Resolution No. 19 of the Food Safety Agency on sanitary rules as regards microbiological criteria for foodstuffs

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI QİDA TƏHLÜKƏSİZLİYİ AGENTLİYİNİN KOLLEGİYASININ QƏRARI № 19 Bakı şəhəri 03 noyabr 2020-ci il “Bitki və bitkiçilik məhsullarının xüsusiyyətlərindən asılı olaraq, ətraflı fitosanitar karantin baxışı və ekspertiza üçün nümunələrin götürülməsi və laboratoriyaya göndərilməsinə dair Təlimat”ın, “Baytarlıq apteklərinin təşkilinə və fəaliyyətinə dair tələblər”in, “Ət satışı müəssisələrinin fəaliyyətinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın, “Heyvan və quş kəsimi məntəqələrinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın, “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair qaydalar”ın və “Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair sanitariya normaları və qaydaları”nın təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 29 aprel 2019-cu il tarixli 1143 nömrəli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə dair 2019–2025-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nın “Tədbirlər Planı”nın 10.1.2-ci yarımbəndinin icrası məqsədilə, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 noyabr 2017-ci il tarixli 1681 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi haqqında Əsasnamə”nin 2.0.3-cü, 3.0.2-ci və 4.0.1-ci yarımbəndlərini və 5.10 - 5.12-ci bəndlərini rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası QƏRARA ALIR: 1. Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin fəaliyyət istiqamətləri üzrə aşağıdakı texniki normativ hüquqi aktlar təsdiq edilsin: 1.1. “Bitki və bitkiçilik məhsullarının xüsusiyyətlərindən asılı olaraq, ətraflı fitosanitar karantin baxışı və ekspertiza üçün nümunələrin götürülməsi və laboratoriyaya göndərilməsinə dair Təlimat” (Əlavə 1); 1.2. “Baytarlıq apteklərinin təşkilinə və fəaliyyətinə dair tələblər” (Əlavə 2); 1.3. “Ət satışı müəssisələrinin fəaliyyətinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları” (Əlavə 3); 1.4. “Heyvan və quş kəsimi məntəqələrinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları” (Əlavə 4); 1.5. “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair qaydalar” (Əlavə 5); 1.6. “Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair sanitariya normaları və qaydaları” (Əlavə 6); 2. Bu Qərarın 1.2 - 1.6-cı bəndləri ilə təsdiq edilən texniki normativ hüquqi aktlar 1 aprel 2021-ci il tarixindən qüvvəyə minir. 3. Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Aparatının Hüquq, kadr və icraya nəzarət şöbəsinin müdiri vəzifəsini icra edən Elşad Cəbrayılov bu Qərarın “Normativ hüquqi aktlar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanununun tələblərinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edilməsi məqsədilə 3 (üç) gün ərzində Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinə göndərilməsini təmin etsin. 4. Kollegiyanın məsul katibi Asif Əbdüləzimov bu Qərarın surətinin aidiyyəti üzrə göndərilməsini təmin etsin. 5. Bu Qərarın icrasına nəzarəti öz üzərimdə saxlayıram. Kollegiyanın sədri, Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədri Qoşqar Təhməzli Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 3 noyabr 2020-ci il tarixli 19 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Əlavə 6 Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair SANİTARİYA NORMALARI VƏ QAYDALARI 1. Ümumi müddəalar 1.1. “Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair sanitariya normaları və qaydaları” qida zəncirinin müxtəlif mərhələlərində qida məhsullarının mikrobioloji təhlükəsizliyinə dair əsas göstəriciləri və qida zənciri subyektlərinin bu sahədə vəzifələrini müəyyənləşdirir. [35] 1.2. Bu Qaydalar “Yeyinti məhsulları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa, Avropa Birliyi Komissiyasının 2073/2005 (EC) saylı “Qida məhsullarının mikrobioloji kriteriyaları” Reqlamentinə əsasən hazırlanmışdır. 1.3. Bu Qaydalar qida məhsullarının minimum keyfiyyət və təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədilə onların mikrobioloji göstəricilərinə dair sanitariya norma və qaydalarını müəyyənləşdirir. Mikrobioloji göstəricilərin istifadəsi HACCP (Təhlükələrin analizi və kritik nəzarət nöqtələri) əsaslı prosedurların və digər gigiyenik nəzarət tədbirlərinin həyata keçirilməsinin ayrılmaz hissəsini təşkil edir. 1.4. Qida məhsullarında insan sağlamlığı üçün risk təşkil edən miqdarda mikroorqanizmlər və ya onların toksinləri və metabolitləri olmamalıdır. 1.5. Bu Qaydaların tələblərinə əməl edilməsinə nəzarət qida təhlükəsizliyi sahəsində səlahiyyətli orqan tərəfindən həyata keçirilir. 2. Əsas anlayışlar 2.0. Bu Qaydalarda istifadə edilən əsas anlayışlar aşağıdakı mənaları ifadə edir: 2.0.1. mikroorqanizmlər, onların toksin və metabolitləri - bakteriyalar, viruslar, maya və kif göbələkləri, yosunlar, parazitar ibtidailər, mikroskopik parazit helmintlər və onların toksinləri və metabolitləri; https://e-qanun.az/framework/46825# edn35 2.0.2. mikrobioloji göstərici - qida məhsullarında, məhsul partiyasında və ya istehsal prosesində meyar olaraq götürülən mikroorqanizmlərin mövcud olması/olmaması, sayının və ya onların toksin və metabolitlərinin miqdarının kütlə, həcm, sahə yaxud partiya vahidinə görə müəyyənləşdirilmiş göstərici; 2.0.3. mikrobioloji göstəricilərə uyğunluq - nümunələrin götürülməsi, müayinələrin aparılması və tənzimləyici tədbirlərin yerinə yetirilməsi zamanı əldə edilən nəticələrin bu Qaydaların 1 və 2 nömrəli əlavələrində qeyd edilən göstəricilərə uyğun olması; 2.0.4. nümunə - qida məhsulları və ya məhsul partiyasından həmin məhsul və ya partiyanın xarakterik xüsusiyyətləri haqqında məlumat əldə etməyə əsas verən, müxtəlif vasitələrlə seçilmiş bir və ya bir neçə vahid və ya hissə; 2.0.5. partiya - eyni istehsal növbəsində və yerdə ilkin istehsal, istehsal və emal olunan, qablaşdırılan, eyni texnoloji şərtlərlə əldə edilən, identifikasiya olunmuş məhsulların bir qrupu və ya dəsti;[36] 2.0.6. qida təhlükəsizliyi göstəriciləri - sanitar-gigiyenik normalar, qalıqların və çirkləndirici maddələrin yolverilən maksimum miqdarı, gündəlik qəbul hədləri və digər parametrlər də daxil olmaqla, insan həyatının və sağlamlığının qorunmasını təmin edən, elmi cəhətdən əsaslandırılmış və normalaşdırılmış göstəricilər;[37] 2.0.7. qida zənciri subyektləri (bundan sonra – qida subyektləri) - qida zəncirində fəaliyyətlə məşğul olan fiziki və ya hüquqi şəxslər, bələdiyyə, dövlət orqanları (qurumları); 2.0.8. uşaq qida məhsulları - uşaq orqanizminin fizioloji tələbatlarına cavab verən və üç yaşına qədər uşaqların qidalanması üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi təyinatlı qida məhsulları; 2.0.9. tibbi məqsədlər üçün hazırlanan qida məhsulları - insan orqanizmində zərərli amillərin xroniki təsiri ilə şərtlənən pozuntuların qarşısının alınması məqsədilə xüsusi qida rasionlarında istifadə olunan, həkim göstərişi ilə qəbul edilən xüsusi təyinatlı qida məhsulları;[38] 2.0.10. qida formulu - altı aylığa qədər körpələrin (bir nömrəli qida formulu) və altı aylıqdan üç yaşınadək uşaqların (iki nömrəli qida formulu) qidaya tələbatını ödəmək üçün nəzərdə tutulan, ana südünü qismən əvəz edən heyvan və ya bitki mənşəli qida qatışığı; 2.0.11. əlavə qida - ana südü, yaxud süni qida məhsulu və ya qida formulu altı aydan yuxarı körpələrin və ya erkən yaşlı uşaqların qidaya tələbatını tam ödəmədikdə onlara əlavə olaraq verilən sənaye üsulu ilə və ya ev şəraitində hazırlanan qida məhsulu; https://e-qanun.az/framework/46825# edn36 https://e-qanun.az/framework/46825# edn37 https://e-qanun.az/framework/46825# edn38 2.0.12. istehlaka hazır qidalar - istehsalçı tərəfindən istehlaka hazır formada istehsal edilən, mikroorqanizmlərin məhv edilməsi və ya sayının məqbul səviyyəyədək azaldılması üçün bişirilmə və ya digər emal prosesləri tələb etməyən, birbaşa istehlaka hazır qidalar; 2.0.13. prosesin gigiyenik göstəricisi - istehsal prosesinin məqbulluğunu müəyyən edən, ticarət şəbəkələrində yerləşdirilən məhsullara tətbiq edilməyən, çirklənmənin yol verilən həddini göstərən və həmin hədlərdən yüksək nəticələr aşkar edildikdə qida təhlükəsizliyi sahəsində normativ hüquqi aktların tələblərinə müvafiq olaraq, texnoloji prosesin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün tənzimləyici tədbirlərin həyata keçirilməsinin zəruriliyini müəyyən edən meyar; 2.0.14. qida təhlükəsizliyi sahəsində səlahiyyətli orqan - qida təhlükəsizliyi sahəsində dövlət nəzarətini həyata keçirən Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi; 2.0.15. qabaqcıl gigiyena təcrübəsi (GHPs - Good Hygiene Practices) - istehlakçıların təhlükəsiz qida məhsulları ilə təmin olunması məqsədilə, qida məhsullarının çirklənəsinin qarşısının alınmasıa yönəlmiş tədbirlərin məcmusu; 2.0.16. Təhlükənin Analizi və Kritik Nəzarət Nöqtələri (HACCP) - qida və yem məhsullarında təhlükə amillərinin müəyyən edilməsi, qiymətləndirilməsi və onlara nəzarət olunması sistemi. 3. Qida məhsullarının mikrobioloji göstəricilərə əsasən təhlükəsizliyinin təmin olunmasına dair əsas tələblər 3.1. Qida məhsullarının bu Qaydaların 1 və 2 nömrəli əlavələrində qeyd edilən mikrobioloji göstəricilərə uyğunluğunun təmin edilməsinə cavabdeh qida subyektləridir. 3.2. Qida təhlükəsizliyi sahəsində səlahiyyətli orqan tərəfindən qida məhsullarının daşınması, paylanması və saxlanması zamanı yoxlanılan meyarlar bu Qaydaların 1 nömrəli əlavəsində qeyd edilən göstəricilərə uyğun olmalıdır. 3.3. Qida subyektləri istehsal və emal proseslərinin hər bir mərhələsində məhsulların bu Qaydaların 2 nömrəli əlavəsində qeyd edilən istehsal gigiyenası göstəricilərinə uyğunluğunu təmin etməlidirlər. 3.4. Qida subyektləri “Qida məhsullari üzrə gigiyena tələblərinə dair qaydalar”da müəyyən edilmiş qabaqcıl gigiyena təcrübəsi ilə yanaşı HACCP prinsiplərinə əsaslanan prosedurların tətbiqini də dəstəkləməlidir. 3.5. Qida təhlükəsizliyi sahəsində səlahiyyətli orqan qida məhsullarının təhlükəsizliyinə şübhə olduğu hallarda bu Qaydaların 1 nömrəli əlavəsində qeyd edilməyən mikroorqanizmlər, onların toksin və metabolitlərini müəyyən etmək məqsədilə istehsal prosesinin uyğunluğunun araşdırılması və ya risk təhlili çərçivəsində nümunə götürmə dairəsinin genişləndirilməsi və laborator müayinələr aparmaq hüququna malikdir. Bu məqsədlə bu Qaydaların 3 nömrəli əlavəsində qeyd edilən göstəricilər nəzərə alınır. 3.6. Qida məhsullarının istehsal fəaliyyəti ilə məşğul olan qida subyektləri bu Qaydaların 2 nömrəli əlavəsində qeyd edilən istehsal gigiyenası göstəricilərinə uyğunluğu təmin etməlidirlər. 4. Göstəricilər üzrə sınaqlar 4.1. Qida məhsullarının istehsal fəaliyyəti ilə məşğul olan qida subyektləri bu Qaydaların 1 və 2 nömrəli əlavələrində qeyd edilən mikrobioloji göstəricilərə münasibətdə nümunələrin götürülməsini təmin etməlidirlər. 4.2. Qida təhlükəsizliyi sahəsində səlahiyyətli orqan tərəfindən istehsal proseslərinin qabaqcıl gigiyena təcrübələrinə və HACCP prinsiplərinə müvafiq aparılmasını yoxlamaq və ya təsdiqləmək üçün qida subyektlərinin, bu Qaydaların 1 və 2 nömrəli əlavələrində qeyd edilən mikrobioloji göstəricilərə uyğun müayinələrinin (analitik istinad metodunun) həyata keçirilməsini təmin etməlidir. 4.3. Mikrobioloji göstəricilərin müəyyən edilməsi məqsədi ilə qida məhsullarından bu Qaydaların 1 nömrəli əlavəsində qeyd olunan (n) sayda nümunə götürülməlidir. Yalnız satış və ictimai iaşə müəssisələrindən bir nümunə götürülüb “M” dəyərinə görə qiymətləndirilir. 5. Nümunəgötürmə və müayinə metodları 5.1. Bu Qaydaların 1 və 2 nömrəli əlavələrində qeyd edilən nümunələr həmin əlavələrin analitik istinad metodu hissələrində göstərilən standartlara uyğun olaraq müayinə edilməlidir. 5.2. Göstəricilərə uyğunluğun müəyyən edilməsi məqsədilə nümunələr istehsal sahələrindən və istehsal prosesində istifadə olunan avadanlıqların üzərindən götürülməlidir. 5.3. Bu zaman nümunə götürülməsi üçün istinad metodu İSO 18593:2018 nömrəli beynəlxalq standarta uyğun olmalıdır. 5.4. İnsan sağlamlığı baxımından Listeria monocytogenes riski yarada biləcək istehlaka hazır qida istehsal edən qida subyektləri, istehsal sahələrindən və istehsalda istifadə olunan avadanlıqlardan Listeria monocytogenesə görə nümunə götürülməsini təmin edir. 5.5. Quru uşaq qida məhsulları və altı aylığa qədər körpələr üçün nəzərdə tutulmuş tibbi məqsədlər üçün hazırlanan qida məhsulları istehsal edən qida subyektləri Enterobacter sakazakii riskinə görə nümunəgötürmə planlarının bir hissəsi olaraq Enterobacteriaceae üçün istehsal sahələrindən və istehsalda istifadə olunan avadanlıqlardan nümunə götürülməsini təmin edir.[39] 5.6. Yeni müayinə metodlarının bu Qaydaların 1 və 2 nömrəli əlavələrində qeyd edilən istinad metodlarına uyğunluğu qida təhlükəsizliyi sahəsində səlahiyyətli orqan tərəfindən yoxlanıldıqdan və EN/İSO 16140 nömrəli standart, yaxud digər beynəlxalq səviyyədə qəbul olunmuş analoji protokollara əsasən sertifikatlaşdırılmış və qeydiyyatdan keçmiş metod olduqda istifadə edilir. 6. Uyğun olmayan nəticələr 6.1. Müayinə nəticələri bu Qaydaların 1 və 2 nömrəli əlavələrində qeyd edilən göstəricilərə uyğun olmadıqda bu Qaydaların 6.2-ci, 6.3-cü və 6.4-cü bəndlərində qeyd edilən tədbirlər həyata keçirilməlidir. 6.2. Mikrobioloji çirklənmənin təkrarlanmasının qarşısını almaq və uyğun olmayan nəticələrin səbəbini müəyyən etmək məqsədilə qida subyektləri qabaqcıl gigiyena təcrübələrini tətbiqini təmin edir. 6.3. Müayinə nəticələri bu Qaydaların 1 nömrəli əlavəsində qeyd edilən qida təhlükəsizliyi göstəricilərinə uyğun olmadığı halda həmin məhsul partiyası qida subyektləri tərəfindən ticarət şəbəkələrindən yığışdırılmalı və ya geri çağırılmalı, həmin məhsulların utilizasiyası və ya məhv edilməsi təmin edilməlidir. 6.4. Pərakəndə satışa təqdim edilməmiş, topdan satış ticarət şəbəkələrində qida təhlükəsizliyi göstəricilərinə dair normalara uyğun olmayan qida məhsulları təhlükəni aradan qaldırmaq məqsədilə müvafiq emal prosesinə cəlb edilir. 6.5. Mikrobioloji göstəricilərə görə birbaşa təyinatı üçün yararsız olan, lakin insan və heyvan sağlamlığı üçün risk təşkil etməyən məhsul partiyası HACCP prinsiplərinə və qabaqcıl gigiyena normalarına əsaslanan prosedurlardan istifadə etməklə, həmçinin qida təhlükəsizliyi sahəsində səlahiyyətli orqanın qərarı ilə təyinatını dəyişməklə digər məqsədlərlə istifadə edilə bilər. https://e-qanun.az/framework/46825# edn39 6.6. Qida məhsullarının təhlükəsizliyi sahəsində səlahiyyətli orqanın nümayəndəsi qeyri-kafi müayinə nəticələrini ciddi təhlil etməlidir. Sınaq nəticələri zamanı uyğunsuzluqlar aşkar edildikdə, mikrobioloji risklərin qarşısını almaq, təhlükə yaradan vəziyyəti aradan qaldırmaq üçün qanunvericiliyə müvafiq tədbirlər görülməlidir. 7. Etiketlənməyə dair tələblər Bu Qaydaların 1 və 2 nömrəli əlavələrində qeyd edilən bütün tələblərə cavab verən, istehlakdan öncə termiki emal tələb edən çiy ət məhsullarının (qiymə, ət məhsulları, ətdən hazırlanmış yarımfabrikatlar) etiketlənməsində istehlakdan əvvəl termiki emalın həyata keçirilməsi barədə məlumatlar yerləşdirilməlidir. 8. Keçid müddəa Bu Qaydalar qüvvəyə mindikdən sonra qida subyektləri tərəfindən qida məhsullarının bu Qaydaların 1 və 2 nömrəli əlavələrində qeyd edilən göstəricilərə uyğunluğu 3 (üç) ay müddətində təmin edilməlidir. 9. Dəyişikliklər Elm, texnologiya və metodologiyanın inkişafı baxımından, qida məhsullarındakı patogen mikroorqanizmlər, onların yayılması və qida məhsullarının çirklənmə səviyyəsindəki dəyişikliklər, eləcə də risk qiymətləndirməsinin nəticələri haqqında məlumatlar nəzərə alınmaqla bu Qaydalara mütəmadi olaraq yenidən baxılır. 1 nömrəli əlavə 1. Qida məhsullarının təhlükəsizlik göstəriciləri Qida kateqoriyası Mikroorqanizmlər / toksinləri, metabolitləri Nümunə planı (1) Limitlər (2) Analitik istinad metodu (3) N c m M 1.1. Ət və ət məhsulları 1.1.1. Qiymə Aerob koloniya sayı 5 2 5×105 5×106 İSO 4833 Salmonella 5 0 25 q-da yol verilmir EN/ISO 6579 E.coli O157 5 0 25 q-da yol verilmir ISO 16654 1.1.2. Çiy qırmızı ət və hazırlanmış qırmızı ətqarışıqları Salmonella 5 0 25 q-da yol verilmir EN/ISO 6579 E.coli O157 5 0 25 q-da yol verilmir ISO 16654 1.1.3. Çiy quş əti(7) və hazırlanmış quş əti qarışıqları Salmonella Typhimurium(8), Salmonella Enteritidis 5 0 25 q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.1.4. Mexaniki olaraqayrılmış qırmızı ət və mexaniki olaraq ayrılmış quş əti (MAƏ) Aerob koloniya sayı 5 2 5×105 5×106 İSO 4833 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 E.coli O157 5 0 25q-da yol verilmir ISO 16654 1.1.5. Marinə edilmiş və qurudulmuş (basdırma və s.) Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 102 104 EN/ISO 6888-1 və ya 2 Sulfit reduksiyaedici anaerob bakteriyalar 5 2 102 103 ISO 7937 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.1.6. Fermentasiyaolunmuş ət məhsulları (sucuqvə s.) Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 E.coli O157 5 0 25q-da yol verilmir ISO 16654 1.1.7. Termiki emaldankeçmiş ət məhsulları (sosiska, kolbasa, qovurma, dönər, küftə, kotlet və s.) Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 1.2. Digər heyvan mənşəli məhsullar 1.2.1. Jelatin və kollagen Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.2.2. Yumurta məhsulları (pasterizə və dondurulmuş yumurta, yumurta tozu və s.) Enterobacteriaceae 5 2 101 102 ISO 21528-2 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.3. Süd, süd məhsulları və süd əsaslı məhsullar 1.3.1. Pasterizə süd Enterobacteriaceae 5 0 101 ISO 21528-1 1.3.2. Fermentasiyaolunmuş (turş) südməhsulları (kefir, qatıq, meyvəli və başqa yoqurtlar, ayran, ryajenka, kəsmik, xama və s.) E.coli (4) 5 0 <3 ISO 16649-3 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir 1.3.3. Pasterizə qaymaq Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 1.3.4. Qaymaq Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 102 103 EN/ISO 6888-1 və ya 2 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 1.3.5. Kərə yağı və yaxılabilən süd məhsulları Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 102 103 EN/ISO 6888-1 və ya 2 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.3.6. Quru süd məhsulları (süd, qaymaq, və pendirzərdabı tozu, və dondurmaüçün toz qatışıqlar, südəsaslı tozşəkilli məhsullar, ayransuyu tozu, kazein, kazeinat) Enterobacteriaceae 5 0 101 ISO 21528-2 Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 102 103 EN/ISO 6888-1 və ya 2 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.3.7. Pendir(yumşaq-əridilmiş pendirləristisna olmaqla bütün pendirnövləri) Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 102 103 EN/ISO 6888-1 və ya 2 Salmonella 5 0 25 q-da yol verilmir EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 1.3.8. Əridilmiş pendirlərvə əridilmiş pendirməhsulları Stafilokok enterotoksinləri 5 0 25 q-da aşkar edilməməlidir E.coli (4) 5 0 <101 ISO 16649-1 və ya 2 L.monocytogenes 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 1.3.9. Qatılaşdırılmış südvə süd məhsulları E.coli (4) 5 0 <3 ISO 16649-3 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.3.10. Dondurma və dondurulmuş südlü desertlər Enterobacteriaceae 5 2 101 102 ISO 21528-2 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 1.4. Dəniz məhsulları 1.4.1. Canlı dənizməhsulları (ikitaylı molyuskalar, başıayaqlı molyuskalar, qarınayaqlı molyuskalar, xərçəngkimilər) E.coli (4) (taylar arası mayedə və ətdə) 1 (5) 0 <3 ISO 16649-3 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.4.2. Təzə soyudulmuş balıqlar Histamin(6) 9 2 100 mq/kq 200 mq/kq HPLC 1.4.3. Dondurulmuş balıqlar Histamin(6) 9 2 100 mq/kq 200 mq/kq HPLC 1.4.4. Emal edilmiş dəniz məhsulları Histamin(6) 9 2 200 mq/kq 400 mq/kq HPLC Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 11290-1 1.4.5. Konservləşdiril-miş balıq məhsulları Histamin(6) 9 2 200 mq/kq 400 mq/kq HPLC 1.4.6. Balıq kürüsü və kürüyəbənzər məhsullar Salmonella 5 0 25 q-da yol verilmir EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 25 q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 1.4.7. Ət suyu tabletləri, tozları, quru şorbalar, qidayadad verən ədviyyatlar, kremşanti, sousabənzər toz və tablet formasındakı digərqida qarışıqları Salmonella 5 0 25 q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.5. Un və un məmulatları 1.5.1. Taxıl unları, soya unuvə digər unlar (kartof unları daxil) Koliform bakteriyalar 5 2 103 104 ISO 4832 Kif göbələkləri 5 2 104 105 ISO 7698 1.5.2. Çörək-bulka məmulatları Bacillus mesentericus (4) 5 2 4.5x103 1.1x104 Maya və kif göbələkləri 5 2 102 103 ISO 7698 1.5.3. Yuxa Koliform bakteriyalar 5 2 102 103 ISO 4832 Kif göbələkləri 5 2 103 104 ISO 7698 1.5.4. Taxıl əsaslı məhsullar (manna yarması, bütün dən məhsulları, qarğıdalı lopası, popkorn, partlamış düyü, çips və s.), insan istehlakı üçün kəpək Koliform bakteriyalar 5 2 102 103 ISO 4832 Kif göbələkləri 5 2 103 104 ISO 7698 1.5.5. Makaron, əriştə və makaron məhsulları Maya və kif göbələkləri 5 2 102 103 ISO 7698 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.5.6. Ət, tərəvəz və digərməhsullarla doldurulmuş makaron və pelmen formalı xəmir məmulatları (çiy, dondurulmuş) Koaqulyaz, müsbət stafilokoklar 5 2 103 104 EN/ISO 6888-1 və ya 2 Sulfit reduksiyaedici anaerob bakteriyalar 5 2 103 104 ISO 7937 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.5.7. Ət, tərəvəz və digərməhsullarla doldurulmuş makaron və pelmen formalı xəmir məmulatları (sobadabişmiş) Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 102 103 EN/ISO 6888-1 və ya 2 Sulfit reduksiyaedici anaerob bakteriyalar (yalnız ətli məhsullarda) 5 2 102 103 ISO 7937 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.5.8. Pizza, xəmir və xəmirəsaslı məhsullar(dondurulmuş, bişməyə hazır) Kif göbələkləri 5 2 103 104 ISO 7698 Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 103 104 EN/ISO 6888-1 və ya 2 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 1.5.9. Sadə keks, sadə biskvit, sadə krekerlər və s., qlazurlu, dolğulu və/və yaədviyyatlı biskvitlər, kekslər, krekerlər və vafli (sadə, kremli, dolğulu, qlazurlu və s.) Koliform bakteriyalar 5 2 101 102 ISO 4832 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.5.10. Piroq və yaş kekslər(kremli, şokoladlı, dolğulu, meyvəli və s.) Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 102 103 EN/ISO 6888-1 və ya 2 E.coli (4) 5 0 <3 ISO 16649-3 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 1.5.11. Nişasta E.coli (4) 5 0 <101 ISO 16649-1 və ya 2 1.6. Meyvə və tərəvəzlərin emal edilmiş məhsulları 1.6.1. Yuyulmuş, doğranmış və paketlənmiş, ayrı-ayrı və ya qarışdırılmış çiytərəvəzlər, dondurulmuş və ya qurudulmuş tərəvəzlər Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 11290-1 E.coli O157 5 0 25q-da yol verilmir ISO 16654 1.6.2. Qurudulmuş və yadondurulmuş meyvələr Maya və kif göbələkləri 5 2 104 105 ISO 7954 1.6.3. Mürəbbə, cem və pürelər Kif göbələkləri 5 2 102 103 ISO 7954 1.7. Ədviyyatlar 1.7.1. Ədviyyat, bitki və / və ya bunların qarışıqları (toz, məcun formasında, qarışıq və s.) Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 103 104 EN/ISO 6888-1 və ya 2 B.cereus 5 2 103 104 EN/ISO 7932 Salmonella 5 0 25q-da yol verilmir EN/ISO 6579 1.8. Meyvə suları, alkoqolsuz içkilər və bənzərləri 1.8.1. Birbaşa sıxılmış, pasterizə edilməmiş, soyuqdasaxlanılması vacib olan, istehlaka hazır meyvə və tərəvəz suları Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 11290-1 E.coli O157 5 0 0/25 q-ml ISO 16654 1.9. Kofe və çay 1.9.1. Çay (yaşıl, qara), bitkivə meyvə çayları və bunlarınqarışıqları (paket çaylardaxil) Maya və kifgöbələkləri 5 2 104 105 ISO 7954 Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 1.9.2. Qovrulmuş kofeçəyirdəyi, qovrulmuş və üyüdülmüş kofe, kofeekstraktı və içərisində dadlandırıcı kofe birləşməsiolan istehlaka hazır kofe Koliform bakteriyalar 5 2 101 102 ISO 4832 1.10. Kakao və şokolad məhsulları 1.10.1. Kakao və kakaoməhsulları, şokolad və şokolad məhsulları Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 1.11. Şəkərli məhsullar 1.11.1. Halva, doşab, lokum, çərəzli lokum və ya halva, paxlava və digər şərbətlişirniyyatlar, əzmə, fındıq və fısdıq əzmələri, konfetlər və s. Maya və kif göbələkləri 5 2 102 103 ISO 7954 E.coli 5 0 <101 ISO 16649-1 və ya 2 1.11.2. İstehlaka hazır şirin souslar Maya və kif göbələkləri 5 2 101 102 ISO 7954 1.12. Hazır yeməklər 1.12.1. İstehlaka hazır(bişirilmiş) hər növ ət və tərəvəz yeməkləri və s. Stafilokok enterotoksinləri 5 0 25 q-da aşkar edilməməlidir B.cereus 5 2 102 103 EN/ISO 7932 Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 1.12.2. İstehlaka hazır hərnöv salat, ət və südməhsulları (kolbasa, pendirvə s.) və soyuq məzələr və s. E.coli 5 2 <101 101 ISO 16649-1 və ya 2 Stafilokok enterotoksinləri 5 0 25 q-da aşkar edilməməlidir Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 11290-1 1.12.3. İstehlaka hazır(bişirilmiş) hər növ xəmirxörəkləri E.coli 5 0 <101 ISO 16649-1 və ya 2 Stafilokok enterotoksinləri 5 0 25 q-da aşkar edilməməlidir B.cereus 5 2 102 103 EN/ISO 7932 Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 1.12.4. İstehlaka hazır(bişirilmiş) hər növ şirniyyatməhsulları Stafilokok enterotoksinləri 5 0 25 q-da aşkar edilməməlidir Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 1.13. Qida formulları və əlavə qidalar 1.13.1. Qida formulu B.cereus 5 2 5x101 5x102 EN/ISO 7932 Enterobacter sakazakii 10 0 0/25 q-ml ISO/ DTS 22964 Salmonella 10 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 L.monocytogenes 10 0 0/25 q-ml EN/ISO 11290-1 1.13.2. Əlavə qidalar B.cereus 5 2 102 103 EN/ISO 7932 Enterobacteriaceae 5 0 <101 ISO 21528-2 Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 L.monocytogenes 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 11290-1 1.14. Digər qidalar 1.14.1. Duz Koliform bakteriyalar 5 2 101 102 ISO 4832 1.14.2. Soya südü və onlarınməhsulları E.coli 5 2 <101 101 ISO 16649-1 və ya 2 Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 1.14.3. Soya südü (toz formada) Koliform bakteriyalar 5 2 102 103 ISO 4832 1.14.4. Mayonez və mayonezli salat sousları Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 102 103 EN/ISO 6888-1 və ya 2 Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 1.14.5. Salat və yeməksousları, pomidor əsaslı souslar (ketçup, soya sousu, xardal, narşərab və s. daxil) Maya və kif göbələkləri 5 2 102 103 ISO 7954 Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 1.14.6. Kərə yağı istisnaolmaqla digər heyvanmənşəli yağlar Aerob koloniya sayı 5 2 104 105 ISO 4833 1.14.7. Süd əsaslı olmayanyeyiləbilən buzlar (meyvəlibuz, sorbe və digərləri) Enterobacteriaceae 5 2 102 103 ISO 21528-2 Salmonella 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 1.14.8. Kofeyə əlavə edilənsüd tozu E.coli 5 0 <101 ISO 16649-1 və ya 2 1.14.9. Bioloji aktiv qida məhsulları (BAQM)[40] E.coli 5 0 <101 ISO 16649-1 və ya 2 1.14.10. Çörək-bulka mayası (yaş və quru) Bacillus mesentericus(4) 5 2 95 210 https://e-qanun.az/framework/46825# edn40 1.14.11. Yaxılabilən yağlar, marqarin və qatı yağlar Koliform bakteriyalar 5 2 101 102 ISO 4832 Maya və kif göbələkləri 5 2 101 102 ISO 7988 (1) n: nümunə sayı; c: m ilə M limiti arasındakı dəyərə malik olmasına icazə verilən nümunə sayı Əgər təyin edilən dəyər ≤m isə UYĞUN, Əgər ən çox c saydakı nümunənin dəyəri m və M arasında və qalan dəyərlər ≤m isə MƏQBUL, Əgər bir və ya daha çox nümunədəki dəyər >M və ya c saydakı nümunədən daha çox saydakı nümunənindəyəri m və M arasındadırsa, UYĞUN DEYİL. (2) Digər bir hal göstərilməmişdirsə, limit kəgv/g-ml olaraq dəyərləndirilir. Kəgv – koloniya əmələ gətirən vahid (3) Bu normativdə yer alan Standartların dərc edilmiş ən son variantları istifadə edilir. (4) Ən ehtimal olunan say üsulu (5) Analiz nümunəsi ən azı 10 ədəd fərqli nümunədən hazırlanmalıdır. (6) Engraulidae, Scombridae, Clupeidae, Coryfenidae, Pomatomidae, Scrombressosidae dəstəsinə aid növlərdə (7) Bu meyar damazlıq toyuq (Gallus gallus) dəstələrindən, yumurtalıq toyuqlardan, broylerdən, damazlıq və ətlik hindquşu dəstələrindən əldə edilən çiy ətə tətbiq edilir. (8) Yalnız monofazik Salmonella typhimirium-a aid edilir. 2 nömrəli əlavə 2. İstehsal gigiyenası göstəriciləri 2.1. Ət və ət məhsulları Qida kateqoriyası Mikroorqanizmlər, toksinləri, metabolitləri Nümunə planı (1) Limitlər (2) Analitik istinad metodu (3) Meyarların tətbiq Nəticələrin uyğun çıxmadığı n c m M ediləcəyi mərhələ hallarda görüləcək tədbir 2.1.1. İnək, qoyun, keçi və at cəmdəyi Aerob koloniya sayı 3.2x103kəgv/sm2 (4) 1.0x105kəgv/sm2 (4) ISO 4833 (9) (12) Enterobacteriaceae 3.2x101kəgv/sm2 (4) 3.2x102kəgv/sm2 (4) ISO 21528-2 (9) (12) 2.1.2. Donuz cəmdəyi Aerob koloniya sayı 1.0x104kəgv/sm2 (4) 1.0x105kəgv/sm2 (4) ISO 4833 (9) (12) Enterobacteriaceae 1.0x102kəgv/sm2 (4) 1.0x103kəgv/sm2 (4) ISO 21528-2 (9) (12) 2.1.3. İnək, qoyun, keçivə at cəmdəyi Salmonella 50 (5) 2 (6) Hər bir cəmdəyin yoxlanılan səthində aşkar edilməməlidir. ISO 6579 (9) (13) 2.1.4. Donuz cəmdəyi Salmonella 50 (5) 5 (6) Hər bir cəmdəyin yoxlanılan səthində aşkar edilməməlidir. ISO 6579 (9) (14) 2.1.5. Broyler və hindquşu cəmdəyi Salmonella 50 (5) 5 (6) Boyun dəriləri daxil olmaqla qarışdırılaraq götürülmüş 25 q nümunədə aşkar edilməməlidir. ISO 6579 (10) (14) 2.1.6. Qiymə Aerob koloniya sayı(7) 5 2 5x105 kəgv/q 5x106 kəgv/q ISO 4833 (11) (15) E.coli(8) 5 2 5x101 kəgv/q 5x102 kəgv/q ISO 16649-1 və ya 2 (11) (15) 2.1.7. Mexaniki olaraq ayrılmış ət (9) Aerob koloniya sayı(7) 5 2 5x105 kəgv/q 5x106 kəgv/q ISO 4833 (11) (15) E.coli(8) 5 2 5x101 kəgv/q 5x102 kəgv/q ISO 16649-1 və ya 2 (11) (15) 2.1.8. Hazırlanmış ət qatışıqları E.coli(8) 5 2 5x102 kəgv/q 5x103 kəgv/q ISO 16649-1 və ya 2 (11) (15) (1) n: nümunə sayı; c: m ilə M limiti arasındakı dəyərə malik olmasına icazə verilən nümunə sayı (2) 2.1.3., 2.1.4. və 2.1.5. bəndlərindəki qidalar üçün m=M, kəgv – koloniya əmələ gətirən vahid (3) Bu normativdə verilən Standartların dərc edilmiş ən son variantları istifadə edilir. (4) m və M limitləri yalnız cəmdəyə zərər verən metodla götürülən nümunələrə tətbiq edilir. Bu limit gündəlik orta dəyər olub, analiz nəticələrinin orta dəyərlərinin hesablanmasından əldə edilir. (5) 50 ədəd nümunə bu normativdə verilən nümunəgötürmə qaydaları və tezliyinə görə ardıcıl olaraq 10 monitorinqdən əldə edilir. (6) Salmonellanın mövcudluğunu göstərən nümunə sayı – Salmonellanın yayılmasının qarşısını almaq üçün həyata keçirilən tədbirlər nəzərə alınaraq, c sayı yenidən gözdən keçirilməlidir. Qida subyekti Salmonellanın mövcudluğunu azaltmaq məqsədilə bu dəyərləndirmədən öncə daha kiçik c sayı istifadə edə bilər. (7) Bu meyar istehlakçı tələbi ilə hazırlanan və saxlanılmadan satılan qiymə üçün istifadə edilmir. (8) E.coli burada fekal çirklənmənin indikatoru kimi istifadə edilir. (9) Kəsimdən dərhal sonra, lakin soyutmadan əvvəlki cəmdəklər (10) Soyutmadan sonrakı cəmdəklər (11) İstehsal prosesinin sonunda (12) Kəsim gigiyenası yaxşılaşdırılmalı və istehsal yoxlamaları nəzərdən keçirilməlidir. (13) Kəsim gigiyenası yaxşılaşdırılmalı, istehsal yoxlamaları və heyvanların mənşəyi nəzərdən keçirilməlidir. (14) Kəsim gigiyenası yaxşılaşdırılmalı, istehsal yoxlamaları, heyvanların mənşəyi və fermadakı biotəhlükəsizlik tədbirləri nəzərdən keçirilməlidir. (15) İstehsal gigiyenası, xammalın seçimi və/və ya mənşəyi texniki normativ sənədlərin tələblərinə uyğunlaşdırılmalıdır. Müayinə nəticələrinin dəyərləndirilməsi Bu limitlər qarışdırılaraq hazırlanmış nümunələr və limit təyin edilmiş cəmdəklər istisna olmaqla analiz edilən hər bir nümunəyə aiddir. Analiz nəticələri analiz edilən istehsal mərhələsinin mikrobioloji keyfiyyətini göstərir. İnək, qoyun, keçi, at və donuz cəmdəklərində Enterobacteriaceae və aerob koloniya sayı: Əgər günlük orta dəyər ≤m isə UYĞUN, Əgər günlük orta dəyər m ilə M arasında isə MƏQBUL, Əgər günlük orta dəyər >M isə UYĞUN DEYİL. Cəmdəklərdəki Salmonella: Əgər Salmonella mövcudluğu ən çox c saydakı nümunədə təyin edilərsə, UYĞUN, Əgər Salmonella mövcudluğu c saydakı nümunədən daha çox sayda nümunədə təyin edilərsə, UYĞUN DEYİL Hər bir monitorinqdən sonra nümunə sayını (n) müəyyənləşdirmək üçün son 10 monitorinqin nəticələri dəyərləndirilir. Qiymə, hazırlanmış ət qatışıqları və mexaniki olaraq ayrılmış ət üçün E.coli və aerob koloniya sayı: Əgər təyin edilən dəyər ≤m isə UYĞUN, Əgər ən çox c saydakı nümunənin dəyəri m və M arasında və qalan dəyərlər ≤m isə MƏQBUL, Əgər bir və ya daha çox nümunədəki dəyər >M və ya c saydakı nümunədən daha çox saydakı nümunənin dəyəri m və M arasındadırsa, UYĞUN DEYİL. 2.2. Süd və süd məhsulları Qida kateqoriyası Mikroorqanizml ər / toksinləri, metabolitləri Nümun ə planı (1) Limitlər (2) Analiti k istinad metodu (3) Meyarları n tətbiq ediləcəyi mərhələ Nəticələri n uyğun çıxmadığı hallarda görüləcək tədbir n c m M 2.2.1. Pasterizə süd və digər pasterizə maye süd məhsulları Enterobacteriacea e (4) 5 0 101 kəgv/ml ISO 21528-1 (11) (13) 2.2.2. Termiki emal edilmiş süd və ya pendir zərdabından hazırlanan pendirlər E.coli(5) 5 2 102kəgv/q 103 kəgv/q ISO 16649-1 və ya 2 (6) (14) 2.2.3. Çiy süddən hazırlanan pendirlər Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 104kəgv/q 105 kəgv/q EN/ISO 6888-2 (12) (15) 2.2.4. Pasterizasiyadan daha aşağı temperaturda termiki emal edilmiş süddənhazırlanan pendirlər, pasterizasiya və dahayüksək temperaturlarda termiki emaledilmiş süd və ya pendir zərdabındanhazırlan an yetişdirilmiş pendirlər (7) Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 102kəgv/q 104 kəgv/q EN/ISO 6888-1 və ya 2 (12) (15) 2.2.5. Pasterizasiya və ya daha yüksəktemperaturlarda termiki emal edilmiş süd və ya pendir zərdabından hazırlananyetişdirilmiş yumşaq pendirlər (təzə pendirlər) (7) Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 101kəgv/q 102 kəgv/q EN/ISO 6888-1 və ya 2 (11) (15) 2.2.6. Çiy süd və pasterizasiyadan dahaaşağı temperaturlarda termiki emal edilmiş süddən hazırlanan kərə yağı və qaymaq E.coli(5) 5 2 101kəgv/q 102 kəgv/q ISO 16649-1 və ya 2 (11) (14) 2.2.7.Quru süd və quru pendir zərdabı Enterobacteriacea e (4) 5 0 101 kəgv/q ISO 21528-2 (11) (16) Koaqulyaz müsbə t stafilokoklar 5 2 101kəgv/q 102 kəgv/q EN/ISO 6888-1 və ya 2 (11) (15) 2.2.8. Dondurma (8) və dondurulmuş südlü şirniyyatlar Enterobacteriacea e (4) 5 2 101kəgv/q 102 kəgv/q ISO 21528-2 (11) (14) 2.2.9. Qurudulmuş 1 nömrəli qida formulu(o cümlədən altı aylığa qədər körpələr üçüntibbi məqsədlər üçün hazırlanan qida məhsulları)[41] Enterobacteriacea e 10 0 10 q-da olmamalıdır ISO 21528-1 (11) (19) Bacillus cereus 5 1 5x101kəgv /q 5x102kəgv /q EN/ISO 7932 (10) (11) (17) 2.2.10. Qurudulmuş 2 nömrəli qida formulu Enterobacteriacea e 5 0 10q-da olmamalıdır ISO 21528-1 (11) (9) (1) n: nümunə sayı; c: m ilə M limiti arasındakı dəyərə malik olmasına icazə verilən nümunə sayı (2) 2.2.1., 2.2.7., 2.2.9. və 2.2.10 bəndindəki qidalar üçün m=M, kəgv – koloniya əmələ gətirən vahid (3) Bu normativdə verilən Standartların dərc edilmiş ən son variantları istifadə edilir. (4) Bu meyar qida sənayesində daha sonrakı emal prosesinə cəlb edilmiş məhsullara aid edilmir. (5) E.coli burada gigiyena indikatoru kimi istifadə edilir. (6) Nümunə, istehsal prosesi ərzində E.coli sayının ən yüksək olduğu təxmin edilən mərhələdən götürülməlidir. E.coli sayı əsasən onun inkişafı və artımını dəstəkləməyən pendirlərdə yetişmə dövrünün əvvəlində daha yüksəkdir. E.coli inkişafı və artımını dəstəkləyən pendirlərdə isə onun sayının ən çox olduğu mərhələ yetişmə dövrünün sonudur. (7) Qida subyektləri tərəfindən qida təhlükəsizliyi sahəsində səlahiyyətli orqanın nümayəndəsinə göstərməsi şərtilə stafolokokk enterotoksinləri riski daşımayan pendirlərə şamil edilmir. (8) Yalnız tərkibində süd birləşmələri olan dondurmalar (9) Çirklənməni minimuma endirmək üçün istehsal gigiyenası yaxşılaşdırılmalıdır. Enterobacteriaceae və E.sakazakii arasındakı korrelyasiya müəssisə səviyyəsində ayrıca olaraq hazırlanmamışdırsa, bu mikroorqanizmlərin analizləri paralel olaraq aparılır. Analiz edilən hər hansı bir nümunədə Enterobacteriaceae aşkar edilərsə, həmin partiya məhsullarında E.sakazakii də analiz edilir. (10) 1 ml -analiz nümunəsi 140 mm ölçüdə Petri kasasına və ya 90 mm ölçüdə 3 Petri kasasına əkilir. (11) İstehsal prosesinin sonu (12) İstehsal prosesi boyunca stafilokokkların sayının ən yüksək olduğu təxmin edilən istehsal mərhələsi. (13) Xammalın keyfiyyətindən əlavə termiki emal prosesinin effektivliyi yoxlanılmalı və yenidən çirklənmənin qarşısı alınmalıdır. (14) İstehsal gigiyenası və xammalın seçimi yaxşılaşdırılmalıdır. (15) İstehsal gigiyenası və xammalın seçimi yaxşılaşdırılmalıdır. Əgər bu limit 105 kəgv/q-dan çox olarsa, həmin partiya məhsullarda stafilokokk enterotoksinlər analizi də aparılmalıdır. https://e-qanun.az/framework/46825# edn41 (16) Termiki emal prosesinin effektivliyi yoxlanılmalı və yenidən çirklənmənin qarşısı alınmalıdır. (17) İstehsal gigiyenası və xammalın seçimi yaxşılaşdırılmalıdır. Yenidən çirklənmənin qarşısı alınmalıdır. Müayinə nəticələrinin dəyərləndirilməsi Bu limitlər analiz edilən hər bir nümunəyə aiddir. Analiz nəticələri analiz edilən istehsal mərhələsinin mikrobioloji keyfiyyətini göstərir. Qurudulmuş 1 nömrəli qida formulu (o cümlədən altı aylığa qədər körpələr üçün nəzərdə tutulmuş tibbi məqsədlər üçün hazırlanan qida məhsulları) və qurudulmuş 2 nömrəli qida formulunda Enterobacteriaceae sayı: Əgər müşahidə edilən bütün nəticələr bakteriyanın olmadığını göstərirsə, - UYĞUN, Əgər nümunələrdən hər hansı birində bakteriya aşkar edilərsə, - UYĞUN DEYİL. E.coli, Enterobacteriaceae (digər qida qruplarında) və koaqulyaz müsbət stafilokokk sayı: Əgər müşahidə edilən bütün dəyərlər ≤m isə UYĞUN, Əgər ən çox c sayda nümunənin dəyəri m və M arasında və qalan dəyərlər ≤m isə MƏQBUL, Əgər bir və ya daha çox nümunədəki dəyər >M və ya c saydakı nümunədən daha çox saydakı nümunənin dəyəri m və M arasındadırsa, UYĞUN DEYİL. Qurudulmuş 1 nömrəli qida formulunda (o cümlədən altı aylığa qədər körpələr üçün nəzərdə tutulmuş tibbi məqsədlər üçün hazırlanan qida məhsulları) B.cereussayı: Əgər təyin edilən dəyərlər ≤m isə UYĞUN, Əgər ən çox c saydakı nümunənin dəyəri m və M arasında, qalan dəyərlər ≤m isə MƏQBUL, Əgər bir və ya daha çox nümunədəki dəyər >M və ya c saydakı nümunədən daha çox saydakı nümunənin dəyəri m və M arasındadırsa, UYĞUN DEYİL. 2.3. Yumurta məhsulları Qida kateqoriyası Mikroorqanizmlər / toksinləri, metabolitləri Nümunə planı (1) Limitlər (2) Analitik istinad metodu (3) Meyarların tətbiq ediləcəyi mərhələ Nəticələrin uyğun çıxmadığı hallarda görüləcək tədbir n c m M 2.3.1. Yumurta məhsulları Enterobacteriaceae (4) 5 2 101 kəgv/q-ml 102 kəgv/q-ml ISO 21528-2 (4) (5) (1) n: nümunə sayı; c: m ilə M limiti arasındakı dəyərə malik olmasına icazə verilən nümunə sayı (2) kəgv – koloniya əmələ gətirən vahid (3) Bu normativdə verilən Standartların dərc edilmiş ən son variantları istifadə edilir. (4) İstehsal prosesinin sonunda (5) Termiki emal prosesinin effektivliyi yoxlanılmalı və yenidən çirklənmənin qarşısı alınmalıdır. Analiz nəticələrinin dəyərləndirilməsi Bu limitlər analiz edilən hər bir nümunəyə aiddir. Analiz nəticələri analiz edilən istehsal mərhələsinin mikrobioloji keyfiyyətini göstərir. Yumurta məhsullarında Enterobacteriaceae sayı: Əgər müşahidə edilən bütün dəyərlər ≤m isə UYĞUN, Əgər ən çox c saydakı nümunənin dəyəri m və M arasında, qalan dəyərlər ≤m isə MƏQBUL, Əgər bir və ya daha çox nümunədəki dəyər >M və ya c saydakı nümunədən daha çox saydakı nümunənin dəyəri m və M arasındadırsa, UYĞUN DEYİL. 2.4. Dəniz məhsulları Qida kateqoriyası Mikroorqanizmlər / toksinləri, metabolitləri Nümunə planı (1) Limitlər (2) Analitik istinad metodu (3) Meyarların tətbiq ediləcəyi mərhələ Nəticələrin uyğun çıxmadığı hallarda görüləcək tədbir n c m M 2.4.1. Bişmiş qabıqlı və ya qabıqsız xərçəngkimilər və molyuskalar E.coli 5 2 1/q 101/q ISO TS 16649-3 (4) (5) Koaqulyaz müsbət stafilokoklar 5 2 102 kəgv/q 103 kəgv/q EN/ISO 6888-1 və ya 2 (4) (5) (1) n: nümunə sayı; c: m ilə M limiti arasındakı dəyərə malik olmasına icazə verilən nümunə sayı (2) kəgv – koloniya əmələ gətirən vahid (3) Bu normativdə verilən Standartların dərc edilmiş ən son variantları istifadə edilir. (4) İstehsal prosesinin sonunda (5) İstehsal gigiyenası yaxşılaşdırılmalıdır. Analiz nəticələrinin dəyərləndirilməsi Bu limitlər analiz edilən hər bir nümunəyə aiddir. Analiz nəticələri analiz edilən istehsal mərhələsinin mikrobioloji keyfiyyətini göstərir. Bişmiş qabıqlı və ya qabıqsız xərçəngkimilər və molyuskalarda E.coli sayı: Əgər müşahidə edilən bütün dəyərlər ≤m isə UYĞUN, Əgər ən çox c saydakı nümunənin dəyəri m və M arasında və qalan dəyərlər ≤m isə MƏQBUL, Əgər bir və ya daha çox nümunədəki dəyər >M və ya c saydakı nümunədən daha çox saydakı nümunənin dəyəri m və M arasındadırsa, UYĞUN DEYİL. Bişmiş qabıqlı və ya qabıqsız xərçəngkimilər və molyuskalarda koaqulyaz müsbət stafilokokkların sayı: Əgər müşahidə edilən bütün dəyərlər ≤m isə UYĞUN, Əgər ən çox c saydakı nümunənin dəyəri m və M arasında, qalan dəyərlər ≤m isə MƏQBUL, Əgər bir və ya daha çox nümunədəki dəyər >M və ya c saydakı nümunədən daha çox saydakı nümunənin dəyəri m və M arasındadırsa, UYĞUN DEYİL. 2.5. Meyvə-tərəvəz məhsulları Qida kateqoriyası Mikroorqanizmlər / toksinləri, metabolitləri Nümunə planı (1) Limitlər (2) Analitik istinad metodu (3) Meyarların tətbiq ediləcəyi mərhələ Nəticələrin uyğun çıxmadığı hallarda görüləcək tədbir n c m M 2.5.1. İstehlaka hazır doğranmış meyvə və tərəvəzlər E.coli 5 2 102 kəgv/q 103 kəgv/q ISO 16649-1 və ya 2 (4) (5) 2.5.2. İstehlaka hazır pasterizə edilməmiş meyvə və tərəvəz suları E.coli 5 2 102 kəgv/q 103 kəgv/q ISO 16649-1 və ya 2 (4) (5) (1) n: nümunə sayı; c: m ilə M limiti arasındakı dəyərə malik olmasına icazə verilən nümunə sayı (2) kəgv – koloniya əmələ gətirən vahid (3) Bu normativdə verilən Standartların dərc edilmiş ən son variantları istifadə edilir. (4) İstehsal prosesi (5) İstehsal gigiyenası və xammalın seçimi yaxşılaşdırılmalıdır. Müayinə nəticələrinin dəyərləndirilməsi Bu limitlər analiz edilən hər bir nümunəyə aiddir. Analiz nəticələri analiz edilən istehsal mərhələsinin mikrobioloji keyfiyyətini göstərir. İstehlaka hazır doğranmış meyvə- tərəvəzlər və İstehlaka hazır pasterizə edilməmiş meyvə -tərəvəz suları E.coli sayı: Əgər müşahidə edilən bütün dəyərlər ≤m isə UYĞUN, Əgər ən çox c saydakı nümunənin dəyəri m və M arasında, qalan dəyərlər ≤m isə MƏQBUL, Əgər bir və ya daha çox nümunədəki dəyər >M və ya c saydakı nümunədən daha çox saydakı nümunənin dəyəri m və M arasındadırsa, UYĞUN DEYİL. 3 nömrəli Patogen mikroorqanizmlərin limitləri Mikroorqanizmlər Qida Nümunə planı (1) Limitlər (2) Analitik istinad metodu (3) N c m M Salmonella İstehlaka hazır 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 6579 L.monocytogenes İstehlaka hazır 5 0 0/25 q-ml EN/ISO 11290-1 TermotorelantCampylobacter sp p. İstehlaka hazır 5 0 0/25 q-ml E.coli O157 İstehlaka hazır 5 0 0/25 q-ml ISO 16654 V.cholera (4) İstehlaka hazır 5 0 0/25 q-ml V.parahaemolyticus(4) İstehlaka hazır 5 0 0/25 q-ml Koaqulyaz müsbətstafilokokkl ar İstehlaka hazır olmayan 5 2 103 104 EN/ISO 6888-1 və ya 2 İstehlaka hazır 5 2 102 103 B.cereus İstehlaka hazır olmayan 5 2 103 104 EN/ISO 7932 İstehlaka hazır 5 2 102 103 Sulfid reduksiyaedicianaerob bakt eriyalar İstehlaka hazır olmayan 5 2 103 104 ISO 7937 İstehlaka hazır 5 2 102 103 (1) n: nümunə sayı; c: m ilə M limiti arasındakı dəyərə malik olmasına icazə veri lənnümunə sayı Əgər təyin edilən dəyər ≤m isə UYĞUN, Əgər ən çox c saydakı nümunənin dəyəri m və M arasında və qalan dəyərlə r ≤m isə MƏQBUL, Əgər bir və ya daha çox nümunədəki dəyər >M və ya c saydakı nümunədən daha çoxsaydakı nümunənin dəyəri m və M arasındadırsa, UYĞUN DEYİL. (2) kəgv – koloniya əmələ gətirən vahid (3) Bu normativdə verilən Standartların dərc edilmiş ən son variantları istifadə edilir. (4) Yalnız duzlu sularda yetişdirilən/ovlanan balıq məhsullarında yoxlanılır İSTİFADƏ OLUNMUŞ MƏNBƏ SƏNƏDLƏRİNİN SİYAHISI 1. 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) 2. 20 sentyabr 2023-cü il tarixli 37 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202309200037, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 4 oktyabr 2023-cü il) QƏRARA EDİLMİŞ DƏYİŞİKLİK VƏ ƏLAVƏLƏRİN SİYAHISI [1] Dövlət fitosanitar müfəttişləri nümunə götürmə tam başa çatmayana qədər bu materialı yükün üzərinə qaytarmır. [1] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Bitki və bitkiçilik məhsullarının xüsusiyyətlərindən asılı olaraq, ətraflı fitosanitar karantin baxışı və ekspertiza üçün nümunələrin götürülməsi və laboratoriyaya göndərilməsinə dair Təlimat”ın 10-cu hissəsinin adında “Ərzaq” sözü “Qida” sözü ilə əvəz edilmişdir. https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/55315 https://e-qanun.az/framework/46825# ftnref1 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref1 https://e-qanun.az/framework/54618 [2] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Baytarlıq apteklərinin təşkilinə və fəaliyyətinə dair tələblər”in 2.0.3-cü yarımbənddən “yem və yem əlavələri,”, “yem məqsədilə işlədilən kənd təsərrüfatı və sənaye tullantıları,” sözləri çıxarılmışdır. [3] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə 6.11-ci bənddə birinci cümlədə “yemlərlə” sözü “yem məhsulları ilə” sözləri ilə, ikinci cümlədə “yemlər” sözü “yem məhsulları” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [4] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Ət satışı müəssisələrinin fəaliyyətinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 2.0.6-cı yarımbənddə “ət və” sözləri çıxarılmışdır. [5] 20 sentyabr 2023-cü il tarixli 37 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202309200037, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 4 oktyabr 2023-cü il) ilə “Ət satışı müəssisələrinin fəaliyyətinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 2.0.8-ci yarımbənddə və 7.8-ci bənddə “İstehsalat və məişət tullantıları” sözləri “Tullantılar” sözü ilə əvəz edilmişdir. [6] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Ət satışı müəssisələrinin fəaliyyətinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 6.3-cü və 6.15-ci bəndlərdə “qeyri-ərzaq” sözləri “qeyri-qida” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [7] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Ət satışı müəssisələrinin fəaliyyətinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 6.11-ci bənd yeni redaksiyada verilmişdir. əvvəlki redaksiyada deyilirdi: 6.11. Müəssisədə qida təhlükəsizliyi tələblərinə cavab verməyən və yararlılıq müddəti bitmiş ət və ət məhsullarının satışına yol verilmir. https://e-qanun.az/framework/46825# ednref2 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref3 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref4 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref5 https://e-qanun.az/framework/55315 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref6 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref7 https://e-qanun.az/framework/54618 [8] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Ət satışı müəssisələrinin fəaliyyətinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 6.12-ci bənddə “istehsalı və son istifadə tarixi və ya yararlılıq müddəti” sözləri “qida və enerji dəyəri, tərkibi, miqdarı, keyfiyyət göstəriciləri, istehsal tarixi, yararlılıq müddəti, saxlanma şəraiti, tərkibindəki allergenlər, mənşəyi, istehsalçının adı və ünvanı, istehsal üsulu və istifadə qaydaları barədə dolğun məlumatlar” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [9] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Ət satışı müəssisələrinin fəaliyyətinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 8.3-cü bənddə ikinci cümlə yeni redaksiyada verilmişdir. əvvəlki redaksiyada deyilirdi: Müəssisə işçilərinin tibbi müayinədən keçməsi və sağlamlığına dair sənədi olmalı və onlar azı ildə bir dəfə dövri tibbi müayinədən keçməlidirlər. [10] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Heyvan və quş kəsimi məntəqələrinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 2.0.9-cu yarımbənd yeni redaksiyada verilmişdir. əvvəlki redaksiyada deyilirdi: 2.0.9. Heyvan mənşəli qida məhsulu - insanların qidalanması üçün yararlı olan ət (heyvan və quş əti), balıq və balıq kürüsü, molyuska, xərçəngkimilər və digər suda yaşayan onurğasızlar (dəniz məhsulları) və sub məhsullar (heyvan və quş kəsimi zamanı əldə edilən və istehlak üçün yararlı olan qida məhsulları (dil, böyrəklər, beyin, ürək, qaraciyər, ağciyər, işgənbə, kitabça, dalaq, diafraqma, ətraflar, quyruq, yelin, pətənək və s.)); [11] 20 sentyabr 2023-cü il tarixli 37 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202309200037, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 4 oktyabr 2023-cü il) ilə “Heyvan və quş kəsimi məntəqələrinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 2.0.10-cu yarımbənddə və 6.19-cu bənddə “İstehsalat və məişət tullantıları” sözləri “Tullantılar” sözü ilə əvəz edilmişdir. [12] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Heyvan https://e-qanun.az/framework/46825# ednref8 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref9 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref10 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref11 https://e-qanun.az/framework/55315 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref12 https://e-qanun.az/framework/54618 və quş kəsimi məntəqələrinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 2.0.12-ci yarımbənddə “çirkləndiricilərin” sözü “çirkləndirici maddələrin” sözləri ilə əvəz edilmişdir, “, elmi cəhətdən əsaslandırılmış və normalaşdırılmış” sözləri çıxarılmışdır. [13] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Heyvan və quş kəsimi məntəqələrinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 2.0.19-cu yarımbənddə “qanunvericiliyin tələblərinə” sözləri “mövcud olan tələblərə” sözləri ilə, “nəzərdə tutulmuş təyinatından başqa digər bir təyinat üçün istifadə etmək məqsədilə texnoloji emalı” sözləri “ilkin nəzərdə tutulmuş təyinatından başqa bir təyinat üçün istifadə etmək məqsədilə texnoloji emalı, yaxud digər məqsədlərlə istifadəsi” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [14] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Heyvan və quş kəsimi məntəqələrinə dair baytarlıq-sanitariya normaları və qaydaları”nın 2.0.21-ci yarımbənd yeni redaksiyada verilmişdir. əvvəlki redaksiyada deyilirdi: 2.0.21. Qida təhlükəsizliyi - qida məhsullarının qida təhlükəsizliyi göstəricilərinə riayət edilməklə ilkin istehsalı, emalı, dövriyyəsi və utilizasiyası mərhələlərində, habelə qida məhsullarının istehlakı zamanı insanların həyat və sağlamlığına zərər vurulması ilə bağlı təhlükənin olmaması; [15] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 1.1-ci bənddə “tədarükü, istehsalı, emalı, qablaşdırılması, saxlanması, daşınması, dövriyyəsi (o cümlədən idxal-ixrac əməliyyatları)” sözləri “istehsalı, emalı, dövriyyəsi” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [16] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 1.4-cü bənddə “məhsulları sahəsində fəaliyyət göstərən subyektlər” sözləri “zənciri subyektləri” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [17] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2.0.4-cü, 2.0.5-ci, 2.0.8-2.0.12-ci, 2.0.22-ci yarımbəndlər yeni redaksiyada verilmişdir. əvvəlki redaksiyada deyilirdi: 2.0.4. uşaq qida məhsulları - uşaq orqanizminin fizioloji xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırılmış xüsusi qida məhsulları; https://e-qanun.az/framework/46825# ednref13 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref14 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref15 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref16 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref17 https://e-qanun.az/framework/54618 2.0.5. pəhriz qida məhsulları - profilaktiki və müalicəvi məqsədlər üçün istifadə edilən xüsusi qida məhsulları; 2.0.8. ərzaq xammalı - bitki, heyvan, mikrobioloji və mineral mənşəli məhsullar, habelə qida məhsullarının istehsalında istifadə edilən sular; 2.0.9. ilkin istehsal - məhsulun yığılması, südün sağılması, həmçinin heyvanların kəsiminə qədər heyvan mənşəli məhsulların əldə edilməsi də daxil olmaqla ilkin istehsal məhsullarının istehsalı, becərilməsi, çeşidlənməsi, habelə çöl heyvanlarının, balıqların və dəniz məhsullarının ovlanması və yabanı bitki məhsullarının yığılması; 2.0.10. ilkin istehsal məhsulları - ilkin istehsaldan, o cümlədən torpaqdan və diri heyvandan alınan qida və yem məhsulları, o cümlədən balıq və balıq kürüsü, dəniz məhsulları, bal, ovlanmış çöl heyvanları və yığılmış yabanı bitki məhsulları; 2.0.11. qida məhsulları sahəsində fəaliyyət - qida məhsullarının ilkin istehsalı, tədarükü, istehsalı, emalı, qablaşdırması, saxlanması, daşınması, dövriyyəsi (o cümlədən idxal-ixrac əməliyyatları), ictimai iaşə və xidmət sahələrində istifadəsi, utilizasiyası və məhv edilməsi ilə bağlı həyata keçirilən fəaliyyət; 2.0.12. qida məhsulları sahəsində fəaliyyət göstərən subyektlər (bundan sonra – qida subyektləri) - qida zəncirinin bütün mərhələlərində fəaliyyəti həyata keçirən təsərrüfat subyektləri, həmçinin dövlət orqanları (qurumları), bələdiyyələr; 2.0.22. Təhlükənin Analizi və Kritik Nəzarət Nöqtələri (HACCP- Hazard analysis and critical control points) - qida təhlükəsizliyinin idarə edilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən təhlükə amillərinin müəyyən edilməsi, qiymətləndirilməsi və onlara nəzarət olunması sistemi. [18] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2.0.13-cü yarımbənddə “qida məhsulları sahəsində fəaliyyətin obyekti” sözləri “qida zənciri obyekti”, “qida məhsulları sahəsində” sözləri “qida zəncirində” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [19] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 4.1-ci bənddə “fəal” sözü “aktiv” sözü ilə əvəz edilmişdir. [20] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ına yeni məzmunda 4.5-ci bənd əlavə edilmişdir. [21] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 1 nömrəli əlavə - “İlkin istehsal və əlaqəli fəaliyyətlərlə bağlı gigiyena tələbləri”nin 2.2.10 cu yarımbənddə “sağlam olmasını və sağlamlıq riskləri ilə bağlı təlimlərdə iştirakını təmin etməli” sözləri “ilkin və dövri tibbi müayinədən keçməsini, habelə onlara gigiyenik təlimlərə cəlb olunmasını təmin etməli” sözləri ilə əvəz olunmuşdur. https://e-qanun.az/framework/46825# ednref18 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref19 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref20 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref21 https://e-qanun.az/framework/54618 [22] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 1 nömrəli əlavə - “İlkin istehsal və əlaqəli fəaliyyətlərlə bağlı gigiyena tələbləri”nin 3.2-ci bəndində “ərzaq” sözü “qida” sözü ilə əvəz olunmuşdur. [23] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 1.4-cü bəndin birinci cümləsində “və” sözü çıxarılmışdır. [24] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 2.0.1-ci yarımbəndin ikinci cümləsindən “tətbiqinə icazə verilən (müvafiq təsdiqedici sənədlə - sertifikatla müşayiət olunmalıdır)” sözləri, dördüncü cümləsindən “və müvafiq təsdiqedici sənədlə - sertifikatla müşayiət olunan” sözləri çıxarılmışdır. [25] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 3.3-cü bənd yeni redaksiyada verilmişdir. əvvəlki redaksiyada deyilirdi: 3.3. Qida obyektlərində uyğunluq sertifikatları ilə təmin edilmiş avadanlıqlardan istifadə edilməlidir. [26] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 4-cü hissənin adında “Qida obyektlərində istifadə olunan səyyar” sözləri “Səyyar” sözü ilə əvəz olunmuşdur. [27] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 4.5-ci bənddə “(müvafiq sənədlə - sertifikatla müşayiət olunmalıdır)” sözləri çıxarılmışdır. https://e-qanun.az/framework/46825# ednref22 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref23 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref24 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref25 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref26 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref27 https://e-qanun.az/framework/54618 [28] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 5.1-ci bənddə “ərzaq” sözü “qida” sözü ilə əvəz edilmişdir. [29] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 7.2-ci bənd yeni redaksiyada verilmişdir. əvvəlki redaksiyada deyilirdi: 7.2. İstehlakçıların aldadılması, o cümlədən eyni xassəli oxşar qida məhsullarının xüsusi xassələrə malik olması haqqında yanlış məlumat verməklə istehlakçıların aldadılması qadağandır. [30] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 7.5-ci bəndin birinci cümləsində “müvafiq qaydada uyğunluq sertifikatları ilə təmin edilməli” sözləri “Qida təhlükəsizliyi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tələblərinə cavab verməli” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [31] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 7.8-ci bənddə, 7.8.1-ci yarımbənddə “pəhriz” sözü “tibbi məqsədlər üçün hazırlanan” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [32] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 7.8.2-ci yarımbəndin 3-cü abzasında “pəhriz qidalarında” sözü “tibbi məqsədlər üçün hazırlanan qida məhsullarında” sözləri ilə, 5-ci abzasında “saxlama” sözü “yararlılıq” sözü ilə əvəz edilmişdir. [33] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida https://e-qanun.az/framework/46825# ednref28 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref29 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref30 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref31 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref32 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref33 https://e-qanun.az/framework/54618 məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 9.1-ci bənddə “ərzaq” sözü “qida” sözü ilə əvəz edilmişdir. [34] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üzrə gigiyena tələblərinə dair Qaydalar”ın 2 nömrəli əlavə - Qida obyektlərinə dair gigiyena tələblərinin 10.1-ci bənddə “(qida məhsullarının ilkin istehsalı, tədarükü, istehsalı, emalı, qablaşdırılması, saxlanması, daşınması, dövriyyəsi)” sözləri “(qida məhsullarının ilkin istehsalı, istehsalı, emalı və dövriyyəsi)” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [35] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair sanitariya normaları və qaydaları”nın 1.1-ci bənddə “qida məhsulları sahəsində fəaliyyət göstərən subyektlərin” sözləri “qida zənciri subyektlərinin” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [36] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair sanitariya normaları və qaydaları”nın 2.0.5-ci yarımbənd yeni redaksiyada verilmişdir. əvvəlki redaksiyada deyilirdi: 2.0.5. partiya - eyni zaman kəsiyində, eyni şərtlər altında, eyni yerdə istehsal edilən, emal olunan, texnoloji proses nəticəsində əldə edilən identifikasiya olunmuş məhsul qrupu; [37] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair sanitariya normaları və qaydaları”nın 2.0.6-cı yarımbənddə “çirkləndiricilərin” sözü “çirkləndirici maddələrin” sözləri ilə əvəz edilmişdir, “, elmi cəhətdən əsaslandırılmış və normalaşdırılmış” sözləri çıxarılmışdır. [38] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair sanitariya normaları və qaydaları”nın 2.0.7-2.0.9-cu və 2.0.16-cı yarımbəndlər yeni redaksiyada verilmişdir. əvvəlki redaksiyada deyilirdi: 2.0.7. qida məhsulları sahəsində fəaliyyət göstərən subyektlər (bundan sonra – qida subyektləri) - qida zəncirinin bütün mərhələlərində fəaliyyəti həyata keçirən təsərrüfat subyektləri, həmçinin dövlət orqanları (qurumları), bələdiyyələr; 2.0.8. uşaq qida məhsulları - uşaq orqanizminin fizioloji xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırılmış xüsusi qida məhsulları; https://e-qanun.az/framework/46825# ednref34 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref35 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref36 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref37 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref38 https://e-qanun.az/framework/54618 2.0.9. pəhriz qidaları - profilaktiki və müalicəvi məqsədlər üçün istifadə edilən xüsusi qida məhsulları; 2.0.16. Təhlükənin Analizi və Kritik Nəzarət Nöqtələri (HACCP- Hazard analysis and critical control points) - qida təhlükəsizliyinin idarə edilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən təhlükə amillərinin müəyyən edilməsi, qiymətləndirilməsi və onlara nəzarət olunması sistemi. [39] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair sanitariya normaları və qaydaları”nın 5.5-ci bənddə “pəhriz qidaları” sözləri “tibbi məqsədlər üçün hazırlanan qida məhsulları” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [40] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair sanitariya normaları və qaydaları”na 1 nömrəli əlavə - Qida məhsullarının təhlükəsizlik göstəricilərinin 1.14.9-cu yarımbəndində “Bioloji fəallığa malik qida əlavələri (BFMQƏ)” sözləri “Bioloji aktiv qida məhsulları (BAQM)” sözləri ilə əvəz edilmişdir. [41] 24 iyun 2023-cü il tarixli 35 nömrəli Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyası Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202306240035, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 11 iyul 2023-cü il) ilə “Qida məhsulları üçün mikrobioloji göstəricilərə dair sanitariya normaları və qaydaları”na 2 nömrəli əlavə - İstehsal gigiyenası göstəricilərinin 2.2.9 cu yarımbəndində və “Müayinə nəticələrinin dəyərləndirilməsi” hissəsində üçüncü və onuncu abzaslarında “pəhriz qidaları” sözləri “tibbi məqsədlər üçün hazırlanan qida məhsulları” sözləri ilə əvəz edilmişdir. https://e-qanun.az/framework/46825# ednref39 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref40 https://e-qanun.az/framework/54618 https://e-qanun.az/framework/46825# ednref41 https://e-qanun.az/framework/54618