Law No. 1581 on Agricultural Loan Cooperatives and Unions
Made 1972-04-18 · Text as of 2026-10-01
Public law and official guidance, published as research. Not legal, tax or financial advice.
About this law
- Language
- Turkish
- Kind
- Act
- Organisation
- European Union
- Country
- Türkiye
- Subjects
- Agricultural and rural development
- Keywords
- cooperative/producer organization, agricultural development, credit
Where to read it
No source link is recorded for this law.
Text
The law's own text, section by section, as held. Each section has its own link.
Madde 1 - Bu kanunda yazili hükümlerden faydalanilmak suretiyle üreticiler, aralarinda ekonomik menfaatlerini korumak ve özellikle meslek ve geçimleriyle ilgili ihtiyaçlarini saglamak amaciyle karsilikli yardim ilkesine dayanan ve tü- zel kisiligi olan degisir ortakli, degisir sermayeli Tarim Kredi Kooperatifleri kurabilirler. Ortak ürünleri üzerinde ticaret ve komisyonculuk yapanlar, faizle para veya mal olarak kredi verenler, bu kooperatiflere giremezler. Bu esaslara göre kurulan bir veya birkaç il dahilindeki kooperatifler bölge birliklerini, en az 5 bölge birligi de, merkez birligini kurarlar. Merkez birligi tek üst kurulus olup Ankara'dadir. Kooperatiflerin ve bölge birliklerinin çalisma alani içinde birden fazla kooperatif ve bölge birligi kurulamaz. Tarifler:
Madde 2 - Bu kanunda geçen; a) Ortak deyimi, Bu kanuna göre kurulan Tarim Kredi Kooperatifleri ortaklarini, b) Kooperatif deyimi, Bu kanun kapsamina giren Tarim Kredi Kooperatiflerini, c) Bölge birligi deyimi, Kooperatifler tarafindan kurulan Tarim Kredi Kooperatifleri bölge birlikle- rini, ç) Merkez Birligi deyimi, Faaliyeti bütün yurdu kapsiyan Tarim Kredi Kooperatifleri ve bölge birlikle- rinin bagli bulunduklari Türkiye Tarim Kredi Kooperatifleri Merkez Birligini. Ifade eder. Amaç ve çalisma konulari:
Madde 3 - Kooperatiflerin, bölge ve merkez birliklerinin çalisma konulari sunlardir: I - Kooperatifler A) Ortaklarinin; a) Kisa ve orta vadeli kredi ihtiyaçlarini karsilamak, b) Ürünlerini degerlendirmek, c) Müstereken yararlanabilecekleri her çesit makina, ekipman ve tesisleri edinmek, B) Ortak ve gerektiginde diger üreticilerin; 4924 a) Üretim ve zaruri tüketim maddeleri ile üretim araçlarini toptan saglamak, b) El sanatlarini gelistirmek ve mamullerini degerlendirmek, c) Mesleki ve teknik yönden bilgilerini artirmak, sosyal ve kültürel konula- riyle ilgili faaliyetlerde bulunmak, kurslar açmak ve seminerler tertip etmek, C) Mevduat toplamak, bankacilik hizmetleri ve sigorta acenteligi yapmak. II- Bölge birlikleri a) Kooperatiflerin finansman islerini düzenlemek, b) Ortak ürünlerinin degerlendirilmesiyle ilgili isleri yürütmek, c) Gerektiginde kooperatiflerin ihtiyaç duyduklari üretim ve zaruri tüketim maddeleri ile üretim araçlarini toptan saglamak veya imal etmek, ç) Kooperatiflerin islerinin kooperatifçilik ilkelerine ve mevzuat hükümle- rine uygun olarak yürütülmesini saglamak üzere gerekli tedbirleri almak, teknik ve idari yardimlarda bulunmak ve ortaklarin genel ve mesleki egitim faaliyetle- rini düzenlemek, d) Kooperatifleri denetlemek. e) Mevduat toplamak, bankacilik hizmetleri ve sigorta acenteligi yapmak. Bölge birlikleri görevlerini merkez birliginin tasvibi ile il veya ilçe mer- kezlerinde kuracaklari subeleri veya görevlendirecekleri kooperatifler araciligi ile de yürütebilirler. III - Merkez birligi a) Kooperatif ve bölge birliklerinin bu kanuna ve kooperatifçilik ilkelerin uygun olarak gelismesini saglamak, kooperatifçilik ve mesleki egitim faaliyetle- rinde bulunmak, b) Kooperatif ve bölge birliklerine finansman kaynaklari temin etmek ve bunlarin gelistirilmesi için her türlü tedbirleri almak, kredi islerinin düzenle yürütülmesini saglamak, c) Kooperatif ve bölge birliklerinin üretim ve zaruri tüketim maddeleri ile üretim araçlarini toptan saglamak, imal etmek ve ortak ürünlerinin degerlendi- rilmesi ile ilgili faaliyetleri rasyonel bir sekilde düzenlemek ve bu konularda her türlü tesebbüse girismek veya istirak etmek ve gerekli tesisleri kurmak, faaliyet konusuna giren hususlarda ithalat ve ihracat yapmak, ç) Kooperatif ve bölge birliklerinin görev ve çalisma konularinin düzenle yürütülmesini saglamak üzere genel uygulama esaslarini tespit etmek, d) Kooperatif ve bölge birliklerini denetlemek, e) Kooperatiflerle, bölge ve merkez birliklerinin personel politikasini tes- pit etmek ve yürütmek, f) Kooperatif ve bölge birliklerinin kurulusuna karar vermek ve kurulus mer- kezini ve çalisma alanini tespit etmek, g) Kooperatif ve bölge birliklerinin finansman ihtiyaçlarini karsilamak üzere tahvil çikarmak, h) Hükümetçe görevlendirildiginde, Devlet destekleme alimlari ile ilgili faaliyetleri yürütmek, i) Kooperatiflerin ve bölge birliklerinin toplayacaklari mevduatin kullanil- ma sekil ve sartlari ile bu konudaki üst kuruluslarla olan baglantilari gösteren yönetmeligi hazirliyarak Ticaret Bakanligina sunmak, i) Birlik ve Kooperatiflerce saglanan kredi, araç ve gereçlerin kullanis sekil ve sartlari ile amaca uygun olarak kullanildiginin kontrolunu gösteren bir yönetmelik hazirlamak, 4925 Merkez ve bölge birlikleri ile Kooperatifler, kredi ihtiyaçlarini da karsi- lamak üzere, banka ve sigorta sirketi kurabilir veya bu gibi kuruluslara istirak edebilir. Yönetim kurulu :
Madde 4 - (Degisik:24/6/1995 - KHK-553/1 md.) Yönetim Kurulu A) Kooperatiflerde; genel kurula katilma hakkini haiz ortaklar arasindan genel kurulca üç sene için seçilecek bes üyeden, B) Bölge birliklerinde; genel kurulca temsilciler arasindan üç sene için seçilecek yedi üyeden, C) Merkez Birliginde; Genel Kurul temsilcilerinin kendi aralarindan üç sene için seçecekleri dokuz üyeden, tesekkül eder. Kooperatifler ve bölge birliklerinde yönetim kurullari bir baskan ve bir baskan vekili seçerler. Merkez Birliginde ise yönetim kurulu bir baskan ve iki baskan vekili seçer. Kooperatif müdürleri, bölge müdürleri ve Merkez Birligi Genel Müdürü, yönetim kurulu toplantilarina istirak ederler; ancak, bunlarin oy kullanma haklari yoktur. Toplantilarda vekaleten oy kullanilamaz. Yönetim kurulu üyeliklerine seçilenlerin, kooperatiflerde, bölge birlik- lerinde ve Merkez Birliginde en az ilkokul mezunu olmalari sarttir. Kooperatif ve bölge birliklerinde yönetim kurulu üyelerine ve denetçilere verilecek ücret veya huzur hakkinin miktari Merkez Birligi Yönetim Kurulu tarafindan; Merkez Birligi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerine verilecek ücret veya huzur hakki miktari ise Merkez Birligi Genel Kurulu tarafindan tesbit edilir. Kooperatif, bölge birlikleri ve Merkez Birligi yönetim kurulu üyeleri, bu kuruluslari temsilen istiraklerde görev alamazlar. Ayrica kooperatif çalisan- lari kooperatiflere ortak olamazlar. Kooperatif, bölge birlikleri ve Merkez Birligi tarafindan yapilacak seçim- lerin esaslari,temsilcilerin adedi, yönetim kurulu üyeleri ile kooperatif ve bölge birlikleri tarafindan seçilecek temsilcilerde aranacak diger nitelikler ve yönetim kurulu üyelerinin çesitli ilçe, il ve bölgeleri temsil esaslari ana sözlesmelerde tayin ve tesbit edilir. Kooperatiflerde her ortak, bölge birlikleri ve Merkez Birligi genel kurul- larinda her temsilci yalniz bir oy kullanma hakkina sahiptir. Yönetim:
Madde 5 - (Degisik: 24/6/1995 - KHK-553/2 md.) Kooperatifler, bölge birlikleri ve Merkez Birliginde isler; kanun, anasöz- lesme ve diger mevzuat ile Kooperatif Üst Kuruluslarinin belirleyecegi esaslara, genel kurul ve yönetim kurulu kararlarina uygun olarak müdürlük, bölge müdürlü- gü ve Genel Müdürlük tarafindan yürütülür. Merkez Birligi Genel Müdürü, genel müdür yardimcilari, bölge birliklerinde bölge müdürleri ve kooperatiflerde müdürler, Merkez Birligi Yönetim Kurulu ta- rafindan atanir. 4926 Kooperatifler, bölge birlikleri ve Merkez Birliginde imzaya yetkili diger personel Genel Müdürün teklifi ve Merkez Birligi Yönetim Kurulunun onayi ile belirlenir. Genel Müdür ve yardimcilarinin yüksekögretim yapmis, kamu kurum ve kurulus- larinda veya Tarim Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri teskilati ile benzer kuruluslarda en az sekiz yil çalismis olmalari sarttir. Kamu kurum ve kuruluslarinda görevli iken, Genel Müdür ve yardimcisi olarak tayini yapilanlarin, bu görevde geçecek hizmetleri emeklilik mükte- sebinden sayilir. Ilgili mevzuata göre T.C. Emekli Sandigina verilmesi gere- ken kesenek ve karsiliklar kendileriyle çalistiklari kurulus tarafindan ödenir. Kooperatif, bölge ve merkez birlikleri personelinin tayin, nakil ve görevden çikarilmasi gibi esaslar, Merkez Birligi Yönetim Kurulunca kabul edilip, Genel Kurulun tasdiki ile yürürlüge giren bir yönetmelikle belirlenir. Yönetim kurulu üyeleri ve denetçiler ile personelin görevlerine son verilmesi:
Madde 6 - (Degisik: 24/6/1995 - KHK-553/3 md.) Merkez Birligi Teftis Kurulu tarafindan yapilacak denetim sonuçlarina göre, görevleri ile ilgili olarak suç isledikleri anlasilan ve görevden alinmalari uygun görülen kooperatif, bölge birligi ve Merkez Birligi yönetim kurulu üyeleri ve denetçileri ile personelinin görevlerine Merkez Birligi Yönetim Kurulunca son verilir. Bu hususlardaki usul ve esaslar 5 inci maddede belirtilen yönetme- likle belirlenir. Kooperatif, bölge birlikleri ve Merkez Birligi personelinin is Kanunu ile Borçlar Kanununa göre görevlerine son verilmesi halleri saklidir. Seçimle isbasina gelen ve göreve son verilme, çekilme veya diger herhangi bir sebeple yönetim kurulu üyelikleri ile denetçilikleri sona erenlerin yer- lerine yönetim kurullarinca yedekleri çagrilir. Yedeklerin katilimi ile de yönetim kurullari üyeliklerinin sayisi tamamlanamaz ise, kooperatifler bölge birligi, bölge birlikleri Merkez Birligi, Merkez Birligi de Tarim ve Köyisleri Bakanliginca genel kurula çagirilir. (Dikkat : Devami 4927 nci sayfadadir.) 4927 Örnek anasözlesmelerin hazirlanmasi:
Madde 7 - (Degisik: 8/6/1984- KHK 237/4 md.; Aynen kabul: 7/6/1985 - 3223/4 md.) (Degisik birinci fikra:4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen kabul:7/2/1990 - 3612/54 md.) Kooperatif, bölge birlikleri ve Merkez Birligi örnek anasözlesmele- ri, ilgili kuruluslarin da görüsü alinarak Tarim Orman ve Köyisleri Bakanligi tarafindan hazirlanir. Anasözlesmelerde yapilacak degisiklikler de ayni usule tabidir. Genel kurul kararlarinin onanmasi:
Madde 8 - Kooperatiflerle, bölge birlikleri genel kurullarinin verecekleri kararlar Merkez Birliginin onayi ile kesinlesir. Kooperatifler için Merkez Birligi bu yetkisini bölge birliklerine devredebi- lir. Merkez Birligi genel kurullarinin verecekleri kararlar Ticaret Bakanliginin onayi ile kesinlesir. Ticaret Bakanligi ve Merkez Birligi, gönderilen tutanaklari gelis tarihinden itibaren en çok bir ay içinde inceliyerek tasdik veya redde dair sonucunu ilgili kuruluslara bildirir. Bu müddet içinde incelenmesi bitirilmiyen, mevzuata ve usulüne uygun olarak yapilmis genel kurullara ait tutanaklar tasdik edilmis sayilir. Üst kuruluslara girme zorunlulugu:
Madde 9 - Bölge birliklerinin çalisma alani içine alinan Kooperatiflerle Bölge Birlikleri, üst kuruluslara girmek zorundadirlar. Bu zorunluluga uymayan Kooperatif ve bölge birlikleri bu kanun hükümlerinden yararlanamazlar. Talimatlara uyma mecburiyeti:
Madde 10 - (Degisik:8/6/1984-KHK-237/4 md.; Aynen kabul: 7/6/1985-3223/5 md.) Kooperatifler, bölge birlikleri ve Merkez Birligi bagli bulunduklari üst kuruluslarin verecegi talimatlara uygun hareket etmeye mecburdur, aksine davranislar sorumlulugu gerektirir. Sorumluluk derecesi ana sözlesmelerde belli edilir. 4928 Finansman:
Madde 11 - Kooperatiflerle bölge ve merkez birliklerinin kredi ihtiyaçlari, esas itibariyle T.C. Ziraat Bankasi ve üçüncü maddeye göre kurulacak bankaca karsilanir. T. C. Ziraat Bankasi, verdigi kredilerin açilis gayesine uygun olarak kulla- nilip kullanilmadigini kontrol edebilir. Alacak senetleri:
Madde 12 - Kooperatiflerin kredi ile ilgili alacak senetleri,kagitlari ve her türlü taahhütname ve sözlesmeler ortagin oturdugu veya kooperatifin bulundu- gu köy veya mahalle ihtiyar heyetleri tarafindan parasiz olarak tasdik olunur. Bu suretle tasdik olunan senet ve belgeler Icra ve Iflas Kanununun 38 inci mad- desinde yazili belgeler hükmündedir. Senetler vadelerinde protestoya tabi tutul- maz. Müracaat vukuunda bu tasdik muameleleri noterler tarafindan da yapilir. Mutlak rehin hakki:
Madde 13 - Ortaklarin kredilerine mesnet olarak gösterdikleri ürünleri,hay- vanlari ve üretimleri ile ilgili her türlü makina ve araçlari üzerinde ortagi bulunduklari kooperatiflerin mutlak rehin haklari vardir. Bunlar, borçlu ortaklara yediemin sifatiyle teslim edilmis sayilirlar ve üçüncü sahislar tarafindan hiçbir suretle haciz olunamazlar. Ipotek tesisi ve kaldirilmasi:
Madde 14 - Kooperatifler lehine tesis edilecek ipotek islemleri, köy ihtiyar heyetleri veya noterler tarafindan tasdik edilen taahhütnameye istinaden kooperatiflerin yazili istegi üzerine gösterilecek degere göre, tapu dairelerin- ce takrir alinmadan yapilir. Ipotegin kaldirilmasinda da ayni usul uygulanir. Alacak sebebiyle mülk edinme:
Madde 15 - Kooperatifler alacaklarinin tahsili için kendi talepleri üzerine satisa çikarilan ortaklara ait tasinmaz mallari üzerlerine alabilirler. Bu se- kilde edindikleri tasinmaz mallari 3 yil içinde baskalarina satamazlar, bunlari ya bizzat veya icar yolu ile degerlendirebilirler. Bu islemden elde edilen gelirlerden masraf düsüldükten sonra % 10 kooperatif hizmet karsiligi ayrilir. Geriye kalan borçlunun borcuna mahsup edilir. Kooperatiflerin alacagi bu süre içinde, faiz ve masraflariyle birlikte ödenir veya yukaridaki yolla karsilanirsa tasinmaz mallar sahiplerine geri verilir. Mevduat kabulü:
Madde 16 - Kooperatifler ve Bölge Birlikleri her türlü mevduat kabul edebi- lir ve Bankacilik hizmetleri yapabilir. Kooperatif ve bölge birliklerinin topla- yacaklari mevduat, üst kuruluslarin ve 7129 sayili Bankalar Kanunu ile bu kanuna ek 153 sayili Kanunun teminati altindadir. Mevduat kabulüne yetkili kilinacak birlikler ve kooperatifler için Merkez Birligince Maliye Bakanligindan önceden müsaade alinir. Toplanan mevduatin kullanma yetkisi Merkez Birligine aittir. Maliye Bakanliginca yapilacak tetkikler sonunda mevduat kabul etmelerinde bilahara mahzur görülen kooperatif ve birliklerin mevduati kabul yetkileri Bankalar Kanununun 13 üncü maddesine göre kaldirilir. Kisilerin bu kuruluslardaki tasarruf mevduatindan 3 000 liraya kadar olan kismi, faizleri hariç haczolunamaz. 4929 Tasarruf mevduati sahipleri mevduatlarinin yarisi için bu mevduati kabul etmis olan kooperatif ve bölge birliklerinin aktifinde mevcut bütün kiymetler üzerinde imtiyazli alacaklidirlar. Tasfiye halinde, tasarruf mevduatinin imti- yazli kismi tasfiye neticesi beklemeksizin sabiplerine tediye olunur. Düzenlenecek mevduat cetvelleri ve hesap özetleri:
Madde 17 - Mevduat toplamaya yetkili kooperatif ve bölge birliklerinin dü- zenliyecekleri aylik mevduat cetvelleri ile 3 aylik ve yillik hesap özetleri Merkez Birligince birlestirilerek birer kopyalari Bankalar Kanununun 51 inci maddesinde tayin edilen süreler içerisinde Ticaret ve Maliye Bakanliklariyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasina verilir. Munzam karsiliklar :
Madde 18 - Kooperatifler ve bölge birliklerinin topladiklari mevduat üzerin- den 1211 sayili T. C. Merkez Bankasi Kanununun 40/II nci maddesi hükümleri esas- lari dairesinde munzam karsilik tesis edilir. Bu karsiliklar bölge birlikleri veya merkez birligi tarafindan T. C. Merkez Bankasina yatirilir. Sözü edilen Kanun geregince bankalarin T. C. Merkez Bankasina yatirdiklari munzam mevduat karsiliklarinin T. C. Ziraat Bankasi zirai finansmanlarina tahsis edilecek kismin yarisi ayni amaç ve sartlarla Merkez Birligi emrine verilir. Muafiyetler:
Madde 19 - A) Bu kanuna göre kurulacak ve kurulmus sayilan kooperatiflere ortak olmak üzere basvuran üreticilerle, ortaklarin kooperatifleriyle yapacakla- ri her türlü islemler ve bunlarla ilgili kagit,belge, senet, beyanname, taahhüt- name, vekaletname, makbuz, kooperatif lehine yapacaklari ipotek ve rehinler her türlü resim,harç ve vergiden, B) Bu kanuna göre kurulacak ve kurulmus sayilan kooperatifler, bölge ve merkez birlikleri, a) Kurumlar, gider, gayrimenkul kiymet artisi, intikal ve diger vergilerden ve icra makamlari, resmi daireler ve mahkemeler nezdinde yapacaklari ,takip ve tahsillerle açacaklari tazminat davalari ile ilgili her nevi talep, teblig ve kararlar her türlü masraf, vergi, resim ve harçlardan, b) Sermaye ve yedek akçeleri ile tasinmaz mallari ve bunlarin gelirleri, kendi ihtiyaçlari için satin aldiklari ve alacaklarinin tahsili gayesiyle mülk edindikleri tasinmaz mallari ve bunlarin 15 inci madde hükmüne göre sahiplerine geri verilmesi islemi, bütün vergi, resim ve harçtan, c) Yapacaklari kredi islerine iliskin bütün senet, belge, kagit, defter ve hesap özetleri, tasinmaz mallara ait ipotek ve tasinir mallara ait rehin islem- leri, vekaletnameler, taahhütnameler vesair evrak, bütün resim ve harçtan, C) Bu kanuna göre kurulan kooperatiflerle bölge ve merkez birliklerinin te- min edecekleri krediler ve bunlara iliskin Merkez Bankasi nezdindeki reeskont muameleleri ve bu islemlere ait bütün senet, belge, vekaletname, taahhütname vesair evrak gider ve diger vergilerle bütün resim ve harçtan, Muaftir. Ancak, bu kuruluslarin ortak disi islemlerden elde edecekleri gelir - gider farklari ayri bir hesapta takip ve tespit edilerek vergilendirilir. Kooperatif, bölge ve merkez birliklerince noterlere tasdik ettirilecek defterlerle belgelerden yalniz noter ücreti alinip harç alinmaz. 4930 Kooperatiflerin, bölge birliklerinin ve merkez birliklerinin ortaklarina verilmek üzere üretim araç ve gereçlerine % 50 gümrük indirimi uygulanir.(1) Kanun ve anasözlesmelerde açiklik olmayan haller:
Madde 20 - Bu kanun ve bu kanuna göre düzenlenen ana sözlesmelerde açiklik bulunmiyan hususlar için 1163 sayili Kooperatifler Kanunu hükümleri uygulanir. Uygulanmiyacak hükümler:
Madde 21 - A) Kooperatiflerle bölge ve merkez birliklerinde: a) Yönetim kurulu üyesi ve denetçiler için 440 sayili Kanunun 32 nci maddesi ile 657 sayili Kanunun 1327 sayili Kanun ile degistirilen 88 inci maddesi, b) 1163 sayili Kanunun 94 üncü maddesi, c) 2279 sayili Kanunda yazili senelik beyanname verme mecburiyeti, B) Bölge ve merkez birliklerinde: a) 1163 sayili Kanunun 19 uncu maddesinin ikinci paragrafi, C) Kooperatiflerde: a) 1163 sayili Kanunun 45 inci maddesinin 3 üncü paragrafi ve 87 nci madde- si, b) 6762 sayili Türk Ticaret Kanununun 42 nci maddesi, uygulanmaz. Yürürlükten kaldirilan kanunlar:
Madde 22 - Bu kanunun yürürlüge girmesiyle 2836 ve 658 sayili kanunlar yürürlükten kalkar. Denetçiler: Ek Madde 1 - (Ek: 8/6/1984 - KHK 237/6 md.; Degistirilerek kabul: 7/6/1985- 3223/6 md.) A) Kooperatiflerde; Genel Kurulca, genel kurula katilma hakkini haiz ortaklar arasindan iki denetçi seçilir. B) Bölge Birliklerinde; Genel Kurulca, temsilciler arasindan veya disardan iki denetçi seçilir. C) Merkez Birliginde ; Genel Kurulca, temsilciler arasindan veya disaridan iki denetçi seçilir. Ayrica,Tarim Orman ve Köyisleri Bakanligi ile T. C. Ziraat Bankasini temsi- len, mensuplari arasindan birer denetçi atanir. Denetçi seçilenlerin, kooperatiflerde en az ilkokul, bölge birliklerinde or- ta okul, lise veya dengi okul, Merkez Birliginde yüksek okul mezunu olmalari sarttir. Merkez Birligi denetçilerine verilecek ücret veya huzur hakkinin miktari, Tarim Orman ve Köyisleri Bakanliginca tespit olunur. Kooperatif, bölge birlikle- ri ve Merkez Birligi denetçileri, ücret veya huzur hakkindan baska herhangi bir ücretten faydalanamazlar. Kooperatif, bölge birlikleri ve merkez birligi denetçileri, bu kuruluslari temsilen istiraklerde görev alamazlar. --------------------- (1) Ithalde alinan her türlü vergi, resim ve harç muafiyeti hükümleri, 6/5/1986 tarih ve 3283 sayili Kanunun 1 inci maddesi ile yürürlükten kaldirilmistir. 4931 Seçimle gelecek denetçiler, bölge birliklerinde degisik il ve ilçeleri, mer- kez birliginde çesitli bölgeleri temsil edecek sekilde genel kurullarinda seçi- lirler. Denetçilerin seçim esaslari ile bunlarda aranacak diger nitelikler anasöz- lesmelerde belli edilir. Teftis ve denetim: Ek Madde 2 - (Ek: 8/6/1984 - KHK 237/6 md.; Degistirilerek kabul: 7/6/1985 -3223/6 md.) Kooperatifler, bölge birlikleri ve merkez birligi, Tarim Orman ve Köyisleri Bakanliginin teftis ve denetimine tabidir. Ayrica Kooperatifler bagli olduklari bölge birligi ve merkez birliginin, bölge birlikleri de merkez birliginin teftis ve denetimine tabidirler. Kooperatifler, bölge birlikleri ve merkez birligi Tarim Orman ve Köyisleri Bakanliginin yapacagi teftis ve denetimler sonucu verecegi talimatlara uymak zo- rundadirlar. Geçici Madde 1 - 2836 sayili Kanunla kurulmus bulunan Tarim Kredi Koopera- tifleri ve Birlikleri Hakkinda bu Kanun hükümleri uygulanir. 2836 sayili Kanun hükümlerine göre kurulmus bulunan kooperatifler ayrica kurulus formalitelerine tabi olmaksizin bu kanuna göre kurulmus sayilir. Geçici Madde 2 - Tarim Kredi Kooperatifleri Müsterek Yardim Tahsisati ve Tarim Kredi Kooperatifleri Yardimlasma Birligi vakfinin borç, alacak hak ve varliklari Merkez Birligine devredilir ve sözü geçen vakif feshedilmis sayilir. Gerek bu devirlerde ve gerek Tarim Kredi Kooperatifleri Memurlari Emekli Sandigi ve Tarim Kredi Kooperatifleri Memurlari Sosyal Yardim ve Zincirleme Kefillik Sandigi vakiflarinin Merkez Birligine devirleri halinde devrolunan menkul ve gayrimenkullerin devir ve intikallerinde her hangi bir vergi, resim ve harç alinmaz. Geçici Madde 3 - T.C. Ziraat Bankasi: a) Merkez Birligi kuruluncaya kadar; bütün kooperatif ve bölge birlikleri için Merkez Birligine, bölge birlikleri kuruluncaya kadar bölge birliklerine ait; b) Merkez Birligi kurulduktan sonra; bölge birlikleri çalisma alanina dahil edilmeyen kooperatifler için bölge birligine ait; Görevleri yapar ve yetkileri kullanir. Geçici Madde 4 - T.C. Ziraat Bankasi memurlarindan, önceden Bankanin muva- fakati alinmak sartiyle, Tarim Kredi Kooperatifleri bölge ve merkez birliklerin- de kendilerine görev verilenler, görev aldiklari birliklerin kurulduklari tarihten itibaren bes yili tecavüz etmemek üzere Bankaca asli görevlerinden ücretsiz izinli sayilirlar. Bu memurlarin yeni görevlerinde geçecek hizmetleri terfi ve emeklilik bakimindan T.C. Ziraat Bankasinda geçmis sayilir ve 5434 sayili Kanuna göre T. C. Emekli Sandigina verilmesi gereken kesenek ve karsilik- lari kendileriyle mezkür birlikler tarafindan ödenir. Memurun T.C. Ziraat Ban- kasinin sosyal kuruluslarindaki haklari aidat ödemek sartiyle devam eder. Geçici Madde 5 - Bu kanunda adi geçen bölge ve merkez birliklerinin kurulus masraflari için kanunun yürürlüge girdigi tarihten sonra kabul edilecek olan 4932 ilk Devlet Bütçesinden basliyarak esit taksitlerle 5 yil içinde ödenmek üzere Türkiye Tarim Kredi Kooperatifleri Merkez Birligi emrine yüzmilyon lira yardim yapilir. Geçici Madde 6 - Bu kanunda sözü edilen yönetmelikler Merkez Birligi ilk Genel Kurul toplantisina kadar çikarilir. Bu süre en geç bes yildir. Geçici Madde 7 - T.K. Kooperatifleri Yardimlasma Birliginin, 1967/6-8677 sayili Kararnameye istinaden T.K. Kooperatifleri adina gübre tedariki ve dagiti- mi faaliyetinden elde ettigi ve edecegi karlar Kurumlar Vergisinden muaftir. Geçici Madde 8 - (Ek: 8/6/1984 - KHK 237/6 md.; Degistirilerek kabul: 7/6/1985 - 3223/6 md.) Nitelikleri bu Kanunda gösterilen sartlara uymayan Merkez Birligi yönetim kurulu baskan ve üyeleriyle denetçilerinin görevleri bu Kanunun yayimi tarihinde sona erer. Bu sekilde görevleri sona erenlerin yerlerine ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere, gerekli nitelikleri tasiyanlar arasindan Tarim Orman ve Köyisleri Bakanliginca atama yapilir. Kooperatif, bölge birlikleri ve merkez birliginin yapilacak ilk genel kurullarinda, yönetim ve denetim organlari,bu Kanun hükümlerine göre teskil olunur. Genel Kurul toplantilari anasözlesmenin kabulünü takip eden aydan baslamak üzere en geç bir yil içinde tamamlanir. Ancak, merkez birligi genel kurulu, bu Kanunun yayimi tarihinden sonraki al- ti ay içinde toplanamaz. Tarim Orman ve Köyisleri Bakanligi, Hazine ve Dis Ticaret Müstesarligi ile T.C.Ziraat Bankasi, Bölge Birlikleri ve Merkez Birliginin yönetim ve denetim organlarinin bu Kanun hükümlerine göre teskilini beklemeksizin sözkonusu organ- lara kendi temsilcilerini tayin eder. Geçici Madde 9 - (Ek: 8/6/1984 - KHK 237/6 md.; Degistirilerek kabul: 7/6/1985 - 3223/6 md.) Kooperatifler, bölge birlikleri ve merkez birligi anasözlesmelerinde, bu Kanun dogrultusunda yapilacak degisiklikler en geç 3 ay içerisinde sonuçlandiri- lir. Yeni anasözlesmeler yürürlüge girinceye kadar, mevcut anasözlesmelerin bu Kanuna aykiri olmayan hükümlerinin uygulanmasina devam olunur. Geçici Madde 10 - (Ek: 8/6/1984 - KHK 237/6 md.; Aynen Kabul: 7/6/1985 - 3223/6 md.) 1581 sayili Tarim Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu ve ilgili ana- sözlesmeler ile diger mevzuatta ve 14/12/1983 tarih ve 185 sayili Kanun Hükmün- de Kararnamede Tarim Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri için, Ticaret Bakanligi- na ve Bakanina veya Sanayi ve Ticaret Bakanligina ve Bakanina verilen görev ve yetkiler, Tarim Orman ve Köyisleri Bakanligina ve Bakanina devredilmistir. Yürürlüge girme:
Madde 23 - Bu kanun yayimi tarihinden itibaren yürürlüge girer. Kanunu yürütecek makam:
Madde 24 - Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 4932-1 18/4/1972 TARIHLI VE 1581 SAYILI KANUNA ISLENEMEYEN HÜKÜMLER: 1 - 24/6/1995 tarih ve 553 sayili KHK'nin geçici maddesi: Geçici Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüge girdigi tarihte halen görevde bulunan Merkez Birligi Genel Müdürü, genel müdür yardimcilari ve bölge müdürlerinin görevleri sona erer ve bu görevlere üç ay içinde bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre atama yapilir. Geçici Madde 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen yönetmelik alti ay içinde hazirlanarak Merkez Birligi Genel Kurulunun onayina sunulur. 4933 1581 SAYILI KANUNDA EK VE DEGiSIKLIK YAPAN MEVZUATIN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIGI KANUN VE HÜKÜMLERI GÖSTERIR LISTE Yürürlükten Kaldiran Mevzuatin ------------------------------------ Yürürlükten Kaldirilan Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayisi Maddesi ------------------------------------ ----------- ----------- ------------ 10/10/1983 tarih ve 107 sayili K.H.K. nin Tarim Kredi Kooperatifleri, Birlikleri ve Merkez Birligi ile ilgili 42 nci maddesindeki hükmü 7/6/1985 3223 7 4934 1581 SAYILI KANUNA EK VE DEGISIKLIK GETIREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜGE GIRIS TARIHINI GÖSTERIR LISTE Kanun Yürürlüge No. Farkli tarihte yürürlüge giren maddeler giris tarihi --------- --------------------------------------------------- ------------- 1581 --- 28/4/1972 2460 --- 8/5/1981 KHK/237 --- 18/6/1984 3223 --- 15/6/1985 KHK/336 --- 5/8/1988 KHK/553 --- 28/6/1995