跳到主要内容
Nelum
阿富汗的法律

Renewable Energy Strategy for Afghan Villages 2017-2027

颁布于 2017-10-28 · 文本截至 2026-10-01

以研究形式发布的公开法律与官方指引，不构成法律、税务或金融建议。

研究内容本身以英文撰写。标题和标签已翻译，调查结果和引文未翻译。

关于这部法律

原标题
استراتژی انرژی قابل تجدید برای دهات افغانستان
语言
Farsi
类型
policy
国家
阿富汗
主题
Energy
关键词
biofuel, capacity building, climate change, education, early warning system, energy conservation/energy production, environmental standards, equity, financing, governance, policy/planning, protection of environment, public health, renewable energy, standards, transport/storage, sustainable development, taxes, hydropower generation

在哪里阅读

文本

所收录的法律原文，按条款排列。每个条款都有自己的链接。

  1. part 1

    ‫جمهوری اسالمی افغانستان‬ ‫وزارت احیاء و انکشاف دهات‬ ‫استراتژی انرژی قابل تجدید برای دهات افغانستان‬ ‫‪۲۰۱۷-۲۰۲۷‬‬ ‫مسوده نهایی ‪ ۲۸‬اکتوبر ‪۲۰۱۷‬‬ ‫‪1|Page‬‬ ‫خالصه اجرایی ‪4 .....................................................................................................................................................‬‬ ‫سپاسگذاری ‪6 ........................................................................................................................................................‬‬ ‫اختصارات ‪7 ..........................................................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.0‬پس زمینه ‪8 ....................................................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.1‬چشم انداز ‪10 ..............................................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.2‬اهداف کلی استراتژیک ‪10 ...............................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.3‬اهداف عینی استراتژیک ‪10 ..............................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.4‬انرژی آفتابی ‪11 ...........................................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.4.1‬سیستم فوتوولتائیک ‪11 ...........................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.4.2‬گرمایش آب توسط انرژی آفتابی ‪12 .............................................................................................................‬‬ ‫‪1.4.3‬واتر پمپ آفتابی ‪12 .................................................................................................................................‬‬ ‫‪1.5‬برق آبی ‪12 ..................................................................................................................................................‬‬ ‫‪1.6‬انرژی باد ‪13 ................................................................................................................................................‬‬ ‫‪1.7‬بایومس ‪13 ......................................................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.8‬مدل های کسب و کار ‪13 ................................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.9‬تحصیالت و آموزش ‪14 ...................................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.10‬استندردها ‪15 ............................................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.11‬مشوق های مالی برای استراتژی بلند مدت انرژی ‪15 .........................................................................................‬‬ ‫‪ 1.12‬استمالک و اجاره زمین ‪16 .........................................................................................................................‬‬ ‫‪ 1.13‬مسائل جنسیتی ‪16 .................................................................................................................................‬‬

  2. part 2

    ‫‪ 2.0‬چارچوب سازمانی و مقرراتی ‪17 .............................................................................................................................‬‬ ‫‪ 2.1‬وزارت انرژی و آب ‪17 .....................................................................................................................................‬‬ ‫‪ 2.2‬وزارت احیاء و انکشاف دهات ‪18 ........................................................................................................................‬‬ ‫‪ 2.3‬کمیته هماهنگی انرژی روستایی ‪18 ....................................................................................................................‬‬ ‫‪ 2.4‬سایر ذینفعان ‪18 ..........................................................................................................................................‬‬ ‫‪ 3.0‬مسیر آینده ‪19 .................................................................................................................................................‬‬ ‫‪ .4‬منابع و مآخذ ‪22 .................................................................................................................................................‬‬ ‫‪2|Page‬‬ 3|Page ‫خالصه اجرایی‬ ‫اهداف استراتیژیک دولت جمهوری اسالمی افغانستان برای تامین انرژی رقابتی‪ ،‬امن و پایدار برای آینده به حیث اساسی برای بهبود‬ ‫اقتصادی افغانستان و رفاه مردم آن است‪ .‬انرژی های قابل تجدید ‪ ،‬توام با مثمریت انرژی ‪ ،‬کاهش وابستگی به واردات برق گران‬ ‫قیمت و ایجاد حرکت به سمت اقتصادی با (کاربن کم) ‪ ،‬برای اهداف افغانستان و تامین منابع انرژی پایدار و رقابتی اهمیت دارد ‪.‬‬ ‫همچنین انرژی های قابل تجدید نقش مهمی در ایجاد شرایط برای ایجاد شغل و بازگشت به رشد اقتصادی ‪،‬ایفا می کنند‪ .‬بنابراین‬ ‫توسعه انرژی های قابل تجدید به عنوان مهمترین پالیسی اقتصادی در افغانستان محسوب می شود‪ .‬انرژی های قابل تجدید ‪ ،‬وابستگی‬ ‫به سوخت های فسیلی را کاهش می دهند‪ ،‬امنیت تامین(تولید و تورید) را بهبود می سکتورد و منافع زیست محیطی مانند رسیدگی‬ ‫به مسئله تغییرات آب و هوا را فراهم می کند‪ ،‬در حالیکه شغل سبز را به اقتصاد عرضه می کند‪.‬‬ ‫انرژی عامل مهمی برای توسعه روستایی است‪ ،‬ایجاد فرصت هایی برای بهبود معیشت و همچنین بهبود زندگی از طریق دسترسی به‬ ‫امکانات انرژی اولیه در جامعه نیز میباشد‪ .‬مناطق روستایی در افغانستان فاقد برق هستند‪ ،‬عمدتا به دلیل مصارفات بلند برای انتقال‬ ‫و توزیع انرژی به مناطقی که مصرف کم‪ ،‬شهرک های پراکنده و زمین های جغرافیایی صعب الشکل دارند‪ .‬با این وجود‪ ،‬این مناطق‬ ‫روستایی اغلب دارای منابع طبیعی فراوانی هستند که توانایی تولید انرژی کافی در سطح محلی را دارند تا نیازهای جوامع روستایی‬ ‫را تامین کنند‪ .‬استفاده از انرژی از طریق آهایدرو‪ ،‬بند های کوچک آبی‪ ،‬آفتابی‪ ،‬بایو مس‪ ،‬باد و دیگر تکناولوژیهای انرژی قابل تجدید‪،‬‬ ‫هم در داخل کشورو هم خارج از افغانستان کارا ثابت شده و نتیجه داده است ‪.‬از این رو یک راه حل مناسب برای برقرسانی مناطق‬ ‫روستایی دانسته میشود‬

  3. part 3

    ‫بنابراین دولت جمهوری اسالمی افغانستان انرژی روستایی را به عنوان یکی از سکتور های اولویت دار برای توسعه تعیین کرده است‪.‬‬ ‫وزارت احیاءو انکشاف دهات و وزارت انرژی و آب ‪ ،‬وزارتخانه هایی هستند که مکلف به ترویج سکتور انرژی در دهات اند و این‬ ‫وزارتخانه ها با کمک جامعه تمویل کننده با یکدیگر همکاری دارند ‪ .‬پالیسی ملی انرژی قابل تجدید(‪ )NREP‬توسط وزارت انرژی و‬ ‫آب تدوین گردیده و توسط شورای وزیران جمهوری اسالمی افغانستان تصویب شده است‪.‬‬ ‫بر اساس سند پالیسی ملی انرژی قابل تجدید‪ ،‬استراتیژی انرژی قابل تجدید برای دهات افغانستان توسط وزارت احیاء و انکشاف‬ ‫دهات با هماهنگی وزارت انرژی و آب‪ ،‬توسعه یافته است‪ .‬این سند یک طرح جامع برای توسعه سکتور انرژی در مناطق روستایی تا‬ ‫سال ‪ 2027‬بوده و یک رویکرد عملی برای رسیدگی به نیازهای فوری برای توسعه آینده بخش انرژی روستایی و یک سکتور حیاتی‬ ‫از تالش های وزارت احیاء و انکشاف دهات برای تسریع رشد مناطق روستایی از طریق منابع انرژی قابل تجدید است‪ .‬ارتقاء شبکه‬ ‫انرژی روستایی از طریق بر نامه انرژی پایدار افغانستان برای توسعه روستایی (‪ )ASERD‬تحت چارچوب و برنامه میثاق شهروندی‬ ‫رهبری شده است‪.‬‬ ‫‪4|Page‬‬ ‫گرچه هدف اولیه و نتایج قابل توجه ملموس وز ارت احیاء و انکشاف دهات این است که انرژی قابل تجدید را برای ساکنین روستا‬ ‫فراهم کند‪ ،‬اما یک جامعه ضعیف همیشه غذا و امنیت بیشتری نسبت به برق را ترجیح می دهد‪ .‬خبر خوب این است که انرژی‬ ‫همیشه دروازه های گوناگون برای توسعه اقتصادی و بهبود کیفیت زندگی را باز می کند‪ .‬با این حال‪ ،‬مردم به تنهایی نمی تواند صرف‬ ‫از طریق برق به رونق اقتصادی دست یابند‪ ،‬مگر اینکه بدانند که چگونه فرصت ها را بدست آورند و بدین وسیله علم ودانش کاربرد‬ ‫انرژی را درک کنند‪ .‬از این رو‪ ،‬تیم توسعه اقتصادی در وزارت احیاء و انکشاف دهات میطلبد که هر فرصت ممکنه برای توسعه‬ ‫اقتصادی باید قبل از راه اندازی پروژه های ساختمان برق مورد مطالعه قرار گیرد‪ .‬ما امیدواریم که استراتیژی انرژی قابل تجدید برای‬ ‫دهات افغانستان محیطی مناسب برای ذینفعان و تمویل کننده گان فراهم کند و سرمایه گذاری سکتور خصوصی را برای توسعه‬ ‫تکنولوژی انرژی روستایی تشویق نموده و سهم قابل توجه و پایدار در زندگی مردم افغانستان را در مناطق روستایی ایجاد نماید‪.‬‬ ‫‪5|Page‬‬ ‫سپاسگذاری‬

  4. part 4

    ‫استراتیژی انرژی قابل تجدید برای دهات افغانستان با مشارکت همه ذینفعانی که برای توسعه انرژی روستایی در کشور کار می کنند‪،‬‬ ‫تهیه شده است‪ .‬ما می خواهیم از رهبری وزارت احیاء و انکشاف دهات‪ ،‬برنامه انرژی پایدار برای انکشاف دهات افغانستان و وزارت‬ ‫انرژی و آب که برای تهیه این استراتیژی نیز همکاری نموده اند ‪ ،‬صمیمانه تشکر کنیم‪ .‬این استراتیژی تحت نظارت دقیق و مداوم‬ ‫شخص خودم تهیه شده است‪ .‬بر عالوه از محترم امان اهلل غالب معیین انرژی وزارت انرژی و آب‪ ،‬محترم انجنیر حبیب الرحمن‬ ‫رحمت مشاور ارشد انرژی (وزارت انرژی و آب)‪ ،‬محترمه انجنیر ماللی بارکزی‪ ،‬رئیس پالیسی انرژی وزارت انرژی و آب‪ ،‬اعضای کمیته‬ ‫هماهنگی انرژی روستایی‪ ،‬موسسه همکاری آلمان‪ ،‬اداره ملی استندر افغانستان‪ ،‬اتحادیه انرژی های قابل تجدید افغانستان‪ ،‬نهادهای‬ ‫تحقیقاتی‪ ،‬شرکت های سکتور خصوصی و دیگران که در تهیه این استراتیژی شرکت کرده اند‪ ،‬اظهار سپاس مینمایم‪ .‬تکمیل این‬ ‫استراتیژی بدون پیشنهادات و نظرات ارزشمند شما که در مراحل نظرخواهی ‪ ،‬دریافت گردید ممکن نبود‪.‬‬ ‫ما عمیقاً قدردانی خویش را از آقای محمد اجمل شینواری‪ ،‬مدیر پروژه برنامه انرژی پایدار برای انکشاف دهات افغانستان‪ ،‬آقای یاما‬ ‫یان‪ ،‬متخصص توسعه پالیسی و استراتیژی‪ ،‬آقای پت اسپینک‪ ،‬مشاور معاون برنامه آقای اندرس کایوس پدرسن‪ ،‬مشاور ارشد‬ ‫تخنیکی برنامه و تیم تخنیکی برنامه انجنیر احمد حسین رسولی و انجنیر محمد سلیم سلیمی برای کار دقیق آنها در‬ ‫نهایی کردن این استراتیژی‪ ،‬ابراز میداریم‪ .‬می خواهیم از همه تیم برنامه انرژی پایدار برای انکشاف دهات افغانستان‪ ،‬مشاوران‬ ‫بین المللی خود ‪،‬که نقش مهمی در آماده سازی این استراتیژی داشتند‪ ،‬تشکر کنیم‪.‬‬ ‫در نهایت‪ ،‬ما از همه کسانی که در زمینه تهیه این استراتیژی به حیث نقطه عطفی برای توسعه انرژی روستایی در کشور‬ ‫از طریق استفاده از منابع طبیعی و مشارکت جامعه در عملیات و مدیریت کمک کرده اند‪ ، ،‬تشکر می کنیم‪ .‬این استراتیژی‬ ‫به توسعه کلی کشور کمک می کند تا کشور به رشد اقتصادی ملی و کاهش فقر از طریق ترویج انرژی قابل دست یابد‪.‬‬ ‫پروفیسور مجیب الرحمن کریمی‬ ‫وزیر احیاء و انکشاف دهات‬ ‫‪6|Page‬‬ ‫اختصارات‬ ‫بانک توسعه آسیائی‬ ‫‪ADB‬‬ ‫انستیتوت توسعه دهات افغانستان‬ ‫‪AIRD‬‬ ‫چارچوب ملی توسعه صلح افغانستان‬ ‫‪ANPDF‬‬ ‫اداره ملی ستندردافغانستان‬ ‫‪ANSA‬‬ ‫پالیسی انرژی قابل تجدید برای دهات افغانستان‬ ‫‪ARREP‬‬ ‫انرژی پایدار برای توسعه دهات افغانستان‬ ‫‪ASERD‬‬ ‫ساخت –فعالیت‪ -‬انتقال‬ ‫‪BOT‬‬ ‫دا افغانستان بانک‬ ‫‪DAB‬‬ ‫دیزاین‪ -‬ساخت – تمویل و فعالیت‬ ‫‪DBFO‬‬ ‫انرژی برای انکشاف دهات در افغانستان‬ ‫‪ERDA‬‬ ‫تولید ناخالص داخلی‬ ‫‪GDP‬‬ ‫دولت جمهوری اسالمی افغانستان‬ ‫‪GoIRA‬‬ ‫درآمد ناخالص ملی‬ ‫‪GNI‬‬ ‫کمیسیون بین المللی وزارتی انرژی‬ ‫‪ICE‬‬ ‫اداره مستقل ارگان های محلی‬ ‫‪IDLG‬‬ ‫کیلوولت‬ ‫‪KV‬‬ ‫کیلووات ساعت‬ ‫‪KWh‬‬ ‫قراردادهای اجاره ای‬ ‫‪LC‬‬ ‫کمیسیون بین المللی الکتروتخنیک‬ ‫‪IEC‬‬ ‫وزارت انرژی و آب‬ ‫‪MEW‬‬ ‫وزارت اقتصاد‬ ‫‪MOEC‬‬ ‫وزارت مالیه‬ ‫‪MOF‬‬ ‫وزارت احیاء و انکشاف دهات‬ ‫‪MRRD‬‬ ‫مگاوات‬ ‫‪MW‬‬ ‫اداره ملی حفاظت محیط زیست‬ ‫‪NEPA‬‬ ‫سازمان غیر دولتی‬ ‫‪NGO‬‬ ‫پالسی ملی انرژی قابل تجدید‬ ‫‪NREP‬‬ ‫اداره تدارکات ملی‬ ‫‪NPA‬‬ ‫برنامه همبستگی ملی‬ ‫‪NSP‬‬ ‫مجوز فعالیت‬ ‫‪OC‬‬ ‫حفظ و مراقبت‬ ‫‪M&O‬‬ ‫مشارکت دولتی و خصوصی‬ ‫‪PPP‬‬ ‫انرژی قابل تجدید‬ ‫‪RE‬‬ ‫کمیته هماهنگی انرژی روستایی‬ ‫‪RECC‬‬ ‫دیپارتمنت انرژی قابل تجدید‬ ‫‪RED‬‬ ‫تجدد‪-‬فعالیت‪-‬انتقال‬ ‫‪ROT‬‬ ‫ماستر پال ن سکتور برق‬ ‫‪PSMP‬‬

  5. part 5

    ‫‪7|Page‬‬ ‫کمیته تخنیکی‬ ‫‪TWG‬‬ ‫تولید انرژی از زباله ها‬ ‫‪WTE‬‬ ‫‪ 1.0‬پس زمینه‬ ‫‪8|Page‬‬ ‫مصرف برق افغانستان تقریباً کمترین میزان مصرف برق در جهان است‪ .‬مصرف سرانه برق کشور به طور متوسط ‪ 176‬کیلووات‬ ‫ساعت در سال است که به طور قابل توجهی کمتر از اوسط میزان مصرف برق آسیای جنوبی است که ساالنه ‪ 707‬کیلو وات‬ ‫ساعت در سال است و یا اوسط مصرف برق هر نفر در سراسر جهان که ‪ 3144‬کیلووات ساعت در سال می باشد‪ .‬سی فیصد‬ ‫نفوس افغانستان به سیستم های تامین برق متصل هستند‪ ،‬اکثریت قریب به اتفاق آنها در مراکز شهرها زندگی میکنند‪ .‬در سال‬ ‫‪ ،2015‬تقاضای اعظمی افغانستان ‪ 1500‬مگاوات بود و مصرف کل انرژی برق در کشور حدود ‪ 576‬گیگاوات ساعت بود‪77 .‬‬ ‫فیصد تقاضای برق افغانستان در سال ‪ 2016‬توسط انرژی ارزان قیمت وارد شده و باقی مانده از منابع برق آبی و نیروگاه های‬ ‫حرارتی (دیزل جنراتور ها ) تامین میشود‪.‬‬ ‫تفاوت زیادی در میزان دسترسی مناطق روستایی و شهری به شبکه برق وجود دارد‪ .‬منابع انرژی روستایی همچنان بر منابع‬ ‫برق آبی و آفتابی‪ ،‬که عمدتاً برای تنویر و چارچ نمودن مبایل به کار می رود‪ ،‬اتکاء دارد‪ .‬گزارش بررسی ‪ 2014‬وضعیت زندگی‬ ‫در افغانستان نشان داد که ‪ 46‬فیصد از خانوارهای افغانستان دارای یک دستگاه آفتابی هستند که این رقم در مناطق روستایی‬ ‫‪ 58‬درصد است‪ .‬میزان عدم دسترسی به برق در مناطق روستایی رقمی قابل توجه است‪ ،‬زیرا بیش از ‪ 75‬درصد مردم کشور‬ ‫در این مناطق زندگی می کنند و ‪ 67‬فیصد تولید ناخالص ملی (‪ )GDP‬از مناطق روستایی به دست می آید‪ .‬به این معنی که‬ ‫پوتانسیل توسعه و رشد در سکتور دهات‪ ،‬با توجه به سرمایه گذاری مناسب‪ ،‬و دسترسی به انرژی به عنوان یک عنصر مشارکتی‪،‬‬ ‫قابل توجه است‪ .‬تحقیقات بنیاد آسیا که در سال ‪ 2012‬در افغانستان انجام گردید‪ ،‬نشان داد که ‪ 14‬فیصد پاسخ دهندگان‬ ‫کمبود برق را به عنوان یک مشکل عمده در مناطق خود شناسایی کرده اند‪ .‬بدین ترتیب‪ ،‬دولت افغانستان باید توسعه پایدار‬ ‫بلند مدت انرژی روستایی را که در چارچوب ملی صلح و توسعه ملی افغانستان (‪ )ANPDF‬شناسایی شده است‪ ،‬آغاز کند‪،‬‬ ‫این چارچوب ملی تأکید دارد که تمرکز کلی پالیسی در مناطق روستایی باید بر گسترش انرژی روستایی باشد ‪.‬‬ ‫انرژی های قابل تجدید از منابع طبیعی مانند نور آفتاب‪ ،‬گرمای زمین‪ ،‬باد‪ ،‬جزر و مد‪ ،‬آب و اشکال مختلف بایو مس تولید‬ ‫میشود‪ .‬منبع این نوع انرژی ها پایان ناپذیر بوده و به طور مداوم تجدید می شوند‪ .‬تکنالوژی های قابل تجدید انرژی شامل‬ ‫انرژی آفتابی‪ ،‬انرژی باد‪ ،‬برق آبی‪ ،‬بایو مس و سوخت های بایو فیول برای حمل و نقل هستند‪.‬‬

  6. part 6

    ‫وزارت انرژی و آب حق آغاز‪ ،‬برنامه ریزی‪ ،‬تطبیق و مدیریت کلی پروژه های انرژی قابل تجدید با ظرفیت الی ‪ 1‬میگاوات در‬ ‫مناطق روستایی را به وزارت احیاء و انکشاف دهات واگذار کرده است‪ .‬وزارت احیاء و انکشاف دهات نیاز دارد تا استراتژی ها‪،‬‬ ‫طرزالعمل ها‪ ،‬دستورالعمل ها و راهنماهایی را برای ارائه پروژه های خود به شیوه های کارآ و پایدار ایجاد کند‪ .‬ماموریت وزارت‬ ‫احیاء و انکشاف دهات این است که برنامه هایی را جهت ترویج رشد اجتماعی و مالی مؤثر را در مناطق روستایی توسعه داده و‬ ‫اجرا کند‪ .‬وزارت احیاء و انکشاف دهات در تمام ‪ 34‬والیت افغانستان حضور دارد و طیف وسیعی از برنامه های تمویل شده از‬ ‫منابع دولتی و کمک های جامعه بین المللی را تطبیق می کند‪.‬‬ ‫هدف از تامین انرژی توسط وزارت احیاء و انکشاف دهات این است که سطح زندگی در مناطق روستایی بهبود یابد و فعالیت‬ ‫اقتصادی جوامع روستایی افزایش یابد‪ .‬با توجه به در دسترس بودن منابع انرژی تجدید پذیر‪ ،‬هزینه کم این تکنولوژی ها و در‬ ‫‪9|Page‬‬ ‫مجموع تمایل این وزرات برای حرکت به سوی انرژی سبز‪ ،‬تمرکز وزارت احیاء و انکشاف دهات در این سکتور را بیشتر میسازد‪،‬‬ ‫استفاده از انرژی های قابل تجدید برای برق رسانی به جوامع روستایی به حیث پایه و اساس برای توسعه روستایی است‪ .‬وزارت‬ ‫احیاء و انکشاف دهات با وزارت انرژی و آب در توسعۀ انرژی قابل تجدید برای انکشاف دهات در یک چارچوب خاص‪ ،‬هماهنگ‬ ‫شده اند‪.‬‬ ‫استراتژی انرژی قابل تجدید برای دهات افغانستان به منظور رهبری تالش های وزارت احیاء و انکشاف دهات برای دستیابی به‬ ‫وظایف توسعه روستایی از طریق منابع انرژی قابل تجدید به شیوه ای کارآمد‪ ،‬الزم و ضروری است‪ .‬وزارت احیاء و انکشاف‬ ‫دهات در نهایی کردن این سند استراتژی‪ ،‬در تفاهم با وزارت انرژی و آب و دیگر ذینفعان مرتبط (سازمان های دولتی‪ ،‬تمویل‬ ‫کنندگان بین المللی‪ ،‬سازمان های غیر دولتی‪ ،‬سکتور خصوصی و جوامع ذینفع کار کرده است‪.‬‬ ‫‪ 1.1‬چشم انداز‬ ‫برای ترویج استفاده پایدار از تمام انواع انرژی های قابل تجدیددر دستیابی به توسعه پایدار‪ ،‬دسترسی به انرژی و رشد و رونق‬ ‫اقتصادی ‪،‬طرح گردیده‪.‬‬ ‫‪ 1.2‬اهداف کلی استراتژیک‬ ‫اهداف کلی استراتژی انرژی قابل تجدید برای دهات افغانستان عبارتند از‪:‬‬

  7. part 7

    ‫• اولویت بندی تأمین انرژی در مناطقی که فعالیت های اقتصادی مهمی در قالب شرکت های کوچک و متوسط وجود‬ ‫دارد و در دسترس قرار دادن انرژی به افزایش مثمریت این شرکت ها را بیشتر می کند و می تواند باعث تحریک‬ ‫فعالیت های اقتصادی بالقوه خواهد شد که در حال حاضر به دلیل عدم وجود برق‪ ،‬این فرصت ها از دست رفته است‪.‬‬ ‫• افزایش تنوع در سیستم انرژی افغانستان‪ ،‬کاهش وابستگی کشور به واردات برق و سوخت های فسیلی‪ .‬استفاده از‬ ‫منابع انرژی قابل تجدید راهی برای تأمین روشنایی خانوارهای روستایی و کاهش مصرف هایدروکاربن و سوخت جامد‬ ‫برای پخت و پز و حرارت تا حداکثر ممکن است‪.‬‬ ‫• کاهش اثرات محیط زیستی و صحی برق تولید شده توسط سوخت های بایومس غیر دوامدار و غیر موثر و سوخت‬ ‫های فسیلی که به طور سنتی در کشور استفاده می گردند‪ .‬کاهش تولید گازهای گلخانه ای باعث کاهش تاثیرات‬ ‫جهانی تغییر اقلیم می شود‪.‬‬ ‫• بهبود مساوات جنسیتی از طریق استفاده از انرژی های قابل تجدید‪.‬‬ ‫‪ 1.3‬اهداف عینی استراتژیک‬ ‫‪10 | P a g e‬‬ ‫هدف عینی این استراتژی این است که اجرای پروژه های انرژی های قابل تجدید را در مناطق روستایی خارج از شبکه در‬ ‫هماهنگی با وزارت انرژی و آب و مطابق با اهداف استراتژیک ماستر پالن برق افغانستان افزایش یابد تا فیصدی مشترکان برق‬ ‫خانگی روستایی را در کشور از ‪ ٪28‬کل خانوار های روستایی فعلی به ‪ ٪65‬خانوار های روستایی برسد‪ .‬به این منظور‪،‬‬ ‫استراتژی انرژی قابل تجدید برای دهات افغانستان به دنبال دستیابی به موارد زیر خواهد بود‪:‬‬ ‫تولید برق کافی از انرژی های قابل تجدید برای حمایت از رشد اقتصادی در حدود ‪ 10‬فیصد در سال‪ ،‬برای دستیابی به هدف‬ ‫وسیع تر دولت برای کاهش فقر به میزان ‪ 3‬فیصد در سال‪.‬‬ ‫• ایجاد چارچوب قانونی مناسب برای ساختارهای قیمت گذاری و تعرفه ها که عمدتاً از طریق وزارت انرژی و آب و‬ ‫دافغانستان برشنا شرکت هماهنگ خواهد شد‪.‬‬ ‫• پشتیبانی از کارآفرینان و مبتکرین روستایی با طیف وسیعی از خدمات‪ ،‬از جمله آموزش‪ ،‬بازاریابی‪ ،‬مطالعات امکان‬ ‫سنجی‪ ،‬برنامه ریزی کسب و کار‪ ،‬مدیریت‪ ،‬تامین مالی و ارتباط با سازمان های اجتماعی برای گسترش دسترسی به‬ ‫خدمات انرژی های قابل تجدید‪ .‬طرح اقدامات الزم برای حمایت از سکتور خصوصی در از نظر تامین مالی و سرمایه‬ ‫گذاری سکتور دولتی در پروژه های ترویجی‪ ،‬نمایشی و آزمایشی ‪.‬‬

  8. part 8

    ‫• پروژه های انرژی های قابل تجدید ‪ ،‬هر زمانیکه امکان پذیر باشد‪ ،‬در کنار آبیاری‪ ،‬آموزش‪ ،‬صحت‪ ،‬آب آشامیدنی و‬ ‫طرح های صنایع کوچک‪ ،‬هماهنگ خواهند گردید‪.‬‬ ‫• توسعه ظرفیت های الزم در تمامی سطوح برای رسیدن به گسترش سیستم های انرژی های قابل تجدید به ابعاد‬ ‫وسیع تر ‪.‬‬ ‫‪ 1.4‬انرژی آفتابی‬ ‫انرژی آفتابی تبدیل انرژی تابشی و گرما از آفتاب به شکل های قابل استفاده است که با طیف وسیعی از تکنالوژیهای در حال‬ ‫تحول مانند گرمایش آفتابی‪ ،‬فوتوولتائیک (فوتوولتائیک تبدیل نور آفتاب به طور مستقیم به برق است ‪ .‬این تکنولوژ نام خود را‬ ‫از پروسه تبدیل نور (فوتون) به الکتریک که (ولتاژ) نامیده می شود‪ ،‬میگیرد و از همین سبب ‪ PV‬نامیده می شود)‪ ،‬انرژی‬ ‫حرارتی آفتابی‪ ،‬در مهندسی تعمیرات بر مبنای آفتاب‪ ،‬ایجاد نیروگاه های نمک مذاب و فتوسنتز مصنوعی استفاده می شود‪.‬‬ ‫‪ 1.4.1‬سیستم فوتوولتائیک‬ ‫‪11 | P a g e‬‬ ‫سیستم فتوولتائیک یک سیستم دیزاین شده برای عرضه انرژی قابل استفاده توسط آفتاب با استفاده از تکنولوژی فتوولتائیک‬ ‫است‪ .‬افغانستان دارای ‪ 300‬روز آفتابی در سال است‪ ،‬بنا بر معلومات ‪ NREL‬ایاالت متحده امریکا و محاسبات وزارت انرژی‬ ‫و آب افغانستان‪ ،‬دارای پوتانسیل نظری آفتابی معادل ‪ 222،000‬میگاوات است‪ .‬به منظور تشویق استفاده از انرژی آفتابی برای‬ ‫تولید برق‪ ،‬آبیاری و آب گرم‪ ،‬وزارت احیاء و انکشاف دهات برای بدست آوردن اهداف ااستراتژیک درازمدت طرح های تشویقی‬ ‫را برای ایجاد و تطبیق خواهد کرد‪.‬‬ ‫‪ 1.4.2‬گرمایش آب توسط انرژی آفتابی‬ ‫گرمایش آب توسط انرژی آفتابی یک ابتکار جدید در افغانستان است‪ .‬اگرچه ظرفیت بالقوه استفاده از این تکنولوژی بسیار زیاد‬ ‫است‪ ،‬اما به اندازه کافی مورد استفاده قرار نمی گیرد‪ .‬وزارت احیاء و انکشاف دهات یک طرح در استراتژی خود برای ترویج‬ ‫استفاده از انرژی آفتابی در تهیه آب گرم مورد نیاز به خانواده ها و سایر سکتور های اقتصادی طراحی و اجرا خواهد کرد‪ .‬وزارت‬ ‫احیاء و انکشاف دهات از طریق ترویج استاندارد های الزم و ایجاد البراتوار های تست تجهیزات اطمینان حاصل خواهد کرد که‬ ‫مشتریان محصوالت با کیفیت باال دریافت می کنند‪.‬‬

  9. part 9

    ‫‪1.4.3‬واتر پمپ آفتابی‬ ‫در حال حاضر بزرگترین مشکل برای بخش رزاعت افغانستان‪ ،‬عدم دسترسی دهقان ها به شبکه ملی برق است‪ ،‬این امر باعث‬ ‫شده آن ها برای آبیاری به جنراتور های دیزلی وابسته باشند که به سوخت مایع گران قیمت نیاز دارند‪ .‬بنابر این واتر پمپ های‬ ‫آفتابی جایگزین مناسبی برای جنراتور های دیزلی در مناطق خارج از پوشش شبکه ملی به حساب می آیند‪ .‬بنابراین‪ ،‬استراتژی‬ ‫وزارت احیاء و انکشاف دهات این است که سیستم های پمپ آفتابی کارآ و موثر را به عنوان یک راه حل بلند مدت آبیاری در‬ ‫مناطق روستایی کشور انکشاف دهد‪.‬‬ ‫‪1.5‬برق آبی‬ ‫پوتانسیل انرژی برق آبی در افغانستان ‪ 23000‬میگاوات تخمین زده شده است نیروگاه های برق آبی متعددی در سراسر کشور‬ ‫نصب شده است‪ .‬استراتژی وزارت احیا و انکشاف دهات تشویق ساخت نیروگاه های برق آبی کوچک و متوسط در مناطقی است‬ ‫که پناسیل مناسب دارند و از نظر اقتصادی توجیه برای آن وجود دارد‪ .‬شبکه های کوچک روستایی در شرایطی که تعداد‬ ‫مناسبی از مصرف کنندگان در یک منظقه وجود داشته باشند و بتوانند اقتصادی بودن شبکه را تضمین کنند می توانند دها و‬ ‫یا صد ها خانوار را تحت پوشش قرار دهند‪.‬‬ ‫این کار به افزایش رونق صنایع روستایی و ایجاد اشتغال نیز کمک می کند‪ .‬دولت جمهوری اسالمی افغانستان‪ ،‬همان گونه که‬ ‫در پالیسی ملی انرژی قابل تجدید نیز مشخص شده‪ ،‬تسهیالت اعتباری‪ ،‬تصدیقنامه یا مجوز برای بخش خصوصی‪ ،‬تعرفه برق و‬ ‫مصارف سرمایه گذاری برای پروژه هایی که توسعه سیستم های انرژی روستایی را حمایت می کنند‪ ،‬را تسهیل می کند‪ .‬از‬ ‫تمویل کنندهگان خواسته خواهد شد برای توسعه و تولید تکنالوژی در داخل افغانستان کمک کنند‪.‬‬ ‫‪12 | P a g e‬‬ ‫‪1.6‬انرژی باد‬ ‫باد اقتصادی ترین منبع انرژی قابل تجدید برای تولید برق و از نظر میزان پتانسیل مقام دوم را در میان منابع انرژی قابل تجدید‬ ‫در افغانستان دارا است‪ .‬افغانستان دارای توانایی تولید برق ‪ 67‬هزار میگاوات از توربین های بادی است‪ .‬به عنوان مثال‪ ،‬والیت‬ ‫فراه افغانستان دارای توانایی تولید ‪ 18000‬میگاوات‪ ،‬والیت هرات ‪ 12،000‬میگاوات‪ ،‬نیمروز ‪ 10000‬میگاوات و هلمند‬ ‫‪ 18000‬میگاوات است‪ .‬پیشرفت تکنالوژیکی در تکنالوژی انرژی باد باعث افزایش صد درصدی ظرفیت توربین های بادی از‬ ‫‪ 50‬کیلو وات به بیش از ‪ 5‬میگاوات در ‪ 20‬سال و کاهش مصارف ها در حدود ‪ 50‬درصد شده است‪ .‬در تالش برای ترویج و‬ ‫توسعه انرژی باد‪ ،‬استراتژی وزارت احیاء و انکشاف دهات در مواردی که ممکن باشد‪ ،‬بر سیستم های انرژی ترکیبی‪ ، ،‬و افزایش‬ ‫مثمریت سیستم و همچنین تعادل بیشتر در تامین انرژی‪ ،‬تمرکز خواهد کرد‪.‬‬

  10. part 10

    ‫‪1.7‬بایومس‬ ‫سکتور انرژی افغانستان به مقدار زیادی وابسته به بایو مس (هیزم‪ ،‬زغال چوب‪ ،‬بقایای محصول و کود حیوانی) است و بخش‬ ‫عمده مصرف انرژی روستایی از منابع بایو مس تامین می شود‪ .‬انرژی بایو مس می تواند در پروسه های مختلف تبدالت برای‬ ‫تولید انرژی‪ ،‬حرارت‪ ،‬بخار و سوخت استفاده شود‪ .‬تولید بایوگاز از کود حیوانی و یا تولید برق از زباله های شهری‪ ،‬امیدوار کننده‬ ‫ترین تکنالوژیهای پایدار بایو مس است‪ .‬هدف استراتژیک وزارت احیا و انکشاف دهات تالش برای ایجاد دسترسی به انرژی بایو‬ ‫مس پایدار و مقرون به صرفه برای همه تا سال ‪ 2032‬میباشد‪ .‬منابع انرژی بایو مس موجود برای تقویت توسعه پایدار مناطق‬ ‫روستایی و ایجاد درآمد برای مردم محلی استفاده می شود‪ .‬به این منظور مدل های مختلفی توسط وزارت احیاء و انکشاف دهات‬ ‫مورد بررسی قرار می گیرند مانند مودل تمویل مالی پروژه های کاهش کاربن و کسب و کار های مرتبط با تامین انرژی در‬ ‫دهات‪ .‬در این مدل‪ ،‬یک برنامه متمرکز برای توزیع دستگاه های انرژی حرارتی‪ ،‬اجاق های آشپزخانه ‪ /‬تندور و بخاری مثمر برای‬ ‫خانوارها‪ ،‬موسسات تجارتی‪ ،‬مکاتب‪ ،‬شفاخانه ها و غیره ‪ ،‬با تادیه یک قیمت نازل و متعاقباً نصب آن‪ ،‬عملی می گردد‪.‬‬ ‫‪ 1.8‬مدل های کسب و کار‬ ‫مدل های کسب و کار پایدار و قابل تطبیق مبتنی بر مشارکت سکتور عامه و سکتور خصوصی‪ ،‬هم برای تولید انرژی و همچنین‬ ‫مصرف انرژی های قابل تجدید در مناطق روستایی توسعه خواهد یافت‪ .‬عالوه بر مدل های کسب و کاری که شامل ترویج‬ ‫تکنالوژیهای انرژی های تجدید پذیر (سیستم خانه آفتابی‪ ،‬آبگرمکن آفتابی‪ ،‬واتر پمپ آفتابی‪ ،‬اجاق موثر و غیره)‪ ،‬مدل های‬ ‫دیگری که مزایای اقتصادی و اجتماعی بلند مدت را ارتقاء می دهند‪ ،‬با ساختن شبکه های برق محلی و ترکیب خدمات ارایه‬ ‫دسترسی به انرژی با خدمات مرتبط با آب‪ ،‬زراعت وآبیاری‪ ،‬آموزش و ارتباطات‪ .‬در تمام پروژه ها‪ ،‬آزمایش خواهد شد‪ ،‬زیرا‬ ‫توانایی ارایه یک مدل کسب و کار قابل قبول‪ ،‬چه عمومی و چه خصوصی‪ ،‬برای دستیابی به پایداری پروژه و تکرارآن ‪،‬کلیدی‬ ‫خواهد بود‪.‬‬ ‫‪13 | P a g e‬‬ ‫سکتور خصوصی تشویق خواهد شد تا در چهارچوب مشارکت عامه و خصوصی مسئولیت بهره برداری از پروژه هایی که توجیه‬ ‫اقتصادی داراند را به عهده بگیرند‪ .‬تامین مالی این پروژه ها از طریق بخش عمومی (دولت) و در مواردی مشارکت کمک های‬ ‫کشور های تمویل کننده انجام خواهد شد‪ ..‬چنین پروژه هایی و شبکه توزیع آن در صورتی که به شبکه ملی یا شبکه منطقه‬ ‫ای متصل نباشند‪ ،‬می توانند توسط سکتور خصوصی و نهاد های دولتی‪ ،‬نهاد های غیر دولتی‪ ،‬نهاد های اجتماعی و افراد در‬ ‫مناطق مناسب ایجاد شوند‪.‬‬

  11. part 11

    ‫یک استراتژی مهم تقویت کارآفرینی خصوصی برای برآورده ساختن نیازهای انرژی روستایی خواهد بود‪ .‬دولت‪ ،‬سازمان های‬ ‫غیر دولتی و سکتور خصوصی تشویق خواهند شد تا مدل های کسب و کار نو آورانه و روش های قرارداد (روش های ارائه شده‬ ‫در قانون مشارکت عامه و خصوصی) از قبیل ساخت ‪،‬بهره برداری‪ ،‬انتقال (‪ ،)BOT‬بازسازی‪ ،‬بهره برداری‪،‬انتقال (‪،)ROT‬‬ ‫دیزاین‪ -‬ساخت و سرمایه گذاری (‪ ،)DBFO‬امتیاز های بهره برداری (‪ ،)OC‬قراردادهای اجاره ای (‪ )LC‬یا سایر مقررات‬ ‫مربوط به مشارکت عامه و خصوصی که در قانون آمده است‪ ،‬در حین اجرای پروژه های انرژی تجدید پذیر در نظر گرفته شده‬ ‫است‪ .‬رویکردهای استراتژی ک شامل حمایت از کارآفرینان روستایی با آموزش‪ ،‬بازاریابی‪ ،‬مطالعات امکان سنجی‪ ،‬برنامه ریزی‬ ‫کسب و کار‪ ،‬و روش های مدیریت و تامین مالی می شود‪ .‬الزم به ذکر است که در تمام این روش ها‪ ،‬سکتور عامه یا دولتی (در‬ ‫این مورد بخصوص ‪،‬وزارت احیاء و انکشاف دهات) مالک زیرساخت ها محسوب می شود‪ ،‬اما سکتور خصوصی را برای بهره‬ ‫برداری از زیرساخت ها قرارداد نموده است‪ .‬این نوع رویکرد نسبت به مالکیت پروژه یا زیرساخت ها کامال متفاوت از روش‬ ‫پذیرفته شده در اجرای پروژه در وزارت احیاء و انکشاف دهات است‪ ،‬اما الزم به ذکر است که حتی اگر مالکیت پروژه ها به‬ ‫جوامع روستایی منتقل شود‪ ،‬مالکیت پروژه ها از وزارت احیاء و انکشاف دهات پنداشته می شود‪.‬‬ ‫‪ 1.9‬تحصیالت و آموزش‬ ‫توسعه اقتصاد مبتنی بر انرژی پایدار‪ ،‬بر شیوه زندگی مردم تاثیر می گذارد‪ ،‬بنا براین مهم است که عالوه بر ایجاد درک وسیع‬ ‫از اهمیت انرژی پایدار و مزایای محیط زیستی آن‪ ،‬به انتقال دانش و مهارت های مرتبط‪ ،‬شامل مهارت های کاربردی اینجینری‬ ‫در زمینه های تحفظ انرژی و تکنولوژی های مرتبط با انرژی پایدار‪ ،‬تالش صورت گیرد‪.‬‬ ‫وزارت احیاء و انکشاف دهات یک مرکز آزمایش در پوهنتون کابل و پوهنتون پولیتخنیک برای آزمایش و تأیید تجهیزات انرژی‬ ‫قابل تجدید و لوازم جانبی مربوطه را توسعه خواهد داد‪ .‬در حمایت از توسعه و مدیریت تکنالوژی های جدید و افزایش مثمریت‬ ‫استفاده از منابع انرژی سنتی‪ ،‬تاکید بر تحقیق و توسعه در تکنالوژیهای انرژی روستایی قرار خواهد گرفت‪ .‬برای دستیابی به‬ ‫گسترش وسیع سیستم های انرژی تجدید پذیر‪ ،‬ظرفیت فاکولته های آموزشی در آزمایشگاه پوهنتون کابل‪ ،‬انستیتیوت افغانستان‬ ‫برای انکشاف دهات و پوهنتون پولیتخنیک از طریق برنامه های کوتاه مدت توسعه خواهد یافت‪ .‬موضوعات پیشنهادی شامل‬ ‫تکنالوژیهای انرژی برق و حرارتی‪ ،‬مثمریت انرژی و تحفظ انرژی‪ ،‬اصول علمی سیستم ها‪ ،‬دیزاین و انجنیری‪ ،‬عملیات و تعمیر‬ ‫و نگهداری و غیره خواهد بود‪.‬‬

  12. part 12

    ‫‪14 | P a g e‬‬ ‫‪ 1.10‬استندردها‬ ‫یک مجموعه از مقررات‪ ،‬استندردهای ایمنی و کیفیت و طرزالعمل ها برای تولید‪ ،‬انتقال و توزیع توسط اداره ملی استندرد‬ ‫افغانستان در هماهنگی با وزارت احیاء و انکشاف دهات و وزارت انرژی و آب‪ ،‬و در جریان مشاوره با ذینفعان‪ ،‬توسعه خواهد‬ ‫یافت‪ .‬وزارت احیاء و انکشاف دهات از اداره ملی استندرد افغانستان برای تطبیق استندردهای مربوط به انرژی روستایی ‪-‬‬ ‫بخصوص سیستم های حرارتی و دستگاه های انرژی‪ ،‬پشتیبانی می کند‪ .‬این استندرد ها در تشریح مشخصات تجهیزات ادغام‬ ‫خواهد شد و انطباق با استندردها اجباری خواهد بود‪ .‬قابل یادآوری است تا زمانی که پروسه های استندرد سازی ‪ /‬هماهنگی ها‬ ‫با اداره ملی استندرد افغانستان تکمیل میگردد‪ ،‬استندردهای بین المللی مورد استفاده قرار می گیرند‪.‬‬ ‫چارچوبی برای سنجش تطابق تجهیزات انرژی روستایی با استندرد های ملی افغانستان یا استندردهای بین المللی ایجاد خواهد‬ ‫شد‪ .‬برای بررسی این تطابق برای سیستم های انرژی و محصوالت داخلی و برخی از سیستم ها و محصوالت وارداتی‪ ،‬امکانات‬ ‫موجود در آزمایشگاه پوهنتون کابل مورد بررسی قرار خواهد گرفت‪ .‬برای تجهیزات وارداتی‪ ،‬انطباق با استندردهای کیفیت‬ ‫اجباری خواهد بود‪ .‬تولید کنندگان و تأمین کنندگان نیز باید مستندات مربوط به انطباق و تصدیقنامه های آزمایش را نشان‬ ‫دهند و تجهیزات نصب شده نیز برای انطباق بررسی می شوند‪.‬‬ ‫دستورالعمل حفاظت از محیط زیست توسط وزارت احیاء و انکشاف دهات در همکاری با اداره ملی حفاظت از محیط زیست‬ ‫برای همه عملیات مرتبط با ارایه خدمات انرژی روستایی توسعه خواهد یافت‪ .‬مقررات مربوط به رهنمودهای مربوط به مدیریت‬ ‫اثرات محیط زیستی و اجتماعی و مدیریت زباله ها و غیره به ارائه دهندگان خدمات انتقال می یابد‪.‬‬ ‫‪ 1.11‬مشوق های مالی برای استراتژی بلند مدت انرژی‬ ‫در راستای استراتژی بلند مدت المدت خود برای ترویج انرژی قابل تجدید در تمام سکتور های اقتصاد‪ ،‬دولت جمهوری اسالمی‬ ‫افغانستان؛ قبال درسند پالیسی ملی انرژی قابل تجدید توافق کرده است که هیچگونه مالیات گمرکی یا مالیات بر فروش تجهیزات‬ ‫ماشین آالت و قطعات یدکی که برای استفاده از منابع انرژی قابل تجدید شامل تجهیزاتی که برای نصب اولیه پروژه و یا برای‬ ‫تولید برق و برای تعدیل‪ ،‬نوسازی‪ ،‬تعمیر و نگهداری‪ ،‬جایگزینی یا گسترش برق بکار میروند تحمیل نگردد‪ ،‬پس از راه اندازی‬ ‫این پروژه ها برای ‪ 5‬سال اول بهره برداری تجاری ‪ ،‬توسعه دهنده پروژه انرژی قابل تجدید از مالیات بر درآمد ناشی از بهره‬ ‫برداری پروژه و مالیات مربوط به تدارک امور امنیت و خرید زمین معاف می باشد‪.‬‬

  13. part 13

    ‫وزارت احیا و انکشاف دهات ممکن است کمک های بالعوض مالی (سبسایدی) را برای فقیر ترین اقشار جوامع روستایی در نظر‬ ‫بگیرد‪ .‬اصطالح کمک های بالعوض مالی‪ ،‬برای رسیدن به اهداف بلند مدت استراتژی انرژی قابل تجدید شامل مشوق های‬ ‫مالی‪ ،‬کمک های بالعوض‪ ،‬معافیت های مالیاتی‪ ،‬مزایا‪ ،‬تعرفه های خاص و تخصیص ها اشاره دارد‪ .‬روش ارایه این کمک های‬ ‫‪15 | P a g e‬‬ ‫بالعوض مالی‪ ،‬در میان مدت و بلند مدت بازنگری خواهد شد تا این کمک ها در اختیار مناسب ترین اقشار مصرف کننده و‬ ‫بخش خصوصی قرار گیرد‪.‬‬ ‫اجرای استراتژی وزارت احیا و انکشاف دهات برای ارتقاء سکتور انرژی قابل تجدید در روستاها‪ ،‬حمایت سکتور بانکی حیاتی‬ ‫است‪ ،‬به این منظور بانک های محلی به ارایه قرضه ها به فعالین سکتور انرژی برای سرمایه گذاری در موثریت انرژی و تکنولوژی‬ ‫های انرژی قابل تجدید تشویق خواهند شد‪ .‬مکانیزم های مختلفی مانند "کاهش خطرات سرمایه گذاری" برای این که بانک‬ ‫های تجاری بتوانند از تامین کننده های انرژی روستایی حمایت مالی کنند اجرا خواهد شد‪.‬‬ ‫‪ 1.12‬استمالک و اجاره زمین‬ ‫دولت افغانستان برای راه اندازی شبکه های محلی و پروژ هایی انرژی قابل تجدید که به شبکه ملی متصل می شوند‪ ،‬استمالک‬ ‫زمین را تسهیل می کند (جزییات بیشتر را در پالیسی ملی انرژی قابل تجدید ببینید)‪ .‬دولت افغانستان در مواردی زمین مورد‬ ‫نیاز پروژه های انرژی را تهیه و به صورت بلند مدت به صورت اجاره در اختیار توسعه دهنده قرار خواهد داد‪ .‬پروسه استمالک‬ ‫زمین بر اساس رقابت خواهد بود‪ ،‬توسعه دهنده پروژه باید برای دسترسی به زمین قرارداد جداگانه ای را با برنامه انرژی پایدار‬ ‫برای انکشاف دهات افغانستان‪ /‬وزرات احیا و انکشاف دهات عقد نماید‪.‬‬ ‫‪ 1.13‬مسائل جنسیتی‬ ‫مشارکت زنان در بازار کار ‪ 43‬فیصد است‪ ،‬برای مردان میزان این مشارکت ‪ 80‬فیصد است‪ 95 ،‬فیصد زنان در مشاغل ناپایدار‬ ‫(کارگران مشارکت کننده عضو خانواده) مصروف کار هستند‪ .‬میزان اشتغال زنان در مناطق روستایی ‪ 50‬فیصد است‪ ،‬این رقم‬ ‫در شهر ها به شانزده فیصد می رسد‪ .‬اما ‪ 77‬فیصد زنان شاغل در روستا ها‪ ،‬دستمزدی دریافت نمی کنند‪ ،‬این زنان برای خانواده‬ ‫هایشان کار می کنند و شغل آن ها غیر رسمی محسوب می شود و به عنوان مشارکت آنان در معیشت خانواده‪ ،‬قریه و جامعه‬ ‫به رسمیت شناخته نمی شود‪ .‬میزان مشارکت زنان در تامین نیروی کار صنایع دستی و زراعت و مالداری به ترتیب ‪ 70‬فیصد‬ ‫و ‪ 44‬فیصد است‪ .‬فقدان دسترسی به انرژی برای این فعالیت های اقتصادی عامل بازدارنده اشتغال زنان در فعالیت های درآمدزا‬ ‫محسوب می شود‪ ،‬دسترسی برابر به منابع انرژی مانند باد‪ ،‬برق آبی کوچک و بایومس‪ ،‬فاقد جهت گیری جنسیتی است‪.‬‬

  14. part 14

    ‫جدا از هزینه های قابل توجه انرژی در خانوار های روستایی‪ ،‬مشکل عمده ای که خانوار ها با آن دست به گریبان هستند‪،‬‬ ‫آلودگی هوای داخل خانه است که از طریق استفاده از سوخت جامد برای گرم کردن و پخت و پز به وجود می آید‪ .‬این آلودگی‬ ‫باعث عفونت های ریوی در زنان و کودکان می شود و عامل اصلی مرگ و میر زود رس در افغانستان است‪ .‬رقم مرگ و میر زود‬ ‫رس ناشی از آلودگی هوای داخل خانه ‪ 54000‬نفر در سال تخمین زده شده است‪ .‬فشار ناشی از امراض و خدمات صحی‬ ‫محدود‪ ،‬به طور مستقیم زنان و کودکان افغانستان را متاثر می سازد‪ .‬زنان اخیراً از روشنایی مستفید شده اند اما تاثیرات منفی‬ ‫آلودگی هوای داخل خانه هنوز آنها و کودکانشان را تهدید می کند‪.‬تاکنون تالش های جدی برای توانمند سازی زنان به شکل‬ ‫استراتژیک از طریق حمایت از فعالیت های اقتصادی با مشارکت زنان مشاهده نشده است‪.‬‬ ‫‪16 | P a g e‬‬ ‫جمهوری اسالمی افغانستان اذعان دارد که انرژی های قابل تجدید باید وسیله ای برای افزایش عدالت جنسیتی باشد‪ ،‬زیرا این‬ ‫امر بر معیشت تأثیر می گذارد و در فرصت زندگی زنان و مردان تغیر وارد می کند‪ .‬با توجه به ترویج نقش زنان در استفاده از‬ ‫انرژی و استفاده از انرژی و بهبود وضعیت سالمت عمومی‪ ،‬استراتژی وزارت احیاء و انکشاف دهات بر موارد زیر تمرکز دارد‪:‬‬ ‫• وزارت احیاء و انکشاف دهات تأثیرات اجتماعی و اقتصادی برنامه ها را با تقویت زنان از طریق فعالیت های اقتصادی‪،‬‬ ‫توسعه اقتصاد روستاها با ارائه انرژی برای استفاده مولد و تامین انرژی برای آموزش‪ ،‬سالمت و دیگر خدمات عمومی‪،‬‬ ‫افزایش می دهد‪.‬‬ ‫• زنان با سیستم های انرژی حرارتی موثر وکارآ‪ ،‬از قبیل تندور های کارآ ‪ /‬اجاقهای موثر و کارا ‪/‬بخاری های موثر و‬ ‫کاراو گرم گننده های کارا برای فضای اتاق ها‪ ،‬پشتیبانی می شوند‪.‬‬ ‫• ارائه انرژی قابل تجدید برای افزایش مثمریت از سکتور های اقتصادی روستایی با افزایش سطح مشارکت زنان‪،‬‬ ‫مانند مالداری‪ ،‬مرغداری و صنایع دستی خانگی‪.‬‬ ‫• اجرای مدل های ارایه خدمات که زنان را قادر می سازد تا از لحاظ اقتصادی در گزینه های انرژی و سرمایه گذاری‬ ‫روستایی فعال باشند‪ .‬این مدل ها شامل یک شرکت خدمات انرژی که توسط زنان اداره می شود‪ ،‬جوامع عشایری و‬ ‫یک منطقه اقتصادی روستایی را که در آن سهم قابل توجهی از شرکت های زنان فعال هستند یا زنان را استخدام‬ ‫می کنند‪ ،‬هدف قرار میدهد‪.‬‬

  15. part 15

    ‫‪ ‬در اجرای برنامه های مرتبط با انرژی قابل تجدید اطمینان حاصل خواهد شد تا سی فیصد کارمندان از میان زنان‬ ‫استخدام گردند و سی فیصد دریافت کنندگان آموزش های ارتقاء ظرفیت نیز از میان زنان انتخاب گردند‪ .‬این‬ ‫تالش ها برای ایجاد اطمینان از بازتاب یافتن نیاز های زنان در برنامه انجام می پذیرد‪ ،‬و ظرفیت الزم را در کشور‬ ‫ایجاد می کند تا تالش های در این زمینه ها‪ ،‬تعداد مناسبی از زنان را با خود به همراه داشته باشند‪.‬‬ ‫‪ 2.0‬چارچوب سازمانی و مقرراتی‬ ‫‪ 2.1‬وزارت انرژی و آب‬ ‫وزارت انرژی و آب نهادی دولتی است که مسئولیت امور مربوط به تولید ‪ ،‬انتقال و توزیع‪ ،‬قیمت گذاری‪ ،‬مقررات و مصرف برق‬ ‫را به عهده دارد‪ .‬این وزرات همچنین به عنوان هماهنگ کننده و برنامه ریزی کننده توسعه سکتور انرژی کشور و مشخص کننده‬ ‫پالیسی ها و همکاری با حکومت های محلی در امور مرتبط خدمت می کند‪ .‬پالیسی ملی انرژی قابل تجدید در سال ‪2015‬‬ ‫توسط وزارت انرژی و آب تهیه شد و توسط کابینه دولت جمهوری اسالمی افغانستان مورد تایید قرار گرفت‪ .‬وزارت انرژی و آب‬ ‫یک برنامه ‪ 20‬ساله برق برای تامین انرژی و توسعه همگانی انرژی‪ ،‬که توسط بانک انکشاف آسیایی (‪ )ADB‬پشتیبانی می‬ ‫شد‪ ،‬را توسعه داد‪ .‬ریاست انرژی قابل تجدید وزارت انرژی و آب در هماهنگی و ارتقای تکناولوژی های انرژی های قابل تجدید‬ ‫‪17 | P a g e‬‬ ‫در کشور مشغول به کار است‪ .‬اداره ریگولیتری (اداره تنظیم خدمات برق) نیز در چوکات وزارت انرژی و آب فعالیت دارد تا‬ ‫سرمایه گذاری سکتور خصوصی در پروژه های انرژی را تنظیم نماید‪.‬‬ ‫‪ 2.2‬وزارت احیاء و انکشاف دهات‬ ‫وزارت احیاء و انکشاف دهات مسئول اجرا‪ ،‬نظارت و هماهنگی های مربوط به ارایه تمامی برنامه های غیر زراعتی در روستاهای‬ ‫افغانستان است‪ .‬وزارت احیاء و انکشاف دهات از طریق دفاتر والیتی خود با حکومت های محلی در ارتباط است‪ .‬وزارت احیا و‬ ‫انکشاف دهات بازوی اصلی دولت جمهوری اسالمی افغانستان برای ترویج و توسعه برق رسانی روستا است‪ ،‬این امر از طریق‬ ‫برنامه جدید میثاق شهروندی و برنامه انرژی پایدار برای انکشاف دهات افغانستان تعقیب می گردد‪ .‬به عنوان مکانیزم و مدیریت‬ ‫اجرای پالیسی در هماهنگی با وزارت انرژی و آب‪ ،‬ریاست صنایع و انرژی روستایی مسئول گزارش دهی به دفتر معین برنامه‬ ‫های وزارت احیا و انکشاف ده ات است‪ .‬دفتر اداره تنظیم خدمات برق نیز در چهارچوب وزارت انرژی و آب فعالیت های بخش‬ ‫خصوصی در پروژه های انرژی را تنظیم می نماید‪.‬‬

  16. part 16

    ‫‪ 2.3‬کمیته هماهنگی انرژی روستایی‬ ‫کمیته هماهنگی انرژی روستایی و گروپ تخنیکی آن برای هماهنگی بین وزارت های انرژی و آب‪ ،‬احیاء و انکشاف دهات و د‬ ‫افغانستان برشنا شرکت در زمینه انرژی قابل تجدید در افغانستان تأسیس گردیده است‪ .‬کمیته هماهنگی انرژی روستایی توسط‬ ‫معین انرژی وزارت انرژی و آب و معین برنامه های وزارت احیاء و انکشاف دهات رهبری می شود‪ .‬کمیته هماهنگی انرژی‬ ‫روستایی شامل نمایندگان وزارت انرژی و آب‪ ،‬اداره ملی حفاظت از محیط زیست‪ ،‬اداره ملی استندرد افغانستان‪ ،‬وزارت احیاء و‬ ‫انکشاف دهات‪ ،‬د افغانستان برشنا شرکت‪ ،‬وزارت معادن و پطرولیم‪ ،‬وزارت صحت عامه‪ ،‬وزارت معارف‪ ،‬وزارت زراعت و آبیاری و‬ ‫مالداری‪ ،‬تمویل کننده گان مالی‪ ،‬موسسات غیر دولتی و سایر سازمان های مربوطه برای هماهنگ کردن توسعه انرژی های قابل‬ ‫تجدید است و مسئولیت هماهنگی عرضه خدمات انرژی قابل تجدید به سکتور های اقتصادی و اجتماعی کلیدی را دارد‪ .‬از‬ ‫طریق کمیته هماهنگی انرژی روستایی‪ ،‬وزارت احیاء و انکشاف دهات با وزارت مالیه‪ ،‬وزارت اقتصاد‪ ،‬وزارت انرژی و آب‪ ،‬اداره‬ ‫ملی حفاظت از محیط زیست‪ ،‬اداره ملی استندرد افغانستان و سایر نهادهای دولتی در زمینه استندرد سازی و افزایش تأثیر‬ ‫اجتماعی و اقتصادی برق رسانی روستایی و در عین زمان به حداقل رساندن خطرات زیست محیطی‪ ،‬همکاری خواهد کرد‪.‬‬ ‫‪ 2.4‬سایر ذینفعان‬ ‫این استراتژی اداره مستقل ارگانهای محلی جوامع روستایی و سکتور خصوصی را به عنوان ذینفعان دیگر به رسمیت می شناسد‪.‬‬ ‫نقش دولت این است تا چارچوب پالیسی سازی و نظارتی را ارائه داده و مشارکت سکتور خصوصی و جامعه مدنی را در برق‬ ‫رسانی روستایی تشویق و تسهیل کند‪.‬‬ ‫‪18 | P a g e‬‬ ‫‪ 3.0‬مسیر آینده‬ ‫یک پالن عملیاتی برای این استراتژی توسعه خواهد یافت تا اهداف کلی و اهداف عینی این استراتژی را به نتایج عملی تبدیل‬ ‫کند‪ .‬پالن عملیاتی‪ ،‬گام های مشخصی را برای اجرای فعالیت های الزم در این سند پیشنهاد خواهد کرد‪ .‬پالن عملیاتی‪ ،‬نقش‬ ‫و مسئولیت های مختلف اداره های مربوط را به منظور ایجاد یک چارچوب منسجم‪ ،‬جامع و پایدار برای موفقیت روشن و‬ ‫هماهنگ میکند؛‪ .‬هدف استراتژی انرژی قابل تجدید برای دهات افغانستان ایجاد شرایط برای توسعه تکنالوژی های قابل تجدید‬ ‫برای جوامع روستایی است تا نیازهای انرژی خود را برآورده کنند‪ .‬یک روند مداوم نظارت و تجدید نظر در این استراتژی وجود‬ ‫خواهد داشت تا اطمینان حاصل گردد که اهداف استراتژیک به دست می آید و آیا جهت گیری استراتژی مناسب است یا خیر‪.‬‬ ‫استراتژی انرژی قابل تجدید برای دهات افغانستان ممکن است بر اساس نتایج نظارت و فعالیت های شخص ثالث تجدید نظر‬ ‫گردد‪.‬‬

  17. part 17

    ‫برنامه عملیاتی وزارت احیاء و انکشاف دهات بجز از مواد فوق به طور همزمان از وجود و تطبیق موارد زیر نیز اطمینان حاصل‬ ‫خواهد کرد‪:‬‬ ‫‪ -1‬وزارت احیا و انکشاف دهات اطمینان حاصل خواهد کرد که طرح صدور مجوز های منفرد ساده برای بهره‬ ‫برداری از شبکه های محلی (با اندازه یک مگاوات و توانایی تولید انرژی به اندازه ‪ 9000‬مگاوات ساعت در سال)‬ ‫اجرا خواهد شد‪ ،‬این مجوز شامل موارد محیط زیستی‪ ،‬تجاری و مسایل حق آبه خواهد بود‪.‬‬ ‫‪ -2‬وزارت احیا و انکشاف دهات یک پالیسی عمومی برای روش مشخص کردن میزان تعرفه شبکه های محلی (با‬ ‫اندازه یک مگاوات و توانایی تولید انرژی به اندازه ‪ 9000‬مگاوات ساعت در سال) تهیه خواهد کرد‪ ،‬این پالیسی‬ ‫اصول بازبینی تعرفه ها و تعرفه های خاص (به طور مثال تعرفه برق مصرفی نهاد های اجتماعی‪ ،‬پمپ کردن آب در‬ ‫شب) را نیز در بر خواهد داشت‪.‬‬ ‫‪ -3‬وزارت احیا و انکشاف دهات مسائل مالیه مرتبط با توسعه شبکه های محلی را واضح خواهد ساخت‪.‬‬ ‫‪ -4‬وزارت احیا و انکشاف دهات مکانیزم های مالی مناسب را برای تامین آینده سرمایه گذاری در شبکه های محلی‬ ‫معرفی خواهد کرد‪ ،‬این مکانیزم مالی شامل در نظر گرفتن نیاز های توسعه سازمانی نیز خواهد بود‪.‬‬ ‫‪ -5‬و زارت احیا و انکشاف دهات الزامات ارایه مجوز به نهاد های فعال در زمینه شبکه های محلی را واضح خواهد‬ ‫ساخت‪ .‬این الزامات مشخص خواهند کرد کدام نهاد ها می توانند مسئول بهره برداری از شبکه های محلی باشند و‬ ‫کدام نهاد ها می توانند مالک این شبکه ها باشند‪.‬‬ ‫‪ -6‬وزارت احیا و انکشاف دهات به همراه وزارت انرژی و آب روش های پرداخت هزینه ها را توسط مصرف کنندگان‬ ‫مشخص خواهند کرد‪ ،‬این روش ها شامل استفاده از میتر های پیش پرداخت و پول الکترونیکی خواهد بود‪ .‬عالوه بر‬ ‫‪19 | P a g e‬‬ ‫این در همکاری با د افغانستان برشنا شرکت‪ ،‬استندرد های مرتبط با این راه حل ها باید ایجاد گردند‪ ،‬در نهایت‪ ،‬شبکه‬ ‫های محلی نیاز به قوانینی برای مقابله با دستکاری غیر مجاز در شبکه‪ ،‬مقررات مربوط به عدم پرداخت‪ ،‬قواعد قطع‬ ‫اشتراک و اتصال مجدد‪ ،‬دارند که باید در هماهنگی با ذینفعان تهیه گردد و با قوانین ملی هماهنگ باشد‪.‬‬ ‫‪ -7‬وزارت احیا و انکشاف دهات بر استندرد هایی کار خواهد کرد‪ ،‬که هزینه ساخت و اجرای شبکه های محلی را‬ ‫کاهش دهد‪ .‬این استندرد تمام ابعاد پروژه مانند‪ ،‬محل قرارگیری‪ ،‬ولتاژ کار‪ ،‬اندازه کلی سیستم‪ ،‬فاصله تا شبکه ملی‪،‬‬ ‫هزینه ها‪ ،‬تاثیرات محیط زیستی‪ ،‬صحت و ایمنی را شامل خواهد شد‪.‬‬

  18. part 18

    ‫‪ -8‬وزارت احیاء و انکشاف دهات با وزارت انرژی و آب و دافغانستان برشنا در مورد این که آیا برای پروژه هایی که به‬ ‫شبکه ملی متصل نیستند و اندازه ای کمتر از یک مگاوات معادل ‪ 9000‬مگاوات ساعت دارند می توان استندردهای‬ ‫تخنکی را تعدیل کرد یا خیر بحث خواهند کرد‪.‬‬ ‫‪ -9‬از آنجا که اتصال های غیر معیاری "پشت میتر" می تواند تاثیر منفی بر کار کرد شبکه محلی داشته باشد و سایر‬ ‫مصرف کننده گان را تحت تاثیر قرار دهند‪ ،‬و این حقیقت که تاسیسات غیر ایمل می تواند اعتبار شبکه محلی را‬ ‫تهدید کند‪ ،‬وزارت احیا و انکشاف دهات در هماهنگی با وزارت انرژی و آب و د افغانستان برشنا شرکت‪ ،‬پالیسی را‬ ‫برای نصب ایمن تجهیزات در خانه های تحت پوشش شبکه محلی تهیه خواهد کرد‪ ،‬این پالیسی حقوق قانونی و‬ ‫محدوده اختیارات مالکان شبکه های محلی را در مورد تحمیل استندرد های تخنیکی به مصرف کنندگان را مشخص‬ ‫خواهد کرد‪.‬‬ ‫‪ -10‬وزارت احیا و انکشاف دهات در هماهنگی با وزارت انرژی و آب و د افغانستان برشنا شرکت‪ ،‬استندرد های‬ ‫خدمات قابل قبول و استندرد های مصرف و سطح خدمات را تعیین خواهد کرد‪ .‬تعریف مقدار ولتاژ و فرکانس قابل‬ ‫قبول و استندرد خدمات مانند زمان قابل قبول پرچاوی (خاموشی) در زمان عقد قرار داد بهره برداری ابزار کنترل‬ ‫خواهد بود‪.‬‬ ‫‪ -11‬وزارت احیا و انکشاف دهات ساختار پذیرفته شده تملک شبکه های محلی را واضح خواهد ساخت‪ ،‬این وزارت‬ ‫روش های مشارکت عامه و خصوصی را در اعمار و بهره برداری از شبکه های محلی را تهیه خواهد کرد‪.‬‬ ‫‪ -12‬وزارت احیا و انکشاف دها‪ ،‬در هماهنگی با وزارت انرژی و آب و د افغانستان برشنا شرکت‪ ،‬پالیسی های‬ ‫اتصال به شبکه ملی و استندرد های مرتبط را برای شبکه های محلی تهیه خواهد کرد‪ ،‬برای تاسیس و گسترش‬ ‫شبکه های محلی‪ ،‬زمان و نحوه اتصال به شبکه ملی یا شبکه بزرگ تر اهمیت دارد‪ ،‬مطابق قوانین و مقررات مالی‬ ‫شبکه ها محلی باید از نظر فنی آماده اتصال به شبکه ملی یا شبکه بزرگ تر باشند‪.‬‬ ‫‪ -13‬وزارت احیا و انکشاف دهات یک پالیسی را برای اعطای امتیازات تهیه خواهد کرد که به طور مجموع موارد‬ ‫زیر را شامل می شود‪.‬‬ ‫‪20 | P a g e‬‬ ‫• سرمایه گذاران خصوصی به طور معمول امتیاز بهره برداری ‪ 20‬ساله دریافت می کنند‪ ،‬مدت زمان بهره برداری یکی‬ ‫از کلیدی ترین عواملی است که مانع مشارکت بخش خصوصی در برق رسانی روستایی می گردد‪ ،‬مدت زمان بهره‬ ‫برداری باید توسط وزارت احیا و انکشاف دهات مشخص گردد‪ .‬وزارت احیا و انکشاف دهات مقرراتی را وضع خواهد‬ ‫کرد که شرایطی را که در آن شبکه ملی پیش از اتمام زمان امتیاز بهره برداری به منطقه تحت پوشش شبکه محلی‬ ‫قرار دارد توسعه پیدا می کند ر ا تحت پوشش قرار دهد‪ .‬در این حالت وزارت احیا و انکشاف دهات باید مشخص کند‬ ‫که امتیاز بهره برداری شبکه محلی با چه نرخی خریداری گردد ( قیمت این امتیاز چگونه محاسبه گردد) یا دارنده‬ ‫امتیاز حق فروش برق به شبکه ملی و یا خرید برق از آن شبکه را در زمان باقی مانده از حق امتیاز را داشته باشد‪ ،‬در‬ ‫چنین مواردی‪ ،‬تعرفه جدید پس از بر قراری اتصال میان شبکه ها چگونه تعیین خواهد شد ( اصول و روش ها)‬

  19. part 19

    ‫‪ -14‬وزارت احیا و انکشاف دهات نیاز به ایجاد یک مکانیزم صدور مجوز مناسب دارد‪:‬‬ ‫در حال حاضر و در غیاب تنظیم کننده خدمات برق‪ ،‬چه نهادی تایید می کند شبکه محلی جدید جوابگوی نیاز‬ ‫‪‬‬ ‫است؟ چه کسی تایید می کند که شبکه محلی با استندرد ها مطابقت دارد؟ عالوه براین‪ ،‬کدام قوانین و مقررات‬ ‫برای بررسی ها و تجدید مجوز ها نیاز هستند؟‬ ‫• وزارت احیاء و انکشاف دهات یک چارچوب برای حل اختالف و بررسی کردن شکایات ایجاد خواهد کرد‪.‬‬ ‫‪ ‬وزارت احیا و انکشاف دهات قرارداد های خرید برق را برای مواردی که مالکیت شبکه های محلی از تولید جدا‬ ‫است‪ ،‬را تهیه خواهد کرد‪ ،‬خرید عمده برق از برشنا یکی از گزینه ها برای این نوع قرارداد ها خواهد بود‪.‬‬ ‫وزارت احیاء و انکشاف دهات ستندردهای حفاظت تخنیکی ‪ ،‬زیست محیطی و چارچوب تضمین کیفیت برای‬ ‫‪‬‬ ‫تجهیزات انرژی روستایی را توسعه خواهد داد‪.‬‬ ‫وزارت احیاء و انکشاف دهات ساختارهای تشویقی را برای افزایش مشارکت سکتور خصوصی در توسعه شبکه‬ ‫‪‬‬ ‫های محلی تهیه خواهد کرد‪.‬‬ ‫‪21 | P a g e‬‬ ‫‪ .4‬منابع و مآخذ‬ ‫‪ .M‬ارشاد‪ R.J Brecha ،‬و )‪ ، K. Hallinan(2016‬تجزیه و تحلیل های آفتابی فتوولتائیک و پتانسیل انرژی‬ ‫‪.1‬‬ ‫باد در افغانستان‪ " ،‬انرژی های قابل تجدید ‪ ،‬ج ‪ ،85 .‬ص ‪. 453 - 445‬‬ ‫)‪ ، ،AREU / UNW(2013‬توانمند سازی اقتصادیزنان در افغانستان ‪ :2012-2002 -‬اطالعات نقشه‬ ‫‪.2‬‬ ‫برداری و تحلیل وضعیت ‪.‬‬ ‫‪ Spagnoletti‬و ‪ ، T. O‬کاالهان (‪ ، )2013‬اجازه دهید نور وجود داشته باشد‪ :‬یک رویکرد چندین فعال برای‬ ‫‪.3‬‬ ‫کاهش فقر انرژی در آسیا‪ ، ،‬پالسی انرژی ‪ ،‬ج ‪ ،63 .‬ص ‪.746 - 738‬‬ ‫‪ ،CSO‬آمار اقتصادی‪ :‬معدن و انرژی‪ [ /http://cso.gov.af .‬برگرفته از احصائیه مرکزی (‪ ،)CSO‬اپریل‬ ‫‪.4‬‬ ‫‪] 2015‬‬ ‫‪ ) 2014 ( CSO‬احصائیه نفوس‪ ،‬اداره مرکزی احصائیه‪ ،‬کابل‪ ،‬افغانستان‪[ . http://cso.gov.af ،‬تجدید شده‬ ‫‪.5‬‬ ‫بتاریخهفتم جوالی ‪]2017‬‬ ‫فیشنر (‪ )2013‬جمهوری اسالمی افغانستان‪ :‬ماستر پالن عمومی‪ ،‬اشتوتگارت‪ ،‬آلمان‪،‬‬ ‫‪.6‬‬ ‫دولت افغانستان ‪ /‬اتحادیه اروپا‪ ) 2008 ( ،‬ارزیابی ملی خطراتو آسیب پذیری‪ :2007/08‬پروفایل افغانستان‬ ‫‪.7‬‬ ‫سازمان صحی جهان‪ ، ) 2010 ( ،‬بار جهانی بیماریها و مطالعات عوامل خطر‪.‬‬ ‫‪.8‬‬ ‫‪ .9‬سازمان صحیجهان( ‪ ) 2009‬پروفایل کشور پرابلمهای زیست محیطی بیماری‪ :‬افغانستان؛‬

  20. part 20

    ‫‪22 | P a g e‬‬

Renewable Energy Strategy for Afghan Villages 2017-2027 · Nelum