Law No. 8528 promoting and protecting breast feeding

LIGJ Nr.8528, date 23.9.1999 PER NXITJEN DHE l\1BROJTJEN E TE USHQYERIT ME GJI Ne mbeshtetje te neneve 78 dhe 83 pika 1 te Kushtetutes, me propozimin e Keshillit te Ministrave KUVENDI I REPUBLIKES SE SHQIPERISE VENDOSI: Neni 1 Ky ligji ka per qellim te nxite dhe te mhroje te ushqyerit me gji, si dhe te rregulloje tregtimin e zevendesuesve te qumeshtit te gjirit per te ushqyerit e shendetshem te femijeve. Neni 2 Ne zbatim te ketij ligji, termat vijues kane keto kuptime: a) "Reklama" kuptohet reklamimi me 9do mjet per nxitjen, shitjen ose per konsumin e prodhimeve te zevendesuesve te qumeshtit te gjirit. b) "Ushqim plotesues" l(uptohet 9do ushqim i pershtatshem, i paraqitur per ushqim shtese te qumeshtit te gjirit, formula per foshnja ose formula pasuese. c) "Mbajtese" kuptohet ~do forme paketimi i produktit te percaktuar per shitje si nje njesi per shitje me pakice, duke perfshire edhe ambalazhin. 9 )'· Produkt i percaktuar per shitje ., kuptohet : Formule per foshnjat. e cila nenk.'Upton qumeshtin ose nje produkt te ngjashem me qumeshtin, me origjine shtazore ose bimore, i pergatitur industrialisht, qe tregtohet per ushqimin e foshnjave dhe te femijeve te vegjel, nga lindja deri ne gjashte muaj. Formule pasuese, e cila nenlmpton qumeshtin ose nje produkt te ngjashem me qumeshtin, me origjine shtazore ose himore, i pergatitur industrialisht, qe tregtohet si ushqim per foshnjat dhe femijet mbi gjashte muajsh. 1010 Cdo produkt tjeter, i shitur per ushqimin e foshnjave dhe te femijeve te vegjel. d) ''Foshnje" kuptohet nje femije nga dita e lindjes deri ne 12 muaj. dh) '·Femije i vogel" kuptohet nje temije nga mosha ne 12 muaj deri 3 vje9. Kufizimet Neni 3 Asnje person nuk duhet te prodhoje, te shperndaje, te shese, te magazinoje ose te ekspozoje per shitje produkte te percaktuara ne nenin 2 pika c; te ketij ligji, kur ato: nuk jane te regjistruara ne perputhje me ligjet ne fuqi; kane arritur daten e skadimit; nuk jane ne mbajteset e tyre origjinale. Neni 4 Prodhuesve dhe shitesve u ndalohet reklama dhe promovimi i produkteve te percaktuara ne nenin 2 pika <;, duke perfshire ketu paraqitjen speciale, vizuale ne ekrane, reklamat per uljc c;mimi, c;mimet stimuluese, shitjet speciale, ulje c;mimi me kushte te vec;anta apo dhurata, si dhe promovimi i tyre ne nje gender shendetesore apo institucion tjeter te sistemit shendetesor shteteror ose privat. Neni 5 Ndalohet nje prodhues ose nje periwn i ngarkuar nga ai, si dhe c;do shites: a) t' u shese institucioneve shendetesore shteterore dhe private produktet e percaktuara ne nenin 2 pika <;, me c;mim me te ulet se <;mimet e publikuara nga prodhuesit; b) te dhuroje ose te shperndaje, brenda nje qendre shendetesore, pajisje ose te ofrojc sherbime, si dhe materiale promovuese, qe u referohen ose mund te nxisin perdorimin e njc produkti, te percaktuar sipas nenit 2 pika c;, me perjashtim te rasteve kur kategorizohen si ndihma humanitare; c) t'u ofroje shperblime, dhurata, kontribute punonjesve te shendetesise, te angazhuar me shendetin e nenes dhe te femijes; <;) te sponsorizoje veprimtari, pavaresisht nga forma e tyre, qe lidhen me shendetin (; nenes dhe te femijes, perjashtuar veprimtarite me karakter te mirefillte shkencor. Neni 6 <;do punonjesi te shendetesise, qe punon ne institucionet shendetesore shteterore dhe/ose private, i ndalohet: a) te pranoje shperblime, dhurata. kontribute nga nje prodhues, shperndares ose <;dr, person tjeter i ngarkuar prej tyre; b) te pranoje ose te shperndaje monstra te ketyre produkteve; c) te promovoje perdorimin e produkteve te percaktuara ne nenin 2 pika c;, perjashtuar tastet e vec;anta. kur ka tregues absolut per perdorimin e tyre, duke shpjeguar qarte edli(; pasojat qe sjellin ato. Kufizimet e lidhura me etiketat e formulave foshnjore Neni 7 Nje prodhues, shperndares ose shites nuk duhet te ofroje per shitje ose te shese formula pasuese, ne qofte se ambalazhi ose etiketa nuk permban formulimin: "Ushqimi i gjirit eshte ushqimi ideal per rritjen e shendetshme dhe per zhvillimln e femijhe. KUJDES! Ky produkt dote perdoret per foshnjat nen 6 muajshe. Perpara se 1011 te vendosesh te plotesosh ose te zevendesosh ushqimin e gjirit me kete produkt, keshillohu me mjekun!" Neni 8 Nje prodhues, shperndares ose shites nuk duhet te ofroje per shitje ose te shese formula pasuese, ne qofte se : a) ambalazhi ose etiketa nuk permban fjalet : "Ushqimi i gjirit eshte ushqimi ideal per rritjen e shendetshme dhe per zhvillimin e femijeve. KUJDES! Ky prod.ukt dote perdoret per foshnjat mbi 6 muajshe. Perpara se te vendosesh te plotesosh ose te zevendesosh ushqimin e gjirit me kete produkt, keshillohu me mjekun!"; b) etiketa nxit te ushqyerit artificial. Neni 9 Nje prodhues ose shperndares nuk duhet te ofroje per shitje ose te shese qumesht te skremuar apo te kondensuar ne forme pluhuri ose te Ienget, apo qumesht standard e te skremuar si zevendesues te qumeshtit te gjirit. . Ne ambalazhin e ketyre produkteve duhet detyrimisht te shkruhet: "Ky produkt nuk duhet te perdoret per ushqimin e foshnjave!" Detyrat e sistemit shendetesor Neni 10 Drejtuesit e qendrave shendetesore dhe autoritetet shendetesore, vendore dhe kombetare, duhet te nxisin, te mbeshtesin dhe te mbrojne, ne kuptim te ketij ligji, te ushqyerit me gji dhe te bejne pub like mangesite e medha qe krijojne te ushqyerit alternativ. Neni 11 Materialet informative apo me qellim edukimi dhe promocioni te jene, detyrimisht, te miratuara nga Ministria e Shendetesise apo nga strukturat perkatese te ngritura ose te autorizuara prej saj. 1012 Neni 12 Ministria e Shendetesise eshte pergjegjese per zbatimin e ketij ligji. Ngarkohet Inspektorati Sanitar Shteteror per kontrollin dhe per zbatimin e ketij ligji. Kundervajtjet Neni 13 Shkeljet e dispozitave te ketij ligji, kur nuk formojne veper penale, perbejne kundervajtje