Government Decision No. 338-N validating Management Plan of the Ararat Basin Area for 2016-2021 and Priority Measures for Effective Management

Համարը Համարը N 338-Ն Տ եսակը Տ եսակը Պաշտոնական Ինկորպորացիա Տ իպը Տ իպը Որոշում Կարգավիճակը Կարգավիճակը Գործում է Սկզբնաղբյուրը Սկզբնաղբյուրը ՀՀՊՏ 2016.04.13/31(1211) Հոդ.326 Ընդունման վայրը Ընդունման վայրը Երևան Ընդունող մարմինը Ընդունող մարմինը ՀՀ կառավարություն Ընդունման ամսաթիվը Ընդունման ամսաթիվը 31.03.2016 Ստորագրող մարմինը Ստորագրող մարմինը ՀՀ վարչապետ Ստորագրման ամսաթիվը Ստորագրման ամսաթիվը 05.04.2016 Վ ավերացնող մարմինը Վ ավերացնող մարմինը Վ ավերացման ամսաթիվը Վ ավերացման ամսաթիվը Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը 14.04.2016 Ուժը կորցնելու ամսաթիվը Ուժը կորցնելու ամսաթիվը Կապեր այլ փաստաթղթերի հետԿապեր այլ փաստաթղթերի հետ Փ ոփոխողներ և ինկորպորացիաներՓ ոփոխողներ և ինկորպորացիաներ ՀՀ ԿԱՌԱՎ ԱՐՈՒ Թ ՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒ ՄԸ ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ 2016-2021ՀՀ ԿԱՌԱՎ ԱՐՈՒ Թ ՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒ ՄԸ ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ 2016-2021 Թ Վ ԱԿԱՆՆԵՐԻ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆ ՊԼԱՆԸ ԵՎ ԱՐԴՅՈՒ ՆԱՎ ԵՏ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆՆ ՈՒ ՂՂՎ ԱԾԹ Վ ԱԿԱՆՆԵՐԻ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆ ՊԼԱՆԸ ԵՎ ԱՐԴՅՈՒ ՆԱՎ ԵՏ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆՆ ՈՒ ՂՂՎ ԱԾ ԱՌԱՋՆԱՀԵՐԹ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒ ՄՆԵՐԸ ՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆԱՌԱՋՆԱՀԵՐԹ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒ ՄՆԵՐԸ ՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ ՄՈ Ր Ո Շ ՈՒ Մ 31 մարտի 2016 թվականի N 338-Ն ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ 2016-2021 Թ Վ ԱԿԱՆՆԵՐԻ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆ ՊԼԱՆԸ ԵՎԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ 2016-2021 Թ Վ ԱԿԱՆՆԵՐԻ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆ ՊԼԱՆԸ ԵՎ ԱՐԴՅՈՒ ՆԱՎ ԵՏ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆՆ ՈՒ ՂՂՎ ԱԾ ԱՌԱՋՆԱՀԵՐԹ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒ ՄՆԵՐԸ ՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒԱՐԴՅՈՒ ՆԱՎ ԵՏ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆՆ ՈՒ ՂՂՎ ԱԾ ԱՌԱՋՆԱՀԵՐԹ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒ ՄՆԵՐԸ ՀԱՍՏ ԱՏ ԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆՄԱՍԻՆ Հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության ջրային օրենսգրքի 17-րդ հոդվածը՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշ ում է .որոշ ում է . 1. Հաստատել` 1) Արարատյան ջրավազանային տարածքի 2016-2021 թվականների կառավարման պլանը` համաձայն N 1 հավելվածի. 2) Արարատյան ջրավազանային տարածքի արդյունավետ կառավարմանն ուղղված առաջնահերթ միջոցառումները` համաձայն N 2 հավելվածի: 2. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից: Հայաստանի ՀանրապետությանՀայաստանի Հանրապետության վավարչապետրչապետ Հ. ԱբրահամյանՀ. Աբրահամյան 2016 թ. ապրիլի 5 Երևան http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=127278 1/10 https://pdf.arlis.am/127278 https://www.arlis.am Հա վել վա ծ N 1Հա վել վա ծ N 1 ՀՀ կա ռա վա րությա ն 2016 թվա կա նիՀՀ կա ռա վա րությա ն 2016 թվա կա նի մա րտ ի 31-ի N 338-Ն որոշմա նմա րտ ի 31-ի N 338-Ն որոշմա ն Կ Ա Ռ Ա Վ Ա Ր Մ Ա Ն Պ Լ Ա ՆԿ Ա Ռ Ա Վ Ա Ր Մ Ա Ն Պ Լ Ա Ն ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ 2016-2021 Թ Վ ԱԿԱՆՆԵՐԻԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ 2016-2021 Թ Վ ԱԿԱՆՆԵՐԻ I. ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ ՆԿԱՐԱԳԻՐԸ ԵՎ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆ ՊԼԱՆԻI. ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ ՆԿԱՐԱԳԻՐԸ ԵՎ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆ ՊԼԱՆԻ ՆՊԱՏ ԱԿԸՆՊԱՏ ԱԿԸ 1. Արարատյան ջրավազանային կառավարման տարածքը (այսուհետ` Արարատյան ՋՏԿ) ընդգրկում է Արփայի (2306 կմ2 ` Ջահուկ և հարակից այլ փոքր գետակների ավազանների հետ միասին), Վեդիի (1129 կմ2 Արածոյի գետավազանի հետ միասին) և Ազատի (954 կմ2, որի մեջ մտնում է Ազատի գետավազանը՝ 572 կմ2 և Ազատ ու Վեդի գետավազանների միջև ընկած տարածքը՝ 382 կմ2) գետավազանները և կազմում է ընդամենը 4389 կմ2: Արարատյան ՋԿՏ-ն վարչատարածքային տեսակետից ընդգրկում է Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արտաշատի և Արարատի տարածաշրջանները, Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզը և Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզի Գառնի, Գեղարդ, Գողթ համայնքների տարածքները: 2. Արարատյան ջրավազանային կառավարման պլանի հիմնական նպատակը հավասարակշռելն է ջրօգտագործողների՝ ներառյալ գյուղատնտեսության, ձկնաբուծության, արդյունաբերության, էներգետիկայի և շրջակա միջավայրի փոխկապակցված հարաբերությունները, ինչպես նաև աջակցել ջրային ռեսուրսների կառավարման համար պատասխանատու մարմիններին, վարչական մարմիններին և հանրությանը՝ ջրային ռեսուրսների ոլորտում որոշումների կայացմանը, և վերջին հաշվով դրանց ռացիոնալ և արդյունավետ օգտագործմանը: II. ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ ՋՐԱՅԻՆ ՌԵՍՈՒ ՐՍՆԵՐԸII. ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ ՋՐԱՅԻՆ ՌԵՍՈՒ ՐՍՆԵՐԸ 3. Արարատյան ՋՏԿ-ի գետերի բնական հոսքն Ազատ, Վեդի և Արփա գետավազաններում կազմում է 1177.0 մլն մ3, այդ թվում՝ էկոլոգիական թողքը՝ 133.5 մլն մ3: 4. Արարատյան ՋՏԿ-ի Ազատ, Վեդի և Արփա գետավազաններում հաստատված՝ ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների շահագործական պաշարները A+B կարգով կազմում են 7.882 մ3/վրկ և C1 6.69 մ3/վրկ: Խորքային հոսքը կազմում է 3.99 մ3/վրկ: 5. Արարատյան ջրավազանային կառավարման տարածքի օգտագործելի ջրային ռեսուրսները, ռազմավարական և ազգային ջրային պաշարները որոշվում են «Ջրի ազգային ծրագրի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի պահանջների համաձայն՝ իրենց բազմամյա միջին արժեքներով: 6. Արարատյան ՋԿՏ-ի օգտագործելի ջրային ռեսուրսները, ռազմավարական և ազգային ջրային պաշարները սահմանված են սույն հավելվածի N 1 աղյուսակում: Աղյուսակ N 1 NN ը/կ Գետավազանի ջրային ռեսուրսները Գետավազաններ Ընդամենը մլն մ3/տարի Ազատ ՎեդիԱրփա 1. Օգտագործելի ջրային ռեսուրսները՝ գետային հոսք 265,2 98,5 679,8 1043,5 A+B կարգերով հաստատված ստորերկրյա ջրերի շահագործական պաշարները, այդ թվում՝ աղբյուրների միջին տարեկան հոսքը 137.1 68.7 42,8 248,6 Ընդամենը 402,3 167.2 722.6 1292.1 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=127278 2/10 2. Ռազմավարական ջրային պաշարը՝ Բնական լճերի ծավալի 30%-ը - - - Ջրամբարների մեռյալ ծավալի 2/3 մասը 6.1 - 16.74 22,84 C1 կարգով հաստատված ստորերկրյա ջրերի շահագործական պաշարները 73.8 111.9 25.2 210.9 Ընդամենը 79.9 111.9 41.94 233.74 3. Ազգային ջրային պաշարը՝ Բնական լճերի ծավալի 1/3 մասը - - - Ջրամբարների մեռյալ ծավալի 1/3 մասը 3.1 - 8.37 11,47 Ձնաբեր և ֆիոնային դաշտեր Ստորերկրյա ջրերի խորքային հոսքը 6.0 36.0 84,0 126 Ընդամենը 9.1 36.0 92.37 137.47 III. ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆ Տ ԱՐԱԾՔՈՒ Մ ՋՐԱՅԻՆ ՌԵՍՈՒ ՐՍՆԵՐԻIII. ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆ Տ ԱՐԱԾՔՈՒ Մ ՋՐԱՅԻՆ ՌԵՍՈՒ ՐՍՆԵՐԻ ԲԱՐԵԼԱՎ ՄԱՆ ՍՑԵՆԱՐՆԵՐՆ ԸՍՏ ՈԼՈՐՏ ՆԵՐԻԲԱՐԵԼԱՎ ՄԱՆ ՍՑԵՆԱՐՆԵՐՆ ԸՍՏ ՈԼՈՐՏ ՆԵՐԻ 7. Արարատյան ՋԿՏ-ում ջրային ռեսուրսների բարելավումն ըստ ոլորտների տալու նպատակով կանխատեսվել է գետավազաններում ջրառաջարկն ու տնտեսական զարգացմամբ պայմանավորված ջրապահանջարկը՝ տնտեսական զարգացմամբ պայմանավորված ջրապահանջարկը կառավարման պլանավորման առաջին վեցամյա ժամանակահատվածի համար` 1) կանխատեսվող ջրառաջարկը գնահատվում է հաշվի առնելով գետավազաններում տնտեսական զարգացման միտումները և կլիմայի փոփոխությամբ պայմանավորված ազդեցությունը ջրային ռեսուրսների վրա: Ջրապահանջարկի` տնտեսական զարգացման վրա հիմնված կանխատեսումները կատարվում են կիրառելով տարբեր մոտեցումներ տարբեր ջրօգտագործման ոլորտների համար` պայմանավորված ոլորտների տնտեսական զարգացման առանձնահատկություններով. 2) ջրօգտագործման կանխատեսումները կատարվում են երկու սցենարով` ա. բազիսային սցենար՝ ոլորտների աճի տեմպերի կանխատեսումները հիմնականում հիմնված են տնտեսական քաղաքականությամբ սահմանված նպատակային ցուցանիշների վրա, բ. լավատեսական սցենար՝ բազիսային սցենարին լրացուցիչ խելամիտ աճի տեմպ է ավելացվում, հաշվի առնելով ոլորտի առանձնահատկությունները (տնտեսական աճի լավատեսական սցենարի դեպքում ջրօգտագործման պահանջարկը ավելանում է). 3) Արարատյան ՋԿՏ-ում կանխատեսված ջրառաջարկի և ջրապահանջարկի համադրությամբ գնահատվում են 2014-2015 թվականները և մինչև 2021 թվականի ժամանակահատվածի համար` Արարատյան ՋԿՏ-ի գետավազաններում ջրային ռեսուրսների դեֆիցիտը կամ պրոֆիցիտը: 8. Ջրառաջարկի առկա իրավիճակի վերլուծությունն ու սցենարներն են` 1) Արարատյան ՋԿՏ-ի ջրառաջարկը գնահատվում է` հաշվի առնելով գետավազանի տնտեսական զարգացման միտումները և կլիմայի փոփոխության ազդեցությունը ջրային ռեսուրսների վրա: Ջրառաջարկը գնահատվում է հաշվի առնելով Արարատյան ՋԿՏ-ի գետավազանների ազգային, ռազմավարական և օգտագործելի ջրային ռեսուրսների մեծությունները՝ համաձայն սույն հավելվածի N 1 աղյուսակի. 2) Արարատյան ՋԿՏ-ի գետավազաններում ջրառաջարկի կանխատեսվող փոփոխությունը 2016-2021 թվականների և http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=127278 3/10 հեռանկարային 2040 թվականի համար ներկայացված է համաձայն սույն հավելվածի N 2 աղյուսակի. Աղյուսակ N 2 Գետա վազանը Ջրառաջարկի տիպը Ջրառաջարկը, մլն մ3 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2040 Ազատ Գետային հոսք 265,2 265,5 265,7 266,0 266,2 266,5 266,7 267,0 271,8 Ստորերկրյա հոսք 137,1 137,2 137,4 137,5 137,6 137,8 137,9 138,0 140,5 ԸնդամենըԸնդամենը 402,3 402,7 403,1 403,5 403,8 404,2 404,6 405,0 412,4 Վեդի Գետային հոսք 98,5 98,6 98,7 98,8 98,9 99,0 99,1 99,2 101,0 Ստորերկրյա հոսք 68,7 68,8 68,8 68,9 69,0 69,0 69,1 69,2 70,4 ԸնդամենըԸնդամենը 167,2 167,4 167,5 167,7 167,8 168,0 168,2 168,3 171,4 Արփա Գետային հոսք 679,8 675,4 670,9 666,5 662,0 657,6 653,1 648,7 564,2 Ստորերկրյա հոսք 42,8 42,5 42,2 42,0 41,7 41,4 41,1 40,8 35,5 ԸնդամենըԸնդամենը 722,6 717,9 713,2 708,4 703,7 699,0 694,3 689,5 599,8 Ընդամենը Արարատյան Ընդամենը Արարատյան ՋԿՏ -ումՋԿՏ -ում 1292,1 1287,9 1283,7 1279,6 1275,4 1271,2 1267,0 1262,9 1183,5 3) N 2 աղյուսակի համաձայն մինչև 2021 թվականն Արարատյան ՋԿՏ-ի ջրառաջարկը կանխատեսվող կլիմայի փոփոխության պայմաններում կնվազի մոտ 2,3%-ով կամ 29,2 մլն մ3-ով, մինչև 2040 թվականը՝ 8,4%-ով կամ 108,6 մլն մ3-ով. 4) ջրառաջարկի ձևավորման հիմնական խնդիրներից է գետավազաններում ազատ ջրահոսքի կուտակումը: Կուտակված ջուրը կարող է հնարավորինս հավասարաչափ բաշխվել տարվա բոլոր ամիսներին` ջրապահանջարկի բավարարման համար: Կլիմայի փոփոխության հետևանքով Արարատյան ՋԿՏ-ում ջրային ռեսուրսների սպասվող նվազումը և ջրի հեռանկարային պահանջարկի աճը կարելի է լուծել ջրավազանում նոր ջրամբարներ կառուցելու միջոցով. 5) Ջրի ազգային ծրագրի հայեցակարգով Արարատյան ՋԿՏ-ում նախատեսված է կառուցել 2 ջրամբար՝ մոտ 23.1 մլն մ3 ընդհանուր ծավալով: Նախնական ուսումնասիրվել են 9 ջրամբարների թասեր՝ մոտ 185,6 մլն մ3 ընդհանուր ծավալով, ինչպես նաև նախնական գնահատվել են, բայց դեռ ուսումնասիրված չեն 15 ջրամբարներ 62.1 մլն մ3 ծավալով: Նախատեսվող ջրամբարների կառուցմամբ կստեղծվեն լրացուցիչ հզորություններ՝ շուրջ 270.8 մլն մ3 ջուր ամբարելու համար, ինչն իր հերթին հնարավորություն կտա ավելացնել ջրային հոսքի կարգավորման հնարավորությունները: 9. Ըստ ոլորտների ջրապահանջարկի և ջրառաջարկի բարելավման սցենարներն են` 1) Արարատյան ՋԿՏ-ի ջրառաջարկի և ջրապահանջարկի վերլուծությունը տրվում է բազիսային և լավատեսական սցենարներով՝ ըստ ջրօգտագործման ոլորտների: Սցենարները որոշվել են Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի և Արարատի մարզերի 2014-2018 թվականների սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրերից: Արարատյան ՋԿՏ-ում ջրառաջարկի և ջրապահանջարկի միտումները մինչև 2021 թվականը, ըստ ջրօգտագործման ոլորտների բազիսային և լավատեսական սցենարների, ներկայացված են համաձայն սույն հավելվածի NN 3 և 4 աղյուսակների. http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=127278 4/10 Աղյուսակ N 3 Գետա-Գետա վազանըվազանը ՋրօգտագործումնՋրօգտագործումն ըստ ոլորտներիըստ ոլորտների 20142014 20152015 20162016 20172017 20182018 20192019 20202020 20212021 Ազատ Խմելու-կենցաղային 8.04 8.16 8.27 8.39 8.5 8.62 8.73 8.85 Ոռոգում 108.6 112.4 116.2 120 123.8 127.6 131.4 135.2 Ձկնաբուծություն 0.9 0.9 0.9 0.9 0.9 0.9 0.9 0.68 Արդյունաբերություն 0.15 0.16 0.18 0.19 0.2 0.22 0.23 0.24 Ջրարբիացում 0.65 0.67 0.7 0.72 0.74 0.76 0.79 0.81 Հիդրոէներգետիկա 79.0 79.0 79.0 79.0 79.0 79.0 79.0 79.0 ԸնդամենըԸնդամենը ջրապահանջարկըջրապահանջարկը 197.34197.34 201.29201.29 205.25205.25 209.20209.20 213.14213.14 217.10217.10 221.05221.05 224.78224.78 ՋրառաջարկըՋրառաջարկը 402.30402.30 402.70402.70 403.10403.10 403.50403.50 403.80403.80 404.20404.20 404.60404.60 405.00405.00 Դեֆիցիտը/պրոֆիցիտըԴեֆիցիտը/պրոֆիցիտը 204.96204.96 201.41201.41 197.85197.85 194.30194.30 190.66190.66 187.10187.10 183.55183.55 180.22180.22 Վեդի Խմելու-կենցաղային 14.48 14.68 14.89 15.1 15.3 15.51 15.72 15.92 Ոռոգում 108.7 111.3 113.8 116.4 119 121.5 124.1 126.7 Ձկնաբուծություն 15.72 15.16 14.6 14.04 13.47 12.91 12.35 11.79 Արդյունաբերություն 3.18 3.47 3.75 4.03 4.31 4.59 4.88 5.16 Ջրարբիացում 0.75 0.78 0.8 0.83 0.85 0.88 0.91 0.93 Հիդրոէներգետիկա 0 0 0 0 0 0 0 0 ԸնդամենըԸնդամենը ջրապահանջարկըջրապահանջարկը 142.83142.83 145.39145.39 147.84147.84 150.40150.40 152.93152.93 155.39155.39 157.96157.96 160.50160.50 ՋրառաջարկըՋրառաջարկը 167.20167.20 167.40167.40 167.50167.50 167.70167.70 167.80167.80 168.00168.00 168.20168.20 168.30168.30 Դեֆիցիտը/պրոֆիցիտըԴեֆիցիտը/պրոֆիցիտը 24.3724.37 22.0122.01 19.6619.66 17.3017.30 14.8714.87 12.6112.61 10.2410.24 7.807.80 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=127278 5/10 Արփա Խմելու-կենցաղային 14.76 14.97 15.18 15.39 15.6 15.81 16.02 16.23 Ոռոգում 73.18 75.12 77.07 79.01 80.96 82.9 84.84 86.79 Ձկնաբուծություն 11.62 14.94 18.26 21.58 24.9 28.22 31.54 34.86 Արդյունաբերություն 0.06 0.06 0.07 0.07 0.08 0.08 0.09 0.09 Ջրարբիացում 0.64 0.66 0.68 0.71 0.73 0.75 0.77 0.79 Հիդրոէներգետիկա 620.0 608.0 568.0 548.0 536.0 536.0 536.0 536.0 ԸնդամենըԸնդամենը ջրապահանջարկըջրապահանջարկը 720.26720.26 713.75713.75 679.26679.26 664.76664.76 658.27658.27 663.76663.76 669.26669.26 674.76674.76 ՋրառաջարկըՋրառաջարկը 722.60722.60 717.90717.90 713.20713.20 708.40708.40 703.70703.70 699.00699.00 694.30694.30 689.50689.50 Դեֆիցիտը/պրոֆիցիտըԴեֆիցիտը/պրոֆիցիտը 2.342.34 4.154.15 33.9433.94 43.6443.64 45.4345.43 35.2435.24 25.0425.04 14.7414.74 Արարատյան ՋԿՏ Խմելու-կենցաղային 37.28 37.81 38.34 38.88 39.40 39.94 40.47 41.00 Ոռոգում 290.5 298.8 307.1 315.4 323.8 332.0 340.34 348.7 Ձկնաբուծություն 28.24 31.0 33.76 36.52 39.27 42.03 44.79 47.33 Արդյունաբերություն 3.39 3.69 4.00 4.29 4.59 4.89 5.20 5.49 Ջրարբիացում 2.04 2.11 2.18 2.26 2.32 2.39 2.47 2.53 Հիդրոէներգետիկա 699 687 647 627 615 615 615 615 ԸնդամենըԸնդամենը ջրապահանջարկըջրապահանջարկը 1060.41060.4 1060.41060.4 1032.41032.4 1024.41024.4 1024.31024.3 1036.31036.3 1048.31048.3 1060.01060.0 ՋրառաջարկըՋրառաջարկը 1292.11292.1 1288.01288.0 1283.81283.8 1279.61279.6 1275.31275.3 1271.21271.2 1267.11267.1 1262.81262.8 Դեֆիցիտը/պրոֆիցիտըԴեֆիցիտը/պրոֆիցիտը 231.7231.7 227.6227.6 251.5251.5 255.2255.2 251.0251.0 235.0235.0 218.8218.8 202.8202.8 2) Արարատյան ՋԿՏ-ում խմելու կենցաղային նպատակով ջրառի կանխատեսման համար հիմք են հանդիսանում ջրավազանի բնակչության աճի միտումները: Արարատյան ՋԿՏ-ում 2015 թվականի հունվարի դրությամբ խմելու կենցաղային նպատակով ջրառը կազմել է 37,3 մլն մ3: Ըստ ելակետային սցենարի՝ 2021 թվականին Արարատյան ՋԿՏ ում խմելու կենցաղային նպատակով ջրառը կաճի մոտ 10%-ով և կկազմի 41 մլն մ3, Արարատյան ՋԿՏ-ում խմելու կենցաղային նպատակով ջրառի քիչ տոկոսով աճը պայմանավորված է բնակչության ցածր աճի միտումներով. 3) 2015 թվականի հունվարի դրությամբ Արարատյան ՋԿՏ-ում ոռոգման նպատակով տարեկան ջրառը կազմել է 290,5 մլն մ3: Ոռոգելի հողատարածքների տարեկան 3,5% աճի դեպքում՝ ըստ ելակետային սցենարի, 2021 թվականին http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=127278 6/10 Արարատյան ՋԿՏ-ի ոռոգման նպատակով ջրառը կկազմի 348,7 մլն մ3. 4) ջրարբիացման համար ընդունվում է նույն` տարեկան 3,5% աճը. 5) Արարատյան ՋԿՏ-ում ձկնաբուծության զարգացումը սցենարներով մինչև 2021 թվականը՝ 2014 թվականի համեմատ, ակնկալվում է. Արփայի գետավազանում ջրօգտագործումը կաճի մոտ 3 անգամ՝ 11,62 մլն մ3-ից հասնելով 34,86 մլն մ3: Ազատի և Վեդիի գետավազաններում կնվազի մինչև 25%` 16,62 մլն մ3-ից հասնելով 12,47 մլն մ3: Ազատի և Վեդիի գետավազաններում ձկնաբուծության նպատակով ջրօգտագործման նվազումը կապված է Արարատյան դաշտի, ինչպես ստորերկրյա ջրերի մակարդակների նվազման հետ, այնպես էլ ջուր խնայող նոր տեխնոլոգիաների ներդրման պլանավորմամբ. 6) 2015 թվականի հունվարի դրությամբ Արարատյան ՋԿՏ-ում արդյունաբերության նպատակով ջրառը կազմել է 3,4 մլն մ3: Ըստ ելակետային սցենարի՝ 2021 թվականին արդյունաբերական նպատակով ջրառը կաճի մոտ 62%-ով և կկազմի 5,5 մլն մ3. 7) 2015 թվականի հունվարի դրությամբ Ազատի գետավազանում հիդրոէներգետիկ նպատակով ջրառը կազմել է 79 մլն մ3, Արփայի գետավազանում՝ 620 մլն մ3: Հիդրոէներգետիկայի ջրապահանջարկը դիտարկելիս հաշվարկների վրա կրկնակի, եռակի և ավելի անգամ ջրօգտագործման գործոնը հնարավորինս նվազեցնելու համար միևնույն ջրային ռեսուրսից կատարված մի քանի հիդրոէներգետիկ նպատակով ջրառներից ընտրվել է առավելագույն ջրաքանակ ունեցողը: Հաշվարկներում որպես Եղեգիս վտակից կատարվող հիդրոէներգետիկ նպատակով ջրառ ընդունվել է 126.1 մլն մ3 արժեքը, քանի որ դրա մեջ է մտնում նաև մնացած ՓՀԷԿ-երի շահագործման համար օգտագործված և ջրային ռեսուրս վերադարձված ջրաքանակը: Ընդունվել է, որ Ազատի գետավազանում հիդրոէներգետիկ նպատակով ջրառը մինչև 2021 թվականը չի փոփոխվելու: Ըստ Արփայի գետավազանի համար ընդունված սցենարի՝ հիդրոէներգետիկայի ջրապահանջարկը մինչև 2017 թվականը կնվազի՝ հասնելով 536 մլն մ3-ի, այնուհետև կմնա անփոփոխ: 2017 թվականին հիդրոէներգետիկայի ջրապահանջարկի պակասեցումը կապված է Արփա-Սևան թունելի շահագործման հետ, որի դեպքում կդադարեցվի Կեչուտի ջրամբարից «Կեչուտի» ՓՀԷԿ-ին ջրի մատակարարումը: Բացի դրանից՝ ջրապահանջարկի նվազումը պայմանավորված է լինելու հիդրոէներգետիկայի ոլորտում ջրախնայող համակարգերի ներդրմամբ: Վեդիի գետավազանում ներկայումս հիդրոէներգետիկ նպատակով ջրառ չի իրականացվում, չնայած առկա որոշակի պոտենցիալին: Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարության կողմից տրված չեն նաև ջրօգտագործման թույլտվություններ՝ փոքր հիդրոէլեկտրակայաններ կառուցելու համար: Այդ պատճառով Վեդիի գետավազանում հիդրոէներգետիկայի ջրապահանջարկը հավասար է զրոյի և մինչև 2021 թվականն աճի միտումներ չունի: Աղյուսակ N 4 ԳետավազանԳետավազան Ջրօգտագործումն ըստՋրօգտագործումն ըստ ոլորտներիոլորտների 20142014 20152015 20162016 20172017 20182018 20192019 20202020 20212021 ԱզատԱզատ Ջրապահանջարկը 197.34 209.7 218.5 227.7 237.5 247.5 258 269 Ջրառաջարկը 402.3 402.7 403.1 403.5 403.8 404.2 404.6 405 Դեֆիցիտը/պրոֆիցիտը 204.96 193 184.6 175.8 166.3 156.7 146.6 136 Վ եդիՎ եդի Ջրապահանջարկը 142.8 147.11 151.43 155.74 160.06 164.37 168.69 173 Ջրառաջարկը 167.2 167.4 167.5 167.7 167.8 168 168.2 168.3 Դեֆիցիտը/պրոֆիցիտը 24.4 20.29 16.07 11.96 7.74 3.63 -0.49-0.49 -4.7-4.7 ԱրփաԱրփա Ջրապահանջարկը 720.3 717.2 686.6 676.5 686.8 697.7 709.1 720.9 Ջրառաջարկը 722.6 717.9 713.2 708.4 703.7 699 694.3 689.5 http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=127278 7/10 Դեֆիցիտը/պրոֆիցիտը 2.3 0.7 26.6 31.9 16.9 1.3 -14.8 -31.4 ԱրարատյանԱրարատյան ՋԿՏՋԿՏ Ջրապահանջարկը 1060.4 1074.0 1056.5 1059.9 1084.4 1109.6 1135.8 1162.9 Ջրառաջարկը 1292.1 1288 1283.8 1279.6 1275.3 1271.2 1267.1 1262.8 Դեֆիցիտը/պրոֆիցիտը 231.7 214.0 227.3 219.7 190.9 161.6 131.3 99.9 10. Արարատյան ՋԿՏ-ում մինչև 2021 թվականը ջրառաջարկը և ջրապահանջարկը մնում են նույնը՝ 1060,4 մլն մ3, իսկ պրոֆիցիտը (ջրառաջարկի և ջրապահանջարկի տարբերությունը) կնվազի մոտ 12,5%՝ 231,7 մլն մ3-ից հասնելով 202,8 մլն մ3: Լավատեսական սցենարով ջրապահանջարկը կաճի մոտ 9,7%-ով՝ 1060,4 մլն մ3-ից հասնելով մինչև 1262,8 մլն մ3, իսկ պրոֆիցիտը կնվազի մոտ 56,9%-ով՝ մինչև 99,9 մլն մ3: 11. Արարատյան ջրավազանային կառավարման տարածքում ընդհանուր առմամբ բավարարելի է տնտեսական զարգացմամբ պայմանավորված ջրօգտագործման պահանջարկը և հնարավոր է մեղմել ազդեցությունները ջրառաջարկի վրա ինչպես ելակետային, այնպես էլ լավատեսական սցենարով տնտեսության զարգացման պայմաններում: Սակայն առանձնահատուկ ուշադրություն է պետք դարձնել Վեդիի գետավազանին, որտեղ տնտեսական զարգացման բազիսային սցենարի դեպքում 2021 թվականից հետո, իսկ լավատեսական սցենարի դեպքում` 2019 թվականից հետո կխախտվի էկոլոգիական հավասարակշռությունը: 12. Արարատյան ջրավազանային տարածքում արդյունավետ կառավարմանն ուղղված առաջնահերթ միջոցառումները (2016-2018 թթ.) սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2016 թվականի մարտի 31-ի N 338-Ն որոշման N 2 հավելվածով: Հայաստանի ՀանրապետությանՀայաստանի Հանրապետության կառավարության աշ խատակազմիկառավարության աշ խատակազմի ղեկավար-նախարարղեկավար-նախարար Դ. ՀարությունյանԴ. Հարությունյան Հա վել վա ծ N 2Հա վել վա ծ N 2 ՀՀ կա ռա վա րությա ն 2016 թվա կա նիՀՀ կա ռա վա րությա ն 2016 թվա կա նի մա րտ ի 31-ի N 338-Ն որոշմա նմա րտ ի 31-ի N 338-Ն որոշմա ն ԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ ԱՐԴՅՈՒ ՆԱՎ ԵՏ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆՆ ՈՒ ՂՂՎ ԱԾԱՐԱՐԱՏ ՅԱՆ ՋՐԱՎ ԱԶԱՆԱՅԻՆ Տ ԱՐԱԾՔԻ ԱՐԴՅՈՒ ՆԱՎ ԵՏ ԿԱՌԱՎ ԱՐՄԱՆՆ ՈՒ ՂՂՎ ԱԾ ԱՌԱՋՆԱՀԵՐԹ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒ ՄՆԵՐԸԱՌԱՋՆԱՀԵՐԹ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒ ՄՆԵՐԸ NN ը/կ Միջոցառման անվանումը Կատարողը Կատարման ժամկետը 1 2 3 4 1. ՓՀԷԿ-երի ՋԹ-ներով սահմանված ջրօգտագործման պայմանների վերանայում՝ ներառյալ ջրառի ծավալը և ռեժիմը, համապատասխանեցում բնապահպանական պահանջներին ՀՀ բնապահպանության նախարարություն 2016 թ. դեկտեմբերի 2-րդ տասնօրյակ http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=127278 8/10 2. Ջրօգտագործման թույլտվությունների պայմանների իրականացման հսկողության և վերահսկողության մեխանիզմների հզորացում՝ ներառյալ ջրասակավ սեզոններին ջրօգտագործողների միջև ջրի բաշխման մեխանիզմների սահմանումը և ջրօգտագործման օպտիմալացումը ՀՀ բնապահպանության նախարարություն 2016 թ. դեկտեմբերի 2-րդ տասնօրյակ 3. «Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների մասին» ՀՀ օրենքի պահանջների համաձայն «Ջերմուկի հիդրոլոգիական արգելավայր» պետական արգելավայրի պահպանության ռեժիմի ապահովում ՀՀ բնապահպանության նախարարություն 2016 թ. դեկտեմբերի 1-ին տասնօրյակ 4. Ինքնամոնիթորինգի իրականացման մեխանիզմների մշակում, ընդունում և կիրարկում՝ ջրօգտագործողների հաշվետվողականության բարելավման և ջրօգտագործման, ջրահեռացման և ջրային ռեսուրսների աղտոտման փաստացի տվյալների համալրման նպատակով ՀՀ բնապահպանության նախարարություն 2016 թ. դեկտեմբերի 2-րդ տասնօրյակ 5. Կլիմայի փոփոխության հարմարվողականության ներառում համայնքային և մարզային զարգացման ծրագրերում և պլաններում ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարություն ՀՀ բնապահպանության նախարարություն 2016 թ. դեկտեմբերի 2-րդ տասնօրյակ 6. Ջրախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման հայեցակարգի մշակում և ընդունում ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարություն 2017 թ. նոյեմբերի 3-րդ տասնօրյակ 7. ՓՀԷԿ-երի կառուցման և շահագործման համար արգելված գոտիների՝ հատուկ պահպանվող տարածքներ, անտառային տարածքներ, սողանքային գոտիներ, ջրաբանական խոցելի տարածքներ, սահմանում ՀՀ բնապահպանության նախարարություն 2017 թ. դեկտեմբերի 2-րդ տասնօրյակ 8. Հոսակորուստները կրճատելու նպատակով իրավական, տնտեսական և վարչական խթանիչների մշակում և ներդրում ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարություն 2017 թ. դեկտեմբերի 2-րդ տասնօրյակ http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=127278 9/10 9. Գետի ինքնամաքրման կարողության գնահատման մեթոդի և վերջինիս կիրարկման մեխանիզմների մշակում ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարություն ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարություն 2021 թ. նոյեմբերի 3-րդ տասնօրյակ 10. Ռեկրեացիոն գոտիներում ջրային ռեսուրսների պահպանության պահանջների սահմանում ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ՀՀ առողջապահության նախարարություն ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարություն ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարություն 2019 թ. հոկտեմբերի 2-րդ տասնօրյակ (հավելվածը (հավելվածը խմբ. 23.06.16 Nխմբ. 23.06.16 N 751-Ն, 20.12.18 N751-Ն, 20.12.18 N 1470-Ն)1470-Ն) Հայաստանի ՀանրապետությանՀայաստանի Հանրապետության կառավարության աշ խատակազմիկառավարության աշ խատակազմի ղեկավար-նախարարղեկավար-նախարար Դ. ՀարությունյանԴ. Հարությունյան http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=127278 10/10