Order No. 276-N of the Minister of Environmental Protection validating the Regulation on protected area, nature monument “Devil’s bridge”

Համարը Համարը N 276-Ն Տ եսակը Տ եսակը Հիմնական Տ իպը Տ իպը Հրաման Կարգավիճակը Կարգավիճակը Գործում է Սկզբնաղբյուրը Սկզբնաղբյուրը ՀՀԳՏ 2015.10.15/25(537) Հոդ.293 Ընդունման վայրը Ընդունման վայրը Երևան Ընդունող մարմինը Ընդունող մարմինը Բնապահպանության նախարար Ընդունման ամսաթիվը Ընդունման ամսաթիվը 29.09.2015 Ստորագրող մարմինը Ստորագրող մարմինը Բնապահպանության նախարար Ստորագրման ամսաթիվը Ստորագրման ամսաթիվը 29.09.2015 Վ ավերացնող մարմինը Վ ավերացնող մարմինը Վ ավերացման ամսաթիվը Վ ավերացման ամսաթիվը Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը 25.10.2015 Ուժը կորցնելու ամսաթիվը Ուժը կորցնելու ամսաթիվը Կապեր այլ փաստաթղթերի հետԿապեր այլ փաստաթղթերի հետ ՀՀ ԲՆԱՊԱՀՊԱՆՈՒ Թ ՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՀՐԱՄԱՆԸ «ՍԱՏ ԱՆԻ ԿԱՄՈՒ ՐՋ» ԲՆԱԿԱՆ ԿԱՄՈՒ ՐՋՀՀ ԲՆԱՊԱՀՊԱՆՈՒ Թ ՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՀՐԱՄԱՆԸ «ՍԱՏ ԱՆԻ ԿԱՄՈՒ ՐՋ» ԲՆԱԿԱՆ ԿԱՄՈՒ ՐՋ ԲՆՈՒ Թ ՅԱՆ ՀՈՒ ՇԱՐՁԱՆԻ ԱՆՁՆԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆԲՆՈՒ Թ ՅԱՆ ՀՈՒ ՇԱՐՁԱՆԻ ԱՆՁՆԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «Գրանցված է»«Գրանցված է» ՀՀ արդարադատության նախարարության կողմից 5 հոկտեմբերի 2015 թ. Պետական գրանցման թիվ 10515412 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԲՆԱՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԲՆԱՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ 29 սեպտեմբերի 2015 թ.29 սեպտեմբերի 2015 թ. ք. Երևանք. Երևան N 276-ՆN 276-Ն Հ Ր Ա Մ Ա ՆՀ Ր Ա Մ Ա Ն «ՍԱՏ ԱՆԻ ԿԱՄՈՒ ՐՋ» ԲՆԱԿԱՆ ԿԱՄՈՒ ՐՋ ԲՆՈՒ Թ ՅԱՆ ՀՈՒ ՇԱՐՁԱՆԻ ԱՆՁՆԱԳԻՐԸ«ՍԱՏ ԱՆԻ ԿԱՄՈՒ ՐՋ» ԲՆԱԿԱՆ ԿԱՄՈՒ ՐՋ ԲՆՈՒ Թ ՅԱՆ ՀՈՒ ՇԱՐՁԱՆԻ ԱՆՁՆԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Ղեկավարվելով «Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 9-րդ հոդվածի «ը» կետով և հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2008 թվականի օգոստոսի 14-ի N 967-Ն որոշումը. ՀՀրամայում եմ՝րամայում եմ՝ 1. Հաստատել «Սատանի կամուրջ» բնական կամուրջ բնության հուշարձանի անձնագիրը` համաձայն հավելվածի: 2. Սույն հրամանն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը: ՆախարարՆախարար Ա. ԳրիգորյանԱ. Գրիգորյան http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=100950 1/6 https://pdf.arlis.am/100950 https://www.arlis.am Հա վել վա ծՀա վել վա ծ Հա յա ստ ա նի Հա նրա պ ետ ությա նՀա յա ստ ա նի Հա նրա պ ետ ությա ն բ նա պ ա հպ ա նությա ն նա խա րա րիբ նա պ ա հպ ա նությա ն նա խա րա րի 2015 թ. սեպ տ եմբ երի 29-ի2015 թ. սեպ տ եմբ երի 29-ի N 276-Ն հրա մա նիN 276-Ն հրա մա նի Ա Ն Ձ Ն Ա Գ Ի ՐԱ Ն Ձ Ն Ա Գ Ի Ր «ՍԱՏ ԱՆԻ ԿԱՄՈՒ ՐՋ» ԲՆԱԿԱՆ ԿԱՄՈՒ ՐՋ ԲՆՈՒ Թ ՅԱՆ ՀՈՒ ՇԱՐՁԱՆԻ«ՍԱՏ ԱՆԻ ԿԱՄՈՒ ՐՋ» ԲՆԱԿԱՆ ԿԱՄՈՒ ՐՋ ԲՆՈՒ Թ ՅԱՆ ՀՈՒ ՇԱՐՁԱՆԻ 1.1. Դասակարգումը՝Դասակարգումը՝ Տիպ՝ Երկրաբանական, ենթատիպ՝ արտածին: 2.2. Տ եղադիրքը և աշ խարհագրական կոորդինատներըՏ եղադիրքը և աշ խարհագրական կոորդինատները Գտնվում է ՀՀ Սյունիքի մարզի Տաթև գյուղական համայնքի վարչական սահմանում՝ Տաթև գյուղից մոտ 2.5 կմ հս արլ Հալիձոր գյուղական համայնքի վարչական սահմանագծին հարակից, Որոտան գետի կիրճի ամենից խոր մասում, Որոտան գետի ամենախոր կիրճը գտնվում է Տաթև-Հարժիս (700-800 մ) հատվածում: Բարձրությունը ծովի մակարդակից 1000 մ: Կոորդինատներ՝ X-8608348, Y-4363242* Սահմանային կետեր Կոորդինատները Գծային չափերը (մետր) Y X Ա 8608395.6251 4363354.5040 8.22 Բ 8608403.0432 4363350.9717 4.98 Գ 8608403.8059 4363346.0524 28.22 Դ 8608393.5691 4363319.7538 65.67 Ե 8608378.7428 4363255.7829 12.92 Զ 8608373.491 4363243.9746 18.61 Է 8608369.8005 4363225.7343 20.60 Ը 8608354.7228 4363211.6964 9.14 Թ 8608345.5883 463211.8530 20.00 Ժ 8608327.6716 4363220.7478 5.81 Ի 8608322.722 4363223.3367 10.19 Լ 8608317.4379 4363232.1917 31.59 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=100950 2/6 Խ 8608335.1661 4363258.3338 6.78 Ծ 8608338.9733 4363263.9480 20.55 Կ 8608346.5074 4363283.0661 1.68 Հ 8608353.5574 4363297.0720 12.10 Ձ 8608361.0616 4363306.5643 17.14 Ղ 8608368.1007 4363322.1926 15.47 Ճ 860833.6433 4363336.6349 12.45 Մ 8608381.8984 4363345.9593 10.34 Յ 8608390.4615 4363351.7533 5.85Ն 8608395.651 4363354.5040 Ընդ. 352.30 *Կոորդինատային համակարգը՝ WGS-84, մետրական ցանցով 3. Նկարագրությունը, չափագրությունը և վիճակըՆկարագրությունը, չափագրությունը և վիճակը «Սատանի կամուրջ» բնական կամուրջը հանրապետական նշանակության գիտաճանաչողական գեղատեսիլ հուշարձան է: «Սատանի կամուրջ» բնական կամուրջը գոյացել է դարերի ընթացքում ածխաթթու կալցիումի նստվածքներից (տրավերտիններից) և տաք (250 C) հանքային ջրերից, որոնց աղբյուրը նույն տեղում է: Տրավերտինների կուտակումները գոյացել են գետի երկու ափերին և կազմել կամարաձև բնական կամուրջ, որից կախված են եղել զարմանահրաշ ձևերի բազում կաթիլածին շթաքարեր, որոնք գրեթե իսպառ ոչնչացվել են բազմաթիվ այցելուների կողմից: Այստեղ է գտնվում երկրաբանական մեկ այլ հուշարձան: Բարակ շիթով արտահոսող հանքայնացած ջրերը զառիթափի լանջին առաջացրել են տրավենտինային քարափ, որը քարե ջրվեժի տպավորություն է թողնում: Շրջակայքում կան բազմաթիվ հանքային աղբյուրներ, որոնք առաջացրել են շթաքարեր: Աղբյուրների ջրերը գունավորել են ձորի պատերը վարդագույն, դեղին և կանաչ գույներով: Դարերի ընթացքում կրաքարային կուտակումները հավաքվելով կազմել են այս հզոր քարե կամար-կամուրջը, որի եզրերից կախված են հանքային աղբյուրների առաջացրած շթաքարերը (ստալակտիտներ), իսկ բնական կամրջի տակ գտնվող ժայռային սանդղակաձև խորշերից ներքև են թափվում գեղատեսիլ ջրվեժներ: Հանքային աղբյուրները գտնվում են հենց կամրջի տակ, որոնք լցվում են Որոտան գետը և այն դարձնում ավելի հորդառատ: Դրա շնորհիվ առաջին հայացքից թվում է, թե կամրջի տակով հոսում է սակավաջուր գետակ, սակայն փոխարենը կամրջից դուրս է գալիս ջրառատ Որոտանը: Հավանաբար, հենց այստեղից էլ ծագել է կամրջի անվանումը: Այդ կամրջով է անցնում Գորիս-Տաթև ավտոճանապարհը: «Սատանի կամուրջ» բնական կամրջի տակ գտնվող բուժիչ հատկություններով օժտված տաք հանքային ջրերը գոյացրել են ջրավազաններ: Այդ տարածքը նման է ստալակտիտային հսկայական քարանձավի: Հայտնի է, որ դեռ հնագույն ժամանակներում հայ մեծահարուստներն անպայման ամռան ամիսներին այցելում էին այս հրաշագեղ քարանձավը` բուժիչ լոգանք ընդունելու: Ըստ ավանդազրույցի «Սատանի կամուրջ» բնական կամրջի տակով անցնողին երջանիկ կյանք է սպասվում: «Սատանի կամուրջ» բնական կամրջի երկարությունը մոտ 30 մետր է, լայնությունը՝ 50-60։ Բնական կամուրջը հանդիսանում է Տաթևը Գորիս քաղաքին միացնող ամենից կարճ ճանապարհահատվածը։ Կամրջի բարձրությունը գետի մակերևույթից կազմում է շուրջ 50 մ: Նրա տակ կախված են տրավերտինե սյուներ` վիթխարի ստալակտիտներ: «Սատանի կամուրջ» բնական կամրջի վրա և շրջակայքում կան հանքային աղբյուրներ, որոնց ջրի ընդհանուր քանակը կազմում է օրական 500-600 լիտր: Նրանց ջերմաստիճանը 250 է: http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=100950 3/6 Աղբյուրների ակունքների մոտ հնագույն ջրավազանների տեղում կառուցվել են փոքրիկ ջրավազաններ, որտեղ բնակչությունը օգտագործում է ջուրը բուժման նպատակով: 4. 4. Սահմանների և պահպանման գոտու նկարագրությունը, մակերեսը, քարտեզ-հատակագիծըՍահմանների և պահպանման գոտու նկարագրությունը, մակերեսը, քարտեզ-հատակագիծը 1) Ըստ Հավելված 1-ում ներկայացված սխեմատիկ քարտեզի՝ գետի հյուսիսային ձախ մասի «Ա» (Y=8608395.6251, X=4363354.5040) կետից սահմանագիծը «Բ» կետով (Y=8608403.0432, X=4363350.9717) անցնում է 13.2 մ, հասնում գետի աջ ափի վրա գտնվող «Գ» կետին (Y=8608403.8059, X=4363346.0524): Այստեղից թեքվելով հարավ-արևմուտք, գետի հոսանքի ուղղությամբ, լանջով կամաց-կամաց լայնանալով անցնում է «Դ-Ե-Զ» սահմանագծերով 125.42 մ, հասնում Հալիձոր, Տաթև կամրջի մոտ ճանապարհի եզրին գտնվող «Է» կետին (Y=8608369.8005, X=4363225.7343), այնուհետև «Է» կետից թեքվում նույն ուղղությամբ, հատում ճանապարհը, թեքվելով հյուսիս-արևմուտք, հատում և շրջանցում գետը, անցնում է «Ը-Թ-Ժ-Ի» սահմանակետերով 65.74 մ, հասնում գետի մյուս կողմում ճանապարհի եզրին գտնվող «Լ» սահմանակետին (Y=8608317.4379, X=4363232.1917): «Լ» սահմանակետից սահմանագիծը թեքվում է դեպի հյուսիս արևելք, հատելով Տաթև գնացող ճանապարհը կամրջի եզրի մոտ գտնվող «Խ» սահմանակետով հոսանքի հակառակ ուղղությամբ սահմանագիծը անցնում է «Ծ-Կ-Հ» սահմանակետերով 86.7 մ, հասնում ձորի մեջ գտնվող «Ձ» սահմանակետին (Y=8608361.0616, X= 4363306.5643): Ձորի մեջ գտնվող «Ձ» սահմանակետից սահմանագիծը գետի ձախակողմյան մասով, հոսանքի հակառակ ուղղությամբ թեքվում է հյուսիս-արևելք, անցնելով «Ղ-Ճ-Մ-Յ» սահմանակետերով 61.25 մ, հասնում գետի եզրին գտնվող «Ա» սահմանակետին: 2) Ըստ Հավելված 2-ում ներկայացված սխեմատիկ քարտեզի` պահպանման գոտու ընդհանուր մակերեսը կազմում է 0.5 հա: Պահպանման գոտու սահմանների ընդհանուր երկարությունը 352.30 մ է: 5.5. Տ վյալներ սեփականատիրոջ և հողօգտագործողի մասինՏ վյալներ սեփականատիրոջ և հողօգտագործողի մասին ՀՀ Սյունիքի մարզի Տաթև գյուղական համայնք: Տաթև գյուղական համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող պետական սեփականություն հանդիսացող (ըստ նպատակային նշանակության), հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր` բնության հուշարձան (հիմք՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2004 թ. մարտի-11-ի «Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Տաթև գյուղական համայնքի հողերի օգտագործման սխեման հաստատելու մասին» N 313-Ն որոշման հավելված): 6. 6. Պահպանության և օգտագործման ռեժիմի առանձնահատկություններըՊահպանության և օգտագործման ռեժիմի առանձնահատկությունները 1) «Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 19-րդ հոդվածի համաձայն հուշարձանի և դրա պահպանման գոտու տարածքում արգելվում են` Ա. Հիդրոտեխնիկական, շինարարական, հատակախորացման, հորատման, պայթեցման աշխատանքները. Բ. Հողային և բուսական ծածկույթի, բուսական և կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների բնակության միջավայրի պայմանների խախտումները. Գ. Երկրաբանական ուսումնասիրության աշխատանքները (հողային ծածկույթի խախտումով). Դ. Օգտակար հանածոների հանքավայրերի, երևակայումների շահագործումը, հանքանյութեր վերամշակող օբյեկտների տեղաբաշխումը. Ե. Նմուշներ վերցնելը. Զ. Ծառերի և թփերի հատումները. Է. Աղտոտումը. Ը. Ջրային ռեժիմի խախտումը. Թ. Բնության հուշարձանի արտաքին տեսքը խաթարող ցանկացած գործունեություն: 2) Թույլատրվում է` Ա. Քաղաքացիների հանգիստը. Բ. Գիտական ուսումնասիրությունները, մոնիթորինգը (այդ թվում՝ քաղաքացիների հանգստի կազմակերպման սպասարկման ծառայությունների մոնիթորինգը). Գ. Ճանաչողական զբոսաշրջության կազմակերպումը. Դ. Էկոհամակարգերի հավասարակշռությունը խախտող երևույթներն ու գործընթացները կանխարգելող, ինչպես նաև խախտված էկոհամակարգերի վերականգնման միջոցառումները. Ե. Զբոսաշրջիկների և այցելուների սպասարկման ծառայությունների կազմակերպումը։ 7.7. Տ վյալներ պահպանություն իրականացնող սուբյեկտի մասինՏ վյալներ պահպանություն իրականացնող սուբյեկտի մասին ՀՀ Սյունիքի մարզի Տաթև գյուղական համայնք: http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=100950 4/6 Հա վել վա ծ 1Հա վել վա ծ 1 «« Սա տ ա նի կա մուրջ» բ նա կա ն կա մուրջ Սա տ ա նի կա մուրջ» բ նա կա ն կա մուրջ բ նությա ն հուշա րձա նի ա նձնա գրիբ նությա ն հուշա րձա նի ա նձնա գրի Հա վել վա ծ 2Հա վել վա ծ 2 « Սա տ ա նի կա մուրջ» բ նա կա ն կա մուրջ « Սա տ ա նի կա մուրջ» բ նա կա ն կա մուրջ բ նությա ն հուշա րձա նի ա նձնա գրիբ նությա ն հուշա րձա նի ա նձնա գրի http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=100950 5/6 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=100950 6/6