྱབ་ཞིནམ་ལས་ངོ་རྟགས་ཁ་ཡིག་ གཏགས་དགོ། ༦༠ འབྲུག་ལུ་བཟོ་སྐྲུན་འབད་མིའི་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ བཀོད་ཚོགས་ཀྱིས་གནང་བ་གྲུབ་ཡོད་པའི་ བཙུགས་སོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་འཁྲིལ་ སྒམ་རྐྱབ་དགོ། སྐྱེལ་འདྲེན་སྐབས་ སྨན་སོད་སྒམ་རྐྱབ་ཐངས་དང་བཞག་ཐངས། ༦༡ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་བའི་སྐབས་ བཟའ་འཐུང་གི་ རིགས་དང་ སེམས་ཅན་གྱི་ཆག་ དེ་ལས་ འདི་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོན་དངོས་གཞན་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ བཞག་མི་ཆོག། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 38 CHAPTER 7 HANDLING AND MANAGEMENT OF PESTICIDES AND BIO-PESTICIDES Prohibition of Import, Sale, Stock, Exhibit, Distribute and Transport of Pesticides 56. The NPPC shall be the sole agency for import, distribution and sale of synthetic pesticides. 57. No person shall import, sell, stock, exhibit for sale, distribute and transport synthetic and bio pesticides except for bio pesticides manufactured in the country. 58. The guidelines for sale and distribution of bio-pesticides shall be developed by the PTWG for approval from the Board. Packing and Labeling 59. The synthetic or bio-pesticides imported shall be properly packed and labeled in accordance with the provisions of this Rule. 60. All bio-pesticides manufactured in Bhutan shall be packed following the packaging standard approved by the Board. Manner of Packing and Storage while in Transit 61. The synthetic or bio-pesticides shall not be transported or stored with food products, animal feeds and other related products. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།39 ༦༢ གལ་སྲིད་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ག་ཅི་ཨིན་རུང་ སྐྱེལ་འདྲེན་འབདཝ་ ད་དང་ བསགས་བཞག་པའི་སྐབས་ འཛག་འཛགཔ་ཡོད་པ་ཅིན་ ས་དང་ཆུ་ཚུ་ དུག་གྲིབ་དང་ བཙོག་གྲིབ་མི་ཞུགས་ནིའི་དོན་ལུ་ སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་མིའི་ལས་སྡེ་དང་ ཡང་ན་ བསགས་མཛོད་ཀྱི་ ཇོ་བདག་གིས་ སྔོན་འགོག་གྱི་ཐབས་ལམ་ཚུ་ཡོད་ན་ འདི་འཕོ་ལས་ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་འགན་འཁྲི་ འབག་དགོ འབུཔ་སྨན་བསག་བཞག་སའི་གནས་སྟངས། ༦༣ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཡོད་པའི་སོད་དེ་ ཅ་ཆས་གཞན་ཚུ་བཞག་སའི་ས་ ཁོངས་ལས་ ཁང་མིག་ ཡང་ན་ ས་ཁོངས་སོ་སོའི་ནང་བཞག་དགོཔ་དང་ ཡང་ན་ སོད་སོ་སོའི་ནང་ ལྡེ་མིག་རྐྱབ་་བཞག་དགོ། ༦༤ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་བཞག་སའི་ཁང་མིག་ ཡང་ན་ ས་ཁོངས་འདི་ ལེགས་ ཤོམ་སྦེ་ བསིལ་དྲོད་ལྡན་ཏོག་ཏོ་དང་ རྒྱ་ཚད་ཡང་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བཟོ་དགོ། བཙུགས་སོད་ནང་ གསལ་ཤོག་དེབ་ཆུང་ཚུད་དགོཔ། ༦༥ འབུཔ་སྨན་གྱི་སོད་ག་རའི་ནང་ ལག་ལེན་ཐབས་ཐངས་དང་ དུག་ཤུགས་ དམིགས་པ་བསྐྱེད་མིའི་ སྲོག་ཆགས་ ནད་འཇོམས་དང་ གཞན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བརྡ་དོན་ཚུ་ཚུད་དགོ། ༦༦ གསལ་ཤོག་དེབ་ཆུང་གི་བརྡ་དོན་ཚུ་ག་ར་ ཨིང་སྐད་ཐོག་ལུ་བྲིས་དགོ། འབུཔ་སྨན་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་བསགས་བཞག ༦༧ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུའི་ སྐྱེལ་འདྲེན་དང་བསགས་བཞག་ ཚུ་ ལམ་སྟོན་ ༦ པའི་ནང་ འཁོད་ཡོད་མི་འདི་དང་འཁྲིལ་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 40 62. If any synthetic or bio-pesticide is found to have leaked out in transport or storage, it shall be the responsibility of the transport agency or the storage owner to take such measures urgently to prevent poisoning and pollution of soil or water, if any. Conditions for Storage of Pesticides 63. The packages containing synthetic or bio-pesticides shall be stored in separate rooms or premises, away from the rooms or premises used for storing other articles or shall be kept in separate container under lock and key. 64. The rooms or premises meant for storing synthetic or bio-pesticides shall be well-built, well-lit and ventilated and of sufficient dimension. Leaflet to be contained in a Package 65. The packing of every pesticide shall contain information on usage, toxicity, target organisms, antidote and other relevant information. 66. All information in the leaflet shall be in English. Transportation and storage of pesticides 67. The transportation and storage of synthetic and bio-pesticides in the country shall be as prescribed in Guideline 6. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།41 འབུཔ་སྨན་གྱི་སོད་དང་ ངོ་རྟགས་ཁ་ཡིག་ དེ་ལས་ སྤུར་རས་ཚུའི་ཡི་གེ་སྒྱུར་བཀོད་འབད་ནི་ལས་བཀག་ འཛིན། ༦༨ འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན་པ་གིས་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་གྱི་སོད་དང་ ངོ་རྟགས་ཁ་ ཡིག་ སྤུར་རས་ཚུ་ལུ་བྲིས་མི་དང་རྟགས་བཀལ་མི་ཚུ་ མི་ངོ་ག་གིས་ཡང་ མནོ་བཞིན་བསམ་བཞིན་ དུ་ སྒྱུར་བཀོད་འབད་ནི་དང་ ཤུལ་མེདཔ་བཟོ་ནི་ དེ་ལས་ བྲིས་ཤུལ་མེདཔ་གཏང་ནི་ཚུ་མི་ཆོག། འབུཔ་སྨན་ཚུའི་ཉེན་སྲུང་གི་ཚོང་བསྒྲགས། ༦༩ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་གྱི་ ཚོང་བསྒྲགས་ག་ཅི་ཨིན་རུང་ དཔེར་ན་ ཉེན་སྲུང་ ཅན་དང་ དུག་མིན་ གནོད་འཚེ་མེདཔ་ གནོད་པ་མེདཔ་དང་ མི་དང་སེམས་ཅན་ལུ་ དུག་རྫས་ཀྱི་ གནོད་པ་མེདཔ་དང་ རང་བཞིན་གྱི་ནང་རྫས་ག་རང་ཚང་མི་ རྫས་སྦོར་གྱི་ནང་ལས་ དུག་ཀྱི་གནོད་ པ་ཉུང་ཤོས་ཡོད་མི་ དེ་ལས་ བཙོག་སྒྲིབ་ངོས་ལེན་ཡོད་མི་ཚུ་ དམ་དམ་སྦེ་བཀག་དམ་འབད་དགོ། ལག་ལེན་མ་འཐབ་མི་དང་ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་ཚེས་གྲངས་ལས་བརྒལ་བའི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་བཀོག་ཐངས། ༧༠ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་གིས་ རྫོང་ཁག་སོ་ནམ་འགོ་དཔོན་དང་ སོ་ནམ་ཞིབ་འཚོལ་དང་ གོང་འཕེལ་ལྟེ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལས་སྡེ་གཞན་ཚུ་དང་འབྲེལ་བ་འཐབ་ཐོག་ལས་ ལོ་ལྔའི་ རྒྱབ་ལས་ཨ་རྟག་ར་ ལག་ལེན་མ་འཐབ་མི་དང་ ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་ཚེས་གྲངས་ལས་བརྒལ་བའི་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་བསྡུ་ནིའི་འགོ་བཙུགས་དགོ། ༧༡ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་གིས་ ལག་ལེན་མ་འཐབ་མི་དང་ ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་ཚེས་ གྲངས་ལས་བརྒལ་བའི་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ལམ་སྟོན་ ༧ པ་དང་ ༨ པ་དང་འཁྲིལ་ བསྡུ་ལེན་དང་སྐྱེལ་འདྲེན་ དེ་ལས་ བཀོག་ནིའི་ལཱ་འགན་ཚུ་འབག་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 42 Prohibition against Altering Inscription on Containers, Labels or Wrappers of Pesticides 68. No person shall intentionally alter, obliterate, or deface any inscription or mark made or recorded by the manufacturer on the container, label or wrapper of any synthetic or bio-pesticide. Advertisement on Safety of Pesticides 69. Any advertisement for promoting any synthetic or bio-pesticide in any form conveying statements such as ‘SAFE’, ‘NON-POISONOUS’, ‘NON-INJURIOUS’, ‘HARMLESS’ “NON-TOXIC TO HUMANS AND ANIMALS, CONTAINS ALL NATURAL INGREDIENTS, AMONG THE LEAST TOXIC CHEMICALS KNOWN, POLLUTION APPROVED,” is strictly prohibited. Disposal of Unused and Obsolete Pesticides 70. The NPPC shall initiate collection of unused and obsolete synthetic or bio-pesticides throughout the country after every five years in coordination with Dzongkhag Agriculture Officer, Agriculture Research and Development Centres and other relevant agencies. 71. The NPPC shall collect, transport and dispose unused and obsolete synthetic or bio-pesticides as per the Guideline 7 and 8. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།43 ལེའུ་ ༨ པ། ཉེས་སྤོད་དང་ཉེས་ཆད། ༧༢ འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཁྲིམས་ ༢༠༠༠ ཅན་མའི་དོན་ཚན་ ༡༨.༡ དང་འཁྲིལ་ མི་ངོམ་ཅིག་ གིས་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་དང་འགེལ་བའི་ཉེས་སྤོད་རེ་འབྱུང་ཚེ་ ས་ཁྱོན་གྱི་ཁྲིམས་དང་ འཁྲིལ་ ཉེས་བྱ་དང་བཙོན་ཁྲིམས་ཚུ་སྨིན་དགོ། བཀག་སྲུང་། ༧༣ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་དང་མ་འཁྲིལ་བར་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ནང་ འདྲེན་འབད་མི་ ཡང་ན་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་བཟོ་སྐྲུན་འབད་མི་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ སྟོར་ བཤིག་གཏང་མི་ལུ་བརྟེན་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ ཡང་ན་ བཀོད་ཚོགས་ དེ་ལས་ འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱདཔ་ཚུ་ལུ་ཉེས་འཁྲི་སྨིན་ནི་མེད། ༧༤ འབུཔ་སྨན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་བརྟག་དཔྱད་ ཡང་ན་ བཙན་ལེན་ སྟོར་བཤིག་འབད་བ་ ཡང་ན་ བཅའ་ ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ནང་གསལ་ལྟར་ དགོས་མཁོ་ཡོདཔ་སྦེ་འཆར་ཏེ་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་གཞན་ ག་ཅི་ ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་རུང་ གྱོང་རྒུད་བྱུང་བའམ་ཡུན་འགྱངས་ལུས་མི་ལུ་བརྟེན་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་ སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ ཡང་ན་ བཀོད་ཚོགས་ དེ་ལས་ འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱདཔ་ཚུ་ལུ་ ཉེས་འཁྲི་སྨིན་ནི་མེད། ༧༥ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་དང་འཁྲིལ་ བཅའ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་གི་དགོངས་ དོན་ཚུ་ བསྟར་སྤོད་འབད་ནིའི་འགན་ཁུར་ཚུ་ ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ལས་འཐབ་པའི་བྱ་བ་ག་ ཅི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་རུང་ འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱདཔ་ལུ་ ཉེས་འཁྲི་སྨིན་ནི་མེད། འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པའི་ཉེས་འཁྲི། ༧༦ འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱདཔ་གང་རུང་གིས་ རྒྱུ་དོན་ལེགས་ཤོམ་དང་ རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པར་བདེན་འཛིན་ རུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་ འབུཔ་སྨན་དང་ ཡང་ན་ བཟའ་འཐུང་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ ཚུལ་མིན་ཐོག་ ལས་བཀག་ནི་དང་ བཙན་འཚོལ་འབད་ནི་ དེ་ལས་ ནོམ་དཔྱད་དང་ བཙན་ལེན་ཚུ་འབད་ཚེ་ འབྲུག་གི་ཞི་གཡོག་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་དང་འཁྲིལ་ བདག་སྐྱོང་གི་ཉེས་ཁྲིམས་སྨིན་དགོཔ་ དང་ དེ་གིས་ འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་དེབ་ནང་འཁོད་ཡོད་པའི་ཉེས་འཁྲི་བསྟར་སྤོད་ལུ་ སྔོན་ འགོག་འབད་ནི་མེད། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 44 CHAPTER 8 OFFENCES AND PENALTIES 72. In accordance with Section 18.1 of the Pesticides Act of Bhutan 2000, any person who commits an offence under the Act or this Rule shall be an offence punishable with fines or imprisonment in accordance with the Law of the Land. Immunity 73. No liability shall be attached to the NPPC or the Board or Pesticides Inspector for the destruction of any synthetic or bio-pesticides brought into or bio-pesticides manufactured in the country resulting from non compliance. 74. The NPPC or the Board or Pesticides Inspector is in no way liable for damage done, or delays incurred, by testing, seizure or destruction of products or any other action deemed necessary and performed under this Rule. 75. No Inspector shall be liable for anything done by him in good faith, as required under this Rule, for the purposes of enforcing the provisions of the Act or this Rule in the course of discharging his duties. Liability of Inspectors 76. Any Pesticides Inspector, who without good cause and reasonable belief wrongfully stops, search, frisks, and seizes any pesticides and/or food products shall be liable for administrative action under the Bhutan Civil Service Rules and shall not preclude liability under the Penal Code of Bhutan. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།45 ༧༧ གཞུང་གི་ངོ་ཚབ་ ཡང་ན་ བཅའ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་དང་འཁྲིལ་ གཞུང་ འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་ དབང་ཆ་ཡོད་པའི་འགོ་དཔོན་ཅིག་གིས་ གཤམ་འཁོད་ཚུལ་མིན་གྱི་བྱ་བ་ཚུ་འབད་ ཚེ་ འབྲུག་གི་ཞི་གཡོག་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་དང་འཁྲིལ་ བདག་སྐྱོང་གི་ཉེས་ཁྲིམས་སྨིན་དགོ། (༡) གཞུང་འབྲེལ་གྱི་འགན་ཁུར་འབག་ཚེ་ བྱ་སྒོའི་རིམ་པ་ལུ་མི་གནས་པ། (༢) བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ནང་འཁོད་ཡོད་མི་ ཉེས་སྤོད་འཐབ་ནིའི་ནང་ རྒྱུད་བསྐུལ་ འབད་བ། (༣) གཞུང་འབྲེལ་ལཱ་འགན་ཚུ་མི་འབད་བ། (༤) དབང་འཛིན་ལུ་མི་བདེན་པའི་བརྡ་དོན་བྱིན་ནི། (༥) གསང་བྱའི་གནད་དོན་ཚུ་ ཕྱིར་བཤད་འབད་ནི། (༦) སྒྲིག་གཡོག་མེད་པའི་སྐབས་ སྒྲིག་གོ་ལོག་སྤོད་འབད་ནི། (༧) བཙན་ལེན་འབད་མིའི་ ཅ་དངོས་ཚུ་ ལོག་སྤོད་འབད་ནི། (༨) གཞུང་གི་འོང་འབབ་ལོག་སྤོད་འབད་ནི། འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་དེབ་དང་འཁྲིལ་ཉེས་བྱ་དང་ཉེས་ཆད། ༧༨ ཆོག་ཐམ་འཆང་ཐོག་སིལ་ཚོང་རྐྱབ་མི་ཚུ་གིས་ ཁྱིམ་འཁོར་གྱི་དོན་ལུ་ བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་གནང་བ་ གྲུབ་པའི་ཐོ་དང་འཁྲིལ་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ཚོང་འབྲེལ་འཐབ་ནི་དང་ ནང་འདྲེན་འབད་ནི་ དེ་ལས་ ཕྱིར་ཚོང་ཚུ་ འཐབ་ཆོག་ནི་མ་གཏོགས་ མི་ངོམ་གཞན་གང་རུང་གིས་ དེ་ལྟར་འབད་མི་ཆོག་ནི་དང་ གལ་སྲིད་ དེ་ལྟར་འབད་མི་རེ་འཐོན་ཚེ་ འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་ དེབ་ཀྱི་དོན་ཚན་ ༢༧༩ དང་ ༥༠༦ ཅན་མ་དང་འཁྲིལ་ ཉེས་བྱ་ཕོག ༧༩ མི་ངོམ་གང་རུང་གིས་ འབུཔ་སྨན་ཚུ་ ཚུལ་མཐུན་སྦེ་ ལག་ལེན་མ་འཐབ་པར་ རླུང་དང་ ཆུ་ ས་ གཞི་ཚུ་ བཙོག་པ་ཞུགས་བཅུག་པའམ་ ཡང་ན་ བཙོག་གྲིབ་ཤོར་བཅུག་་ མི་དམངས་གསོ་བའི་ འཕོད་བན་དང་ ཉེན་སྲུང་ལུ་གནོད་ཉེན་འབྱུང་པ་ཅིན་ འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་དེབ་ཀྱི་དོན་ ཚན་༤༠༨ པ་ལྟར་ ཉེས་བྱ་སྨིན་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 46 77. Any authorized officer representing the Government or otherwise authorized to act officially under the Act or this Rule shall be liable for administrative action under the Bhutan Civil Service Rules for the following act or omission: (1) Non-compliance to the procedure in performing official duty; (2) Abet in commission of offence under this Rule; (3) Non-performance of official duty; (4) Providing false information to the authority; (5) Disclosing of information which is prohibited from disclosure; (6) Misuse of official uniform during off duty; (7) Misuse of seized goods; and (8) Misuse of government revenue. Offences and Penalties under the Penal Code of Bhutan 78. Any person engaging into sale, import or export of synthetic or bio pesticides except for household purpose by the licensed retailer as per the list approved by the Board shall be liable for criminal offence under Section 279 and 506 of the Penal Code of Bhutan. 79. Any person who contaminates or pollutes the environment including air, water and land and makes it noxious for public health and safety by misusing any pesticides shall be liable for criminal offence under Section 408 of the Penal Code of Bhutan. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།47 ༨༠ དབང་ཆ་སྤོད་ཡོད་པའི་ འབུཔ་སྨན་ལྟ་རྟོག་པ་ཅིག་གིས་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་དང་འཁྲིལ་ ཏེ་ ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་འགན་ཁུར་འབག་པའི་ཚེ་ ཡང་ན་ དབང་ཆ་ཡོད་པའི་ལྟ་རྟོག་པ་ལུ་ གནོད་པ་ བཀལ་བའི་སྐབས་ འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་དེབ་ཀྱི་དོན་ཚན་ ༤༢༢ དང་ ༡༥༦ དང་འཁྲིལ་ ཉེས་རོད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཕོག ༨༡ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ འབུཔ་སྨན་གྱི་སྐོར་ལས་ ག་ཅི་བཟུམ་གྱི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཡང་ འབད་མི་ཆོག་ནི་དང་ མི་དམངས་ལུ་ འབུཔ་སྨན་སྐོར་ལས་ བརྡ་དོན་ཕྱི་འགྱུར་སྦེ་སྤོད་པ་ཅིན་ འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ ཁྲིམས་དེབ་ཀྱི་དོན་ཚན་ ༣༢༤ ཅན་མ་དང་འཁྲིལ་ ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཉེས་སྤོད་སྨིན་དགོ། ༨༢ དབང་འཛིན་གྱི་ལས་སྡེ་ ཡང་ན་ འགོ་དཔོན་ཅིག་ལུ་ བསམ་སྦོར་ཐོག་ལས་ མགུ་སྐོར་རྐྱབ་ནིའི་ དོན་ལུ་ རོམ་བྲིས་སམ་ ཡིག་ཆ་བཟོས་པ་ སྒྱུར་བཀོད་འབད་བ་ དེ་ལས་ མ་བདེན་པའི་གསལ་ བཤད་འབད་བ་ཅིན་ འབྲུག་གི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་དེབ་ཀྱི་དོན་ཚན་ ༢༩༦ ཅན་མ་དང་འཁྲིལ་ ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཉེས་སྤོད་སྨིན་དགོ།། ༨༣ བཅའ་ཁྲིམས་དང་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ལས་འགལ་བའི་ ཉེས་སོྤད་རེ་འབྱུང་ཚེ་ ཉེས་ཆད་འདི་ མི་ངོ་དང་ ཡང་ན་ རྒྱུ་ནོར་ལུ་གནོད་སྐྱོན་ ག་ཅི་འབྱུང་རུང་ ཉེས་སྤོད་འབད་མི་གིས་ལེགས་བཅོས་ དང་ ཉམས་གསོ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རིན་ངོ་ཚུ་ ཁ་སྐོང་སྦེ་སྤོད་དགོ། ཞི་བའི་ཉེས་བྱ། ༨༤ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་དང་འཁྲིལ་བའི་ ཉེས་བྱ་དང་ཉེས་ཆད་ཚུ་ གཤམ་གསལ་ལྟར་སྨིན་ དགོ། (༡) ཉོག་མེད་གནང་བ་དང་ ཆོག་ཐམ་ཐོབ་ནིའི་དོན་ལུ་ མ་བདེན་པའི་ངག་བརྗོད་དང་ མགུ་ བསྐོར་བའི་གསལ་བཤད་རེ་འབད་བ་ཅིན་ ཉེས་བྱ་དངུལ་ཀྲམ་༡༠,༠༠༠ དང་ དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཐོབ་མིའི་ཆོག་ཐམ་འདི་ཡང་ དེ་འཕོ་ལས་ཆ་མེད་གཏང་དགོ། (༢) འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་ཚུ་ འགན་ཁག་སྒྲིག་གཡོག་རྒྱུགས་པའི་སྐབས་ མགུ་བསྐོར་དང་ མ་བདེན་པའི་ངག་བརྗོད་རེ་བྱིན་པ་ཅིན་ མི་ངོམ་འདི་ལུ་ ཉེས་བྱ་དངུལ་བཀྲམ་ ༡༠,༠༠༠ རེ་ སྨིན་དགོཔ་དང་ དེ་བཟུམ་སྦེ་ བསྐྱར་བརྗོད་འབད་བ་ཅིན་ ཆོག་ཐམ་འདི་མེད་གཏང་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 48 80. Any act of obstruction to the authorized inspector or an act of assault to the authorized inspector for execution of lawful duties under this Rule shall be liable for criminal offence under Section 422 or 156 of the Penal Code of Bhutan. 81. Any form of advertisement of pesticides in the country and misinforming the people on the pesticides shall be liable for criminal offence under Section 324 of the Penal Code of Bhutan. 82. Any person who makes or alters writing or documents or makes false statement intending to deceive the authorized agencies or officer shall be liable for criminal offence under Section 296 of the Penal Code of Bhutan. 83. For any criminal offence under the Act and this Rule, the penalty shall additionally include the cost to rectify and restore any damage to persons and/or property caused by the offence committed. Civil Offences 84. The following offences under this Rules shall be liable for fines and penalties as specified below: (1) Making a statement that is false or misleading for a purpose of obtaining Clearance or license shall be liable for a fine of Nu. 10,000.00 and such accorded license shall be cancelled immediately. (2) Making a statement that is false or misleading to Pesticides Inspector in performance of his duties shall be liable for a fine of Nu. 10,000.00 and such offences if repeated the license shall be cancelled. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།49 (༣) འབྲུག་ལུ་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན་ ག་ཅི་ཨིན་རུང་ ཆ་གནས་ཅན་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཆོག་ཐམ་ མེད་པ་ཅིན་ ཉེས་བྱ་དངུལ་ཀྲམ་ ༥༠,༠༠༠ སྨིན་དགོཔ་དང་ དོ་ཆས་འདི་ཡང་ རྒུད་འཐུས་ག་ནི་ ཡང་མེད་པར་ བཙན་ལེན་འབད་དེ་ ར་མེད་བཟོ་ཆོག (༤) ཚོང་འབྲེལ་ལས་སྡེ་གང་རུང་ གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ལས་སྤོདཔ་གི་ལཱ་གཡོག་འབད་བའི་སྐབས་ ཆ་གནས་ཡོད་པའི་ ཆོག་ཐམ་འཆང་དགོཔ་དང་ དབང་འཛིན་ཅན་གྱི་འགོ་དཔོན་ཚུ་གིས་ དགོས་ བརྗོད་བཀོད་པའི་སྐབས་ ཆོག་ཐམ་བཏོན་ནི་མེད་པ་ཅིན་ ཉེས་བྱ་དངུལ་ཀྲམ་ ༢,༠༠༠ སྨིན་དགོ་ པའི་ཁར་ ཞིབ་དཔྱད་ཐེངས་གཉིས་པ་འབད་བའི་སྐབས་ ཆོག་ཐམ་བཏོན་ནི་མེད་པ་ཅིན་ ཉེས་བྱ་ གཉིས་ལྟབ་སྦེ་སྨིན་དགོཔ་དང་ ཞིབ་དཔྱད་ཐེངས་གསུམ་པའི་ནང་ཡང་ བཏོན་ནི་མེད་པ་ཅིན་ ཆོག་ ཐམ་འདི་ ཆ་མེད་གཏང་ཆོག (༥) འབུཔ་སྨན་ཚུ་ བཟའ་འཐུང་གི་རིགས་གཞན་དང་ སྒོ་ནོར་སེམས་ཅན་གི་ཆག་ དེ་ལས་ ཐོན་སྐྱེད་ གཞན་ཚུ་དང་སླ་བསྲེས་ཏེ་ སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་ནི་དང་ བསགས་བཞག་པ་ཅིན་ ཉེས་བྱ་ དངུལ་ཀྲམ་ ༥,༠༠༠ དང་ དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཉེས་སོྤད་ ཡང་བསྐྱར་དུ་འབད་བ་ཅིན་ ཆོག་ཐམ་ཆ་མེད་གཏང་ནི་ཨིན། (༦) བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་དང་འཁྲིལ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་ བཟོ་སྐྲུན་འབད་མིའི་ འབུཔ་སྨན་ ཚུའི་ སྒམ་གུ་བརྡ་དོན་ཚུ་ ཡོད་པའི་ དེབ་ཆུང་མེད་པ་ཅིན་ དོ་ཆས་རེ་ལུ་ ཉེས་བྱ་དངུལ་ཀྲམ་ ༥,༠༠༠ རེ་སྨིན་དགོ། (༧) མི་ངོམ་གང་རུང་གིས་ འབུཔ་སྨན་ཐོན་སྐྱེད་གུ་ཡོད་པའམ་ བཟོ་སྐྲུན་པ་གིས་ འབུཔ་སྨན་སྒམ་ཤོག་ གུ་བཀོད་པའི་ཡི་གུ་ཚུ་ བསམ་སྦོར་ཐོག་ལས་ བསྒྱུར་བཀོད་འབད་ནི་དང་ ཤུལ་མེད་བཟོ་ནི་ ཡང་ ན་ འབྲི་སུབ་འབད་བ་ཅིན་ ཉེས་བྱ་དངུལ་ཀྲམ་ ༥,༠༠༠ རེ་སྨིན་དགོ (༨) མི་ངོམ་གང་རུང་གིས་ མ་བདེན་པའི་ཁེ་ཕན་ལྟག་སོྤད་རེ་ གསལ་བསྒྲགས་འབད་བ་ཅིན་ ཉེས་བྱ་ དངུལ་ཀྲམ་ ༥༠༠༠ རེ་སྨིན་དགོ། (༩) སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནིའི་ ཆོག་ཐམ་འཆང་མི་གང་རུང་གིས་ འབུཔ་སྨན་གྱི་སྤུས་ཚད་ བྱང་ཉེས་བཟོ་བསྐྲུན་འབད་བ་ རྫས་སྦོར་གཞན་དང་བསྲེས་བསྲེསཔ་ ཡང་ན་ རྫུས་མ་བཟོ་བཟོཝ་ ཡོད་པར་མཐོང་ཚེ་ ཉེས་བྱ་དངུལ་ཀྲམ་ ༥༠,༠༠༠ སྨིན་དགོཔ་དང་ ཆོག་ཐམ་འདི་ཆ་མེད་གཏང་ ནི་དང་ ཆོག་ཐམ་འཆང་བ་པོ་འདི་ ལོ་ངོ་ ༥ གི་རིང་ལུ་ ཉོག་མེད་གནང་བ་བྱིན་ནི་མེད་པའི་ཁར་ གཞན་གྱི་ཆོག་ཐམ་ལག་ལེན་འཐབ་ཐོག་ འབུཔ་སྨན་བཟོ་བསྐྲུན་འབད་མི་ཆོག Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 50 (3) Any manufacture of bio-pesticides in Bhutan without valid manufacturing license shall be liable for a fine of Nu. 50,000.00 and the consignment shall be seized and destroyed without any compensation. (4) Any entity working as a commercial pest control operator shall require a valid license and failure to produce on demand by an authorized officer shall be liable for a fine of Nu.2000.00 for first offence, double in the second offence and cancellation of license in the third offence. (5) Transportation or storage of pesticides along with other food products, animal feeds and other related products shall be liable for a fine of Nu. 5000.00 and repeated offence will result in cancellation of license. (6) Any packaging of bio- pesticides manufactured in the country, without leaflet containing information required under this Rule shall be liable for a fine of Nu. 5000.00 per consignment. (7) Any person intentionally found to alter, obliterate or deface any inscription or mark made or recorded by the manufacturer on the pesticides product shall be liable for a fine of Nu. 5000.00. (8) Any person making false declaration of conflict of interest shall be liable for a fine of Nu. 5000.00. (9) Any licensee who manufactures bio-pesticides which are sub standard, adulterated or spurious shall be liable for a fine of Nu. 50,000.00 and the license will be cancelled and such licensee shall not be eligible for issue of clearance for five years and will not be allowed to use others license. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།51 ལེའུ་ ༩ པ། ཉེན་བཀག་དང་ཉེན་སྲུང་ཐབས་ལམ། གསོ་བའི་བརྟག་ཞིབ། ༨༥ མི་ངོམ་གང་རུང་ཅིག་ འབུབ་སྨན་ལག་ལེན་དང་ འབྲེལ་བ་འཐབ་པའི་སྐབས་ ཡང་ན་ དེ་མིན་པའི་ འབུཔ་སྨན་དང་རེག་པའི་ཚེ་ ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ཤེས་མི་ཁྱད་ཚད་ལྡན་པའི་ དྲུང་འཚོ་ཅིག་གིས་ གསོ་ བའི་བརྟག་ཞིབ་འབད་དགོ གསོ་བའི་བརྟག་ཞིབ་ཀྱི་ཁ་གསལ་ཚུ་ འབྲི་ཤོག་ ༦ པའི་ནང་བཀང་ དགོ ༨༦ དུས་རྒྱུན་ འབུབ་སྨན་དང་འབྲེལ་བ་འཐབ་མི་ གཞུང་གི་ལས་བྱེདཔ་གང་རུང་ཅིག་ ཁྱད་ཚད་ལྡན་ པའི་དྲུང་འཚོ་གིས་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ གསོ་བའི་བརྟག་ཞིབ་འབད་དགོ། མི་ངོམ་དེ་ལུ་ དུག་ཐོབ་ ཡོད་པའི་ནད་རྟགས་རེ་བྱུང་ཚེ་ དེ་འཕོ་ལས་བརྟག་ཞིབ་འབད་དེ་ སྨན་བཅོས་ཚུལ་མཐུན་འབད་དགོ། གློ་འབུར་སྨན་གྱི་ཐབས་ལམ་་དང་ ནད་འཇོམས། ༨༧ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་གིས་ འབྲེལ་ཡོད་ལས་སྡེ་ཚུ་དང་གྲོས་བསྟུན་ཐོག་ལས་ འབུཔ་ སྨན་ལག་ལེན་དང་ གློ་འབུར་སྨན་བཅོས་སྐོར་ལས་ གོ་རྟོགས་ཀྱི་སྦོང་བརྡར་བྱིན་དགོ། ༨༨ འབུཔ་སྨན་དང་འབྲེལ་བའི་ དུག་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ལུ་ གློ་འབུར་གྱི་སྨན་བཅོས་འདི་ བརྡ་སྟོན་ ཡིག་ཆུང་ནང་འཁོད་ཡོད་མི་ བཀོད་བྱ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བྱིན་དགོཔ་དང་ ཡང་ན་ ལྕོགས་གྲུབ་ཅན་གྱི་ སྔོ་ཤིང་ཉེན་སྲུང་མཁས་མཆོག་ལས་ བསླབ་བྱ་ལེན་ཏེ་ དྲུང་འཚོ་འབད་སར་གཏང་དགོ། ༨༩ འབུཔ་སྨན་དང་འབྲེལ་བ་འཐབ་དགོ་མི་ ལས་སྡེ་ཚུ་གིས་ གློ་འབུར་སྨན་བཅོས་ཅ་ཆས་ཚུ་བཞག་ དགོ། ༩༠ མཛོད་གཉེར་དང་ ཉོག་སེལ་ལས་སྡེ་རྩིས་པའི་ འབུཔ་སྨན་ཚོང་སྒྱུར་ ཡང་ན་ འབྲེལ་བ་འཐབ་མི་ གིས་ གློ་འབུར་སྨན་རིགས་དང་ ཅ་ཆས་ཚུ་བཞག་དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 52 CHAPTER 9 PRECAUTIONS AND SAFETY MEASURES Medical Examination 85. Any persons who are engaged in handling, dealing or otherwise coming in contact with the pesticides are required to undergo medical examination by a qualified doctor who is aware of risks to which such persons are exposed. The details of their medical examination shall be entered in Form 6. 86. Any Government employees who are continuously exposed to pesticides shall be required to undergo medical examination by qualified doctor annually. Any person showing symptoms of poisoning shall be immediately examined and given proper treatment. First-Aid Measures and Antidote 87. The NPPC in consultation with relevant agencies shall conduct awareness training on handling pesticides and use of first-aid treatment. 88. In all cases of poisoning first-aid treatment shall be given as per the instruction contained in the leaflet or seek advice from the competent plant protection expert and shall be referred to the physician. 89. All establishments dealing with pesticides shall maintain first-aid kits. 90. The first-aid medicines and equipment have to be maintained by pesticides handlers including stockiest, clearing forwarding agents and persons who undertake commercial pest operation. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།53 ༩༡ སྨན་ཁང་དང་ གཞི་རྟེན་གསོ་བའི་སྨན་ཁང་ཚུ་ནང་ ནད་འཇོམས་དང་ གློ་འབུར་སྨན་རིགས་ཚུ་ ལངམ་སྦེ་བཞག་དགོ། རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་གིས་ གསོ་བའི་ལས་བྱེདཔ་ཚུ་ལུ་ འབུཔ་ སྨན་ལས་འཐོབ་པའི་དུག་ལས་བཀག་ནི་གི་ གློ་འབུར་སྨན་བཅོས་དང་ ཉེན་སྲུང་གི་ཐབས་ལམ་གྱི་ སྦོང་བརྡར་ཚུ་བྱིན་དགོ། ༩༢ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ སྤྱིར་བཏང་ལག་ལེན་འཐབ་མི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་གིས་ དབྱེ་ཞིབ་འབད་དེ་ སྨན་ཁང་དང་ གཞི་རྟེན་གསོ་བའི་སྨན་ཁང་ཚུ་ནང་ རྒྱུན་སྐྱོང་སྦེ་བཞག་དགོ་པའི་ ཁག་ཆེ་བའི་ནད་འཇོམས་སྨན་གྱི་ཐོ་ཚུ་ གསོ་བའི་ལྷན་ཁག་དང་གྲོས་བསྟུན་ཐོག་ལས་ རྒྱབ་སོན་ འབད་དགོ། ༩༣ འབུཔ་སྨན་ལག་ལེན་འཐབ་མི་ ག་འབད་རུང་ གྱོན་ཆས་དང་ ཉེན་བཀག་ཅ་ཆས་ཚུ་ ཚུལ་མཐུན་ ཐོག་ལས་ལག་ལེན་འཐབ་་ ཉེན་སྲུང་འབད་དགོ། ༩༤ ཉེན་བཀག་གྱོན་ཆས་འདི་ དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ནང་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་དང་ འདི་ཡང་ སྒྲིག་གཞི་འདི་ནང་བཀོད་དོ་བཟུམ་སྦེ་ དབུགས་གཏོང་ལེན་གྱི་ཐབས་འཕྲུལ་དང་གཅིག་ ཁར་ལག་ལེན་འཐབ་དགོ། ༩༥ ཉེན་བཀག་གྱོན་ཆས་འདི་ འབུཔ་སྨན་ནང་ན་འཛུལ་ནི་ལས་ སྔོན་འགོག་དང་ བཀག་ནི་ ཡང་ན་ འབུཔ་སྨན་དུག་སྦོར་ལས་བཀག་ཚུགས་མི་ཅིག་འོང་དགོ། གྱོན་ཆས་འདི་ ལག་ལེན་འཐབ་ཚར་བའི་ ཤུལ་ལས་ དུག་ཅན་ཟས་སྦོར་ འཕྱག་གཏང་ནི་དོན་ལུ་ ཆུ་འཁྱུ་བཏུབ་མི་ཅིག་དགོ། ༩༦ ཉེན་བཀག་གྱོན་ཆས་ཆ་ཚང་འདི་ གཤམ་གསལ་གྱི་སྒྲིག་ཆས་ཚུ་ཚང་དགོ (༡) ཉེན་བཀག་ཅན་གྱི་ཕྱིའི་གྱོན་ཆས་ ཕྱི་གོས་ མགུ་རས་ ཞྭམོ། (༢) འབགཔ། (༣) གྱིབ་ཀྱི་ལག་ཤུབས་དང་ ཡང་ན་ ཆུ་མ་ཐལ་བའི་ཅ་ཆས་ལས་བཟོ་བའི་ ལག་ངར་ཚུན་ལྷོད་ མི་ ཉེན་བཀག་གི་ལག་ཤུབས། (༤) ཐལ་བཀག་ཚུགས་པའི་མིག་ཤེལ་ དང་ (༥) ལྷམ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 54 91. The Hospitals and BHUs are expected to maintain adequate quantities of antidotes and first-aid medicines. The NPPC shall facilitate and support training of health workers on safety measures and first-aid treatment for pesticides poisoning. 92. The NPPC shall assess the types of pesticides commonly used in the country and recommend list of important antidotes to be maintained in the Hospitals and BHUs in consultation with the Ministry of Health. 93. Any person handling pesticides shall be adequately protected with appropriate clothing and protective gears. 94. The protective clothing shall be used wherever necessary, in conjunction with respiratory devices as laid down in this Rule. 95. The protective clothing shall be of such materials which prevent or resist the penetration or any form of pesticide formulations. The materials shall also be washable so that the toxic elements may be removed after each use. 96. A complete suit or protective clothing shall consist of the following dresses namely: (1) Protective outer garment/overalls/hood/hat; (2) Mask; (3) Rubber gloves or such other protective gloves extending halfway up to the fore-arm, made of materials impermeable to liquids; (4) Dust-proof goggles; and (5) Boots. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།55 དབུགས་གཏོག་ལེན་གྱི་ཐབས་འཕྲུལ། ༩༧ ལས་བྱེདཔ་ཚུ་གིས་ དུག་ཅན་ཐལཝ་དང་ རླངམ་ དེ་ལས་ དུག་རླུང་ཚུ་ལས་བཀག་ནིའི་དོན་ལུ་ གཤམ་གསལ་གྱི་ དབུགས་བཙག་ཁ་རས་དང་ དུག་རླུང་ཁ་རས་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོ། (༡) རྫས་རླུང་བཀག་ཐབས་ཀྱི་དབུགས་འཕྲུལ། (༢) དབུགས་གཏོང་ལེན་འབད་ནིའི་དབུགས་འཕྲུལ། (༣) དུས་རྒྱུན་དགོས་མཁོའི་ དབུགས་གཏོང་ལེན་འཕྲུལ་ཆས། (༤) གདོང་ཧྲིལ་པོ་ ཡང་ན་ གདོང་ཕྱེད་སྤུབ་པའི་ རྫས་རླུང་སྒམ་ཡོད་པའི་གདོང་རས། ༩༨ འབུཔ་སྨན་སླ་བསྲེས་སའི་ས་ཁོངས་ཀྱི་བར་སང་ལུ་ འབུཔ་སྨན་གར་དྲགས་གྱི་གནས་ཚད་འདི་ཡང་ གནང་བ་ཡོད་པའི་ གནས་ཚད་ཐོ་ཚད་ལས་ བརྒལ་མི་ཆོག། ལས་བྱེད་པའི་སྦོང་བརྡར། ༩༩ འབུཔ་སྨན་འབྲེལ་བ་འཐབ་མི་དང་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ཚུ་ ཉེན་ཟློག་གི་ཁོ་ཆས་ཚུ་ འབྲེལ་བ་འཐབ་ ཐངས་དང་ ཉེན་སྲུང་ཐབས་ལམ་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ སྦོང་བསྡར་འབད་དགོ། ལག་ལེན་འཐབ་ཚར་མི་འབུཔ་སྨན་གྱི་སོད་དང་ ཚེས་གྲངས་ལས་བརྒལ་བའི་འབུཔ་སྨན་བཀོག་ཐངས། ༡༠༠ འབུཔ་སྨན་འབྲེལ་བ་འཐབ་མི་དང་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ག་རང་གིས་ ཚེས་གྲངས་ལས་བརྒལ་བའི་ འབུཔ་སྨན་བཀོག་ཐངས་འདི་ ལམ་སྟོན་ ༧ པ་དང་འཁྲིལ་དགོ། ༡༠༡ མི་དང་སེམས་ཅན་ རང་བཞིན་གནས་སྟངས་ དེ་ལས་ ཆུ་ ལ་སོགས་པ་བཙོག་པ་ཞུགས་ནི་ལས་ བཀག་འཛིན་འབད་ནི་དོན་ལས་ ལག་ལེན་མ་འཐབ་མི་དང་ ཚེས་གྲངས་ལས་བརྒལ་བའི་འབུཔ་ སྨན་ ཅ་ཆས་ཐེབས་དང་ འབུཔ་སྨན་གྱི་ཧོད་ཚུ་ བསྡུ་ལེན་འབད་ནི་འདི་ རྒེད་འོག་ རྫོང་ཁག་ ལས་སྡེ་དང་ ཚོང་ལས་འཐབ་མི་ཚུ་གི་འགན་ཁུར་ཨིནམ་དང་ དེ་བཞིན་བསྡུ་ལེན་འབད་དེ་ ལོ་ བསྟར་བཞིན་དུ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་ལུ་ གཏང་དགོ། ༡༠༢ རྒྱལ་ཡོངས་སྔོ་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་བ་གིས་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ལོ་ལྔ་གི་རྒྱབ་ ལས་ ལྟ་རྟོག་འབད་དེ་ ལག་ལེན་མ་འཐབ་མི་དང་ ཚེས་གྲངས་ལས་བརྒལ་བའི་འབུཔ་སྨན་ཚུ་བསྡུ་ དགོ། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 56 Respiratory Devices 97. For preventing inhalation of toxic dusts, vapors or gases, the workers shall use any of the following types of respirators or gas-masks suitable for the purpose, namely: (1) Chemical-Cartridge respirator; (2) Supplied-Air respirator; (3) Demand flow type respirator; (4) Full-face or half-face gas masks with canister. 98. The concentrates of pesticides in the air where the pesticides are mixed shall not exceed the maximum permissible values. Training of Workers 99. The handlers of pesticides as well as operators shall be trained in observing safety precautions and handling safety equipment. Disposal of Used Packages and Obsolete Pesticides 100. All pesticides handlers and operators must adhere to Guideline 7 on disposal of obsolete pesticides 101. It shall be the duty of Gewogs, Dzongkhags, Agencies and commercial operators to collect unused, obsolete pesticides, surplus material and pesticides containers; and forward to NPPC every year to prevent human, animals, environment and water pollution. 102. The NPPC shall also monitor every five years and collect the unused and obsolete pesticides as prescribed in this Rule. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།57 ལེའུ་ ༡༠ པ། ས་ཚོགས། འཕྲི་སོན། ༡༠༣ ལྷན་ཁག་གིས་ བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སོན་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་དང་ གནང་བ་ ཡོད་པའི་འབུཔ་སྨན་གྱི་ཐོ་འདི་ དུས་དང་དུས་སུ་འཕྲི་སོན་འབད་ཆོག ངེས་ཚིག ༡༠༤ གནས་སྟངས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་བསྟུན་ ཚིག་དོན་གྱི་གོ་བ་སོ་སོར་ལེན་དགོཔ་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་ དེ་ མིན་ བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འདི་ནངཿ (༡) བཅའ་ཁྲིམས་ཟེར་མི་འདི་འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཁྲིམས་༢༠༠༠ ཅན་མར་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༢) ལྷད་རྐྱབ་པ་- འབུཔ་སྨན་ཅིག་ནང་ རྫས་གཞན་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་ཐོག་ལས་ གནས་ཚད་དང་ནུས་ པ་ཡང་ན་ རང་བཞིན་རང་བསོར་བཏང་བ་དང་། ཡང་ན་ཐོ་བཀོད་ཚོགས་ཆུང་གིས་གནང་བ་ གྲུབ་པའི་ སྨན་རྫས་ཀྱི་བསྲེ་སྦོར་ཚུ་ ཆ་གནས་མེད་པར་ རྫས་སྦོར་གཞན་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་པ་ ཡང་ན་ སྨན་རྫས་ཚབ་འཛུག་འབད་བ་ ཡང་ན་ གནང་བ་གྲུབ་པའི་རྫས་སྦོར་གྱི་ཚད་བསོར་ བཏོན་འབད་བ། ཡང་ན་ སྨན་ཡོངས་རྫོགས་ ཡང་ན་ ཆ་ཆས་ཅིག་ ཉེས་ཟས་དང་རུལ་ བཅུག་ནི་མེད་པ་ ཐལ་བའི་རྫས་སྦོར་ཡོད་པ། ཡང་ན་ བཙོག་པ་ཞུགས་སའི་གནས་སྟངས་ ནང་བཟོ་ནི་དང་ སྒམ་རྐྱབ་་བཞགཔ་ལས་ སྔོ་ཤིང་ལུ་དུག་ཅན་སྦེ་བྱུང་བ་དང་ མི་དང་ དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་དང་ རང་བཞིན་གནས་སྟངས་ལུ་གནོད་ཉེན་བྱུང་བ། ཡང་ན་ ཚོས་གཞི་གི་དོན་ལས་ གནང་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཚོས་གཞི་རེ་ཡོད་ཚེ་ ལྷད་རྐྱབ་སྦེ་བརྩི་ནི་ཨིན། (༣) སེམས་ཅན་ཟེར་མི་འདི་ མི་ལུ་དགོས་མཁོ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ ཉ་དང་བྱ་པོད་ དེ་ལས་རི་ དྭགས་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཚུ་ གཞུང་གིས་གཞུང་འབྲེལ་གཏན་མཛོད་ནང་ ཁྱབ་བསྒྲགས་ ཐོག་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ ཉེན་སྲུང་འབད་དགོཔ་གཟིགས་ཚེ་ ངོས་འཛིན་འབད་མི་ལུ་ གོ་ནི་ ཨིན། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 58 CHAPTER 10 MISCELLANEOUS Amendment 103. The Ministry may amend this Rule and list of permitted pesticides from time to time upon the recommendation of the Board. Definitions 104. In this Rule, unless the context otherwise requires: (1) “Act” means The Pesticides Act of Bhutan, 2000. (2) “Adulterated”- a pesticide shall be deemed to be adulterated if any substance has been mixed therewith so as to reduce its quality, strength or alter its nature; or If the chemical composition, approved by the Registration Committee is not adhered to by adding, or substituting any new substance or deleting or changing the quantity of any ingredient authorized; or If it consists in whole or part, of any filthy, putrefied or decomposed substance; or if it has been prepared, packed or stored under conditions whereby it may have been contaminated with filth or whereby it may have been rendered toxic to plant and injurious to man, useful animals and environment; If it contains, for the purposes of coloring only, a color other than the one authorized. (3) “Animals” means animals useful to human beings and includes fish and fowl, and such kinds of wildlife as the Government may by notification in the Official Gazette, specify, being kinds which, in its opinion, it is desirable to protect or preserve. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།59 (༤) སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ཟེར་མི་འདི་ རང་བཞིན་ཐོན་སྐྱེད་ལས་བཏོན་པའི་ སྔོ་ཤིང་གི་ཆ་ཤས་ ཡང་ ན་ སྔོ་ཤིང་གི་རྫས་བཅུད་དང་ཕ་འབུཔ་། ཕ་འབུཔ་ལག་ལེན་འཐབ་ཐོག་ལས་ གནོད་ཉེན་ ཅན་གྱི་ཕ་འབུཔ་ གཞན་བཀག་འཛིན་འབད་ནི། དེ་ལས་ ཤ་ཟ་སེམས་ཅན་དང་ སྲོག་ ཆགས་ དེ་ལས་ གཞན་ཟ་མི་ སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༥) བཀོད་ཚོགས་ཟེར་མི་འདི་ འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཁྲིམས་༢༠༠༠ ཅན་མ་དང་ འབུཔ་སྨན་བཅའ་ ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ འབུཔ་སྨན་བཀོད་ཚོགས་ལུ་གོ་ནི་ ཨིན། (༦) ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་ལས་སྤོད་ཟེར་མི་འདི་ སོ་ནམ་དང་འབྲེལ་བའི་ འབུཔ་བཀག་འཛིན་དང་ སེམས་ཅན་ ནགས་ཚལ་གྱི་ལྕམ་གསོ་སྐྱོང་ཁང་ མཛོས་ལྡན་དང་ རྩྭ་ཐུང་གི་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ སོན་སྨན་བཅོས་ ཆུ་འབྲེལ་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ བཟོ་གྲྭ་ཁང་ གཙུག་སྡེ་བཟོ་བཀོད་ དཔེར་ན་སྨན་ཁང་དང་ ཟ་ཁང་སྡོད་ཁྱིམ་ཚུ་གི་མཐའ་འཁོར་གློག་བརྙན་ ཁང་ སྤོ་སོྟན་ཁང་ ཧོད་ གནམ་གྲུ་ ཅ་ཆས་ཁང་ འབྲུ་སའི་མཛོད་ཁང་ མི་མང་གསོ་བའི་ འཕོད་བན་ འབྲེལ་བའི་འབུཔ་བཀག་འཛིན་གྱི་དོན་ལས་ ཁྱིམ་ནང་འབུཔ་བཀག་འཛིན་དུ་ པ་ཅན་གྱི་སྨན་ བརྩིས་པའི་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ལས་སྤོད་དང་ རིམ་ལུགས་འབུཔ་སྨན་སྟོར་ མི་གང་རུང་ཅིག་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༧) ལག་ལེན་འཐབ་ནི་རྫོགས་པའི་ཚེས་གྲངས་ ཡང་ན་ ལག་ལེན་རྫོགས་པའི་ཚེས་གྲངས་ ཡང་ ན་ ཧེ་མ་ལག་ལེན་འཐབ་ཟེར་མི་འདི་ ཚེས་གྲངས་ ཡང་ན་ ཟླཝ་འདི་གི་ཤུལ་ལས་ འབུཔ་ སྨན་ཚུ་བཙོང་ནི་དང་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ཆོག་ཟེར་ ཧོད་གུ་འབྲི་ཡོད་མི་དང་ ཡང་ན་ ལག་ ལེན་འཐབ་ནི་རྫོགས་པའི་དུས་ཚོད་ ཡང་ན་ བཙོང་ནི་ ཡང་ན་ ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་དོན་ ལས་མེན་ཟེར་མི་ བརྡ་ཡིག་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༨) བཙོག་ཞུགས་སེལ་བ་ཟེར་མི་འདི་ འབུཔ་སྨན་ཚུ་དུག་མིན་གྱི་རྫས་ལུ་ བསྒྱུར་མི་རིམ་པ་ལུ་ གོ་ནི་ཨིན། (༩) བཀོག་ནི་ཟེར་མི་འདི་ འབུཔ་སྨན་ ཡང་ན་ ཧོད་ཚུ་རང་བཞིན་གནས་སྟངས་ལུ་ གནོད་པ་ འབྱུང་ནི་ལས་ ཉེན་སྐྱོབ་འབད་ནི་དོན་ལས་ གཏན་འཇགས་སྦེ་བཀོག་ནི་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 60 (4) Bio-Pesticides means pesticides derived from natural products including plant parts or extracts of plants and microorganisms, use of microorganisms to control other harmful microorganisms, rearing of predators, parasites or parasitoids. (5) “Board” means the Pesticides Board established under the Pesticide Act 2000 and This Pesticides Rules and Regulations. (6) “Commercial Pest Control Operations” means any pest control operations, any application or dispensing of pesticide(s) including household pest control, fumigants, for commercial purposes in agricultural pest control, animals, forest nurseries, ornamental and turf pest control, seed treatment, aquatic pest control, industrial, institutional, structural, such as hospitals, hotels, residential premises, cinemas, clubs, containers, aircrafts, warehouses, grain storage houses, public health pest control. (7) “Date of Expiry” or “Expiry Date’ or “Use Before” means the date or the month, after which no pesticides shall be sold or used, and is mentioned on the container, and/or label against the column “date of expiry” or “not for sale and/or use”; (8) “Decontamination” means processes which convert pesticides into non-toxic compounds. (9) “Disposal” means discarding pesticides or container in a permanent manner to avoid unreasonable adverse effects to the environment. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།61 (༡༠) ཟ་ཆས་ཟེར་མི་འདི་ མི་གིས་བཟའ་ནིའི་དོན་ལས་ཨིན་མི་ ཆུ་དང་མངར་ཆབ་ ལ་སོགས་པའི་ བཅུད་འབྱིན་མི་ཟས་སྦོར་དང་བོ་རྫས་བརྩིས་པའི་ བཟོ་སྦོར་ ཡང་ན་ བཟོ་སྦོར་ཕྱེད་ ཡང་ན་ མ་བཟོ་བ་ཡོད་མི་ ཟས་རིགས་ཅིག་ཨིན་རུང་ ཟ་སྨན་དང་ཏམ་ཁུ་ དེ་ལས་ བཟོ་སྨན་མེན་མི་ ཅིག་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༡༡) དུ་པ་བཏང་ནི་ཟེར་མི་འདི་ དོང་མེད་པའི་ཁྱིམ་ཅིག་ ཡང་ན་ རླུང་མི་ཐལ་བའི་སོད་༼བར་རུང་ སོད༽ནང་ ཡང་ན་ རུ་ཁག་སྦེ་འཐོན་ནི་དང་ རྨ་ རུལ་འཐོན་ནི་བཀག་འཛིན་འབད་ནིའི་དོན་ ལས་ འབུཔ་སྨན་རླུང་གི་རྣམ་པ་སྦེ་བཏང་མི་ཅིག་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༡༢) ཁྱིམ་འཁོར་འབུཔ་སྨན་ཟེར་མི་འདི་ ཁྱིམ་དང་ཁྱིམ་གྱི་མཐའ་འཁོར་ལུ་ཡོད་པའི་ བྱི་ཙི་དང་ཞོ་ ལེམ་ སྦང་ནག་ མགྱོག་མོ་ འདྲེ་ཤི་ ཤོག་ཀུ་ཟ་མི་འབུཔ་དང་ གཞན་ཚུ་བཀག་འཛིན་འབད་ ནི་དོན་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༡༣) བརྟག་དཔྱད་ཁང་ཟེར་མི་འདི་ འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་འོག་ལུ་ གཞི་བཙུགས་ འབད་མི་འབུཔ་སྨན་བརྟག་དཔྱད་ཁང་ལུ་ གོ་ནི་ཨིན། (༡༤) ཆོག་ཐམ་དབང་འཛིན་ཟེར་མི་འདི་ བསྟན་རྒྱས་ལྷན་ཁག་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༡༥) ནང་འདྲེན་ཟེར་མི་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་འབག་འོང་ནི་ ཡང་ན་ འགོ་བཙུག་ནི་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༡༦) འབུཔ་སྨན་ཞིབ་དཔྱད་པ་ཟེར་མི་འདི་ འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་༢༠༡༩ ཅན་མ་ དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བསྐོ་བཞག་འབད་མི་ ཞིབ་དཔྱདཔ་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༡༧) བཟོ་བསྐྲུན་ཟེར་མི་འདི་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་བཟོ་བསྐྲུན་དང་ འདི་གིས་བཟོ་ནི་དང་ སྦོར་ནི་ སྒྲིག་ནི་ བསྲེ་ནི་ བཟོ་ནི་ སྒམ་རྐྱབ་ནི་ ཁ་ཡིག་འབྲི་ནི་ ཡང་ན་ དེ་མིན་པའི་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་ སྨན་འདི་ བཙོང་ནིའི་དོན་ལས་བཅོས་མི་ཅིག་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༡༨) བཟོ་བསྐྲུན་ཚེས་གྲངས་ཟེར་མི་འདི་ རྒྱུ་རྫས་ཚུ་གཅིག་སྦོར་འབད་བའི་ཚེས་གྲངས་ ཡང་ན་ ཟླཝ་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༡༩) སྒམ་ཟེར་མི་འདི་ སྒྲོམ་ཅུང་དང་དམ་སྦྱིས་ རྩེཝ་ ལྕགས་ཊིན་སོད་ ཤུགས་ཚང་ ཕད་ཙི་ ཕད་ཅུང་ སྤུ་རས་ ཡང་ན་ འབུཔ་སྨན་བཞག་ས་ ཡང་ན་ སྒམ་རྐྱབ་མི་ཅིག་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༢༠) གནོད་འབུཔ་ཟེར་མི་འདི་ སྒལ་ཚིགས་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་དང་ དེ་ལས་སྒལ་ཚིགས་མེད་ པའི་སེམས་ཅན་ འབུཔ་ཆ་ཚིགས་རིམ་ སྲོག་ཆགས་གདོང་སོ་ཅན་ ཅོང་འབུཔ་ ཡང་ན་ Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 62 (10) “Food” means any article or substance, intended for human consumption, whether processed, semi-processed or raw, including water and beverages which may contain any flavouring matter or condiments, except for pharmaceutical drugs, tobacco and cosmetics; (11) “Fumigation” means application of pesticide in the gaseous form in the enclosed chamber or gas proof covers (hatch covers) or in any controlled manner to control infestation and/or infection. (12) “Household Pesticides” means pesticides used to control pests in and around homes like rats, cockroaches, flies, ants, bed bugs, silver fish and others (13) “Laboratory” means the Pesticides Laboratory established under This Pesticides Rules and Regulations. (14) “Licensing Authority” means Ministry of Economic Affairs. (15) “Import” means to bring or introduce into the country (16) “Pesticides Inspector” means Inspector appointed under Pesticides Rules and Regulation of Bhutan, 2019. (17) “Manufacture” means manufacture of bio-pesticides and it means to prepare, compound, formulate, mix, make, pack, label, or otherwise treat the bio-pesticide with a view to its sale. (18) “Manufacturing Date” means the date or month when the homogenous mix of substances is made. (19) “Package” means a box, bottle, casket, tin, case, receptacle, sack, bag, wrapper or other thing in which a pesticide is placed or packed. (20) “Pest” means any vertebrate animal, and any invertebrate animal including but not limited to any insect, other arthropod, rodent, nematode, or mollusk but excluding any internal parasite of འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།63 ལུས་མཉེན་སྲོག་ཆགས་འབད་རུང་ མི་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ནང་ཡོད་པའི་ འབུཔ་སྲིན་མ་ཡིན་ པའི་རིགས་ དགོས་མཁོ་མེད་པའི་སྐབས་ ས་དང་ཆུ་ནང་སྐྱེ་མི་ སྔོ་ཤིང་སྔོ་དྲེག་དང་སྐྱུ་རུ་ བཤེར་སྔོ་དང་ དེ་ལས་སྤུས་ལེགས་ཅན་གྱི་སྔོ་ཤིང་ ཡང་ན་ ཆ་ཤས་ ཧམ་སྤུ་ ཕ་རབས་ནད་ འབུཔ་ ཕ་འབུཔ་ ཡང་ན་ ཕ་འབུཔ་གཞན་ཚུ་ལུ་ གོ་ནི་ཨིན་རུང་ སྲོག་ལྡན་སེམས་ཅན་དང་ ཟས་སྦོར་ལྡན་པའི་ཟ་འཐུང་དང་ ཟས་སྦོར་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཆག་ མངར་ཆབ་སྨན་དང་ བཟོ་སྨན་ལུ་མི་ཁྱབ། (༢༡) གནོད་འབུཔ་བཀག་འཛིན་ལས་སྤོད་པ་ཟེར་མི་འདི་ མི་གང་རུང་ཅིག་ འབུཔ་བཀག་འཛིན་ ལས་སྤོད་འབད་མི་ཅིག་དང་ འདི་ཡང་མི་ངོ་ ཡང་ན་ ལས་སྡེ་ ཚོང་སྡེ་ ཡང་ན་ ལས་སྡེ་ ཅིག་གི་འོག་ལུ་ བཀག་འཛིན་གྱི་ལཱ་འབད་མི་ཅིག་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༢༢) འབུཔ་སྨན་ཟེར་མི་འདི་ སོ་སོ་སྦེ་བཀོད་ན་མ་གཏོགས་ ཁྱིམ་འཁོར་གྱི་འབུཔ་སྨན་བརྩིས་ཏེ་ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་ ཡང་ན་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་འབུཔ་སྨན་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༢༣) བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་ཟེར་མི་འདི་ རྒྱུ་རྫས་དང་རྒྱུ་རྫས་ཚུ་བསྲེས་པའི་དངོས་པོ་ ག་ཅི་ཨིན་རུང་ ནད་འབུཔ་བཀག་ནི་དང་ མེདཔ་གཏང་ནི་ བཀག་འཛིན་འབད་ནི་ མི་དང་སེམས་ཅན་ཚུ་ ལུ་ཡོད་པའི་ནད་གཞི་དང་ མ་དགོ་པའི་སྔོ་ཤིང་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཚུ་གིས་བཟོ་བསྐྲུན་ འབད་བའི་སྐབས་དང་ ཟས་སྦོར་གསོག་འཇོག་ སྐྱེལ་འདྲེན་ ཟ་འཐུང་ཚོང་འབྲེལ་ སོ་ནམ་ གྱི་ཅ་ཆས་ ཤིང་ཆས་དང་ སྒོ་ནོར་སེམས་ཅན་གྱི་ཆག་ ཡང་ན་ འབུཔ་དང་དུག་ཅན་སེམས་ ཅན་དང་ ཡང་ན་ འབུཔ་གཞན་ཚུ་བཀག་འཛིན་འབད་ནིའི་དོན་ལས་ སེམས་ཅན་གུ་ལག་ ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ གནོད་པ་ཡོད་མི་དང་ བར་དཀྲོགས་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ འབུཔ་བཀག་ཆ་ དང་ མེདཔ་བཏང་ནི་ བཀག་འཛིན་འབད་ནི་དོན་ལས་ཟས་ཅིག་ ཡང་ན་ ཟས་སྦོར་ཅིག་ལུ་ གོ་ནི་ཨིན། ཚིག་འདི་ནང་ སྔོ་ཤིང་རྒྱགས་ནི་ མཚམས་འཛིན་འབད་ནི་ འདབ་མ་བུད་སྨན་ སྐམ་སྨན་ ཡང་ན་ ཤིང་འབས་དུས་མིན་བུད་འགྱོ་མི་ལས་ མཚམས་འཛིན་འབད་མི་ སྨན་ ཟས་དང་འབྲུ་ས་ཚུ་ གསོག་འཇོག་འབད་དེ་སྐྱེལ་འདྲེན་མ་འབད་བའི་ སྔ་གོང་ལས་མེདཔ་ འགྱོ་ནི་ལས་བཀག་འཛིན་འབད་མི་ རྒྱུ་རྫས་ཅིག་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 64 living man or animals; any plant growing where it is not wanted, including terrestrial or aquatic plant, such as any moss, alga, liverwort, or other plant of high order and any plant part; fungus, bacteria, virus, bacteria or other micro-organism, except for those on or in living animals and those on or in processed food or processed animal feed, beverages, drugs and cosmetics. (21) “Pest Control Operator” means any person who undertakes pest control operations and includes the person or the firm or the company or the organization under whose control such a person (s) is operating. (22) “Pesticides” shall mean synthetic or bio-pesticides including household pesticides unless otherwise specified. (23) “Synthetic Pesticides” means any substance or mixture of substances intended for preventing, destroying or controlling any pest, including, vectors of human or animal disease, unwanted species of plants or animals causing harm during or otherwise interfering with the production, processing, storage, transport or marketing of food, agricultural commodities, wood and wood products or animal feeds, or which may be administered to animals for the control of insects, arachnids or other pests in or on their bodies. The term includes substances intended for use as a plant growth regulator, defoliant, desiccant, or agent for thinning fruit or preventing the premature fall of fruit, and substances applied to crops either before or after harvest to protect the commodity from deterioration during storage and transport. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།65 (༢༤) ས་ཁོངས་ཟེར་མི་འདི་ ས་ཆ་དང་ཚོང་ཁང་ གས་ཚོང་ ཡང་ན་ འབུཔ་སྨན་བཙོང་ས་ ཡང་ ན་ བཟོ་སྐྲུན་ ཡང་ན་ གསོག་འཇོག་ ཡང་ན་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་དང་ འབུཔ་སྨན་སྐྱེལ་ འདྲེན་འབད་མི་སྣུམ་འཁོར་ རྩིས་པའི་ས་གནས་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༢༥) ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ལས་ བཀག་ཆ་འབད་བའི་འབུཔ་སྨན་ཟེར་མི་འདི་ འབུཔ་སྨན་གང་རུང་ ཅིག་ ལམ་སྟོན་དང་ཉེན་བརྡ་ དེ་ལས་དྲན་བརྡ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཚེ་དང་ ལག་ ལེན་འཐབ་ས་དང་འཁྲིལ་ གནང་བ་གྲུབ་མི་ཅིག་དང་ ཡང་ན་ ཁྱབ་ཆེཝ་དང་སྤྱིར་བཏང་གི་ ངོས་ལེན་འབད་བའི་ལམ་ལུགས་འདི་གིས་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་མཚམས་འཛིན་འཐེབ་བཀལ་མ་ དགོཔ་དང་ ཆུ་དང་སྲོག་རླུང་ སྔོ་ཤིང་ མི་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ཚུ་ གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ བརྟེན་ སྡོད་མི་ནང་འཁོད་ གཅིག་མཐུན་འབྲེལ་བ་དང་ འབུཔ་སྨན་ལག་ལེན་འཐབ་མི་ལུ་ རྨ་ སྐྱོན་དང་ཐོ་བཀོད་ཚོགས་ཆུང་གིས་མཁས་མཆོག་གི་ལྟ་རྟོག་འོག་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་ དོན་ལས་ གནང་བ་གྲུབ་པའི་ཐོ་བཀོད་ལུ་ བར་རྐྱེན་འབྱུང་མི་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༢༦) བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ཟེར་མི་འདི་ འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཅན་མ་ལུ་གོ་ནི་ཨིན། (༢༧) རྫུས་མ་ཟེར་མི་འདི་ གལ་སྲིད་འབུཔ་སྨན་གཞན་གྱི་མིང་ཐོག་ལུ་ བཟོ་སྐྲུན་འབད་འབདཝ་ ཨིན་པ་ཅིན་ འབུཔ་སྨན་འདི་རྫུས་མ་སྦེ་ ཆ་བཞག་དགོ། གལ་སྲིད་འབུཔ་སྨན་འདི་ སྤུས་ ཚད་མེདཔ་ ཡང་ན་ མགུ་འབྱིད་རྐྱབ་ནིའི་དོན་ལུ་ འབུཔ་སྨན་གཞན་གྱི་སྤུས་ཚད་ལས་ དཔེ་ བཤུས་འབད་འབདཝ་ ཡང་ན་ སོད་གུ་ཚད་གཞི་ངོ་མ་སྟོན་ནིའི་དོན་ལུ་ ཡང་ན་ འབུཔ་ སྨན་གཞན་དང་ དབྱེ་བ་ཕྱི་ནིའི་ངོ་རྟགས་མེད་ན་མ་གཏོགས་ འབུཔ་སྨན་གཞན་གྱི་མིང་འབྲི་ ་ཡོད་ཚེ། གལ་སྲིད་སོད་གུ་འབུཔ་སྨན་བཟོ་བསྐྲུན་འབད་མི་སྦེ་ གཡོ་བརྫུས་འབད་དེ་ མི་ངོ་ ཡང་ན་ ཚོང་སྡེ་ཅིག་ རྫུས་མ་ ཡང་ན་ མེད་མི་ཅིག་གི་མིང་ཡོད་ཚེ། གལ་སྲིད་ཐོན་སྐྱེད་འདི་ བཟོ་སྐྲུན་པ་ཅིག་གི་མེན་རུང་ ཐོན་སྐྱེད་ངོ་མ་ཨིན་པར་རྫུས་ཚེ་ རྫུས་མ་ཨིནམ་པར་ ཆ་བཞག་ དགོ Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 66 (24) “Premises” means any land, shop, stall, or place where any pesticide is sold or manufactured or stored or used, and includes any vehicle carrying pesticides. (25) “Restricted-For-Use Pesticide” means any pesticide, when applied in accordance with its directions for use, warnings and cautions and for the uses for which it is authorized, or for one or more of such uses, or in accordance with a widespread and commonly recognized practice, may generally cause, without any additional regulatory restrictions, unreasonable adverse effects on water, air, and all plants and man and other animals living therein and the inter-relationship which exist among them, including injury to the pest control operator, and the registration granted by the Registration Committee for use under expert supervision. (26) “Pesticides Rules and Regulations” means The Pesticides Rules and Regulations of Bhutan, 2019. (27) “Spurious” - a pesticide shall be deemed to be spurious- If it is manufactured under a name which belong to another pesticide. If it is an imitation or sub-standard for another pesticide in a manner likely to deceive or bears upon it or upon its label or upon its container the name of another pesticide unless it is plainly and conspicuously marked so as to reveal its true character and its lack of identity with such other pesticide. If the container bears the name of the person or company purporting to be the manufacturer of the pesticide, which person or Company is fictitious or does not exist. If it purports to be the product of a manufacturer of whom it is not truly a product. འབྲུག་གི་འབུཔ་སྨན་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ ༢༠༡༩ ཅན་མ།67 ཟུར་སྦྲགས། འཐུས་ཀྱི་རིམ་པ། ཨང་། གནད་དོན། འཐུས་ ༼དངུལ་ཀྲམ།༽ དྲན་ཐོ། ༡ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་བཟོ་བསྐྲུན་འབད་ནི་དོན་ལས་ དབང་ཆའི་ལག་ཁྱེར་སྤོད་ནི། ༥༠༠ ༢ དབང་ཆའི་ལག་ཁྱེར་འདྲ་པར་སྤོད་ནི། ༡,༠༠༠ ༣ བཟོ་སྦོར་འབུཔ་སྨན་ ཡང་ན་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ བརྟག་ཞིབ་དང་དབྱེ་དཔྱད་འབད་ནི། ༢༠,༠༠༠ དཔེ་ཚད་རེ་ལུ། ༤ འབྲུག་ལུ་བཟོ་བསྐྲུན་འབད་མི་ སྐྱེ་ལྡན་འབུཔ་སྨན་ བརྟག་ཞིབ་དང་དབྱེ་དཔྱད་འབད་ནི། ༢༠,༠༠༠ དཔེ་ཚད་རེ་ལུ། ༥ ནང་འདྲེན་ཆོག་ཐམ། ༣༠༠ Pesticides Rules & Regulations of Bhutan, 2019 68 SCHEDULES Schedule of Fees Sl. No. Particulars Fees (Amount in Nu.) Remarks 1 Issuance of Certificate of Authorization to manufacture bio- pesticides 500 2 Issuance of duplicate Certificate of Authorization 1,000 3 Testing and analyzing the synthetic or bio-pesticides 20,000 Per sample 4 Testing and analyzing the bio-pesticides manufactured in Bhutan 20,000 Per sample 5 Import permit 300