Law on plant protection from pests and diseases that are threating the whole country

''Službeni list SFRJ'' broj 74/89 Stranica 1 od 17 Na osnovu člana 315 tačka 3 Ustava Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, Predsedništvo Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije izdaje U K A Z O PROGLAŠENJU ZAKONA O ZAŠTITI BILJA OD BOLESTI I ŠTETOČINA KOJE UGROŽAVAJU CELU ZEMLJU Proglašava se Zakon o zaštiti bilja od bolesti i štetočina koje ugrožavaju celu zemlju, koji je usvojila Skupština SFRJ, na sednici Saveznog veća od 15 novembra 1989 godine Pbr 1085 15 novembra 1989 godine Beograd Predsednik Predsedništva SFRJ, dr Janez Drnovšek, s r Predsednik Skupštiae SFRJ, dr Slobodan Gligornjevnć, s r Z A K O N O ZAŠTITI BILJA OD BOLESTI I ŠTETOČINA KOJE UGROŽAVAJU CELU ZEMLJU I OPŠTE ODREDBE Član 1 Ovim zakonom uređuju se zaštita bilja od bolesti i štetočina koje ugrožavaju celu zemlju, promet sredstava za zaštitu bilja i zdravstvena kontrola bilja u prometu preko državne granice. Član 2 Zaštita bilja od bolesti i štetočina koje ugrožavaju celu zemlju dužnost je društveno-političkih zajednica i njihovih organa, kao i preduzeća, odnosno organizacija, zemljoradničkih zadruga i drugih oblika udruživanja zemljoradnika, držaoca bilja, držaoca zemljišta, držaoca prostorija za smeštaj, preradu i čuvanje bilja i biljnih prerađevina, držaoca uređaja za preradu bilja i sredstava za prevoz bilja, građanskih pravnih lica i građana (u dalem tekstu „držaoci bilja"). Društveno-političke zajednice dužne su da na svojoj teritoriji obezbede izvršavanje poslova izveštavanja i prognoziranja pojava i kretanja biljnih bolesti i štetočina, utvrđivanja optimalnih rokova njihovog suzbijanja i pružanja stručne pomoći držaocima bilja u preduzimanju mera za sprečavanje, suzbijanje i iskorenjivanje biljnih bolesti i štetočina, kao i sredstva za izvršenje tih poslova. Poslove iz stava 2. ovog člana vrši preduzeće, odnosno organizacija udruženog rada zemljoradnička zadruga i druga samoupravna organizacija ili zajednica (u daljem tekstu preduzeće, odnosno organizacija) koja je registrovana za poslove zaštite bilja i kojoj nadležni organ društveno-političke zajednice poveri izvršavanje tih poslova. Držaoci bilja dužni su da preduzimaju mere za sprečavanje pojave i suzbijanje biljnih bolesti i štetočina na objektima koje koriste ili kojima upravljaju ili raspolažu, odnosno na objektima u svojini građana ili građanskih pravnih lica ili koje oni koriste, da učestvuju u sprovođenju mera za zaštitu bilja koje organizuje društveno-politička zajednica i da pravilno primenjuju sredstva za zaštitu bilja, u skladu sa uputstvima za njihovu upotrebu. Nadzor nad zdravstvenim stanjem bilja vrši organ uprave nadležan za poslove zaštite bilja društveno politčke zajednice. Član 3 Pod biljnim bolestima, u smislu ovog zakona, podrazumevaju se oboljenja koja su prouzrokovana gljivicama, bakterijama, virusima, mikroplazmama ili njima sličnim organizmima i parazitnim cvetonošama, a pod biljnim štetočinama - štetni insekti, štetne grinje, štetne stonoge, štetne nematode, štetni puževi, štetnn sisari i štetne ptice. Biljne bolesti i štetočiie koje ugrožavaju celu zemlju (u daljem tekstu biljne bolesti ili štetočine) mogu, prema štetnosti, biti karantinske i ekonomski štetne. Karantinske biljne bolesti i štetočine, u smislu ovog zakona, su biljne bolesti i štetočine koje predstavljaju posebnu opasnost za biljke koje napadaju i koje, radi sprečavanja njihovog unošenja ili širenja, zahtevaju preduzimanje posebnih mera za njihovo suzbijanje ili iskorenjivanje Karantinske biljne boslesti i štetočine koje nisu utvrđene na teritoriji Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije svrstavaju se u listu A, a koje su utvrđene na ograničenom području - u listu B. Ekonomski štetne biljne bolesti i štetočine su biljne bolesti i štetočine koje su u Socijalističkoj Fe-derativioj Republici Jugoslaviji rasprostranjene, koje prouzrokuju veće štete i mogu se uspešno suzbijati merama pojedinih držalaca bilja ili posebnim merama društveno-političkih zajednica. Liste karantinskih i ekonomski štetnih biljnih bolesti i štetočina donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom upravljanja nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 4 Pod biljem, u smislu ovog zakona, podrazumevaju se živo bilje i njegovi delovi, seme i sadni materijal, biljni plodovi, vlakna prednivih biljaka, ambalaža biljnog porekla, drvna gađa i šumski sortimenti, kao i drugi proizvodi i predmeti kojima se mogu prenosit biljne bolesti i štetočine. Pod sredstvima za zaštitu bilja, u smislu ovog zakona, podrazumevaju ss hemijski proizvodi ili proizvodi biološkog porekla namjenjeni za sprečavanje, suzbijanje i uništavanje organizama štetnih za biljke, biljne proizvode i plodove, sredstva za uništavanje nepoželjnih vrsta biljaka i korova, sredstva koja deluju na životne procese biljaka na način različit od sredstava za prihranjivanje, uključujući i sredstva koja prouzrokuju prerano opadanje lišća (defolijanti), sredstva koja prouzrokuju ubrzano sušenje lišća i drugih nadzemnih delova biljaka (desnkanti), sredstva koja sprečavaju klijanje i rast biljaka (retardanti), sredstva za proređivanje, sprečavanje preranog opadanja i lakše ubiranje plodova, kao i hemijski proizvodi koji se dodaju tim sredstvima radi poboljšanja njihovog delovanja. II SPREČAVANJE I SUZBIJANJE BILJNIH BOLESTI I ŠTETOČINA Član 5 Radi sprečavanja pojave i širenja ili utvrđivanja prisustva biljnih bolesti ili štetočina, nadležni organ u republici, odnosno autonomnoj pokrajini može narediti: 1) zabranu gajenja za određeno vreme i na određenom području pojedinih vrsta, sorti ili klonova poljoprivrednog i šumskog bilja, 2) obavezno učešće preduzeća, odnosno organizacija i građana u suzbijanju biljnih bolesti ili štetočina i korišćenju njihove opreme za tu svrhu, 3) uništavanje bilja i ambalaže 4) dezinfekciju, dezinsekciju ili deratizaciju, 5) druge mere, prema ukazanoj potrebi. Član 6 Držaoci bilja dužni su da vrše pregled svog zemljišta, bilja, prostorija u kojima su smešteni bilje ili biljne prerađevine, uređaja za preradu bilja i sredstava za prevoz bilja i da o pojavi biljne bolesti ili štetočine i o preduzetim merama odmah obavjeste nadležni organ ili najbliže preduzeće, odnosno organizaciju koja ima stručnu službu za zaštitu bilja. Preduzeća, odnosno organizacije koje imaju stručnu službu za zaštitu bilja dužne su da nadležni organ odmah obaveste o pojavi, širenju ili opasnosti od daljeg širenja biljne bolesti ili štetočina za koje u svom radu saznaju i da pruže stručnu pomoć pri njihovom suzbijanj. Pod stručnom pomoći, u smislu stava 2. ovog člana, podrazumeva se, naročito, određivanje vrsta biljnih bolesti i štetočina, izbor sredstava za zašti bilja i način i vreme njihove upotrebe. Član 7 Poljoprivredni usevi za proizvodnju semena, objekti za proizvodnju šumskog semena i objekti za proizvodnju sadnog materijala višegodišnjih biljaka podležu, najmanje dva puta u toku vegetacije, obaveznom zdravstvenom pregledu u skladu sa odredbama ovog zakona i propisa donesenih na osnovu ovog zakona. Seme i sadni materijal koji potiču od poljoprivrednih useva za proizvodnju semena, odnosno sa objekata za proizvodnju šumskog semena (pojedinačnih plus stabala, šumskih semenskih sastojina i sl) i objekata za proizvodnju sadnog materijala višegodišnjih biljaka (rasadnika i dr.), koji nisu zdravstveno pregledani, ne mogu se staviti u promet niti koristiti za sopstvene potrebe. Obavezni zdravstveni pregled useva i objekata iz stava 1. ovog člana vrše preduzeća, odnosno organizacije koje u pogledu opreme i kadrova ispunjavaju propisane uslove i koje za to ovlasti nadležni organ u republici, odnosno autonomnoj pokrajini. Obavezni zdravstveni pregled proizvodnje bezvirusnog semenskog i sadnog materijala vrše preduzeća, odnosno naučne organizacije koje u pogledu opreme, uređaja, kadrova i objekata ispunjavaju propisane uslove i koje rešenjem za to ovlasti funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. ''Službeni list SFRJ'' broj 74/89 Stranica 3 od 17 AKO se na usevu ili objektu iz stava I ovog člana prilikom obaveznog zdravstvenog pregleda u toku vegetacije utvrdi prisustvo karantinske ili određene ekonomski štetne biljne bolesti i štetočine, narediće se mere njihovog suzbijanja i iskorenjivanja. O zdravstvenom stanju useva i objekata iz stava 1 ovog člana preduzeće, odnosno organizaiija iz st. 3. i 4. ovog člana izdaje uverenje, ako je usev, odnosno objekt zdrav Zdravstveno stanje poljoprivrednih useva za proizvodnju semena unosi se u uvernje o priznavanju semenskog useva. Preduzeća, odnosno organizacije iz st. 3. i 4. ovog člana, o utvrđenom zdravstvenom stanju useva i objekata iz stava 1 ovog člana obavještavaju nadležni organ za zaštitu bilja. Propis o vremenu i načinu vršenja obaveznog zdravstvenog pregleda i merilima za utvrđivanje zdrav stvenog stanja useva i objekata iz stava 1. ovog člana, o uslovima koje treba da ispunjavaju preduzeća, odnosno naučne organizacije iz stava 4. ovog člana, kao i o obrasci uverenja o zdravstvenom stanju useva i objekata iz stava 6. ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja Rešenje iz stava 4. ovog člana objavljuje se u „Službenom listu SFRJ». Član 8 Za proizvodnju bilja ne smiju se upotrebljavati ni stavljati u promet seme i sadni materijal koji su za raženi karantinskom biljnom bolešću ili štetočinom. Seme i sadni materijal ne smeju se upotrebljavati niti stavljati u promet ni ako su zaraženi određenom ekonomski štetnom biljnom bolešću ili štetočinom u procentu većem od procenga kojiI za pojedine vrste bilja odredi funkcioner kojiI rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Vrste semena koje odredi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja moraju, pre stavljanja u promet ili pre upotrebe za sopstvenu proizvodnju, biti podvrgnute dezinfekciji, odnosno dezinsekciji. Na deklaraciji svakog pakovanja semena koje je podvrgnuto dezinfekciji, odnosno dezinsekciji moraju biti navedeni podaci o tome kojim JE sredstvom za zaštitu bilja izvršena dezinfekcija, odnosno dezinsekcija kao i klauzula „Seme je zatrovano i ne sme se koristiti za ishranu ljudi, domaćih životinja, riba, ptica i divljači". Odredba stava 3. ovog člana ne odnosi se na seme koje je podvrgnuto dezinsekciji fumigacijom. Član 9 Skladišta i druge prostorije za smeštaj bilja određenog kapaciteta moraju imati uređaje za dezinsekciju i moraju ispunjavati druge propisane uslove za sprečavanje pojave i suzbijanje biljnih bolesti i štetočina. Uslove iz stava 1. ovog člana propisuje funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 10 U prostorijama za smeštaj, preradu i čuvanl bilja i u sredstvima za prevoz bilja, u kojim je utvrđena biljna bolest ili štetočina, mora se izvršiti dezinfekcija, dezinsekcija ili deratizacija radi suzbijanja biljne bo-lesti ili štetočine. U prostorije i sredstva iz stava 1. ovog člana u kojima je utvrđeno prisustvo karantinske biljne bolesti ili štetočine zabranjeno je unositi ili iz njih iznositi bilje i druge predmete (uređaje, mašine i sl ) kojima se biljna bolest ili štetočina može preneti dok se biljna bolest ili štetočina ne suzbije, odnosno iskoreni. Član 11 Dezinfekciju i dezinsekciju bilja i deratizaciJj u prostorijama iz člana 10. ovog zakona može vršiti samo preduzeće, odnosno organizacija koja ima u radnom odnosu na neodređeno vreme radnike sa odgovarajućom visokom stručnom spremom, koja u pogledu tehničke opremljnosti ispunjava uslove koje propiše funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja i koju ovlasti nadležni organ u republici, odosno autonomnoj pokrajini. Član 12 Mere uništavalja bilja mogu se narediti samo ako je bilje zaraženo karantinskom biljnom bolešću ili šte točinom koja se ne može suzbiti na drugi način, a ne može se iskoristiti u druge svrhe bez opasnosti od širenja karantinske biljne bolesti ili štetočine, ili ako je gajenje tog bolja zabranjeno. Mere uništavanja semena, sadnog materijala i ambalaže mogu se narediti i ako su zaraženi određenom ekonomski štetnom biljnom bolešću ili štegočinom koja se ne može suzbiti na drzgi način, a nemogu se iskoristiti u druge svrhe bez opasnosti od širenja biljnih bolesti i štetočina. Bilje koje se, prema savesznim propisima o zdravstvenoj ispravnosti životnih namirnica i o stočnoj hrani, smatra zaraženim (kontaminiranim) sredstvima za zaštitu bilja mora se uništiti ako se ne može iskoristiti u druge svrhe. Bilje iz stava 3. ovog člana može se koristiti u druge svrhe samo na osnovu saglasnosti nadležnog organa u republici, odnosno autonomnoj pokrajini, po pribavljenom izveštaju za to posebno ovlašćenog preduzeća, odnosno naučne organizacije o rezultatima hemijske analize uzorka, i predloga datog u izveštaju o mogućem bezbednom korišćenju tog bilja u druge svrhe. Propise o načinu uništavanja bilja iz st. 1. do 3. ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim or ganom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 13 Zabranjeno je neovlašćeno davati ili objavljivati podatke o pojavi novootkrivene karantinske biljne bolesti ili štetočine u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji. Podaci o pojavi novootkrivene karantinske biljne bolesti ili štetočine objavljuju se prema uputstvu koje propisuje funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 14 Organi Jugoslovenske narodne armije preduzimaju mere za suzbijanje biljnih bolesti i štetočina na bilju i objektima koje koristi Jugoslovenska narodna armija i obaveštavaju nadležni organ skupštine opštine na čijoj se teritoriji nalazi jedinica, odnosno ustanova Jugoslovenske narodne armije o pojavi biljnih bolesti i štetočinama i o merama preduzetim za njihovo suzbijanje. Propise o organizaciji i radu službe za zaštitu bilja u Jugoslovenskoj narodnoj armiji donosi savezni sekretar za narodnu odbranu. Član 15 Organi unutrašnjih poslova, u okviru svojih nadležnosti, dužni su da organima koji preduzimaju mere za zaštitu bilja od biljnih bolesti i štetočina pružaju, na njihov zahtev, pomoć pri sprovođenju mera za zaštitu bilja predviđenih ovim zakonom. Na zahtev funkcionera koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja ili nadležnog organa u republici, odnosno autonomnoj pokrajini, pomoć u sprečavanju širenja i suzbijanja biljnih bolesti i štetočina dužne su da pruže i jedinice civilne zaštite i jedinice teritorijalne odbrane.U slučaju velike opasnosti od širenja naročito opasne biljne bolesti i štetočine mogu se upotrebiti i jedinice Jugoslovenske narodne armije. III ZDRAVSTVENA KONTROLA BILJA U PROMETU 1 Zdravstvena kontrola bilja u unutrašnjem prometu Člai 16 Bilje se može stavljati u unutrašnji promet ako nije zaraženo karantinskim biljnim bolestima i štetočina. Seme i sadni materijal mogu se stavljati u unutrašnji promet ako nisu zraženi karantinskim ni određenim ekonomski štetkim biljnim bolestima i štetočinama u procentu većem od procenta koji za pojedine vrste semena i sadnog materijala utvrdi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. AKO organ uprave nadležan za poslove zaštite bilja prilikom kontrole zdravstvenog stanja semena i sadnog materijala u prometu ne može da utvrdi njihovu zdravstvenu ispravnost, može uzorke semena i sadnog materijala, o trošku vlasnika, poveriti preduzeću, odnosno oprganizaciji iz člana 7. stav 3. i 4. ovog zakona radi utvrđivanja njihovog zdravstvenog stanja. Član 17 Izuzetno od odredbe člana 16. ovog zakona, bilje koje je zaraženo ili se sumlja da je zaraženo karantinskom biljnom bolešću ili štetočinom, a seme i sadni materijal koji su zaraženi ili se sumlja da su zaraženi i određenom ekonomski štetnom biljinom bolešću ili štetočinom mogu se, pod propisanim uslovima, staviti u unutrašnji promet radi industrijske prerade, neposredne potrošnje ili u naučne svrhe. Propise o uslovima za stavljanje u promet bilja iz stava 1 ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. ''Službeni list SFRJ'' broj 74/89 Stranica 5 od 17 Član 18 Bilje sa područja zaraženog karantinskom biljkom bolešću ili štetočinom (zaraženo područje), kojim SE može prenjeti karantinska biljna bolest ili štetočina i zbog koje je to područje proglašeno zaraženim, podleže obaveznom zdravstvenom pregledu u mestu utovara pre otpremanja u područJe koje nije zaraženo karantinskom biljnom bolešću ili štetočinom, ili u drugo zaraženo područje ako se prevopz vrši preko nezaraženog područja. Sadni materijal pre otpremanja sa objekta na kome je proizveden, podleže obaveznom zdravstvenom pregledu. Obavezni zdravstveni pregled iz st 1. i 2. ovog člana vrši nadležni organ uprave društveno-političke zajednice sa čijeg se područja pošiljka bilja otpremala. AKO bilje iz stava 1. ovog člana nije zaraženo karantinskom, a seme i sadni materijal i određenom biljnom bolešću ili štetočinom, pošiljaocu se izdaje uverennje o zdravstvenom stanju bilja u unutrašnjem prometu, koje važi 15 dana od dana davanja. Ako je takvo bilje zaraženo, doneće se rešenje o zabrani njegovog otpremanja Za izdavanje uverenja iz stava 4. ovog člana plaća se naknada u skladu sa propisom republike, odnosno autonomne pokrajne. Područja zaražena karantinskim biljnim bolestima i štetočinama proglašava funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Obrazac uverenja o zdravstvenom stanju bilja iz stava 4. ovog člana propisuje funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 19 Preduzeća, odnosno organizacije koje vrše usluge železničkog, pomorskog, rečnog, jezerskog, vazdušnog, drumskog i poštanskog saobraćaja, druga preduzeća, odnosno organizacije i pojedinci ne smeju prevoziti bilje iz zaraženog područja bez uverenja o zdravstvenom stanju bilja. 2 Zdravstvena kontrola bilja pri uvozu, izvozu i prevozu Član 20 Bilje se mož uvoziti, izvoziti i provoziti samo preko određenih graničnih prelaza. Granične prelaze iz stava 1 ovog člana određuje funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 21 Pošiljke bilja i drugih proizvoda i predmeta koji se uvoze a kojima se mogu prenositi biljne bolesti i šte točine moraju biti snabdjevene uvjerenjem o zdravstvenom stanju pošiljke (fitocertifikatom), koje izdaje nad ležni organ za zaštitu bilja zemlje izvoznice.Te pošiljke podležu obaveznom zdravstvenom pregledu saveznog graničnog inspektora za zaštitu bilja na graničnom prelazu. Uverenjem iz stava 1. ovog člana mora biti snabdjeveno i bilje koje pojedinci unose u Socijalističku Federativnu Republiku Jugoslaviju ili ga dobiju poštanskim pošiljkama. Izuzetno od odredbe stava 1. ovog člana, pojedine vrste pošiljaka bilja koje odredi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja mogu se pod određenim uslovima uvozeti i bez uverenja o zdravstvenom stanju pošilke ako se obaveznim zdravstvenim pregledom na graničnom prelazu utvrdi da nisu zaražene karantinskom ili određenom ekonomski štetnom biljnom bolešću ili štetočinom. Propise o načinu vršenja obaveznog zdravstvenog pregleda iz stava I ovog člana i o određivanju uslova iz stava 3. ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 22 Sadni materijal višegodišnjih biljaka kojim se prenose ili mogu preneti karantinske biljne bolesti i štetočine čije prisustvo nije moguće utvrditi prilikom obaveznog zdravstvenog pregleda na graničnom prelazu (skrivene zaraze), podleže praćenju zdravstvenog stanja kod krajnjeg korisnika(na mestu sadnje), pod uslovima koje utvrdi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja.Zdravstveno stanje sadnog materijala prati ovlašćeno preduzeće, odnosno organizacija iz člana 7. stav 3. ovog zakona, koja je dužna da izveštaj o utvrđenom zdravstvenom stanju tog materijala dostavi republičkom, odnosno pokrajinskom organu nadležnom za poslove zaštite bilja. Savezni granični inspektor za zaštitu bilja koji je izvršio obavezni zdravstveni pregled sadnog materijala iz stava 1. ovog člana, obaveštava nadležni republički, odnosno pokrajinski organ za zaštitu bilja o vrsti i količini, kao i o uvozniku, odnosno o krajnjem korisniku tog MATERIJALA. Vrste sadnog materijala iz stava 1. ovog člana utvrđuje funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Seme iz uvoza podleže utvrđivanju zdravstvenog stanja pre deklarisanja i stavljanja u promet ili pre korišćenja za sopstvene potrebe. Član 23 Osim pošiljaka iz člana 21. stav 3. i člana 28. stav 1. ovog zakona, ako pošiljka bilja koja se uvozi nije snabdevena uverenjem o zdravstvenom spanju pošiljke (član 21. st I. i 2.), savezni granični inspektor za zaštitu bilja narediće rešenjem da se pošiljka vrati pošiljaocu, a ako je u pitanju poštanska pošnljka da se vrati pošiljaocu ili uništi. Bilje koje građani unose u Socijalističku Federativnu Republiku Jugoslaviju bez uverenja o zdravstvenom stanju (fitocertifikata) organi carinske službe oduzeće i predati saveanom graničnom inspektoru za zaštitu bilja radi uništenja u prisustvu carinskog oprana. Ako je pošiljka iz stava i ovog člana, odnosno bilje iz stava 2. ovog člana snabdeveno uverenjem o zdravstvenom stanju, ali se obaveznim zdravstvenim pregledom utvrdi da je pošiljka, odosno bilje zaraženo karaktinskom biljnom bolešću ili štetočinom, ili određenom ekonomski štetnom biljnom bolešću ili štetočinom preko određenog procenta, koja se na mestu uvoza ne može potpuno suzbiti dezinfekcijom ili dezinsekcijom, savezni granični inspektor za zaštitu bilja neće dozvoliti uvoz takve pošiljke, odnosno takvog bilja nego će rešenjem narediti da se takva pošiljka vrati ili uništi ako postoji opasnost od širenja zaraze. Izuzetno od odredbe stava 3. ovog člana, ako savezni granični inspektor oceni da se utvrđena zaraza može uspešno suzbiti dezinfekcijom ili dezinsekcijom, dozvoliće da se takva pošiljka, pod uslovima koje propisuje funkcioner kojiI rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja, preveze do najbližeg mesta na kome se te mere mogu izvršiti. Propise o načinu uništavanja pošiljaka iz st I. do 3. ovog člana, kao i o dozvoljenom procentu zastupljenosti određenih ekonomski štetnih biljnih bolesti i štetočina iz stava 3. ovog člana, donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 24 Pošiljke bilja koje se provoze preko Socijalistnčke Federativne Republike Jugoslavije, a koje se na teritoriji Socijalistkčke Federativne Republike Jugoslavije pretovaraju u druga prevozna sredstva (osim kontejnerskih pošiljaka), moraju biti snabdevene uverenjem o zdravstvenom stanju (fitocertifnkatom) koje izdaje nadležni organ za zaštitu bilja zemlje izvoznice i podležu obaveznom zdravstvenom pregledu u mestu pretovara. Pošiljke bilja iz stava I ovog člana mogu se pretovarivati u druga prevozna sredstva samo u mestima koja su određena za promet bilja preko državne granice. AKO se obaveznim zdravstvenim pregledom iz stava I ovog člana utvrdi prisustvo karantinske ili određene ekonomski štetne biljne bolesti ili štetočine u procentu većem od procenta koji za pojedine vrste bilja utvrdi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja, savezni granični inspektor za zaštitu bilja zabraniće prevoz pošiljke bilja i narediti da se ona vrati, ako međunarodnim ugovorom nije drugčije određeno. Propise o načinu vršenja obaveznog zdravstvenog pregleda iz stava 1. ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 25 Pri uvozu i provozu pošiljaka bilja, obavezan zdravstveni pregled vrši se: 1) na graničnom prelazu ako se pošiljka uvozi železničkim, rečnim, jezerskim, pomorskim ili drumskim saobraćajnim prevoznim sredstvima 2) na mestu carinjenja u kome postoji savezna granična inspekcija za zaštitu bilja - ako se pošiljka uvozi sredstvima poštanskog ili avionskog saobraćaja. Železničke stanice, pomorske luke, rečna pristaništa, jezerska pristaništa, vazduhoplovna pristaništa, drumski granični prelazi, kantejnerski terminali i pošte carinjenja, na kojima se vrši obavezan zdravstveni pregled iz stava 1. ovog člana, moraju obezbediti uslove za bezbedmo i kvalitetno vršenje zdravstvenog pregleda pošiljaka bilja. Propis o uslovima koje moraju ispunjavati objekti iz stava 2. ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 26 AKO savezni grančni inspektor za zaštitu bilja prilikom obaveznog zdravstvenog pregleda pošiljke bilja koja se uvozi posumnja da je ona zaražena karantinskom biljnom bolešću ili štetočinom (skrivena zaraza) a nije u mogućlosti da na graničnom prelazu to utvrdi, poveriće, o trošku uvoznika na laboratorijski pregled stručnoj ili naučnoj organizaciji za zaštitu bilja, koja u pogledu opreme, uređaja, kadrova i objekata ispunjava ''Službeni list SFRJ'' broj 74/89 Stranica 7 od 17 propisane uslove i koju rešenjem za to ovlasti funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja.Ta pošiljka bilja se ne može ocariniti, a do dobijanja rezultata laboratorijskog pregleda nalazi se pod carinskim nadzorom. Odredbe stava I ovog člana ne odnose se na uzorke bilja za naučne organizacije iz člana 28. ovog zakona i na male količine semena povrća i cveća u originalnom pakovanju u kome se to seme stavlja u promet u zemlji proizvođača. Propis o uslovima koje treba da ispunjavaju organizacije iz stava I ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja.Rešenje iz stava 1. ovog člana objavljuje se u , Službenom listu SFRJ". Član 27 Na pošiljke bilja koje se uvoze u slobodne carinske zone ili u konsignaciona skladišta u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji primenjivaće se odredbe ovog zakona koje se odnose na uvoz pošiljaka bilja. Član 28 Naučne organizacije koje se bave selekcijom, uvođenjem novih vrsta, sorti, linija i hibrida ili zaštitom bilja ili koje vrše kolekcioniranje ili izradu zbirki bilja mogu, na osnovu odobrenja funkcionera koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja, uvoziti uzorke bilja bez uverenja o zdravstvenom stanju pošiljke.Pošljke uzoraka bilja podležu obaveznom zdravstvenom pregledu saveznog graničnog inspektora za zaštitu bilja i ne smeju biti zaražene karantinskom biljnom bolešću ili štetočinom. Odobrenje iz stava 1. ovog člana može se izdati samo ako naučna organizacija ispunjva uslove u pogledu opreme, uređaja, kadrova i objekata za proveru zdravstvenog stanja bilja čiji uvoz zahteva. Funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja može naučnim organizacijama za zaštitu bilja, pod određenim uslovima, odobriti uvoz antiseruma, živih parazita i predatora insekata, kultura gljivica, bakterija, virusa, mikroplazmi i drugih organizama i pomoćnih sredstava za pračenje prisustva i brojnosti štetnih organizama radi ispitivanja biološkog suzbijanja štetnih insekata, nematoda i korova i radi drugih proučavanja. Propise o uslovima koje moraju ispunjavati naučne organizacije iz stava 2. ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 29 Pošiljke bilja koje se izvoze ili reeksportuju iz Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, uključujući i bilje iz slobodnih carinskih zona i konsignacionih skladišta, podležu obaveznom zdravstvenom pregledu na mestu utovara i moraju biti snabdevene uverenjem o zdravstvenom stanju, odnosno zdravstvenim uverenjem za reeksport samo ako to zahteva zemlja uvoznica ili zemlja preko koje se pošiljka provozi. Obavezan zdravstveni pregled pošiljaka bilja na mestu utovara i izdavanje uverenja iz stava l ovog člana obavlja nadležni organ u republici, odnosno autonomnoj pokrajini, a ako u mestu utovara postoji granična inspekcija za zaštitu bilja, taj pregled i izdavanje uverenja vrši saveznn granični inspektor za zaštitu bilja. Izuzetno, ako obavezni zdravstveni pregled pošiljke bilja koja se izvozi nije izvršen u mestu utovara, shodno stavu 1. ovog člana, taj pregled će izvršiti savezmi granični inspektor za zaštitu bilja na graničnom prelazu, izuzev pošiljke semena i sadnog materijala koja SE mora pregledati u mestu utovara. U zahtevu za dobijanje uverenja o zdravstvenom stanju izvoznik je dužan da navede podatke o pošiljci koja se izvozi, kao i da precizira uslove koje zahteva zemlja uvoznica u pogledu zdravstvene ispravnosti te pošiljke. Pojedinačke pošiljke bilka koje se na graničnom prelazu grupišu u jednu pošiljku radi izvoza moraju od mesta utovara do mesta grupisanja biti snabdevene uverenjem o zdravstvenom stanju iz stava 1. ovog člana. AKO se prilikom pregleda iz st 1.,3. i 5. ovog člana utvrdi da je pošiljka bilja zaražena biljnom bolešću ili štetočinom zbog koje je zabranjeno da se takva pošiljka unese u zemlju uvoznicu ili u zemlju preko koje se ona provozi nadležni organ iz stava 2. ovog člana, odnosno savezni granični inspektor za zaštitu bilja neče izdati uverenje o zdravstvenom stanju za izvoz takve pošiljke ili će, u sporazumu sa pošiljaocem, narediti preduzimanje i drugih potrebnih mera. Propise o načinu vršenja obaveznog zdravstvenog pregleda iz st 1 , 3 i 5 ovog člana kao i o obrascima uverenja o zdravstvenom stanju iz stava 1. ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 30 Uvoznici, provoznici, odnosno prevoznici dužni su da o prispeću pošiljke bilja koja se uvozi ili pretovara u provozu i pošiljke sredstava za zaštitu bilja koja se uvozi ili pretovara u provozu obaveste graničnu stanicu za zaštitu bilja radi vršenja obaveznog pregleda. Organi carinske službe ne mogu cariniti pošljke bilja i sredstava za zaštitu bilja, odnosno ne mogu upućivati te pošiljke na carinjenje drugim carinarnicama dok od saveznog graničnog inspektora za zaštitu bilja na graničnom prelazu preko kog se vrši uvoz ne dobiju POTVRDU o izvršenom obaveznom zdravstvenom pregledu pošiljke bilja, odnosno potvrdu da je za sredstvo za zaštitu bilja izdata dozvola za stavljanje u promet ili da je data saglasnost funkcionera koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja za uvoz tog sredstva. Propise o načinu obaveštavanja o prispeću pošiljaka iz stava 1. ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 31 Uvoznici, izvoznici i provoznici plaćaju naknadu za obavezne zdravstvene preglede bilja pri uvozu, izvozu i provozu i snose troškove nastale u vezi sa primenjivanjem mera za zaštitu bilja. IV USLOVI ZA STAVLJANJE U PROMET SREDSTAVA ZA ZAŠTITU BILJA Član 32 Sredstva za zaštitu bilja mogu se stavljati u unutrašnji promet samo na osnovu stalne ili privremene do zvole koju izdaje funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. U dozvolu za stavljanje u unutrašnji promet sredstava za zaštitu bilja unose se, pored drugih podataka, podaci o hemijskim i fizičkim svojstvima sredstava i podaci o bližnim uslovima za njihovo korišćenje. Stalna dozvola za stavljanje sredstava za zaštitu bilja u unutrašnji promet izdaje se na osnovu rezultata hemijskog, fizičkog i biološkog ispitivanja sredstava u najmanje dva preduzeća, odnosno dve organizacije koje ovlasti funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja i pozitivnog mišljenja i predloga Komisije za sredstva za zaštitu bilja, koja se obrazuje u saveznom organu uprave nadležnom za poslove zaštite bilja. Ispitivanje sredstava za zaštitu bilja iz stava 3. ovog člana mogu vršiti preduzeća, odnosno organizacije koje u pogledu opreme, uređaja, kadrova i objekata ispunjavaju uslove koje propiše funkcioker koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja.Preduzeća, odnosno organizacije koje ispunjavaju te uslove utvrđuju funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja posebnim rešenjem koje se objavljuje u «Službeiom listu SFRJ «. Izuzetno od odredbe stava 3. ovog člana, za sredstva za zaštitu bilja proizvedena u SFRJ OD AKTIVNIH MATERIJALA od kojih je proizvedeno istovetno sredstvo za zaštitu bilja koje se nalazi u prometu i za koje je izdata stalna (dozvola za stavljaše u promet, a u prometu je najmanje tri godine i pokazalo se kao efikasno, ili ako proizvođač želi da obnovi dozvolu čije je važenje prestalo, može se izdati stalna dozvola samo na osnovu hemijskog i fizičkog ispitivanja za namene i pod uslovima utvrđenim u dozvoli za istovetno sredstvo, odnosno u dozvoli za sredstvo čije je važenje prestalo. Preduzeća, odnosno organizacije koje su dale sredstvo na ispitivanje za dobijanje stalne ili privremene dozvole (čl 32. i 33.) dužne su da o tome obaveste savezni organ uprave nadležan za poslove zaštite bilja uz obaveštenje o davanju sredstva za ispitivanje preduzećima, odnosno ovlašćenim organizacijama prilaže se jedan primerak prijave za ispitivanje, ta propisanom dokumentacijom. Preduzeća, odnosno ovlaštene organizacije iz stava 4. ovog člana ne mogu vršiti ispitivanje sredstava za zaštitu bilja ako pri]ava za ispitivanje, sa dokumentacijom, ne sadrži podatke utvrđene ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu ovog zakona. Član 33 AKO je sredstvo za zaštitu bilja proizvedeno u inostranstvu od nove aktivne materie i u inostranstvu dobilo stalnu dozvolu za stavljanje u promet, funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja može izdati privremenu dozvolu za stavljanje u promet tog sredstva u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji. Privremena dozvola za stavljanje sredstva za zaštitu bilja u promet u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji izdaje se na osnovu fizičkog i hemijsvog ispitivanja u preduzećima, odnosno organizacijama iz člana 32. stav 4. ovog zakona. Privremena dozvola iz stava 2. ovog člana važi dok se sredstvo za zaštitu bilja ne ispita u smislu odredbe člana 32. stava 3. ovog zakona, ali najduže dve godine važenje privremene dozvole pesraje ako zastupnik stranog proizvođača, u roku od 30 dana od dana dobijanja privremene dozvole, ne podnese zahtjev za dobijanje stalne dozvole iz člana 32. stav 3. ovog zakona. Sredstvo za zaštitu bilja iz stava 1. ovog člana može se u toku jedne godine uvoziti i stavljati u promet samo u količinama koje su određene u dozvoli. ''Službeni list SFRJ'' broj 74/89 Stranica 9 od 17 Član 34 Zahtev za dobijanje dozvole za stavljanje u promet sredstva za zaštitu bilja može da podnese preduzeće, odnosno organizacija čija je delatnosg proizvodnja sredstava za zaštitu bilja i koja u pogledu opreme, uređaja i kadrova ispunjava uslove koje propiše funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja.Savezni organ uprave nadležan za poslove zaštite bilja proverava i utvrđuje da li su ispunjeni propisani uslovi. Strani proizvođač sredstava za zaštitu bilja može podneti zahtev za dobijanje dozvole preko preduzeća, odnosno organizacije iz stava 1 ovog člana ili preko ovlašćenog zastuliika u SFRJ. Zahtjev za dobijanje dozvole podnosi se saveznom organu uprave nadležnom za poslove zaštite bilja. Podnosilac zahteva za dobijanje stalne ili privremene dozvole (čl 32. i 33.) dužan je da uz zahtev priloži izveštaje o rezultatima ispitivanja tog sredstva u preduzećima, odnosio organizacijama iz člana 32. stav 4. ovog zakona, a strani proizvođači overen prepis stalne dozvole, s prevodom, za stavljanje u promet tog sredstva prvenstveno u svojoj zemlji ili u nekoj od evropskih zemalja, kao i dokaz o razvrstavanju u listu otrova za sredstvo proizvedeno od nove aktivne materije ili kvalitativno nove kombinacije postojećih aktivnih materija, shodno saveznom propisu KOJIM SE reguliše promet otrova. Propise o načinu izdavanja dozvole za stavljanje u promet sredstava za zaštitu bilja i o kriterijumima za ocenu efikasnosti sredstava za zaštitu bilja donosi funkcioner KOJI rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 35 Stalna dozvola za stavljanje sredstava za zaštitu bilja u promet izdaje se sa važnošću od pet godina. Izuzetno, na predlog komisiJe iz člana 32. stav 3. ovog zakona, funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja, zavisno od svojstva pojedinog sredstva za zaštitu bilja, može odrediti duži ili kraći rok važenja dozvole.Po isteku roka važenja dozvole, sredstvo za zaštitu bilja podleže ponovnom ispitivanju, odnosno reviziji dozvole radi produženja njenog važenja. Ponovnim ispitivanjem, odnosno revizijom dozvole iz stava 1. ovog člana proveravaju se hemijska i fizička svojstva sredstva i usklađuju se uslovi njihovog korišćenja sa saznanjima do kojih se došlo u toku njegovog primenjnvanja. Proizvođač sredstava za zaštitu bilja dužan je da saveznom organu uprave nadležnom za poslove zaštite bilja, najmanje na tri meseca pre dana isteka važenja dozvole, podnese zahtev za produženje važenja dozvole ako je zainteresovan da to sredstvo i dalje stavlja u unutrašnji promet.Uz zahtev prilaže i izveštaj sa mišljenjem preduzeća, odnosno organizacija iz člana 32. stav 4. ovog zakona o rezultatima ispitivanja tog sredstva.Ako u tom roku ne podnese zahtev za produženje važenja dozvole, doneće se rešenje o prestanku važenja dozvole. AKO pre dana isteka važenja dozvole proizvođač sredstva za zaštitu bilja odluči da prestane da proizvodi određeno sredstvo za zaštitu bilja ili da privremeno obustavi proizvodnju, dužan je da o tome, uz obrazloženje, obavesti savezni organ uprave nadležan za poslove zaštite bilja, najmanje tri mjeseca pre dana prestanka proizvodnje tog sredstva. Član 36 Preduzeća, odnosno organizacije koje proizvode i uvoze sredstvo za zaštitu bilja radi stavljanja u promet dužne su da vrše redovnu kontrolu svake serije (marže) tog sredstva radi utvrđivanja da li su njegova hemijska i fizička svojstva u skladu sa izdatom dozvolom za stavljanje u promet. Član 37 AKO sredstvo za zaštitu bilja ne ispunjava uslove iz stalne, odnosio privremene dozvole ili ako se u toku primenjivanja sredstva utvrdi da ima negativna svojstva ili da štetno deluje na čoveka ili čovekovu sredinu, funikcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja donosi rešenje o pre stanku važenja dozvole. AKO se u toku primenjivanja određenog sredstva za zaštitu bilja utvrdi da ono nije dovoljno efikasno za namene utvrđene u dozvoli za stavljanje u promet ili da ne odgovara drugim uslovima iz dozvole, funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja može doneti rešenje o ograničenju primenjivanja tog sredstva. Preduzeća, odnosno organvzacije koje se bave proizvodnjom, prometom, korišćenjem ili ispitivanjem sredstava za zaštitu bilja, kao i druge organizacije, organi i pojedinci koji u svom radu utvrde ili saznaju da određeno sredstvo za zaštitu bilja negativno deluje na biljke, čoveka ili čovekovu sredinu, dužni su da o tome, bez odlaganja, obaveste savezni organ uprave nadležan za poslove zaštite bilja. Član 38 Biološko predispitivanje uzoraka sredstava za zaštitu bilja proizvedenih od novih aktivnih materija mogu vršiti samo preduzeća, odnosno orgainizacije koje na predlog nadležnog organa u republici, odnosno autonomnoj pokrajini rešenjem ovlasti funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja i pod uslovima koje on propiše Rešenje o ovlaštenim preduzećima, odnosno organizacijama objavljuje se u «Službenom listu SFRJ». Član 39 Spisak sredstava za zaštitu bilja za koje je izdata dozvola za stavljanje u unutrašnji promet, za koja je dozvola prestala da važi, kojima je izmeljen naziv ili je izmenjen naziv njihovog proizvođača, odnosno zastupnika ili kooperanta ili čije je primenjivanje izmenjeno, prošireno, zabranjeno ili ograničeno, objavljuje se u «Službenom listu SFRJ». Član 40 Sredstva za zaštitu bilja koja se uvoze podležu pregledu saveznog graničnog inspektora za zaštitu bilja radi proveravanja da li je izdata stalna ili privremena dozvola za stavljanje tog sredstva u promet u Soiijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji, odnosno saglasnost funkcionera koji rukovodi saveznim organog uprave nadležnog za poslove zaštite bilja za uvoz uzoraka tih sredstava. Odredba stava 1. ovog člana odnosi se i na pošiljke sredstava za zaštitu bilja koje se uvoze u konsingnacionih skladišta i slobodne carinske zone. Uzorci sredstava za zaštitu bilja ne mogu se unositi iz inostranstva radi ispitivanja, radi probne proiz vodnje u domaćoj industriji i radi demonstracionih ogleda bez prethodne saglasnosti funkcionera koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja.U zahtevu za dobijanje saglasnosti preduzeće, odnosno organizacija mora da navede podatke o pošiljaocu, nazivu sredstva, generičkom i hemijskom nazivu aktivne materije i njenom sadržaju u sredstvu, količnni preparata, primaocu, graničnom prelazu, kao i nazivu i sedištu organizaci|e koja će vršiti ispitivanje. Odredba stava 3. ovog člana odnosi se i na privremeni uvoz sredstva za zaštitu bilja za koje nije izdata dozvola za stavljanje u promet, a kojim će se na izričit zahtev stranog uvoznika tretirati ugovorena količina semena ili sadnog materijala koja je proizvedena u našoj zemljn i koja se u celini izvozi u zemlju čiji je uvoznik zahtevao testiranje tim sredstvom. Član 41 Građani ne mogu uvoziti iz inostranstva sredstva za zaštu bilja za sopstvenu upotrebu za koja nije izdata dozvola za stavljanje u promet na teritoriji Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije i koja nisu u originalnom pakovanju. Član 42 Sredstvo za zaštitu bilja može se staviti u promet samo u originalnom pakovanju. Uz sredstvo za zaštitu bilja koje se stavlja u promet mora biti priloženo uputstvo o njegovoj upotrebi, karenci i radnoj karenci, načinu uništavanja sredstva i ambalaže, o simptomima trovanja, pružanju prve pomoći, protivotrovu (angidogu) i lečenju, kao i o merama za zaštitu čovekove srednie, a na originalnom pakovanju sredstva za zaštitu bilja mora se staviti propisana deklaracija. Uputstvo o upotrebi sredstva mora biti štampano na svim jezicicma i pismima naroda Jugoslavije i na jezicima albanske i mađarske narodnosti, a deklaracija na pakovanju i na jednom od jezika naroda Jugoslavije.Uputstvo u potrebi sredstva za zaštitu bilja mora biti usaglašeno sa dozvolom za stavljanje u promet, a prospekti i drugi reklamni materijali ne smiju biti u suprotnosti sa dozvolom. Sredstvo za zaštitu bilja ne može se staviti u promet ako je istekao rok upotrebe označen na deklaraciji. Propise o načinu deklarisanja sredstva za zaštitu bilja donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 43 Sredstva za zaštitu bilja mogu se upotrebljavati samo za namene određene u dozvoli za njihovo stavljanje u promet i na način određen u uputstvu za upotrebu sredstava za zaštitu bilja.U uputstvu za upotrebu sredstava za zaštitu bilja mora biti naznačen i način njihove upotrebe na manjim površinama (na 100 m2), odnosno u manjim količinama (u 10 1 vode). Vreme kad se sredstvo za zaštitu bilja ne može upotrebiti, odnosno vreme od poslednjeg tretiranja do berbe ili žetve bilja (karenca), kao i vreme u kome nije dozvoljen pristup i rad u polju i zatvorenom prostoru ''Službeni list SFRJ'' broj 74/89 Stranica 11 od 17 posle primene određenog sredstva (radna karenca) određuje se u dozvoli za njegovo stavljanje u promet (čl 32. i 33.). Spisak utvrđenih karenci i radnih karenci aktivnih materija u sredstvu za zaštitu bilja objavljuje se u „Službenom listu SFRJ». Na deklaraciji i uputstvu za upotrebu sredstva za zaštitu bilja koja se, saglasno dozvoli za stavljanje u unutrašnji promet (čl 32. i 33.), mogu koristiti iz vazduhoplova, mora se to vidno označiti, osim na pakovanjima do 1 kg, odnosno do 1 l. Nadzor nad sprovođenjem mera za zaštitu bilja iz vazduhoplova vrši nadležni organ u republici, odnosno autonomnoj pokrajini. Član 44 Držaoci bilja i preduzeća, odnosno organizacije koje upotrebljavaju sredstva za zaštitu bilja, dužne su: 1) da se staraju da ta sredstva prilikom upotrebe ne dospeju u vodu, na gajenje biljke i na zemljište koje se ne tretira tim sredstvima, u skladišta poljoprivredinih proizvoda, u objekte za njihovu preradu i objekte za uzgoj i čuvanje domaćih životinja - ako bi takva upotreba mogla da ugrozi zdravlje i život ljudi, domaćih životinja, riba, pčela, divljači i drugih korisnih organizama ili da izazove oštećenje ili zagađenje gajenih biljaka (kontaminacija), 2) da ne upotrebljavaju sredstva za zaštitu bilja koja su opasna za pčele u vreme kad postoji najveća opasnost za trovanje pčela (za vreme cvetanja biljaka) i da nadocnije 48 časova pre upotrebe sredstava, na pogodan način o tome obaveste držaoce pčela i korisnika rezervata divljači. Držaoci bilja koji UPOTREBLJAVAJU sredstva za zaštitu bilja dužni su da vode evidenciju o tretiranju bilja u polju i biljnih proizvoda u skladištima.U tu evidenciju unose se podaci o vrsti i količini upotrebljenog sredstva za zaštitu bilja i datum primenjivanja i datum berbe, odnosno žetve bilja, radi proveravanja da li se pridržavaju propisanih karenci. Član 45 Preduzeća, odnosno organizacije koje se bave sprovođenjem mera za zaštitu bilja moraju imati u stalnom radnom odnosu radnika sa visokom stručnom spremom za zaštitu bilja, odnosno biljne proizvodnje i potrebnu opremu, kao i ispunjavati druge propisane uslove. Radni ljudi i građani mogu samostalno obavljati delatnost suzbi]anja biljnih bolesti, štetočina i korova, ličnim radom sredstvima u svojini građana, pod uslovima koji SU utvrđeni republičkim, odnosno pokrajinskim propisima. Mašine, vazduhoplovi i uređaji za primenjivanje sredstava za zaštitu bilja moraju, pre stavljanja u promet biti atestirani i snabdeveni uputstvima za njihovo korišćenje. Član 46 Preduzeća, odnosno organizacije koje se bave prometom sredstava za zaštitu bilja na veliko dužne su: 1) da imaju u stalnom radnom odnosu radnika sa odgovarajućom visokom stručnom spremom za zaštitu bilja, odnosno biljne proizvodnje, koji će se starati o smeštaju, čuvanju i izdavanju sredstava za zaštitu bilja, 2) da imaju odgovarajuće prostorije za smeštaj, čuvanje i izdavanje sredstava za zaštitu bilja koje ispunjavaju propisane tehničke i sanitarno-higijenske uslove. Član 47 Preduzeća, odosno organizacije koje se bave prometom sredstava za zaštitu bilja na malo, dužne su: 1) da u svakoj prodavnici imaju u stalnom radnom odnosu radnika sa odgovarajućom visokom stručnom spremom za zaštitu bilja, odnosno biljne proizvodnje, koji će se starati o smeštaju, čuvanju i izdavanju sredstava za zaštitu bilja i dati potrošačima uputstvo o načinu upotrebe tih sredstava, 2) da imaju odgovarajuće prostorije za smještaj, čuvanje i izdavanje sredstava za zaštitu bilja, koje ispunjvaju propisane tehničke i sanitarno-higijenske uslove. Promet sredstava za zaštitu bilja iz stava 1 ovog člana može se vršiti samo u specijalizovanim prodavnicama - poljoprivrednim apotekama. Propise o uslovima koje moraju da ispunjavaju preduzeća, odnosno organizacije iz čl 46. i 47. ovog zakona donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Član 48 Sredstva za zaštitu bilja koja se, na osnovu saveznih propisa, smatraju otrovima, mogu ce stavljati u promet i koristiti ako, pored uslova predviđenih ovim zakonom, ispuljavaju i uslove predviđene drugim saveznim propisima. Na sredstva za zaštitu bilja koja su zapaljiva primenjuju se i drugi savezni propisi o držanju i prometu zapaljivih materija. Član 49 Proizvođač, odnosno uvoznik sredstava za zaštitu bija odgovoran je za štetu koja nastane zbog pogrešnog ili netačnog uputstva za upotrebu sredstava. V ORGANI ZA VRŠENJE ZDRAVSTVENE KONTROLE BILJA U PROMETU PREKO DRŽAVNE GRANICE Član 50 Zdravstvenu kontrolu bilja u prometu preko državne granice i kontrolu sredstava za zaštitu bilja pri uvozu vrši savezni granični inspektor za zaštitu bilja u grpaničnoj stanici za zaštitu bilja. Granične stanice za zaštitu bilja osnivaju se kao područne organizacione jedinice saveznog organa uprave nadležnog za poslove zaštite bilja, za jedan ili više graničnih prelaza. Granične stanice za zaštitu bilja osniva, spaja ili ukida Savezno izvršno veće, po pribavljenom mišljenju nadležnih organa u republikama i autonomnim pokrajinama. Član 51 Savezni granični inspektor za zaštitu bilja u prometu bilja preko državne granice i kontroli sredstava za zaštitu bilja pri uvozu, ima naročito sledeća prava i dužnosti: 1) da vrši zdravstvenu kontrolu bilja u prometu preko državne granice (uvoz, izvoz i provoz) i izdaje uverenje o zdravstvenom stanju pošiljaka bnlja ako je za to ovlašten. 2) da proverava da li je za sredstvo za zaštitu bilja koje će uvozi izdata stalna ili privremena dozvola za stavljanje u promet u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji, odnosno saglasnost za uvoz uzoraka tih sredstava, 3) da uzima uzorke bilja bez naknade vrednosti uzoraka, radi utvrđivanja zravstvenog stanja pošiljke bilja, 4) da vrši pregled poslovnih knjiga i isprava preduzeća, odnosno organizacija i pojedinaca u vezi sa sprovođenjem propisa o zaštiti bilja u prometu preko državne granice i kontrolu sredstava za zaštitu bilja koja se uvoze, 5) da prikuplja podatke i obaveštenja od odgovornih i drugih lica i da saslušava svedoke i veštake kad je to potrebno za uspešno vršenje njegovih poslova, 6) da podnosi krivične prijave, kao i prijave za privredne prestupe i prekršaje zbog povrede odredaba ovog zakona, 7) da kontroliše sprovođenje naređenih mera o dezinfekciji i dezinsekciji, kao i drugih mera koje je karedio na osnovu ovlašćenja iz ovog zakona, 8) da naredi dezinsekciju ili dezninfekciju bilja koje se uvozi ili provozi, radi sprečavanja unošenja u Socijalističku Federativnu Republiku Jugoslaviju biljnih bolesti ili štetočina, kao i bilja koje se izvozi - ako to zahteva zemlja uvoznica, 9) da zabrani uvoz ili provoz pošiljke bilja ako se utvrdi da je pošiljka zaražena karantinskom biljnom bolešću ili štetočinom ili određenom ekonomski štetnom biljnom bolešću ili štetočinom koja se na mestu uvoza ne može suzbiti dezinfekcijom ili dezinsekcijom, 10)da privremeno oduzme predmet kojim je izvršen privredni prestup ili prekršaj iz ovog zakona, 11)da naredi preduzimanje i drugih mera za zaštitu bilja, u skladu sa ovim zakonom i obavezama po međunarodnim ugovorima o zaštiti bilja. Član 52 Protiv rešenja saveznog graničnog inspektora za zaštitu bilja može se izjaviti žalba funkcioneru koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Žalba se podnosn u roku od osam dana od dana dostavljanja rešenja. Žalba ne zadržava izvršenje rešenja. VI KONTROLA SREDSTAVA ZA ZAŠTITU BILJA KOD PROIZVOĐAČA I UVOZNIKA. Član53 Kontrolu sredstava za zaštitu bilja koja se nalaze kod proizvođača ili uvoznika, radi utvrđivanja da li odgovaraju uslovima iz dozvole za stavljanje u promet ili drugim uslovima propisanim ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu ovog zakona, vrši savezni organ yprave nadležan za poslove zaštite bilja preko radnika koga za to ovlasti funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja (u daljem tekstu savezni inspektor za zaštitu bilja). ''Službeni list SFRJ'' broj 74/89 Stranica 13 od 17 Član 54 U vršenju poslova iz člana 53. ovog zakona, savezni inspektor za zaštitu bilja ima prava i dužnosti: 1) da vrši kontrolu sredstava za zaštitu bilja koja se nalaze kod proizvođača ili uvoznika, pre njihovog stavljanja u promet, 2) da uzima uzorke sredstava za zaštitu bilja bez naknade vrednosti uzoraka radi proveravanja hemijskih i fizičkih svojstava, 3) da predlaže donošenje rešenja o zabrani stavljanja u promet sredstava za zaštitu bilja koja ne odgovaraju uslovima iz dozvole za stavljanje u promet, 4) da pregled poslovne knjige i isprave preduzeća odnosno organizacija koje proizvode ili uvoze sredstva za zaštitu bilja u vezi sa sprovođenjem propisa o stavljanju u promet sredstava za zaštitu bilja, 5) da prikuplja podatke i obaveštenja od odgovornih i drugih lica i da saslušava svedoke i veštake kad je to potrebo za uspešno rješenje njegovih poslova, 6) da podnosi krivične prijave i prijave za privredne prestupe i prekršaje zbog povrede odredaba ovog zakona Rešenje o zabrani stavljanja u promet sredstava za zaštitu bilja koja se nalaze kod proizvođača ili uvoznika donosi, na predlog saveznog inspektora za zaštitu bilja funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. Ispitivanje uzoraka sredstava za zaštitu bilja koje uzima savezni inspektor za zaštitu bilja vrši preduzeće, odnosno organizacija iz člana 32. stav 4. ovog zakona. VII PRAVA I DUŽNOSTI SAVEZNOG ORGANA UPRAVE NADLEŽNOG ZA POSLOVE ZAŠTITE BILJA U POGLEDU IZVRŠAVANJA OVOG 3AKOHA KAD NEPOSREDAN NADZOR VRŠE ORGANI U REPUBLIKAMA I AUTONOMNIM POKRAJINAMA Član 55 U ostvarivanju odgovornosti saveznih organa za izvršavanje ovog zakona i propisa donesenih na osnovu ovog zakova, kad neposredan nadzor nad primenjivaljem tih propisa vrše organi u republikama i autonomnim pokrajinama, savezni organ uprave nadležan za poslove zaštite bilja ima prava i dužnosti: 1) da nadležnim organima u republici, odnosno autonomnoj pokrajini daje obavezne i instrukcije, ako je to u interesu cele zemlje neophodno za jedinstveno primenjivanje tih propisa, 2) da u slučajevima u kojima naldežni organ u republici, odosno autonomnoj pokrajini ne izvrši određeni upravni posao na osnovu ovlašćenja iz ovog zakora, a neizvršenje tog upravnog posla može izazvati teže štetne posledice, izvrši taj posao i da o tome obavesti Savezno izvršno veće i izvršno veće skupštine republike, odnosno izvršno veće skupštine autonomne pokrajine, 3) da pokreće, odnosno zahteva pokretanje postupka za utvrđivanje odgovornosti za neizvršavanje ovog zakona i propisa donesenih na osnovu ovog zakona. 4) Član 56 AKO nadležni organi u republici, odnosno autonomnoj pokrajini ne izvršavaju ovaj zakon i propise donesene na osnovu ovog zakona savezni organ uprave nadležan za poslove zaštite bilja upozoriće na to republički, odvosno pokrajininski organ uprave nadležan za poslove zaštite bilja i zatražiti da preduzme mere kojima se obezbeđuje izvršavanje ovog zakona i propisa donesenih na osnovu ovog zakona, određujući rok u kome treba preduzeti te mere. Savezni organ uprave nadležan za poslove zaštite bilja o preduzetim merama iz stava 1. ovog člana obavestiće istog dana Savezno izvršno veće koje je dužno najkasnije u roku od tri dana o tome obavestiti izvršno veće skupštine republike, odnosno izvršno veće skupštine autonomne pokrajine. AKO se ne obezbedi izvršavanje ovog zakova i propisa doneseni na osnovu ovog zakona i pored upozorenja iz stava 2. ovog člana i preduzetih mera, odnosno proteka određekog roka za preduzimanje tih mera, Savezno izvršno veće će preko saveznog organa uprave nadležnog za poslove zaštite bilja obezbediti njihovo izvršavanje. Istovremeno sa preduzimanjem mera za obezbeđivanje izvršavanja ovog zakona i propisa donesenih na osnovu ovog zakona, Savezno izvršno veće će o tome obavestiti Skupštinu SFRJ, a može predložiti da ona o preduzetim merama obavesti skupštinu republike, odnosno skupštinu autonomne pokrajine i da pokrene pitanje odgovornosti republičkog, odnosno pokrajinskog organa uprave nadležnog za poslove zaštite bilja, odnosno funkcionra koji njim rukovodi. Član 57 Nadležni organi u republici, odnosno autonomnoj pokrajini dužni su da saveznom organu uprave nadležnom za poslove zaštšte bilja dostavljaju redovne izveštaje o izvršavanju ovog zakopa u propisa donesenih na osnovu ovog zakoka, kao i podatke o pojavi i preduzetim merama na sprečavanju i suzbijanju biljnih bolesti i štetočina. Propise o dostavljanju izveštaja i podataka iz stava 1. ovog člana donosi funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnom za poslove zatite bilja. VIII OVLAĆENJA SAVEZNOG ORGANA UPRAVE NADLEŽNOG ZA POSLOVE ZAŠTITE BILJA Član 58 Savezni orgn uprave nadležan za poslove zaštite bilja prati pojave i kretanja biljnih bolesti i štetočina u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji i inostranstvu i o tome izveštava nadležne organe u republici, odnosno autonomnoj pokrajini i Savezni sekretarijat za narodnu odbranu. Član 59 Radi sprečavanja unošenja i širenja biljnih bolesti i štetočina iz drugih zemalja i njihovog suzbijanja u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji, funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nad ležnim za poslove zaštite bilja može: 1) narediti stavljanje pod stalni zdravstveni nadzor određenog dela granice Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije i sprovođenje u graničnim opštinama pojedinih mera iz člana 5. ovog zakona, 2) ograničiti ili zabraniti uvoz ili provoz preko teritorije Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije pojedinih vrsta bilja ako postoji opasnost da se uvozom ili provozom mogu uneti u zemlju biljne bolesti i štetočine, 3) zabraniti da se na određenom području ili na teritoriju Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije na određeno vreme gaje pojedine vrste bilja, 4) ograničiti ili zabraniti promet pojedinih vrsta bivlja, 5) ograničiti ili zabraniti licima prelaženje državne granice ako se u većim razmerama na graničnom području Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije ili u susednoj zemlji pojavi karantinska biljna bo lest ili štetočina, 6) odrediti karantinski nadzor vad pojedinim vrstama bilja koje se uvozi radi gajenja, 7) narediti organizovanje stručnih pregleda zemljišta, objekata i bilja u graničnom području radi otkri vanja karantinskih biljnih bolesti i štetočina. IX NAKNADE I TROŠKOVI Član 60 Visinu naknade za obavezne preglede bilja u prometu preko državne granice (uvoz, provoz i izvoz) koje izvrši savezni granični inspektor za zaštitu bilja u graničnoj stanici za zaštitu bilja, određuje Savezno izvršno veće. Sredstva od naplaćenih naknada iz stava 1. ovog člana su prihod federacije. Člav 61 Troškove ispitivanja sredstava za zaštitu bilja u postupku izdavanja dozvole za njihovo stavljanje u promet (stalne i privremene), kao i u postupku ponovnog ispitivanja snosi preduzeće, odnosno organizacija koja je podnela zahtev za dobijanje dozvole. Troškove ispitivanja sredstava za zaštitu bilja koja su izvršena po zahtevu saveznog inspektora za zaštitu bvlja snosi proizvođač, odvosno uvoznik sredstava od kojeg su uzeti uzorci radi ispitivanja. X LEGITIMACIJE I ZNAKOVI INSPEKTORA Član 62 Savezni granični inspektor za zaštitu bilja (član 51.) i savezni inspektor za zaštitu bilja moraju imati legitimacije kojima se utvrđuje njihovo svojstvo saveznog inspektora, a savezni granični inspektor za zaštitu bi lja i znak saveznog graničnog inspektora. Legitimacije i znak iz stava I ovog člana popisuje i izdaje funkciover koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja. ''Službeni list SFRJ'' broj 74/89 XI KAZNENE ODREDBE Član 63 Novčanom kaznom od 50,000 000 do 450,000 000 dinara kazniće ce za privredni prestup preduzeće, odnosno organiacija ili drugo pravno lice: 1) ako stavi u promet ili upotrebi za proizvodnju bilja seme ili sadni materijal koji su zaraženi karan tinskom ili određenom ekonomski štetnom biljnom bolešću ili štetočinom (član 8. stav 1. i član 16. stav 2.), 2) ako stavi u promet bilje koje je zaraženo karantinskim biljnim bolestima i štetočinama (član 16. stav 1.), 3) ako sa područja zaraženog karantinskom biljnom bolešću ili štetočinom, bez obaveznog zdravstvenog pregleda, otpremi bilje u područje koje nije zaraženo tom biljnom bolešću ili štetočinom, ili ako takvo bilje preko nezaraženog područja prevozi u zaraženo područje (član 18. stav 1.), 4) ako stavi u promet sredstvo za zaštitu bilja bez stalne ili privremene dozvole (član 32. stav 1.), ili ako stavi u promet sredstvo za zaštitu bilja za koje je doneseno rešenje o prestanku važenja dozvole (član 35. stav 3. i član 37. stav 1.), 5) ako upotrebi sredstvo za zaštitu bilja u vreme kad ono preko tretiranog bilja štetno deluje na zdravlje ljudi ili korisnih organizama (član 43. stav 2.), 6) ako uveze ili proveze pojedine vrste bilja čiji je uvoz ili provoz ograničen ili zabranjen, pa se tako unese u zemlju karantinska ili određena ekonomski štetna biljna bolest ili štetočina (član 59. tačka 2.), 7) ako na određenom području ili na teritoriji Socijalističke Federativne Republike Jugoslavijee gaji bilje čije je gajenje zabranjeno propisom donesenim na osnovu ovog zakola (član 59. tačka 3.), 8) ako stavi u promet bilje čije je stavljanje u promet ograničeno ili zabranjeno propisom donesenim na osnovu ovog zakona (člani 59. tačka 4.), Za privredni prestup iz stava 1 ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 5,000 000 do 25,000 000 dinara i odgovorno lice u preduzeću, odnosno organizaciji ili drugom pravnom licu. Član 64 Novčanom kaznom od 40,000 000 do 400,000 000 dinara kazniće ce za privredni prestup preduzeće, odnosno organizacija ili drugo pravno lice: 1) ako ne izvrši naređene mere nadležnog organa u republici, odnosno autonomnoj pokrajini iz člana 5. ovog zakona, 2) ako stavi u promet ili koristi za sopstvene potrebe seme i sadni materijal koji nisu zdravstveno pre gledani (član 7. stav 2.), 3) ako ne izvrši naređene mere suzbijanja i iskorenjivanja karantinske ili određene ekonomski štetne biljne bolesti ili štetočine (član 7. stav 5.), 4) ako vrste semena određene saveznim propisom stavi u promet ili upotrebi za sopstvenu proizvodnju pre izvršene dezinfekcije ili dezinsekcije (član 8. stav 2.), 5) ako ne izvrši dezinfekciju, dezinsekciju ili deratizaciju prostorija za smeštaj, preradu ili čuvanje bilja ili sredstava za prevoz bilja u kojima je utvrđena bilna bolest ili štetočina (član 10. stav 1.), 6) ako u prostoriju za smeštaj, preradu i čuvalnje bilja ili u sredstva za prevoz bilja u kojima je utvrđeno prisustvo karaktinske biljne bolesti ili štetočine unosi ili iz njih iznosi bilje ili druge predmete kojima se biljna bolest ili štetočina može preneti (član 10. stav 2.), 7) ako ne uništi bilje koje je trajno zagađeno (kotaminirano) sredstvima za zaštitu bilja, a koje se ne može koristiti u druge svrhe (član 12. stav 3.), 8) ako bije koje je trajno zagađeno (kontaminirano) sredstvima za zaštitu bilja koristi za ishranu ljudi ili korisnih životinja bez saglasnosti nadležnog organa u republici, odnosno autonomnoj pokrajini (član 12. stav 4.), 9) ako ne obavesti, u propisanom roku, nadležni organ o prestanku proizvodnje pre dana isteka važenja do zvole ili o privremenoj obustavi proizvodnje sredstava za zaštitu bilja (član 35. stav 4.), 10) ako ne obavesti nadležni organ o sredstvu za zaštitu bilja za koje u svom radu utvrdi ili sazna da negativno deluje na biljke, čoveka ili čovekovu sredinu (član 37. stav 3.), 11) ako sredstva za zaštitu bilja ne stavi u promet u originalnom pakovanju, ili ih stavi u promet bez uputstva za upotrebu i bez propisane deklaracije, ili ako uptutstvo ili deklaracija ne sadrže sve propisane elemente ili ako stavi u promet sredstvo za zaštitu bilja kome je istekao rok upotrebe označen na deklaraciji (član 42.). Za privredni prestup iz stava 1 ovog člana kazniće ce novčanom kaznom od 5,000 0O0 do 20,000 000 dinara i odgovorno lice u preduzeću, odnosno organizaciji ili drugom pravnom licu. Član 65 Novčanom kaznom od 35,000 000 do 350,000 000 dinara kazniće se za prekršaj preduzeće, odnosno organizacija ili drugo pravno lice: 1) ako na deklaraciji svakog pakovanja semena koje je podvrgnuto dezinfekcijn ili dezinsekciji ne bude označeno sredstvo kojim je ta dezinfekcija ili dezinsekcija izvršena ili ne bude upisana propisana klauzula (član 8. stav 3.), 2) ako neovlašćeno daje ili objavljuje podatke o pojavi novootkrivene karantinske biljne bolesti ili štetočine ili ih daje i objavljuje mimo propisanog uputstva (član 13.), 3) ako bez obaveznog zdravstvenog pregleda otpremi sadni materijal sa objekta na kome je proizveden (član 18. stav 2.), 4) ako seme iz uvoza stavi u promet ili koristi za sopstvene potrebe pre utvrđivanja zdravstvenog stanja radi deklarisanja (član 22. stav 4.), 5} ako ne izvrši redovnu kontrolu svake marže sredstva za zaštitu bilja kojy proizvede ili uveze radi utvrđivanja da li su hemijska i fizička svojstva sredstva u skladu sa izdatom dozvolom za promet (član 36.), 6) ako se vidno ne označi sredstvo za zaštitu bilja koje se može koristiti iz vazduhoplova ili ako se primjenjuje iz vazduhoplova sredstvo za zaštitu bilja koje nije označevo za tu svrhu (član 43. stav 4.). Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće ce novčanom kaznom od 5,000 000 do 10,000 000 dinara i odgovorno lice u preduzeću, odnosno organizaciji ili drugom pavnom licu. Član 66 Novčanom kaznom od 30,000 000 do 300 000 000 dinara kazniće ce za prekršaj preduzeće, odnosno organizacija ili drugo pravno lice: 1) ako u unutrašnjem prometu preveze bilje iz zaraženog područja bez uverenja o zdravstvenom stanju, a zdravstveni pregled tog bilja je obavezan (član 19.), 2) ako bez odobrenja funkcionera koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja uveze antiserume, žive parazite i predatore insekata, kulture gljivica, bakterija, viruse, mikoplazme i druge organizme i pomoćna sredstva za praćenje prisustva i brojnosti štetnih organizama radi ispitivanja biološkog suzbijanja štetnih insekata, nematoda i Korova (član 28. stav 3.), 3) ako vrši biološko predispitivanje sredstava za zaštitu bilja bez ovlašćenja funkcionera koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja (član 38.), 4) ako u prospektima i drugom reklamnom materijalu navodi podatke koji su u suprotnosti sa dozvolom (član 42. stav 3.), 5) ako ne izvrši naređene mere nadležnog inspektora za zaštitu bilja (član 51.). Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 4,000 000 do 10,000 000 dinara i odgovorio lice u preduzeću, odnosno orgavizaciji ili drugom pravnom licu. Član 67 Novčanom kaznom od 25,000 000 do 250,000 000 dinara kazniće se za prekršaj preduzeće, odnosno organizacija ili drugo pravno lice: 1) ako uveze ili proveze pošiljke bilja van određenih graničnih prelaza (član 20)., 2) ako uveze pošiljku bilja pre izvršenog obaveznog zdravstvenog pregleda na graničnom prelazu preko kojeg se pošiljka uvozi (član 21. stav 1.), 3) ako pošiljku bilja koja se pretovaruje u provozu preko Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije ne podvrgne obaveznom zdravstvenom pregledu na mestu pretovara, i ako vrši pretovar van mesta koja su određena za promet bilja preko državne granice (član 24. st 1. i 2.), 4) ako izveze ili reeksportuje lošiljku bilja bez uverenja o zdravstvenom stanju pošiljke kad je uverenje obavezno (član 29. stav 1.), 5) ako uveze sredstvo za zaštitu bilja pre nego što savezni granični inspektor za zaštitu bilja izvrši oba vezan pregled (član 40. st I. i 2.), " 6) ako pri upotrebi sredstava za zaštitu bilja ne preduzme mere određene u članu 44. stav 1., 7) ako za zaštitu bilja nema radnika sa odgovarajućom stručnom spremom u stalnom radnom odnosu (član 11., član 45. stav 1., član 46. tačka 1. i član 47. tačka 1.), 8) ako nema potrebnu opremu i uređaje ili ne ispunjava druge propisane uslove (član 9., član 11. i član 45. stav 3.), 9) ako nema odgovarajuće prostorije za smeštaj, čuvanje i izdavanje sredstava za zaštitu bilja ili ako te prostorije ne ispunjavaju propisane tehničke i sanitarno-higijenske uslove (član 46. tačka 2. i član 47. tačka 2.) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 3,500 000 do 9,000 000 dinara i odgovorno lice u preduzeću, odnosno organizaciji ili drugom pravnom licu. ''Službeni list SFRJ'' broj 74/89 Član 68 Novčanom kaznom od 20,000 000 do 200,000 000 dinara kazniće se za prekršaj preduzeće, odnosno organizacija ili drugo pravno lice: 1) ako ne obavesti nadležni organ ili najbliže preduzeće, odnosno organizaciju koja ima stručnu službu za zaštitu bilja o pojavi biljne bolesti ili štetočine (član 6. stav 1.), 2) ako ne obavesti nadležni organ o pojavi, širenju ili opasnosti od daljeg širenja biljne bolesti ili šte točine za koju sazna ili ako ne pruži traženu stručnu pomoć pri suzbijanju biljne bolesti ili štetočine (član 6. stav 2.), 3) ako ne obavesti graničnu stanicu za zaštitu bilja o pošiljci bilja koja se uvozi ili provozi, odnosno o pošiljci sredstava za zaštitu bijja koja se uvozi (član 30. stav 1.) 4) ako unese iz inostranstva uzorke sredstava za zaštitu bilja bez prethodne saglasnosti funkcionera koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove zaštite bilja (član 40. st. 3. i 4.), 5) ako ne vodi ili ne vodi uredvo evidenciju o tretiranju bilja u polju ili biljnih proizvoda u skladištima iz člana 44. stav 2. Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 3,000 000 do 8,000 000 dinara i odgovorno lice u preduzeću, odnosno organizacija ili drugom pravnom licu. Član 69 Novčanom kaznom od 3,000 000 do 10,000000 dinara kazniće se za prekršaj pojedinac koji izvrši neku od radnji iz čl 63. do 68. ovog zakona. Člav 70 Za privredni prestup ili prekršaj iz čl 63. do 69. ovog zakona može se, pored kazne, izreći i zaštitna mera oduzimanja predmeta koji su upotrebljeni za izvršenje privrednog prestupa ili prekršaja ili su pribavljeni, odnosno nastali izvršenjem privrednog prestupa ili prekršaja a sudskom odlukom kojom je utvrđeno izvršenje privrednog prestupa, odnosno prekršaja oduzeće se imovinska korist pribavljanja izvršenjem privrednog prestupa ili prekršaja. Član 71 Novčanom kazvom od 200 000 do 600 000 dinara kazniće se za prekršaj građanin ako unese iz inostranstva sredstvo za zaštitu bilja za koje nije izdata dozvola za stavljanje u promet na teritoriji Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije i koje nije u originalnom pakovanju (član 41.). XII PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE Član 72 Propisi koji se donose na osnovu ovlašćenja iz ovog zakova doneće se u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakova. Do donošenja propisa iz stava 1. ovog člana primenjivaće se propisi doneseni na osnovu ovlašćenja iz Zakona o zaštiti bilja od bolesti i štetočina koje ugrožavaju celu zemlju („Službeni list SFRJ", br. 49/76 i 43/82), ako nisu u suprotnosti sa odredbama ovog zakova. Proizvodi koji se, u smislu člana 4. stav 2. ovog zakona smatraju sredstvom za zaštitu bilja, a za koje nije izdata dozvola za stavljanje u promet do stupanja na snagu ovog zakona, podležu postupku pribavljanja dozvole za stavljanje u promet po odredbama ovog zakona. Člav 73 Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o zaštiti bilja od bolesti i štetočina koje ugrožavaju celu zemlju („Službeni list SFRJ", br. 49/76 i 43/82). Člav 74 Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu SFRJ".