Regulation on goals for reducing the presence of salmonella bacteria species Enteritiditis and Salmonella Typhimurium in broilers

''Službeni glasnik BiH'', broj: 102712 1 od 4 Na osnovu člana 10. stav 5. Zakona o veterinarstvu u Bosni i Hercegovini ("Službeni glasnik BiH", broj 34/02), člana 5. Pravilnika za kontrolu salmonela i drugih određenih uzročnika zoonoza koji se prenose hranom ("Službeni glasnik BiH", broj 46/10) i člana 61. stav 2. Zakona o upravi ("Službeni glasnik BiH", br. 32/02 i 102/09), Ured za veterinarstvo Bosne i Hercegovine donosi PRAVILNIK O CILJEVIMA ZA SMANJENJE PRISUSTVA BAKTERIJA VRSTA SALMONELLA ENTERITIDIS I SALMONELLA TYPHIMURIUM KOD BROJLERA Član 1. (Predmet) Ovim Pravilnikom se propisuju ciljevi i način uzorkovanja za smanjenje prisustva Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium kod brojlera. Član 2. (Definicije) Definicije koje se koriste za potrebe ovog Pravilnika su definicije iz člana 2. Pravilnika za kontrolu salmonela i drugih određenih uzročnika zoonoza koji se prenose hranom. Član 3. (Ciljevi) (1) Cilj za smanjenje salmonela kod brojlera iznosi 1% ili manje maksimalnog procenta jata brojlera pozitivnih na Salmonellu enteritidis i Salmonellu typhimurium. (2) Procjenu postignutih ciljeva vrši Ured za veterinarstvo Bosne i Hercegovine (u daljnjem tekstu: Ured) u saradnji s nadležnim organima entiteta i Brčko Distrikta Bosne i Hercegovine na kraju kalendarske godine uzimajući u obzir odredbe Pravilnika za kontrolu salmonela i drugih određenih uzročnika zoonoza koji se prenose hranom. (3) Šema testiranja na osnovu koje se vrši procjena postignutih ciljeva nalazi se u Prilogu ovog Pravilnika i čini njen sastavni dio. Član 4. (Program) (1) Ured će u saradnji s nadležnim organima entiteta i Brčko Distrikta Bosne i Hercegovine na osnovu odredbi ovog Pravilnika i Priloga II. Pravilnika za kontrolu salmonela i drugih određenih uzročnika zoonoza koji se prenose hranom propisati godišnji Program za smanjenje prisustva bakterija vrsta Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium kod brojlera. (2) Program iz stava (1) ovog člana je obavezujući za sve relevantne subjekte uključene u implementaciju istog, u skladu s odredbama člana 5. stav (3) i člana 6. stav (2) Pravilnika za kontrolu salmonela i drugih određenih uzročnika zoonoza koji se prenose hranom. Član 5. (Prestanak važenja) Stupanjem na snagu ovog Pravilnika, prestaje važiti Dodatak III Pravilnika o programu testiranja za smanjenje prisutnosti određenih serotipova salmonela kod peradi vrste Gallus gallus i ćurki ("Službeni glasnik BiH", broj 85/10). Član 6. (Stupanje na snagu) Ovaj Pravilnik stupa na snagu danom donošenja i objavljuje se u "Službenom glasniku BiH". Broj 02-7-02-2-558-9/12 Direktor Ljubomir Kalaba, s. r. 29. novembra 2012. godine, Sarajevo ''Službeni glasnik BiH'', broj: 102712 2 od 4 Prilog Sema testiranja potrebna za verifikaciju postignutog cilja za smanjenje prisustva Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium kod jata brojlera kako je navedeno u članu 3. stav (3) ovog Pravilnika 1. Obim uzorkovanja: Uzorkovanje obuhvata sva jata brojlera vrste Gallus gallus (u daljnjem tekstu: brojleri) obuhvaćena Pravilnikom za kontrolu salmonela i drugih određenih uzročnika zoonoza koji se prenose hranom. 2. Monitoring kod brojlera 2.1. Učestalost uzorkovanja (a) Subjekt u poslovanju s hranom (u daljnjem tesktu: vlasnik) će izvršiti uzorkovanje svih jata brojlera unutar tri sedmice prije upućivanja na klanje. Odstupajući od navedene obaveze uzorkovanja, nadležni organ može dozvoliti da vlasnik uzorkuje najmanje jedno jato brojlera po turnusu na farmi s više jata, ako: se primjenjuje sistem "sve unutra/sve napolje" kod svih jata na farmi; se isti sistem upravljanja primjenjuje na sva jata; se ista hrana i voda daju svim jatima; se tokom najmanje šest turnusa vrši ispitivanje na salmonele u skladu s monitoring šemom kod svih jedinki na farmi i nadležni veterinarski inspektor je uzeo uzorke od svih, bar pri jednom turnusu; svi rezultati testova na Salmonella enteritidis ili Salmonella typhimurium su negativni. Odstupajući od obaveznog uzorkovanja navedenog u ovoj tački, nadležni organ može dozvoliti uzorkovanje unutar šest sedmica prije upućivanja na klanje ako se brojleri drže duže od 81 dana ili se uzgajaju u skladu s organskom proizvodnjom brojlera u skladu s posebnim propisima koji reguliraju ovu oblast. (b) Nadležni veterinarski inspektor vrši službeno uzorkovanje najmanje jednog jata brojlera na 10% farmi koje imaju više od 5.000 jedinki. Uzorkovanje od strane nadležnog veterinarskog inspektora se vrši i na osnovu analize rizika i svaki put kada nadležni veterinarski inspektor smatra da je to neophodno. Uzimanje uzoraka koje obavi nadležni veterinarski inspektor može zamijeniti uzimanje uzoraka na inicijativu vlasnika kao što se traži u tački a). 2.2. Protokol uzimanja uzoraka 2.2.1. Opće upute za uzorkovanje Nadležni veterinarski inspektor ili vlasnik osigurat će da uzorke uzimaju obučena lica. Upotrebljava se najmanje dva para navlaka za obuću za uzorkovanje. Navlaka za obuću se navuče i uzorak se uzima na način što se hoda po objektu. Navlake za obuću se mogu skupiti u jedan uzorak. Prije navlačenja navlaka za obuću, navlake se moraju ovlažiti: (a) s otapalom (MRD-maximum recovery diluent: 0,8% fiziološkog rastvora, 0,1% peptona u sterilnoj deioniziranoj vodi); (b) sa sterilnom vodom; (c) s drugim otapalom odobrenim za korištenje od strane referentne laboratorije; (d) na način da se autoklaviraju u spremniku zajedno s otapalom. Navlake za obuću se vlaže na način da se naspe tekućina unutar njih prije navlačenja ili da se promiješaju u spremniku zajedno s otapalom. Mora se osigurati da su svi dijelovi objekta proporcionalno obuhvaćeni uzorkovanjem. Svakim parom navlaka treba obuhvatiti po 50% površine objekta. Po završetku uzimanja uzoraka navlake za obuću za uzimanje brisa fecesa/čarape treba pažljivo skinuti tako da se ne ošteti nakupljeni materijal. Navlake za obuću mogu se izvrnuti kako bi se sačuvao materijal. Treba ih staviti u kesu ili u posudu i označiti. Nadležni organ entiteta i Brčko Distrikta BiH može odlučiti da se poveća minimalni broj uzoraka u cilju osiguranja reprezentativnog uzorkovanja nakon procjene epidemioloških parametara, kao što su biosigurnosni uslovi, rasprostranjenost ili veličina jata. Nadležni organ entiteta i Brčko Distrikta BiH može odobriti zamjenu jednog para navlaka za obuću uzorkom prašine težine 100 grama skupljene na više mjesta po cijeloj farmi s površina s vidljivim prisustvom prašine. Kao alternativa, jedan ili nekoliko briseva vlažnom tkaninom najmanje 900 cm2 ukupne površine može se koristiti umjesto skupljanja prašine s više površina na farmi. Svaki bris mora sadržati dovoljnu količinu prašine s obje strane. 2.2.2. Posebne upute za određene tipove farmi (a) Za jata brojlera koja se slobodno drže, uzorci se uzimaju samo unutar objekta. ''Službeni glasnik BiH'', broj: 102712 3 od 4 (b) Kada je pristup objektu otežan zbog ograničenog prostora u jatima s manje od 100 brojlera, i radi toga nije moguće koristiti navlake za obuću za vrijeme hodanja, mogu se zamijeniti s istim platnenim ručnim brisevima koji se koriste za prašinu, tako što se brisevi uzimaju s površina na kojima se nalazi svježi feces, ili ako to nije izvodivo, drugim metodama uzorkovanja fecesa koje odgovaraju namjeni. 2.2.3. Uzorkovanje od strane nadležnog veterinarskog inspektora Da bi se postigao zadovoljavajući rezultat prilikom uzimanja uzoraka, nadležni veterinarski inspektor će po potrebi izvšiti i dodatne testove i/ili provjeru dokumentacije radi utvrđivanja da rezultati nisu izmijenjeni radi prisustva antimikrobnih agenasa ili drugih supstanci inhibitora rasta bakterija. Kada se ne potvrdi prisustvo Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium, ali se utvrdi prisustvo antimikrobnih agensa ili efekti inhibitora rasta mikroorganizama, odnosno utvrdi se da su životinje bile tretirane antimikrobnim sredstvima jato brojlera će se smatrati zaraženim. 2.2.4. Transport Uzorci se šalju bez zadržavanjа lično ili putem kurira u laboratoriju navedenu u čl. 11. i 12. Pravilnika za kontrolu salmonela i drugih određenih uzročnika zoonoza koji se prenose hranom. Za vrijeme transporta uzorci trebaju biti zaštićeni od topline od preko 25°C i ne smiju biti izloženi sunčevoj svjetlosti. Ako nije moguće poslati uzorke unutar 24 sata od vremena uzorkovanja, uzorci se moraju držati u frižideru. 3. Ispitivanje uzoraka 3.1 Priprema uzoraka Uzorci se u laboratoriji drže u frižideru do ispitivanja. Ispitivanje treba početi unutar 48 sati nakon vremena zaprimanja uzoraka i unutar 4 dana od datuma uzorkovanja. Uzorak prašine se analizira zasebno. Međutim nadležni organ entiteta i Brčko Distrikta BiH može dozvoliti da se analizira zajedno s parom navlaka za obuću. Uzorak treba dobro izmiješati do potpunog zasićenja i nastaviti rad na zasijavanju kulture uzoraka primjenom metode detekcije iz tačke 3.2. Par navlaka za obuću mora se pažljivo raspakirati da bi se izbjeglo rasipanje nakupljenog fekalnog materijala. Materijal treba sakupiti i staviti u 225 ml puferizirane peptonske vode koja je prethodno zagrijana do sobne temperature, ili se 225 ml otapala sipa direktno na par navlaka za obuću u njihov spremnik u kojem su dostavljeni u laboratoriju. Navlake za obuću trebaju biti u potpunosti potopljene u puferiziranu peptonsku vodu da bi se osigurala dovoljna količina slobodne tekućine oko uzorka radi migracije Salmonella iz uzorka i radi toga ako je potrebno može se dodati više puferizirane peptonske vode. Ako je postignut dogovor o primjeni BAS standarda za pripremu fecesa radi utvrđivanja salmoneloze u tom slučaju treba primijeniti te standarde i oni zamjenjuju odredbe o pripremi uzoraka. 3.2 Metoda detekcije Detekcija salmonele provodi se prema Izmjeni i dopuni 1. BAS EN ISO 6579-2002/AMD1:2007. "Mikrobiologija hrane i stočne hrane - Horizontalna metoda za izolaciju vrsta iz roda Salmonella - Izmjena i dopuna 1: Prilog D: Izolacija vrsta iz roda Salmonella iz fecesa životinja i uzoraka iz okoliša iz primarne proizvodne faze." 3.3 Serotipizacija Potrebno je odrediti serotip najmanje jednog izolata od svakog pozitivnog uzorka uzetog od strane nadležnog veterinarskog inspektora prema Kaufmann-White-LeMinor šemi. Kod izolata uzetih od strane vlasnika, najmanje serotipizacija Salmonelle enteritidis i Salmonelle typhimurium se mora uraditi. 3.4. Alternativne metode Za uzorke koji su uzeti na inicijativu vlasnika, alternativne metode mogu se koristiti umjesto metoda za pripremu uzoraka, metoda izdvajanja i metoda serotipizacije navedene u tačkama 3.1., 3.2. i 3.3. ovog Priloga, ukoliko su validirane u skladu sa zadnjom verzijom BAS/ISO 16140. 3.5. Čuvanje izoliranih sojeva bakterija Najmanje jedan izolirani soj relevantnih serotipova salmonele iz uzoraka koje je sakupio nadležni veterinarski inspektor se čuva radi daljnje fagotipizacije ili testiranja na antimikrobnu rezistenciju. Metode čuvanja kulture moraju osigurati preživljavanje sojeva najmanje dvije godine. Ako nadležni veterinarski inspektor to odredi, izolati iz uzorkovanja od strane vlasnika se također mogu čuvati radi daljnje fagotipizacije ili testiranja na antimikrobnu rezistenciju u skladu s Odlukom o usaglašenom praćenju otpornosti bakterija roda salmonela kod peradi i svinja na antimikrobne preparate ("Službeni glasnik BiH", broj 29/12). ''Službeni glasnik BiH'', broj: 102712 4 od 4 4. Rezultati i izvještavanja 4.1. Izračunavanje prevalence Jato brojlera je pozitivno kada je prisustvo Salmonella enteritidis i/ili Salmonella typhimurium (koje ne spadaju u soj vakcine) potvrđeno u jatu. Pozitivna jata brojlera uzet će se samo jednom u obzir po jednom turnusu bez obzira na broj uzorkovanja i ispitivanja koja se provedu i bit će navedena u izveštaju samo za onu godinu u kojoj su dobijeni prvi pozitivni uzorci. 4.2 Izvještavanje U izvještaju se navodi: ukupan broj jata brojlera koji su testirani najmanje jednom u godini za koju se vrši izvještavanje; ukupan broj pozitivnih jata brojlera na bilo koji serotip Salmonella; broj jata brojlera pozitivnih najmanje jednom na Salmonellu enteritidis i Salmonellu typhimurium uključujući monofazni soj s antigenskom formulom 1,4,[5],12:i:-; broj pozitivnih jata brojlera za svaki serotip salmonele ili za nedefiniranu salmonelu (izolati koji se nisu mogli definirati ili nije izvršena serotipizacija). Informacije u izvještajima se navode zasebno za ukupni program kontrole Salmonella kao što je navedeno u tački 2.1. (a) i (b), uzorkovanje od strane vlasnika kao što je navedeno u tački 2.1. (a) i uzorkovanje od strane nadležnog veterinarskog inspektore kao što je navedeno u tački 2.1. (b). Najmanje sljedeće informacije trebaju biti dostupne nadležnom veterinarskom inspektoru od svakog testiranog jata brojlera: (a) jedinstvena referenca farme; (b) jedinstvena referenca objekta; (c) mjesec uzorkovanja. Rezultati i sve dodatne relevantne informacije isporučuju se kao dio izvještaja o trendovima i izvorima iz člana 9. stava (1) Pravilnika o načinu praćenja zoonoza i uzročnika zoonoza ("Službeni glasnik BiH", br. 46/10).