Skip to content
Nelum
Laws of Uzbekistan

Resolution No. 680 of the Cabinet of Ministers “On additional measures for crediting the production of cotton raw materials and the costs of harvesting and sale thereof

Made 2023-12-25 · Text as of 2026-10-01

Public law and official guidance, published as research. Not legal, tax or financial advice.

About this law

Original title
O'ZBEIOSTON RESPUBLIКASI VAZIRLAR MAHКAMASINING QARORI 2023 yil «25» dekabr № 680 Пахта хомашёсини етиштириш ва пахта йигим-терими харажатларини кредитлаш хамда уларни реализация килишнинг кушимча чора-тадбирлари тугрисида.
Language
Uzbek
Kind
Regulation
Country
Uzbekistan
Subjects
Cultivated plants
Keywords
fibre crops, agricultural commodities, credit, internal trade, crops, contracts
Categories
agriculture, softs

Where to read it

Text

The law's own text, section by section, as held. Each section has its own link.

  1. QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. O'ZBEIOSTON RESPUBLIКASI VAZIRLAR MAHКAMASINING QARORI 20 ~ yil « 25 » d e k a b r № 680 Toshkent sh; Пахта хомашёсини етиштириш ва пахта йиFим-терими харажатларини кредитлаш ~амда уларни реализация 1'ИЛишнинг 1'ушимча чора-тадбирлари туFрисида У збекистон Республикаси Президентининг "К:ишлоl\ хужалигида эркин бозор муносабатларини янада ривожлантиришнинг 1\УШИмча чора­ тадбирлари туFрисида" 2023 йил 12 декабрдаги ПФ-205-сон Фармони ижросини таъминлаш маl\садида Вазирлар Мах,камаси 1'арор 1'ИЛади: 1. 1\уйидагилар: Пахта хомашёсини етиштириш ва пахта ~иFим-терими харажатларини х,амда пахта хомашёсини харид 1\ИЛишнинг якуний х,исоб-китобини кредитлаш туFрисидаги низом 1-иловага мувофиl\; Пахта хомашёсини биржа савдолари орl\алИ сотишни тартибга солиш туFрисидаги низом 2-иловага мувофиl\ тасдиl\Лансин. 2. Мазкур 1\арорнинг бажарилишини назорат 1\ИЛИШ Узбекистон Республикаси Бош вазирининг уринбосари - Иl\ТИсодиёт ва молия вазири Ж.А. К:УЧI\Оров зиммасига юклансин. У збекистон Республикасининг Бош вазири А. Арипов 25 680 QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. Вазирлар Мах.камасининг 2023 йил " " декабрдаги - сон 1\арорига 1-илова Пахта хомашёсини етиштириш ва пахта йиFим-терими харажатларини х;амда пахта хомашёсини харид 1'ИЛишнинг якуний х;исоб-китобини кредитлаш туFрисида низом 1-боб. Умумий 1'0Идалар 1. Мазкур Низом пахта хомашёсини етиштириш ва. пахта йиFим-терими харажатларини х,амда пахта хомашёсини харид 1\Илишнинг якуний х,исоб­ китобини кредитлаш тартибини белгилайди. 2. Мазкур Низомда 1\УЙИдаги асосий тушунчалар 1\улланилади: "Агроплатформа" АТ - Узбекистон Республикаси К,ишлоl\ хужалиги вазирлигининг "Раl\амли 1\ИШЛОI<; хужалиги" ягона интеграция платформаси таркибига кирувчи х,амда 1\ИШЛО!\ хужалиги экинларини етиштириш учун имтиёзли кредитларни ажратиш, мах,сулот етиштирувчиларга шаффофлик тамойилида хизмат курсатиш имкониятларини таъминлаб берадиган ахборот тизими; ЖамFарма- Узбекистон Республикаси И!\тисодиёт ва молия вазирлиги х;узуридаги К,ишЛО!\ хужалигини давлат томонидан 1\уллаб-1\увватлаш жамFармаси (кейинги уринларда - ЖамFарма ); 1'арз олувчи - пахта-туIQIМачилик кластерлари билан фьючерс шартномаси тузган пахта хомашёсини етиштирувчилар ( фермер хужаликлари ва бош~<;а ~<;ИШЛО!\ хужалиги субъектлари), уруFчилик хужаликлари, пахта-туl\Имачилик кластерлари; фьючерс шартномаси - пахта хомашёсини етиштирувчилар ва пахта­ Т)'l\ИМачилик кластерлари уртасида тегишли йил х,осилининг йиFим-терими даврида пахта хомашёсини етказиб бериш шарти билан икки томонлама тузилган х,амда "Узбекистон республика товар-хомашё биржа" АЖнинг алох;ида "пахта хомашёси секцияси" орl\алИ руйхатдан утган шартнома; кредит буюртманомаси - 1\арз олувчилар томонидан пахта хомашёсини етиштириш ва пахта йиFим-терими харажатларини х,амда пахта хомашёсини харид 1\Илишнинг якуний х.исоб-китоби учун кредит ажратиш маl\садида тижорат банки филиалларига "Агроплатформа" АТ орl\адИ таl\дим этилган буюртманомалар асосида тижорат банклари томонидан умумлаштирилган кредит буюртманомалари; эълон 1'Илинадиган нарх - Нью-Йорк биржасида пахта толаси фьючерс котировкаларининг охирги 12 ойдаги уртача котировкаси туFрисида "Узбекистон республика товар-хомашё биржаси" АЖнинг расмий веб-сайтига жойлаштириладиган маълумот; QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 2 пахта хомашёси 1\ИЙмати - тупро1<нинг бир бонитет баллига нисбатан норматив х;осилдорлиги (центнер/гектар) х;амда эълон 1<илинган нарх асосида х;исобланган 1<иймат; молия йили - биринчи январдан уттиз биринчи декабрнинг охиригача булган ва1<тни уз ичига олган давр. 3. Пахта хомашёси учун эълон 1<илинган нарх асосида молия йилидан олдинги йилнинг 1 октябригача (2024 йил х;осили учун 2024 йил 1 февралгача) пахта хомашёсини етиштирувчилар ва пахта-ту:к;имачилик кластерлари уртасида фьючерс шартнома тузилади. 4. ЖамFарманинг кредит ресурслари х;исобидан тижорат банклари томонидан пахта хомашёсини етиштирувчиларнинг пахта хомашёсини етиштириш ва пахта йиFим-терими харажатларини х,амда пахта хомашёсини харид 1<илишнинг якуний х,исоб-китоби учун имтиёзли кредитлар ажратилади. Бунда пахта хомашёсини етиштириш харажатлари учун ажратиладиган кредитларнинг ми1<дори агротехник тадбирлар учун зарур буладиган минерал уFитлар, ёнилFи:-мойлаш материаллари ва кимёвий воситаларнинг нархлар динамикасини тах,лил :к;илиб, шунингдек, агротехник хариталардан келиб ЧИl\1\ан х;олда, Узбекистан Республикаси :К,Ишло1< хужалиги вазирлиги ва ЖамFарма томонидан ойма-ой белгиланади. 5. ЖамFарма ва тижорат банки уртасида: пахта хомашёсини етиштириш харажатларини кредитлаш туFрисида тегишли молия йилидан олдинги йилнинг 1 октябрига 1<адар; фьючерс шартномаси асосида пахта хомашёсини етиштирувчилардан харид :к;илинган пахта хомашёсининг якуний х,исоб-китобини кредитлаш туFрисида тегишли молия йилининг 20 августига R;адар битим тузилади. 6. ЖамFарма узининг кредит ресурсларини тижорат банкига пахта хомашёси учун эълон R;илинган нарх асосида жойлаштиради. 7. Тижорат банки ЖамFармага: пахта хомашёсини етиштириш харажатларини кредитлаш ма1<садида агротехник тадбирларга мувофи1< х;ар ойда; пахта хомашёсини харид 1<илишнинг якуний х;исоб-китобини (пахта йиFим-терими харажатларини) кредитлаш учун пахта йиFим-терими мавсумида кредит буюртманомаларини та1<дим этади. ЖамFарма тамим этилган кредит буюртманомаларига мувофиR; тижорат банкига кредит ресурсларини жойлаштиради. ЖамFарма томонидан жойлаштирилган кредит ресурслари тижорат банки томонидан белгиланган муддатда R;айтарилмаганда, муддати утган 1<арздорликлар тижорат банкининг вакиллик х,исобвараI<Ларидан R;айтарилади. QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 3 8. Тижорат банки ЖамFарманинг кредит ресурслари х.исобидан ~<;арз олувчига пахта хомашёсини етиштириш ва пахта йиFим-терими харажатларини х.амда пахта хомашёсини харид I<;Илишнинг якуний х.исоб­ китобини кредитлаш учун муддатлилик, ~<;айтаришлилик, туловлилик, таъминланганлик ва ма~<;садли фойдаланиш шарти асосида кредит линиясини очади. Пахта хомашёсини етиштириш харажатларини кредитлаш агротехник тадбирларнинг муддатларига мувофи:к: тегишли молия йилидан олдинги йилнинг 1 октябридан молия йилининг 1 сентябрига ~<;адар амалга оширилади. Пахта ЙИFИМ-терими харажатларини ва пахта хомашёсини харид кдлишнинг якуний х.исоб-китобини кредитлаш молия йилининг 1 сентябридан бошланади. 2-боб. ЖамFарма кредит ресурсларини тижорат банкига жойлаштириш тартиби 9. ЖамFарма тижорат банки билан тузилган битимга асосан кредит ресурсларини: а) пахта хомашёсини етиштирувчилар ва уруFчилик хужаликларининг пахта хомашёсини етиштириш харажатларини кредитлаш учун 14 ой муддатга, шундан 12 ойлик имтиёзли давр билан, пахта хомашёси :к:ийматининг 60 фоизигача, йиллик 8 фоизда, кредит ресурсларини :к:айтариш муддатини узайтириш х.у~<;у:к:исиз жойлаштиради; б) ер участкасига эгалик х.у:к:у:к:и булган пахта-туI<;Имачилик кластерларининг пахта хомашёсини етиштириш харажатларини кредитлаш учун 24 ой муддатга (бунда кредитни ~<;айтариш 19-ойдан бошланади), 18 ойлик имтиёзли давр ва сунгги 6 ойда тенг улушларда ~<;айтариш шарти билан, пахта хомашёси ~<;ийматининг 60 фоизигача, йиллик 8 фоизда, кредит ресурсларини :к:айтариш муддатини узайтириш х.у:к:у:к:исиз жойлаштиради; в) уругчилик хужаликларининг пахта йиFим-терими харажатларини кредитлаш учун 3 ой муддатга, пахта хомашёси :к:ийматининг 20 фоизигача, йиллик 8 фоизда, кредит ресурсларини :к:айтариш муддатини узайтириш х.у:к:у:к:исиз жойлаштиради; г) ер участкасига эгалик х.у:к:у:к:и булган пахта-Т)':к:ИМачилик кластерларининг пахта йиFим-терими харажатларини кредитлаш учун 12 ой муддатга, 3 ойлик имтиёзли давр ва сунгги 9 ойда тенг улушларда :к:айтариш шарти билан, пахта хомашёси к,ийматининг 20 фоизигача, йиллик 8 фоизда, кредит ресурсларини :к:айтариш муддатини узайтириш хук,у:к:исиз жойлаштиради; д) пахта-ту:к:имачилик кластерларининг пахта хомашёсини харид :к:илишнинг якуний х.исоб-китобини кредитлаш учун 1 О ой муддатга, 6 ойлик имтиёзли давр ва сунгги 4 ойда тенг улушларда :к:айтариш шарти билан, пахта хомашёси :к:ийматининг 80 фоизигача (шундан, 20 фоизи пахта йиFим-терими харажатлари учун), йиллик 8 фоизда, кредит ресурсларини :к:айтариш муддатини узайтириш х.у:к:у:к:исиз жойлаштиради. QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 4 10. Тижорат банки томонидан кредитлар битимда белгиланган муддатда 1<айтарилмаса, кредитларнинг 1<айтарилмаган 1<исмига фоизлар Узбекистон Республикаси Марказий банкининг асосий ставкасига 1,5 барвар 1<ушилган ми1<дорда х,исобланади. Кредитларнинг ма1<садсиз ишлатилган 1<исмига 1<улланиладиган жарима мщдори Жамmрма ва тижорат банки уртасида тузиладиган битимда белгиланади. Тижорат банкига жойлаштирилган кредит ресурсларининг ишлатилмаган 1\ИСМИ тижорат банки томонидан кейинги иш кунидан кечиктирилмасдан ЖамFармага 1\аЙтарилади. 3-боб. Тижорат банки томонидан 1'арз олувчининг аризасини куриб ЧИ1'ИШ тартиби 11. J\арз олувчи кредит олиш учун унинг асосий талаб 1<илиб олингунча саманадиган депозит х,исобвараFига хизмат курсатаётган тижорат банкига "Агроплатформа" АТ ор1<али ариза билан бирга J<УЙидаги х,ужжатларни тамим этади: а) пахта хомашёсини етказиб бериш буйича фьючерс шартномаси; 6) пахта хомашёсини етиштирувчилар, уруFчилик хужаликлари х,амда ер участкасига эгалик X.YI\YI\И булган пахта-туl\имачилик кластерлари: ер участкасига булган Х.УJ<УI<ИНИ тасдимовчи х,ужжат ( ер участкасини узоl\ муддатли ижарага олиш шартномаси ); туман (l\увасой шах.ар) х,окимининг Fуза экинини жойлаштириш туFрисидаги электрон ра1<амли имзо билан тасдиl\ланган маълумотномаси. Бунда туман (l\увасой шах.ар) 1\ИШЛОJ< хужалиги булимлари томонидан тасдик,ланган тупроl\НИНГ бир бонитет баллига нисбатан норматив х,осилдорлиги (центнер/гектар) туFрисидаги маълумотнома х,амда туман (l\увасой шах.ар) х,окимининг гуза экинини жойлаштириш туFрисидаги электрон раl\амли имзо билан тасди.IQ1анган маълумотномаси "Агроплатформа" АТ жойлаштирилади х,амда тижорат банклари ва ЖамFарма ушбу маълумотномалардан фойдаланади. в) пахта-туl\имачилик кластерлари пахта хомашёсини харид 1\Илишнинг якуний х,исоб-китоби учун: пахта хомашёсини етказиб бериш буйича фьючерс шартномаси; пахта йиFим-терими мавсумида электрон тарозидан 1\абул 1<илинган пахта хомашёсини мажбурий х,исобга олиш тизими ор1<али расмийлаштирилган электрон раl\амли имзо билан тасди.IQ1анган х,ужжат. 12. :х;ар йили 15 сентябрга 1<адар келгуси йил пахта х,осили учун J<УЙИдаги маълумотномалар "Агроплатформа" А Тга жойлаштирилади: туман (l\увасой шах.ар) х,окимликлари томонидан тегишли туман (l\увасой шах.ар) х,окимининг Fуза экинини жойлаштириш туFрисидаги маълумотномаси; QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 5 туман (:К:увасой шах.ар) 1<;ишло1<; хужалиги булимлари томонидан тегишли х;удуддаги тупро1<;нинг бир бонитет баллига нисбатан норматив х.осилдорлиги (центнер/гектар) туFрисидаги маълумотнома. 13. :К:арз олувчининг тулов интизоми ва кредит тарихидан келиб чи1<1<;ан х.олда, 1<;уйидаги таъминот турларидан бири 1<;абул 1<;илинади: 1<;арз олувчи томонидан олинган кредитни 1<;айтармаслик хатарининг тижорат банки фойдасига суFурта 1<;илинганлиги ёки 1<;арз олувчининг булажак х.осил суFурта 1<;илинганлиги туFрисидаги суFурта полиси; мол-мулклари (1<;онунчилик х.ужжатларига мувофи1<; ундирувга 1<;аратилмайдиган мол-мулклар бундан мустасно ); 1<;онунчилик х.ужжатларида назарда тутилган кафиллик ёки бош:к,а таъминот турлари. 14. Ушбу Низомнинг 11-бандида 1<;айд этилган барча зарур х.ужжатлар такдим этилгандан сунг тижорат банки томонидан 1<;арз олувчининг аризаси 3 иш куни ичида куриб чи1<;илади. :К:арз олувчининг аризаси буйича ижобий хулоса к;илинганда, тижорат банки филиали ва 1<;арз олувчи уртасида кредит шартномаси тузилади. Бунда фьючерс шартнома "Узбекистон республика товар-хомашё биржаси" АЖнинг алох.ида "пахта хомашёси секцияси" орк;али руйхатдан утказилмаган булса, тижорат банки томонидан кредит шартномаси тузилмайди. Кредит бериш рад этилганда, тижорат банки к;арз олувчини 2 иш куни ичида рад этиш сабабларини асослантирган х.олда ёзма равишда хабардор :к,илади. 15. Кредит 1<;арз олувчининг асосий талаб к;илиб олингунча сак;ланадиган депозит х.исобвараFига хизмат курсатаётган тижорат банки томонидан берилади. 4-боб. Царз олувчига кредит ажратиш тартиби 16. Кредит микдори х;ар йили эълон 1<;илинадиган нарх асосида тупрок;нинг бир бонитет баллига нисбатан норматив х.осилдорлигини (центнер/гектар) х.исобга олган х.олда белгиланади. 17. Кредит шартномаси кучга киргандан сунг кейинги иш кунидан кечиктирилмасдан, к,арз олувчига кредит х.исобвараFи очилади. 18. Тижорат банки к,арз олувчи билан пахта хомашёсини етиштириш харажатларини кредитлаш буйича тузган кредит шартномасига асосан: а) пахта хомашёсини етиштирувчилар ва уруFчилик хужаликларининг пахта хомашёсини етиштириш харажатларини кредитлаш учун 14 ой муддатга, шундан 12 ойлик имтиёзли давр билан, пахта хомашёси к;ийматининг 60 фоизигача, йиллик 10 фоизда (шундан банк маржаси 2 фоиз) кредит ажратади; QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 6 б) ер участкасига эгалик X.YI<YI<И булган пахта-ту1<имачилик кластерларининг пахта хомашёсини етиштириш харажатларини кредитлаш учун 24 ой муддатга (бунда кредитни 1<айтариш 19-ойдан бошланади), 18 ойлик имтиёзли давр ва сунгги 6 ойда тенг улушларда 1<айтариш шарти билан, пахта хомашёси I<ИЙматининг 60 фоизигача, йиллик 1 О фоизда (шундан банк маржаси 2 фоиз) кредит ажратади; в) уруFчилик хужаликларининг пахта йиFим-терими харажатларини кредитлаш учун 3 ой муддатга, пахта хомашёси I<ИЙматининг 20 фоизигача, йиллик 1 О фоизда (шундан банк маржаси 2 фоиз) кредит ажратади; г) ер участкасига эгалик х,у1<у1<и булган пахта-туI<Имачилик кластерларининг пахта йиFим-терими харажатларини кредитлаш учун 12 ой муддатга, 3 ойлик имтиёзли давр ва сунгги 9 ойда тенг улушларда 1<айтариш шарти билан, пахта хомашёси I<ИЙматининг 20 фоизигача, йиллик 1 О фоизда (шундан, банк маржаси 2 фоиз) кредит ажратади; д) пахта-ту1<имачилик кластерларининг пахта хомашёсини харид 1<илишнинг якуний х,исоб-китобини кредитлаш учун 10 ой муддатга, 6 ойлик имтиёзли давр ва сунгги 4 ойда тенг улушларда 1<айтариш шарти билан, пахта хомашёси 1<ийматининг 80 фоизигача (шундан 20 фоизи пахта йиFим-терими харажатлари учун), йиллик 10 фоизда (шундан банк маржаси 2 фоиз) кредит ажратади. Бунда пахта-ту1<имачилик кластерлари пахта хомашёсини етиштирувчилардан 1<абул 1<илинган пахта хомашёси 1<иймати учун туловларни, шундан пахта хомашёси к;ийматининг 80 фоизини пахта хомашёси 1<абул 1<илинган кундан бошлаб уч иш кунидан кечиктирмасдан, к;олган 1<исмини молия йилининг 31 декабрига 1<адар уз маблаFлари, шунингдек, тижорат кредитлари х,исобидан амалга оширади. 19. Кредитнинг ма1<садсиз ишлатилган 1<исмига 1<улланиладиган жарима мик;дори кредит шартномасида белгиланади. К:арз олувчи томонидан муддатидан олдин сундирилган кредит ва унга х,исобланган фоиз туловлари тижорат банки томонидан кейинги иш кунидан кечиктирилмасдан ЖамFармага 1<айтарилади. 5-боб. Кредитлар мониторинги ва уларни сундириш тартиби 20. Агар кредит ажратишда таъминот сифатида суrурта полиси 1<абул 1<илинганда, тижорат банки тегишли суFурта ташкилотлари билан биргаликда ЖамFарманинг кредит ресурслари х,исобидан ажратилган кредитларни х,ар ойда камида бир маротаба жойига чи1<1<ан х,олда мониторинг, шунингдек, доимий масофавий мониторинг 1<илади. Бунда: масофавий мониторингни ташкил этиш учун У збекистон Республикаси К:Ишло1< хужалиги вазирлиги "Агроплатформа" АТни белгиланган тартибда сунъий йулдошга (учувчисиз учадиган аппаратларга) интеграция 1<илиш ор1<али тижорат банклари ва суrурта ташкилотларига кумаклашади; QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 7 тижорат банки тегишли суrурта ташкилотлари билан биргаликда )\ар ой якуни буйича кейинги ойнинг 5-санасига ~<;адар кредит мониторинги натижалари буйича маълумотларни "Агроплатформа" А Тга жойлаштириб боради. 21. Кредит мониторинги: а) )\ар бир пахта хомашёсини етиштирувчи, уруFчилик хужалиги ва ер участкасига эгалик ~<;илиш х:у~<;ук;и булган пахта-ту~<;имачилик кластери буйича Fуза экинининг )\Олатини, булажак )\осилнинг берилган кредитларни к;айтариш учун етарлигини, шу жумладан, пахта хомашёсини етиштириш учун агротехник тадбирларнинг уз ва~<;тида ва туFри амалга оширилганлигини ани:к;лаш ма~<;садида; 6) )\ар бир пахта-туI<;Имачилик кластери буйича пахта хомашёсини харид ~<;илишнинг якуний )\исоб-китоби учун ажратилган кредитлар )\Исобидан харид ~<;илинган пахта хомашёсини кредит олиш учун тижорат банкига аввал та~<;дим этилган электрон тарозидан утганлиги ва ~<;абул ~<;илинганлиги туFрисидаги )\ужжатга мослигини х:амда са:к;лаш к;оидаларига амал ~<;илинаётганлигини урганиш мак;садида утказилади. 22. Кредит мониторинги натижаларига кура: а) пахта хомашёсини етиштириш харажатлари учун ажратилган кредит: чигит (тулик; ёки ~<;исман) экилмаганлиги; rуза экини )\ОЛатининг ~<;оник;арсизлиги; агротехник тадбирларнинг уз ва~<;тида утказилмаганлиги о~<;ибатида кутилган х:осилни олишнинг имкони йу:к;лиги ани:к;ланганда; 6) пахта хомашёсини харид ~<;илишнинг якуний х:исоб-китоби учун ажратилган кредит х:исобидан харид I<;ИЛинган пахта хомашёсининг миморини тижорат банкига аввал тамим этилган х:ужжатларга мое келмаслиги, харид ~<;илинган пахта хомашёси сифатининг бузилганлиги, са~<;лаш к;оидаларига амал ~<;илинмаётганлиги ани:к;ланганда, шунингдек, ~<;арз олувчи томонидан мониторинг утказишга имкон берилмаганда, бу х:ама тижорат банки, суFурта ташкилоти ва ~<;арз олувчи уртасида уч томонлама далолатнома тузилади. Тузилган далолатнома асосида тижорат банки кредитлашни тухтатади ва кредит х:амда унга х:исобланган фоизларни муддатидан олдин сундириш буйича тегишли чораларни куради. Бу чоралар кредит шартномасида белгиланган булиши керак. 6-боб. Кредитларни сундириш тартиби 23. ЖамFарманинг кредит ресурслари х:исобидан пахта хомашёсини етиштириш ва пахта йиFим-терими харажатларини х:амда пахта хомашёсини харид к;илишнинг якуний х:исоб-китоби учун ажратилган кредитлар ва унга х:исобланган фоизларни сундириш ма~<;садида пахта хомашёсини етиштирувчилар, уруFчилик хужаликлари, .пахта-ту~<;имачилик кластерларига тижорат банклари томонидан 23210 х:исобвараFи очилади. QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 8 24. 2321 О х,исобвараFига тушган маблаFлар х,исобидан, биринчи навбатда: а) пахта хомашёсини етиштирувчилар пахта хомашёсини етиштириш харажатлари учун Жамrарманинг кредит ресурслари х.исобидан олинган кредитлар ва унга х.исобланган фоиз туловларини сундиради; 6) пахта-туl\Имачилик кластерлари ва уруFчилик хужаликлари ЖамFарманинг кредит ресурслари х,исобидан пахта хомашёсини етиштириш ва пахта йиrим-терими харажатлари учун олинган кредитлар ва унга х.исобланган фоиз туловларини сундиради. 25. Жамrарманинг кредит ресурслари х.исобидан пахта хомашёсини етиштириш ва пахта йиFим-терими харажатларини х.амда пахта хомашёсини харид к;илишнинг якуний х.исоб-китоби учун ажратилган кредитлар ва унга х.исобланган фоиз туловлари тулик; сундирилгандан сунг тижорат банки 23210 х.исобвараFида к;олган маблаFларни к;арз олувчининг асосий талаб 1\ИЛИб олингунча сщланадиган депозит х,исобвараrига мемориал ордер билан утказади. J\арз олувчи ушбу маблаrлардан к;ушилган к;иймат солиFидан х,осил булган l\арздорликни тулик; сундиргандан сунг эркин фойдаланиши мумкин. 26. Кредит х,исобвараFидан туловлар к;арз олувчининг тулов топширик;номалари ва электрон тулов воситалари асосида амалга оширилади. Туловлар товар ва хизматлар хариди буйича расмийлаштирилган электрон х.исобварак;-фактуралар мавжуд булгандагина амалга оширилади. Бунда харид к;илинган товар ва хизматлар к;айтарилганда, :к;айтариладиган маблаFлар тулов амалга оширилган х.исобварак;ларга к;айтарилади. 27. J\арз олувчи пахта хомашёсини етиштириш билан боFлик; агротехник тадбирлар учун кредитдан эркин фойдаланади х.амда моддий ресурслар етказиб берувчиларни ва хизмат курсатувчиларни ихтиёрий танлайди. 28. ЖамFарма маблаFлари айланадиган х.исобварак;ларга инкассо топширик;номалари l\уйилишига, шунингдек, уларни ундириб олиш ва так;ик; :к:уйишга к;онунчилик х,ужжатларига мувофи:к; йул к;уйилмайди. 29. J\арз олувчи томонидан Жамrарма маблаFлари х,исобидан олинган кредит ва унга х,исобланган фоиз туловлари муддатидан олдин сундирилиши мумкин. 30. Кредитни к;айтариш муддати келганда ва уни сундириш учун :к:арз олувчининг маблаги етарли булмаганда, тижорат банки кредитни сундиришни l\УЙидаги таъминот турларига к;аратади ва сундириш чораларини куради: суrурта полиси асосида суFурта ташкилотларига суrурта х,одисаси руй берганлиги туrрисида мурожаат к;илади; к;арз олувчининг мол-мулкларига (:f\онунчилик х,ужжатларига мувофик; ундирувга :к;аратилмайдиган мол-мулклар бундан мустасно ); :к;онунчилик х.ужжатларида назарда тутилган кафиллик ёки бошк;а таъминот турларига :к;аратади. QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 9 7-боб. Якунловчи ~оидалар 31. Кредитларнинг мак;садли сарфланиши буйича мониторинг юритиш тижорат банклари, пахта хомашёсини етиштирувчилар, уругчилик хужаликлари, пахта-тук;имачилик кластерлари рах,барлари зиммасига юкланади. 32. Тижорат банкларига жойлаштирилган Жамгарманинг кредит ресурсларидан мак;садли фойдаланиш У збекистон Республикаси Ик;тисодиёт ва молия вазирлиги х,узуридаги Давлат молиявий назорати инспекцияси томонидан назорат к;илинади. 3 3. У шбу Низом талаблари бузилишида айбдор булган шахслар к;онунчилик х,ужжатларига мувофик; жавобгар буладилар. 25 680 QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. Вазирлар МаJЦ<амасининг 2023 йил " " декабрдаги - сон к;арорига 2-илова Пахта хомашёсини биржа савдолари ор1'али сотишни тартибга солиш туFрисида низом 1-боб. Умумий 1'0Идалар 1. Мазкур Низом республикада етиштирилган пахта хомашёсини биржа савдоларига к:уйиш, сотиш ва харид к:илиш тартибини белгилайди. 2. Ушбу Низомда к;уйидаги асосий тушунчалар к:улланилади: аванс - сотувчи ва харидор томонидан киритиладиган, биржа воситачилик йиFимини ва томонларнинг закалатини уз ичига оладиган маблаF; биржа - "Узбекистон республика товар-хомашё биржаси" АЖ; биржа аъзолари - биржа томонидан белгиланган тартибда биржа савдоларида иштирок этиш х,амда дилер ва брокер сифатида биржа битимларини тузиш х:ук:ук:ига эга булган юридик шахслар; ЖамFарма - Узбекистон Республикаси Ик;тисодиёт ва молия вазирлиги хузуридаги К,Ишлок: хужалигини давлат томонидан к:уллаб­ к:увватлаш жамFармаси; манипуляция - биржа савдолари иштирокчиларининг к:ушимча даромад олиш мак:садида нархларни сунъий узгартиришга, бир даражада ушлаб туришга ва бошк:а иштирокчиларнинг хатти-х,аракатларига таъсир этишга к;аратилган х,аракатлари, шу жумладан, оммавий ахборот воситалари, ижтимоий тармо1<лар, мессенжерлар ва Интернет жах,он ахборот тармоFида 1<асддан ёлFон маълумотлар тар1<атиш; сотувчи - пахта хомашёсини етиштирувчилар; харидор-биржа савдолари ор1<али пахта хомашёсини сотиб олувчи юридик шахслар; фьючерс шартномаси - тегишли йил х,осилидан пахта хомашёсини йиFим-терим даврида етказиб бериш шарти билан тузиладиган олди-сотди битими; спот шартномаси - биржа товарларининг уларни кечиктирмасдан (бир ой ичида) етказиб бериш шарти билан тузиладиган олди-сотди битими; стандарт биржа контракти - биржа томонидан белгиланган тартибда котировкалаш вараFига киритилган стандарт биржа контракти; эълон 1'Илинадиган нарх - Нью-Йорк биржасида пахта толаси фьючерс котировкаларининг охирги 12 ойдаги уртача котировкаси туFрисида "Узбекистон республика товар-хомашё биржаси" АЖнинг расмий веб-сайтига жойлаштириладиган маълумот; QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 2 23210- Узбекистон Республикаси И1<тисодиёт ва молия вазирлиги )\узуридаги J<ишло1< хужалигини давлат томонидан 1<уллаб-1<увватлаш жамгармасидан J<ИШЛОJ< хужалиги ма)\сулотлари учун ажратилган мак:садли маблаглар )\Исобвараги. 3. Мазкур Низомга асосан сотувчи томонидан пахта хомашёси ички бозорда муайян худуддаги (вилоятдаги) пахта-1)'1\ИМачилик кластерига биржа орк:али фьючерс шартномаси асосида )\амда фьючерс шартномасидан ортик:ча )\ажмда ёки тулик: уз маблаги ва/ёки тижорат кредити )\Исобидан етиштирилган пахта хомашёси ёки пахта хомашёсини тегирмон усулида к:айта ишлаш натижасида олинган бирламчи ва иккиламчи ма)\сулотлар (тола, чигит, линт, улик пахта) барча харидорларга биржа савдолари ор1<али эркин сотилади. 4. Фьючерс шартномасидан ортик:ча )\ажмда етиштирилган пахта хомашёси ёки уни к:айта ишлаш натижасида олинган бирламчи ва иккиламчи ма)\сулотларни (тола, чигит, линт, улик пахта) сотувчи томонидан тугридан­ тугри фьючерс шартномаси тузган харидорга сотиш шартномаси биржанинг ахборот порталида тузилади ва ушбу шартнома буйича туловлар биржанинг )\Исоб-китоб-клиринг операцияларини утказиш (тулов хужжатларига мувофик: пул утказиш) 1<оидалари асосида амалга оширилади. 5. Биржа харидорнинг сотувчига пахта ма)\сулотлари учун амалга оширган туловлари тугрисидаги маълумотларни автоматлаштирилган тизим ор1<али солик: органига тамим этиб боради. 2-боб. Пахта хомашёсини фьючерс шартномаси асосида сотиш 6. Сотувчи )\ар йили 1 ноябрдан бошлаб 31 декабргача (2024 йил учун 2024 йил 1 февралгача) келгуси йил учун пахта хомашёсини узининг )\удудидаги (J<орак:алпогистон Республикаси ёки тегишли вилоят худудида жойлашган) пахта-тук;имачилик кластерига сотиш буйича стандарт биржа контрактини очиш учун биржага ариза билан мурожат к;илади. Бунда фьючерс шартномаси асосида пахта хомашёсини биржа савдосига к;уйиш учун бошлангич нарх эълон 1<илинадиган нархга мазкур Низомга 1-иловада курсатиб утилган коэффициентни к;уллаган )\Олда белгиланади. 7. Пахта хомашёсининг биржа савдолари намунавий биржа контрактлари асосида амалга оширилади, бунда пахта хомашёси етиштириладиган )\удуд, унинг лот мимори, нави, тури, синфи (чигит нави) мажбурий тарзда акс эттирилади. Намунавий контракт сотувчининг аризасига асосан очилади. 8. Пахта хомашёси фьючерс шартномаси доирасида сотувчи жойлашган худуддаги (J<орак;алпогистон Республикаси ёки тегишли вилоятлар буйича) пахта-ту1<имачилик кластери томонидан харид к:илинади. QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 3 9. Сотувчи ва харидор томонидан фьючерс шартномаси доирасида биржа савдосига :к;уйиладиган мах,сулотнинг умумий 1\ИЙмати ва мулжалланаётган битим х,ажми буйича сотувчи томонидан белгиланадиган 0,1 фоиз микдорида аванс маблаFи биржанинг х,исобвараFига утказилади. 1 О. Биржа аъзолари сотувчи ва харидорнинг мурожаатига асосан биржа савдоларининг электрон тизимига (кейинги уринларда - БСЭТ) аризаларни жойлаштириш орl\алИ биржа битимларини амалга оширади. 11. БСЭТда сотувчи ва харидорнинг буюртмаларини бирлаштириш натижасида тузилган битимлар руйхатга олинади ва сунгра БСЭТнинг дастурий комплексида битимлар реестри шакллантирилади. 12. Битим тузилганидан сунг фьючерс шартномаси доирасида харидор томонидан пахта хомашёси учун тулов маблагларининг 80 фоизи пахта хомашёси :к;абул 1\ИЛинган кундан бошлаб уч иш кунидан кечиктирилмасдан, :к;олган :к;исми тегишли молия йилининг 31 декабрига 1\адар сотувчининг 23210 х,исобварагига утказиб берилади. Харидор фьючерс шартномаси доирасида 1\абул 1\Илган пахта хомашёси учун туловларни белгиланган муддатда туламаганда, кечиктирилган х,ар бир кун учун фьючерс шартномаси :к;ийматидан туланмаган туловнинг 0,5 фоизи мик;доридаги пеняни сотувчига тулаб беради. 13. Пахта хомашёсининг нархи (биринчи нав, иккинчи синф) Нью-Йорк биржасида пахта толасининг фьючерс котировкаларининг охирги 12 ойдаги уртача котировкасидан келиб чи&;l\ан х,олда, к;уйидаги формула асосида миллий валютада (сум) аниl\данади: Бх=(Жн х Вк-Кх) х Тч+Имl\ Бунда: Бх - бир тонна пахта хомашёсининг миллий валютадаги ( сум) нархи; Жн - бир тонна пахта толасининг Нью-Йорк биржаси уртача 12 ойлик фьючерс котировкалари буйича АКДI долларидаги уртача нархи (уртача фьючерс котировкаси х 22,046); Вк - Марказий банкнинг пахта йигим-терими мавсумида кутилаётган уртача валюта курси, сум/доллар; Кх - пахта-туl\имачилик кластерининг бир тонна пахта толасига тугри келадиган пахта хомашёсини тайёрлаш, ташиш, сак,лаш ва :к;айта ишлаш буйича харажатлари пахта толасининг Нью-Йорк биржаси уртача 12 ойлик фьючерс котировкалари буйича АКДI долларидаги уртача нархининг 25 фоизи микдорида, сумда; Тч-уртача тола чи:к;иш коэффициенти (33,5%); Им:к; - бир тонна пахта хомашёсига тугри келадиган иккиламчи мах,сулотнинг уртача 12 ойлик :к;иймати, сумда ( чигит чи:к;иш коэффициенти 53%, линт - 4%, улик пахта - 2%). QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 4 Юк;орида келтирилган формула асосида х,исобланган уртача нархдан келиб чик;иб, пахта хомашёсининг бошланFич нархи мазкур Низомга 1-иловадаги х,ар бир саноат нави, синфи ва типи буйича коэффициентларни уртача нархга купайтирган х,олда аник;ланади. 14. Кjйидагилар: пахта хомашёсининг нав ва синфлар буйича нархини х,исоблаш коэффициентлари 1-иловага мувофик;; пахта толасининг тип ва кодлар буйича нархини к;айта х,исоблаш коэффициентлари 2-иловага мувофик; аник;ланади. Харидор пахта хомашёсини давлат стандарти (O'z DSt 615:2008) талаблари асосида сифат курсаткичларига (намлик, ифлослик) мувофик; к;абул к;илади. Пахта хомашёсини к;абул к;илиш жараёнида эътирозлар юзага келганда, сотувчи х,удудлардаги Узбекистон Республикаси .К:ишлок; хужалиги вазирлиги х,узуридаги Агросаноат мажмуи устидан назорат к;илиш инспекциясининг малакали мутахассисларидан иборат арбитраж гурух,ларига мурожаат к;илиши ва хулосасини олиши мумкин. 15. Сотувчи фьючерс шартномаси доирасида пахта хомашёси буйича туловларни тулик; к;абул к;илгандан сунг бир иш куни ичида биржани туловлар тулик; амалга оширилган сана х,ак;ида хабардор к;илади. Биржа ушбу хабарномада берилган маълумотларни солик; органи томонидан так;дим этилган электрон х,исобварак;-фактураларга солиштириб текширади. 16. Сотувчи ва харидор фьючерс шартномасида назарда тутилган юклаш даври доирасида пахта хомашёсини юклаш муддатини келишади. Бунда сотувчи фьючерс шартномаси доирасида пахта хомашёсини харидорнинг тегишли омборига мах,сулотни етказиб бериш харажатларини харидор томонидан к;оплаш шарти билан етказиб бериши мумкин. 17. Сотувчи фьючерс шартномаси доирасида пахта хомашёси харидорга етказиб берилганлигини х,амда мах,сулот учун туловлар амалга оширилганлигини тасдик;ловчи х,ужжатларни так;дим этганда, биржада битим ёпилади ва закалат суммаси биржа томонидан тарафларга к;айтарилади. 3-боб. Пахта хомашёсини биржа савдолари ор1'али эркин сотиш 18. Пахта хомашёсини етиштирувчининг пахта-тук;имачилик кластери билан биржанинг алох,ида "пахта хомашёси секцияси" орк;али тузган фьючерс шартномасидан ортик;ча х,ажмда ёки тули:к; уз маблаFи ва/ёки тижорат кредити х,исобидан етиштирилган пахта хомашёси ёки пахта хомашёсини тегирмон усулида к;айта ишлаш натижасида олинган бирламчи ва иккиламчи мах,сулотлар (тола, чигит, линт, улик пахта) барча харидорларга биржа савдоларида спот шартномалари асосида эркин сотилади. QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. 5 19. Стандарт биржа контракти пахта хомашёсини етиштирувчилар томонидан биржага такдим этиладиган ариза х,амда техник жих,атдан малакалилиги маък,улланган сипов лабораториясида расмийлаштирилган сипов баённомаси асосида очилади. 20. Биржа савдолари амалдаги к,онунчилик х,ужжатларига, биржа савдолари ва х,исоб-китоб-клиринг операцияларини утказиш .к;оидаларига мувофи.к; утказилади. 21. Сотувчи ва харидор биржа савдоларида муста.к;ил равишда биржа билан тузилган битимга мувофи.к; дилер сифатида ёки брокер номидан трейдерлар ор.к;али муста.к;ил иштирок этадилар. 22. Туланган аванс суммасига мувофи.к; х,ар бир биржа савдоси буйича сотувчи ва харидорни биржа савдоларга .к;уйиш ва улардан четлатиш, биржа савдолари rолибларини аник,лаш ва биржа битимларини руйхатдан утказиш БСЭТда амалга оширилади. 4-боб. Якунловчи 1'0Идалар 23. Томонлар уз мажбуриятларини бажармаган такдирда, уларга нисбатан тузилган олди-сотди шартномаси ва биржа савдолари .к;оидаларига мувофи.к; тегишли чоралар к,улланилади. 24. Биржа савдоларида нархлар манипуляцияси ички (инсайдерлик) маълумотлардан фойдаланиш ва асоссиз даромад олишнинг раI<;обатга зид бош.к;а усулларидан фойдаланишнинг олдини олиш .к;оидалари асосида назорат I<;илинади. 25. Биржа савдоларини ташкил .к;илиш, шартномалар мажбуриятларини бажариш ва х,исоб-китоб-клиринг хизматларини курсатиш жараёнида юзага келадиган бах,с ва келишмовчиликлар биржанинг арбитраж комиссияси томонидан х,ал этилади. 26. Сотувчи ёки харидор туловларни тулаш ва мах,сулотни танлаш буйича уз мажбуриятларини бажармаган такдирда: мажбуриятларни бажармаган томоннинг закалат пуллари жабрланувчи фойдасига жарима сифатида ушлаб I<;Олинади; тузилган фьючерс шартномаси шартлари асоссиз бажарилмаганда, биржа битими буйича шартнома I<;ийматининг бажарилмаган .к;исмининг 1 О фоизи микдорида жарима .к;улланилади. QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. Пахта хомашёсини биржа савдолари ор:к:али сотишни тартибга солит туFрисидаги низомга 1-илова Пахта хомашёсининr пав ва синфлар буйича нархини х:исоблаш коэффициент лари (базис - 1-нав, 2-синф) Эълон 1'ИЛинадиrан нархrа Навлар Синфлар нисбатан 1'улланиладиrан коэффициент 1-нав 1-синф 1,026 2-синф 1,000 3-синф 0,800 2-нав 1-синф 0,938 2-синф 0,860 3-синф 0,791 3-нав 1-синф 0,822 2-синф 0,731 3-синф 0,517 4-нав 1-синф 0,612 2-синф 0,475 3-синф 0,363 5-нав 3-синф 0,254 QMMB: 09/23/680/0963-son 25.12.2023-y. Пахта хомашёсини биржа савдолари ор1<али сотишни тартибга солиш туFрисидаги низомга 2-илова Пахта толасининг тип ва кодлар буйича нархини 1'айта х;исоблаш коэффициентлари Узун толали Тола тури la lб 1 2 3 Узунлиги (дюйм) 1,11/32 1,5/16 1,9/32 1,1/4 1,7/32 1,3/16 Коди 43 42 41 40 39 38 Коэффициент 1,6080 1,4699 1,4008 1,2331 1,1147 Урта толали Тола тури 4 5 6 Узунлиги (дюйм) 1.5/32 1.1/8 1.3/32 1.1/16 1.1/32 Код 37 36 35 34 33 Коэффициент 1,0000 0,9865 0,9737 0,9618

Resolution No. 680 of the Cabinet of Ministers “On additional measures for crediting the production of cotton raw materials and the costs of harvesting and sale thereof · Nelum