Resolution No. 20 of the Board of the Food Safety Agency on minimum quality and safety requirements for named vegetable oils

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI QİDA TƏHLÜKƏSİZLİYİ AGENTLİYİNİN KOLLEGİYASININ QƏRARI № 20 Bakı şəhəri “18” dekabr 2020-cü il “Bitki adı ilə adlandırılan yağlara dair minimum keyfiyyət və təhlükəsizlik tələbləri”nin təsdiq edilməsi barədə[1] “Yeyinti məhsulları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2003 cü il 23 oktyabr tarixli 969 nömrəli Fərmanının 1.7-ci bəndinin və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 29 aprel tarixli 1143 nömrəli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə dair 2019 – 2025-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nın “Tədbirlər Planı”nın 10.1.2-ci yarımbəndinin icrasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 13 noyabr tarixli 1681 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi haqqında Əsasnamə”nin 2.0.3-cü, 3.0.2 ci və 4.0.1-ci yarımbəndlərini və 5.10 - 5.12-ci bəndlərini rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası QƏRARA ALIR: 1. Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin fəaliyyət istiqamətləri üzrə aşağıdakı texniki normativ hüquqi aktlar təsdiq edilsin: 1.1. “Bitki adı ilə adlandırılan yağlara dair minimum keyfiyyət və təhlükəsizlik tələbləri” (Əlavə 1); 1.2. “Heyvan mənşəli qida məhsullarında baytarlıq preparatlarının təsnifatı üzrə farmakoloji aktiv maddələrin qalıq miqdarına dair sanitariya normaları və qaydaları” (Əlavə 2); 1.3. “Qida məhsullarında çirkləndirici maddələrin yolverilən maksimum miqdarına dair sanitariya normaları və qaydaları” (Əlavə 3); 2. Bu Qərarın 1.1 - 1.3-cü bəndləri ilə təsdiq edilən texniki normativ hüquqi aktlar 1 aprel 2021-ci il tarixindən qüvvəyə minir. 3. Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Aparatının Hüquq, kadr və icraya nəzarət şöbəsinin müdiri vəzifəsini icra edən Elşad Cəbrayılov bu Qərarın “Normativ hüquqi aktlar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanununun tələblərinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının Hüquqi Aktların https://e-qanun.az/framework/46832# edn1 Dövlət Reyestrinə daxil edilməsi məqsədilə 3 (üç) gün ərzində Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinə göndərilməsini təmin etsin. 4. Kollegiyanın məsul katibi Asif Əbdüləzimov bu Qərarın surətinin aidiyyəti üzrə göndərilməsini təmin etsin. 5. Bu Qərarın icrasına nəzarəti öz üzərimdə saxlayıram. Kollegiyanın sədri, Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədri Qoşqar Təhməzli Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 18 dekabr 2020-ci il tarixli 20 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmişdir. ƏLAVƏ 1 BİTKİ ADI İLƏ ADLANDIRILAN YAĞLARA DAİR MİNİMUM KEYFİYYƏT VƏ TƏHLÜKƏSİZLİK TƏLƏBLƏRİ 1. Ümumi müddəalar 1.1. “Bitki adı ilə adlandırılan yağlara dair minimum keyfiyyət və təhlükəsizlik tələbləri” (bundan sonra - Tələblər) bitki adı ilə adlandırılan yağların (bundan sonra bitki yağları)minimum keyfiyyət və təhlükəsizlik göstəricilərini müəyyən edir. 1.2. Tələblərin işlənib hazırlanmasında “Bitki adı ilə adlandırılan yağlara dair” CXS (Codex Stan) 210-1999 saylı Kodeks Alimentarius Beynəlxaq qida standartına istinad olunmuşdur. 2. Əhatə dairəsi 2.1. Tələblərin əhatə dairəsinə Tələblərin 3.2-ci bəndində qeyd edilən bitki yağları şamil edilir. 2.2. Tələblər yağ turşularının quruluşunu və ya yağın qatılığını dəyişdirmək məqsədilə efirləşdirilmiş və ya hidrogenləşdirilmiş yağları və qarışıq yağları əhatə etmir. 3. Əsas anlayışlar 3.1. Tələblərdə istifadə edilən əsas anlayışlar aşağıdakı mənaları ifadə edir: 3.1.1. Bitki yağı – yalnız bitki mənbələrindən əldə edilmiş, əsasən yağ turşuları qliseridlərindən ibarət olan, tərkibində təbii halda mövcud olan fosfatidlər kimi digər lipidlər, sabunlaşmayan komponentlər və sərbəst yağ turşuları olan yağlar; 3.1.2. Xam yağ – ekstraksiya və ya mexaniki üsullarla əldə edilən orqanoleptik və xarakterik xüsusiyyətləri baxımından birbaşa istehlak üçün yararlı olmayan, rafinasiya və ya texniki məqsədlər üçün uyğun olan yağ; 3.1.3. Natural yağ – birbaşa istehlaka uyğun olan, yağın quruluşunu dəyişmədən mexaniki üsullarla və istilik tətbiq etmə yolu ilə əldə edilən, rafinasiya məqsədilə yalnız su ilə yuma, çökdürmə, filtrdən süzmə və (və ya) sentrifuqa prosesləri tətbiq edilən yağ; 3.1.4. Soyuq sıxma yağ - birbaşa istehlaka uyğun olan, istilik tətbiq etmədən, yalnız mexaniki üsullarla əldə edilən, rafinasiya məqsədilə yalnız su ilə yuma, çökdürmə, filtrdən süzmə və sentrifuqa prosesləri tətbiq edilən yağ; 3.1.5. Rafinasiya – müxtəlif mənbələrdən əldə edilən xam yağlara qida olaraq istehlak ediləbiləcək xüsusiyyətləri qazandırmaq məqsədilə tətbiq edilən təmizləmə proseslərinin məcmusu; 3.2. Tələblərdə istifadə edilən bitki yağları ilə bağlı anlayışlar aşağıdakı mənaları ifadə edir: 3.2.1. Babassu yağı – müxtəlif palma (Orbignya spp.) növlərinin meyvələrinin çəyirdəyindən əldə edilən yağ; 3.2.2. Badam yağı–badam ağacı (Amygdalus communis L.) meyvələrinin ləpəsindən əldə edilən yağ; 3.2.3. Düyü kəpəyi yağı – düyü kəpəyindən (Oryza sativa L.) əldə edilən yağ ; 3.2.4. Fındıq yağı – fındıq ağacı (Corylus avellana L., Corylus maksima və Corylus colbina) meyvələrinin ləpəsindən əldə edilən yağ; 3.2.5. Günəbaxan yağı – günəbaxan bitkisinin (Helianthus annuus L.) toxumlarından əldə edilən yağ; 3.2.6. Yüksək miqdarda olein turşulu günəbaxan yağı – günəbaxan tumlarının (Helianthus annuus L.) tərkibində yüksək miqdarda olein turşusu olan növlərindən əldə edilən yağ; 3.2.7. Orta miqdarda olein turşulu günəbaxan yağı -– günəbaxan tumlarının (Helianthus annuus L.) tərkibində orta miqdarda olein turşusu olan növlərindən əldə edilən yağ; 3.2.8. Xardal toxumu yağı – ağ xardalın (Sinapis alba L. və ya Brassica hirta Moench), qəhvəyi və sarı xardalın (Brassica juncea (L.) Czernajew və Cossen) və ya qara xardalın (Brassica nigra (L.) Koch) tumlarından əldə edilən yağ; 3.2.9. Kətan toxumu yağı– müxtəlif kətan (Linum usitatissimum) növlərinin toxumlarından əldə edilən yağ; 3.2.10. Kokos yağı – kokos (Cocos nucifera L.) meyvəsindən əldə edilən yağ; 3.2.11. Küncüt yağı – küncüt bitkisinin (Sesamum indicum L.) toxumlarından əldə edilən yağ; 3.2.12. Qarğıdalı yağı – qarğıdalı bitkisi (Zea mays L.) toxumlarından əldə edilən yağ; 3.2.13. Qoz yağı – qoz ağacı (Juglans regia L.) meyvələrinin ləpəsindən əldə edilən yağ; 3.2.14. Pambıq toxumu yağı – müxtəlif pambıq (Gossypium spp.) növlərinin toxumlarından əldə edilən yağ; 3.2.15. Palma çəyirdəyi yağı[1] – palma (Elaeis guineensis) meyvəsinin çəyirdəyindən əldə edilən yağ; 3.2.16. Palma çəyirdəyi oleini1 – fraksiyalarına ayrılan palma çəyirdəyi yağının maye hissəsi; 3.2.17. Palma çəyirdəyi stearini1 – fraksiyalarına ayrılan palma çəyirdəyi yağının qatı hissəsi; 3.2.18. Palma yağı1 – palma meyvəsinin (Elaeis guineensis) lətli hissəsindən (mezokarp) əldə edilən yağ; 3.2.19. Yüksək miqdarda olein turşulu palma yağı1 –– hibrid palma meyvəsinin OxG (Elaeis oleifera x Elaeis guineensis) lətli hissəsindən əldə edilən yağ; 3.2.20. Palma oleini1 – fraksiyalarına ayrılan palma yağının maye hissəsi; 3.2.21. Palma stearini1 – fraksiyalarına ayrılan palma yağının qatı hissəsi; 3.2.22. Palma superoleini1 – yod ədədi ən azı 60 olacaq formada nəzarət altında aparılan kristallizasiya prosesi ilə palma yağından alınan maye fraksiya; 3.2.23. Püstə yağı – püstə meyvəsinin (Pistacia vera L.) ləpəsindən əldə edilən yağ; 3.2.24. Raps yağı (kanola yağı, kolza yağı) – raps bitkisinin Brassica napus L., Brassica campestris L., Brassica juncea L. və Brassica tournefortii (Gouan) növlərinin tumlarından əldə edilən yağ; 3.2.25. Aşağı miqdarda eruk turşulu raps yağı –– raps bitkisinin (Brassica napus L., Brassica rapa L. və Brassica juncea L.) yağlı tumlu növlərindən əldə edilən, tərkibində aşağı miqdarda eruk turşusu olan yağ; 3.2.26. Saflor yağı (aspir yağı, kartamus yağı) – saflor tumlarından (Carthamus tinctorius L. tumları) əldə edilən yağ; 3.2.27. Yüksək miqdarda olein turşulu saflor yağı – saflor bitkisinin yağlı tumlarından (Carthamus tinctorius L. tumları) əldə edilən, tərkibində yüksək miqdarda olein turşusu olan yağ; 3.2.28. Soya yağı – soya paxlasından (Glycine max (L.) Merr.) əldə edilən yağ; 3.2.29. Üzüm çəyirdəyi yağı – üzüm bitkisinin (Vitis vinifera L.) çəyirdəklərindən əldə edilən yağ; 3.2.30. Yerfındığı yağı (araxis yağı)– yerfındığından (Arachis hypogaea L) əldə edilən yağ; https://e-qanun.az/framework/46832# ftn1 3.3. Tələblərdə istifadə olunan digər anlayışlar “Qida təhlükəsizliyi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu və qüvvədə olan digər normativ hüquqi aktlar ilə müəyyən edilmiş mənaları ifadə edir.[2] Qeyd: Yağ adından sonra mötərizədə həmin yağ adının sinonim(lər)i göstərilmişdir. 4. Əsas minimum keyfiyyət və tərkib göstəriciləri 4.1. Bitki yağlarının tərkibində olan yağ turşularının miqdarı Tələblərə 1 nömrəli əlavədə verilən cədvələ uyğun olmalıdır. 4.2. Bitki yağları aşağıda göstərilənlərə uyğun olmalıdır: 4.2.1. Aşağı miqdarda eruk turşulu raps yağının tərkibində eruk turşusu 2%-dən çox olmamalıdır (yağ turşularının ümumi miqdarının %-i nisbətində); 4.2.2. Yüksək miqdarda olein turşulu saflor yağının tərkibində olein turşusu 70%-dən az olmamalıdır (yağ turşularının ümumi miqdarının %-i nisbətində); 4.2.3. Yüksək miqdarda olein turşulu günəbaxan yağının tərkibində olein turşusu 75% dən az olmamalıdır (yağ turşularının ümumi miqdarının %-i nisbətində); 4.2.4. Yüksək miqdarda olein turşulu palma yağının tərkibində olein turşusu 48%-dən az olmamalıdır (yağ turşularının ümumi miqdarının %-i nisbətində); 4.2.5. Orta miqdarda olein turşulu günəbaxan yağının tərkibində olein turşusu 43,1% dən az olmamalıdır (yağ turşularının ümumi miqdarının %-i nisbətində); 4.2.6. Palma çəyirdəyi oleinin ərimə temperaturu 21oC - 26oC hüdudunda olmalıdır; 4.2.7. Palma çəyirdəyi stearinin ərimə temperaturu 31oC - 34oC hüdudunda olmalıdır; 4.2.8. Palma oleinin ərimə temperaturu 24oC-dən çox olmamalıdır; 4.2.9. Palma stearinin ərimə temperaturu 44oC-dən az olmamalıdır; 4.2.10. Palma superoleinin ərimə temperaturu 19.5oC-dən çox olmamalıdır. 5. Digər minimum keyfiyyət və tərkib göstəriciləri 5.1. Bitki yağlarına dair digər minimum keyfiyyət və tərkib göstəriciləri Tələblərə 2 nömrəli əlavədə göstərilmişdir. 5.2. Rafinə edilməmiş bitki yağlarının kimyəvi və fiziki xüsusiyyətləri Tələblərə 3 nömrəli əlavədə, Rafinə edilməmiş bitki yağlarının tərkibindəki sterolların miqdarı Tələblərə 4 nömrəli əlavədə, rafinə edilməmiş bitki yağlarının tərkibindəki tokoferolların və tokotrienolların miqdarı Tələblərə 5 nömrəli əlavədə verilən cədvəllərə uyğun olmalıdır. 5.3. Tələblərin 5.1-ci və 5.2-ci bəndlərində qeyd edilən göstəricilər Tələblərdə göstərilən əsas minimum keyfiyyət və tərkib göstəricilərinə tamamlayıcı göstəricilər qismində verilmişdir. Əsas minimum keyfiyyət və tərkib göstəricilərinə cavab verən, lakin digər minimum keyfiyyət və tərkib göstəricilərinə cavab verməyən məhsul, bu tələblərə uyğun məhsul hesab edilir. https://e-qanun.az/framework/46832# edn2 6. Qida əlavələri 6.1. Natural və soyuq sıxma yağlarında qida əlavələrinin istifadəsinə icazə verilmir. 6.2. Toksiki aromatizatorlar istisna olmaqla, təbii aromatizatorlar və onların sintetik ekvivalentləri və digər sintetik aromatizatorlar bitki yağlarında istifadə edilir. 6.3. Tələblərin 6.1-ci bəndi istisna olmaqla, Tələblərin əhatə dairəsinə aid edilən digər bitki yağlarının istehsalında antioksidantlar qismində aşağıdakı qida əlavələri istifadə edilir: İndeks Qida əlavəsi Qida əlavəsinin maksimal miqdarı E304 Askorbilpalmitat 500 mq/kq (ayrı-ayrılıqda və ya birlikdə) E305 Askorbilstearat E307a Tokoferol, d-alfa 300 mq/kq (ayrı-ayrılıqda və ya birlikdə (kombinasiya formasında)) E307b Tokoferolkonsentratlarıqarışıqları E307c Tokoferol, dl-alfa E310 Propilqallat 100 mq/kq E319 3-lü-Butilhidroxinon 120mq/kq E320 Butilhidroksianizol (BHA) 175mq/kq E321 Butilhidroksitoluol (BHT) 75mq/kq 3-lü-Butilhidroxinon, BHA, BHT və/və yaQallatların istənilən kombinasiyası yuxarıda göstərilən individual normalara əməl etmək şərtilə 200mq/kq-ı keçməməlidir. E322 (i) Lesitin GMP E389 Dilauriltiodipropionat 200 mq/kq 6.4. Tələblərin 6.1-ci bəndi istisna olmaqla, bitki yağlarının istehsalında antioksidantların sinergistləri (antioksidantların təsirini gücləndirən qida əlavələri) qismində aşağıdakı qida əlavələri istifadə edilir: İndeks Qida əlavəsi Qida əlavəsinin maksimal miqdarı E330 Limon turşusu GMP (Qabaqcıl İstehsal Təcrübəsi) E331 (i) Natrium dihidrositrat GMP (Qabaqcıl İstehsal Təcrübəsi) E331 (iii) Trinatrium sitrat GMP (Qabaqcıl İstehsal Təcrübəsi) E332 (ii) Trikalium sitrat GMP (Qabaqcıl İstehsal Təcrübəsi) E333 (iii) Trikalsium sitrat GMP (Qabaqcıl İstehsal Təcrübəsi) E384 İzopropil sitrat qarışığı 100 mq/kq(ayrı-ayrılıqda və birlikdə) E472c Qliserinin limon turşusu və yağ turşuları efirləri 6.5. frityur yağlar üçün istifadə edilən köpük yatırıcı qismində aşağıdakı qida əlavəsi (göstərilən maksimal miqdar nəzərə alınmaqla) istifadə edilir: İndeks Qida əlavəsi Qida əlavəsinin maksimal miqdarı E900a Polimetilsiloksan 10 mq/kq “Bitki adı ilə adlandırılan yağlara dair minimum keyfiyyət və təhlükəsizlik tələbləri”nə 1 nömrəli əlavə 1. Bitki yağlarında maye qaz xromatoqrafiyası vasitəsilə müəyyən edilmiş yağ turşuları tərkibi (ümumi yağ turşularının faiz nisbəti kimi ifadə edilmişdir) Yağ turşusu Babassu yağı Badam yağı Düyü kəpəyi yağı Fındıq yağı Günəbaxan yağı Yüksək miqdarda olein turşulu günəbaxan yağı Orta miqdarda olein turşulu günəbaxan yağı Xardal toxumu yağı Kətan toxumu yağı Kokos yağı C6:0 TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM 0.7 C8:0 2.6-7.3 TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM 4.6-10.0 C10:0 1.2-7.6 TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM 5.0-8.0 C12:0 40.0 55.0 TBM TBM-0.2 TBM TBM-0.1 TBM TBM TBM TBM-0.3 45.1-53.2 C14:0 11.0 27.0 TBM-0.1 TBM-1.0 TBM-0.1 TBM-0.2 TBM-0.1 TBM-1 TBM-1.0 TBM-0.2 16.8-21.0 C16:0 5.2-11.0 4.0-9.0 14.0-23.0 4.2-8.9 5.0-7.6 2.6-5.0 4.0-5.5 0.5-4.5 4.0-11.3 7.5-10.2 C16:1 TBM 0.2-0.8 TBM-0.5 TBM-0.5 TBM-0.3 TBM-0.1 TBM-0.05 TBM-0.5 TBM-0.5 TBM C17:0 TBM TBM-0.2 TBM TBM-0.1 TBM-0.2 TBM-0.1 TBM-0.05 TBM TBM-0.1 TBM C17:1 TBM TBM-0.2 TBM TBM-0.1 TBM-0.1 TBM-0.1 TBM-0.06 TBM TBM-0.1 TBM C18:0 1.8-7.4 TBM-3.0 0.9-4.0 0.8-3.2 2.7-6.5 2.9-6.2 2.1-5.0 0.5-2.0 2.0-8.0 2.0-4.0 C18:1 9.0-20.0 62.0-76.0 38.0-48.0 74.2-86.7 14.0-39.4 75-90.7 43.1-71.8 8.0-23.0 9.8-36.0 5.0-10.0 C18:2 1.4-6.6 20.0-30.0 21.0-42.0 5.2-18.7 48.3-74.0 2.1-17.0 18.7-45.3 10.0-24.0 8.3-30.0 1.0-2.5 C18:3 TBM TBM-0.5 0.1-2.9 TBM-0.6 TBM-0.3 TBM-0.3 TBM-0.5 6.0-18.0 43.8-70.0 TBM-0.2 C20:0 TBM TBM-0.5 TBM-0.9 TBM-0.3 0.1-0.5 0.2-0.5 0.2-0.4 TBM-1.5 TBM-1.0 TBM-0.2 C20:1 TBM TBM-0.3 TBM-0.8 TBM-0.3 TBM-0.3 0.1-0.5 0.2-0.3 5.0-13.0 TBM-1.2 TBM-0.2 C20:2 TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM-1.0 TBM TBM C22:0 TBM TBM-0.2 TBM-1.0 TBM-0.2 0.3-1.5 0.5-1.6 0.6-1.1 0.2-2.5 TBM-0.5 TBM C22:1 TBM TBM-0.1 TBM TBM-0.1 TBM-0.3 TBM-0.3 TBM 22.0-50.0 TBM-1.2 TBM C22:2 TBM TBM TBM TBM TBM-0.3 TBM TBM-0.09 TBM-1.0 TBM TBM C24:0 TBM TBM-0.2 TBM-0.9 TBM TBM-0.5 TBM-0.5 0.3-0.4 TBM-0.5 TBM-0.3 TBM C24:1 TBM TBM TBM TBM-0.3 TBM TBM TBM 0.5-2.5 TBM TBM Yağ turşu su Küncüt yağı Qarğı dalı yağı Qo z yağ ı Pam bıq toxu mu yağı Palma çəyird əyi yağı Palma çəyird əyi oleini Palma çəyird əyi steari ni Pal ma yağı Yüksə k miqda rda olein turşul u palma yağı Pal ma olei ni C6:0 TBM TBM TB M TBM TBM 0.8 TBM 0.7 TBM 0.2 TB M TBM TB M C8:0 TBM TBM TB M TBM 2.4 6.2 2.9 6.3 1.3 3.0 TB M TBM TB M C10: 0 TBM TBM TB M TBM 2.6 5.0 2.7 4.5 2.4 3.3 TB M TBM TB M C12: 0 TBM TBM 0.3 TB M TBM 0.2 45.0 55.0 39.7 47.0 52.0 59.7 TB M 0.5 TBM 0.6 0.1 0.5 C14: 0 TBM-0.1 TBM 0.3 TB M 0.6 1.0 14.0 18.0 11.5 15.5 20.0 25.0 0.5 2.0 TBM 0.8 0.5 1.5 C16: 0 7.9-12.0 8.6 16.5 6.0 8.0 21.4 26.4 6.5 10.0 6.2 10.6 6.7 10.0 39. 3 47.5 23.0 38.0 38. 0 43.5 C16: 1 TBM-0.2 TBM 0.5 TB M 0.4 TBM 1.2 TBM 0.2 TBM 0.1 TBM TB M 0.6 TBM 0.8 TB M 0.6 C17: 0 TBM-0.2 TBM 0.1 TB M 0.1 TBM 0.1 TBM TBM TBM TB M 0.2 TBM 0.2 TB M 0.2 C17: 1 TBM-0.1 TBM 0.1 TB M 0.1 TBM 0.1 TBM TBM TBM TB M TBM TB M 0.1 C18: 0 4.5-6.7 TBM 3.3 1.0 3.0 2.1 3.3 1.0 3.0 1.7 3.0 1.0 3.0 3.5 6.0 1.5-4.5 3.5 5.0 C18: 1 34.4-45.5 20.0 42.2 14.0 23.0 14.7 21.7 12.0 19.0 14.4 24.6 4.1 8.0 36. 0 44.0 48.0 60.0 39. 8 46.0 C18: 2 36.9-47.9 34.0 65.6 54.0 65.0 46.7 58.2 1.0 3.5 2.4 4.3 0.5 1.5 9.0 12.0 9.0 17.0 10. 0 13.5 C18: 3 0.2-1.0 TBM 2.0 9.0 15.4 TBM 0.4 TBM 0.2 TBM 0.3 TBM 0.1 TB M 0.5 TBM 0.6 TB M 0.6 C20: 0 0.3-0.7 0.3-1.0 TB M 0.3 0.2 0.5 TBM 0.2 TBM 0.5 TBM 0.5 TB M 1.0 TBM 0.4 TB M 0.6 C20: 1 TBM-0.3 0.2-0.6 TB M 0.3 TBM 0.1 TBM 0.2 TBM 0.2 TBM 0.1 TB M 0.4 TBM 0.2 TB M 0.4 C20: 2 TBM TBM 0.1 TB M TBM 0.1 TBM TBM TBM TB M TBM 0.5 TB M C22: 0 TBM-1.1 TBM 0.5 TB M 0.2 TBM 0.6 TBM 0.2 TBM TBM TB M 0.2 TBM 0.3 TB M 0.2 C22: 1 TBM TBM 0.3 TB M TBM 0.3 TBM TBM TBM TB M TBM TB M C22: 2 TBM TBM TB M TBM 0.1 TBM TBM TBM TB M TBM TB M C24: 0 TBM-0.3 TBM 0.5 TB M TBM 0.1 TBM TBM TBM TB M TBM 0.2 TB M C24: 1 TBM TBM TB M TBM TBM TBM TBM TB M TBM TB M Yağ turşusu Palma stearini Palma superoleini Püstə yağı Raps yağı Aşağı miqdarda eruk turşulu raps yağı Saflor yağı Yüksək miqdarda olein turşulu saflor yağı Soya yağı Üzüm çəyirdəyi yağı Yerfındığı yağı (araxis yağı) C6:0 TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM C8:0 TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM C10:0 TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM TBM C12:0 0.1-0.5 0.1-0.5 TBM TBM TBM TBM TBM-0.2 TBM-0.1 TBM TBM-0.1 C14:0 0.1-2.0 0.5-1.5 TBM-0.6 TBM-0.2 TBM-0.2 TBM-0.2 TBM-0.2 TBM-0.2 TBM-0.3 TBM-0.1 C16:0 48.0-74.0 30.0-39.0 8.0-13.0 1.5-6.0 2.5-7.0 5.3-8.0 3.6-6.0 8.0-13.5 5.5-11.0 5.0-14.0 C16:1 TBM-0.2 TBM-0.5 TBM-0.2 TBM-3.0 TBM-0.6 TBM-0.2 TBM-0.2 TBM-0.2 TBM-1.2 TBM-0.2 C17:0 TBM-0.2 TBM-0.1 TBM-0.1 TBM-0.1 TBM-0.3 TBM-0.1 TBM-0.1 TBM-0.1 TBM-0.2 TBM-0.1 C17:1 TBM-0.1 TBM TBM-0.1 TBM-0.1 TBM-0.3 TBM-0.1 TBM-0.1 TBM-0.1 TBM-0.1 TBM-0.1 C18:0 3.9-6.0 2.8-4.5 0.5-3.5 0.5-3.1 0.8-3.0 1.9-2.9 1.5-2.4 2.0-5.4 3.0-6.5 1.0-4.5 C18:1 15.5-36.0 43.0-49.5 50.0-70.0 8.0-60.0 51.0-70.0 8.4-21.3 70.0-83.7 17.0-30.0 12.0-28.0 35.0-80 C18:2 3.0-10.0 10.5-15.0 8.0-34.0 11.0-23.0 15.0-30.0 67.8-83.2 9.0-19.9 48.0-59.0 58.0-78.0 4.0-43.0 C18:3 TBM-0.5 0.2-1.0 0.1-1.0 5.0-13.0 5.0-14.0 TBM-0.1 TBM-1.2 4.5-11.0 TBM-1.0 TBM-0.5 C20:0 TBM-1.0 TBM-0.4 TBM-0.3 TBM -3.0 0.2-1.2 0.2-0.4 0.3-0.6 1.0-0.6 TBM-1.0 0.7-2.0 C20:1 TBM-0.4 TBM-0.2 TBM-0.6 3.0-15.0 0.1-4.3 0.1-0.3 0.1-0.5 TBM-0.5 TBM-0.3 0.7-3.2 C20:2 TBM TBM TBM TBM-1.0 TBM-0.1 TBM TBM TBM-0.1 TBM TBM C22:0 TBM-0.2 TBM-0.2 TBM TBM-2.0 TBM-0.6 TBM-1.0 TBM-0.4 TBM-0.7 TBM-0.5 1.5-4.5 C22:1 TBM TBM TBM >2.0-60.0 TBM-2.0 TBM-1.8 TBM-0.3 TBM-0.3 TBM-0.3 TBM-0.6 C22:2 TBM TBM TBM TBM-2.0 TBM-0.1 TBM TBM TBM TBM TBM C24:0 TBM TBM TBM TBM-2.0 TBM-0.3 TBM-0.2 TBM-0.3 TBM-0.5 TBM-0.4 0.5-2.5 C24:1 TBM TBM TBM TBM-3.0 TBM-0.4 TBM-0.2 TBM-0.3 TBM TBM TBM-0.3 TBM– Təyin edilə bilməyən miqdar (≤0.05%) “Bitki adı ilə adlandırılan yağlara dair minimum keyfiyyət və təhlükəsizlik tələbləri”nə 2 nömrəli əlavə Digər minimum keyfiyyət və tərkib göstəriciləri 1. Bitki yağları köhnəlmiş (qaxsımış, acı) yaxud kənar dad və qoxuya malik olmamalı, hər bir bitki yağının özünəməxsus rəngi, dadı və qoxusu olmalıdır. 2. Digər minimum keyfiyyət göstəriciləri: Sıra №-si Keyfiyyət göstəriciləri Maksimal miqdar 1 105°C-də uçucu maddələr Ümumi çəkinin 0.2%-i 2 Həll olunmayan qatışıqlar Ümumi çəkinin 0.05%-i 3 Sabunun miqdarı Ümumi çəkinin 0.005%-i; 4 Dəmir (Fe) Rafinə edilmiş yağda 1.5 mq/kq Natural yağda 5.0 mq/kq Xam palma çəyirdəyi oleini 5.0 mq/kq Xam palma çəyirdəyi stearinində 7.0 mq/kq 5 Mis (Cu) Rafinə edilmiş yağda 0.1 mq/kq Natural yağda 0.4 mq/kq 6 Sərbəst yağ turşuları Natural palma yağında 5.0% (palmitin turşusu kimi) Xam palma çəyirdəyi yağında 4.0% (laurin turşusu kimi) Rafinə edilmiş düyü kəpəyi yağında 0.3% (olein turşusu kimi) 7 Turşuluq ədədi Rafinə edilmiş yağda 0.6 mq KOH/q yağ Soyuq sıxma və natural yağlarda 4.0 mq KOH/q yağ 8 Peroksid ədədi Rafinə edilmiş yağda 10 milliekvivalent aktiv oksigen/kq yağı Soyuq sıxma və natural yağda 15 milliekvivalent aktiv oksigen/kq yağ 3. Digər tərkib göstəriciləri: 3.1. Bitki yağlarına mineral yağlar, sintetik yağlar, pereetirifikasiya olunmuş və digər yağlar qarışdırılmamalıdır. 3.2. Yerfındığı (araxis) yağının tərkibindəki araxidon və yüksək karbon atomlu yağ turşularının miqdarı 48 q/kq-dan çox olmamalıdır. 3.3. Kokos, palma çəyirdəyi və babassu yağları üçün Reyxert ədədi müvafiq olaraq 6 8.5, 4-7 və 4.5-6.5 hüdudunda olmalıdır. 3.4. Kokos, palma çəyirdəyi və babassu yağları üçün Polenske ədədləri müvafiq olaraq 13-18, 8-12 və 8-10 hüdudunda olmalıdır. 3.5. Pambıq toxumu yağı üçün Halfen testi müsbət olmalıdır. 3.6. Üzümçəyirdəyi yağının tərkibindəki eritrodiol miqdarı ümumi sterolların 2% indən çox olmalıdır. 3.7. Tərkibində aşağı miqdarda eruk turşusu olan raps yağına görə Krizmer ədədi 67-70 hüdudunda olmalıdır. 3.8. Tərkibində aşağı miqdarda eruk turşusu olan raps yağında brassikasterolun qatılığı sterolların ümumi midarının 5%-dən çox olmalıdır. 3.9. Küncüt yağı üçün Baduin testi müsbət olmalıdır. 3.10. Rafinə edilməmiş düyü kəpəyi yağının tərkibindəki qamma orizanolların miqdarı 0.9-2.1% hüdudunda olmalıdır. “ B i t k i a d ı i l ə a d l a n d ı r ı l a n y a ğ l a r a d a i r m i n i m u m k e y f i y y ə t v ə t ə h l ü k ə s i z l i k t ə l ə b l ə r i ” n ə 3 nömrəli əlavə Rafinə edilməmiş bitki yağlarının kimyəvi və fiziki xüsusiyyətləri Bitki yağları / Parametrlər Nisbi sıxlıq (x0C/su 20ºC) Sıxlıq q/ml Sınma ədədi (TBM 400C) Sabunlaşma ədədi (mq KOH/q yağ) Babassu yağı 0.914 0.917 x=25ºC 1.448-1.451 245-256 Badam yağı 0.911 0.929 x=25ºC 1.468 1.475 20ºC-də 183-207 Düyü kəpəyi yağı 0.910-0.929 1.460-1.473 180-199 Fındıq yağı 0.898-0.915 x=20ºC/su 20ºC 1.468 1.473 20ºC-də 1.456-1.463 40ºC də 188-198 Günəbaxan yağı 0.918 0.923 x=20ºC 1.461-1.468 188-194 118-141 ≤ 15 Yüksək miqdarda olein turşulu günəbaxan yağı 0.909 0.915 x=25ºC 1.467 1.471 25ºC-də 182-194 78-90 ≤ 15 Orta miqdarda olein turşulu günəbaxan yağı 0.914 0.916 x=20ºC 1.461 1.471 25ºC-də 190-191 94-122 ≤ 15 Xardal toxumu yağı 0.910 0.921 x=20ºC 1.461-1.469 168-184 92-125 ≤ 15 Kətan toxumu yağı 0.925-0.935 x=25ºC/su 20ºC 1.472 1.487 20ºC-də 1.472-1.475 40ºC də 185-197 170-211 ≤ 20 Kokos yağı 0.908 0.921 x=40ºC 1.448-1.450 248-265 6.3-10.6 ≤ 15 Küncüt yağı 0.915 0.924 x=20ºC 1.465-1.469 186-195 104-120 ≤ 20 Qarğıdalı yağı 0.917 0.925 x=20ºC 1.465-1.468 187-195 103-135 ≤ 28 13.71-dən 16.36-ya qədər Qoz yağı 0.923 0.925x=25ºC/su 25ºC 1.472 1.475 25ºC-də 1.469-1.471 40ºC də 189-198 132-162 ≤ 20 Pambıq toxumu yağı 0.918 0.926 x=20ºC 1.458-1.466 189-198 100-123 ≤ 15 Palma çəyirdəyi yağı 0.899 0.914 x=40ºC 1.448-1.452 230-254 14.1 21.0 ≤ 10 Palma çəyirdəyi oleini 0.906 0.909 x=40ºC 0.904-0.907 1.451-1.453 231-244 20-28 < 15 Palma çəyirdəyi stearini 0.902 0.908 x=40ºC 0.904-0.906 1.449-1.451 244-255 4-8.5 < 15 Palma yağı 0.891 0.899 x=50ºC 0.889-0.895 50ºC-də 1.454 1.456 50ºC-də 190-209 50.0 55.0 ≤ 12 Yüksək miqdarda olein 0.896 .910 x=50ºC TBM 1.459-1.462 189-199 58-75 ≤ 12 turşulu palma yağı Palma oleini 0.899 0.920 x=40ºC 0.896-0.898 40ºC-də 1.458-1.460 194-202 Palma stearini 0.881 0.891 x=60ºC 0.881-0.885 60ºC-də 1.447 1.452 60ºC-də 193-205 Palma superoleini 0.900 0.925 x=40ºC 0.886-0.900 40ºC-də 1.459-1.460 180-205 Püstə yağı 0.915-0.920 15.5ºC/su 15.5ºC 1.467 1.470 25ºC-də 1.460-1.466 40ºC də 187-196 Raps yağı 0.910 0.920 x=20ºC 1.465-1.469 168-181 Aşağı miqdarda eruk turşulu raps yağı 0.914 0.920 x=20ºC 1.465-1.467 182-193 Saflor yağı 0.922 0.927 x=20ºC 1.467-1.470 186-198 Yüksək miqdarda olein turşulu saflor yağı 0.913 0.919 x=20ºC 0.910 0.916 x=25ºC 0.912-0.914 20ºC-də 1.460-1.464 40ºC də 1.466-1.470 25ºC də 186-194 Soya yağı 0.919 0.925 x=20ºC 1.466-1.470 189-195 Üzüm çəyirdəyi yağı 0.920 0.926 x=20ºC 1.467-1.477 188-194 Yerfındığı (araxis) yağı 0.909 0.920 x=20ºC 1.460-1.465 187-196 “Bitki adı ilə adlandırılan yağlara dair minimum keyfiyyət və təhlükəsizlik tələbləri”nə 4 nömrəli əlavə Rafinə edilməmiş bitki yağlarının tərkibindəki sterolların miqdarı Bitki yağları / Parametrlər Xoleste rol Brassikaste rol Kampeste rol Stiqmaste rol Beta sitosterol Delta-5 Avenasterol Delta-7 Stiqmasterol Delta-7 Avenasterol Digərləri Ümumi sterol (mg/kq) Babassu yağı 1.2-1.7 TBM-0.3 17.7-18.7 8.7-9.2 48.2-53.9 16.9-20.4 TBM 0.4-1.0 TBM 500-800 Badam yağı TBM 1.0 TBM-0.3 2.0-5.0 0.4-4.0 73.0-86.0 5.0-14.0 TBM-3.0 TBM-3.0 TBM-6.0 1590 4590 Düyü kəpəyi yağı TBM 0.5 TBM-0.3 11.0-35.0 6.0-40.0 25.0-67.0 TBM-9.9 TBM-14.1 TBM-4.4 7.5-12.8 10500 31000 Fındıq yağı TBM 1.1 TBM 3.0-6.2 TBM-2.0 76.45 96.0 1.0-5.1 TBM-4.3 TBM-1.6 TBM 1200 1800 Günəbaxan yağı TBM 0.7 TBM-0.2 6.5-13.0 6.0-13.0 50-70 TBM-6.9 6.5-24.0 3.0-7.5 TBM-5.3 2400 5000 Yüksək miqdarda olein turşulu günəbaxan yağı TBM 0.5 TBM-0.3 5.0-13.0 4.5-13.0 42.0-70.0 1.5-6.9 6.5-24.0 TBM-9.0 3.5-9.5 1700 5200 Orta miqdarda olein turşulu günəbaxan yağı 0.1-0.2 TBM-0.1 9.1-9.6 9.0-9.3 56-58 4.8-5.3 7.7-7.9 4.3-4.4 5.4-5.8 Kətan toxumu yağı TBM TBM-1.0 25.0-31.0 7.0-9.0 45.0-53.0 8.0-12.0 TBM TBM TBM 2300 6900 Kokos yağı TBM 3.0 TBM-0.3 6.0-11.2 11.4-15.6 32.6-50.7 20.0-40.7 TBM-3.0 TBM-3.0 TBM-3.6 400 1200 Küncüt yağı 0.1-0.5 0.1-0.2 10.1-20.0 3.4-12.0 57.7-61.9 6.2-7.8 0.5-7.6 1.2-5.6 0.7-9.2 4500 19000 Qarğıdalı yağı 0.2-0.6 TBM-0.2 16.0-24.1 4.3-8.0 54.8-66.6 1.5-8.2 0.2-4.2 0.3-2.7 TBM-2.4 7000 22100 Qoz yağı TBM TBM 4.0-6.5 TBM 70.0-92.0 0.5-6.0 TBM-3.0 TBM-2.0 TBM 500 1760 Pambıq toxumu yağı 0.7-2.3 0.1-0.3 6.4-14.5 2.1-6.8 76.0-87.1 1.8-7.3 TBM-1.4 0.8-3.3 TBM-1.5 2700 6400 Palma çəyirdəyi yağı 0.6-3.7 TBM-0.8 8.4-12.7 12.0-16.6 62.6-73.1 1.4-9.0 TBM-2.1 TBM-1.4 TBM-2.7 700 1400 Palma çəyirdəyi oleini 1.5-1.9 TBM-0.2 7.9-9.1 13.4-14.7 67.1-69.2 3.3-4.6 TBM-0.6 TBM-0.5 2.9-3.7 816 1339 Palma çəyirdəyi stearini 1.4-1.7 TBM-2.2 8.2-9.7 14.1-15.0 67.0-70.0 3.3-4.1 TBM-0.3 TBM-0.3 1.0-3.0 775 1086 Palma yağı 2.6-6.7 TBM 18.7-27.5 8.5-13.9 50.2-62.1 TBM-2.8 0.2-2.4 TBM-5.1 TBM 300-700 Yüksək miqdarda olein turşulu palma yağı 1.7-4.7 TBM-0.4 16.6-21.9 11.2-15.5 57.2-67.0 TBM-1.9 TBM-0.2 TBM-1.0 TBM-3.8 519 1723 Palma oleini 2.6-7.0 TBM 12.5-39.0 7.0-18.9 45.0-71.0 TBM-3.0 TBM-3.0 TBM-6.0 TBM 10.4 270-800 Palma stearini 2.5-5.0 TBM 15.0-26.0 9.0-15.0 50.0-60.0 TBM-3.0 TBM-3.0 TBM-3.0 TBM-5.0 250-500 Palma superoleini 2.0-3.5 TBM 22.0-26.0 18.2-20.0 55.0-70.0 0-1.0 0-0.3 0-0.3 0-2.0 100 Püstə yağı TBM 1.0 TBM 4.0-6.5 0.5-7.5 75.0-94.0 6.0-8.0 TBM-0.7 TBM-0.5 TBM 1840 4500 Aşağı miqdarda eruk turşulu raps yağı TBM 1.3 5.0-13.0 24.7-38.6 0.2-1.0 45.1-57.9 2.5-6.6 TBM-1.3 TBM-0.8 TBM-4.2 4500 11300 Saflor yağı TBM 0.7 TBM-0.4 9.2-13.3 4.5-9.6 40.2-50.6 0.8-4.8 13.7-24.6 2.2-6.3 0.5-6.4 2100 4600 Yüksək miqdarda olein turşulu saflor yağı TBM 0.5 TBM-2.2 8.9-19.9 2.9-8.9 40.1-66.9 0.2-8.9 3.4-16.4 TBM-8.3 4.4-11.9 2000 4100 TBM– Təyin edilə bilməyən miqdar (≤0.05 %) Soya yağı 0.2-1.4 TBM-0.3 15.8-24.2 14.9-19.1 47.0-60.0 1.5-3.7 1.4-5.2 1.0-4.6 TBM-1.8 1800 4500 Üzüm çəyirdəyi yağı TBM 0.5 TBM-0.2 7.5-14.0 7.5-12.0 64.0-70.0 1.0-3.5 0.5-3.5 0.5-1.5 TBM-5.1 2000 7000 Yerfındığı (araxis) yağı TBM 3.8 TBM-0.2 12.0-19.8 5.4-13.2 47.4-69.0 5.0-18.8 TBM-5.1 TBM-5.5 TBM-1.4 900 2900 “ B i t k i a d ı i l ə a d l a n d ı r ı l a n y a ğ l a r a d a i r m i n i m u m k e y f i y y ə t v ə t ə h l ü k ə s i z l i k t ə l ə b l ə r i ” n ə 5 nömrəli əlavə Rafinə edilməmiş bitki yağlarının tərkibindəki tokoferol və tokotrienolların miqdarı Bitki yağları / Parametrlər Alfa tokoferol Beta tokoferol Qamma tokoferol Delta tokoferol Alfa tokotrienol Babassu yağı TBM TBM TBM TBM 25-46 Badam yağı 20-545 TBM-10 TBM-104 TBM-5 TBM Düyü kəpəyi yağı 49-583 TBM-47 TBM-212 TBM-31 TBM-627 Fındıq yağı 100-420 6-12 18-194 TBM-10 TBM Günəbaxan yağı 403-935 TBM-45 TBM-34 TBM-7.0 TBM Yüksək miqdarda olein turşulu günəbaxan yağı 400-1090 10-35 3-30 TBM-17 TBM Orta miqdarda olein turşulu günəbaxan yağı 488-668 19-52 2.3-19.0 TBM-1.6 TBM Kətan toxumu yağı 2-265 TBM 100-712 TBM-14 TBM Kokos yağı TBM-17 TBM-11 TBM-14 TBM TBM-44 Küncüt yağı TBM-3.3 TBM 521-983 4-21 TBM Qarğıdalı yağı 23-573 TBM-356 268-2468 23-75 TBM-239 Qoz yağı TBM-170 TBM-110 120-400 TBM-60 TBM TBM– Təyin edilə bilməyən miqdar (≤0.05 %) Pambıq toxumu yağı 136-674 TBM-29 138-746 TBM-21 TBM Palma çəyirdəyi yağı TBM-44 TBM-248 TBM-257 TBM TBM Palma çəyirdəyi oleini TBM-11 TBM-6 TBM-3 TBM-4 TBM-70 Palma çəyirdəyi stearini TBM-10 TBM-2 TBM-1 TBM TBM-73 Palma yağı 4-193 TBM-234 TBM-526 TBM-123 4-336 Yüksək miqdarda olein turşulu palma yağı 49-188 TBM 4-138 TBM-31 74-256 Palma oleini 30-280 TBM-250 TBM-100 TBM-100 50-500 Palma stearini TBM-100 TBM-50 TBM-50 TBM-50 20-150 Palma superoleini 130-240 TBM-40 TBM-40 TBM-30 170-300 Püstə yağı 10-330 TBM 0-100 TBM-50 TBM Aşağı miqdarda eruk turşulu raps yağı 100-386 TBM-140 189-753 TBM-22 TBM Saflor yağı 234-660 TBM-17 TBM-12 TBM TBM Yüksək miqdarda olein turşulu saflor yağı 234-660 TBM-13 TBM-44 TBM-6 TBM Soya yağı 9-352 TBM-36 89-2307 154-932 TBM-69 Üzüm çəyirdəyi yağı 16-38 TBM-89 TBM-73 TBM-4 18-107 Yerfındığı (araxis) yağı 49-373 TBM-41 88-389 TBM-22 TBM