National Policy on Managing and Safe Disposal of Pharmaceutical Waste

i وری اسالمی افغانستان ھجم وزارت صحت عامه مصئون مديريت و امحایملی پاليسی زباله ھای دوائی ١٣٩۵حمل ii فھرست مطالب iv ........................................................................................................................................................................ پيشگفتار v .................................................................................................................................................................... اظھار امتنان vi ................................................................................................................................................................... سپاسگزاری 1 ................................................................................................................................................................ مقدمه. 1 1 .................................................................................................................... امحای زباله محصوالت دوايیمقدمه بر . 1.1 1 .................................................................................................... مقدمه بر امحای زباله محصوالت دوايی در افغانستان. 1.2 3 ........................................................................................................................مفھوم پاليسی امحای زباله ھای دوايی. 1.3 4 ......................................................................................................................................... تعريف ادويه برای ھدر. 1.4 4 ............................................................................................................................................. تعريف مجوز امحاء. 1.5 4 .................................................................................................................................................... ..تعريف امحاء. 1.6 4 ....................................................................................................................................................... .صطالحاتا. 1.7 4..................................................................................................................................................... اگھی و احتياط. 1.8 5 ................................................................................................................................................... اھداف و مقاصد. 2 5 ............................................................................................................................................................... اھداف. 2.1 5 .............................................................................................................................................................. مقاصد. 2.2 5 ............................................................................................................................................ ساحه کار برد پاليسی. 2.3 6 ......................................................................................................................................... قابليت تطبيق اين پاليسی .3 6 ................................................................................................................................................. محصوالت دوايی. 3.1 6 ............................................................................................................................................... .سازمانھا و نھاد ھا. 3.2 6 ........................................................................................................................... اشخاص، کارکنان و متصديان امور. 3.3 7 ....................................................................................................................................................... اصول کليدی. 4 7 ............................................................................................................................................... وضاحت و شفافيت. 4.1 7 ....................................................................................................................................................... رويکرد کلی. 4.2 8 .............................................................................................................................................. طرزالعمل ھااساس . 4.3 8 ...................................................... شناسائی نيازمندی برای طرزالعمل ھای اضافی در خصوص ادويه مخدر و تحت کنترول. 4.4 9 ................................................................................. شناسائی نيازمندی برای رويکرد ھای مديريت خطر ومثمريت ھزينه. 4.5 9...........توظيف نھادی جھت حصول اطمينان از ھماھنگی کامل با اداره ملی حفاظت محيط زيست ونظارت از فعاليتھای مديريت زباله ھای دوايی. 4.6 9 .......................................................................................................... مثمريت طرزالعمل ھای امحای زباله ھای دوايی. 4.7 9 ....................................................................................................... محافظت کارمندان اجرائی امحای زباله ھای دوايی. 4.8 9 .................................................................................................................................... طبقه بندی زباله ھای دوايی. 4.9 10 ............................................................................................................................... طرز العمل ھای مجوز امحاء. 5 10 .......................................................................................................... نھاد مسئول تدوين طرزالعمل ھای مجوزامحاء. 5.1 10 ............................................................................... کاربرد تدوين طرزالعمل ھای مجوز امحاء برای ادويه تحت کنترول. 5.2 11 ................................................................................................ طرز العمل ھای مجوز امحاء برای ادويه تحت کنترول. 5.3 19 ............................................................................. امحای فزيکی -طرزالعمل ھای مجوز امحاء برای ادويه تحت کنترول. 5.4 21 ........................................................................ قابليت تطبيق طرزالعمل ھای مجوز امحاء برای عموم ادويه سکتور عامه. 5.5 22 ........................................................................................ طرزالعمل ھای مجوز امحاء برای عموم ادويه سکتور دولتی. 5.6 27 .................................................................. قابليت تطبيق طرزالعمل ھای مجوز امحاء برای عموم ادويه سکتور خصوصی. 5.7 27 ................................................................................... طرزالعمل ھای مجوز امحاء برای عموم ادويه سکتور خصوصی. 5.8 30 ............................................................................................ طبقه بندی محصوالت دوايی باطله و نمودنلست تعريف، . 6 30 ............................................................................................................ نھاد مسئول -کتگوری ھای باطله ھای دوايی . 6.1 30 .............................. تعريف باطله دوايی که شامل کتگوری زباله ھای دوايی ميگردد و تحت پوشش اين پاليسی قرار گرفته است. 6.2 30 ....................................................................................................................... تصنيف محصوالت دوای برای ھدر. 6.3 31 .................................................................................................................................... زباله ھای دوايی بی خطر. 6.4 31 ...................................................................................................................... دسته زباله دوايی خطرناک يا زيانبار. 6.5 31 ......................................................................................................... زباله ھای دوايی سايتوتوکسيک و سايتوستاتيک. 6.6 31 ....................................................................................................................... زباله ھای دوايی ادويه تحت کنترول. 6.7 31 .................................................................................................................... زباله ھای دوايی بيولوژيکی خطر ناک. 6.8 32 ................................................................................................................................ زباله ھای دوايی راديو اکتيف. 6.9 32 ...................................................................................................................... کارايی کلی تصنيف زباله ھای دوايی. 6.10 33 ....................................................................................................................................... ميتودھای امحای فزيکی. 7 33 ................................................................................... پس منظر واصول رھنمودی برای تدوين روش ھای امحای ادويه. 7.1 33 ......................................................................................................................... تدابير قبلی - زباله ھای دوايی ويژه . 7.2 34 ...................................................................................................................................... ھای دوايیتفکيک زباله . 7.3 35 ............................................................................................ اصول اساسی -امحای فزيکی زباله ھای دوايی خطرناک . 7.4 39 ............................................................................................. اصول اساسی -امحای فزيکی زباله ھای دوايی بی خطر . 7.5 iii 43 ........................................................................................................... سازماندھی و مسئوليت ھای بازيگران کليدی. 8 43 ............................................................................................................................................... ساختار پيشنھادی. 8.1 43 ............................................................................................................................. مجوز امحاء و گزارشدھی ھدر. 8.2 43 ................................................................................................................. انکشاف منابع بشری و آموزش کارمندان. 8.3 43 ............................................... ھمگانی سازی و ترويج مجوز امحاء و رھنمودھا و طرزالعمل ھای مديريت زباله ھای دوايی. 8.4 43 .............................................................. سکتور خصوصی –رھنمودھا و طرزالعمل ھای مديريت زباله ھا مجوز امحاء و . 8.5 44 ....................................................................................................................... خيره و حمل و نقل زباله ھای دوايی. 9 44 ............................................................................................................................... شرايط و الزامات محل ذخيره. 9.1 44 ................................................................................................................................ حمل و نقل زباله ھای دوايی. 9.2 45 ........................................................................................................ امحاء و طرزالعمل ھای امحاء مجوزامور مالی . 10 45 ................................................................................. اصول رھنمودی امور مالی مجوز امحاء و طرزالعمل ھای امحاء. 10.1 45 ......................................................... امحاء و طرزالعمل ھای امحاء ادويه تحت کنترولاصول رھنمودی امور مالی مجوز . 10.2 45 ................................................................................................................................ فيس جواز و تاديات تنظيمی. 10.3 45 .......................................................................................................................... مجوز امحاء و ھدر ادويه اھدايی. 10.4 46 ........................................................................................................................................ توليد کننده گان داخلی. 11 46 ................................................................................................................................................ ..اصول اساسی. 11.1 46 ......................................................................................... شرايط ويژه برای توليد کننده گان داخلی ادويه تحت کنترول. 11.2 47 ..................................................................................................................................... جمع آوری دوباره ادويه. 12 47 ........................................................................... شرايط عمومی برای جمع آوری دوباره محصوالت و مديريت زباله ھا. 12.1 47 ........................................................................................ ھای دوايی محصوالت دوباره جمع آوری شدهمديريت زباله . 12.2 48 ........................................................................................................................................ نظارت و گزارشدھی. 13 48 ............................................................................... مسئوليت کلی و ھماھنگی اطالعات مجوز امحای زباله ھای دوايی. 13.1 48 ................................................................................................................................ شاخص ھای کليدی نظارت. 13.2 49 ........................................................................................................... تطبيق پاليسی مجوز امحای زباله ھای دوايی. 14 49 ............................................................................................................. بازنگری پاليسی مديريت و امحای زباله ھا. 14.1 49 ............................................................................................................. پالن تطبيقی مجوز امحاء زباله ھای دوايی. 14.2 49 ................................................................................................................................. اجرای مجوز امحاء و ھدر. 14.3 49 ........................................................................................................... انکشاف منابع بشری امحاء باطله ھای دوايی. 14.4 49 .................................................................................... بلند بردن سطح آگاھی مردم در مورد مديريت زباله ھای دوايی. 14.5 50 .............................................................. نقش ھا و مسئوليت ھای مشخص در مورد تطبيق پاليسی امحای زباله ھای دوايی. 15 50 ................................................................................................... وليد کننده گان داخلی مواد فعال دوايی در افغانستانت. 15.1 50 ......................................................................................... گان داخلی محصوالت نھائی دوايی در افغانستانه توليد کنند. 15.2 50 ................................................................................................................. توريد کننده گان محصوالت نھايی دوايی. 15.3 50 .................................................................................................................. پخش کننده گان محصوالت نھائی دوايی. 15.4 50 ................................................................................................................................. دواخانه ھای پرچون فروش. 15.5 50 ......................................................................................................................... سطح ملی مرکزی -سکتور دولتی. 15.6 50 ............................................................................................................. کميته ھای دوايی و معالجوی عامه يا دولتی. 15.7 51 .........................................................................................................................................................................ضمايم: 51 ............................................................................................................. خطرناک : خالصه لست زباله ھای دوايی1ضميمه 52 ..................................................................................................: لست نمونه ادويه سايتوتوکسيک و سايتوستاتيک2ضميمه 53 .......................................................................................................................... : محصوالت دوايی راديواکتيف3ضميمه 54 ........................................................................................................................................................................ ماخذ ھا iv پيشگفتار مساعیبخشی از سندافغانستان ميباشد. اين فارمسیدر سکتور ی دوايیزباله ھا محوسيستم مورديک سند جامع در اين پاليسی و مراجع ذيربط است تا از امحای مصئون زباله ھای دوايی اطمينان حاصل گردد و محيط زيست بگونه متداوم وزارت صحت عامه ھدرزباله ھای دوايی است تا اطمينان حاصل گردد که امحایيک سيستم جامع برای نمودنکامل محافظت گردد. ھدف اين سند فراھم .ددرعين حال به مصئونيت محيط توجه کامالً مبذول گرد صورت گرفته و کم با ھزينهمصئون زباله ھا بصورت مؤثر و امحا و مجوززباله ھای دوايی را تحت پوشش قرار ميدھد که شامل شناسائی، دسته بندی، اخذ پاليسی، تمامی پروسه ھای محواين فزيکی و کاھش امحایع طرزالعمل ھای مديريت موجودی ميباشد تا اطمينان حاصل گردد که شيوۀ اجرايی مبتنی بر روش ھای جام امضاء اثرات بالقوه بر محيط زيست، اجرا گردد. اين موضوع با درک عميق از پيمان بين المللی حفاظت محيط زيست که افغانستان ستراتيژی ھا و در قانون و مقررات حفظ محيط زيست افغانستان نيز صراحت دارد، در اين سند گنجانيده شده است. بوده کننده آن فظ ھمکاری تخنيکی بين المللی و ھمسويی با انکشافات منطقوی و بين المللی بخصوص در رسيدگی به انکشاف سريع ادويه حبرای ھمراه با سيستم ھای نظارت و ارزيابی تطبيق به ھدف کاھش توليد زباله ھا نيز در آن شامل گرديده امحا جديد و بالخره ضرورت است. گروپيک توسط پروسه سيستماتيک و قبول شده بين المللی يک زباله ھای دوايی از طريق ئون مصامحای مديريت و ملی پاليسی کاری گروپکاری متشکل از مراجع تخنيکی ذيربط تحت نظارت و رھبری مستقيم وزارت صحت عامه انکشاف داده شده است. اولين و افغانستان را مورد بررسی قرار دادندبصورت گسترده باھم مشوره نموده و وضعيت موجوده دوايی و محافظت محيط زيست ، گرديد پيشکشو به وزارت صحت عامه توحيدمسوده نھائی اين سند . متعاقباً امحای زباله ھای دوايی انکشاف داده شد مسوده پاليسی نمود. وزارت صحت عامه با در نظر داشت ابعاد و جوانب اين پاليسی، فيصله نھايی را صادر و تطبيق آنرا تصويب بازدھی اين /تدوين اين پاليسی الزم است پالن تطبيقی آن طوری طرح گردد تا ستراتيژی ھا، مقاصد، فعاليت ھا و نتايج متوقعه پس از داشته باشد. پاليسی را در بر حکومت در عرصه باشند و ھمگام با تالش ھایمتعھد بودند، به آنتمام مراجع ذيربط که در انکشاف اين پاليسی دخيل استاميد تطبيق کامل آن مجاھدت ورزند. ھمچنان آرزومندم که شرکای انکشافی ما از اين پاليسی به حيث يک رھنما جھت فراھم نمودن کمک ھای تخنيکی و مالی شان به سکتور دوايی، استفاده نمايند. اميد است بعد از سالھای محدود، که اين پاليسی را موفقانه تطبيق نموديم، با م نتايج مثبت مساعی مشترک خود را تجليل نمائيم. ھ امريکا اياالت متحده بين المللی اداره انکشافاز طرف که ) SPS( از حمايت تخنيکی پروژه تقويت سيستم ھای فارمسیجا دارد تا )USAID ( برای صحتعلوم اداره تمويل و توسط )MSH ( محترم از اعضای ھمچنان نمايم.امتنان سپاس و تطبيق ميگردد ابراز .تقدير و تشکر مينمايم سھم داشته اند، اين پاليسی تدوينو تمام کسانيکه در بورد ملی دوا و غذاگروپ کاری، کميته دوا و v امتنان اظھار صحی سفارشات سازمان در مطابقت به پاليسی ملی دوايی و بر اساس اھداف دوايیمديريت و امحای مصئون زباله ھای ملی پاليسی امحای مصئون زباله ھای مديريت و حفاظت محيط زيست افغانستان در رابطه به ملی است و تمام الزامات اداره گرديده تدوين جھان مطابق معيارات و نيازمندی ھای سکتور دوايی افغانستان ميباشد. مسوده اين است و رعايت شده ين پاليسیا دوائی، بصورت کامل در پاليسی طی پروسه سيستماتيک تھيه و جھت مشوره به تمام مراجع ذيدخل شريک ساخته شده است. رين طی پروسه انکشاف اين پاليسی، اعضای مختلف از وزارت صحت عامه، چند تن از ھمکاران داخلی و بين المللی، و مشاو و اسمای شان قرار ذيل است: که از ايشان ابراز امتنان مينمايماند تخنيکی ھمکاری نموده و نقش کليدی ايفاده نموده  رياست عمومی امور فارمسی –فارمسست ذکريا فتح زاده آمر ديپارتمنت نظارت از شرکت ھای توليدی و توريدی  قوانين صحیرياست بررسی از تطبيق -فارمسست محمد نعيم يعقوبی  افغانستانمحيط زيست حفاظت ملی اداره - محترم محمد عثمان موحد  شبکه انکشافی باختر -فارمسست محمد شميم نبيل  رياست عمومی امور فارمسی - فارمسست محمد نذير حيدرزاد  رياست عمومی امور فارمسی دوايیفارمسست نور احمد زالل، مشاور تنظيم امور  نوروزيان، مشاور بورد ملی دوا و غذا فارمسست نعمت هللا حيث مشاورين تخنيکی نقش ايفا نموده اند:مناسامی ھمکارانيکه در انکشاف و تدوين اين پاليسی  فارمسست جمشيد نوری، مشاور تخنيکی، پروژه تقويت سيستم ھای فارمسی  تقويت سيستم ھای فارمسیپروژه - تنظيم امور دوايی مسئول پروگرام سيستم ھایمحمد بصير فارمسست  فارمسست محمد ظفر عمری، رئيس پروژه تقويت سيستم ھای فارمسی در افغانستان  فارمسست سيد مرتضی سادات، افيسر تخنيکی، پروژه تقويت سيستم ھای فارمسی  داکتر اندی بارکلوف، مشاور پروژه تقويت سيستم ھای فارمسی مقيم تايلند . اظھار سپاس و امتنان نمايم بورد ملی دوا و غذا و کميته دوا محترم اعضای تبر عالوه ميخواھم از نظريا هکه به ھمکاری مالی ادار (SPS)فارمسی ھمچنان از حمايت تخنيکی پروژۀ تقويت سيستم ھای فارمسی رياست عمومی امور فعاليت مينمايد، ابراز سپاس نموده و از ھمکاری ھای تخنيکی مشاورين شان نيز )USAID( امريکا هانکشاف بين المللی اياالت متحد .تشکر مينمايد فارمسست عبدالحفيظ قريشی رئيس عمومی امور فارمسی vi سپاسگزاری مديريت و امحای مصئون زباله ھای ملی کار تدوين پاليسی وزارت صحت عامه -رياست عمومی امور فارمسی 1394در سال طرزالعمل ھای مقتضی و موثر نمودنو ساده نابسامانی ھا دور نمودنمن از دستاوردھا و تالش ھای آنھا برای .آغاز نمود رادوايی سپاسگذارم.مصئون زباله ھای دوايی و امحای برای مديريت امور فارمسی به اداره ملی تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی از رياست عمومی 1395قسميکه وظايف کليدی تنظيمی در سال گذار گرديد، اداره ملی تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی خود را مسئول تطبيق اين پاليسی در سراسر کشور ميداند. من وا و انگيزه ديدن اثرات تطبيق را به عھده ميگيرم،و امحای مصئون زباله ھای دوايی چالش معياری نمودن مديريت کار پر خرسندم که اھداف تعيين شده اين پاليسی را به مرور زمان دارم. يکبار ديگر به نمايندگی از اداره ملی تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی، از تمام ذواتی که در انکشاف اين سند مھم و تخنيکی از موده و خواھان ھمکاری ھای بيشتر دست اندرکاران در تطبيق وقت و فکر خويش مايه گذاشتند و بی دريغ تالش ورزيدند، قدردانی ن اين پاليسی ميباشم. 1 مقدمه 1 محصوالت دوايی زباله امحایبر مقدمه 1.1 توزيع و يک چالش مداوم در سراسر جھان ميباشد. با افزايش قابل مالحظه در مقدار دوايیمديريت و امحای مصئون محصوالت غير قابل افزون محصوالت تاريخ گذشته و ی، بايد به مشکالتی چون موجوديت روزيدر زنجيره تدارکات دوا دوايیمحصوالت پخش تا از پروسه ھای منظم توزيع ادويه اطمينان حاصل گردد. استفاده توجه شود WODAيا ءاز لست موجودی، و تکميل نمودن تمام امور محاسباتی الزمه معموالً به مجوز امحا پروسه حذف ادويه قابل ھدر )Write-off Disposal Authorization.ارتباط ميگيرد ( از طريق باالی فعاليت ھای زنجيره تدارکات در زمان مناسب ميتواند اثرات منفی و جدی دوايیوالت ناتوانی در امحای مصؤن محص زيان آوری باالی عرضه مراقبت ھای صحی اتثر ساختن ظرفيت توزيع داشته باشد که در نتيجه اثرااشغال نمودن محل ذخيره و مت .دارد مرحله اول مجوز امحاء است تا اطمينان ، ی وجود داردييک پروسه دو مرحله دوايیبرای مديريت امحای محصوالت ،در حقيقت حاصل گردد که طرزالعمل ھای محاسباتی، کنترول امور مالی و مديريت موجودی درست تطبيق شده است. و مرحله دوم پروسه امحای فزيکی آن ميباشد. غير مجاز يا از اثر برگشت دوباره ھوا و سيستم آبرسانی شده و نامناسب ھدر ميشوند احتماالٌ باعث ملوث شدن محصوالتيکه بطور فروش مجدد آن باعث اضرار در جوامع ميگردد. به بازار و ميشود. زيادترادويه مصرفی و اين چالش از اثر ازدياد مقدار ،يک چالش است دوايیريت زباله ھای مدي واحد نبوده و مجاری گوناگون و مجزا دارند که ترکيب و تنوع مواد کيمياوی دارای مجرای دوايیابتدا بايد دانست که زباله ھای از زنجير اکماالت دوايی و توزيع در اثر فعاليت ھای مختلف در عمدتاً از دوايیمتشکله محصوالت دوايی را متأثر ميسازد. زباله ھای محلوالت زرقی و سرنج ھای ريخته، ی ، ويال ھاتاسيسات صحی، توليد ميگردد که شامل مستحضرات زرقی وريدی، ادويه ترکيبی واحد که بدون استفاده مجدداً بسته شده، ادويه مريض و دوايیاستفاده ناشده، اشکال دوايیشکسته و قسماً استفاده شده، مستحضرات تاريخ گذشته، ميباشد. دوايیمواد د بوجود ميايندمختلط اند و از منابع متعد دوايیزباله ھای حفاظت محيط زيست اکثريت تاسيسات صحی برابرمغلق در فوق العاده يک موضوع جديد و دوايیمديريت درست زباله ھای بايد زباله يکرا ذخيره مينمايد که ھر دوايینوع اقالم مختلف )1000يک ھزار (ميباشد. يک دواخانه شخصی در مجموع بيش از آموزش نمی مضرھا در جريان تحصيل در مورد مديريت زباله ھای و نرس انستبصورت عموم فارمس شمرده شود.بالقوه مضر آشنائی نداشته باشند. دوايیشن محصوالت يبينند و مديران خدمات محيطی ممکن با مواد فعال و فورمول ديده و تعداد اندک . تعداد کمی از کارمندان صحی در مورد مديريت محيطی آموزش ميباشدمغلق دوايیمديريت محيطی زباله ھای را دارند. بناً انکشاف پاليسی ھا و طرزالعمل ھای واضح و ساده دوايیی محصوالت يکارمندان اداره محيط زيست مھارت شناسا و در دراز مدت فعاليت ھای مديريت زباله ھا بايد در برنامه ھای آموزشی مراقبت ھای بوده الزمی دوايیجھت مديريت زباله ھای ه شود.صحی جا داد در افغانستان دوايیمحصوالت زباله یامحامقدمه بر 1.2 افغانستان - ارقام معلوماتی مشخص را در مورد وضعيت یو سروی کوچک ارزيابیوزارت صحت عامه -رياست عمومی امور فارمسی ميالدی 2014در جريان سال ی انجام داد.يو ھدر زباله ھای دوا ءامحا ھای زياد ی کمبوددارای است که اين باور بری را داشت ولی بصورت عموم يفعاليت ھدر زباله ھای دوا شتهذگافغانستان از ھرچند، :ميباشد  ناقص معلوم ميشودی زباله ھا در واقع سيستم فعلی امحا.  افزايش ميگيرد، اين باعث ی، يک تا دو سال را در بريھدر زباله ھای دوا فعلیپروسه جدول زمانی بر اين است که باور ی را اشغال مينمايد. اين مواد تا زمان اخذ يذخاير بزرگ مواد بی ارزش گرديده که فضای با ارزش ذخيره گاه ھای مواد دوا در ذخيرگاه باقی ميماند که منتج به بروز غلطی در محاسبات ذخيره گاه ميگردد. ءاجازه امحا  ثريت زنجيره ودرست وجود دارد که اين موضوع اعتبار و متصورات نا معلوم ميشود که در مورد مقدار ادويه قابل ھدر اکماالتی و واردات را زير سوال ميبرد.  است. مشوشاذھان عامه در مورد مسايل محيط زيست و طرزالعمل ھای امحاء است و ري رياست عمومی امور فارمسیمتشکل از توسط گروپ کاری دوايیدر مورد مسايل مديريت زباله ھای سوالنامهيک و رياست بررسی از رياست عمومی امورفارمسی در موجود و جھت جمع آوری معلوماتترتيب بررسی از تطبيق قوانين صحی تطبيق گرديد. تطبيق قوانين صحی 2 معلومات بدست آمده برای سنجش .نظر ميرسيدبه و متناقصو بعضاً مبھم نامکمل ھا سوالنامه بوسيلهمعلومات جمع آوری شده ی گردد و يکه مشکالت عمده دارند، شناسا ساحاتی ،م کافی بود تا وسعت مشکالت را نشان دھدبا آن ھ مناسب نبود، ولی مقداری د.يافغانستان وجود دارد، اشکار گرد در دوايیبعضی از تصورات نادرست و خيلی جدی که در رابطه به امحای زباله ھای مبذول گردد. زيرا اين درک نادرست، گسترده توجه دوايیمورد امحای زباله ھای درک نادرست در نمودنطرف الزم است برای بر ثر اکمال وو دوامدار ثابت شده و در صورتيکه رفع نگردد، ميتواند باعث تغييرات عمده در زنجيره اکماالتی ادويه شده و عمليه ھای م مصرف و زيانبار سازد. را خيلی ھا پر ءاو امح ل نشان ميدھد که:و تحلي ارزيابینتايج  به ھدر سوق داده شود (مثالً بالفاصله و خصوصی دولتیحتی اگر مجموع اکماالت ملی ادويه افغانستان، اعم از سکتور توليد (با مقياس ضايعات سرانه) اياالت متحده امريکا و اروپاکه در دوايیھم کمتر از ضايعات باز% ضايعات)، 100 بوجود آيد. دوايیکه مشکل عمده در امحای زباله ھای نمی نمايدميباشد. افغانستان به اندازه کافی ادويه خريداری ميشود،  سکتور عامه و خصوصی که در سطح ملی تخمين شده در ھر دو دوايی اکماالتزباله ھای زنجيره ساالنه مجموعی مقدار مدت دو ساعت در شھر کابل انباشته ميگردد. دراست که شھری کمتر از مقدار زباله ھای  الری )30سی ((که احتماأل بيشتر از حتی اگر تمام ادويه غير معياری ضبط شده را که ساالنه به سطح ملی گزارش ميگردد زباله ھای شھر کابل )%1يک فيصد ( کمتر از ، دردفن گرددنخواھد شد) در يک وقت در محل انبار زباله ھای شھر کابل ميشود، آميخته شده ميتواند. که در مدت يک ھفته توليد  در محل انبار زباله دوايینشان ميدھد که امحای زباله ھای دوايیزباله ھای تناسب ميان مقدار زباله ھای شھری و مقدار ه يا منحل شده آميختقويآ در بين زباله ھای شھری دوايیباشد، زيرا زباله ھای ءثر امحاوھای شھری ميتواند يک روش م ميتواند.  برابر کمتر از 10حد اقل باز ھم در افغانستان دوايیحتی نظر به تفاوت قيمت ادويه، اثرات بالقوه محيطی ناشی از مواد اياالت متحده امريکا و اروپا در فی کيلومتر مربع ميباشد.  امحای زباله ھای دوايی عمأل کدام سيستم اطالعات جمع آوری شده نشان ميدھد که برای ھيچ کدام از بخش ھای پروسه موجودی يا جمع و قيد مالی و کسب اين پروسه محاسباتی رسمی برای خارج ساختن ذخيره گاه از قيد. ثری وجود نداردوم ميباشد. مجوز امحای آن  .اين وضعيت نياز به توجه دارد موارد ذيل مايۀ نگرانی است:  بدين معنی است، که ذخاير تعيين شده برای امحاء بايد مدت زمان طوالنی حاء عدم موجوديت طرزالعمل واضح مجوز ام ی امحای آنھا بدست بيايد. اين ذخاير بيشترين فضای ينگھداری شوند که معموأل بيش از يک سال را در بر ميگيرد تا امر نھا اھش ميدھد.ذخيره گاه ھا را اشغال نموده و در نتيجه کارايی جريان اصلی اکماالت دوايی راک  در صورتيکه مقدار ادويه قابل امحاء زياد نباشد، اين خطر وجود دارد که اگر امحاء بصورت درست :پروسه واقعی امحاء اين يک پروسه ساده تقريبآ مديريت نگردد، محصوالت آسيب ديده، استفاده شده و تاريخ گذشته دوباره به بازار راه يابند. محصوالت قابل امحاء مجدداً استفاده شده نتواند، اما بدون طرزالعمل ھای کتبی کافی و است تا اطمينان حاصل گردد که نظارت آن، اين خطر متصور است. کلی نتيجه گيری  که در حال حاضر توليد ميگردد به اندازه نيست که مشکل قابل مالحظه را به محيط زيست يا مديريت دوايیمقدارزباله ھای يد.زباله ھا ايجاد نما  عدم موجوديت طرزالعمل ھای واضح مجوز امحاء)WODA( خير زياد در اخذ اجازه يا امر امحای ابدين معنی است که ت ن باطله وو عدم اطمينان از امحای مص اثر ساختهيان اصلی اکماالت دوايی را متجر وجود دارد، که در نتيجهمحصوالت دارد.در پی ھای دوايی امکان خطر استفاده مجدد را  تدوين و تطبيق گردد. ھمچنان دوايیبرای محصوالت امحاء پروسه مشرحبا تاکيد توصيه ميگردد که بايد طرزالعمل ھای مبذول گردد. دوايیزباله ھای در مرحله تطبيق، توجه بيشتر به کاھش تصورات غلط و درک نادرست در مورد مقدار قانون محيط زيست افغانستان نون: نکات عمده اين قا .مردم حق دسترسی به معلومات را دارند و حکومت وظيفه دارد تا به مردم معلومات يا اطالعات را فراھم سازد ضروری است. )NEPA( افغانستان محيط زيست حفاظت ملی از اداره اجازهاخذ ارتباط و در صورت امکان .ضروری است )hazaedouseخطر ناک (مضر يا تفکيک، دسته بندی و تجريد زباله ھا و بخصوص زباله ھای مالحظه گردد) 2.1زباله ھا مجاز نيست (بخش صدور بين المللی مشخص یھا پيمانافغانستان و موافقت نامه ھا و انتقال زباله ھای خطرناک از مرزھای که در مورد کنترول گردش يا (شھر بازل کشور سوئيس) پيمان بازلافغانستان امضاء کننده ميباشد. امحای آنھا کشورھا و 3 مرزھا) و استفاده (عبورازھا زباله صدوردر محدويت :که مربوط به شرايط افغانستان ميباشد بودهدو الزام کليدی شامل اين پيمان .ازکوره ھای زباله سوز صادر نمايد و بايد اين معضله را خويشرا دوايیاما چنين تلقی ميشود که افغانستان نبايد زباله ھای بودهگرچه تفسير دقيق پيمان مغلق .در داخل کشور خود حل نمايد .ميباشدمحصوالت توليد کننده گان بين المللی مورد جمع آوری دوباره گرفت، در پيمان بازل پيام مشخصی که بايد از عبور جواز يست (زيرا نياز به آن به توليد کننده امکان پذير ن ارسال دوبارهو زھری تلقی شود، ناکخطرمضر يا در صورتيکه ادويه ادويه به توليد کننده خارج از ارسال دوباره آگردد. نظر به الزامات پيمان بازل، اغلب ھدر)، و بايد در داخل کشور را دارداز مرز کشور گزينه مناسب نيست. پاليسی ھای قبلی اين پاليسی ھا بدون نقص نبوده و اما شده استتدوين دوايیامحای زباله ھای در مورددر گذشته يک تعداد پاليسی ھا و طرزالعمل ھا تطبيق آن وجود ندارد. رھنمائی ھای واضح برای حصول اطمينان از را امحاء مثمريترا منسجم نمايد تا توازن ميان خطر و دوايیتا تمام جنبه ھای فنی امحای زباله ھای است دراين پاليسی سعی شده ثر مورد توجه قرار دھد.وی مدر تدوين رويکردھای عمل جھان ميباشد، بر اين الزام صحت عامه صحی پيمان ھای بين المللی و رھنمود سازمان دنبال نمودن اين پاليسی و کليدی نکته مھم تأکيد ميکند که: طوری صورت گيرد که از بايد به حد اقل برسد تا صحت مردم به خطر مواجه نگردد و امحاء بايد دوايیانقطاع در زنجيره تدارکات ن باشد و محيط زيست و يا صحت مردم را به مخاطره نياندازد.ئونظر محيط زيست مص دوايیزباله ھای ی پاليسی امحا مفھوم 1.3 با تمام بايد جز الينفک و کامالً سازگار ،صورت مجزا کارايی داشته نميتوانده ب دوايیثر برای امحای زباله ھای ويک پاليسی م پاليسی ھای صحی و فعاليت ھای دوايی باشد که بصورت مشترک توسط ديپارتمنت ھا و مراجع مختلف ذيربط تطبيق ميگردد. سکتور مورد نظر به تعھدات وزارت صحت عامه دربا درک کامل از مفاھيم و مطالب آن ملی امحای زباله ھای دوايی اين پاليسی .است شدهتدوين 1397-1393 دوايیی دوايی در مطابقت به پاليسی مل افغانستان پاليسی ملی دوايی فصل ذيل تبارز يافته است: دوايیدر پاليسی ملی دوايیزباله ھای مديريت و محو مقدمه ھای واقعيت بايد و است پايين جھانی معيارھای مقايسه با در ميگيرد قرار استفاده مورد افغانستان در حاضر حال در که ادويه حجم .شود گرفته مدنظر جدی طور به ھدر سيستم در اقتصادی ھای فعاليت خصوص سطح به و فعلی احجام زيست محيط حفاظت ملی اداره با ارتباز جھان درصحی سازمان رھنمودھای از امحاء ثروم ھای پاليسی انکشاف و تدوين در در که تمام ادويه ھزينه )1 %( صدفي يک سازی بودجه برای رھنمودی اصل يک حيث به .شد خواھد استفاده رھنما حيثبه افغانستان صحت از محافظتبه منظور فصل اين .شود داده تخصيص ھای دوايی زباله مديريت ھای فعاليت برای بايد ميشود فراھم افغانستان يا شده تخريب گذشته، تاريخ ادويه و مواد طبی ثروم غير يا امحای غيرمصئون نتيجه در ممکن که بالقوه ھای آسيب برابر در مردم .ميباشد دھد، نامطلوب رخبشمول ادويه طبی ساير محصوالت مقصد دوايی و مواد طبی تاريخ گذشته، تخريب شده يا شده اقالم کنترول و اقتصادی مصئون،و تخريب ھدر که سيستم يک تداوم و ايجاد .استفاده را تضمين نمايدساير محصوالت طبی بشمول ادويه غير قابل نامطلوب طبی محصوالت و به عبارۀ ديگرادويه يا تقلبی ،جعلی ديده، آسيب گذشته، تاريخ طبی مواد يا ادويه ھدر  امحای اين برای مسئول تدوين رھنمودھا ذيربط، ادارات با ھمکاری درو محصوالت صحی دوايی امور تنظيم ملی اداره .ميباشد ھا زباله مديريت گذاریمردم در سطح ملی و پالنبا توجه به حفظ صحت اقالم  امحاء در ملی رھنمودھای تطبيق مسئول سطوح تمام در معالجوی و دوايی ھای کميته پاليسی، اين) 6.5( فقره با مطابقت در .بود خواھند دوايی محصوالت با رابطه  خواھند آتی موارد برای مثمر و مصئون ھای طرزالعمل و شامل راھبردھا دوايی امحای محصوالت برای ملی رھنمودھای :بود o گنجانيده شود اکادميک نھادھای آموزشی نصاب در بايد مواد درسی که o اند دخيل امحاء پروسه در کهکساني برای آموزشی برنامه o طبی مواد دوايی و ھای زباله شناسايی o دوايی ھای امحای زباله پروسه اندازی راه o آوری جمع 4 o محصوالت مختلف انواع تفکيک o نگھداری o حمل و نقل o ھدر يا امحاء o اسناد و سوابق حفظ  ھای زباله مديريت پالن تطبيقسيستماتيک ارزيابی و نظارت مسئول و محصوالت صحی امور دوايیتنظيم اداره ملی .ميباشدالزم در رھنمودھای ملی تعديالت آوردن و محصوالت طبی و دوايی شامل و ساختار آن طوری ترتيب گردد که جزئيات بيشتر دوايیپاليسی ملی به تا تمام عناصر مربوط شده استدر اين پاليسی سعی شود. را شامل دوايیھمراه با طرح يک پالن برای تطبيق فعاليت ھای امحای زباله ھای برای ھدر ادويهتعريف 1.4 جھان تعريف ميگردد: صحی اناين پاليسی مطابق تعريف سازم محصول دوايی در مادۀ شامل در يکی از نشريه ھای ذکر شده در ھر نيمه سنتيتيک، معدنی وبيولوژيک ،ماده سنتيتيکمحصول دوايی عبارت از ھر قوانين دوايی افغانستان يا ھر ماده يا ترکيبی از مواد ، که برای تشخيص، تداوی، جلوگيری يا وقايه از امراض، تشوشات يا حاالت ياد دواييول غير نورمال فزيکی يا اعراض استفاده گردد و فعاليت ھای عضوی را نزد شخص احيا، اصالح يا تغيير دھد محص ميگردد." .اين پاليسی در مورد زباله ھای کلينيکی و جراحی تطبيق نميگردد تطبيق نميگردد. )in-vitro( خارج عضويت اين پاليسی در مورد محصوالت صحی و محصوالت تشخيصی برای ھدر تعريف ادويه مخدر و تحت کنترول و تحت ادويه مخدر و تحت کنترول منحيث ادويه مخدرملی ادويه مخدر و تحت کنترول شامل تمام کتگورھای ادويه که توسط پاليسی و اداره ملی تنظيم امور دوائی - شعبه ادويه مخدر و تحت کنترول توسط که کنترول تعريف شده اند، ميباشد و لست مشرح آن .شد، ميباتھيه شده است محصوالت صحی مجوز امحاءتعريف 1.5 )International Financial Reporting Standards( يک طرز العمل رسمی است که مطابق )WODA( مجوز امحاء ی صفر است، و تمام اسناد مالی، حسابی يکه حاال ارزش يک دارا ستندردھای بين المللی گزارشدھی مالی ترتيب ميگردد تا ثابت شود .يم ميگرددآن تنظو مديريت موجودی مطابق ءامحا تعريف 1.6 مستلزم دو شرط است تا برآورده گردد: دوايیامحای زباله ھای  وری و مورد استفاده قرار نميگردد يا جنبه آتا اطمينان حاصل شود که محصول مجدداً جمع امحاء بايد طوری صورت گيرد واقعی برای فروش يا ورود دوباره به بازار دوايی را ندارد.  اجرا گردد تا اثرات آن باالی محيط زيست به حد اقل رسيده و از مصئونيت صحت مردم اطمينان حاصل یبايد طورامحاء گردد. اصطالحات 1.7 ھدف اين پاليسی استفاده ازاصطالحات واضح و دقيق ميباشد و استفاده اين اصطالحات را در تمام پاليسی ھا، قوانين، مقررات ی، ترغيب مينمايد. تا جائيکه ممکن باشد، اصطالحات و تعريفات معياری سازمانيزباله ھای دوا وطرزالعمل ھای مرتبط با امحای در اخير اين اصطالحاتکه در اين پاليسی استفاده ميگردد در بخش تخنيکیتعريف تمام اصطالحات استفاده گردد. جھانصحی است. ذکر شده پاليسی اگھی و احتياط 1.8 .پاليسی باالی زباله ھای کلينيکی تطبيق نميگردد اين، زباله ھای کلينيکی 5 اھداف و مقاصد 2 اھداف 2.1 در مورد ادويه اساسی دوايیحمايت از تطبيق اھداف کلی پاليسی ملی دوايیزباله ھای مصئون امحای ملی مديريت و ھدف پاليسی تمام افرادی را که در افغانستان زندگی ميکنند از طريق وقايه، تشخيص و تداوی امراض با صحی ھای است تا نيازمندی ھای مراقبت ميکانيزم ھا و طرزالعمل ھا برآورده سازد و به موارد ذيل توجه مبذول گردد: نمودنفراھم  از محدود آخصوصممتاثر ميسازد. بل المقابلکه فعاليت ھای زنجيره اکماالتی را دوايیای زباله ھ بل لقوهانبار شدن کاھش شدن فضای موجوده در گدام جلوگيری بعمل آيد؛  تنزيل ماھيت يافته اند و دوباره به ،بايد اطمينان حاصل شود که محصوالتی که برای امحاء زمانبندی شده اند، بيش از حد اکماالتی داخل نگرديده و مورد استفاده قرار نميگيرد.يا زنجيره و بازار  ھای که دارای اثرات سوء باالی محيط و صحت مردم دارد، با شيوه دوايیمحصوالت مصئون امحای حصول اطمينان از که از نظر محيط زيست مناسب ثابت شده است.  که قرار همديريت مالی ارزش و موجودی فزيکی ادويتا ازمحاسبه درست و عالوتاً اين پاليسی ميکانيزمی را فراھم ميسازد ويژه برای ادويه مخدر و تحت کنترول صورت ه گردد، اطمينان حاصل نموده و طرزالعمل ھای کنترول ادويه، ب است محو گيرد. و مقررات افغانستان وزارت صحت عامه بوده و بايد با در نظر داشت قوانين فعلیاين پاليسی از ھر لحاظ مطابق به پالن ستراتيژيک تفسير گردد. مقاصد 2.2 امحای محصوالت فعاليت ھای مثمر ثر وومديريت مست تا از يو سيستم ھا ھا مقصد اين پاليسی فراھم نمودن خط مشی، ميکانيزم .اطمينان حاصل شود نيت کامل از صحت مردم و حفظ محيط زيستئوبا در نظر داشت مص دوايی تطبيق ميگردد:ذيل موارد باالیاين پاليسی  که با ادويه سروکار دارند. دواخانه ھای پرچونفروشگاه ھا، گدام داران، کننده گان، عمده فروشان، توريدتمام  خيريه سسات وم و سسات غير دولتیوسکتور عامه، خصوصی، م  ،مينمايندداکتران دندان، نرس ھا و ساير کارمندان مسلکی صحی که ادويه را توزيع يا فراھم ،داکترانتمام فارمسستان.  که با ادويه سروکار دارندعلمی اکادميک و مؤسسات.  صحیھای ھای مسلکی مراقبت نھاد.  ادويه ميباشد آوریھای که ساحه کاری يا عاليق شان شامل فراھم نھاد. پاليسی کار برد ساحه 2.3 صورت خاص شرايط اضافی باالی ادويه مخدر و ه ب .استشده امحاء در نظر گرفته تمام ادويه است که برای پاليسیمحدوده اين .تحت کنترول تطبيق ميگردد عملی امحاء برای ھمه ميتودھااما درسکتور عامه و خصوصی شرايط متفاوت تطبيق ميگردد، برای درخواست ھای اجازه امحاء ميباشد. يکسانسکتورھای فعال شامل اين پاليسی، 6 قابليت تطبيق اين پاليسی 3 دوايیمحصوالت 3.1 اين پاليسی باالی موارد ذيل تطبيق ميگردد:  است که به شکل همحصول نھايی دوايی که منحيث دوا شناخته ميشود، عبارت از ماد: دوايیمحصول نھائی دوا منحيث است که هی و ليبل گذاری طی نموده باشد. دوا مادينھائی خود رسيده و تمام مراحل توليد را بشمول بسته بندی در جعبه نھا در نشريه ھای ذکرشده در قوانين نافذه دوا و غذا تعريف گرديده است و عبارت از ماده يا ترکيب ازمواد است که به منظور، ين يا وقايه از مرض، اختالل يا حالت غير عادی فزيکی، اعراض و يا برای اعاده، اصالح، و تغيير تشخيص، تداوی، تسک دادن فعاليت ھای اعضای بدن انسان تھيه، فروخته و عرضه شده باشد.  يی جزء فعال دوايی عبارت از ماده يا ترکيبی ازمواد است که بمنظور توليد يک شکل دوا: دوايیماده فعال دوا منحيث استفاده ميگردد و با استفاده آن، جزء فعال ھمان شکل دوايی ميگردد. چنين مواد بمنظورايجاد فعاليت فارمکولوژيک دوايی و ساير اثرات مستقيم در تشخيص، درمان، تسکين، تداوی، يا وقايه مرض و يا تأثير روی ساختمان و وظايف عضويت .انسان بکار ميروند  غذا درج دوا و ھای ذکر شده در قوانين نافذه ه يکی از نشري ادويه است که منحيث يک ماده در: يبیترکتھيه شده يا ادويه شده باشد، يا ھر ماده يا ترکيب از مواد تھيه شده يا فروخته شده که برای تشخيص، تداوی، تسکين يا وقايه از مرض، و تغيير دادن وظايف عضويت انسان استفاده ميشود که اختالل يا حالت غير عادی فزيکی و اعراض، يا جھت اعاده، اصالح از اثر ترکيب نمودن، مخلوط نمودن، افزودن، تغيير دادن يا عيار نمودن شکل دوايی يا محصول نھايی تھيه شده باشد. (معموالً در شرايط يک دواخانه).  به ادويه سنتی يک اصطالح جامع است و در قوانين و مقررات دوايی افغانستان تعريف شده، قسميکه: ادويه سنتی و گياھی ادويه سنتی ی،يادويه سنتی چيناادويه سنتی از قبيل سيستم ھای مطابق که به ھدف استفاده انسان مستحضری گفته ميشود ،تداوی با استفاده از ادويه گياھینتی شامل تھيه شده باشد. تداوی با ادويه سعربی ) وادويه يونانی Ayurvedaھندی ( .1اجزای بدن حيوانات و يا منرال ھا ميباشد سازمانھا و نھاد ھا 3.2 آ در گان ادويه، پرچون فروشان ادويه و فعاليت ھای توزيع که مشخصه توليد کنند ساختارھا، سسات،ونھادھا، متمام باالیاين پاليسی برای کهتجويز و دريافت ادويه توزيع، آزمايش، تحليل و تجزيه، نمونه گيری، پخش، ،مل و نقلنگھداری، ح، فروش، توليد، ترکيب .ميباشدقابل تطبيق دخيل اند، استفاده انسانھا در افغانستان متصديان امورو کنان، کاراشخاص 3.3 ، نمونه گيری، پخش، حمل و نقلتوليد، ترکيب، فروش، ذخيره، در ادويه در اختيار دارند يا دخيلاين پاليسی باالی تمام افراديکه برای استفاده انسان ھا در افغانستان اند، تطبيق ميشود.که ادويه تطبيق توزيع و آزمايش، تجزيه و تحليل، http://www.who.int/medicines/areas/traditional/definitions/en/ 1 7 کليدی اصول 4 وضاحت و شفافيت 4.1 در نظر دوايیحصول اطمينان ازاصل صداقت، بايد وضاحت و شفافيت را در تمام فعاليت ھا و طرزالعمل ھای ھدر زباله ھای جھت برای ادويه مخدرو تحت کنترول) وضرورت آخصوصم(ميباشد بخش جدا ناپذير اين پروسه داشت، درعين حال نگرانی ھای امنيتی .باشد نظرمدگران از ھر نوع خطر امنيتی و فشارھای بيرونی و کارکارکنان، متصديان است تا محافظت وضاحت تا حد ممکن:  به استثنای موارد ذيل: باشدعام مردم قابل دسترس بايد ءصورت مجالس و فعاليت ھای امحا o ،محل، حمل و نقل، عمده فروشان، محل کننده گان، توريدبرای ادويه مخدر و تحت کنترول، جزئيات مقادير مشخص .آشکار نميگرددمعموال امحاء ذخيره و محل o زباله ھای شاروالیدفع محل ازقبيل (معلومات عمومی امحاء منتشر نميگرددمحل دقيق برای تمام ادويه، جزئيات .ميتواند نشرگردد دشت چمتله) o مانند گردد،يا درنظر باشد که موضوع حقوقی ت قضايی قرار داشته باشد واای که تحت اجرمحصولمورد يا ھر) عالن يا ارائه معلومات در رابطه به چنين اقالم ا ھر ضبط شده) به داليل حقوقی و تنظيمی يامحصوالت مصادره شده خير بيافتد.اتنظيمی به تت قضايی يا اانتايج اجربايد الی  زئيات در مورد حجم شريک شود. اين گزارش حاوی ج(مردم عامه) گزارش ساالنه بصورت خالصه تھيه و به ھمگان بايد استفاده شده باشد، ياشده توريدمجموعی ادويه ارزش با اين ارقام تناسب شده و محصوالت محومجموعی و ارزش را فراھم سازد: معلومات ذيلطوريکه o خصوصی). وفعاليت ھای مختلف (سکتورھای عامه ات دوايیفيصدی ضايعيا وسط رقم حد o وغيره غير معياری ،تقلبیمثال ( دسته ھای مختلف که محو گرديده اند هشدمصادره ياارزش ادويه ضبط شده( جلوگيری از تضاد منافع را در افغانستان دوايیزباله ھای امحای به دليل تفاوت درعاليق و ديدگاه ھای فعالين کليدی و مراجع ذيربط که طرزالعمل ھای ھمکاری اجرا گردد و از نظر نگرانی ھای امنيتی بصورت شفاف ول اخالقی ومطابق اصتمام عمليه ھا تاتطبيق مينمايند، مھم است و آشکارا اجازه داده شده باشد. یامحا ھایافراد و کارمندان که فعاليت تماماين پاليسی باالی .گرددقوانين و مقررات نافذه افغانستان تفسير بايد مطابق اين پاليسی پيش ميبرند تطبيق ميگردد. را در افغانستان به دوايیزباله ھای تضاد منافع ميباشد. حقيقیو يا بل لقوهاظھار منافع ،جلوگيری از تضاد منافع پاليسی اساس در ميباشند تا "عدم تضاد منافع هاظھارنام"امضای ، ملزم بهدخيل اند دوايیزباله ھای یکه در فعاليت ھای امحا یتمام کارمندان نمايند.موجود باشد، آنرا اظھار بالقوهتضاد منافع در کدام موردی صورتيکه قانون کارکنان مثآل برای کارمندان دولتی،تطبيق کننده ( کارمندو نھاد افغانستان هنافذمقررات بايد مطابق قوانين و تضاد منافع دردرنتيجه دخيل بودن بصورت عموم اما تضاد منافع ) تعريف گردد، کارکنان خدمات ملکی خدمات ملکی و مقرره طرز سلوک کارمند تطبيق کننده يک رابط برایبشکل مستقيم يا از طريق چه منفعت امکان مالی يا در امور مالی يا احتمال دخيل بودن امور بوجود ميايد. د ديگر برای وی يک کارمنبايد به عوض ، اظھار نمايدرا حقيقیيا واقعی هامکان منافع بالقوکارمند تطبيق کننده مواردی کهدر مشخص، توظيف گردد. هاجرای ھمان وظيف رويکرد کلی 4.2 از بيشترين ترجيح يعنی که) 1ميباشد (شکل مديريت زباله ھا معموالً به اساس اصول سلسله مراتب مديرت زباله ھا ھای کلی رويکرد عمل )، تا کمترين ترجيح که recycle( گردش درآوردن وباره بهدو )reuse( مجدد ه، استفاد)reduce(و کاھش )avoid(اجتناب خدمات دوايی به عرضه ادويه ودر دخيلمورد نظر خواھد بود. تمام نھادھای ميباشد، )disposal( محو کردنو )treatکردن ( نمايند. ھای دوايی طرح و تطبيقزباله چه بيشتر توليد معين را جھت کاھش ھر ميتودھایتا شوندتحقيقی بايد تشويق مراکز شمول )reuse( مجدد هاستفادو )recycle(دوباره به گردش در آوردن بايد در مورد کاھش توليد و ی متذکرهتمام کارمندان شاغل در نھادھا .زباله ھا آموزش داده شوند 8 Avoid : اصول اساسی سلسله مديريت زباله ھا1شکل وضعيت خاصسفانه نظر به امتاما مديريت عمومی زباله ھا است، کلی ھای رويکرددر حاليکه چنين اصول طبيعتاً اساس خوب برای تطبيق شده دوايیدر مديريت زباله ھای شکل عملی در افغانستان، تعداد کم از اين اصول به دوايیصنعت و مديريت زباله ھای رشد بايد اين به ھر حال باشد. ءکاھش اثرات محيط زيست در فعاليت ھای تصفيه و امحابر تمرکز بايد در حال حاضر ترجيحأ . ميتواند Total( دوايیو مصارف مجموعی رشد کند دوايی زمانيکه صنعت اصول منحيث رھنمود درازمدت قبول شود و Pharmaceutical Expenditure در نظر گرفته شود. طوريکه عناصر عملی ميتوانند اصول بايد ، اين افزايش يابد) در افغانستان شامل گردد. دوايیدر آينده در بازنگری پاليسی مديريت زباله ھای متمرکز است. دوايیزباله ھای امحای تصفيه و بر مقتضيات اين پاليسی ابرين رويکرد کلی بن اساس طرزالعمل ھا 4.3 مستند و واضح داشته باشند. مأخذ ھاروش تمام طرزالعمل ھا و  ستندردھای بين المللی گزارشدھی مالی (امحاءدر تمام فعاليت ھای ھا اساس طرزالعمل ،IFRS خواھد بود، که مطابق به ( عامه و وزارت ماليه و قوانين افغانستان برای سکتور خصوصی سکتور برایطرزالعمل ھای مالی وزارت صحت عامه تعريف شده است.  را تعقيب خواھد نمودجھان صحی سازمان یپيشنھادرھنمودھای دوايیھای امحای زباله پروسه. بخصوص در مورد زباله ھای محصوالت خطرناک با اداره ملی حفاظت محيط زيست محيط، طرزالعمل ھای ھدر مرتبط به تخيله در مورد بحث قرار گرفته و باالی آن توافق صورت خواھد گرفت. تحت کنترول مخدر و شناسائی نيازمندی برای طرزالعمل ھای اضافی در خصوص ادويه 4.4 تعميل ميگردد. کنترول کافی باالی ادويه تحت کنترول تنظيم وتا اطمينان حاصل شود که اين پاليسی نيازمندی ھای را مشخص ميکند اين کار با شامل ساختن .آنھا را باز ننمايد بالقوهاستفاده ءوادويه تحت کنترول، راه استفاده نادرست و سدقت شود که امحای بايد آن در اين پاليسی صورت گرفته امحای عملیادويه تحت کنترول و الزامات الزامات اضافی به ويژه در طرزالعمل ھای امحای .ميتواند است. پاليسی شامل شدهبخش ھای انفرادی ادويه تحت کنترول در در خصوص مشخص الزامات تفصيلی Reduc کاھش ا اجتناب Recover Recycle Treat Dispose استفاده Reuse استفاده دوباره يا باز يافت اعاده تصفيه امحاء )Most Preferable( بيشترين ترجيح )Least Preferable( کم ترين ترجيح 9 مديريت خطر ومثمريت ھزينه نيازمندی برای رويکرد ھای شناسائی 4.5 مشخص ميسازد. ،زباله ھای دوائیامحای برای برآورده ساختن " توازن" در تمام مسايل را اين پاليسی اصل اساسی ليت ھای را ارائه ميکند تا سيستمی ايجاد گردد که:ئواصل اساسی توازن، يک سلسله مس  مطابق ستندردھای بين اللمی گزارشدھی مالی که ءمجوز امحاموجودی و دھیحساب ثقومو قابل اعتماد دقيق،سيستم ھای )IFRSشدن مقادير ن ھم از انبارو دھد مالی را کاھش بالقوه استفادهوءتا ھر گونه س االجراء باشد سريعھم ساده و و ) بوده اطمينان دارد،ادويه اکماالتی هکه تاثير معکوس باالی فضای ذخيره گاه و سيستم قابل اعتماد زنجير ی دوايیزباله ھا بزرگ تفويض صالحيت برای بدست آوردن اين توازن اساسی ميتود ذکر گرديده است، دوايیطوريکه در پاليسی ملی .حاصل شود محلی ميباشد تا برای ) Drug and Therapeutics Committee( معالجویو دوايیبه کميته ھای اعطای مجوز امحاء ات فوری در سطح محلی اتخاذ گردد.زمانبندی شده است، اقدام ھدرکه برای هسريع ادويامحای حصول اطمينان از  تنظيمی نياز است تا اطمينان از امحای سريع تره سختگيرانتحت کنترول سيستم ھای مخدر و ادويه برای نظارت بر عبارت از حصول اطمينان برای اساسی ميتود ثر اقدام نمايند.وکارا و م هه برای ھدر فھرست شده اند بگونمحصوالتی ک شعبه ادويه مخدر و تحت نظارت مستقيم امحاء تقسيم اوقات ربع وار و تحت کنترول مخدر و جمع آوری متمرکز تمام ادويه .باشدمياداره ملی تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی -تحت کنترول  برای اساسی ميتود نانه انجام شود.يب با ھزينه واقع واثرات محيطی اينکه امحای زباله دوايی با حد اقل حصول اطمينان از مديريت خطر و مثمريت ھزينه بشمول جدا سازی زباله ھا رويکرداثرات محيطی عبارت از کمتر بودن حصول اطمينان از انتخاب شود. نظر به حجم زباله ھاامحاء ھای مناسب و روش بصورت واضح شناسائی زيان آورھای روش است تا اداره ملی حفاظت محيط زيست ونظارت از فعاليتھای مديريت با جھت حصول اطمينان از ھماھنگی کامل یتوظيف نھاد 4.6 دوايیزباله ھای وزارت صحت عامه با اساسی منحيث نھاد و محصوالت صحی دوايی امور اداره ملی تنظيم، 1393 یيدواپاليسی ملی مطابق را نظارت مينمايد. دوايیطرزالعمل ھای مديريت زباله ھای تدوين ھمکاری اداره ملی حفاظت محيط زيست دوايیزباله ھای امحای طرزالعمل ھای مثمريت 4.7 تمام بايد زباله ھای دوائی، امحای طرزالعمل ھای مديريت جوازدھی و تنظيمی، پاليسی، اسناد تقنينی، الزامات تمامدر تدوين و تطبيق و ت مردم نيت صحئونھادھا از اثرات مالی اين الزامات کامالً آگاه باشند و سعی نمايند تا اثرات مالی آنرا بدون به خطر انداختن مص .محيط به حد اقل برسانند کند.احتوا ادويه را مجموعی ھزينه يک فيصدبايد کمتر از دوايیمديريت زباله ھای ، 1393دوايی پاليسی ملی 12مطابق به بخش دوايیزباله ھای امحای محافظت کارمندان اجرائی 4.8 و ، را ھمه مواقعموزه تا پا و لباس کار سرمينمايند بايد وسايل محافظتی مناسب بشمول ھدر را دوايیتمام کارمندان که زباله ھای يکه مناسب است به تن داشته باشند. در اوقاترا دستکش، ماسک و کاله دوايیزباله ھای طبقه بندی 4.9 :به شش دسته تقسيم ميشوند دوايیزباله ھای (non-hazardous pharmaceutical waste)بی خطر دوايیزباله ھای -1 (hazardous pharmaceutical waste)زباله ھای خطرناک -2 )cytostaticدھنده رشد حجرات (توقف و )cytotoxicزھری به حجرات ( زباله ھای -3 )controlled medicines waste( زباله ھای ادويه تحت کنترول -4 (مخصوصآ برخاسته از واکسين ھا) اند )bio-hazardousخطرناک (زباله ھای که از نظر بيولوژيک -5 راديوتراپی) دوايیمواد برخاسته از مخصوصآ( radioactive زباله ھای راديواکتيف -6 مات محافظت صحت مردم و محيطاکامل تمام الزرعايت ، حصول اطمينان از بندی طبقهاين دليل بکارگيری و کليدی ويژه گی امحاء حتی االمکان دفعات و را به حد اقل رسانيدهتفکيک الزمه ساده ساخته زباله ھا را حمل و نقل که در عين زمان زيست ميباشد .ميبخشد تقليل را بی دوايیخطرناک و زباله ھای دوايی: زباله ھای ضروری ميباشدميتود دو ميشود، صرفھا تطبيق طبقه سايرر مشابه ب ميتود .خطر يا در حال حاضر در افغانستان صرف به مقادير کم و مختلف لست شده اند يا استفاده نميگردند دسته ھای يکتعداد از محصوالتيکه در در اين پاليسی شامل شده اند اين محصوالت به اين دليل .)radio-pharmaceuticals يا راديو فارمسیاستفاده ميگردد (مانند داشته باشد.وجود آن ميکانيزم ھای شدنداين محصوالت در کشور معرفی زمانيکه 10 امحاءطرز العمل ھای مجوز 5 امحاءتدوين طرزالعمل ھای مجوزنھاد مسئول 5.1 : الزم است که الزامات مربوط به اين پاليسی ومقررات ف اين پاليسی و تمام اھدانظر به با مشوره نھادھای قضائی و ساير اداره ملی تنظيم امور دوايی تحت کنترول توسط مخدر و ادويه امحای طرزالعمل ھای مجوز تحت مخدر و با ادويه کسانيکهسکتور عامه و خصوصی و تمام ھر دوباالی و شودميذيربط طوريکه مناسب است، تدوين شرکای تعيين اداره ملی تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی –تحت کنترول مخدر و ادويه شعبه توسطکه کنترول سرو کار دارند ( باالی ادويه تحت کنترول اجرا خواھد طرزالعمل ھای ويژه مجوز امحاء (مجوز امحای ادويه تحت کنترول) ) تطبيق ميگردد.ميشوند .شامل تخريب و ھدر خواھد بودادويه تحت کنترول برای ءامحاطرزالعمل ھای مجوز شد. گان که ادويه ه سسات، نھادھا و تطبيق کنندوسکتور عامه، م ادويهتمام یبه استثنای ادويه تحت کنترول، طرزالعمل ھای مجوز امحا تمويل )، يا موعه خدمات شفاخانه يیمجموعه خدمات صحی اساسی و مجرا از سکتور عامه اخذ ميکنند (مانند تمام تطبيق کنندگان تدوين ميشود که بنام طرزالعمل ھای مجوز امحای ادويه سکتور و محصوالت صحی توسط اداره ملی تنظيم امور دوايی کننده گان ميگردند. ياد) Write-off disposal authorization for public general medicineعامه ( که توسط سکتورعامه تمويل نميگردد و يا ھزينه شان از هتمام ادوي امحایمجوز ھای رزالعمل به استثنای ادويه تحت کنترول، ط ه گان، عمده فروشان، توزيع کننده گان، وارد کننده طريق سکتور عامه تطبيق نميگردد و برای استفاده سکتور خصوصی، توليد کنند ادويه سکتور امحایمجوز یطرزالعمل ھابنام ،ميباشندصحی ھای گان، دواخانه ھای پرچون و مراکز خصوصی مراقبت :ھمچنان د.نميگرد ياد) WODA-PRV( خصوصی  توسط تطبيق امحاء که مجوز ی گزارشدھی را برای فعاليت ھاالزامات و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی ميگردد، مشخص خواھد ساخت.صورت کنندگان  سکتور خصوصی تھيه خواھد کرد. را برای عمليه ھای امحاء رھنمودھای و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی ، و محصوالت صحیاداره ملی تنظيم امور دوايی گزارشدھی الزامات با در نظر داشت امحاء خود را برای طرزالعمل ھای متصديان و محصوالت صحی برای سکتور خصوصی را اداره ملی تنظيم امور دوايی امحایو توصيه ميگردد که رھنمودھای ،مينمايندتدوين نمايند. رعايت برای ادويه تحت کنترولامحاء مجوز ھای طرزالعمل تدوين کاربرد 5.2 کاربرد ذيل در موارد ادويه تحت کنترول امحای ، طرزالعمل ھای مرتبطف اين پاليسی و تمام مقررات و طرزالعمل ھای اھدانظر به .دارند :ادويه تحت کنترول ھای امحای طرزالعمل کاربرد 5.2.1  آماده شده وتحت کنترول که به شکل نھايی آن مخدروشامل تمام ادويه :دوايیادويه تحت کنترول منحيث محصوالت نھائی ذکر شده نشريات منحيث مادۀ تعريف شده در ميباشد. دوا ،را سپری نموده گذاریمراحل توليد بشمول بسته بندی و ليبل تمام که برای استفاده در تشخيص، تداوی، تسکين يا جلوگيری از است مواد از مواد يا مخلوط نوعھر دوا عبارت از قوانين در انسان تھيه، فروخته عضويت يا احياء، اصالح يا تعديل وظايف بيماری، آفات يا حاالت غير عادی جسمی، يا اعراض آنھا و .شد، ميبايا ارايه شده است  دوايی حاوی مواد فعال دوايی مواد فعال از مواد فعال و يا مخلوط نوعھر : به دوايیفعال ماده ادويه تحت کنترول منحيث بکار رود و ماده فعال آن شکل دوايی گردد. يک شکل دوايیتوليد نظر است در که در مخدر و تحت کنترول گفته ميشود ، تسکين، تداوی يا تداویدر تشخيص، ديگر يا اثرات مستقيم رمکولوژيک واجرای فعاليت فابه مقصد اين نوع مواد . ، ميباشديا تأثير روی ساختار و وظايف بدن انسان به کار ميروند جلوگيری از بيماری و  ن قوانينشريه ھای که در مواد شامل در و ياتحت کنترول ھر گونه ادويه مخدر و: ترکيبی تحت کنترولتھيه شده يا ادويه که برای استفاده در تشخيص، تداوی، تسکين يا جلوگيری از یمواداز یھر گونه مواد يا مخلوط ، يادوا و غذا ذکر گرديده بکار ميرودانسان عضويت يا احياء، اصالح يا تعديل وظايف بيماری، آفات يا حاالت غير عادی جسمی، يا اعراض آنھا و محصول نھايی دوايی يک فعال دوايی يا يک ماده ، مخلوط نمودن، آميزش، تعديل يا عيار ساختن نمودن که به وسيله ترکيب ، ميباشد. حاوی مواد تحت کنترول باشدو (معموالً در شرايط دواخانه)شود تھيه  ارات يا ساير ادوزارت صحت عامه ،و محصوالت صحیاداره ملی تنظيم امور دوايی تمام ادويه تحت کنترول که توسط تحت است کهادويه تحت کنترول آن دسته ازتأکيد ميگردد که اين مورد تنھا برای :توقيف ميشود ياقضائی افغانستان ضبط اما تطبيق ميگردد، ترکيبی که در باال بصورت مشرح تشريح گرديد،و ادويه دوايیفعال موادمحصوالت نھائی دوائی، نام رد. برای ادويه ينميگ در برمصادره ميشود، ضبط يا ی يقضا ياکه توسط ادارات تنظيمی را ساير مواد تحت کنترول که تحت کنترول نيست مقررات متفاوت تطبيق ميشود. همصادره شد رسمی در سيستم حسابی سکتور عامه افغانستان کدام ارزش موجودی يا محاسباتی ضبط شده يا شده مصارده ادويه ھرچند :توجيه تمام ادويه تحت کنترول بدون در نظر امحای است تا الزم با آن ھم ،ردنياز ندا امحاءزنظر تخنيکی به فعاليت ھای مجوزندارد، و ا ادويه تحت کنترول يک راه امحایو طرزالعمل ھای مجوز نيز بايد محو گرددداشت منبع آن ثبت و گزارش داده شود. چنين ادويه .فراھم ميسازد ءافی پروسه امحامناسب را برای ثبت يا مستند سازی ک 11 سازمان ھا و نھادھا :ادويه تحت کنترولبرای امحاءمجوز کاربرد 5.2.2 ی، پرچون يدوامحصوالت گان ه توليد کنندساختارھا، ادويه تحت کنترول باالی تمام نھادھا، سازمان ھا، امحای طرزالعمل ھای مجوز پخش، ذخيره، انتقال، تدارک، در فعاليت ھای توليد، ترکيب نمودن، فروش،و توزيع کننده گان ادويه به مريض که ادويه فروشان توزيع به مريض، تطبيق و اخذ ادويه تحت کنترول برای استفاده انسان ھا يا وترنری تجويز، ، و تجزيه نمونه گيری، آزمايش، تحليل ميباشد. در افغانستان دخيل اند، قابل تطبيق متصديانافراد، کارمندان و : ادويه تحت کنترولامحاء برای مجوز کاربرد 5.2.3 در توليد، ترکيب، ادويه تحت کنترول را در اختيار دارند و يا ادويه تحت کنترول باالی تمام افراديکه امحای طرزالعمل ھای مجوز بيق ادويه تحت کنترول توزيع به مريض و تط ،، تجويزو تجزيه ذخيره، انتقال، پخش، نمونه گيری، آزمايش، تحليل تدارک، ،فروش ، تطبيق ميشود. دخيل اند برای استفاده انسان ھا و وترنری در کشور ادويه تحت کنترول برای امحاءمجوز ھای طرز العمل 5.3 توسط شعبه ادويه مخدر و تحت کنترول اداره ادويه تحت کنترول عبارت از ادويه شامل لست ادويه تحت کنترول افغانستان است که تحت کنترول تھيه شده باشد.مخدر و طابق به پاليسی ملی ادويه ملی تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی ادويه تحت کنترولھای امحای نکات کليدی طرزالعمل 5.3.1 :ميباشدساير ادويه قرار ذيل محای ھای اطرزالعمل آن با هعمد تفاوتادويه تحت کنترول و امحای طرزالعمل نکات کليدی  برای نبايد دوايی . ماده فعال صورت گيردبايد در محل توليد و ذخيره گاه امحاءادويه تحت کنترول: دوايیماده فعال برای انتقال يا تغيير مکان داده شود.امحاء  در سکتور عامه رياست ھای ، معموالً .متمرکز شودمحدود نقاط به امحاء بايد : فعاليت ھای دوايیی ينھا تمحصوالبرای گان و ه در سکتور خصوصی عمده فروشان يا پخش کنند گدام ھای واليتی و ستاک ھای مرکزی و صحت عامه واليتی، .بزرگوارد کنندگان  کارمند نفر حد اقل دو را نسبت به ساير ادويه دارد.نظارت يا بازرسی بلند ميزان پروسه امحای ادويه تحت کنترول مستلزم و اداره ملی تنظيم امور دوايی -تحت کنترول مخدر و ادويه توسط شعبهتعيين شده (معموالً فارمسست ھای ارشد) رسمی فزيکی باشند.امحای شاھد تمام پروسه بشمول بايد محصوالت صحی  بخصوص موقعيت ادويه تحت کنترول بايد محرم باقی بماند. ھدر و ھای امحاءمجوزتمام در رابطه به مشرح معلومات مقدار خالصه معلومات در مورد ميتوان دفن آن نبايد افشا شود. و محلآماده امحاء ميباشد، زمان امحاء که هذخيره گاه ادوي گردد. مالاعضای ھيئت براجرا کننده يا ھويت محل مربوطه و نبايدرا نشر کرد اما حجم و ارزش آنھا مجموعی، تاسيسات تائيد شده –ادويه تحت کنترولبرای امحاءمجوزھای طرزالعمل 5.3.2 برای طرزالعمل ھای و محصوالت صحی تحت کنترول اداره ملی تنظيم امور دوايی مخدر و ادويه شعبهتوسط که یتنھا تاسيسات .شده ميتوانندادويه مذکوراستفاده امحای اجرای فعاليت ھای برای شده اند، تصديق ادويه تحت کنترول امحای بکار گيری برای ،و محصوالت صحی تنظيم امور دوائیملی اداره تحت کنترول مخدر و ادويه شعبهچنين محالت بايد قبالً توسط يا نھادھای که خواھان متصديان، تحت کنترولمخدر و پاليسی ملی ادويه 12و 10تأئيد شده باشد. مطابق بخش -ادويه تحت کنترول ،ادويه تحت کنترولامحای از طرزالعمل مجوز یمنحيث بخشميتوانند تحت کنترول اند، مخدر و ادويه طرزالعمل امحای اجرای .دريافت نمايندجواز جمع آوری ادويه باطله –ادويه تحت کنترول برای امحاءمجوز طرزالعمل ھای 5.3.3 امحاء طرزالعملادويه تحت کنترول که منحيث مواد باطله مشخص شده است نبايد انتقال يا بجای ديگر جابجا گردد. دوايیاد فعال وم شود. اجرابايد صرف در محل توليد يا ذخيره گاه جمع آنپاکت ھای اصلی و) بايد در بسته بندی، کارتن، بکس Compoundedترکيبی (آماده شده يا ادويه و دوائی محصوالت نھائی معموالٌ جمع آوری برداشته شده ميتواند. ءامحاعملی و درجريان مرحله امحاء بسته بندی ھا صرف بعد از بازرسی آوری گردد. محصول نھائی دوائی، نبايد در پائين تر از سطح واليت صورت گيرد. مجموعه خدمات صحی اساسی يق کنندگان(مانند تمام تطب ميگردديا مديرت تمويل وتوسط دولت سکتور عامه که مراکز صحی )BPHS(، و مجموعه خدمات صحی شفاخانه يی )EPHS(( گننده که توسط تمويل مراکز صحی، شفاخانه ھا يا واحد ھای صحی يا .ارسال نمايندصحت عامه واليتی، يا ستاک ھای مرکزی رياستتحت کنترول را به ادويه ، بايد زباله ھای ميشوندگان تمويل ی ادويه تحت کنترول از قبل جواز اخذ يدولتی و خيريه در صورتيکه گدام مرکزی آنھا برای جابجا غيربزرگ سسات وممتصديان در باطله ادويه تحت کنترول امحای مجوز دريافت را در مرکز جمع آوری و برای باطله ميتوانند ادويه تحت کنترول ،نموده باشد . ددرخواست نماين ،ذخيره گاه مرکزی گدام يا نموده است يا به دفتر ادويه را آز آنھا خريداریرا به عمده فروش که باطله ادويه تحت کنترول بايد متشبثين سکتور خصوصی يا ستاک مرکزی برگردانند.و واليتی صحت عامه برگردانند. ند،نموده ا آنھا خريداری ازبه عمده فروشانی که ادويه را خويشرا باطلهتمام ادويه تحت کنترول بايد دواخانه ھای پرچون 12 را ادويه تحت کنترول امحایمجوز بايد عمده فروشان ادويه تحت کنترول، وگان ه کنندپخش گان، ه کنند توريدگان، ه توليد کنند .شتر از يک محل را درخواست نمايندبيميتوانند گ زربمتصديان نمايند. اجرامحالت يا ذخيره گاه ھای شان در در صورتيکه مقادير بزرگ متصديان تاسيسات بزرگ دخيل در تداوی با ميتادون و پروگرام ھای تداوی با ساير مواد بديل اعتياد معموالً مستحضراتی که وزن .ادويه داشته باشند ميتوانند مجوز ھدر برای ادويه تحت کنترول را در محالت شان درخواست نمايند ليتر باشد، در نظر گرفته ميشود 100يا محلوالت رقيق با حجم مجموعی بيش از گرام و 300يش از آن ب دوايیمجموعی ماده فعال طوريکه ، انتقال ادويه تحت کنترولمعياری با استفاده از فورم ، بايدشناخته شده اندباطله تمام انتقاالت ادويه تحت کنترول که منحيث مستند سازی مالکا مشخص شده استو محصوالت صحی دوايیتنظيم امور لی ماداره -تحت کنترول مخدر و ادويه شعبهتوسط ادويه توزيع شده به مريض يا برگردانيده شده از استفاده کننده آن .گردد دريافت را از استفاده کننده آن و برگشتی ادويه تحت کنترول استفاده ناشده ميتواند يا خصوصی دولتیشده سکتور ثبتھر دواخانه مربوط ادويه استفاده ناشده ميباشد. تنھا اين مورد د.نماي "ادويه استفاده ناشده" که اصطالح شود، بايد توجه فعاليتاين تمام مقررات و رھنمودھای مربوط به و اين فعاليت در خصوص .باشد، ميباشدآسيب ديده گذشته يا آن ادويه توزيع شده که تاريخ شامل استفاده ناشده) ياتطبيق ناشده محصوالت دوايی ( ، ويال ھا، امپول ھا، شياف ھا، کريم ھاتابليت ھا، کپسول ھا، پودرمحصوالت دوايی از قبيل تمام مستحضرات استفاده ناشده و شامل استفاده ادويه عرضه ، وسايل مواد دوايیقبآل پرشده با استفاده ناشده داخل وريدی، سرنج ھایھای ، محلول ھاھا، مرحم ھا، لوشن غيره، ميباشد.جلدی و ) patches( يا تکه ھامشمع ، مايع دوايی موادبا قبآل پرشده ناشده بوتل ھای باز ل بياز ق ،باشدبرگردانيده شده دوباره ادويه که به مريض توزيع شده و بدون استفاده ادويه استفاده نشده ميتواند شامل، ھا، بسته ھای نيمه باز شده سترپ ھا، ويال ھا يا امپول ھای چند دوزه قسماً استفاده شده، پسول کشده (قسماً استفاده شده) تابليت ھا، مواد با قبآل پرشده قسمآ استفاده شده عرضه ادويه وسايلو محلول ھای داخل وريدی قسماً استفاده شده، پودرھای قسماً استفاده شده، غير مايع.دوايی :موارد ذيل نميگردد شامل ادويه استفاده ناشده  قسماً استفاده شده،عرضه مواد دوايی مايع ، وسايل هقبأل پرشدقسماً استفاده شده سرنج ھای  محلوالت داخل وريدیويال ھای خالی، امپول ھای خالی، بوتل ھای خالی، تيوب ھای خالی، ظروف خالی، بوتل ھای خالی، سترپ ھای خالی، ظروف توزيع خالی و غيره  ت ھای تطبيق يھا، س قبأل پر شده)، سوزناستفاده نشده سرنج ھا (به غير از سرنج ھای مانند ،ادويهعرضه وسايل نوعھر ، سواب ھا)catheters( ، سند ھا)trocars( ، تروکارھامحلوالت داخل وريدی  .زباله ھای کلينيکی  اين ادويه بايد تخريب شود. تمامقبول شده نميتواند. که به دواخانه برگردانيده شده است برای استفاده مجدد هادويه توزيع شد  برگردانيده شده از " با و نشانی شده ادويه تحت کنترول توزيع شده که به دواخانه برگردانيده ميشود بايد در يک پاکت مھر مراکز جمع آوری يکی از به يا و به توزيع کننده يا ،با ساير ادويه تحت کنترولبرای امحاء ھمراه و باشد "استفاده کننده فرستاده شود. عرض ھدر سکتور عامه ءفعاليت ھای امحاتناوب –ادويه تحت کنترول برای امحاءمجوز طرزالعمل ھای 5.3.4 صورت گيرد.يک بارسه ماه ھرادويه تحت کنترول بايد حد اقل امحای نمودن . از انبارميباشدخصوصی محدود عامه و تاسيسات سکتورگدام ھای ادويه تحت کنترول در تمام برای: محل امن توجيه ن در ذخيره گاه احتمال خطر امنيتی ئومقادير بزرگ ادويه باطله تحت کنترول بايد جلوگيری صورت گيرد. زيرا با اشغال فضای مص اکماالتی متصور است. هزنجيرھای باالی فعاليت وءو امکان اثرات س ءامحامجوز برای تکميل فعاليت ھای معينه زمان –حت کنترول ادويه ت ء برایامحاطرزالعمل ھای مجوز 5.3.5 الی تصديق امحاء از روز درخواست مجوز يعنی .گردد تکميلروز )30سی (طی بايد ءامحامجوز برای ادويه تحت کنترول پروسه روز باشد. )30سی (از ادويه نبايد بيشتر محو نمودن . از انبارميباشدخصوصی محدود عامه و تاسيسات سکتورگدام ھای ادويه تحت کنترول در تمام برای: محل امن توجيه ن در ذخيره گاه احتمال خطر امنيتی ئومقادير بزرگ ادويه باطله تحت کنترول بايد جلوگيری صورت گيرد. زيرا با اشغال فضای مص ی متصور است.اکماالت هزنجيرھای باالی فعاليت وءو امکان اثرات س مشرحمعياری عملياتی طرزالعمل ھای –ادويه تحت کنترول امحاء برایمجوز طرزالعمل ھای 5.3.6 لئونھاد مس - عملياتی مشرح طرزالعمل ھای معياری –ادويه تحت کنترول امحاء برایمجوز طرزالعمل ھای ھای معياری ل انکشاف طرزالعملئومسو محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی -ادويه مخدر و تحت کنترول شعبه اداره ملی تنظيم امور دوايی ادويه تحت کنترول ميباشند. امحای مجوز فعاليت ھایو ساير فارمت ھا برای پيشبرد عملياتی، فورم ھا .ميباشدشريک سازی معلومات طرزالعمل ھای مشرح نھادينه کردن و ل ئومسو محصوالت صحی 13 بازرسیمسؤلين –ادويه تحت کنترول برایامحاءھای مجوزطرزالعمل 5.3.7 و بازرسیل توظيف کارمندان جھت ئومسو محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی -ادويه مخدر و تحت کنترول شعبه .ادويه مخدر و تحت کنترول ميباشد یارزيابی پروسه امحا :بايد واجد شرايط ذيل باشنداين کارمندان تمام  ساله باشد 21حد اقل سن شان بايد.  دولتی يک اداره توسط هامضا شداز حقوق مدنی ، بايد دارای تصديق نامه عدم محروميتاز حقوق مدنی محروم نباشد باشد. قابل قبولو محصوالت صحی رای اداره ملی تنظيم امور دوايی ب کهمنطقه واليت مربوطه، مقامات پوليس  جنايت توسط کدام محکمه در افغانستان محکوم نشده باشد تخطی از قانون يا در عين فعاليت به کدام.  يا ساير ادويه اعتياد آورد نباشدمخدر معتاد به مواد سابقه اعتياد نداشته و.  سال بعد از فراغت داشته )5( حد اقل پنچکه دارای تجربه کاری بوده طبی با کفايت و راجستر شده شاغلفارمسست يا .دنباش ميتواند صالحيت توظيف کارمندان جھت و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی - ادويه مخدر و تحت کنترول شعبه معالجوی و دوايیادويه تحت کنترول در يک ساحه مشخص جغرافيائی را به رياست صحت عامه واليت يا يک کميته امحای تطبيق گردد. ،بررسیکارمندان فعاليت ھای محاسبه و ،تشريحتمام مقررات مربوط به اما بايدمشخص تفويض نمايد، فقنامه محرميت و "اظھار نامه تضاد منافع" را مطابق به مقررات خدمات ملکی ابايد موافق باشند تا تو بازرسی مسئولتمام کارمندان دولت افغانستان، امضا نمايند مالک کسانيکهد (نکه عاليق تجارتی داشته باشدر مواردی ،ادويه مخدر و تحت کنترولامحای پروسه بازرسیل ئوکارمندان مس در ان شان،نزديکيکی از اعضای خانواده يا د وغيره) يا نکننده عمل کرده باشکنترول منحيث کارمند کسانيکه ادويه باشند، . يتواننده نمبه پيش بردامحای آن ادويه را عاليق تجارتی داشته باشد، مورد د.نتنظيمی را برآورده سازمقتضيات د، ولی بايد تمام نتمام وقت دولت باش انکارمند بازرسیل ئوضرور نيست تا کارمندان مس يا معلومات اطالعات حد اقل الزامات –ادويه تحت کنترول برای امحاءمجوز طرزالعمل ھای 5.3.8 ادويه مخدر شعبه جمع آوری و به ،معلومات ذيل منحيث حد اقل الزاماتبرای درخواست مجوز امحاء و درجريان پروسه امحاء بايد گردد. ارائه و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی -و تحت کنترول  :درخواست کننده o را تھيه ميکند امحاءل که درخواست مجوز ئونام کارمند مس o ذخيره گاه) يار دولتی، رياست صحت عامه سسه غيو(توليد کننده، توريد کننده، عمده فروش، م نھادنام o ؛ليلفون و آدرس ايميآدرس نھاد مربوطه بشمول شماره ت  موقعيت : o ؛ذخيره ميگردد جاکه ادويه در آنساختمان فزيکی موقعيت o اجرا ميگردد (معموالً در ذخيره گاه)امحاء در آنجا که پروسه محل فزيکی موقعيت o محل فزيکی تخريب ادويه o دفن زبالهومحل فزيکی تخليه  تاريخ o امحاءتاريخ درخواست مجوز o امحاءبرای بازرسی پروسه یتاريخ پيشنھاد o ءامحا بازرسیتاريخ واقعی o ًامحاءبازرسی پروسه عين تاريخ تاريخ تخريب فزيکی (معموال( o روش محفظه برایامحاء روز بعد از اجرای پروسه 7الی 3محل دفن زباله (معموالً و تاريخ تخليه(  نام جنريک تائيد شده ادويه (از معموال ،ادويهنامINN آمده است، ) طوريکه در لست ملی ادويه اساسی و مجاز افغانستان .ذکرگردد  آماده شده برای بازرسی (طوريکه در ذيل ذکر شده است) و تصديق شده توسط تيم بازرسی حاضر در مقدار مجموعی مواد .محل (طوريکه در ذيل ذکر شده است) o بلک (برای مواد تحت کنترول بشکلbulk( )API،( ھمسان با سايزنزديک ترين وزن به مقياس متريک (معموال گرام) o ن (آی يبرای ھر ماده تحت کنترول در شکل نھاFPP:( )ميليگرام فی ملی ليتر 10مليگرام يا غلظت 10(مثال تابليت موادھر شکل نھائی يا ويال تتابلي 100 حاوی (مانند بوتل تجارتیدر بسته ھای دوايیيا مقدار ھر شکل نھائی ھاتعداد واحد )ميليتر 3 3ويال 6ت يا يتابل 100بوتل حاوی 4(مثأل شده محصوالت نھايی فوق الذکر تعداد محفظه ھای پر يا باز مليليتر) 14 ديگر بارجامه ھا يای يکارتن، کريت، ظرف استوانه مانند تجارتیھای بسته تحت کنترول در وادمبرای (تعداد تابليت ھا) اتمحتويدقيق : شمارش يا پيمايش شده باشدکه باز o گرام) 9= ه مليگرام 10تابليت 900گرام (مانند دوايی به فعال ماده مقدار مجموعی محاسبه o ادويه (بشمول بسته بندی)تخمين شده وزن يا حجم مجموعی o شودو ترازو ھم موجود نباشد، از حجم استفاده اشد اگر وزن معلوم نب o عرض و طول به ھم ضرب ميگردند)ارتفاعحجم به متر مکعب (اندازه تقريبی ،  ارزش ادويه o اسناد اکماالتی (يا سفارش خريد ،قيمت فی واحد از بل و بيجک فروشpurchase order ( o از رھنمای قيمت بين المللی ادويه ( ،اگر قيمت فی واحد معلوم نباشدInternational Drug Price Indicator Guide ( و قيمت تحويل دھی در بندر(Free on Board) بيست و پنچ جمع)برای پرداخت تأديات %) فيصد25 استفاده شود. )delivered, duty paid( گمرگی داخل کشور o ھر قلم (قيمت ضرب مقدار) مجموعی قيمت o ارزش مجموعی ادويه که تخريب ميگردد  امحاء دليل o برگردانده شده توسط استفاده کننده آسيب ديدهتاريخ گذشته، مثال ،  بازرسیکارمندان o باشدحاضر پروسه بايد در سراسرحد اقل دو کارمند o نام، لقب و موقف  ھا اءامض o :درخواست کننده امحاءتصديق آماده بودن ادويه برای که توسط تيم بررسی صورت ميگيردنوع اصالحات توافق به ھر o بازرسیتيم نام ادويه تائيد ه شدهيشمارش فزيکی ادويه و مقادير ارا تائيد امحاءپروسه گواھی و شھادت به اجرای تخليه در محل دفن گواھی و شھادت به  يادداشت ھا و مشاھدات o امحاءپروسه بازرسی در جريان رخداد نوعھر ياداشت o صورت ميگيرد ءکه در جريان بررسی و امحااصالحات جزئی ھر گونه تصديق و ياداشت امحاءمجوز مرور درخواست ھای –ادويه تحت کنترول برای طرزالعمل ھای مجوز امحاء 5.3.9 ادويه شعبه و و محصوالت صحی ارايه گردداداره ملی تنظيم امور دوايی ادويه تحت کنترول بايد به امحای مجوز ھای درخواست .ميکند مرور درخواست ھا را و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی -مخدر و تحت کنترول معلومات بيشتر و ممکن واضح يا غير معمول، غير درخواست ھایدر مورد و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی .تقاضا نمايدتشريحات مفصل را خواھان و محصوالت صحی ممکناداره ملی تنظيم امور دوايی درخواست امحای مقادير بزرگ ادويه تحت کنترول، در خصوص .ر مقتضی اتخاذ گرددتدابياز تکرار آن اين وضعيت گردد تا برای جلوگيری بروز گی مفصل در مورد چگونتوضيحات ادويه مخدر شعبه به و محصوالت صحیاداره ملی تنظيم امور دوايی معلومات واضح و جزئيات اقدامات اصالحی، صورت نبود در سسه، نھاد، يا شرکت درخواست کننده را مرور نمايد.وتا جواز ادويه تحت کنترول م ھدايت ميدھدو تحت کنترول کارمندان و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی ادويه تحت کنترول، امحای مجوز تبعد از مرور و قبول درخواس آن با درخواست کننده توافق نمايند.اجرای را پيش و در مورد تاريخ ءظف خواھد ساخت تا پروسه امحاومربوطه را م مجوز امحاءليت درخواست کنندگان ئومس –ادويه تحت کنترول امحاء برایوز جم طرزالعمل ھای 5.3.10 اداره ملی تنظيم که توسط متصديانی سسات، نھادھا، شرکت ھا و ساير وادويه تحت کنترول تنھا توسط مامحای ی مجوز ھا درخواست ميتواند.ه شده ياراد، نشده باش ثبتبرای ذخيره ادويه تحت کنترول امور دوايی و محصوالت صحی 5بيش از هبا سابق( باشندراجستر شده کهارشد انادويه تحت کنترول بايد توسط فعالين طبی يا فارمسست امحایی مجوز ھا درخواست خواھند داشت. ه شده را به عھده يمعلومات ارادقت ليت ئوکه مسامضاء شود بعد از فراغت) تجربه سال و تمام ادويه تحت کنترولامحای در درخواست مجوز فراھم شده معلوماتدقيق بودن تمام ند تا از راد يتلئوگان مسه درخواست کنند اطمينان دھند. آن معلومات مربوط به مقادير 15 ذخيره (در صورت ضرورت فراھم نمود تائيدادويه در جريان جابجايی ذخيره ادويه، ھزينه ھای تمام مسئول گان ه درخواست کنند انتقال زباله ھزينه ظروف، سمنت، لباس محافظتی و غيره) بشمول مثآل فزيکی () و پروسه تخريب نقلو حمل وسايل گاه، کارگر و د.نبه استفاده محل دفن ميباشھزينه ممکنه در رابطه فن و ھر گونه دبه محل ليت دارند تا از موجوديت لباس محافظتی برای کارمندانيکه پروسه تخريب فزيکی را انجام ميدھند و ھم ئوگان مسه درخواست کنند دھند.اطمينان ،دنميکنتصديق را امحاء که جريان امحاء پروسه بازرسی تيم رای ب :محافظتی رعايت شود عبارتند ازلباس حد اقل موارديکه بايد در خصوص  ) محافظتی ضد آب يا کفش موزه رابری)، موزه ولينگتن يا پاپوش ضد آب  لباس محافظتی سرتاپا  پيشبند پالستيکی  ی عادی رابریدستکش ھا: دستکش ھا  عينک دوره دار که به چشم گرد نرسدچشم: عينک محافظتی شفاف، کننده محافظت  جراحی ماسک ھای روی: ماسک يکبار مصرف  (کاله يکبار مصرف) پوشش سر نيت فرد از مسموم شدن نياز ئوتحت کنترول به اھتمامات مشخص در رابطه به حفظ مصادويه اکثريت محصوالت نھائی يادداشت: ومحافظت از پارچه ھای شيشه عبارت از محافظت از گرد سمنت مورد استفاده در پروسه ھدر، ،ندارد. ھدف عمده لباس محافظتی . ميباشد اتن مايعه شدپاشيد لباس ا استفاده از توجه بيشتر ب بوده و امحای مقادير بزرگ آن مستلزمچالش بزرگ يک تحت کنترول ادويهاد فعال ومامحای موجود دوايیتاسيسات توليدی تمام فردی در ی. چون اين وسايل محافظتميباشد تی و بخصوص استفاده از ماسک ھای پيشرفتهمحافظ آورد.نمی ميباشد، بناً مشکلی را بوجود در ادويه تحت کنترول سايرادويه تحت کنترول قابل ھدر از ذخاير ليت دارند تا از مجزا بودن واضح ئوگان مسه درخواست کنند تنظيم شده باشد تا به سھولت محاسبه و جداگانه گذاری)، بصورت ليبلو کننده جدا پرده يافاصله مثال ( دھنداطمينان ،ذخيره گاه ).باشد m 2.5 دونيم متر بيش ازنبايد صورت گيرد و بصورت مصؤن انبار شده باشد (ارتفاع شناسايی ، ی ادويه تحت کنتروليمحصوالت نھاامحای براید. نميباشامحاء پروسه طول اھتمامات امنيتی درگان مسئول ه درخواست کنند فراتر از شرايط عادی برای ذخيره ادويه تحت کنترول الزم نيست.اضافی اھتمامات امنيتی معموال در نظر ت امنيتی محو گردد، اھتماماقرار است که موادی تحت کنترول، بايد با درنظر داشت مقدار ادويه اد فعال ومامحای برای .گرفته شود .باشدمحدود صورت ميگيرد، و امحای فزيکی ادويه تحت کنترول بازرسیپروسه که در آن یبه محل بايد دسترسی ھدر ميگردند تنظيم و )encapsulation(داخل محفظه هرا که به شيو یموادگان مسئوليت دارند تا امور حمل و نقل ه درخواست کنند .نمايندالی محل تخليه ھمکاری کامل حضور شاھدان –ادويه تحت کنترول امحاء برای طرزالعمل ھای مجوز 5.3.11 سسات غير وگان، مه تمويل کنند مثآلادويه تحت کنترول دعوت نمود. یبودن پروسه امحا مشاھدهبيشتر را ميتوان برای نھادھای و )INCB )International Narcotic Controll Boardيا لی کنترول ادويهبورد بين المل ی، نمايندگانيدولتی، نھادھای قضا و اداره ملی تنظيم امور دوايیکارمندان تحت آموزش ،وزارت صحت عامهگان مواد مخدر، نماينده کننده ساير نھادھای کنترول درخواست کننده و تيم ھر دو، . شده اندگانی که توسط درخواست کننده پروسه ھدر دعوت ه کارمندان و نمايند محصوالت صحی و شاھد اضافی موجود باشد. )4( چھار شاھدان توافق نمايند. نبايد بيشتر از حضوردر مورد بايد بازرسی تمام شاھدان بايد:  ساله باشد 21حد اقل سن شان بايد.  دولتی يک اداره توسط ها شدامضاز حقوق مدنی ، بايد دارای تصديق نامه عدم محروميتاز حقوق مدنی محروم نباشد باشد. قابل قبولو محصوالت صحی رای اداره ملی تنظيم امور دوايی ب کهمنطقه واليت مربوطه، مقامات پوليس  جنايت توسط کدام محکمه در افغانستان محکوم نشده باشد تخطی از قانون يا در عين فعاليت به کدام.  يا ساير ادويه اعتياد آورد نباشد مخدرمعتاد به مواد سابقه اعتياد نداشته و.  دنه کنيارا امحاءکننده پروسه بازرسی) را به تيم تذکرهدارای عکس (پاسپورت يا تصديق د تا نقادر باش. اجرای فعاليت برای اثبات را افشا نسازند.و دفن محل تخليه که و توافق نمايند وده را امضا نميت محرمحفظ بايد توفقنامه انتمام شاھد نمايند. اءرا امضامحاء پروسه تصديق فورم بايد شاھدان ھای امحاء نبايد در فعاليت دخيل شوند.اما سھم بگيرند. آنھا بايد مشاھده کنند ،يا تخريب بازرسیدر پروسه نبايد شاھدان 16 اسناد تصويری –دويه تحت کنترول ابرای امحاءطرزالعمل ھای مجوز 5.3.12 :که گردد، ولی بايد اطمينان حاصل نمود اسناد تصويری تھيه و امحاء بازرسیپروسه ميتوان از  شناسائی نشوند، امحاءپروسه بازرسیھيچ يک از اعضای تيم  شناسائی شده نتواند خيرهذمحل  محل دفن مشخص نگردد ح نھادھا طس –ادويه تحت کنترول برای امحاءطرزالعمل ھای مجوز 5.3.13 و حد اقل شدهتعيين و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی ويه تحت کنترول توسط ادح ادارات اعطای مجوز امحای سط .بازنگری ميگردد ھر سه سال بعد . انجام شودمواد کم ارزش، زودتر و به سھولت امحای پروسه تا ميگردد به اين منظور تعيين اين سطوح مرور و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايیبايد توسط ،ادويه تحت کنترول با ارزش بيشترمجوز امحای ھای درخواست .يا خير نياز است ءتا مشخص گردد که آيا نظارت و تحقيقات بيشتر در جريان پروسه امحا شود طرزالعمل ھای ادويه ساير ذيصالح اين رھنمود صرف برای ادويه تحت کنترول در نظر گرفته ميشود. برای ح ادارات : سطيادداشت .ميشودتطبيق متفاوت ادويه تحت کنترول سطح تائيد مجوز امحای رھنمود :1جدول شماره تخمين شده مجموعیقيمت ادويه قابل امحاء مقامات امضا کننده مجوز ھدر شرايط افغانی دالر تمام ارزش ھا )all values( و محصوالت اداره ملی تنظيم امور دوايی ادويه مخدر شعبهھمراه با يک عضو صحی يک نظارت کننده خارج از و تحت کنترول و اداره ھرگاه درخواست کننده مقاديری که توسط تيم بازرسی بازرسی پروسه ھدر تعين شده است قبول نکرده باشد. اداره ملی تنظيم امور نمايند حضور داشت مجدداً با بايد ھمرا با يک نظارت کننده دوايی و محصوالت صحی .اجرا گردد ،از ادارهخارج و محصوالت اداره ملی تنظيم امور دوايی ادويه مخدر شعبهھمراه با يک عضو صحی يک نظارت کننده خارج از و تحت کنترول و اداره و شده ، مصادره شده تمام ادويه تحت کنترول ضبط ی افغانستانيتوسط اداره تنظيمی يا قضا شدهبازداشت کمتر از دالر ) 10,000( امريکايی ملی اداره توسط توظيف شدهدو کارمند و محصوالت صحیتنظيم امور دوايی تجربه قبلی اجرای فعاليت ھای محو ادويه تحت کنترول داشته باشد سيس مورد نظرامتصدی و ترا توسط اداره ملی توظيف شدهدو کارمند تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی جديدا اقدام به امحای ی کهو تاسيساتمتصديان برای تمام نموده اندادويه تحت کنترول ) 10,000( ز ا )50,000(الی دالر امريکايی توسط اداره ملی توظيف شدهدو کارمند تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی ادويه مخدر وتحت شعبهھمراه با يک عضو کنترول اجرای متصدی و تأسيس برای داشتن تجارب قبلی اداره بدون مرور درخواستی پروسه ھدر توسط :فعاليت که کدام ملی تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی وضيعت يا حالت غير معمول نباشد. توسط اداره ملی توظيف شدهدو کارمند تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی ادويه مخدر وتحت شعبهھمراه با يک عضو کنترول يا درخواستی پروسه ھدر غير برای اجراتاسيسات جديد باشدواضيح يا غير نورمال بيشتر از ) دالر 50,000( امريکايی اداره ملی توسط توظيف شده دو کارمند و محصوالت صحی تنظيم امور دوايی شعبه ادويه مخدر کارمند ارشد يک ھمراه با و تحت کنترول مرور و ،تاسيسات و داشتن تجربه قبلی با طريقه اجراات اداره ملی تنظم امور توسط امحآء درخواست پروسه قابل و تشريحات و توجيهدوايی و محصوالت صحی، برای ھدر مواد با ارزش بلند. قبول اداره ملی توسط توظيف شده دو کارمند و محصوالت صحی تنظيم امور دوايی شعبه ادويه مخدر کارمند ارشد يک ھمراه با کنترول و تحت اداره ملی تنظيم امور درخواست پروسه ھدر توسط مرور گرديد، و تشريحات و دوايی و محصوالت صحی توجيه برای ھدر مواد با ارزش بلند واضح يا قابل اعتماد نيست. طرزالعمل ھای بررسی درخواست –ادويه تحت کنترول برای امحاءطرزالعمل ھای مجوز 5.3.14 . اداره ملی ميکنند مرورادويه تحت کنترول را مجوز امحای تمام درخواست ھای و محصوالت دوايی دوايیاداره ملی تنظيم امور اقل ميکند که اين رھنمود ھا حدھا تدوين درخواست بازرسیرھنمودھای مشرح را برای تيم و محصوالت صحی دوايیتنظيم امور ھر سه سال بعد مرور ميگردد 17 را ارائه ميکند.امحاء قابلبرای بررسی مقادير ادويه تحت کنترول یخالصه رھنمود 3و 2جداول دوايی یمحصوالت نھايميزان احجام –ادويه تحت کنترول امحای مجوز درخواست بررسی رھنمود :2جدول شماره واحد مستحضرات/ محصول نھائی دوائی )Single FPP/preparation( حالت الزامات دوايی فعالماده به گرام ويال ھا/ امپول تابليت ھا ھا )no limits( نا محدود تمام ادويه تحت کنترول که توسط ی افغانستان يقضايا یاداره تنظيم شده بازداشت، ياضبط يا مصادره باشد يا یشواھد تخريب به اداره تنظيمارايه یيقضا پنچ صد بيشتر از گرام) 500( پنچ از بيشتر )5000( ھزار پنچ بيشتر از )500( صد امحای تجربه قبلی متصدی فاقد باشد ادويه تحت کنترول ،دقيق احجام ادويه تحت کنترولبررسی :شرايط ذيلتعقيب بعداً ادويه تحت که حجم اکماالت متصدی فيصد 10آن کمتر از ولکنتر اکماالت عمومی کشور باشد  ايناينکه چرا در موردمفصل شرح حجم بزرگ معروض به امحاء شده .است  منبع ادويه تحت کنترول و تثبيت آن. توريدتائيدی  جھت کاھش توليد یپيشنھاداقدامات زباله در آينده که حجم متصدی يا یتوليد کننده داخل آن کمتر از ادويه تحت کنتراکماالت فيصد اکماالت عمومی کشور 10 باشد ستاک مرکزیمنبع ادويه ( مثالً شرح منحيث مرکز جمع آوری عمل ميکند)، جمع وسعت منبع مرور مقادير به اساس آوری اداره توسط توظيف شده دو کارمند و محصوالت ملی تنظيم امور دوايی کارمند ارشد يک ھمراه با صحی شعبه ادويه مخدر و تحت کنترول اداره ملی توسط امحاء مجوز درخواست دوايی و محصوالت صحیتنظيم امور تشريحات و توجيه برای و همرور گرديد قابل اعتماد و يابلند واضح امحای ارزش نبود ماده فعال دوايیميزان احجام –ادويه تحت کنترول امحای مجوز درخواست بررسی رھنمود : 3جدول شماره الزام شرط ماده فعال دوايی واحد ماده فعال دوايی به گرام دو ھزار گرام کمتر از گرام) 2000( ادويه تحت کنترولداخلی توليد کننده ھر گونه موضوعات یبرای شناساي درخواست بررسی غير معمول دو ھزار گرام از بيشتر گرام) 2000( از طريق مواد فعال دوايیتثبيت ھويت کوشش برای ) يا RLIR يا Minilabآزمايش سريع در محل ( ادويه در البراتوار کنترول کيفيت توليد ت ھويآزمايش .کننده پنج صد گرام کمتر از گرام) 500( که )توليد کننده بدون مجوز(ساير تاسيسات مانند (سروکار دارند با مواد فعال دوايی ترکيب کننده گان، مراکز علمی، تحقيقی و )البراتور ھا موضوعات ھر گونه یبرای شناساي درخواستبررسی غير معمول پنج صد گرام از بيشتر گرام) 500( منبع ادويه و اجازه توريد :تثبيت درخواستبررسی :در مورد ظروف سر بسته غير معمول اتھر گونه موضوع یبرای شناساي تثبيت ظروف باز شده: کوشش برای در مورد از طريق آزمايش سريع ماده فعال دوايی ھويت ) يا آزمايش RLIR يا Minilabدر محل ( ادويه در البراتوار کنترول کيفيت. ھويت 18 مقدار بررسی ھويت و - ادويه تحت کنترول برای امحاءطرزالعمل ھای مجوز 5.3.15 تحويل داشت محصول، بسته بندی، برگه فروش، سفارش خريد ، ياد ليبلبررسی شناسائی محصول بايد با :دوايیمحصول نھادی صورت گيرد. ،گاه ذخيرهسوابق و معلومات موجوده دھی گرفته اجرای آزمايشات سريع در محل در نظر برای تثبيت ھويت محصول ، )14.3.5بخش 2جدول (مقادير بزرگ در خصوص شود. تابليت). 100(مانند بوتل حاوی دارا باشند شده را سجل اتشده بايد محتوي و مومھای سر بسته و مھر کارتن بدون کارتنبايد منحيث )است يا خيرفابريکه شده مھرو موم که آيا ھنوزمشکوک کارتنيا ھر ( و موم شدهمھربدون ھای نکارت گردد. ياداشتو شماراز نظر فزيکی بايد شود و محتوی آن تلقی و موممھر .بايد نظر به سطح محتوی مايع آن تخمين گردداستفاده شده ويال ھای چندين دوز مقادير .گرددحساب ھا بايد کارتن تعداد مجموعی بايد محاسبه گردد. دوايی فعالماده مقدار مجموعی محصول و مقدار مجموعی خواسته شود که درخواست کننده بايد از مندرج درخواستی و مقدار مشاھده شده وجود داشته باشد، مقداردر صورتيکه تفاوت ميان انجام دھد.با تيم بازرسی يکجا رامحاسبه مجدد شمارش و وجود تفاوت درخواست و مقداری که توسط تيم بازرسی مشخص شده مندرج درصورتيکه بعد از شمارش مجدد، ھنوز ھم ميان مقدار نصورت:آ داشته باشد، در  ست رده اين کيدرخواست کننده مقداری را که تيم بازرسی تعو % باشد15ويه مشخص کمتر از تفاوت کدام اد در صورتيکه نمايد. قبولو مقدار اصالح شده را امضاءرا امحاء ، بايد فورم بپذيرد  ن يدرخواست کننده مقداری را که تيم بازرسی تعي و باشد% 15از کمترمشخص در مورد يک دوای تفاوت در صورتيکه اداره ملی تنظيم امور رفع مشکل به موضوع برایتوقف داده شود و امحاءپروسه بايد قبول ننمايد، در آنصورت ست کرده ا گردد و محصوالت صحی راجع دوايی  جديد که نشاندھنده مقدار اصالح شده باشد يک درخواستبايد ،% باشد15مشخص بيشتر از در مورد يک دوای اگر تفاوت ه گردد.ياراو محصوالت صحی دوايیاداره ملی تنظيم امور به وتحويل دھی داشت محصول، بسته بندی و برگه فروش، سفارش خريد، ياد ليبلبررسی بابايد شناسائی محصول :دوايیماده فعال ، صورت گيرد. گاه ذخيرهسوابق معلومات موجوده گرفته شود. اجرای آزمايشات سريع در محل در نظر برای تثبيت ھويت محصول ، )3جدول (مقادير بزرگ در خصوص ) و با در نظر داشت وزن هکيلوگرام 5 قطی(مانند دارا باشندشده را سجل اتشده بايد محتوي و مومھای سر بسته و مھر کارتن خالص، وزن گردد. بدون کارتنبايد منحيث است يا خير)فابريکه شده مھرو موم که آيا ھنوزمشکوک کارتنيا ھر ( و موم شدهمھربدون ھای کارتن گردد.وزن شود و محتوی آن تلقی و موممھر . نيت کارکنان استفاده گرددئووسايل مناسب مصبايد وزن نمودن پودرھا نحي .محتوی مايعات بايد نظر به سطح آن تخمين گردند گردد. حسابھا بايد کارتنتعداد مجموعی از قبل دوايی(معموالًعين مقدار ميباشد. مگر اينکه ماده فعال .فعال بايد محاسبه گرددماده مقدار مجموعی محصول و مقدار مجموعی . باشد) و استفاده شده مخلوط شده خواسته شود درخواست کننده بايد از مقدار مشاھده شده وجود داشته باشد، و مندرج درخواست مقدارکدام تفاوت ميان يکهدر صورت .ام دھدانج با تيم بازرسی يکجا رامحاسبه مجدد که شمارش و درخواست و مقداری که توسط تيم بازرسی مشخص شده، مندرج در صورتيکه بعد از شمارش و يا توزين مجدد، ھنوز ھم ميان مقدار نصورت:آ وجود داشته باشد، در تفاوت  ست ين کرده ايدرخواست کننده مقداری را که تيم بازرسی تعو % باشد5تفاوت کدام ادويه مشخص کمتر از در صورتيکه نمايد. قبولو مقدار اصالح شده را امضاءرا امحاء ، بايد فورم بپذيرد  ن يدرخواست کننده مقداری را که تيم بازرسی تعي و باشد% 5از کمترمشخص در مورد يک دوای تفاوت در صورتيکه اداره ملی تنظيم امور رفع مشکل به موضوع برایتوقف داده شود و امحاءپروسه بايد قبول ننمايد، در آنصورت ست کرده ا گردد و محصوالت صحی راجع دوايی  جديد که نشاندھنده مقدار اصالح شده باشد يک درخواستبايد ،% باشد5مشخص بيشتر از در مورد يک دوای اگر تفاوت ه گردد.ياراو محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايیبه 19 فزيکی امحای - يه تحت کنترولادوء برای امحا مجوز ھایطرزالعمل 5.4 عموميات --ادويه تحت کنترول فزيکی یامحا 5.4.1 تکميل شود و تمام فورم ھا و اسناد ضروری بررسی ھای بازرسی و طرزالعمل آغاز نميگردد که یامحای فزيکی ادويه تا زمان شود. ءنھادھای ذيدخل در پروسه، امضاتمام توسط مديريت فعاليت ھای و به اساس اين پاليسی ه استتشريح گرديد ادويه تحت کنترول)زباله دوايی ( اين پاليسی )7.6(در بخش قسميکه زباله ھای یی امحاھاو معيارروش بناً .بندی شوددسته تمام ادويه تحت کنترول در جمع زباله ھای خطرزا بايد در افغانستان امحاء .ميشودکنترول عملی و تطبيق باالی تمام ادويه تحت (HPW)خطرزا و زيان آوردوايی اصول اساسی —ادويه تحت کنترول امحای فزيکی 5.4.2 قرار ذيل ميباشد: محو ميگردد ادويه تحت کنترول که مطابق آن اصول اساسی  ماھيت دادن يريتغخنثی سازی يا  (در بين کانکريت) محصور کردن يا انکپسوليشن  دفن در محل تثبيت شده زباله ھا قابل تطبيق است. خاص که محل دفن زباله ھا موجود نباشد، حاالتدن در درجه حرارت پائين سفارش نميگردد و تنھا در يسوزان ت) در درجه حرارت بلند در کوره وف 20يک کانتينر معموأل بيشتر از( باشد و ھزينه آن قابل توجيهدر صورتکه مقدار زباله ھا زياد . ميشودسوزانده Incineratorsزباله سوز يا ھای زباله ظرف تعيين اندازه اعظمی -فزيکی ادويه تحت کنترول ی امحا 5.4.3 . داردو يا ساحه دفن زباله ھا امحاءدر ساحه انيکی حمل زباله خميوسايل بستگی به قابليت استفاده زباله يا ظرف بوتلاندازه اعظمی تذکر دھد. ،مقاصد دفع زباله ھا استفاده ميکند را که برایظرفی درخواست کننده بايد بطور واضح اندازه رھنمود اوزان محفظه ھای زباله ھايکه از کانکريت پر ميگردد :4جدول شماره محفظهظرف يا نوع شرايط الزم ا کانکريتبوزن حجم کيلو گرام متر مکعب ليتر کانکريت مخلوط کن چرخشی واسطه پنچ واسطه کانکريت مخلوط کن حجم معادل متر ھشت مکعب دوازده ھزار کيلوگرام کانکريت مملو در موتر بيست الری معادل تن و پنج واسطه نقليه امکان عبور و مرور و دفن زباله ھا امحاءبه محل 50بيرل فلزی گيلنه 250 0.25 480 به وسايل حمل و نقل ميکانيکی ضرورت دارد بوشکه ھای پالستيکی 200 0.20 400 به وسايل حمل و نقل ميکانيکی ضرورت دارد سطل بزرگ پالستيکی با دست حمل نمودهدو نفر کارگر 50 0.025 25 ميتوانند 20 خانگی سطل پالستيکی سرپوش دار 5 0.005 12 سانی حمل شده آتوسط دست به ميتواند مخلوط کننده کانکريت توسط وسيله نقليه استفاده از شيوه ،موجود باشد خطر ناکساير مواد اگر خصوصا مزباله احجام بزرگ برای امکان عبور و و اکثر ساحات دفن زباله ميکانيکی اضافی را مرفوع ميسازدبه وسايل زيرا نياز(الری) ميتواند بسيار موثر باشد، دارا ميباشند. را ی خانگیزباله ھامرور وسايط نقليه و تخليه يا انکپسوليشن (سمنت) در محفظه محصور کردن ين مواد مورد نياز برای يتع - ادويه تحت کنترول فزيکی یامحا 5.4.4 (مخلوط کانکريت) قابل دسترس محصور کننده و مواد زباله ف وکه ظردھد وليت دارد تا اطمينان ئمس امحاءدرخواست کننده مجوز ميباشد. رھنمود مواد الزم کانکريت: 5جدول شماره محفظهظرف يا نوع متر مکعب سمنتو خريطه ھای مخلوط شده ريگ ه)کيلوگرام 20خريطه ھای و چونه ( سمنت (کيلوگرام) ريگ (کيلوگرلم) چونه (کيلوگرام) 5:15:15 وزنی ب با تناسبآ، سمنت و چونهمخلوط 5الی 3 موتر(الری) کانکريت 100 280 100 25 0.25 گيلنه 50 بيرل 80 140 80 15 0.20 الستيکیپوشکه ھای ب 10 30 10 2.5 0.025 پالستيکی بزرگسطل ھای 2 8 2 0.5 0.005 خانگیسطل پالستيکی (محفظه ھا) مورد ضرورت برای زباله ھاظروف ين کميت يتع - ادويه تحت کنترول فزيکی یامحا 5.4.5 از زباله ھای آن فيصد حجم 75بايد بيشتر از ن(محفظه) ظرف اينست که يا زيانبار ناکخطربرای زباله ھای دوايی معمول شرط زباله ھای دوايی و کانکريت، طبقه فوقانی کانکريت) مخلوطوسطی کانکريت، طبقه تحتانیل، طبقه ا(بطور مث گردد.پردوايی دوايیی يمحصول نھاادويه تحت کنترول منحيث  دوايی مخلوط شده باشد، (چون حجم کم ادويه تحت کنترول ناکزباله ھای خطراگر زباله ھای ادويه تحت کنترول با ديگر فيصد تطبيق ميگردد. 75 اصول ميگردد) بناً دفع وھدر  محدود و بيشتر (محفظه) کميت زباله دوايی را درظرف ، بھتر است که محو ميگرددادويه تحت کنترول تنھا در صورتيکه فيصد 75شود، قاعده استفاده کن واسطه نقليهمخلوط کانکريت روشاز در صورتيکه . اما پر نشودن آفيصد ظرفيت 50از بکار رفته ميتواند. ادويه تحت کنترول فعال دوايیماده  مملو شده محاسبه گردد.ظرف فيصد وزن 10نبايد بيشتر از ءوزن ادويه تحت کنترول قابل امحا  تحت کنترول ميتواند مفيد تمام شودادويه دوايیفعال ير بزرگ موادمقادمحو مخلوط کننده کانکريت در واسطه نقليه. پروسه ھدر —ادويه تحت کنترول فزيکیی امحا 5.4.6 : خطرناکبمنظور کاھش حجم فزيکی زباله ھای  مواد بسته بندی، کاغذ، مقوا و پالستيک بسته بندی از محصوالت دوايی دور گردد.بايد  يابسته ھای اماتابليت ھا بايد از بوتل ھای شان بيرون کشيده شود Blister .باز نگردد  يد. ئنھا را در مخلوط کانکريت جابجا نماآامپول ھا و ويال ھا را باز نکنيد. ترکيبات مايع را خالی ننمايد. تمام  از گرد وخاک مضره) (بمنوظر حفاظت خالی کردن بوتل ھا از وسايل محافظتی استفاده نمائيدحين. مواد بسته بندی بايد تخريب گردد،  ده شود و يا ھم بشکل غير قابل استفاد در آورده شودييا سوزان شدهبطور ميخانيکی پارچه پارچه.  در يک تانک آب که دارای مايع کلورين به تناسب يک ليتر بليچ کلورين را مواد مذکور ،ساختنبرای غير قابل استفاده ب انداخته و برای سه روز گذاشته شود.آليتر 50) در رب(رنگ  نيز بکار ميرود، که ی خالیو کارتن ھا ی خالی، بوتل ھابندیبسته پروسه برای نوشته ھای پرنت شده در پالستيک عين اين پروسه نوشته ھای پرنت شده را از پالستيک ھا، بوتل ھا کارتن ھا پاک مينمايد.  ر ساحات دفع زباله انداخته ميشودی مذکور بشکل زباله ھای معمول خانه تبديل ميشود و دبعد از سه روز زباله ھا. 21 شود تا اطمينان حاصل توضيح دادهوسيله مذکور بايد به تھيه کننده :شودمياستفاده چرخشی ندهمخلوط کنروش واسطه نقليه از اگر که دانست ، ھمچنان بايد نمايد شستشودر دسترس داشته باشد تا دستگاه مخلوط کننده را بعد از استفاده ب آکه مقدار کافی نمايد .به ساحات دفع زباله ھا انداخته ميشود آميکانکريت مذکور برای مقاصد ساختمانی استفاده نميشود بلکه مستق دد. گرتخريب بار بايد در موتر جھت مواد وسيله نقليه،به مجرد رسيدن ب را آمرحله سريع مخلوط کردن درده شود (يمخلوط کننده بايد بطور سريع برای سه دقيقه چرخان، گرديدتکميل بار کردن زمانيکه . ميتوان عالوه کرد) د، و بطور عاجل توسط زباله ھای شھری پنھان ياندازبيماده شده آو زباله ھا را در خندق شده عراده مذکور به ساحه دفع زباله ھا برده بايد برای يک ساعت بعد شده تخليه که مواد در آن ساحات .مخلوط کننده را ميتوان باالی زباله ھای شھری انداخت یب شستشوآ. کنيد (مخلوط سمنت و چونه به سرعت سخت ميگردد)شود. محافظتخور الشورود جانوران از تخليه، از یزباله ھاروی آن بعد و اليه کانکريت انداختهظرف را يک % سطح 10حدود در :(محفظه) استفاده ميشودظرف روشاز اگر ظرف کانکريت انداخته شود تا روی آن دوباره سپس و ،مذکور باشدظرف فيصد ارتفاع 80نبايد بيشتر از ، شود انداختهدوايی مذکور مملو و بسته گردد. توسط زباله ھای سريعآمذکور به ساحه دفع زباله ھا جائيکه خندق ھا اماده شده است تخليه و يا انداخته شده، و ظرف بعد از سه روز شود. پوشيدهشھری .ضورت گيردادويه تحت کنترول امحای کننده بررسیتيم در حضور بايد دفع زباله ھا در ساحات و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايیو به ءتحت کنترول امضا ادويهامحای فورم بايد ،امحاءپروسه شدن بعد از تکميل شود. فرستاده عامهادويه سکتور برای عموم ءامحاھای مجوز طرزالعمل قابليت تطبيق 5.5 عامه ادويه سکتور برای عمومی ءامحامجوز طرزالعمل ھای ،ھای مرتبططرزالعمل تمام مقررات و و مبنای اھداف اين پاليسی رب عملی ميگردد. متصديانمواد دوايی، نھادھا، اشخاص، کارمندان و باالی عامهادويه سکتور برای عموم مجوز امحاء ھای طرزالعمل قابليت تطبيق 5.5.1 به استثنای( استفاده ميشود يا عامه که در سکتور دولتی هتمام ادويبرای عموم ادويه سکتور عامه باالی امحاءھای مجوز طرزالعمل که ادويه سکتور دولتی را بدست مياورند يا ادارات که توسط سکتور دولتی تمويل ميشوند یادارات و نھادھاتمام و )تحت کنترول ادويه يا توسط ))EPHS( و مجموعه خدمات صحی شفاخانه يی ،)BPHS( مجموعه خدمات صحی اساسی (مانند تمام تطبيق کنندگان تمويل کننده گان، عملی ميگردد.  ادويه مخدر و تحت کنترول و باالی )ی مجوز امحاء برای عموم ادويه سکتور عامهھاطرزالعمل زالعمل ھا (اين طر نميباشد. سکتور خصوصی قابل تطبيق  وزارت صحت عامه و يا ساير و محصوالت صحی که توسط اداره ملی تنظيم امور دوايیباالی ادويه ھاطرزالعمل اين ، بر ادويه تحت کنترول ضبط شده مقررات .نميباشدتطبيق قابلمصادره شده باشد يابط ضادارات قضايی در افغانستان متفاوت بکار ميرود. ر دولتی افغانستان وجود ندارد نظر به اينکه ارقام رسمی موجودی يا ارزش محاسباتی چنين ادويه در سيستم حسابداری سکتو توجيه: شده ميتواند.آن عملی باالی ءعادی امحا هو پروسالزمی است اين ادويه امحای نياز نيست. امحاء به مجوز آبن تطبيق ميشود ذيلرد امودر سکتور عامه ادويه عموم برای مجوز امحاء طرزالعمل ھای  محصول نھايی دوايی که منحيث دوا شناخته : محصول نھائی دوايیتمام ادويه به استثنای ادويه تحت کنترول منحيث ی و ليبل ياست که به شکل نھائی خود رسيده و تمام مراحل توليد را بشمول بسته بندی در جعبه نھا هعبارت از مادميشود، است که در نشريه ھای ذکرشده در قوانين نافذه دوا و غذا تعريف گرديده است و عبارت از هگذاری طی نموده باشد. دوا ماد ص، تداوی، تسکين يا وقايه از مرض، اختالل يا حالت غير عادی فزيکی، ماده يا ترکيب ازمواد است که به منظور، تشخي اعراض و يا برای اعاده، اصالح، و تغيير دادن فعاليت ھای اعضای بدن انسان تھيه، فروخته و عرضه شده باشد.  يا ترکيبی ازمواد است جزء فعال دوايی عبارت از ماده: ماده فعال دوايی منحيث ادويه به استثنای ادويه تحت کنترولتمام که بمنظور توليد يک شکل دوايی استفاده ميگردد و با استفاده آن، جزء فعال ھمان شکل دوايی ميگردد. چنين مواد بمنظورايجاد فعاليت فارمکولوژيک دوايی و ساير اثرات مستقيم در تشخيص، درمان، تسکين، تداوی، يا وقايه مرض و يا .بکار ميروند يا حيوان عضويت انسان تأثير روی ساختمان و وظايف  يکی از ادويه است که منحيث يک ماده در: ترکيبیتھيه شده يا ادويه تمام ادويه به استثنای ادويه تحت کنترول منحيث غذا درج شده باشد، يا ھر ماده يا ترکيب از مواد تھيه شده يا فروخته شده کهدوا و ھای ذکر شده در قوانين نافذه ه نشري و برای تشخيص، تداوی، تسکين يا وقايه از مرض، اختالل يا حالت غير عادی فزيکی و اعراض، يا جھت اعاده، اصالح تغيير دادن وظايف عضويت انسان استفاده ميشود که از اثر ترکيب نمودن، مخلوط نمودن، افزودن، تغيير دادن يا عيار که شامل مواد تحت کنترول نباشد، (معموالً در شرايط يک دواخانه). نمودن شکل دوايی يا محصول نھايی تھيه شده باشد ميشود.تھيه 22 سازمانھا و نھادھا - برای عموم ادويه سکتور دولتی امحاءمجوز طرزالعمل ھای قابليت تطبيق 5.5.2 گان ه توزيع کنندفعاليت ھای تأسيسات وسکتور دولتی تنھا باالی نھادھا، سازمان ھا، برای عموم ادويه ءامحاھای مجوز طرزالعمل ادويه توزيع، تطبيق و دريافت ،تجويز ،نمونه گيری، آزمايش، تحليلپخش، ذخيره، انتقال، ترکيب، تدارک، ادويه که در توليد، .تطبيق ميگرددد، نل باشيخد ،برای استفاده انسان ھا سکتور دولتی کارمندان و کارگران –سکتور دولتیادويه برای عموم ءامحامجوز طرزالعمل ھای قابليت تطبيق 5.5.3 ترکيب، تدارک، در توليد، که سکتور خصوصی کارمندانتمام سکتور دولتی باالی برای عموم ادويه ءامحاھای مجوز طرزالعمل و يا در ليخد ،برای استفاده انسان ھا ادويه سکتور دولتیتطبيق و توزيع ،تجويز ،نمونه گيری، آزمايش، تحليلپخش، ذخيره، انتقال، .تطبيق ميگرددد، نباشاختيار داشته عموم ادويه سکتور دولتی برایامحاء ھای مجوز طرزالعمل 5.6 کليدینکات - عموم ادويه سکتور دولتیبرای امحاءھای مجوز طرزالعمل 5.6.1 ساير امحای مجوز اساسی آن با طرزالعمل ھای ادويه سکتور دولتی و تفاوت برای عموم ءامحامجوز ھایطرزالعمل کليدینکات ادويه عبارت اند از:  نظارت عملی ميگردد. الزم نيست تا ءپروسه امحا باالیسکتور دولتی تنھا ادويه عموم مجوز امحاء برایھای طرزالعمل .را نظارت نمايندسکتور دولتی دوايی زباله ھای امحای منحيث شاھد پروسه گماشته شده از مرکز، بيرونی گان ه کنند  ميباشدمحلی معالجوی و وليت کميته دوايی ئاز امحای زباله ھای ادويه سکتور دولتی مسنظارت.  و اداره ملی تنظيم امور دوايیحد اقل دو کارمند تاييد شده و راجستر شده بايد: و نظارتبازرسی نکات ضروری دولتی را انجام دھد.ادويه سکتور عموم امحای (معموال فارمسستان بلند رتبه) پروسه محصوالت صحی تائيد شدهتاسيسات - ادويه سکتور دولتی برای عموم امحاءھای مجوز طرزالعمل 5.6.2 يا ادويه که توسط سکتور دولتی استفاده ميشود و يا از طرف سکتور دولتی تمويل ي تاسيسسکتور دولتی در ھر ادويه عموم امحای اشد، ميتواند صورت گيرد. برای ذخيره ادويه مناسب بيا و خويش را بدست مياورد اما بھتر خواھد بود تا ،ميتواند صورت گيرد سکتور دولتی در کلينيک ھای کوچک و يا دواخانه ھای توزيع ادويهادويه عموم امحای سازيم. احجام بزرگ شامل پروسه امحای ھای کوچک جمع آوری نموده و ی ادويه را از چنين واحدزباله ھا جمع آوری زباله ھای دوايی - ادويه سکتور دولتیبرای عموم امحاءمجوز ھای طرزالعمل 5.6.3 حد اقل در سطح ولسوالی جمع آوری گردد (ذخيره گاه ھای شفاخانه بايد ، زباله ھای دوايی سکتور دولتی عمومی رھنمودمنحيث در کلينيک ھای ويه سکتور دولتی برای عموم اد امحاءولسوالی يا دفتر ذيربط صحت عامه ولسوالی). معموالً اجرای پروسه ھای کوچک، عملی نميباشد. :محصوالت نھايی دوايی، ادويه ترکيبی زباله ھا فقط ھنگام بازرسی امحای ھا، جعبه ھا و پاکت ھا) جمع آوری گردد. بسته بندی بايد در بسته بندی اصلی شان (کارتن ادويه .شودباز مرحله امحای عملی، و حين مجموعه خدمات گان ه تمام تطبيق کنند مثآل( دولتیسکتور اداره شده توسط يا تمويل شده توسط دولت ولتیسکتور دمراکز صحی تمويل صحی، شفاخانه ھا و ديگر واحدھای عرضه خدمات صحی مراکز)، يا صحی اساسی و مجموعه خدمات صحی شفاخانه يی دفتر صحت عامه ولسوالی، ستاک يا شفاخانه مثآل بايد زباله ھای دوايی خود را در جاھای مناسب شده توسط تمويل کننده گان ولسوالی جمع آوری نمايند. جمع آوری نمايند.شان هسسومغير دولتی و غير انتفاعی بايد به عين شکل زباله ھای دوايی را در محالت مناسب موسساتھمچنان الی در صورتيکه ادويه قابل استفاده باشند،بايد بطور مکمل مستند گردد و که باطله قلمداد شده ور دولتی ادويه سکت عموم تمام انتقاالت .شودادويه سکتور دولتی کار گرفته انتقال معياری از فورم ھای تکميل پروسه ھدر و امحاء بايد مطابق الی تکميل پروسه ھدر استفاده باشند)(در صورتيکه ادويه قابل استباطله قلمداد شده : ادويه سکتور دولتی که نکته مھم بناً تمام انتقاالت بايد بطور مکمل مستند سازی گردد و تمام محصوالت ذخيره ،، جمع و قيد گردندموجودی معمولھای طرزالعمل ميتواند منحيث زباله آن صادر شد امحای شده بايد در سوابق موجودی نشان داده شود. محصول مورد نظر تنھا بعد از اينکه مجوز .شناخته شود دوايی ادويه توزيع شده/ ادويه بازگشته از استفاده کننده (مريض) اين امکانات صرف .بپذيرد ميشود اعادهکه برايش بايد ادويه استفاده ناشده از مريض را ،يا خصوصی دولتی و هشد ثبتھر دواخانه در مورد ادويه استفاده ناشده است. يا مصرف که (ادويه فعاليت، اصطالح ادويه استفاده نشده مقررات و رھنمودھای مرتبط به اين اجرای اين فعاليت و تمام منظوره ب .باشدو يا آسيب ديده ادويه توزيع شده که تاريخ مصرف آن ختم شده بايد شامل شده)ناستفاده 23 ، ھا ، ويالھا، پودرھا ، کپسولھا از قبيل تابليت د،از مريض ميباش استفاده ناشده و باقی مانده دوايیتمام ترکيبات و فورموليشن ھای داخل وريدی، سرنج ھای قبالً پرشده استفاده ناشده، تھا، محلواللوشن ھا، م ھمر، ھا کريمتابلت ھای مھبلی، ، شياف ھا، ھا امپول .ھای جلدی، و غيره Patchد، نکه استفاده نشده باش مايع دوايی ادويه قبآل پرشده با مواد عرضه وسايل ، ھا يا کپسول ھا تابليت قسمآ استفاده شده باز شده که استفاده نشده باشد، بوتل ھای به مريض ادويه توزيع شدهاين ميتواند شامل تمام ده، پودرھای قسماً شداخل وريدی قسماً استفاده تشده، محلوالاستفاده آويال ھای چند دوزه قسم ھا يا ستريپ ھای قسماً باز شده، امپول عرضه ادويه قبآل پرشده با مواد دوايی غير مايع، باشد.وسايل و استفاده شده : ولی موارد ذيل شامل نميباشد استفاده شده؛ قسمآ قبالً پرشده مايع عرضه ادويه يلا، وساستفاده شده قسمآ سرنج ھای قبالً پر شده بوتل ھای مايعات داخل يا ، خريطه وخالی ، ظروفی خالی، تيوب ھاخالیی ، بوتل ھای خالی، امپول ھاخالیويال ھای ؛، و غيرهخالی ، پيمانه ھای توزيعی خالی، سترپ ھای خالی، بلسترھاخالی وريدی داخل ھای ت يھا، س استفاده ناشده)، سوزن هقبالً پر شد ھا سرنج ھا (به استثنای سرنجازقبيل عرضه ادويه وسايلھر نوع ؛ھااب ھا و سوسندوکارھا، وريدی، تر ؛زباله ھای کلينيکی بايد ھدر گردد.ادويه برگشتی باره قبول شود. تمام بايد برای استفاده دوميشود، ن اعادهدوای توزيع شده که دوباره به دواخانه ھيچ ھای دوايی باله امحای زتناوب انجام فعاليت ھای - ادويه سکتور دولتیبرای عموم امحاء مجوز ھایطرزالعمل 5.6.4 صورت گيرد.سکتور دولتی بايد حد اقل ھر شش ماه برای عموم ادويه ھای دوايی زبالهامحای بزرگ نبايد گذاشت که مقاديرصحی دولتی محدود ميباشد. سيسات اتبرای ذخيره ادويه سکتور دولتی در تمام ی فزيکیفضا توجيه: .را متاثر ميسازداکماالت زنجيره ذخيره گاه، ون ئبا اشغال فضای مصادويه ادويه معروض به ھدر انباشته شود. زيرا اين امحاءتکميل فعاليت ھای معينه برای زمان - ادويه سکتور دولتی برای عموم امحاءمجوز ھای طرزالعمل 5.6.5 )60شصت (ظرف در ء بايد امحاامحاء الی تصديق رسمی روز درخواست مجوز امحای از پروسه برای عموم ادويه سکتور دولتی، تکميل گردد. زرو بزرگ نبايد گذاشت که مقاديرصحی دولتی محدود ميباشد. سيسات اتبرای ذخيره ادويه سکتور دولتی در تمام ی فزيکیفضا توجيه: .را متاثر ميسازداکماالت زنجيره ذخيره گاه، ون ئبا اشغال فضای مصادويه ادويه معروض به ھدر انباشته شود. زيرا اين عملياتی مشرح طرزالعمل ھای معياری - ادويه سکتور دولتیبرای عموم امحاء مجوز ھای ل طرزالعم 5.6.6 ولئنھاد مس - عملياتی مشرح طرزالعمل ھای معياری - دولتی ادويه سکتوربرای عموم امحاء مجوز ھایطرزالعمل و ديگر فارمت ھا برای ھا ، فورمه عملياتی طرزالعمل ھای معياریتدوين ول ئمسو محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی .ھدر زباله ھای دوايی سکتور دولتی ميباشد هاجراات پروس بررسی کارمندان - ادويه سکتور دولتی برای عموم امحاءمجوز ھایطرزالعمل 5.6.7 به کارمندانیو اعطای صالحيت مجريان ن يترتيب رھنمودھا جھت تعي ولئمسو محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی د.نمينمايو نظارت سکتور دولتی را بررسی دوايی زباله ھای امحای که اجرای پروسه باشد يم .ميگيرد سکتور دولتی توسط کميته ھای دوايی و معالجوی محلی صورت هادوي امحایبرای توظيف کارمندان : واجد شرايط ذيل باشندبايد اين کارمندان  ؛باشد سال 21بايد سن شان حد اقل  ؛دنشده با تجربه حد اقل سه سال باش ثبتو مسلکیبايد فارمسستان و يا کارمندان صحی خدمات ملکی دولت افغانستان مقرره تضاد منافع را مطابق عدم هگان بايد توافقنامه حفظ محرميت و اظھار نامه تمام بررسی کنند .نمايند ءامضا تمام الزامات تنظيمی را بر آورده نمايند.د، ليکن آنھا بايد ندولت باشتمام وقت الزم نيست که تمام بررسی کننده گان کارمندان حداقل اطالعات و معلومات مورد نياز - ادويه سکتور دولتی برای عموم امحاء مجوز ھایطرزالعمل 5.6.8 امحاءدر جريان پروسه و سکتور دولتی دوايی زباله ھای امحای معلومات ذيل برای درخواست مجوز بايد الزاماتحد اقل منحيث ارجاع گردد.و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی و به جمع آوری  :درخواست کننده o ؛مينمايدتھيه را درخواست مجوز امحاء ول که ئنام کارمند مس o ؛غير دولتی) هسسوذخيره گاه شفاخانه، م، مرکز صحی( سسهويا م نام نھاد o ؛ليفونيت شمارهآدرس درخواست کننده بشمول ايميل آدرس و  موقعيت: o ؛که ادويه در آن ذخيره ميگرددي تاسيسموقعيت فزيکی آدرس يا o ؛صورت ميگيرد (معموال در ذخيرگاه)در آنجا امحاء که یفزيکی محلآدرس 24  تاريخ: o مجوز امحاء تاريخ درخواست o ادويه معروض به آمحاءبرای بازرسی یتاريخ پيشنھاد o ادويه معروض به آمحاءبازرسی واقعی تاريخ  جنريک (نام غير اختصاصی بين المللی نام با استفاده از ادويه نامINN (ملی لست ادويه اساسی و ملی لست که در طوري .تسجيل يافته استادويه مجاز افغانستان  تاييد و تصديق شده توسط تيم )ذيل شرح شده استطوريکه در ( تسليم داده شده برای بازرسی کهماده مقدار مجموعی ذيل شرح شده است: بازرسی، طوريکه در o ميباشد دوايیمحصول نھائی به شکل که ادويه سکتور دولتی برای عموم ملی ليتر) فیمليگرام در 10ملی گرامه يا 10محصول (بطور مثال تابليت شکل نھايی 100 حاوی (بطور مثال بوتل تجارتیدر ھر بسته دوايی شکل محصول نھايی تعداد واحدھا يا حجم ھر ) هملی ليتر 3 ويال تابليت يا 6تابليت يا 100 حاویبوتل 4(بطور مثال دوايیيا باز شده از ھر شکل سر بسته تجارتیتعداد بسته ھای )هملی ليتر 3ويال ھا که باز شده باشدمحفظه مانند کارتن، کريت، درم و ديگر تجارتیبرای ادويه تحت کنترول در بسته و اندازه دقيق محتويات (تعداد تابليت ھا) موجود باشد ه شمار o تخمينی ادويه (بشمول بسته بندی) مجموعی حجم وزن يا o نباشد از حجم استفاده شود ھم موجود وزن نمودندر صورت که وزن معلوم نباشد و وسايل o ارتفاع، طول و عرض) تقريبیاندازه حجم به متر مکعب (حاصل ضرب  ادويه ارزش o ،خريد ( سفارشقيمت فی واحد از سند خريدpurchase order ( يا سند تدارکات o 25جمع بندر و قيمت تحويل دھی درقيمت ادويه شاخص بين المللی ود رھنم از ،اگر قيمت فی واحد معلوم نباشد استفاده شود.گمرگی داخل کشور) تادياتفيصد (برای پرداخت o مقدار) فی واحد ضربيمت تثبيت شده جديد برای ھر قلم (قيمت ق o ميشود محوکه ای ارزش مجموعی ادويه.  امحاءداليل o بطور مثال تاريخ گذشته، آسيب ديده، دوباره برگشت شده توسط استفاده کننده  بررسی کارمندان o حد اقل دو نفر بايد تا اخير پروسه حاضر باشند  ،موقف ورشته نام  ء ھاامضا o درخواست کننده امحاءادويه برای بودن آماده تصديق انجام شده است. بررسی کننده موافقت با موارد اصالحی که توسط تيم o بررسی کننده تيم نام ادويهتصديق موجودمقدار تصديق شمارش فزيکی ادويه و  ھا و مشاھدات ياداشت o بررسی بوجود می آيدکه در جريان پروسه تصديق اصالحات جزئی ثبت و امحاءمرور درخواست ھای مجوز - ادويه سکتور دولتی برای عموم امحاءمجوز ھای طرزالعمل 5.6.9 اداره ملی تنظيم امور آن به نقلو محلی بايد به کميته دوايی و معالجوی سکتور دولتیامحاء برای عموم ادويه مجوز یدرخواست ھا ارائه گردد.و محصوالت صحی دوايی کميته دوايی و معالجوی ميتواند خواستار معلومات و توضيحات بيشتر ،درخواست واضح نباشد و يا غير معمول باشددرصورتيکه گردد. يا کميته دوايی و و محصوالت صحی ظيم امور دوايی اداره ملی تنسکتور دولتی، ھای دوايی زباله در خصوص امحای مقادير بزرگ د تا از تکرار چنين ومعالجوی ميتواند خواھان توضيحات مفصل گردد که چگونه چنين حالت بوجود آمده و کدام اقدامات اتخاذ ش بعمل آيد. واقعات جلوگيری کميته دوايی و معالجوی، کارمندان مربوطه را ،سکتور دولتیھای دوايی زباله امحای درخواست مجوز پذيرش بعد از بازنگری و ين نمايند. يدرخواست کننده يک تاريخ مشخص را تعه و ب به عھده گرفتهرا امحاءين خواھد کرد تا پروسه يتع 25 مجوز امحاءگان ه وليت ھای درخواست کنندئمس - ادويه سکتور دولتی برای عموم امحاءھای مجوز طرزالعمل 5.6.10 که شده ميتواندمتصديانی ارائه ھا، و ديگر شرکت سسات، نھادھا، وادويه سکتور دولتی تنھا توسط م محایادرخواست ھای مجوز محای ادويه سکتور سکتور خصوصی نبايد درخواست مجوز امثآل ( .داشتن ادويه سکتور دولتی را داشته باشنددر اختيار مجوز .)درخواست نمايددولتی را بلند رتبه امضا گردد (بيشتر شده و يا فارمسست ثبتصحی ادويه سکتور دولتی بايد توسط يک کارمند امحایمجوز یدرخواست ھا د. نشده پاسخگو ميباشدر مورد درست بودن معلومات فراھم و اين فرد سه سال تجربه داشته باشد) از سکتور دولتی فراھم دوايی زباله ھای امحایمعلومات مکمل در درخواست اطمينان دھند که وليت دارند تا ئگان مسه درخواست کنند و تمام معلومات در مورد فورموليشن و مقادير درست ميباشد.شده ،ھافراھم ساختن گدامتصديق (بررسی و ذخيره سازی و انتقال ادويه در جريان پروسه ھای تمام ھزينه گان مسئوله درخواست کنند د.ميباشنوسايل الزمه) در صورت لزوم کارگران و تصديق را بررسی و که پروسه یوليت دارند تا اطمينان حاصل نمايند که لباس ھای محافظتی برای کارمندانئگان مسه درخواست کنند .بازرسی ميگردد نشتیادويه آسيب ديده و در موارديکه خصوصا م قابل دسترس ميباشد،، انجام ميدھند ذيل باشد: مواردلباس ھای محافظتی حد اقل بايد شامل  لباس يا چپن البراتوار روپوش :  دستکش ھای رابری عادی ھا دستکش :  عينک دوره دار که به چشم گرد نرسدوسايل محافظت چشم: عينک ھای شفاف ،  ماسک روی: ماسک ھای جراحی يکبار مصرف ر دولتی که برای امحاء مشخص شده اند، که باطله ھای دوايی سکتووليت دارند تا اطمينان حاصل نمايند ئگان مسه درخواست کنند انبار گرديده و منظم چيده شده تا به )ليبل و فاصله يا پرده ھای جداکنندهبوسيله مثآل جدا (از ساير مواد سکتور دولتی بگونه واضح نباشد).متر )2.5دونيم (آسانی شمارش و بررسی شده بتواند. در ضمن بايد بگونه مصئون انبار شده باشند (ارتفاع آن بيشتر که جھت بررسی امحای ادويه سکتور دولتی مورد استفاده قرار ميگيرد، بايد تا زمان تکميل پروسه امحاء ممنوع هدسترسی به ساح باشد. مربوطه امحای مصئون ادويه را مطابق به بخش ھای دارند تا بعد از تکميل بررسی امحاء اھتمامات مسئوليت گان ه درخواست کنند تنظيم نمايند. پاليسیاين شاھدان حضور - ادويه سکتور دولتی امحاء برای عموم مجوز ھایطرزالعمل 5.6.11 را مشاھده سکتور دولتی دوايی تا پروسه امحای زباله ھای شده ميتواند دعوت نيز مرتبطمراجع سايراز افراد اضافی ،جھت استشھاد ، موسسات غيردولتی، نھادھای قضايی، کارمندان وزارت ماليه، نمايندگان وزارت صحت عامه، گانه تمويل کنند بطور مثال ،دننماي .دعوت ميشوند امحاءپروسه که توسط درخواست کنندهي ، رسانه ھا، و نمايندگانقرار دارندکارمندان که در مرحله آموزش .شدبانبايد بيشتر از چھار نفر و شاھدان ايندتوافق نمان شاھد حضوربايد بطور مشترک بر بررسی درخواست کننده و تيم : واجد شرايط ذيل باشندبايد ان تمام شاھد  ؛ باشد سن داشته سال 21حد اقل  ؛دنارائه کنامحاء کننده پروسه بررسی را به تيم معه عکسھويت د تا پاسپورت يا کارت نقادر باش .امضا نمايندمنحيث گواه اضافی اجرای فعايت ھا را تصديق اجرای امحاء ميتوانند فورم شاھدان را مشاھده نمايند، اما نبايد بگونه فعال در پروسه دخيل باشند و در پروسه بررسی سھم بگيرند.پروسه شاھدان ميتوانند مدارک تصويری - ادويه سکتور دولتی برای عموم امحاءمجوز ھای طرزالعمل 5.6.12 اشد.تا موقعيت ذخيره سازی قابل شناسايی نبشود احتياط بايد اما تھيه نمودمدارک تصويری از پروسه بررسی و امحاء ميتوان برداری صورت گيرد. تصويراز نظارت به توجه خاص بايد دعوت شده باشد) شاھد د (منحيث نباشحضور داشته اگر رسانه ھا صالحيت سطوح - ادويه سکتور دولتی برای عموم امحاء ھای مجوز طرزالعمل 5.6.13 اداره ملی تنظيم توسط از آن متابعت نمايد، کميته دوايی و معالجوی که سکتور دولتی دوايیح صالحيت تاييدی امحای زباله ھای وسط تاسيس گردد تا باطله صالحيت طوری ح وسط د.وشميبازنگری بعد ھر سه سال حد اقل و تدوين و محصوالت صحی امور دوايی .کنندمحو سرعت به به آسانی ورا ،دارندکم بھایسکتور دولتی که دوايی ھای ، بايد بطور مشترک توسط کميته دوايی و اندکه دارای ارزش بيشتر سکتور دولتی ادويهھای مجوز امحای باطله درخواست ھای تر در جريان بازنگری گردد تا معلوم گردد که آيا نظارت و تحقيق بيشو محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی معالجوی و ؟يا خير نياز استامحاء پروسه ادويه تحت طرزالعمل ھای متفاوت باالی .ادويه سکتور دولتی عملی ميگرددعموم باالیح صالحيت تنھا وسط ھای: رھنموديادداشت عملی ميشود. سکتور خصوصیادويه کنترول و 26 ھای دوايی سکتور دولتی باطلهيد ارزش ئتا ح صالحيتوسط رھنمود: 6جدول شماره باطله تخمينی مجموعی ارزش امحاء قابلھای ھدرمجوز کننده ءامضا اتمقام شرايط افغانی دالر امريکايی تمام ارزش ھا و اداره ملی تنظيم امور دوايینماينده و يک نظارت کننده محصوالت صحی بازرسیرا که تيم یدرخواست کننده مقدار بازرسی. نمی نمايدقبول نمودهن يتعي امحاء اداره ملی تنظيم امور توسط نماينده مجدد و يک نظارت و محصوالت صحی دوايی .کننده صورت گيرد بيست کمتر از و پنچ ھزار )25,000( کميته دوايی و توسط توظيف شدهدو کارمند معالجوی سسه غير دولتیوسکتور دولتی و م بيست بيشتر از و پنج ھزار و )25000( پنجاه کمتر از )50000( ھزار کميته دوايی و توسط توظيف شدهدو کارمند معالجوی توسط کميته امحاء مجوزدرخواست مرور و اداره ملی تنظيم امور دوايی و معالجوی مشاھده بدون و محصوالت صحی دوايی غير معمولوضعيت کميته دوايی و توسط توظيف شدهدو کارمند نماينده رياست يک نفر به اضافهمعالجوی اداره ملی يا نماينده صحت عامه واليت و محصوالت صحی تنظيم امور دوايی غير واضح و غير مجوز امحاءدرخواست معمول پنجاه بيشتر از )50000ھزار ( کميته دوايی و توسط توظيف شدهدو کارمند نماينده اداره ملی يک نفر به اضافهمعالجوی و محصوالت صحی تنظيم امور دوايی اداره ملی تنظيم امور توسط مجوزدرخواست شده، و محصوالت صحی مروردوايی توجيه و بوده قبولقابل تشريحات واضح و ه ئاراباطله ھای با ارزش باال امحای برای گرديده است اداره ملی توسط شده وظيفدو کارمند ت و محصوالت صحی دوايیتنظيم امور اداره ملی تنظيم امور توسط مجوزدرخواست شده، و محصوالت صحی مروردوايی باطله ھای با امحای توجيه برایو تشريحات ارزش باال قابل اطمينان نيست ھای مرور درخواست ھاطرزالعمل - ادويه سکتور دولتی برای عموم امحاء ھای مجوز طرزالعمل 5.6.14 ، درخواست ھای مجوزرا مرور مينمايدسکتور دولتی دوايیزباله ھای امحای مجوز معالجوی تمام درخواست ھایکميته دوايی و اداره مينمايد.ارجاع و محصوالت صحی را جھت مرور بيشتر به اداره ملی تنظيم امور دوايی بلندامحای باطله ھای دوايی با ارزش ھر سه حد اقل که تدوين ميکند درخواست ھا کننده مرورتيم برای را مشرحدھای رھنموو محصوالت صحی ملی تنظيم امور دوايی را به رياست درخواست ھای مجوز مرورميتواند صالحيت و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی .ميگردد بعد تجديدسال .ولسوالی تفويض نمايد ياواليت عامه صحت ادويه تصديق ھويت و کميت - ادويه سکتور دولتی برای عمومامحاءھای مجوز طرزالعمل 5.6.15 ، سفارش خريد، سند محصول بيجک و بسته بندی ،ليبلبررسی ی محصوالت دوايی بايد به اساس يشناسا :دوايیی يمحصول نھا آن باشد مندرج اتبايد دارای محتوييا مھرو موم شده ستاک صورت گيرد. محفظه ھای سر بسته و سوابق تسليمی و معلومات اسناد تابليت). 100حاوی بوتل مثآل( باز شده منحيث بوتلبايد )بسته کمپنی ميباشد يا خيرآيا سر محفظه ھای مشکوک که يا بدون مھرو موم شده (ياھای باز شده بوتل گردد. شمارش و سجل ن بطور فزيکی آمحتويات بايد و شده محسوب  حاوی چندين دوزمقادير ويال ھای )multi-dose( محتوی آن تخمين گرددمايع رویبايد از مصرف شده.  گردد. حسابھا بايد بوتلتعداد مجموعی  گرددبايد محاسبه آن فعال دوايی مادهمجموعی محصول و مقدار مجموعی مقدار. در دعوت به عمل آيد تا خواست کننده دراز ،موجود باشد تفاوتدرخواست و مقدار مشاھده شده مندرج بين مقدار درصورتيکه کننده اشتراک نمايد. با تيم بررسیشمارش مجدد در آن که توسط تيم بررسی تثبيت شده، موجود باشد یدرخواست و مقدارمندرج بين مقدار تفاوتھنوز ھم مجدد، شمارشاگر بعد از :صورت  درخواست کننده مقدار تثبيت شده تيم و ،فيصد باشد )20بيست (مقدار يک قلم مشخص کمتر از در در صورتيکه تفاوت .نمايد ءرا امضاامحاء فورم مقدار اصالح شده را قبول و بايد بپذيرد، پسبررسی را 27  درخواست کننده مقدار تثبيت شده توسط و فيصد باشد، )20( بيست مقدار يک قلم مشخص کمتر ازدر تفاوت در صورتيکه و اداره ملی تنظيم امور دوايی به جھت حل و فصل موضوع توقف ومحاء امپروسه بايد پس، نپذيرد تيم بررسی را گردد. محصوالت صحی راجع  که نشان دھنده مقدارجديد درخواست بايد ،فيصد باشد )20بيست (مقدار يک قلم مشخص بيشتر از در تفاوت صورتيکه در .ارائه گردداصالح شده باشد، به کميته دوايی و معالجوی ادويه سکتور خصوصی برای عموم ءامحامجوز ھای طرزالعمل قابليت تطبيق 5.7 سکتور ادويه ء برای عمومامحا مجوز ، طرزالعمل ھایمرتبطو تمام مقررات و طرزالعمل ھای ف اين پاليسیاھدابه مطابق کارمندان قابل تطبيق است. و نھادھا، ادارات، اشخاص، کارکنان ادويه، باالی خصوصی سکتور خصوصی برای عموم ادويه ءامحا مجوز ھایطرزالعمل يت تطبيق قابل 5.7.1  تمام ادويه به استثنای ادويه تحت کنترول، که برای برای عموم ادويه سکتور خصوصی باالی ءامحامجوز ھای طرزالعمل ، تطبيق ميگردد.سکتور خصوصی ميباشددر استفاده  امور ادويه تحت کنترول سکتور خصوصی و سکتور خصوصی باالیبرای عموم ادويه ی مجوز امحاءطرزالعمل ھا . کاربرد ندارددولتی سکتور تطبيق ميشود ذيلرد اموسکتور خصوصی در ادويه طرزالعمل ھای مجوز امحاء برای عموم  شناخته محصول نھايی دوايی که منحيث دوا : محصول نھائی دوايیتمام ادويه به استثنای ادويه تحت کنترول منحيث ی و ليبل ياست که به شکل نھائی خود رسيده و تمام مراحل توليد را بشمول بسته بندی در جعبه نھا هميشود، عبارت از ماد است که در نشريه ھای ذکرشده در قوانين نافذه دوا و غذا تعريف گرديده است و عبارت از هگذاری طی نموده باشد. دوا ماد به منظور، تشخيص، تداوی، تسکين يا وقايه از مرض، اختالل يا حالت غير عادی فزيکی، ماده يا ترکيب ازمواد است که اعراض و يا برای اعاده، اصالح، و تغيير دادن فعاليت ھای اعضای بدن انسان تھيه، فروخته و عرضه شده باشد.  عبارت از ماده يا ترکيبی ازمواد است جزء فعال دوايی: ماده فعال دوايی تمام ادويه به استثنای ادويه تحت کنترول منحيث که بمنظور توليد يک شکل دوايی استفاده ميگردد و با استفاده آن، جزء فعال ھمان شکل دوايی ميگردد. چنين مواد بمنظورايجاد فعاليت فارمکولوژيک دوايی و ساير اثرات مستقيم در تشخيص، درمان، تسکين، تداوی، يا وقايه مرض و يا .بکار ميروند يا حيوان اختمان و وظايف عضويت انسانتأثير روی س  يکی از ادويه است که منحيث يک ماده در: ترکيبیتھيه شده يا ادويه تمام ادويه به استثنای ادويه تحت کنترول منحيث فروخته شده که غذا درج شده باشد، يا ھر ماده يا ترکيب از مواد تھيه شده يادوا و ھای ذکر شده در قوانين نافذه ه نشري و برای تشخيص، تداوی، تسکين يا وقايه از مرض، اختالل يا حالت غير عادی فزيکی و اعراض، يا جھت اعاده، اصالح تغيير دادن وظايف عضويت انسان استفاده ميشود که از اثر ترکيب نمودن، مخلوط نمودن، افزودن، تغيير دادن يا عيار که شامل مواد تحت کنترول نباشد، . (معموالً در شرايط يک دواخانه)ھيه شده باشدنمودن شکل دوايی يا محصول نھايی ت ميشود.تھيه سازمانھا و نھادھا - ادويه سکتور خصوصی ء برای عمومامحامجوز طرزالعمل ھای قابليت تطبيق 5.7.2 در فعاليت ھای که سيسات واتادويه سکتور خصوصی، تنھا باالی نھادھا، سازمان ھا، برای عموم ءامحاھای مجوز طرزالعمل نمونه گيری، آزمايش و تحليل، تجويز، توزيع به ، عمده و پرچون فروش، پخش، ترکيب، تدارک، ذخيره، حمل و نقلتوليد، توريد، .قابل تطبيق ميباشددخيل اند، ھا مريض، تطبيق و دريافت ادويه سکتور خصوصی برای استفاده انسان افراد، کارکنان و متصديان –ادويه سکتورخصوصی امحای مجوز طرزالعمل ھایقابليت تطبيق 5.7.3 ترکيب، در توليد، تمام کارمندان سکتور خصوصی که باالی خصوصیسکتور امحاء برای عموم ادويهھای مجوز طرزالعمل خصوصیتوزيع و تطبيق ادويه سکتور ،تجويز ،نمونه گيری، آزمايش، تحليلپخش، فروش عمده و پرچون، ذخيره، انتقال، تدارک، .تطبيق ميگرددد، نباشو يا در اختيار داشته ليخد در افغانستان برای استفاده انسان ھا ادويه سکتور خصوصیبرای عموم ءامحاھای مجوز طرزالعمل 5.8 که توسط سکتور )تحت کنترولبه استثنای ادويه (تمام ادويه ء برای عموم ادويه سکتور خصوصی باالیامحاھای مجوز طرزالعمل ، تطبيق و برای استفاده سکتور خصوصی ميباشداداره نميشود ن از طريق سکتور دولتی آدولتی تمويل نميگردد و يا اينکه تمويل و ، عمده فروشان، توزيع کنندگان، دواخانه ھای پروچون فروشگانه کنند توريدگان، ه کنند توليد يا به عباره ديگر باالی ميگردد. :ھاطرزالعمل بعد از معرفی اين . ميباشد قابل تطبيقخصوصی متصديان عرضه کننده خدمات صحی  صورت را که توسط متصديان امحاء گزارشدھی فعاليت ھای الزامات و محصوالت صحیاداره ملی تنظيم امور دوايی )نه، صرف برای ھدر امحامجوز برای (معموالٌ ميگيرد، مشخص ميسازد  مينمايدسکتور خصوصی تدوين برای را ھای امحاءفعاليت ھایرھنمودو محصوالت صحی لی تنظيم امور دوايی اداره م .  اداره ملی گزارشدھی بايد الزامات مگر تدوين نمايند، خودشانرا برای یامحامجوز ھایطرزالعمل متصديان ميتوانند امحای اداره مجوز ھای رھنمود تا ازميگردد توصيه ھمچنان مد نظر داشته باشند.را و محصوالت صحی تنظيم امور دوايی نمايند. متابعت که برای سکتور خصوصی تدوين شده است، و محصوالت صحی را ملی تنظيم امور دوايی 28 کليدینکات - ادويه سکتور خصوصی امحاء برای عمومھای مجوز طرزالعمل 5.8.1 امحای ھای طرزالعمل بان آھای اساسی ادويه سکتور خصوصی و تفاوت ء برای عموم امحامجوز ھای طرزالعمل کليدینکات ساير ادويه عبارت اند از:  تمام ادويه به استثنايی ادويه تحت کنترول را برای امحایھای طرزالعمل که دارندوليت ئسکتور خصوصی بطور کلی مس و محصوالت اداره ملی تنظيم امور دوايی تدوين شدهرھنمودھای تا از ميگردد اما توصيه و تطبيق نمايند، طرح برای شان .نمايند صحی پيروی  امور فارمسی از پروسه درمرتبط مرجع دولتی کدام يا و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی نيست که الزم اداره لجوی يا از سکتور خصوصی نظارت نمايد، ليکن متصديان سکتور خصوصی بايد از کميته دوايی و معا امحای ادويه سکتور ، متصديان حضوراين اما، حضور يابنددعوت نمايند تا منحيث شاھد و محصوالت صحیملی تنظيم امور دوايی .نميکندمعاف هماليبه ھای مالی و موضوعات مربوط ارشزگه يارااری، حسابدبررسی ھر گونه يا نظارت را ازخصوصی  در اين طرزالعمل ھا را مکلف اند تا وگاه باشند آمحاسباتی ھای مالی وطرزالعمل از متصديان سکتور خصوصی بايد نھادھای مالياتی) و تصديق (مثالً تائيد .گيرندامحاء مد نظر مجوز جريان پروسه  خويش را به کميته دوايی و معالجوی و هامحای ادويسکتور خصوصی گزارش تمام فعاليت ھای متصديان نيست تا الزم گزارش امحای تمام زباله ھای دوايی مکلف اند تاکنند، ليکن آنھا و محصوالت صحی ارايه اره ملی تنظيم امور دوايیاد اين پاليسی 7بخش به ( ارائه نمايند.و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايیخود را به کميته دوايی و معالجوی و شود) مراجعه  تطبيق ميگردد.امحای فزيکی پروسه صرف باالیکتور خصوصی مجوز امحای برای عموم ادويه س تاسيسات - ادويه سکتور خصوصی برای عموم امحاءمجوز ھای طرزالعمل 5.8.2 و باشدادويه مناسب نگھداری که برای يا ساختمانی ادويه سکتور خصوصی در ھر محل ء برای عمومامحامجوز ھای طرزالعمل قابل اجرا است. انجام ميشود،در آن سکتور خصوصی تشبثات دوايی باطله جمع آوری ادويه - ادويه سکتور خصوصی برای عموم امحاء مجوز ھایطرزالعمل 5.8.3 والت صمح شان تدوين نمايند، اما سفارش ميگردد تاخود برای جمع آوری ادويه باطله را ھای طرزالعمل سکتور خصوصی ميتواند ود.در نظر گرفته ش ادويه ترکيبی نھائی دوايی و بازرسی بعد از ھا صرف بسته بندی پاکت ھا وغيره جمع آوری گردند. جعبه ھا،کارتن ھا، ،ادويه بايد در بسته بندی ھای اصلی بحيث زباله باطله ادويه گرديد، تائيد اينکه مجوز امحاء از بعد صرف .شونددور فزيکی تخريب در جريان مرحله و امحاء مجوز ميشود.محسوب شده و محو دوايی تناوب فعاليت ھای امحاء - ادويه سکتور خصوصیبرای عموم امحاء مجوز ھایطرزالعمل 5.8.4 تناوب اجرای امحاء ھر شش ماه در نظر سفارش ميگردد کهاما ،دنخويش را تدوين نمايھای طرزالعمل سکتور خصوصی ميتواند گرفته شود. امحاءزمان معينه برای تکميل فعاليت ھای - ادويه سکتور خصوصی برای عموم امحاء مجوز ھایطرزالعمل 5.8.5 امحای باطله ھای دوايی خود را تدوين نمايد، اما توصيه ميگردد که پروسه امحاء از اولين ھای طرزالعمل سکتور خصوصی ميتواند روز را در بر گيرد. )30سی (نبايد بيشتراز روز تصميم گيری الی ختم آن مشرحعملياتی معياری ھای طرزالعمل - ادويه سکتور خصوصیبرای عموم امحاءمجوز ھایطرزالعمل 5.8.6 نھاد مسئول -عملياتی طرزالعمل معياری - ادويه سکتور خصوصیبرای عموم امحاءمجوز طرزالعمل ھای و ھا فورمه ، )SOP(عملياتی طرزالعمل ھای معياری رھنمودھا، تدوين مسئول و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی سکتور خصوصی ميباشد. دوايیزباله ھای عموم یامحا برای اجرایرا ديگر فارمت ھا سکتور .معلومات طرزالعمل ھا ميباشد نمودنھمگانی ساختن و شريک مسئولو محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی .ميباشندخود دوايی زباله ھای عموم امحایعملياتی برای معياری ھایطرزالعمل تدوين خصوصی مسئول بررسی مسئولين - ادويه سکتور خصوصی مجوز امحاء برای عمومھای طرزالعمل 5.8.7 د، اما توصيه نميباشخويش بررسی باطله ھای دوايی کارمندان ھای شايستگی تصميم گيری در مورد سکتور خصوصی مسئول که: ميگردد  ؛ام دھدرسی پروسه را انجبرحد اقل دو کارمند  ؛شده باشد ثبترسی بايد فارمسست برحد اقل يک کارمند مجوز امحاءمتصديان مسنوليت - ادويه سکتور خصوصی برای عموم امحاءھای مجوز طرزالعمل 5.8.8 ،باشد موجودرا انجام ميدھند، بررسی امحاء که ي محافظتی برای کارمندان لباسمتصديان مسئوليت دارند تا اطمينان حاصل نمايند که بررسی ميگردد.نشتی سيب ديده و آخصوصاً زمانيکه ادويه م باشد: داراحد اقل بايد لوازم ذيل را محافظتی لباس  :يا چپن البراتوار روپوش پوشش خارجی 29  دستکش: دستکش ھای رابری عادی  عينک دوره دار که به چشم گرد نرسد ،وسايل محافظت چشم: عينک ھای شفاف  :ماسک ھای جراحی يکبار مصرفماسک روی ندارد. در مقابل سميت فردی مصئونيتکدام اقدام خاص برای مندی دوايی سکتور خصوصی نيازي: اکثريت محصوالت نھاآوریياد .ميباشدنشتی محافظت در برابر مايعات عبارت ازمحافظتی لباسھدف اصلی مصئون زباله ھای دوايی را مطابق بخش ھای مربطه اين یامحاارند تا دمتصديان مسئوليت بعد از تکميل بررسی زباله ھای دوايی، انجام دھند.پاليسی شاھدان حضور - ادويه سکتور خصوصی برای عموم امحاء مجوز ھایطرزالعمل 5.8.9 مثآل(. نمايندرا مشاھده سکتورخصوصی دوايیتا پروسه امحای زباله ھای شده ميتواند مرتبط نيز دعوت منحيث شاھد افراد اضافی وزارت صحت عامه، کارمندان گانماليات، نمايند مسئولينموسسات غير دولتی، نھادھای قضايی، رسانه ھا، کارمندان وزارت ماليه، ).در حال آموزشکه تمام اين شاھدان بايد: .نبايد بيشتر از چھار نفر شاھد موجود باشد  ؛داشته باشدسن سال 21حد اقل  ؛دنارائه کنامحاء کننده پروسه بررسی را به تيم معه عکسھويت اسپورت يا کارت د تا پنقادر باش مدارک تصويری - ادويه سکتور خصوصی برای عموم امحاء مجوز ھایطرزالعمل 5.8.10 اشد.تا موقعيت ذخيره سازی قابل شناسايی نبشود احتياط بايد اما تھيه نمودمدارک تصويری از پروسه بررسی و امحاء ميتوان ح صالحيتوسط - ادويه سکتور خصوصی مجوز امحاء برای عمومھای طرزالعمل 5.8.11 ھای خود را با توجه به نيازھای عينی و طرزالعمل ھای مالی و حسابی تعيين نمايد.صالحيت ح وسکتور خصوصی ميتواند سط امحاءبعد از مجوز - ادويه سکتور خصوصی برای عموم امحاء مجوز ھایطرزالعمل 5.8.12 یسکتور خصوصی طی مراحل گرديد، سکتور خصوصی مسئوليت دارد تا امحا دوايیزباله ھای امحای بعد از اينکه پروسه مجوز تنظيم نمايد. ادويه را مطابق بخش ھای مربوطه اين پاليسی 30 باطله دوايیمحصوالت طبقه بندی و لست نمودنتعريف، 6 نھاد مسئول -ھای دوايی باطله کتگوری ھای 6.1 لستافغانستان توسط در ھای دوايی زباله کتگوری ھای ،مقررات و الزامات مرتبط به اين پاليسی تمام ونظر به اھداف اين پاليسی تھيه ميگردد، کشورمحيط زيست حفاظت در مشوره با اداره ملی و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی رسمی که توسط معين خواھد شد. د گرفت: ننظرخواھ موارد ذيل را مد محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی و ،رسمی ادويه تحت کنترول لستدر تدوين  که شامل ایادويه لستخصوصا م، را امضاء نموده استآن نامه ھای بين المللی که افغانستان موافقتھا و پيماناز درک کامل يمان بازل. پ مخصوصآباشد، مي ھااين موافقتنامه  و رھنمودھای مفصل آنمربوطه قانون حفظ محيط زيست افغانستان، مقررات  یتنظيمات کشورھا و ادار ساير هشرتنمرھنمودھای  با اداره ملی حفاظت محيط زيستتبادل افکار زباله ھای کتگوری ھایدر مورد جديد بايد حد اقل ھر دو يا سه سال بعد بازنگری و در روشنی معلومات معيين شدهھای کتگوری دسترس مردم قرار گيرد. به نشر و بايد ھا لست کتگوری .گرددتصحيح دوايی و ادويه که در افغانستان استفاده ميشود، اين پاليسی قرار گرفته است ميگردد و تحت پوشش ھای دوايی زباله کتگوریشامل دوايی که باطله تعريف 6.2 (ادويه غير قابل استفاده به ادويه ھای دوايی بايد زبالهمرتبط به اين پاليسی، رھنمودھایمقررات و و تمام نظر به اھداف اين پاليسی تطبيق نشده و مصرف نشده) اطالق گردد. و ، غيرمعياری و ضبط شدهآسيب ديده تاريخ گذشته،عمدتاً متشکل از محصوالت نھايی دوايی و مواد فعال دوايی ھای دوايی زباله .دنميباش قلبیت ، ويال ھا، امپول ھاتابليت ھا، کپسول ھا، پودراز قبيل استفاده ناشده دوايی و فوموليشن ھای مستحضرات شامل تمام زباله ھای دوايی داخل ت، لوشن ھا ، شامپوھا، محلوالھا ، مرھمھا ، کريماشکال دوايی غرسی وسايل داخل رحمی،تابلت ھای مھبلی، ھا، شياف ھا، ھایشده استفاده نشده ضماد قبالً پرعرضه ادويه استفاده ناشده، وسايل شده قبالً پرسپری ھا، سرنج ھای انشاقی ھا، وريدی، )dermal patches( د.نباشمي و غيرهجلدی و ھا تابليتشده ای باز ، بوتل ھباشد و برگشتانده شدهاستفاده نشده به مريض که ادويه توزيع شده زباله ھای دوايی ميتواند شامل داخل تشده، محلوالاستفاده ، امپول و ويال ھای چند دوزه قسماً شده بازی قسماً ، ستريپ ھادنکه قسماً استفاده شده باش ھا کپسول ويه قبالً ادعرضه وسايل ساير، يا قسمآ استفاده شدهو سپری ھای یانشاقی ھاوريدی قسماً استفاده شده، پودرھای قسماً استفاده شده، .وسايل که جھت عرضه ادويه به عضويت استفاده ميشود، باشد و پرشده قسماً استفاده شده بطور مثال پودرھای جاذب، ،ميگرددآلوده استفاده ميشود و توسط ادويه و پاشيده که برای پاک کاری ادويه ريخته یھمچنان مواد ی ميباشند، نيز شامل زباله ھای دوايو اوراق کاغذمنسوجات ريگ، د: ننميباشزباله ھای دوايی شامل آتی مواد  (مگر اينکه بدون استفاده به دواخانه برگشت داده شده باشد) تمام ادويه توزيع شده به مريض  قسماٌ استفاده شده شده قبآل پرمايع عرضه ادويه ، وسايل قسماٌ استفاده شدهپر شده قبآلھای سرنج.  خريطه و بوتل ھای مايعات داخل ،خالی ، ظروفی خالی، تيوب ھای خالی، بوتل ھاخالیی ، امپول ھای خالیل ھااوي .ھای خالی و غيرهپيمانه ، ستريپ ھا، خالی وريدی تصنيف محصوالت دوای برای ھدر 6.3 :که ذيالٌ تعريف ميگردد ميشودزباله ھای دوايی پيشنھاد کتگوریشش اساساً (non-hazardous pharmaceutical waste)بی خطر زباله ھای دوايی -1 (hazardous pharmaceutical waste)زباله ھای خطرناک -2 )cytostaticتوقف دھنده رشد حجرات (و )cytotoxicزھری به حجرات ( زباله ھای -3 )controlled medicines waste( زباله ھای ادويه تحت کنترول -4 (مخصوصآ برخاسته از واکسين ھا) اند )bio-hazardousخطرناک (زباله ھای که از نظر بيولوژيک -5 مواد دوايی راديوتراپی)برخاسته از مخصوصآ( radioactive زباله ھای راديواکتيف -6 مفصل لستترتيب و کتگوری ھاھر يک از برای مشرح اتوليت دارد تا تعريفئمسو محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی نشر نمايد. دسته باشد، ادويه ھر که معرف یتعريفات را ھمراه با فھرست سال يکبار بازنگری گردد و در روشنی معلومات جديد در مورد سه ادويه مربوطه بايد حد اقل ھر لستو مطروحه ھای کتگوری .ددگرتصحيح که در افغانستان استفاده ميشود، و ادويه زباله ھای دوايیدسته بندی .بشکل نسخه چاپی) درخواستانترنيتی، يا در صورت صفحه(از طريق ھمگانی گرددادويه بايد نشر و لستو کتگوری ھا اتتعريف 31 بی خطردوايی ھای زباله 6.4 د.نھای ذيل نباشدسته يکی از شامل تعريف که ميباشد دوايیعبارت از تمام زباله ھای زباله ھای دوايی بی خطر يا زيانبارخطرناک دوايی زباله هدست 6.5 يا زيانبار، سه معيار اساسی وجود دارد: خطرناک دوايی ھای زباله کتگوری ينيبرای تع  رھمنود عمومی عبارت از دوز ، مناسب تعريف فوق ميباشندزباله ھای دوايی که به دليل سمی بودن به انسان ھا و حيوانات . يا 50 دوز فمی کشنده(يا کمتر ميباشد. (lethal does of 50mg/kg)وزن بدن گرام مليگرام فی کيلو 50فمی کشنده LD50 50 باعث ھالکت وشده داده به يک گروپ حيوانات مورد آزمايش مقدار مواد است که بطور يکجايی آن عبارت از قانون )US Resource Conservation and Recovery Act( ’P-list‘ميگردد که فھرست توصيه ). آنھا گرددفيصد استفاده گردد. از اين طريقشموليت ادويه حيث ماخذ برای مناياالت متحده امريکا اعاده و محافظت منابع  توصيه. ، مناسب تعريف زباله ھای دوايی خطرناک ميباشندبه محيط زيست ھازباله ھای دوايی که به دليل سمی بودن آن از اين ادويه شموليتاياالت متحده امريکا بحيث ماخذ برای ت منابعاعاده و محافظقانون ’U-list‘ميگردد که از فھرست .طريق استفاده گردد  زباله ھای دوائی یتخمين مقدار - از لحاظ کميت ناک خطرزباله ھای دوايی. در حال ، بدليل اينکهضروری نميباشدبُعد کميت به اساس زباله ھای دوايی خطر ناک تصنيف افغانستانبرای در حال حاضر، مورد استفاده قرار گيرد. ناک زباله ھای خطر کتگوریدر زباله ھای دوايی افغانستان به اندازه نميباشد که به حيث معيار حاضر و کميت پيشن بينی بايد وضعيت بررسی گردد، در سال ی يدالر امريکا 100سرانه استفاده ادويه در افغانستان بيشتر از مصرفھرگاه محسوب گردد. ناک خطرزباله ھای دوايی کتگوریدوايی، منحيث يک رکن اساسی برای زباله ھایشده  جمع آوری دوباره (ھشدار حکم قانوننظر به که محصول دوايی ھرRecall( .طوريکه در آن صادر شده باشد)11 بخش منحيث زباله دوايی خطرناک محسوب ميگردد. شده است) مشخصپاليسی ملی تضمين کيفيت محصوالت دوايی قانون اعاده و حفاظت Uو Pفھرست مطابق گردد (دسته بندی خطرناک دوايی که بايد در جمع زباله ھای ای خالصه رھنمود ادويه .ميباشد موجود 1انکشاف يافته است) در ضميمه منابع اياالت متحده امريکا توستاتيکزباله ھای دوايی سايتوتوکسيک و ساي 6.6 بدون در نظر( .دنميگرد ديريتم ناک زباله ھای دوايی خطر بالقوه منحيثتمام ادويه شناخته شده سايتوتوکسيک و سايتوستاتيک قرار ناک در فھرست زباله ھای خطر تخنيکیشان از لحاظ سمیبه دليل ماھيت توسط ديگر کشورھا و نھادھا اين ادويه داشت اينکه که برای تداوی سرطانھا استفاده ميگيرد )antineoplastic( انتی نيوپالستيک ادويهتمام شامل مورداين )؟گرفته است يا خير . نميشوندحال در افغانستان استفاده تااکثريت اين اقالم .ميباشدموجود 2ادويه شناخته شده سايتوتوکسيک در ضميمه لست د.نميشو تحت کنترول ادويه دوايی زباله ھای 6.7 زباله ھای خطرناک دسته منحيث زباله ھا در افغانستان، تمام ادويه تحت کنترول مديريت و فعاليت ھای اھدف اين پاليسینظر به که مسئول و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی - ادويه تحت کنترول ديپارتمنتادويه تحت کنترول توسط . بندی ميگردد رول برای استفاده در افغانستان ميباشد، تعريف ميگردد. ادويه مجاز تحت کنت لستنشر ناک زباله ھای دوايی بيولوژيکی خطر 6.8 بوجود ميايد.آسيب ديده واکسين ھای يا از باعث ادويه تاريخ گذشته ناکزباله ھای بيولوژيکی خطر اساساً ھر ياويال ھای خالی، اب ھای استفاده شده، سوھا و سرنج ھا، سوزن شامل، ناک ، زباله ھای بيولوژيکی خطراين پاليسیاز نظر ديگر نميباشد. زباله کلينکیھر نوع که از تطبيق واکسين ھا باقی ميماند و يا يديگرزباله ھورمون رشد انسانی) مانندکه برای استفاده انسانی آماده شده باشد ( نشده استفادهو مواد بيولوژيکی تنھا باالی واکسين ھا اين پاليسی تطبيق ميشود. ياپر شده، خريطه ھای محصوالت زرقی قبآلسرنج ھای شامل ميتواندخطر ناک از نظر اين پاليسی، زباله ھای دوايی بيولوژيکی .باشد، پر شده استفاده نشده قبآل عرضه ادويهوسايل ساير ، مايکرو)autoclaveف (توسط اتوکال معموالً دارد )disinfectionضد عفونی کردن (نياز به ی بيولوژيک خطر ناکاين زباله ھا )است دفع زباله ھا تذکر يافتهروش تحت عنوان 7ھا در بخش طرزالعمل . (صورت ميگيرد يا محلول کلورين(microwave) ويف محسوب ميگردد. ناک ی خطرتمام واکسين ھا و محصوالت بيولوژيکی انسانی در جمع زباله ھای دواي از ضد عفونی کردن،بعد آً (معموال از طريق حرارت دادن) و بعد ضد عفونی کردن: اول ميباشديی دو مرحله هپروسملزم به اجرای زباله ھای واکسين امحای ميباشد. ،ناک زباله ھای محصوالت دوايی خطرطرزالعمل امحای تطبيق مرحله 32 راديو اکتيفدوايی زباله ھای 6.9 و اھداف تشخيصيه Radiotherapy)( تداوی با شعاعکه بمنظور استمحصوالت دوايی ناشی از فراديواکتياساساً زباله ھای .دناستفاده ميشو ھر شکل يا، ويال ھای خالی ی استفاده شدهھااب سو و سرنج ھا، سوزن ھا شاملراديواکتيف دوايی زباله ھای ،اين پاليسی از نظر /زبالهترشحاتھر نوع ، بوجود ميايد) Radiography( برداری بواسطه شعاع تصويريا عاعتداوی با ش اثرکه از زباله ديگر نبوده، که برای تطبيق داخل عضويت انسان ف منابع ديگر راديواکتيھر نوع يا زباله ھای کلينيکی، اجساد، وو يا عضويت انسان .نميباشد خنثی سازی عمليه ه) شان ذريعRadioactivity( يا توليد شعاع بايد خاصيت راديواکتيفيتی اوآل نشدهاستفاده فراديواکتي محصوالت (Decay) ضد تشعشع وندهشدر محفظه ھای قفل )radiation-proof cabinet( اتشی البراتواريا و )hot lab( اکتيف راديو مواد صرفنظر ازدسته بندی ( ناک حيث زباله ھای دوايی خطرمناين مواد ،تشعشع هو اضمحالل سوي خنثی سازیبعد از مضمحل گردد. حفاظ دار ھا يا زباله دانی ھایمحفظه بايد در ف . تمام محصوالت دوايی راديواکتيگردد ھدر ناک و مانند زباله ھای خطرسميت آن) شان ) Half lifeعمر (نيمه برابر 10. اين مواد بايد حد اقل تا نگھداری شوند"، نکنيدھدر است، ف"زباله راديواکتي ليبلکه دارای شمارشگر توسطبرای امحاء بايد و قبل از انتقال شدهنگھداری مواد راديو اکتيف آتشی البراتواريا تشعشع ھای ضد محفظه در شود. آن سنجش ف ميزان آلودگی راديواکتيمتر GM) يا Geiger-Müller Counter( گايگر يا تشعشعھای ضد محفظه ذخيره سازی (در اوآل ،ميباشددو مرحله پروسه مستلزم ف راديواکتي دوايیھای زباله در حقيقت، جابجايی radiation-proof containers مديريت امحای ھای امحاء مطابق طرزالعمل گردد و بعداً تشعشع شان مضمحل هسوي) تا زمانيکه صورت گيرد. ناک خطر دوايی زباله ھای .ن اقالم در حال حاضر در افغانستان استفاده نميشودياکثريت اکه موجود بوده 3در ضميمه فراديو اکتيادويه لستنمونه زباله ھای دوايی تصنيفکلی کارايی 6.10 ضروری ميباشد:طرزالعمل امحاء تنھا دو اين است که زباله ھای دوايی تصنيف یپيشنھادميتودولوژی کلی کارايی  بی خطر زباله ھای دوايی )non-hazardous pharmaceutical waste( o باشد.85بيشتر از از لحاظ حجم زباله در افغانستان توقع ميرود که %  ناک ( خطردوايی زباله ھایhazardous pharmaceutical waste( o تعقيم مثآل( )7(بخش قبل از تطبيق روش معياری امحاء مستلزم آماده سازی ميباشندمحصوالت اين خی ازرب واکسين ھا توسط حرارت) ،موفقانه زباله ھای دوايیباور براين است که رويکردھای فوق عملی، ساده و مؤثر بوده و تطبيق اين طرزالعمل ھا موجب امحای .ميگردد زباله ھای دوايیباعث از و کاھش تاثيرات ناگوار محيطی مردم حفظ صحت 33 فزيکی یامحاھای ميتود 7 ادويه یامحاروش ھای برای تدوينی دوپس منظر واصول رھنم 7.1 :عبارتند از بکار ميرود تدوين روش ھای امحاءبرای که اصول اساسی  مردم نياز به حفاظت صحت  نياز به حفاظت محيط زيست در روشنی موارد و ت شده اسجھان تدوين صحی توسط سازمان باشد کم کشورھای دارای درآمدھای امحاء که مناسب ميتودمحدوده :گرديده استذيل بازنگری  دوايی زباله ھایتخمينی حجم اندک بودن در افغانستان و ادويه پائين بودن مصرف مجموعی .  اق دوگانهت(حرارت بلند، ا برای امحاءزيربنائی بلندتکنالوژی عدم )dual chamber( ،اکسيداتي) فoxidative( کوره ، ) )environmentally certified incinerators( توسط اداره حفظ محيط زيست زباله سوز تصديق شدهھای  موزش حفاظت محيط زيست آادويه ( اکثر فارمسستان ھای نظری امحای ميتودکاربرد تکنالوژی و کمبود کارمندان ماھر در موزش بخش فارمسی را نديده اند)آرا نديده اند و اکثريت کارمندان محيط زيست  زباله ھا قابل دسترس ميباشد.امحای ھای طرزالعمل ضر منابع مالی کم برای در حال حا :ادويه عبارتند از امحایانتخاب شده برای روش ھای در روشنی موارد فوق بنآ،  يا تدابير قبلی آماده سازی )pretreatment( )ناکخطردوايی ھای خاص زباله ھای کتگوریدر مورد ،درصورت لزوم(  ) محصور کردنencapsulation( طوريکه) است)شده تعريف جھان صحی سازمان توسط  زباله ھای شھریدفن در ساحات امحاء را افزايش انتشار مواد سمی مواد سمی شده و ھم سبب توليد زيرا ھم ،ادويه استفاده گردددر مورد بايد نين ئدن در حرارت پايسوزان ميدھد. که در موارد ذيل استفاده روش انکپسوليشن است خطر عبارت از بی و ناکخطردوايی با زباله ھای برخورد اساسی ھای تفاوت :ميشود  قابل مالحظه زبالهبرای احجام: o کانکريت استفاده ميشود. ياچونه انکپسوليشن ھمراه با ناک،خطردوايی زباله ھای در خصوص o با ميتود ھای تغيير ماھيت يا مايع کلورين ذريعۀ تر کردن در ماھيت يريتغروش ،خطربی زباله ھای درخصوص ميتواند استفاده شود.چونه  دواخانه ھای پرچون) زباله (بطور مثالاحجام کوچک برای: o شودسمنت استفاده باانکپسوليشن روش ،خطرناکدوايی زباله ھای در خصوص . o تفاله قھوه، يا خاک يا ع کلورينمايتر کردن در هذريعير ماھيت يتغروش ،خطر دوايی بیزباله ھای در خصوص د.انوده ميتاستفاده شل يا موباليل سوخته گو ملی و اداره و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی توسط مشترکآ بعدھر سه سال زباله ھا بايد امحای مناسب روش انتخاب .محيط زيست بازنگری گرددحفاظت زباله سوز جديدتر از قبيل کوره ھای ھای آزمايش روش مانع ،زباله ھا انتخاب شده استامحای ھای که در حال حاضر برای روش و ھايدروليز قلوی، نميگردد.) مطابق الزامات پيمان بازل ميباشد(با ھزينه کم کوچک محيط حفاظت ملیو اداره و محصوالت صحی توسط اداره ملی تنظيم امور دوايی آبايد مشترکآزمايش اينگونه روش ھا پيشنھاد .قرار گيردبحث مورد ،زيست تدابير قبلی - ويژه دوايیزباله ھای 7.2 محو گردند، ناکخطردوايی زباله ھای مطابق روش ھای معياری امحای قبل از اينکه ،زباله ھای دوايیھای مشخص کتگوری .ميباشندتدابير قبلی مستلزم ناکبيولوژيکی خطر دوايیزباله ھای 7.2.1 مقدار بسيار کم در حقيقت .عفونت زا برخورد شودزباله ھای ، منحيث ناکخطرشناخته شده بيولوژيکی دوايی تمام زباله ھای با بايد د.گرد برخورد روشيک استفاده از بسيار آسان خواھد بود تا با چنين زباله ھا با داشته باشند، اما انتانتوليد اين زباله ھا ممکن خطر ميگردد که پروسه تعقيم بايد توسط دادن است. توصيه حرارت هتعقيم بوسيلعبارت از سازی یعفون روش اساسی برای ضد مربوطه باشد، نظارت گردد.تصديق يا جواز مايکروبيولوژست يا ديگر کارمند که دارای ضد زنگ فوالده شده از منفذ دار ساخت ظروفبطور مثال ھادی حرارت انداخته شود (مستحکم، ثابت و مواد مذکور بايد در ظروف ھای طرزالعمل ت بامطابقو در محافظت صورت گيردبروز ميکند، حرارت يا انفجار که به علت شيشه در مقابل پارچه ھای ) تا تعقيم .مذکور جابجا شودظروف در ی تعقيم نظارتمناسب نظارتی، شاخص ھای معمول 34 برتر ميتود  اتوکالو دارای واکيوم چرخشی بخار )vacuum cycle steam autoclave(  پوند فشار بر 19الی 15 ،درجه سانتيگراد 121حد اقل درجه حرارت استفاده کرد: فپارامترھای ذيل را ميتوان در اتوکالو دقيقه 20کيلو پاسکال برای حد اقل 100 بديل: روش  حرارت خشک) داش تعقيم با حرارت خشک (در  درجه سانتيگراد برای يک ساعت يا 170ت خشک با در نظر داشت حرارت رتعقيم در حرابرای کلی ذيل پارامترھای صورت گيرد. ساعت 16حد اقل برای سانتيگريد درجه 121ساعت، يا 2درجه سانتيگراد برای 160 با مواد بايد قيم پروسه تعاجرای تصديقنامهگرديد، تائيد بعد از اينکه پروسه درست حرارت دھی توسط شاخص ھای مثبت تعقيم زباله برای امحای معياری نشانی و "صرفاً برای امحاء است -خنثی سازی شد"با عبارت مذکور ضم گردد و مواد بايد بسته بندی و فرستاده شود. ناکخطر دوايی ھای فراديواکتي دوايی ھایزباله 7.2.2 به اداره ملی انرژی دھیگزارش) Radioisotopes(ايزوتوپ ھای تشعشوی يونی و آ اتتشعشعيکی از الزامات معمول مقررات مجوز گزارشدھی پروسه در صورتيکه الزامات .ميباشد فتمام مواد راديواکتيمسئول امحای که است اتومی يا نھاد مشابه ديگر امحای زباله ھای دوايی از نظر الزامات اداره کنترول تشعشعات اضافی باشد بايد اين الزامات بازنگری گردد. خنثی هعمليو )delay( اندازیخير اتبه هتوسط عملي ویاضمحالل خاصيت تشعشعبارت از آماده سازی يا تدابير قبلیاساسی روش .است) decay(سازی :خنثی سازیو اندازی خير أتبه  ميتوانند.شده د ذخيره نعمر کمتر از يک ماه باشنيمه متوسط و زباله ھايکه دارای فزباله ھای راديو اکتي  ذخيره سازی بايد دارای ديوار سربی با ضخامت مناسبمحل(10 Half-Value Layer) باشد تا از تشعشع اشعه جلوگيری شود. فراديواکتي  تنھا خنثی سازی عمليه بعد از و ذخيره گردد، ھانآعمر نيمه چند 10زمانی کمتر از مدت بايد برای ن فزباله ھای راديو اکتي .آن باقی ميماند ففعاليت راديواکتيفيصد 0.1 :خنثی سازیتشعشعات بعد از برنظارت روش (با استفاده از بررسی ميگردد باقی مانده فزباله ھا برای فعاليت ھای راديواکتي ،خنثی سازیمناسب سپری شدن ميعاد بعد از و يا غلظت تمام (KBq 50)مايکروکيوری 1.35کمتر از (ن کم باشد آدوز اندازه اگر .ايزوتوپ مشخص)برای دريافت مناسب اين مواد بايد توسط کارمند راجستر شده شعاع آيونی بحيث . زيادتر نباشد (5MBq/m3)مايکروکيوری فی متر مکعب 135بسته از ناکخطری دوايزباله ھای امحای معياری ون انداخته شود و به ئمص در خريطهنميباشد، تصديق و تشعشویمواديکه دارای خطرات فرستاده شود. زباله ھای دوايیتفکيک 7.3 زباله ھای دوايیتفکيک اھداف 7.3.1 در ميباشند. را دارند، مستلزم روش ھای متفاوت امحاء ھای که کتگوریزباله ھا به جداسازی ،زباله ھای دوايیتفکيک ھدف محو ميگردد.عمده کتگوریدو تحت تنھا زباله ھای دوايی افغانستان  اندقبلی تدابيرمستلزم که یفرعی اقالمدسته (ھمراه با ناکدوايی خطرزباله ھای(  بی خطر زباله ھای دوايی زباله ھای دوايیروش تفکيک 7.3.2 ھای زباله ھای کتگوریانباشته شده و متعاقباً جدا سازی ادويه به ارزيابی کلی زباله ھای دوايی شامل زباله ھای دوايی تفکيک کتگوری مشرح لستوليت دارد تا ئمسو محصوالت صحی ھای امحاء ميباشد. اداره ملی تنظيم امور دوايی کتگوریدوايی و سپس ھای زباله ھای دوايی را ترتيب نمايد. 35 :ميباشدموارد ذيل ھر يک از شاملتفکيک پروسه  ؛محسوب گردد ناکزباله ھای دوايی خطر منحيث عدم وضاحت، ياشک در صورت .شناسايی ھر قلم دوايی  ؛زباله دوايی قرار داده شود کتگوریکدام بهتصميم که اتخاذ  ؛ھای مختلف زباله ھای دوايی کتگوریجداسازی  هذريعقبلی تدابير . اگرگرفته استصورت فدر مورد زباله ھای بيولوژيکی و راديواکتيکه قبلی ی تدابير اجراتائيد اينکه ؛جھت پروسس فرستاده شودمرجع اصلی زباله ھا دوباره به نگردد، تائيد ،ن ميباشدآکه ضم تصديقنامه  جھت امحاء؛ خطربی يا ناکھای زباله ھای خطر کتگوریتفکيک زباله به ، زباله ھای دوايیتفکيک عملی بودن 7.3.3 در جريان مرحله را ھا باقی بماند. بسته بندی ه خوردنادست واقعی امحاء پروسه زمان اجرای ھا تا جعبه است تا بسته بندی ھا و الزم ن جدا شود.آی از بسته بندی ھای يزباله ھای دوايی بايد حتی االمکان در مراحل نھا .نکنيد دورتفکيک مواد غير دوايی ، پوشاکت طبی، غذا، الآتنھا توسط ادويه بلکه توسط ديگر اقالم مانند مواد و سامان ه متاسفانه ھنوز ھم انبارھای زباله ھای دوايی ن اله ھای عمومی اشغال گرديده است.و زب پليت ھاجعبه، تمام اين اقالم . ميباشداز انبار ی واولين قدم برای رسيدگی به اين مشکل عبارت از دور کردن تمام زباله ھای غير دوايی و غير کيميا بايد از ادويه و مواد کيمياوی جدا گردد. محل دفن در شھریزباله ھای ساير ، سوزانده يا مانند بازيافتھا ميتواند پليته بندی و اجناس چوبی مانند ، مواد بستباطلهھای کاغذ د.نگردزباله ھا دفع ناکخطربالقوه يا ناکخطرمواد غير دوايی بايد جدا گردد )باطلهمانند مواد کيمياوی، محلول ھای پاک کننده، بطری ھا و روغنيات ( بالقوه خطرناک،تمام زباله ھای غير دوايی ی يرھنماھای دوايی بدون نبايد توسط تيم اين باطله ھا و بررسی شود ناکتوسط يک متخصص زباله ھای خطرمورد به مورد و . يک مرکز امحاء ميباشندبه محتاطانه وو انتقال جداگانه ليبلمستلزم شود. اين زباله ھا بررسیمتخصص مربوطه :تفکيکشرايط  گيرد.صورت ،پوشيده که داری سيستم تھويه مناسب باشدسر زباله ھا بايد در يک ساختمان تفکيک  شده بايد بطور درست تفکيک تمام مواد ،در نزديکی انبار زباله ھای دوايی صورت گيردبايد زباله ھا تا حد امکان تفکيک گردد.مجزا و شده گذاری ليبل  و غيره) و تحت نظارت گرد وخاک پوش يا لباس کار، ماسک رو(دستکش، موزه، مجھز محافظتی وسايل کارمندان بايد با مصئونيت، صحت و به اين مواد احتمالی و خطرات تفکيک و در مورد معيارات ،فارمسست کار نماينديک نفر مستقيم . آموزش ببينند محفظه صورت گرفت، محصوالت دوايی بايد بطور محتاطانه نظر به معلومات تحرير يافته که در قسمت خارجی تفکيک زمانيکه که از مغالطه شدن با ادويه قابل نگھداری شودمحفوظ طوری در اطاق خشک و تا ھنگام امحاء مواد بايد شود.ذخيره مشخص شده، استفاده جلوگيری شود. اصول اساسی - ناکدوايی خطرزباله ھای فزيکیامحای 7.4 .يک فارمسست مسئول و با صالحيت صورت گيرد ربايد تحت نظامحای فزيکی پروسه تمام عبارتند از: ناکخطر دوايیزباله ھای امحای برای اصول اساسی  بسته بندی) نمودنکاھش حجم (دور  ير ماھيت يتغ(Inertization) جھت جلوگيری از استفاده مجدد  کانکريت)محصور کردن در بين ن (انکپسوليش  زباله ھای شھری ه دفن دفع در ساح یپيشنھاد ميتود بعد .صورت گيردچونه يااستفاده از مخلوط کانکريت سمنت ھم با ر ماھيت و انکپسوليشن (محصور کردن) بايد ھر دو بايتغي ميتود شده ميتواند.دفع شھری یزباله ھادر ساحه دفن کانکريت محصور گرديد (انکپسوليشن) بين در از اينکه مواد باطله بديل ميتود :در صورتيکه ،استفاده شده ميتواند ناکزباله ھای دوايی خطر یحرارت بلند برای امحاکوره زباله سوز با سوزاندن در  2؛باشدمحل بازل در مورد سوزاندن در پيمان زباله سوز مطابق رھنمود تخنيکی کوره  ؛شده باشدتصديق از نظر محيطی توسط اداره محيط زيستکوره زباله سوز 2 http://www.basel.int/Portals/4/Basel%20Convention/docs/meetings/sbc/workdoc/old%20docs/tech-d10.pdf 36  يک از برای احجام بيشتر (عموماً توجيه شده بتواند مصارف آنکه در نظر باشد ناکخطرزباله دوايی مقادير کافی فوت) 20کانتينر ، زباله موجود نباشدمحل دفن کهموارد غيرعادی تنھا در ،نميگرددامحاء سفارش ميتودمنحيث ين ئسوزاندن در درجه حرارت پا . استفاده گردد گزارشدھیالزامات – ناکزباله ھای دوايی خطر فزيکیامحای 7.4.1 .خواھد نمودرا مشخص ناکگزارشدھی امحای زباله ھای خطر مشرحالزامات و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی اداره ملی تنظيم امور دوايی به ناکخطر دوايی زباله ھایاز امحای ،گان کوچکه دواخانه ھای پرچون و توزيع کنند کهنيست الزم . ارايه نمايندگزارش و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور به باشد کمتر از دو مترمکعب در يک سال که ناکاز عمليه ھای امحای زباله ھای دوايی خطرنيست الزم داده شود.گزارش و محصوالت صحی دوايی يا اداره ملی به کميته دوايی و معالجوی (تمام دواھای سکتور عامه و تمام ادويه تحت کنترول) امحاء مجوزگزارشدھی برایاگر کميته دوايی ميتواند برای گزارشدھی امحای فزيکی به عين فورم استفاده شده باشد، يک فورم ، و محصوالت صحی تنظيم امور دوايی ، استفاه گردد.و محصوالت صحی ر دوايیيا اداره ملی تنظيم اموو معالجوی يا اداره ملی تنظيم کميته دوايی و معالجوی باطله ھای دوايی (متصديان سکتور خصوصی) به امحایگزارشدھی برای فورمکدام اگر به کميته دوايی صورت يا فورم گزارشدھی استفاده شود يا معلومات ذيل ينا ، استفاده نشده باشد، درو محصوالت صحی امور دوايی داده شود:گزارش ،و محصوالت صحی و اداره ملی تنظيم امور دوايیو معالجوی :باشدشامل موارد ذيل بايد معلومات گزارشدھی  ول گزارشدھی:ئمس o ؛ کسيکه گزارش را تھيه ميکند دھنده، ول گزارشئنام مس o ؛سسه غير دولتیوکننده/ توزيع کننده، کلينيک، شفاخانه، م توريد (توليد کننده/ سسه/ کمپنیونام م( o ؛درس و شماره تليفونآبشمول ايميل دھنده، ول گزارشئدرس مسآ  :موقعيت o ؛شدهو محو ذخيره ناکخطردوايی جايکه زباله ھای يا موقعيت فزيکی محوطه o که برای دفن زباله ھای محصور شده یموقعيت فزيکی ساحات )Encapsulated ؛شده) استفاده  تاريخ: o ؛تاريخ گزارشدھی o و محصور سازی امحاءتاريخ)(Encapsulation؛ o ؛زباله ھا در ساحات دفن امحایتاريخ  است.شامل افغانستان جازدر فھرست ادويه اساسی و ادويه منام جنريک باشد که بايد، نام ادويه  قلم دوا مقدار مجموعی ھر: o سکتور دولتی: نھايی دوايی محصولبرای ھر  ؛ملی ليتر) فیميلگرام در 10 غلظت يا همليگرام 10تابليت مانندنھايی دوايی ( محصولھر  3ويال تابليت يا 100 بوتل مثآل( تجارتی بوتلھر محصول نھايی دوايی در يک حجم يا ھا تعداد واحد )هملی ليتر o ن) آميشود (بشمول بسته بندی محوتمام ادويه که يا حجم مجموعی وزن تخمين o کار گرفته شودحجم از موجود نباشد نيز و ترازو نباشدن معلوم آاگر مقدار o ) طول و عرض ) ، ارتفاعحاصل ضرب اندازه تقريبی حجم به متر مکعب  ادويه: ارزش o ،خريد ( سفارشقيمت فی واحد از سند خريدpurchase order ( يا سند تدارکات o 25جمع و قيمت تحويل دھی در بندر قيمت ادويه شاخص بين المللی ود رھنم از ،واحد معلوم نباشداگر قيمت فی استفاده شود.گمرگی داخل کشور) تادياتفيصد (برای پرداخت o مقدار) فی واحد ضربيمت تثبيت شده جديد برای ھر قلم (قيمت ق o قيمت ضرب مقدارھر قلم (مجموعی قيمت( o محو شده ارزش مجموعی ادويه  دليل امحاء o ،شده توسط استفاده کنندهبرگشت مثال تاريخ گذشته، آسيب ديده  امضا ھا o فارمسست نظارت کننده  ياداشت ھا و مشاھدات o ثبت رخدادھای مھم 37 استفادهمورد کانتينر اندازه ظرف يا ين يتع -ناک زباله ھای دوايی خطر فزيکیامحای 7.4.2 ارتباط دارد که زباله را به محل دفن وسايل ميخانيکی موجوديت به ،زباله استفاده ميشودامحای که برای یکانتينراندازه ظرف يا .ميدھدانتقال تعداد کافی و اطمينان حاصل نمايد که نمايددقيق اتخاذ زباله تصميم ظروف فارمسست نظارت کننده بايد در مورد اندازه کانتينرھا يا است.زباله موجود ظروف کانتينر يا بيشتر عملی خواھد نيکی موجود نباشد، استفاده از چندين ظرف کوچک نسبت به يک ظرف بزرگ خادر صورتيکه وسايل انتقال مي . بود :استفاده شود رھنماميتواند منحيث جدول ذيل محفظه ھای زباله ھايکه از کانکريت پر ميگرددظروف يا رھنمود اوزان : 7شماره جدول ظرف يا محفظهنوع کانکريت ابوزن حجم شرايط الزم کيلو گرام متر مکعب ليتر کانکريت مخلوط کن چرخشیواسطه پنج واسطه کانکريت مخلوط کن ھشتمعادل متر مکعب کيلوگرام دوازده ھزار کانکريت مملو در موتر الری معادل تن بيست و پنج واسطه نقليه امکان عبور و مرور و دفن زباله ھا امحاءبه محل 50بيرل فلزی گيلنه 250 0.25 480 به وسايل حمل و نقل ميکانيکی ضرورت دارد بوشکه ھای پالستيکی 200 0.20 400 به وسايل حمل و نقل ميکانيکی ضرورت دارد بزرگ سطل الستيکیپ 25 0.025 50 با دست حمل نمودهدو نفر کارگر ميتوانند خانگی سطل پالستيکی دار سرپوش حمل شده سانی آتوسط دست به 12 0.005 5 ميتواند ميکانيکی به وسايل زيرا نيازميتواند بسيار موثر باشد، کانکريت مخلوط کن چرخشیاستفاده از واسطه زباله، احجام بزرگ برای . دارا ميباشندرا شھریی زباله ھاامکان عبور و مرور وسايط نقليه و تخليه ساحات دفن زباله آو اکثر اضافی را مرفوع ميسازد در قسمت زيرين خوب باشد. روش گان کوچک سطل ھای پالستيکی خانگی ميتواند يک ه برای دواخانه ھای پرچون و توزيع کنند کانکريت پر ازسطل سپس شده واله انداخته ن زبآفيصد 80 الی أسانتی متر مخلوط کانکريت انداخته ميشود، بعد 2سطل به اندازه ميگردد. 38 عالوه کرد. بطور ناکاين ممکن، و مجاز است تا زباله ھای دوايی بی خطر را برای بلند بردن حجم در بين زباله ھای دوايی خطر ود، ميتوان به حجم سه مکعب در نظر گرفته ش به حجم يک متر ناکمثال، درصورتيکه يک الری برای انتقال زباله ھای دوايی خطر مکعب زباله ھای بی خطر را نيز در آن عالوه کرد. متر ن مواد الزم (سمنت) برای محصورسازی (انکپسوليشن)يتعي - ناکزباله ھای دوايی خطر فزيکی امحای 7.4.3 قبل از آغاز زباله ھا و مواد محصورسازی (انکپسوليشن ) محفظه وليت دارد تا اطمينان حاصل نمايد که ئفارمست نظارت کننده مس يک رھنمود استفاده شود: منحيث دميتوان 8شماره جدول .قابل دسترس ميباشدپروسه امحاء رھنمود مواد الزم کانکريت: 8جدول شماره محفظهظرف يا نوع متر مکعب سمنتو خريطه ھای مخلوط شده ريگ ه)کيلوگرام 20خريطه ھای و چونه ( سمنت (کيلوگرام) ريگ (کيلوگرلم) چونه (کيلوگرام) 5:15:15 وزنی ب با تناسبآ، سمنت و چونهمخلوط 5الی 3 موتر(الری) کانکريت 100 280 100 25 0.25 ليتره) 250(گيلنه 50 بيرل 80 140 80 15 0.20 ليتره) 200( الستيکیپوشکه ھای ب 10 30 10 2.5 0.025 ليتره) 25( پالستيکی بزرگسطل ھای 2 8 2 0.5 0.005 ليتره) 5( خانگیسطل پالستيکی برای زباله نيازمورد ظروف ن کميت يتعي - ناکزباله ھای دوايی خطر فزيکی امحای 7.4.4 آغاز قبل از اين ظروف د که نو اطمينان حاصل نمايمحاسبه زباله را مورد ضرورت ظروف نظارت کننده بايد تعداد انفارمسست موجود است. امحاءپروسه (طبقه گردد.پرزباله ھای دوايی حجم محفظه از % فيصد 75اينست که نبايد بيشتر از ناکدوايی خطربرای زباله ھای الزام معمول از زباله ھای دوايی و کانکريت و طبقه فوقانی کانکريت) یاولی کانکريت، طبقه وسطی مخلوط دوايیبرای محصوالت نھائی  بايد عملی گردد.75عده قا %  مگر اينکه از پر شود.ظرف فيصد ظرفيت 50ميشود، بھتر است که کمتر از محوادويه تحت کنترول صرفدر صورتيکه . شودپر ظرفظرفيت فيصد 75در آن صورت ميتوان واسطه مخلوط کن چرخشی استفاده شود، دوايیفعال موادبرای  کهادويه تحت کنترول به استثنای ،پر شود ناکمحفظه از زباله ھای مواد فعال دوايی خطر )وزن(فيصد 30بيشتر از نبايد ، گردد.محفظه پر صد يف 10نبايد بيشتر از  مفيد تمام ميتواند ناکدوايی خطرمواد فعال زباله ھای چرخشی برای امحای مقادير بزرگ مخلوط کن وسايطاستفاده از .شود امحاءپروسه -ناک دوايی خطرزباله ھای فزيکیامحای 7.4.5 : بايد خطرناک دوايی بمنظور کاھش حجم فزيکی زباله ھای  از محصوالت دوايی دور گردد یپالستيکلفافه کارتن و کاغذ، ،مواد بسته بندی.  نشکنيديا ل ھا را باز اامپول ھا و وي بلسترھا را باز نکنيد. مگربايد از بوتل ھای شان بيرون کشيده شود، تابليت ھا . را در مخلوط کانکريت جابجا نمائيد. اينھاتمام .ترکيبات مايع را خالی نکنيد  استفاده نمائيد.در ھنگام خالی کردن بوتل ھا از وسايل محافظتی از زيان گرد، بمنظور حفاظت گردد. تخريببايد مواد بسته بندی  بشکل غير قابل استفاد در آورده شودده شود و يا ھم ييا سوزان شدهبطور ميخانيکی پارچه پارچه.  در يک تانک آب که دارای مايع کلورين به تناسب يک ليتر بليچ کلورين را مواد مذکور ،ساختنبرای غير قابل استفاده ب انداخته و برای سه روز گذاشته شود.آليتر 50) در بر(رنگ  نيز بکار ميرود، که ی خالیو کارتن ھا ی خالیوتل ھا، ببندیبسته پروسه برای نوشته ھای پرنت شده در پالستيک عين اين پروسه نوشته ھای پرنت شده را از پالستيک ھا، بوتل ھا کارتن ھا پاک مينمايد.  محل دفن در ھمراه با زباله ھای شھری و شده بعد از سه روز زباله ھای مذکور بشکل زباله ھای معمول شھری تبديل ھا دفع گردد. زباله شود تا اطمينان حاصل توضيح دادهوسيله مذکور بايد به تھيه کننده :شودمياستفاده چرخشی ندهمخلوط کنروش واسطه نقليه از اگر که دانست ، ھمچنان بايد نمايد شستشودر دسترس داشته باشد تا دستگاه مخلوط کننده را بعد از استفاده ب آکه مقدار کافی نمايد .به ساحات دفع زباله ھا انداخته ميشود آميساختمانی استفاده نميشود بلکه مستقکانکريت مذکور برای مقاصد د.گردبار بايد در موتر قابل تخريب مواد وسيله نقليه،به مجرد رسيدن 39 ب راآمرحله سريع مخلوط کردن درده شود (يمخلوط کننده بايد بطور سريع برای سه دقيقه چرخان، گرديدتکميل بار کردن زمانيکه . ميتوان عالوه کرد) د، و بطور عاجل توسط زباله ھای شھری پنھان ياندازبيماده شده آو زباله ھا را در خندق شده عراده مذکور به ساحه دفع زباله ھا برده ساعت بعد بايد برای يک شده تخليه که مواد در آن ساحات .مخلوط کننده را ميتوان باالی زباله ھای شھری انداخت یب شستشوآ. کنيد (مخلوط سمنت و چونه به سرعت سخت ميگردد)شود. محافظتخور الشورود جانوران از تخليه، از ھای زباله آن و بعد روی انداخته سطح ظرف را يک اليه کانکريت فيصد 10حدود در :استفاده ميشود )محفظهاز روش ظرف (اگر ظرف کانکريت انداخته شود تا باره روی آن دوسپس و باشد ظرف مذکور ارتفاع فيصد 80بيشتر از نبايد ،دوايی انداخته شود مذکور مملو و بسته گردد. امحاء پروسه - ناکزباله ھای دوايی خطر فزيکیامحای 7.4.6 که از )زباله دانیظرف (گذشت سه روز محکم و سخت گرديد، زمانيکه کانکريت بعد از :ميشود استفادهظرف اگر از ميتود زباله ھا فرستاده شده و در خندق از قبل آماده شده انداخته شود و بطور عاجل توسط زباله محل دفن کانکريت پر گرديده بود بايد به ھای شھری پوشانيده شود. اصول اساسی - زباله ھای دوايی بی خطر فزيکیامحای 7.5 .يک فارمسست مسئول و با صالحيت صورت گيرد ربايد تحت نظامحای فزيکی پروسه تمام عبارتند از: خطربی زباله ھای دوايیامحای برای اصول اساسی  بسته بندی) نمودنکاھش حجم (دور  ير ماھيت يتغ(Inertization) جھت جلوگيری از استفاده مجدد  زباله ھای شھری ه دفن دفع در ساح پيشنھادی ميتود گردد. محو که بعداٌ در ساحات دفن تغيير ماھيت داد،موارد ذيل را ميتوان با استفاده اززباله ھای دوايی بی خطر  وچکک احجام رای، تفاله قھوه (بگلخاک، مانند ،دارای بوی نامطبوعبا مواد بی خطر ھای دوايی زباله مخلوط نمودن ،( ،رنگضايعات دوغاب يا  در مايع کلورين غوطه دادن هبوسيلھای دوايی زباله ر ماھيتيتغي  فوقيا تلفيقی از تکنيک ھا مدغم نمود. ناکزباله ھای دوايی خطرامحای در پروسه را نيز ميتوان زباله ھای دوايی بی خطر بديل ميتود در صورتيکه کوره ھای زباله سوز: خطر استفاده شود بیدوايی زباله ھای تخريببرای سوزاندن در درجه حرارت بلند ميتواند  3؛باشدمحل بازل در مورد سوزاندن در پيمان مطابق رھنمود تخنيکی  ؛شده باشدتصديق از نظر محيطی توسط اداره محيط زيستکوره زباله سوز ، اله موجود نباشدزبمحل دفن که موارد غيرعادی تنھا در ،نميگرددامحاء سفارش ميتودمنحيث ين ئسوزاندن در درجه حرارت پا . استفاده گردد گزارشدھی الزامات - بی خطر دوايیفزيکی زباله ھای امحای 7.5.1 .مينمايدمشخص را بی خطر دوايیزباله ھای امحای گزارشدھی مشرحالزامات و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی معالجوی يا و کميته دوايی بی خطر به دوايی زباله ھای امحای ، ازگان کوچکه دواخانه ھای پرچون و توزيع کنندکه الزم نيست گزارش دھند. و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی معالجوی و کميته دوايی به باشد در يک سال متر مکعب 10که کمتر از بی خطر دوايیزباله ھای عمليه ھای امحایاز نيست الزم .داده شودگزارش و محصوالت صحی يا اداره ملی تنظيم امور دوايی يا اداره ملی تنظيم امور دوايیبه کميته دوايی و معالجوی ادويه تحت کنترول سکتور عامه) (تمام امحاء مجوزبرای گزارشدھی اگر يا کميته دوايی و معالجوی ميتواند برای گزارشدھی امحای فزيکی به عين فورم استفاده شده باشد، يک فورم ، و محصوالت صحی ، استفاه گردد.و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی يا اداره ملی تنظيم کميته دوايی و معالجوی باطله ھای دوايی (متصديان سکتور خصوصی) به امحایگزارشدھی برای فورمکدام اگر به کميته دوايی فورم گزارشدھی استفاده شود يا معلومات ذيل صورت يا ينا ، استفاده نشده باشد، درو محصوالت صحی امور دوايی داده شود:گزارش ،و محصوالت صحی و اداره ملی تنظيم امور دوايیو معالجوی :باشدشامل موارد ذيل بايد معلومات گزارشدھی 3 http://www.basel.int/Portals/4/Basel%20Convention/docs/meetings/sbc/workdoc/old%20docs/tech-d10.pdf 40  :مسئول گزارشدھی o ؛ کسيکه گزارش را تھيه ميکند نده،دھ ول گزارشئنام مس o ؛سسه غير دولتیوکننده/ توزيع کننده، کلينيک، شفاخانه، م توريد (توليد کننده/ سسه/ کمپنیونام م( o ؛لفونيدرس و شماره تآبشمول ايميل نده،دھ ول گزارشئدرس مسآ  موقعيت: o محو شده و دخيره بی خطر دوايیموقعيت فزيکی محوطه يا محلی که زباله ھای o محصور شده (زباله ھای دفن که برای ساحاتیموقعيت فزيکیencapsulated.استفاده ميشود (  تاريخ: o تاريخ گزارشدھی o محصور سازی ( و امحاءتاريخencapsulation( o محل دفن تاريخ دفع زباله ھا در  ھانآ( بشمول بسته بندی محو شده تخمينی تمام ادويه يا حجم مجموعی وزن ( o کار گرفته شود حجماز ،و ترازو موجود نباشدوده ن معلوم نبآاگر مقدار. o ) ارتفاع، طول و عرض) حاصل ضرب حجم به متر مکعب  امحاء دليل o هتاريخ گذشته، آسيب ديده، برگشت شده توسط استفاده کنند مثآل  ھا:امضا o فارمسست نظارت کننده  ياداشت ھا و مشاھدات o ھای مھم رويدادثبت مورد استفاده کانتينريا ظرف ين اندازه يتع - خطربی دوايیفزيکی زباله ھای امحای 7.5.2 ارتباط دارد که زباله را به محل دفن به موجوديت وسايل ميخانيکی ،زباله استفاده ميشودامحای که برای کانتينریيا اندازه ظرف .ميدھدانتقال تعداد کافی و اطمينان حاصل نمايد که نمايددقيق اتخاذ زباله تصميم ظروف کانتينر يا فارمسست نظارت کننده بايد در مورد اندازه يا زباله دانی ھا موجود استظروف بيشتر عملی خواھد موجود نباشد، استفاده از چندين ظرف کوچک نسبت به يک ظرف بزرگ خانيکی ميدر صورتيکه وسايل انتقال :استفاده شوديک رھنمای خوب ميتواند منحيث 9شماره جدول .بود بی خطر دوايیاله دانی برای زباله ھای رھنمود وزن زب: 9جدول نوع زباله دانی وزن محج محج شرايط الزم کيلوگرام متر مکعب ليتر بھم زباله ھای شھری دارای سيستم نقليه واسطه )Compactorن (فشرد متر 8 مکعب دو ھزار کيلوگرام باطله مملو در موتر الری معادل تنھفده واسطه امکان عبور و مرور و دفن زباله امحاءنقليه به محل ھا 41 دارچرخ زباله دانی 240 120 تا است نيازميکانيکی هبه وسيل واسطه نقليه زباله دانی را در تخليه نمايد خريطه ھای پالستيکی بار سنگين قابل حملسانی آدست به با 30 50 اضافی را ميخانيکی بسيار موثر باشد، زيرا نياز به وسايل ميتواند نفشربھم روش استفاده وسيله نقليه زباله، رگ زاحجام ببرای .دارا ميباشندرا شھریی زباله ھاامکان عبور و مرور وسايط نقليه و تخليه و اکثر ساحات دفن زباله مرفوع ميسازد يا امحاءماھيت يريتغپروسه - فزيکی زباله ھای دوايی بی خطرامحای 7.5.3 : بايد بی خطر دوايیبمنظور کاھش حجم فزيکی زباله ھای  دور گردداز محصوالت دوايی یپالستيککارتن و لفافه کاغذ، ،مواد بسته بندی.  يا نشکنيد.امپول ھا و ويال ھا را باز بلسترھا را باز نکنيد. مگر، تابليت ھا بايد از بوتل ھای شان بيرون کشيده شود . يدئننماترکيبات مايع را خالی  در ھنگام خالی کردن بوتل ھا از وسايل محافظتی استفاده گردد. ،گردزيان بمنظور حفاظت از گردد. تخريببايد مواد بسته بندی  .بطور ميخانيکی پارچه پارچه شده يا سوزانيده شود و يا ھم بشکل غير قابل استفاد در آورده شود  را در يک تانک آب که دارای مايع کلورين به تناسب يک ليتر بليچ کلورين برای غير قابل استفاده ساختن، مواد مذکور ليتر آب انداخته و برای سه روز گذاشته شود. 50(رنگ بر) در  عين پروسه برای نوشته ھای پرنت شده در پالستيک بسته بندی، بوتل ھای خالی و کارتن ھای خالی نيز بکار ميرود، که ده را از پالستيک ھا، بوتل ھا، کارتن ھا پاک مينمايد.اين پروسه نوشته ھای پرنت ش  بعد از سه روز زباله ھای مذکور بشکل زباله ھای معمول شھری تبديل شده و ھمراه با زباله ھای شھری در محل دفن زباله ھا دفع گردد. صورت گيرد و نيز زباله ھای بی ناکخطر دوايی زباله ھای بی خطر ميتواند از طريق مخلوط کردن آن با زباله ھای تغير ماھيت گردد. محودر محل دفن زباله ھا آو بعد داده شده ماھيت خطر ميتواند به ميتودھای ذيل تغيير  وچکک احجام رای، تفاله قھوه (بگلخاک، مانند ،دارای بوی نامطبوعبا مواد بی خطر ھای دوايی زباله مخلوط نمودن ،( ،رنگضايعات دوغاب يا  در مايع کلورين غوطه دادن هبوسيلھای دوايی بی خطر زباله ھيتر مايتغي  که ذکر گرديد یيا تلفيقی از تکنيک ھا سپسدر خريطه ھای پالستيکی انداخته و رااحجام کوچک زباله ھای دوايی ميتواند يا توزيع کننده گان کوچک دواخانه ھای پرچون به .دفع گردد شھریزباله ھای در محل دفن ) و بعداً اداره دوا وغذا اياالت متحده امريکا ميتود(مطابق نمايندبا تفاله قھوه مخلوط .توجه شود ذيلشکل طوريکه زباله ھا ،پالستيکی استفاده ميشود ی) يا از خريطه ھاWheelie Binدار (چرخاز زباله دانی ھای يا ، زرگباحجام برای ی زباله ھا ندف محلدر سپس و انداختهب) آل يا دوغاب چونه (مخلوط نمک چونه و گِ ا ين آدر خريطه ھا انداخته شده بعدا باالی .دفع گردد شھری 42 ن استفاده ميشود:فشرد بھم واسطه نقليه اگر از ميتود  بايد ھم و س بوده مذکور برای مدت کافی در دسترواسطه که دھد بايد توضيح گردد تا اطمينان به تدارک کننده واسطه نقليه ميرود. زباله ھا محل دفن مستقيم به واسطه مذکور بداند که بعد از پرشدن،  شود. ماھيت داده يريمواد توسط دوغاب چونه تغ  گردد.مواد قابل ھدر در آن بار واسطه،با رسيدن  گردد.مخلوط و يا مواد بسته بندی تغيير ماھيت يافته، زباله ھای شھری سايربا زباله ھا ،درصورت امکان  ن فشرد بھمبايد در فواصل معين دستگاه ،زباله ھا نمودندر جريان بار)Compacting (تا اطمينان حاصل گردد شود فعال است.شده بھم فشردهو خرد که تمام مواد  را با آن فوراً رویو بريزيد در خندق از قبل حفر شده را و زباله ھارانده ھا زباله دفن محلبه مستقيمآ را نقليهواسطه .ھای شھری بپوشانيدزباله 43 کليدی بازيگران وليت ھای ئسازماندھی و مس 8 یساختار پيشنھاد 8.1 ھای ملی پاليسی سازدنھا - زباله ھای دوايی موضوع 8.1.1 بر ميگيرد) تدوين نشده و نھاد اجرايی را نيز درزباله ھای دوايی مخصوصآ تا زمانيکه پاليسی ملی زباله ھای مراقبتھای صحی (که محيط ت ظاحفملی با اداره و محصوالت صحی يکجاملی تنظيم امور دوايی اداره زباله ھای مراقبتھای صحی ايجاد نگرديده است، .زيست بايد پاليسی ملی رسيدگی به زباله ھای دوايی را ترتيب نمايند امحای زباله ھای دوايیمجوز موضوع 8.1.2 مينمايد. اداره ملی عمل امحاءھای طرزالعمل و ھا رھنمودتدوين منحيث نھاد ملی و محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی دوايی زباله ھای ءامحاتدوين مجوز اداره جھت اين ادويه تحت کنترول ديپارتمنتبا يکجا تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی . نمودتحت کنترول کار خواھند ادويه امحاءو تطبيق مجوز 8.1.3 ميباشد.ادويه تحت کنترول مجوز امحاء و فعاليت ھای امحای فزيکی تطبيق ولئمسو محصوالت صحی ملی تنظيم امور دوايی اداره ادويه تحت (با استثنای يه تمام ادو امحای فزيکی فعاليت ھایمجوز امحاء و تطبيق ولئکميته ھای دوايی و معالجوی شفاخانه ھا مس .) ميباشندکنترول ھدرگزارشدھی مجوز امحاء و 8.2 ھدر طوريکه در وضعيت مجوز امحآء و گزارشھای ملی در مورد تھيه ولئمس و محصوالت صحی دوايیامور ملی تنظيم اداره شرح شده است، ميباشد. 4 بخش انکشاف منابع بشری و آموزش کارمندان 8.3 متون علمی ومفاھيم مديريت زباله ھای دوايی را در زيست،محيط تظابا اداره ملی حف يکجادارد تا وليت ئمس دوايیاداره خدمات موزشی کوتاه مدت را برای ارتقای ظرفيت آموزش ھای داخل خدمت و ديگر کورسھای آھمچنان ، وترويج نمايد تلفيق و مسلکی . نمايدکارمندان تسھيل ھای مديريت زباله ھای دوايی طرزالعمل ورھنمودھا مجوز امحاء و ترويج ھمگانی سازی و 8.4 ھمگانی ساختن ولئمس ،و محصوالت صحی دوايیامور اداره ملی تنظيم - ادويه تحت کنترول ديپارتمنت با يکجا دوايیخدمات ره ااد . دنميباشادويه تحت کنترول دوايی زباله ھای و ھدر ءامحامجوز ھای طرزالعمل رھنمودھا و و ھدر ءامحا مجوزھای طرزالعمل رھنمودھا و مسئول ھمگانی ساختن ميحط زيست تظااداره ملی حفيکجا با دوايیخدمات اداره .ميباشنددوايی محصوالت زباله ھای سکتور خصوصی – ھای مديريت زباله ھاطرزالعمل رھنمودھا و ء و امحامجوز 8.5 تدوين خويش را (به استثنای ادويه تحت کنترول) زباله ھای دوايی امحایاجرای ھای طرزالعمل وليت دارد تا ئسکتور خصوصی مس .نمايد پيروی اداره ملی تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی رھنمودھایاز ميگردد تا نمايد، اما سفارش .دننماي را جھت ھدر زباله ھای دوايی پيروی بشمول سکتور خصوصی بايد اين پاليسی ،تمام سکتورھا 44 زباله ھای دوايی حمل و نقلذخيره و 9 محل ذخيره الزامات شرايط و 9.1 ارشد باشد.يک فارمسست تحت کنترول بايد و بودهون، پاک و خشک ئمحل ذخيره زباله ھای دوايی بايد مص در مورد زباله بايد ميشود،رعايت (دارای تاريخ انقضای معتبر) تحت کنترول ادويهسازی ذخيره جھتعين شرايط و الزاماتی که شود. ت امراع ھای ادويه تحت کنترول نيز محدود گردد. ،اند دخيلزباله ھا امحای که در پروسه یدسترسی به انبارھا يا ذخيره گاه ھای زباله ھای دوايی بايد تنھا به کارمندان زباله ھای دوايی حمل و نقل 9.2 (دارای تاريخ انقضای معتبر) ادويه تحت کنترولحمل و نقل مقررات مطابق ادويه تحت کنترول بايد دوايی زباله ھای حمل و نقل .صورت گيرد .ون، پاک و خشک صورت گيردئمصوسايط ساير زباله ھای دوايی بايد در حمل و نقل 45 امحاءھای طرزالعمل و ءامحا مجوزامور مالی 10 امحاءھای طرزالعمل و ءامحا مجوز امور مالیاصول رھنمودی 10.1 ھای و فيس جوازھاسکتور دولتی از طريق درامدھای صدور دوايیزباله ھای امحای فعاليت ھای مالی برای امور ھنمودیرل اصو تمويل گردد.تنظيمی یفعاليت ھا فيصد قيمت مجموعی يکعرضه به بازار) که ميتواند شامل جوازفيس برای توليد داخلی، ميگردد که فيس اجازه توريد (ياتوصيه . صرف شود ی دوايیزباله ھاامحای فعاليت ھای امور مالی برای باشد، ادويه ادويه تحت کنترول ءامحا طرزالعمل ھایمجوز امحاء و امور مالی اصول رھنمودی 10.2 فيس و زھااادويه تحت کنترول از طريق درامدھای صدور جودوايی زباله ھای امحای فعاليت ھایمالی رھنمودی برای امور اصول تمويل گردد.ادويه تحت کنترول تنظيمی یھای فعاليت ھا فيصد قيمت مجموعی دوز عرضه به بازار) که ميتواند شامل افيس جو برای توليد داخلی، که فيس اجازه توريد (يا ميگرددتوصيه . صرف شودادويه تحت کنترول یزباله ھاامحای برای تمويل فعاليت ھای تحت کنترول باشد، ادويه تنظيمیتاديات فيس جواز و 10.3 امحای ھزينه فعاليت ھای ميزان بايد حد اقل سال يکبار رھنمود بوديجه را برای و محصوالت صحی دوايی امور اداره ملی تنظيم .ت مجموعی ادويه که ساالنه وارد ميگردد، باشدادويه ترتيب نمايد، توقع ميرود که کمتر از يک فيصد قيم اگر . يعنیين نمايديتعرا ا برای مجوزھا، جوازھای توريد ادويه و ديگر فعاليت ھای تنظيمی تاديات ررھنمود بوديجه بايد اين دوايیفعاليت ھا و وظايف تنظيمی تمام برای ، و محصوالت صحی دوايیامور اداره ملی تنظيم -ادويه تحت کنترول ديپارتمنت زباله ھای امحایبرای فعاليت ھای صورت ينا در، باشدارزش مجموعی ادويه وارد شده %Xين نمود که مساوی به يرا تع هبوديج جواز توريد عالوه گردد.ھای قيمت ادويه بايد باالی فيس %1معادل تادياتی دوايی، يیادويه اھدامجوز امحاء و ھدر 10.4 توريد کنندگان می تمامکه توريد را اجازهفيس که عين گان ادويه درخواست گردد ه از تمام اھدا کنند بايد ،يکه ادويه اھدا ميگرددزمان ادويه کدام معافيتی گان ه يعنی برای اھدا کنند پذيرسازد.انجام را (و ديگر وظايف تنظيمی) ءد تا فعاليت ھای امحانکمک نمايپردازند، نباشد. ادويه موجود توريد اجازهھای فيس در مورد 46 داخلیکننده گان توليد 11 اصول اساسی 11.1 گان داخلی ادويه نيزعملی و ه توليد کنندتمام باالی ،زباله ھای دوايی که در اين پاليسی ذکر گرديده است امحایعين اصول اساسی . ميباشدتطبيق قابل مسئوليت توليد کننده 11.1.1 ، ميباشد.بوجود ميايد شفعاليت ھاياثر ثر زباله ھای دوايی که از وون و مئمص امحایتوليد کننده مسئول تمام ھزينه و محصوالت دوايیتنظيم امور ملی که مورد تائيد اداره خويش برای مديريت زباله ھای دوايی تقصيلی پالنيک بايد گانتوليد کنند د.ننماي ، تدوينباشد حيط زيستمو اداره ملی حفاظت صحی ترويج برگشت محصول به توليد کننده 11.1.2 ، جابجايی مصئوند و برای نگردند تا سيستم برگشت ادويه استفاده ناشده به توليد کننده را تطبيق نمايميگان داخلی تشويق ه توليد کنند ون را فراھم نمايند.ئھای مصميتودو تسھيالت چنين محصوالت برگشت شده ھدر و ) recycling(بازيافت استفاده دوباره يا تامين تسھيالت مديريت زباله ھای دوايی 11.1.3 ھای مناسب را ميتودی، تسھيالت و يزباله ھای دواامحای و استفاده دوباره، جابجايی مصئونگان داخلی بايد در مورد ه توليد کنند ذ نمايند.ين عرصه اتخاا و بھبود در مندانانکشاف و اقدامات الزم را برای آموزش کار گان داخلی ادويه تحت کنترول ه برای توليد کنندويژه شرايط 11.2 ن آکه در یتوليدمحالت گان و ه تمام توليد کنند :ادويه تحت کنترولدوايی ماده فعال امحای جابجايی وتھيه پالن و تسھيالت برای ادويه تحت دوايی ون زباله ھای ئمصامحای رسيدگی و برای ميتودولوژی تفصيلیو پالن ھاادويه تحت کنترول توليد ميگردد بايد تحت ادويه اداره ملی تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی و ديپارتمنت مشترکآ توسطبايد پالند. اين نانکشاف دھرا کنترول . مرور گرددمحيط زيست تظاو اداره ملی حفو محصوالت صحی دوايی امور اداره ملی تنظيم - کنترول 47 آوری دوباره ادويهجمع 12 شرايط عمومی برای جمع آوری دوباره محصوالت و مديريت زباله ھا 12.1 يافته محصوالت دوايی تذکر پاليسی ملی تضمين کيفيت 11بخش در که الزاماتیشرايط و از جمع آوری دوباره محصوالت دوايی :مينمايد پيروی است  ات بايد تمام ادويه را که طبق احکام قانون و مقررادويه گان و عمده فروشان ه کنند توريدگان، ه گان، صادر کننده توليد کنند بطور فزيکی از مارکيت و از دسترسی مردم دور نموده و اطمينان حاصل ، اطالعيه جمع آوری دوباره را دريافت مينمايند و ر بعدی اداره ملی تنظيم امور دوايیدستومنتظر و شده ين طون قرنئو در محل مصتجريد نمايند که ادويه مذکور . ميباشند جھت امحاءمحصوالت صحی  اطالعيه جمع آوری دوباره را از اداره ملی زمانيکهادويه گان و عمده فروشان ه گان، وارد کننده گان، صادر کننده توليد کنند :مينمايند بايددريافت و محصوالت صحی تنظيم امور دوايی o دھند.ادويه توزيع گرديده است اطالع و جاھائيکه پرچون فروشان و عمده فروشانبه تمام را موضوع o ًنماينداز واحدھای مذکور جمع آوری را ه صتمام اقالم و دسته ھای ادويه دارای نقيفورا . o دھيد بايد طوری ترتيبادويه دوباره جمع آوری شده را . دوسيه نمايدترتيب را شده دوباره جمع آوری هدوسيه ادوي که ي گانه از عمده فروشان، پرچون فروشان و استفاده کنند آن جمع آوری دوبارهو محصول که تمام شواھد تدارک .ی نموده اند، نشان دھدرخريدارا ادويه o ارسال مطابق طرزالعمل ھای تعيين شده اداره ملی تنظيم امور دوايی و محصوالت صحی ترتيب و ھا را گزارش طرزالعمل بايد مطابق ،نتايج و رسيدگی به ادويه جمع آوری شده ،جمع آوری دوبارهپروسه گزارش اجرای نمايد. ھفتاد دو اول در ظرف رده جمع آوری دوبارهبرای ،و محصوالت صحی دوايیامور اداره ملی تنظيم مرتبه ھای روز، به اداره مذکور فرستاده شود. )30سی ( در ظرف دوم و سومرده جمع آوری دوبارهبرای وساعت )72(  ادويه دوباره جمع آوری شده به نبايد ،گرددندريافت و محصوالت صحی دوايی امور تا زمانيکه ھدايت اداره ملی تنظيم فرستاده شود. ءپروسه امحا  دنخطرناک محسوب گرددوايی تمام ادويه دوباره جمع آوری شده بايد منحيث زباله ھای. دوباره جمع آوری شدهمحصوالت ه ھای دوايی مديريت زبال 12.2 بايد: امحاءقابل محصول دوايی جمع آوری دوبارهمبنی بر و محصوالت صحی دوايی امور ھدايت اداره ملی تنظيم دريافت بعد از  به روش معمول اجرا گردد. بايد ءامحامجوز پروسه  دعوت گردد. ءپروسه امحا حضور درتوليد کننده يا نماينده توليد کننده در افغانستان ميتواند برای  معياری ھای طرزالعمل د و مطابق نمحسوب گرد ناکجمع آوری شده بايد منحيث زباله ھای دوايی خطردوباره تمام ادويه د.نگرد محو ناکزباله ھای دوايی خطر 48 نظارت و گزارشدھی 13 دوايی یزباله ھا امحایمجوز اطالعات یوليت کلی و ھماھنگئمس 13.1 در سطح ملی ی دوايیزباله ھا امحایگزارشدھی پروسه و در امر نظارت کلی و محصوالت صحی دوايیتنظيم امور ملیاداره ويژه موارد ذيل را مشخص خواھد کرد:ه باساسی داشته و يتولئمس  ؛ادويه مجوز امحاء و ھدرنظارت برایشاخص ھای کليدی مورد استفاده  ؛ادويه مجوز امحاء و ھدردر دخيلگزارشدھی از تمام سطوح هتعيين تناوب گزارشدھی و فارم  ،؛مجوز امحاء و ھدر ادويهمعلومات مرورو تلفيقجمع آوری  ؛سطح ملی بهتحليل و تخمين ميزان ضايعات و زباله ھای دوايی نظارت کليدیشاخص ھای 13.2 الزامات اداره ملی حفاظت محيط زيست را در ،ين شاخص ھای کليدیيتع مورد درو محصوالت صحی دوايیاداره ملی تنظيم امور نظر ميگيرد:  ميگرددمحو که ھر سال ناکزباله ھای دوايی خطرمجموعی ارزش، حجم و وزن تخمين.  ميگردد محوکه ھر سال خطربی زباله ھای دوايی مجموعی ارزش، حجم و وزن تخمين.  کشور.ساالنه اکماالت دوايیمجموع نظر به فيصدی ادويه محو شدهميزان ضايعات و 49 زباله ھای دوايی امحای مجوز تطبيق پاليسی 14 زباله ھا امحایبازنگری پاليسی مديريت و 14.1 ، ی گوناگوندخيل اند که نياز به ھماھنگی و ارتباطات بھتر بين نھادھا متعددیپاليسی نھادھای اين واضح است که در تطبيق سکتور خصوصی دارد.متصديان سسات و ؤم اين بعد ال سه الی پنج س ھربايد حد اقل و محصوالت صحی یدواي بمنظور اطمينان از عملی بودن اين پاليسی، اداره ملی تنظيم امور وارد نمايد.را و در ھماھنگی با جوانب ذيدخل تغييرات الزم ودهپاليسی را بازنگری نم دوايی زباله ھایامحاء مجوزپالن تطبيقی 14.2 .مينمايدتعيين را دوايیزباله ھای امحایاولويت ھای پالن تطبيقی و محصوالت صحی ی ياداره ملی تنظيم امور دوا :نمودخواھد تدوينموارد ذيل را و محصوالت صحی دوايیتنظيم امور ملی اداره  ھاطرح و فعاليت ھا، بوديجه ،که پالن ھای کوتاه مدت، ميان مدت و دراز مدت را ،رھنمود کلی پالن ملی تطبيقی ، ين و مشخص ميکند.يوليت ھا، ماحصل و نتايج متوقعه را تعئزمانبندی، مس  و محصوالت صحی یايره ملی تنظيم امور دوپالن تطبيقی مشرح برای فعاليت ھای ادا. .نمودخواھد تدوين باطله ھای دوايی را برای فعاليت ھای مجوز امحاء و ھدرتطبيقی مشرح ھای پالن کميته ھای دوايی و معالجوی ھدرو امحاء مجوز اجرای 14.3 ھای کميته دارد. نقش اساسیو رھنمودھا اجرايیھای طرزالعمل دوينتامر در و محصوالت صحی دوايیاداره ملی تنظيم امور .خواھند داشت هساحدر را فعاليت ھا اجرایوليت ئمعالجوی مسو دوايی اداره ملی حفاظت محيط زيست اين فعاليت ھا در ھماھنگی با بايد اين است که حتی االمکان اجرايیعمده فعاليت ھای اوصاف تمام با بشکل يکپارچه بلکه بھتر است تا شود،نبايد بطور جداگانه و منفرد انجام فعاليت ھا در صورت عملی بودن، اين .صورت گيرد ، يکجا اجرا شود. اجرايی دوايیفعاليت ھای ، نه صورت گيردپرچون دواخانه ھای یتوسط تيم بازرسبايد ،پرچوندواخانه ھای در ھایزباله امحایرعايت مقررات بطورمثال ين شده باشد. يتعپروسه امحاء بازرسیتوسط کدام تيم جداگانه و خاص که تنھا برای توريد تا گان مواد فعال دوايی ه از توليد کنند ،تمام سطوحبررسی و امحای زباله ھای دوايی در در مورد فعاليت ھای عين رويکرد . ميباشدگان قابل اجرا ه پخش کنند و گانه کنند باطله ھای دوايی امحاءبشری عمنابانکشاف 14.4 .نمايدی دوايی حمايت پاليسی امحای زباله ھااز تطبيق منابع بشری ميباشد تا یوزارت صحت عامه نھاد اصلی ارتقا در مورد شرايط الزم منابع بشری برای دفع زباله ھای دوايی و نظارت از اين فعاليت ھا را دوايی وزارت صحت عامه خدماتاداره .خواھد داددر افغانستان مشوره گاھی در سطح آسسات مسلکی را دخيل نمايد تا وسعی مينمايد تا نھادھای اکادميک، انستيتوت ھای آموزشی و م دوايی خدماتاداره در رابطه به را موزش کافی و برنامه ھای ارتقای ظرفيت آلند ببرد، ھمچنان تالش خواھد کرد تا زباله ھای دوايی را بامحای مورد موضوع برگزار نمايد. :موارد ذيل ميباشد اين برنامه ھا شامل  ؛اين پاليسی، محتويات و الزامات آن ھمگانی نمودن  ؛يطی زباله ھای دوايیداکتران و فارمسستان در مورد تاثيرات بالقوه مح دانشبلند بردن سطح  مصئون ادويه استفاده ناشده، امحایگان، پخش کننده گان وغيره در مورد ه کنندتوريد گان، ه توليد کنند دانشبلند بردن سطح استفاده نشده؛ بشمول ادويه برگشت شده گاھی مردم در مورد مديريت زباله ھای دوايیآبلند بردن سطح 14.5 آموزشموجوده فعاليت ھای را با مديريت زباله ھای دوايی به مربوط یدارد تا معلومات و پيام ھاوليت ئدوايی مسخدمات اداره .مدغم سازدمريضان :شامل موارد ذيل ميباشد اين معلومات و پيام ھا  يا محيط زيست در افغانستان مردم آموزش مردم تا بدانند که زباله ھای دوايی در حال حاضر تھديد جدی برای صحت ؛نميباشد  ؛اقدامات رسمی در مورد مديريت زباله ھای دوايی روی دست استگسترش آگاھی در مورد اينکه  برگشت از طريق ادويه استفاده ناشده در خانه، دفع مناسبمريض در مورد به افزايش سطح اگاھی مريض و مشوره دھی ؛آن به برنامه ھای دوايی (ادويه استفاده ناشده) 50 زباله ھای دوايیامحای در مورد تطبيق پاليسی مشخصت ھای وليئنقش ھا و مس 15 مواد فعال دوايی در افغانستان داخلی گان ه توليد کنند 15.1 يا آسيب ديدهمحصول تاريخ گذشته، تمام دفع مصئونمربوط وليت دارند تا تمام مصارف ئمواد فعال دوايی مس داخلی گانه توليد کنند .متقبل شوند است، هگرديد شرحغيرمعياری را، طوريکه در اين پاليسی و تدوينرا برای مجوز امحاء را و طرزالعمل ھای معياری عملياتی پالن واضح مديريت زباله ھای دوايی يک گان بايده توليد کنند د.ننماي شريکيست و اداره ملی حفاظت محيط ز و محصوالت صحی آنرا با اداره ملی تنظيم اموردوايی در افغانستان محصوالت نھائی دوايیداخلی گان ه توليد کنند 15.2 تاريخ محصوالت تمام مصئونمرتبط به امحای وليت دارند تا تمام مصارف ئی دوايی مسيمحصوالت نھاداخلی گان ه توليد کنند متقبل شوند.مطابق اين پاليسی، است، عرضه نگرديدهگان و پخش کننده گان ه ه به توزيع کنندکيا غيرمعياری را آسيب ديده گذشته، و تطبيق نمايند. امحاء را طرحجھت بازيافت يا گان تشويق ميگردند تا برنامه ھای برگشت ادويه و پذيرش آنه وليد کنندت و تدوينرا وز امحاءبرای مج را و طرزالعمل ھای معياری عملياتیپالن واضح مديريت زباله ھای دوايی يک گان بايده توليد کنند د.ننماي شريکو اداره ملی حفاظت محيط زيست و محصوالت صحی آنرا با اداره ملی تنظيم اموردوايی گان محصوالت نھايی دوايی ه توريد کنند 15.3 آسيب ادويه تاريخ گذشته، تمام مصئون امحای به مربوط د تا تمام مصارف نوليت دارئدوايی مسنھايی گان محصوالت ه کنند توريد بايد مطابق با شرايط اين پاليسی امحاءد و نيا غيرمعياری را که به ديگر نھادھای دارای مجوز عرضه نگرديده است، بدوش گيرديده . صورت گيرد د. نو تطبيق نمايامحاء را ترتيب گان تشويق ميگردند تا برنامه ھای برگشت ادويه و پذيرش آن جھت بازيافت يا ه توريد کنند و آنرا تدوين برای مجوز امحاء را و طرزالعمل ھای معياری عملياتی پالن واضح مديريت زباله ھای دوايیيک گان بايد ه کنندتوريد شريک نمايد.محيط زيست تظاو اداره ملی حفو محصوالت صحی با اداره ملی تنظيم امور دوايی دوايیپخش کننده گان محصوالت نھائی 15.4 آسيب ديده ادويه تاريخ گذشته، تمام مصئون امحای به مربوط وليت دارند تا تمام مصارف ئدوايی مسنھايی عمده فروشان محصوالت بايد مطابق با شرايط اين پاليسیامحاء نھادھای دارای مجوز عرضه نگرديده است، بدوش گيرد و يا غيرمعياری را که به ديگر .صورت گيرد .و تطبيق نمايند را ترتيب امحاءازيافت يا بای برگشت ادويه و پذيرش آن جھت تشويق ميگردند تا برنامه ھعمده فروشان و آنرا با تدوين برای مجوز امحاء را و طرزالعمل ھای معياری عملياتی پالن واضح مديريت زباله ھای دوايیيک بايد عمده فروشان .شريک نمايدست محيط زي تظاو اداره ملی حفو محصوالت صحی اداره ملی تنظيم امور دوايی ھای پرچون فروش دواخانه 15.5 يا آسيب ديده ادويه استفاده ناشده، تاريخ گذشته، تمام برگشت به مربوط وليت دارند تا تمام مصارف ئپرچون مسدواخانه ھای .گيرندبدوش جھت امحاء ، به عمده فروشان عرضه نگرديده استيا ديگر نھادھای دارای مجوز غيرمعياری را که به مريضان امحای مصئون ادويه استفاده نشده از مريضان را جھت ھای برگشت و پذيرش شويق ميگردند تا برنامهت فروش دواخانه ھای پرچون .و ھدر انکشاف و تطبيق نمايند سطح ملی مرکزی - سکتور دولتی 15.6 نمايندگی و محصوالت صحی ايیدوامور تنظيم ملی اداره و خاصتاً که توسط وزارت صحت عامه سکتور عامه یمرکزملی سطح زباله ھا را در کشور ھماھنگ و نظارت نمايد.امحای دارد تا فعاليت ھای اساسی وليت ئمسميشود تا ادويه را مطابق پاليسی ملی دوايی، اھدا نمايند و توصيه ميکند کمک کننده گان به و کمک ادويه، سطح مرکزی ءدر صورت اھدا گان ادويه تشويق ه تطبيق ميگردد رعايت نمايند. برعالوه اھدا کنند توريدیادويه سايرت را که باالی بايد شرايط الزم تضمين کيفي امحاء محقق گردد.د تا فعاليت ھای ننمايمساعدت را ادويه اھدا شدهمجموعی يک فيصد قيمت يا حد اقل توريد اجازهتا فيس دندگرمي کميته ھای دوايی و معالجوی عامه يا دولتی 15.7 ميباشد. ی دوايی در سطح محلزباله ھاامحای فزيکی و نظارت از طرزالعمل ھای امحاء تطبيق مسئول کميته ھای دوايی و معالجوی 51 ضمايم: ناکخطر زباله ھای دوايی لست خالصه: 1ضميمه منابع اياالت متحده امريکا، کود زباله ھا را بمنظور سھولت درحفاظت منابع در مقابل تاثيرات محيطی ترکيبات حفاظتو اعاده قانون دنميباش مواد شيموتراپینوشته شده خط ايتاليک که به یاقالمدوايی شامل نمود، ليکن برای دفع زباله ھا در افغانستان نياز نيست. لست شامل استفاده اصلی کود زباله دوائی نگرانی اصلی ادويه اساسی لست شامل ادويه مجاز Arsenic trioxide P012 Leishmania Control as Sodium stibogluconate 100 mg/ml, injection solution [P01CB02inj] Spironolactone 25 Y Chloral hydrate (CIV) U034 N Chlorambucil U035 N Cyclophosphamide U058 N Daunomycin U059 N Dichlorodifluoromethane U075 N Diethylstilbestrol U089 N Epinephrine base P042 Y Hexachlorophene U132 N Lindane U129 Y Melphalan U150 N Mercury U151 N Mitomycin C U010 N Nicotine P075 N Nitroglycerin P081 Cardiac: Glyceryl trinitrate (nitroglycerine) 0.5 mg per tablet, sublingual-oral tablet [C01DA02or] Y Paraldehyde (CIV) U182 N Phentermine (CIV) P046 N Phenol U188 N Physostigmine P204 N Physostigmine salicylate P188 N Reserpine U200 N Resorcinol U201 N Saccharin U202 N Selenium sulfide U205 N Streptozotocin U206 N Trichloromonofluromethane U121 N Uracil mustard U237 N Warfarin <0.3% U248 N Warfarin >0.3% P001 N 52 نمونه ادويه سايتوتوکسيک و سايتوستاتيک لست :2ضميمه Environment and sustainability, Health Technical Memorandum 07-01: Safe management of healthcare waste, UK Department of Health, 2013. https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment data/file/167976/HTM 07 01 Final.pdf Example List of Cytotoxic and Cytostatic Drugs S/No Product Approved Name S/No Product Approved Name 1 Anastrozole 24 Leuprorelin acetate 2 Azathioprine 25 Medroxyprogesterone 3 Bicalutamide 26 Megestrol 4 Chloramphenicol – classified as a category 2A carcinogen and as such will include eye drops with a concentration of 0.1% (the legal threshold in waste legislation) 27 Menotropins 5 Ciclosporin 28 Mifepristone 6 Cidofovir 29 Mycophenolate mofetil 7 Coal tar containing products 30 Nafarelin 8 Colchicine 31 Oestrogen containing products 9 Danazol 32 Oxytocin (including syntocinon and syntometrine) 10 Diethylstilbestrol 33 Podophyllyn 11 Dinoprostone 34 Progesterone containing products 12 Dithranol containing products 35 Raloxifene 13 Dutasteride 36 Ribavarin 14 Estradiol 37 Sirolimus 15 Exemestane 38 Streptozocin 16 Finasteride 39 Tacrolimus 17 Flutamide 40 Tamoxifen 18 Ganciclovir 41 Testosterone 19 Gonadotrophin, chorionic 42 Thalidomide 20 Goserelin 43 Toremifene 21 Interferon containing products (including peginterferon) 44 Trifluridine 22 Leflunomide 45 Triptorelin 23 Letrozole 46 Valganciclovir 53 دوايی راديواکتيف محصوالت :3ضميمه Shoukat Khan, Syed AT, Reyaz Ahmad, Tanveer A. Rather, Ajaz M, Jan FA. “Radioactive Waste Management in A Hospital.” International Journal of Health Sciences, Qassim University, Vol. 4, No.1, (January 2010/Muharram 1431H). The main radioisotopes used in hospitals are:  Technetium-99m (Tc-99m)  Iodine-131 (I-131)  Iodine-125 (I-125)  Iodine-123 (I-123)  Flourine-18 (F-18)  Tritium (H-3)  Carbon-14 (C-14) Half-lives of some commonly used radioisotopes are:  Technetium-99m (Tc-99m): 6 hours  Iodine-131 (I-131): 8 days  Flourine-18 (F-18): 110 minutes 54 ماخذ ھا Afghanistan Law and Policy Afghanistan Environmental Law, Islamic Republic of Afghanistan, Environment Law, official Gazette No. 912, dated 25 January 2007, as approved by the national assembly. http://www.afghan-web.com/environment/afghan environ law.pdf Corporations and Limited Liability Companies Law of Afghanistan http://www.afghanembassy-uae.com/file.php?id=20&code=e4e3b8c Medicines Financing, Clark, M., and A. Barraclough. 2010. Afghanistan Technical Report: Interim Findings and Conclusions of Drug Financing. http://pdf.usaid.gov/pdf docs/pa00jg48.pdf NMP, The following section appears in the NMP: http://gdpa.gov.af/Content/Media/Documents/NMP E 2014 20193010201473846558553325325.pdf International Guidance, Alkaline Hydrolysis https://noharm-global.org/issues/global/treating-pharmaceutical-waste Basel Convention http://www.basel.int/TheConvention/Overview/tabid/1271/Default.aspx Radioactive Waste Management in a Hospital International Journal of Health Sciences, Qassim University, Vol. 4, No.1, (January 2010/Muharram 1431H). http://www.researchgate.net/publication/261726955 Radioactive Waste Management in A Hospital Technical Guidelines on Incineration on Land, Reprinted in November 2002, ISBN: 92-1-158604-6, ISSN : 1020-8364. http://www.basel.int/Portals/4/Basel%20Convention/docs/meetings/sbc/workdoc/old%20docs/tech d10.pdf US Policy and Guidance Drug Enforcement Administration (DEA) http://www.deadiversion.usdoj.gov/fed regs/rules/2012/fr1221 8.htm Guidance Document: Best Management Practices for Unused Pharmaceuticals at Health Care Facilities US Environmental Protection Agency (EPA): EPA-821-R-10-006 : 26 August 2010. http://water.epa.gov/scitech/wastetech/guide/upload/unuseddraft.pdf How to Dispose of Unused Medicines Consumer Health Information / US Food and Drug Administration (FDA), April 2013. http://www.fda.gov/downloads/Drugs/ResourcesForYou/Consumers/BuyingUsingMedicineSafely/Under standingOver-the-CounterMedicines/ucm107163.pdf Pharmaceutical Waste Management Guidelines http://www.med.navy.mil/sites/nmcphc/Documents/policy-and-instruction/bumed-pharmaceutical-waste management-guidelines.pdf Resource Conservation and Recovery Act (RCRA) P-list http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/CFR-2012-title40-vol27/xml/CFR-2012-title40-vol27-sec261-33.xml WHO, Assessment of Small-Scale Incinerators for Health Care Waste Completed for: Water, Sanitation and Health, Protection of the Human Environment, World Health http://www.acpo.org.br/biblioteca/07 incineracao %20aterros/s batterman.pdf Guidelines for the Safe Disposal of Unwanted Pharmaceuticals Interagency Guidelines © World Health Organization 1999, WHO/EDM/PAR/99.2. http://www.who.int/water sanitation health/medicalwaste/unwantpharm.pdf Traditional Medicine http://www.who.int/medicines/areas/traditional/definitions/en/ Waste from Health Care Activities, Fact sheet N°253: November 2011. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs253/en/ World Bank Feasibility Study for Hospital Waste Management http://siteresources.worldbank.org/INTUSWM/Resources/463617 1205446508156/14TOR HEALTHCAREWASTES.DOC