Law No. 1177 on tobacco and tobacco monopoly

4607 TÜTÜN VE TÜTÜN TEKELI KANUNU Kanun Numarasi : 1177 Kabul Tarihi : 9/5/1969 Yayimlandigi R.Gazete: Tarih: 30/5/1969 Sayi: 13210 Yayimlandigi Düstur : Tertip: 5 Cilt: 8 Sayfa: 2093 * * * Bu Kanun ile ilgili tüzük için, "Tüzükler Külliyati"nin kanunlara göre düzenlenen nümerik fihristine bakiniz. * * * BÖLÜM - I Tütüne Ait Genel Hüküm Madde 1 - Tütün tarimi ve yaprak tütün ticareti, bu kanunun hükümleri dai resinde serbesttir. A) Tütün tarimi: Tütün ekicileri: Madde 2 - Tütün tarimi yapmak için medeni haklari kullanma yeterligini ta simak sarttir. Ancak, Devlet memurlari memuriyetleri çevresi içinde dogrudan dogruya veya baskalari araciligi ile tütün tarimi yapamazlar. Tütün dikim alanlari: Madde 3 - Tütün tarimi serbest olan ilçeler bu kanuna bagli (1) numarali cetvelde gösterilmistir. Tütün tarimi serbest olan ilçelerin geçici 1 inci madde geregince tespit edilecek tütün üretim alanlarinin disinda, tütün tarimi yasaktir. Idari teskilatta yapilacak degisiklikler, üretim alanlarinin degistirilme sini gerektirmez. Tütün üretiminin düzenlenmesi: Madde 4 - (Degisik: 13/3/1981 - 2427/1 md.) Tütün üretiminin memleket iktisadi ve ticari gereklerine göre düzenlenebil mesi ve tütünlerin kalitelerinin iyilestirilmesi için, üretim alanlarini ve bu alanlardaki üretim miktarlarini azaltacak her türlü tedbiri almaya ve bu ted birleri kismen veya tamamen kaldirmaya Bakanliklararasi Tütün Kurulu yetkili dir. KANUNLAR SUBAT 1989 (EK - 3) 4608 Tütün ekiminin geçici olarak yasaklanmasi: Madde 5 - Hastalik ve zararli böcek tahribati sebebiyle ürünün niteligi bo zulan alanlarda Tarim Bakanliginin teklifi üzerine Bakanliklararasi Tütün Kuru lunun karariyle tütün ekimi geçici olarak yasak edilebilir. Tütün tarimi yasaginin kaldirilmasi: Madde 6 - Bu kanunun 3 üncü ve geçici 1 inci maddeleri geregince tütün ta rimi yasak edilmis olan yerlerde, yasagi doguran sartlarin giderilmis olmasi gerekçesiyle tütün tarimi için yapilan basvurmalar üzerine, Tarim Bakanligi ve Gümrük ve Tekel Bakanligi tarafindan müstereken, 3 sene müddetle ekim denemesi ne izin verilebilir. Bu denemelerin Bakanliklararasi Tütün Kurulu tarafindan tespit olunacak so nuçlarina göre tütün tarimina izin verilebilir. Bu sekilde tütün tarimina izin verilen yerler, bu kanuna ekli (1) numarali cetvele ithal olunurlar. Kanuna aykiri tütün tariminin ihtiyar heyetleri tarafindan bildirilmesi: Madde 7 - (Degisik: 13/3/1981 - 2427/2 md.) Bu Kanunun 3, 4, 5 ve 15 inci maddeleri ile geçici 1 inci maddesi geregince konacak sürekli veya geçici yasaklardan veya üretimin düzenlenmesi ve kalitesi nin iyilestirilmesi için alinacak tedbirlerden mahalle ve köy ihtiyar heyetleri ve mahalli Tarim Teskilati, Tekel idarelerince haberdar edilir. Ihtiyar heyetleri yukaridaki fikraya aykiri olarak yapilan tütün tarimini o yerin Tekel Idaresine,bulunmayan yerlerde mülkiye amirligine bildirmekle yüküm lüdür. Tütün tohumu: Madde 8 a) Yurt disina tütün tohumu ve fidesi çikarmak, b) Gümrük ve Tekel ve Tarim Bakanliklarinin ortak izni olmadan yurda tütün tohumu ve fidesi sokmak, c) Bir yere mahsus olan tütün çesidinin tohum veya fidelerini baska çesit lere ayrilmis olan yerlere ekmek, dikmek veya ekim ve dikim amaciyle tasimak, Yasaktir. Yabanci memleketler fen kuruluslari tarafindan bilimsel arastirmalar için istek halinde, karsiliklilik sartiyle istenilen çesitlerden ayni yil içinde en çok 10 grama kadar tohum gönderilmesi Gümrük ve Tekel ve Tarim Bakanliklarinin ortak iznine baglidir. Tütün tarim alanlarinda üretilecek tütün çesitlerinin tespit ve degistiril mesi: Madde 9 - Tütün tarim alanlarinda üretilecek tütün çesitleri bu kanunun yü rürlüge girmesini takibeden iki yil içinde iç ve dis pazar ihtiyaç ve istekleri ile tarimsal zorunluklar göz önünde tutularak Gümrük ve Tekel ve Tarim Bakan liklarinca müstereken tespit olunur ve lüzumunda ayni esaslara göre degistiri lir. Bu tespit ve degistirme Bakanliklararasi Tütün Kurulu karariyle yürürlüge girer. Ekicilere parasiz tohum ve fide verilmesi: Madde 10 - a) 9 uncu maddeye göre tespit olunan tütün çesitleri, Gümrük ve Tekel ve Tarim Bakanliklarinin arastirma ve islah organlari tarafindan islah ve tohumlari üretilerek ihtiyaç oraninda ekicilere parasiz dagitilir. 4609 b) (a) fikrasindaki organlar tarafindan kurulacak örnek fideliklerden elde edilen fideler ve ayni suretle ekicilere parasiz verilir. Tütün köklerinin sökülüp yok edilmesi: Madde 11 - Tütün ekicisi ürününü topladiktan sonra tarlada kalacak kökler den tohumluk için lazim olan miktarini ayirip, geri kalanini 15 gün içinde, to humluk için biraktiklarini tohumu alir almaz söküp yok etmek zorundadir. Bu süre içinde söküp yok etmiyenlere 15 gün daha mühlet verilir. Bu müddet içerisinde de yine sökmezse Tekel Idaresi tarafindan sökülüp yok edilerek mas rafi 53 üncü maddeye göre çiftçiden alinir. Fidelikler: Madde 12 - a) Tütün fidelikleri arazi ve su durumu uygun olan yerlerde ya pilir. Kurulan fidelik yeri ve alani, ekici tarafindan muhtarlara ve muhtarlar ca da o yerin Tekel Idaresine bildirilir. b) Tütün fideliklerinin içine ve etrafina Tüzükte belirtilecek esaslar da hilinde baska hiçbir bitki ekilip dikilmiyecegi gibi bu mesafe içindeki yabanci otlarin da yok edilmesi ve temiz bulundurulmasi zorunludur. c) Tütün dikildikten sonra fidelik yerleri bellenmek, sürülmek, kazilmak veya derince çapalanmak suretiyle bozulur ve kalan fideler sökülüp yok edilir. En az tütün dikim alani: Madde 13 - Bir ekici yarim dekardan az tütün dikemez. Ancak tarima uygun topragi dar olan yerlerde ayni ilçe sinirlari içinde olmak ve toplami yarim de kari bulmak sartiyle en çok üç yerde tütün ekilebilir. Tütün dikim sarti: Madde 14 - Tütün dikilen tarlalarda tütünlerin arasina baska hiçbir bitki ekilip dikilemez. B) Tütün ekiminin nasil yapilacagi: Tütün ekim istek kagidi ve tütün ekim cüzdani: Madde 15 - (Degisik: 13/3/1981 - 2427/3 md.) Ekiciler, dikimden evvel Tüzükteki örnege göre hazirlayacaklari (Tütün Ekim Istek Kagitlarini) tarlasinin bulundugu yer muhtarligina vermekle yükümlüdür. Istek kagitlarinda; tütün dikilecek tarlanin yeri, siniri, dekar (dönüm) esasina göre yüzeyi, kira ile tutulmus ise asil sahibinin adi ve ikametgahi gösterilir. Ayni köy veya mahallede birden fazla tarlada tütün dikmek isteyen ler, her tarlanin siniri ayri ayri gösterilmek sartiyle bir istek kagidi vere bilirler. Muhtarlar, istek kagitlarinin içindekileri inceler ve bu Kanunun eki cilige, tütün dikimine ait hükümlerine ve 4 üncü madde geregince Bakanliklar arasi Tütün Kurulu tarafindan alinan tedbirlere aykiri olmadigini onaylayip, verilis tarihinden baslayarak 15 gün içinde o yerin Tekel Idaresine vermek zorundadir. Istek kagitlarinin onaylanmasi için ekicilerden her istek kagidi basina 10,- TL. ücret alinir. Tekel Idareleri, istek kagitlarini inceleyerek karsiliginda her ekici için bir (Tütün ekim cüzdani) doldurup en çok 15 gün içinde ilgili muhtarliklar ara ciligi ile ekicilere vermekle yükümlüdür. 4610 Bakanliklararasi Tütün Kurulu tarafindan bu Kanunun 4 ncü maddesi geregince tedbir alinmis olan yil ve yerlerde, ekicilere tütün ekim cüzdani verirken Bakanliklararasi Tütün Kurulu Kararina uygun olarak ve Tüzükte belirtilecek esaslara göre dikim yapilabilecek alanin yüzölçümü ile üretilebilecek azami tü-tün miktarini belirlemek Tekel Idaresinin görevidir. Ekiciler istek kagitlarina göre tütün ekim cüzdanlarina kaydedilen alandan fazla tütün dikemezler. Cüzdanda yazili miktardan daha az tütün diktiklerinde durumu, dikimi takibeden 15 gün içinde muhtarliklar araciligi ile veya bizzat Tekel Idaresine bildirmek ve cüzdanlarindaki miktari düzelttirmek zorundadir. Tarladaki tütünlerin devri: Madde 16 - Ekiciler, ekim cüzdanlarinda yazili tarlalardan bir veya birka-çina yahut tamamina ait tütünleri,kirimin tamamlanmasindan evvel bu kanuna göre tütün dikimine yetkili olanlara devredebilir. Devir isi, ekici ile devralanin, cüzdaninin alindigi yer Tekel Idaresine birlikte basvurmalari üzerine, tütünle-rin tamaminin devri halinde cüzdana yazilmak, kismen devri halinde devralana yeni bir cüzdan verilmek suretiyle yapilir. Bir kisi birden fazla ekicinin tütününü devralamaz. Tütünlerin kirimi: Madde 17 - a) Dip yapraklarin kirimdan evvel toplanip yokedilmesi zorunlu-dur. b) Filizlerin toplanmasi yasaktir. Ekici tütünlerin denklenmesi ve imhaliklar: Madde 18 - Ekiciler tütünlerini; mahsul, görmez ve imhalik olmak üzere üç gruba ayirmak, bu kanunun tüzügünde gösterilen usullere uygun olarak islemek ve denklemek zorundadir. Imhaliklar: Kirinti, yanik, karayesil,çürük ve görmeze giremiyecek derecede hastalikli olan kisimlardir. Ekici denklerinin kontrolu: Madde 19 - Gerek satis merkezleri kurulan yerlerde satisa çikarilmak üzere bu merkezlere ve gerekse satilmis veya satilmamis olarak emanet ambarlarina ge-tirilen tütünler tartilip ekim cüzdanlarinda yazili yaprak tütün borç miktarla-rina göre kontrol edilmeden önce, Tekel Idaresi eksperi tarafindan muayene edi-lir. Bu muayenede imhaliklarla - varsa dip ve filiz miktarlari - tespit edilir ve 18 inci madde hükmüne aykiri olarak islenmis ve denklenmis olan denklerin düzeltilmesi ekiciye yazili olarak bildirilir. Denklerini düzeltmek için kendi sine bir haftaya kadar mühlet verilir. Verilen mühlet içerisinde denklerini düzeltmiyen veya düzelttirmeyen ekicilerin bu hareketleri mühletin sonunda bir tutanakla belgelenir. Muayene sirasinda, denklerde tasit araçlari yüzünden veya yagmur ve saire gibi elde olmiyan sebeplerle nitelikleri degismis veya bozulmus tütün bulunur sa, bozulan kisimlar tespit olunmakla beraber, bu yüzden ekiciler hakkinda hiç bir kovusturma yapilmaz. Ekiciler, bu madde geregince yapilacak ambarlama mua yenesine, sonucun kendilerine bildirildigi andan basliyarak 5 gün içinde itiraz edebilirler. Itirazlar, ekici birlikleri, bunlarin bulunmadigi yerlerde ziraat odalari veya belediye encümeni, belediye teskilati bulunmiyan yerlerde o yer ihtiyar heyeti tarafindan seçilecek eksper veya eksper yoksa tütün islerini bi lir iki temsilci ile Tekel eksperinden kurulacak kurul tarafindan 5 gün içinde incelenir ve karara baglanir. Kurulun verecegi karar kesindir. Itiraz kuruluna giren temsilcilerin ücretleri haksiz çikan tarafça ödenir. 4611 C) Yaprak tütün ticareti: Madde 20 - 21 - (Mülga: 28/5/1986 - 3291/17 md.) Satilan tütünlerin devri: Madde 22 - Ekici, satilan tütünlerinin devir islemini kanuna uygun olarak hazirlar. Bu islemin bitirildigi aliciya veya kanuni konutuna bildirildigi ta rihten basliyarak alici on gün içinde bedelini ödeyip tütününü teslim almak zo rundadir. Zorlayici sebep olmadan ödemeden veya teslim almaktan kaçinma halinde,ekici bu kanunda yazili tahkim yoluyla bedeli ödemeye ve tütünleri teslim almaya ali cinin zorlanmasini istiyebilir. Ekici isterse, hakem kurulu satis tutarinin ya risina kadar da tazminat alinmasina karar verebilir. Tütün alim - satimi hakkindaki yasaklar: Madde 23 - a) Birden fazla ekiciden satis yetkisi taniyan vekaletname almak, b) Tarihini piyasa açilisinda koymak üzere, ekiciye piyasa açilisindan önce tarihsiz sözlesme imza ettirmek, c) 16 nci madde geregince yapilan devirlere ve bu madde geregince verilecek vekaletnamelere konu olan tütünlere ait tütün ekim cüzdanlari hariç olmak üze re, diger ekicilere ait tütün ekim cüzdanlarini ne sebeple olursa olsun topla mak, Yasaktir. Avans: Madde 24 - Tekel Idaresi veya diger alicilar tarafindan, tütün ekicilerine tarladaki veya toplanmis tütünleri karsiligi, avans ve saire isim ve suretle riyle para verilebilir. Bu sekilde verilmis para, parayi verene esit fiyat ve sartlarla ve bu kanun çerçevesinde alis için rüçhan hakki verir. Rüçhan hakkina sahip olan, fiyat ve sartin kendisine veya 58 inci madde ge regince göstermek mecburiyetinde oldugu konutuna bildirildigi andan itibaren ekici ve rüçhan sahibi alici ayni kasabada bulunurlarsa bildiri aninda, baska kasabalarda bulunanlar ise 24 saat içinde, kabulünü bildirmezse hakki düsmüs olur. Su kadar ki avans sözlesmesinin bir sureti ekicinin cüzdanini aldigi Tekel Idaresine tescil ettirilmis ise, devir muamelesinden evvel veya devir muamelesi aninda pesin para aldigi zata veya müesseseye veya hesabina, almis oldugu para yi evvelemirde ödemek veya baska suretle tesviye için muvafakatnamesini ibraz etmekle mükellef tutulur. Alim - satim sözlesmesinin uygulanmasindan dogan uyusmazliklarin çözümlen mesi: Madde 25 - Tütün ekicisi ile alicisi arasinda, yazili alim - satim sözles mesinin bu kanuna göre uygulama ve yürütümünden dogacak uyusmazliklar hakemler eliyle çözümlenir. Uyusmazlik basgösterdiginde alici veya ekici veya, var ise ekicinin istegi ne dayanarak ekiciyi temsilen Ekiciler Birligi, mahalli sulh mahkemesine tahkim istedigini ve hakeminin kim oldugunu yazi ile bildirir. Mahkeme bu basvurmayi ve davacinin hakeminin kim oldugunu diger tarafa veya ikametgahina hemen bildi rerek üç gün içinde kendi hakemini seçmesini ister, mahkemece de üçüncü bir ha kem seçilir. 4612 Bu süre içinde hakemini seçmiyen tarafin hakemi mahkemece re'sen seçilir. Mahkemece 3 hakeme de dogruyu tarif ve bildireceklerine yemin ettirilir. Hakemler, yemin ettirildigi günden basliyarak bes gün içinde kararlarini verirler. Hakem kararlarinda hakem ücretleri ve diger giderler de belirtilir. Hakemler, eksper bulunmiyan yerlerde, bu islerden anliyanlar arasindan seçilir. Hakem kararlarinin temyizi: Madde 26 - Hakemler, karari mahkeme kalemine verirler. Mahkeme, hakem kararini iki gün zarfinda taraflara teblig eder. Taraflar, bu karara karsi, teblig tarihinden itibaren 8 gün içinde Yargitay'a basvurabi-lirler. Yargitay tetkikatini bir ay içinde yaparak kararini verir. Hakem karari Yargitay'ca bozuldugu takdirde mahkemece hakemlere yeniden in celeme yaptirilir. Yargitay'in bozma kararina uyulmasi zorunludur. Temyiz süresi geçen hakem kararlari mahkemece tasdik ve tescil, Yargitay'ca onanan hakem kararlari ise tescil olunur. Mahkemece tescil olunan hakem kararlari ilam niteligini alir. Dara, küf ve su çürügü: Madde 27 - Ekici ile alici arasinda tütün alim ve satiminda dara, küf veya su çürügünden ileri gelen azaltmalardan ve 19 uncu madde geregince imhalik ola rak tespit olunan miktarlardan baska iskonto, veya iskarta veya diger isimlerde bedel veya agirlik indirimi veya bedelsiz alinacak kisim ayrilmasi her iki ta raf için yasaktir. Dara tayininde anlasmazlik çikarsa, ikisi satan ekici ve ikisi satin alan alici tarafindan seçilecek dört dengin darasi,ortalama dara agirliginin tayini ne esas tutulur. Ekici ile alici bu yolda da anlasamazlarsa, ambalajlarin tamami tartilarak gerçek dara miktari tespit olunur. Küf ve su çürügü azaltmalari konusunda alici ve ekici anlasamadigi takdir de, bu anlasmazlik alicinin 24 saat zarfinda müracaati üzerine 19 uncu maddede yazili surette hallolunur. Tütün satis merkezleri: Madde 28 - Tütün satis merkezleri kurulan yerlerde ekici tütünlerinin alim satiminin bu merkezlerde yapilmasi zorunludur. Satis merkezleri kurulan yerlerde,bu kanunun 27 nci maddesinin daraya ilis kin hükümleri hariç, diger hükümleri ile 21, 22, 24, 25 ve 26 nci maddeleri uy gulanmaz. Satis merkezlerinde yapilan satislara ait yazili sözlesmelerin sekil,sureti tanzimi ve tütünlerin devrine ait islemlerle, sair hususlar Tüzükte belirtilir. D) Bakanliklararasi tütün kurulu ve milli tütün komitesi: Bakanliklararasi tütün kurulu: Madde 29 - Milli tütün politikasini tespit etmek, düzenlemek ve tütüncülük le ilgili çalismalari koordine etmek "Bakanliklararasi Tütün Kurulu"nun görevi dir. 4613 Bakanliklararasi Tütün Kurulu Maliye, Gümrük ve Tekel, Tarim ve Ticaret bakanlarindan kurulur. Milli tütün komitesi: Madde 30 - Bakanliklararasi Tütün Kurulunun kararlarinda "Milli Tütün Komi tesi"nin teklif ve dilekleri gözönünde tutulur. Milli Tütün Komitesi; Gümrük ve Tekel, Tarim, Maliye, Disisleri ve Ticaret bakanliklari, Devlet Planlama Teskilati, Tekel Genel Müdürlügü, Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlügü, T.C. Merkez Bankasi, T.C. Ziraat Bankasi, Tütün Tarim Satis Kooperatifleri Bölge Birlikleri ve Genel Birligi, Türkiye Tütüncüler Federasyonu,Ziraat Mühendisleri Odasi,Yüksek Tütün Eksperleri Okulu, Tütün Eksperleri, Sendikasi, Türkiye Ziraat Odalari Birligi, Tarim Fakülteleri ve Türkiye Isçi Sendikalari Konfederasyonu temsilcilerinden kurulur. Bakanliklararasi tütün kurulu ve milli tütün komitesine ait islerin yürü tümü: Madde 31 - Bakanliklararasi Tütün Kuruluna ve Milli Tütün Komitesine ait islemler, tüzükte belirtilecek esaslar içinde, Gümrük ve Tekel Bakanligi tara findan yürütülür. E) Tütün eksperligi: Tütün eksperlerinin yetistirilmesi: Madde 32 - Türkiye'de tütün eksperligi yapmak için, Gümrük ve Tekel Bakan ligi tarafindan kurulacak Tütün Eksperleri Yüksek Okulunu bitirmis olmak sart tir. Bu okulun diplomasini haiz olmiyanlar, tütün alim satim muayenelerini, tü tünlerin vasif, deger ve nevilerinin tayini islerini ve tütün isletme, bakim, fabrikasyon eksperligini yapamazlar. Tütün islerinde bilirkisi ve hakem olamaz lar. Ancak 25 inci madde hükmü saklidir. Bu kanunun yürürlüge girdigi tarihe kadar kazanilmis olan haklarla, bu ka nunun yürürlüge girdigi tarihte Tekel Idaresinin eksper kursunda ögrenci olan larin haklari saklidir. Yabanci memleketlerden emsal yüksek okullari bitirenler,yönetmelikte belir tilecek imtihani vermek sartiyle bu okulu bitirenlerin bütün haklarina sahip olurlar. Tütün eksperleri yüksek okulu: Madde 33 - Tütün eksperi yetistirmek amaciyle açilacak Tütün Eksperleri Yüksek Okulunun giris sartlari, okutulacak dersler, gösterilecek stajlar,sinav usulleri, okulun yönetimi, disiplin isleri, okula kimlerin ögretmen olabilecegi gibi hususlari tespit etmek üzere hazirlanacak ve Milli Egitim Bakanliginca onanacak bir yönetmelikte gösterilir. Eksper kursu mezunu eksperlerin, Tütün Eksperleri Yüksek Okulunu bitiren lerin haklarini kazanmasi: Madde 34 - 3437 sayili Tütün ve Tütün Inhisari Kanunu ile bu kanunun uygu lama seklini gösteren nizamname hükümleri geregince Tekel Idaresi tarafindan açilan 5 yillik kursu ve stajlari tamamliyarak diploma ve ehliyetname almis olan tütün eksperleri, ayrica hazirlanacak bir müfredat programina göre, Tütün Eksperleri Yüksek Okulunda toplami en az bir ders yili süreli bir ögrenim gö rürler. Bu ögrenim sonunda yapilacak sinavda basari gösterenlere bu okulun dip lomasi verilir. 4614 Tütün eksperlerinin mesleki sorumluluklari: Madde 35 - Tütün eksperlerinin mesleki sorumluluklari bu kanuna ait tüzükte gösterilir. F) Müteferrik hükümler: Arastirma kuruluslarinin muafiyetleri: Madde 36 - Arastirma kuruluslarinin denemeler yapmak amaciyle ekiciden ala cagi tütünler için bu kanunun 18, 19, 20, 21 ve 28 inci maddeleri uygulanmaz. Tütünden alinacak vergi ve resimler: Madde 37 - Türkiye'de tütün yetistiren gerçek kisiler, yetistirdikleri yap rak tütünün yetistirilmesi ve satilmasi ile ilgili islemleri dolayisiyle Hazi neye ait her nevi vergi (Gelir Vergisi hariç) ve resimden muaftir. Belediye ve özel idarelere ait vergi,resim ve harçlar ise en düsük tarife üzerinden alinir. BÖLÜM - II Tütün Tekeli, Tütün Tarim ve Ticaretinin Kontrolu (1) A) Tütün tekeli: Madde 38 - (Mülga: 28/5/1986 - 3291/17 md.) Tütün mamulleri fiyatlarinin tespiti: Madde 39 - Tekel Idaresi tarafindan yurt içinde satilan tütün mamullerinin satis fiyati Tekel Genel Müdürlügü tarafindan belirtilip,Gümrük ve Tekel Bakan ligi tarafindan Maliye Bakanliginin görüsü alinarak onaylanir. 38 inci maddenin (e) fikrasi geregince satilacak yaprak tütünlerle ihraç edilecek harmanlanmis yaprak tütün ve tütün mamulatinin satis fiyatlari,ticaret gereklerine göre Tekel Genel Müdürlügü tarafindan tespit edilir. Tütün satis belgeleri: Madde 40 - Tütün mamullerini satmak istiyenler Tekel Idaresinden satis bel gesi almak zorundadirlar. Saticilarin siniflari; satis miktarlari gözönünde bu lundurularak, tüzükte belirtilir. Satis belgeleri kisiye özel olup baskasina devrolunamaz. Satis belgesi gösterilen süre, yer ve bölge için geçer. Saticilar mamulleri satis belgelerinde yazili Tekel Idaresi depolarindan almak zorunda dirlar. Madde 41 - (Mülga: 28/5/1986 - 3291/17 md.) Satis ve tasima ücreti: Madde 42 - Tekel Idaresi: a) Mamullerini satanlara tüzükte belirtecek sinirlar içinde Satis ücreti verebilir. b) Idare deposu bulunmiyan veya sehir ve kasaba disinda olan yerlerdeki bassaticilarla saticilara ayrica, tasima sartlarina ve satis yerlerinin uzakli gina göre, tasima karsiligi olarak tasima ücreti verebilir. Madde 43 - (Mülga: 28/5/1986 - 3291/17 md.) Tütün mamullerinin yurda sokulmasi: Madde 44 - a) (Degisik birinci paragraf: 5/6/1985 - 3217/11 md.) Yabanci memleketten gelen yolcularin beraberlerinde getirecekleri tütün mamüllerinin cins ve miktari Maliye ve Gümrük Bakanliginca çikarilacak yönetmelikte göste-rilir. (1) Bu bölümle ilgili olarak ek 1 inci maddeye bakiniz. 4615 Bu yolcularin yanindaki maddeler (Sigara kagidi hariç) yukariki miktarlar dan fazla ise, fazlalik yolcu tarafindan bildirilmek sartiyle en çok bir kiloya kadar Gümrük Resminden ve diger vergi ve resimlerden baska Tekel Resmi veya Gider Vergisinin tüzükte belirtilecek kati alinmak suretiyle yurda sokulabilir. Böyle bir fazlaligin varligi inkar edildigi veya gizlendigi halde tespit edi lirse ilgili hakkinda Kaçakçilik Kanunu hükümleri uygulanir. Tekel resimleri veya Gider Vergisi gümrüklerce alinarak Tekel Idaresine ve- rilir. b) Türkiye'de oturan yabancilar adina dis memleketlerden gönderilip ticari amaç ve niteligi bulunmiyan (Sigara kagidi hariç) tütün mamullerinin yurda so kulmasina Tekel Genel Müdürlügünce izin verilebilir. Bunlardan (a) fikrasina göre Tekel Resmi veya Gider Vergisi alinir. c) Gümrük Kanunu geregince Cumhurbaskaninin kendisi ve konutu için getiri len ve yine ayni kanun geregince ve karsiliklilik sarti ile yabanci devlet el çilerinin ve Disisleri ve Gümrük ve Tekel Bakanliklarinca tespit edilecek dip lomasi memurlariyle siyasi delegelerin ve uluslararasi kuruluslarin memurlari nin beraberlerinde getirdikleri veya sonradan getirecekleri bu kanunda yazili Tekel maddeleri, Tekel Resmi veya Gider Vergisinden muaftir. d) Gerek (a) ve (b) fikralari hükümlerine gerekse Gümrük Kanununun 18 inci maddesinin 1,2,3 numarali fikralari hükümlerine dayanarak yurda sokulan sigara ve diger tütün mamulatinin, bu hükümlerden istifade edemiyenler tarafindan her ne sebeple olursa olsun, bedelli veya bedelsiz kabulü, kullanma veya tüketimi, bulundurulmasi, saklanmasi, satiliga çikarilmasi ve satilmasi yasaktir. Kimlerin elinde yaprak tütün bulunacagi: Madde 45 - Ekim cüzdani bulunan ekici ile, Tekel Idaresince tescil edilmis olan tütün tüccarlarindan ve tütün tarim satis kooperatifleri ile bu koopera tiflerin üst kuruluslarindan baska hiç kimse elinde yaprak tütün bulunduramaz. Hiç kimse 44 üncü madde hükmü hariç olmak üzere 38 inci maddenin (a) ve (b) fikralarinda sayilan ve Tekel Idaresinin alameti farikasini tasimiyan maddeleri memlekete sokamaz, beraberinde bulunduramaz ve biryerden bir yere tasiyamaz. B) Tütün ekicileri ile ilgili hükümler: Ürün bildirimi: Madde 46 - Tütün ekicileri, tütünlerini topladiktan sonra, en çok bir hafta içinde, tarlalarindan aldiklari tütün miktarini tüzükteki örnege göre doldura caklari bir ürün bildirimi ile o yerin muhtarina bildirmek zorundadirlar. Muhtarlar, bildirimlerde yazili üretim miktarlarini ekin cüzdanlarina yaza rak onaylar ve bildirimleri, kendisine verildigi tarihten basliyarak 10 gün içinde, o yerin Tekel Idaresine vermekle yükümlüdürler. Ürün bildirimlerinde ve bu bildirimlere göre düzenlenen tütün ekim cüzdan larinda yazili üretim miktarlari, ekicilerin Tekel Idaresine karsi yaprak tütün borçlarini teskil eder. Yaprak tütün borçlarinin tesbiti ve kontrolu: Madde 47 - Tekel Idaresi, gerek ürün bildiriminden evvel ekicilerin dikim alanlarini ve gerekse ürün bildiriminden sonra kurutulmus tütünlerini, lüzum gördügünde kontrol etmek suretiyle yaprak tütün borçlarini incelemeye ve tesbi te yetkilidir. 4616 Ekici; tarla, kurutma ve denkleme döneminde ve gerek denk halinde bulunan tütünlerinin hepsini kontrolda bulunan Tekel memurlarina göstermekle yükümlü dür. Tütün ekicisinin vekil göstermesi ve sartlari: Madde 48 - Tütün ekim cüzdanini aldiktan sonra isinin basindan uzun zaman ayrilacak olan ekici Tekel Idaresine basvurarak kanuni bir vekil göstermeye mecburdur. Askerlik hizmetine çagrilanlarin vekaletnameleri ilgili askerlik subesi baskanliklari veya mensup olduklari birlik komutanlari tarafindan düzenlenir ve onaylanir. Vekil göstermeden ayrilan ekicileri derhal Tekel Idaresine haber vermeye ve kurutulmus tütünlerinin kaçaga gitmemesi veya kaybolmamasi için gerekli tedbir leri almaya tarlanin bulundugu yer muhtari mecburdur. Bu haber verme üzerine Tekel Idaresi, gönderecegi memurlarla o yerin muh tari veya ihtiyar heyetlerinin seçecekleri yetkili iki tütün ekicisinden kurulu bir heyete gerek yas gerek kuru haldeki tütünlerin durumlarini ve miktarlarini tespit ettirir. Tütünler deger tasiyorlarsa açik artirma ile yerinden 2 nci maddeye göre tütün ekimine engel hali bulunmiyan isteklisine satilir. Parasi gaip ekici adi na emanete alinir. Deger tasimiyorlarsa usulünce yok edilir. Ekicinin ölümü halinde tütün ekim cüzdanindan dogan ödev ve hukuki mükelle fiyetler kanuni mirasçilarina aittir. Mirasin reddi veya varis bulunmamasi hal lerinde yukariki fikraya göre islem yapilir. Bir sahis, bu maddenin birinci fikrasi geregince birden fazla ekicinin tü tünü için vekil gösterilemez. Bir sahis bu maddenin besinci fikrasi geregince birden fazla ekicinin tütününü satinalamaz. Kirimdan vazgeçen ve tütünleri zarara ugriyan veya kaybolan ekicilerin yap rak tütün borçlarinin düzeltilmesi: Madde 49 - Tütün kirimindan tamamen veya kismen vazgeçen veya kirimdan ev vel veya sonra tütünlerinin kismen veya tamamen zarara ugradigi veya kayboldu gunu gören ekiciler o yerin muhtarina hemen bildirmekle beraber, a) Ürün bildirimi vermemislerse bir hafta içinde ekim cüzdani aldiklari Tekel Idaresine basvurarak cüzdanlarini geri vermeye veya cüzdanlarindaki yazi lari düzelttirmeye, b) Ürün bildirimi vermislerse bir hafta içinde o yerin Tekel Idaresine bas vurarak yaprak tütün borçlarini düzelttirmeye. Zorunludurlar. Birinci fikraya göre kirimindan tamamen veya kismen vazgeçilen veya kullan miya yaramiyan tütünler usulüne göre yok edilir. Ekici, eksiginin çalinmaktan ileri geldigini iddia eder ve bu iddiasi zabi taca yapilacak sorusturma ile anlasilirsa çalinan miktar cüzdandaki miktardan indirilir. Su baskini, sel ve yangin gibi genel felaketler oldugunda Tekel Idaresi ekicilerin basvurmalarini beklemeden durumu arastirarak zarara ugriyan miktari cüzdanlarindaki miktardan indirilir. Ekici tütünlerinin tasinmasi: Madde 50 - Tekel Idaresince verilmis tasima belgesi olmadikça, tütünlerin bir yerden diger bir yere tasinmasi yasaktir. 4617 Ancak, ekici topladigi tütünlerini dizme ve kurutma yerlerine serbestçe ta siyabilir. Kurutulmus tütünlerin ayni ilçe hududu içinde bir yerden diger bir yere tasinmasi serbesttir. Ekici tütünlerinin ambara getirilmesi: Madde 51 - Ekiciler bu kanuna bagli 3 numarali cetvelde gösterilen süreler içinde, tütünlerini Tekel Idaresinin gösterecegi ambarlara veya Tekel Idaresi nin iznini almak sartiyle ürünlerini, sattiklari alicinin ambarina teslim etmek zorundadir. Tütünler Tekel Idaresinden tasima belgesi alinmak suretiyle ambar lara getirilir. Tekel Idaresi 3 numarali cetvelde gösterilen ambarlama sürele rini gerektiginde uzatabilir. Ambarlama, Tekel teskilatinin bulundugu yerlerde yapilir. Ancak; en çok 30 kilometre mesafede idarenin bir ambari bulunmadigi ve ekiciler de kendi köyle rinde veya yakin bir köyde elverisli bir ambar gösterebildikleri takdirde, anahtarlardan biri idarede kalmak sartiyle ürünün bu ambara konulmasina müsaade olunur. Tütünlerin ambara kimler tarafindan teslim olunacagi ve idareye ne suretle bildirim verilecegi, karsiliginda ne gibi bir belge alinacagi, bunlarin örnek leri ve tütünlerin tüccar ambarina ne gibi sartlar altinda indirilebilecegi tü zükte gösterilir. Tütünlerin ambarda tartisi ve yapilan ambarlama islemi: Madde 52 - Ambara getirilen ekici tütünleri, 19 uncu maddeye göre muayene leri yapilip tarttirilir ve bulunan miktar ekicinin yaprak tütün borcuna karsi lik sayilir. Ekiciler, yaprak tütün borçlarindan fazla olarak teslim edecekleri tütün için sorumlu tutulmiyacaklari gibi, tespit olunan borçlarina göre kanuni fire ler düsüldükten sonra % 5 e kadar eksik teslim sebebiyle de sorumlu tutulmaz lar. % 5 ten çok olan eksikligin makbul sebeplerden ileri geldigine o yerin en büyük mülkiye memuru veya tevkil edecegi kimse, tekel memuru ve tarim teknis yeninden kurulacak kurul tarafindan kanaat getirilirse çiftçi hakkinda kovus turma yapilmaz. Tütün denkleri arasina veya imhaliklar içine karistirilan yabanci maddeler ile - varsa dip ve filizler - ve fazla tavdan ileri gelen agirlik farklari eki cinin yaprak tütün borcuna karsilik sayilmaz. Bu suretle ayrilan imhaliklarla varsa dip ve filizler - Tekel Idaresine parasiz teslim olunur. Tekel konusu disinda tarimsal veya endüstriyel amaçlar için, tali maddele rin üretiminde kullanilmak imkani elde edilinceye kadar Tekel Idaresince usulü ne göre yok edilir. Tarimsal veya endüstriyel amaçlarla kullanmak üzere isteklisi çikarsa,imha lik tütünleri Tekel Idaresi satabilir ve tutarindan, bu tütünler için yaptigi masraflari düstükten sonra kalanini, varsa o yerin tütün tarim satis kooperati fine öder. Yoksa irat kaydeder. Ekici borçlarinin kesilmesi: Madde 53 - Tütünlerin transfer muamelesinin yapilabilmesi için ekici ilk önce Tekel Idaresine borçlu oldugu avans akçasini, varsa ambar kirasini, kesin lesen para cezalarini ve bu kanunun uygulanmasi sebebiyle Tekel Idaresinin tü tün ekicisi adina harcadigi parayi ödemeye mecburdur. 4618 Ekici tütünlerinin tekel ambarlarinda korunmasi: Madde 54 - Tekel Idaresi, ambarlarini tütünlerin iyice korunmasini sagliya cak surette kurmaya mecbur ve ambarlarin fena bir halde bulundurulmasindan ve tütünlerin iyi korunmamasindan ve istif edilmemesinden dogacak bütün ziyanlar dan sorumludur. Su kadar ki, zorlayici sebeplerden dogan ziyanlardan ve ambara teslim sirasinda tütünlerin zaten fena bir halde bulunmasindan ileri gelen za rarlardan idareye hiçbir sorumluluk yüklenemez. Bu takdirde, malin ambara giri si sirasinda fena bir halde bulundugunun tutanakla tespit edilmis olmasi lazim dir. Tekel Idaresi, ambarda çiftçi tütünlerinin nefasetini korumak için mütehas sis istifçiler bulundurmak ve tütünlerin aktarmalarini zamaninda yaptirmakla yükümlüdür. Her ekicinin ürününü ambar içinde ayri ayri koymaya ve istendigi zaman ekim cüzdanini ambar memuruna gösterip baska bir isleme uymadan malini görmeye ve alicisina göstermeye hakki vardir. Ekici tütünlerinin sigorta ettirilmesi: Madde 55 - Tekel Idaresince ekicilere ayrilmis ambarlara giren ekici tütün leri, Idarenin eksperleri tarafindan takdir edilecek kiymet üzerinden yangina karsi sigorta ettirilir. Sigorta islemi Tekel Idaresi tarafindan yapilabilecegi gibi,araci kullanil maksizin Tekel Idaresi ile sigorta sirketi arasinda da yapilabilir. Su kadar ki, sigorta sirketine ödenecek prim, 7397 sayili kanunun yetkili kildigi organ larca tespit edilecek tarifeden % 30 - 35 arasinda indirim yapilarak bulunacak miktardir. Sigorta primleri, Tekel Idaresi tarafindan ekici adina ödenir. Tütünler sa tildiginda, tütünlerin sigortali bulundugu günlere ait sigorta primleri ekici den alinir. Bu alacaklar Tekel Idaresinin 53 üncü maddedeki imtiyazli alacak lari meyanindadir. Tekel Idaresi, re'sen yapacagi sigortalar için bir fon tesis eder ve hasil olacak zarari bu fon ile karsilar. Bu fonun kurulus ve isleyisi bir yönetmelik te düzenlenir. Ekici tütünlerinden alinacak ambar kirasi: Madde 56 - 51 inci maddeye göre ambarlanan ekici tütünlerinden ilk iki sene için ambar kirasi alinmaz. Bu süre içinde satilamiyan tütünler, rehinde olsa veya aynin muhazasina ta allük etmiyen ihtiyati veya icrai haciz veya ihtiyati tedbir karari ile hacizli bulunsa dahi, Tekel Idaresi tarafindan dogrudan dogruya ve açik artirma ile sa tilabilir. Su kadar ki, daha evvel tütün sahibine; rehinde ve hacizli ise rehin alana ve haczedene tütünlerin kendisi tarafindan satilmasi veya sattirilmasi için bir ay mühletli bir haber verme kagidi gönderilir. Tütün sahibinin veya haczeden veya rehin alanin konutu bilinmiyorsa, o yer lerdeki noter araciligi ile ilan yapilir. Artirma bedelinden, önce idarenin yapmis oldugu bütün masraflarla idare ta rafindan tütün sahibine verilmis olan avanslar, ambar kiralari, varsa karar ve hüküm altina alinmis para cezalari indirilir. Kalan paradan, tütünler rehinde oldugu surette mürtehine rehin bedeli öden dikten ve haczolundugu takdirde haczedilen miktar haczeden makama verildikten sonra fazla kalirsa ekiciye veya onun kanuni temsilcisine verilir. 4619 Tütün üzerinde birden çok haciz varsa,haczedilen tütünün tutari,haczedenler arasinda Icra ve Iflas Kanunu hükümlerine göre bölünmek üzere icra dairesine verilir. Icrai haciz veya ihtiyati tedbir karari ile daha fazla muhafazasi ge reken tütünler, 57 nci madde geregince ambar kirasina tabidir. Alicisi çikmiyan ekici tütünlerin yok edilmesi: Madde 57 - Açik artirmada alicisi çikmiyan tütünler usulüne göre yok edi lir. Su kadar ki, 56 nci maddede yazili sürelerden sonra kalacak tütünlerin ki lo basina bir ay için bir kurus ambar kirasini pesinen ödemek sartiyle bir sene daha ambarda kalmasini sahibi istiyebilir. Uzatilan bu sürenin bitiminden sonra yapilacak ikinci artirmada dahi alici si çikmiyan tütünler yok edilir. Gerek resmi artirmayi yapan Tekel Idaresinin gerek yukariki fikralara göre yok edilen tütünlerin yok edilmelerine ait tutanaklar Tekel idareleri için tü tün sahiplerine karsi ibra senedi yerindedir. Açik artirmada elde edilen tutar, Tekel Idaresinin alacagina yetmezse arta ni, tütünü ambara birakmis olandan alinir. C) Tütün ticareti ile ilgili hükümler: Tütün tüccarlari: Madde 58 - Yaprak tütün ticareti yapabilmek için, tüccar yeterlik ve nite ligine sahip olmak ve Tekel Genel Müdürlügü tarafindan tescil edilerek belge almis olmak sarttir. Tütün ticareti yapmak maksadiyle; müracaat edenlere bu belgenin verilebil mesi, isteklinin kayitli oldugu ticaret odasi bankalar ve mesleki tesekküller den mali durumu ve ticari itibari hakkinda Tekel Idaresince müspet bilgi alin mis olmasina baglidir. Tütün tacirlerinden, bu kanunun yürürlüge girmesinden geriye dogru üç yil içindeki ekici tütün piyasalari da dahil olmak üzere, ekiciye karsi bu kanunda derpis edilen alim satimla ilgili vecibelerden herhangi birini, süresi içinde yerine getirmemis olanlara belge verilmez. Tekel Genel Müdürlügü tarafindan tescil edilerek belge almis tütün tüccar larindan, ekiciye karsi bu kanunda derpis edilen alim satimla ilgili vecibeler den herhangi birini süresi içinde yerine getirmedigi sabit olanlarin belgeleri iptal edilir. Tüccarin vekaletnamesini tasiyanlar, tüccar adina tütün alim satimi yapabi lirler. Tüccar veya vekili, ekiciden tütün satin alacagi yerlerde, o yerin Tekel Idaresine basvurarak, o yer için kanuni ikametgah göstermek zorundadir. Tüccar arasinda tütün alim satimi: Madde 59 - Tüccar arasinda tütün alim satimi, Tekel Idaresine verecekleri iki nüsha müsterek alim satim bildirimi üzerine yapilir. Bu bildirimlerde, tütünün islenmis veya islenmemis oldugu,mensei,ürün yili, nevi, denk adedi ve agirligi gösterilir. Tütün tüccarlarinin tütün kiymasi ve kendilerine verilecek sigara kagidi: Madde 60 - Tütün tüccarlarinin, alicilarina tütünlerin çesnisini göstermek için 100 grama kadar tütün kiymalari caizdir. Tüccarin bu amaçla yapacagi bas 4620 vurma üzerine, Tekel Idaresi tarafindan bedeli karsiliginda kendilerine senede en çok 500 yaprak sigara kagidi verilir. Tüccara ait yaprak tütün bakim ve isleme atelyelerinin kontrolu: Madde 61 - Tütün tüccarlarinin bakim ve isleme atelyesi olarak kullanacak lari binalarin, Tekel Idaresi tarafindan kabul edilecek durumda bulunmalari la zimdir. Bakim ve isleme atelyesi açmak veya var olan bakim ve isleme atelyesini kapatmak istiyen tüccarlar durumu önceden yazi ile Tekel Idaresine bildirmek zorunlugundadir. Tekel Idaresi tüccara ait yaprak tütün bakim ve isleme atelyelerini her va kit teftis ve kontrola yetkilidir. Tütün tüccarlarinin yaprak tütün borçlari: Madde 62 - Tütün tüccarlarinin gerek ekicilerden gerekse tüccardan satin aldigi tütünler, Tekel Idaresine karsi yaprak tütün borçlarini teskil eder. Tütün tüccarlari örnegi tüzükte gösterilen bir bildirim ile, bir evvelki yilin Agustos ayi sonundaki mevcutlariyle o tarihten basliyarak Eylül ayi basi na kadar geçen bir yil içerisinde satin aldiklari, sattiklari, ihraç ettikleri ve ellerinde kalan tütünlerin miktarini Eylül ayinin ilk 15 günü içinde imzala ri altinda o yerin Tekel Idaresine bildirmekle yükümlüdürler. Tütün tüccari, her bakim atelyesi için giren çikan tütünleri yazmaga mahsus ayri bir defter tutar ve bu deftere kayitlarini günü gününe geçirir. Gerek bildirimlerde gerekse ambar defterlerinde islenmemis, islenmekte ve islenmis tütünlerin mensei, ürün yili, nevi, denk adedi, net agirligi ile bakim ve isleme atelyelerine o sene içinde meydana gelen fire ve imhalik miktari açik olarak belirtilir. Tüccar tütünlerinin isletilmesinden meydana gelen süprüntü veya kirintilar en geç islemenin sona ermesini izliyen 15 gün içinde, bakimindan hasil olan süprüntü veya kirintilar tüccar tarafindan yok edilmesi istendikçe, Tekel Eks perinin raporuna dayanarak Tekel Idaresi tarafindan tartilarak masrafi tüccara ait olmak üzere yok edilir ve tüccarin yaprak tütün borcunda gerekli düzeltme yapilir. Tüccar tütünlerinin tasinmasi: Madde 63 - Ayni sehir veya kasaba içinde tüccara ait tütünlerin bir depodan digerine tasinmasinda tasima belgesi almaga lüzum yoktur. Su kadar ki, tüccar tasimadan evvel tasiyacagi tütünlerin islenmemis veya islenmis oldugunu,mensei ni, ürün yilini, nev'ini, denk adedini, miktarini ve tasiyacagi yeri yazi ile Tekel Idaresine bildirmege mecburdur. Bir sehir ve kasabadan diger bir sehir ve kasabaya tasinacak tütünler için Tekel Idaresinden tasima belgesi alinmasi ve bu tasima belgesinin tütünlerin gönderildigi yerin Tekel Idaresine bir hafta içinde gösterilmesi zorunludur. Tekel Idaresince tasima belgesi verilebilmesi için, tüccarin,ekiciden satin aldigi tütünün bedelini tamamen ödedigine dair ihbarnameyi ibraz etmesi sart tir. Tekel Idaresi tarafindan 3 nüsha olarak düzenlenecek tasima belgesinin asli tütünün sahibine verilir, bir nüshasi tütünün gidecegi yer Tekel Idaresine gön derilir. Tasima belgelerinde, tütünlerin islenmis veya islenmemis oldugu, mensei, ürün yili, nevi bakimindan denk adedi ve net agirligi gösterilir. 4621 Tütün tüccarlari bir sehir ve kasabadan diger bir sehir veya kasabaya veya yabanci memleketlere posta ile 10 kiloyu geçmemek üzere örnek tütün gönderebi lirler. Her iki sekilde de Tekel Idaresinden alacaklari tasima belgelerinin Posta Idaresine gösterilmesi zorunludur. Posta Idarelerinden alinacak posta alindilarinin bir hafta içinde tasima belgesi alinan Tekel Idarelerine gösterilmesi ve memleket içinde bir yerden di ger yere gönderilen örneklerin gittigi yerde Posta idarelerince verilecek haber verme kagitlarinin bir hafta içinde Tekel Idaresine vize ettirilmesi suretiyle örnegi gönderen ve alanin yaprak tütün borçlarinda gerekli düzeltmeler yapilir. Tütün ekicileri, tüccar kuruluslari ve tütün tarim satis kooperatifleri ile bu kooperatiflerin üst kuruluslari için de bu madde hükümleri uygulanir. Yabanci memleketlere ihraç edilen tüccar tütünleri: Madde 64 - Yabanci memleketlere ihraç edilecek tütünler için de Tekel Ida resinden tasima belgesi alinmasi zorunludur. 63 üncü maddede belirtilen esaslara göre düzenlenecek bu tasima belgelerine dayanarak Gümrük memurlarinin kontrolu altinda ve usulüne göre ihraç edilen tü tünler için, ihraç isleminin yapildigina dair gümrük idarelerinden alinacak belgelerin, bu belgelerin alindigi tarihi izliyen 15 gün içinde Tekel Idaresine gösterilmesi lazimdir. Bu belgelerde yazili miktar, tüccarin Tekel Idaresinde kayitli yaprak tütün borcundan indirilir. Yabanci memleketlere gönderilip kismen veya tamamen satilmiyarak geri geti rilen tütünler gümrüklerde Tekel Idaresi tarafindan muayene edilip Türk tütünü oldugu ve mense, ürün yili, nevi bakimindan ihraç edilen tütünlerin ayni oldu gu anlasildigi takdirde, yurda sokulmasina izin verilir ve masrafi tüccara ait olmak üzere tartilarak tüccarin borcuna geçirilir. Ihraç edilen tütünlerin gönderildigi memlekete girdiginin belgelendiril mesi: Madde 65 - 64 üncü maddeye göre yabanci memleketlere gönderilen tütünlerin ihraç tarihinden baslayarak en çok 91 gün içinde gönderilen yere girdiginin Türkiye Konsolosu, olmiyan yerlerde, o yerin ticaret odasi tarafindan onaylan mis bir sahadetname ile belgelendirilmesini istemeye Ticaret Bakanligi yetkili-dir. Yaprak tütünlerinin islenmesi: Madde 66 - Türkiye'de yetisen tütünlerin, Türk - Standartlari Enstitüsü ta rafindan tespit edilecek Türk standardina göre islenmesi zorunludur. Yabanci memleketlerin, Türk standardina uymiyan siparisleri, belgelendiril mek sartiyle ve Ticaret Bakanliginin izniyle Türk standardina uyulmadan islene bilir. Kendi Fabrikalarinda kullanmak amaciyle Türkiye'de tütün isliyen yabanci firmalar Türk standardina uymak zorunlugunda degildir. Islenmis tütün denklerinin etiketlerinde veya ambalajlari üzerinde, dengin içindeki tütünün mensei veya isleme partisinin adi, ürün yili, nevi ve net agirligi belirtilir. Ihraç edilecek tütünlerin fümigasyonu: Madde 67 - Türkiye'den yetisen tütünlerin fümige edilmeden ihraci bakanlik lararasi tütün kurulu karari ile ve bu karar en az bir yil önce ilan edilmek sartiyle kismen veya tamamen yasaklanabilir. Ihraç edilecek tütünlerin muayenesi: Madde 68 - Ihraç edilecek tütünler, ehliyetnameli ve yeminli eksperlerden kurulu üç kisilik bir kurul tarafindan muayene edilir. * 4622 Bu kurulun karari, ihraç lisansina esas teskil eder. 66 ve 67 nci maddeler de belirtilen nitelikte olmadigi, kurul muayenesiyle tespit edilen tütünler ih raç olunamaz. Bu kurulun kararlarina Ticaret Bakanligina basvurularak itiraz edilebilir. Itiraz edildiginde Ticaret Bakanligi tarafindan seçilecek diplomali ve yeminli üç eksperden kurulacak bir kurula tütünler yeniden muayene ettirilir. Bu kuru lun karari kesindir. D) Yaprak tütün fireleri: Fireler: Madde 69 - Tekel Idaresi tarafindan, yaprak tütün borçlarinin izlenmesinde bir yerden diger yere trenle gönderilen tütünlerle deniz yolu ile gönderilen tütünlerde % 1, hayvan araba ve kamyonla gönderilen tütünlerden % 1,5 fire ka bul edilir. Ambar ve isleme fireleri bu kanuna bagli 4 numarali cetvelde gösterilen miktarlara göre hesap olunur. Islenmis veya fermantasyon geçirmis tütünlerin firesi yukariki miktarlarin yarisi kadar hesap edilir. E) Müteferrik hükümler: Tekel maddelerinden alinacak vergi ve resimler: Madde 70 - Bu kanunla Tekel altinda bulunan maddeler, asil Gümrük Vergisi hariç olmak üzere Hazine, belediye ve özel idarelere ait bütün vergi ve resim lerden muaftir. Ceza hükümleri: Madde 71 - 2 nci madde hükmüne aykiri olarak dikilen tütünler yaprak tütün borcuna yazilmakla beraber her bir dekar veya artigindan 250 liradan 500 liraya kadar agir para cezasi alinir. Madde 72 - Bu kanuna bagli (1) numarali cetvelde isimleri yazili, tütün ta rimi serbest olan ilçeler disinda kalan yerler ile, bu ilçelerin geçici 1 inci madde geregince tespit edilmis ve kesinlesmis tütün üretim alanlarinin disinda kalan yerlerde ekilen tütün fideleri veya dikilen tütünler sökülüp yok edilir. Ekilmis olan fideliklerin metre kare veya artigi için 50 lira, dikilmis olan tarlalarin her bir dekar veya artigi için 100 lira agir para cezasi alinir. Tütünler toplanmissa elkonulmakla beraber, her bir kilo veya artigindan 5 lira, tütünler elden çikarilmissa her bir kilo veya artigindan 10 lira agir pa ra cezasi alinir. Ayrica elden çikarilan tütünler kaçaga harcanmis sayilarak sahipleri hakkinda kaçakçilik kanunlari hükümleri uygulanir. Madde 73 - 5 inci madde geregince geçici yasak uygulanan yerlerde dikilen tütünler söktürülmekle beraber fideliklerin her bir metre kare veya artigindan 50 lira ve tarlalarin her bir dekar veya artigindan 100 lira agir para cezasi alinir. Madde 74 - 6 nci madde geregince deneme amaciyle tütün dikimine izin veri len miktar ve alanin disina çikanlar hakkinda 72 nci madde hükmü uygulanir. Madde 75 - 7 nci madde hükmüne uymiyan ve 15 inci maddenin ikinci fikrasi hükmüne aykiri olarak istek kagitlarini incelemeden onayliyan veya bu kanun hü kümlerine uygun oldugu halde süresi içinde onaylamiyan veya Tekel Idaresine vermiyen ihtiyar heyeti üyeleri ve muhtarlar hakkinda Türk Ceza Kanununun 230 ve 240 inci maddeleri hükümleri uygulanir. 4623 Madde 76 - 8 inci maddenin (a) fikrasina aykiri olarak yurt disina tütün tohumu veya fidesi çikaran veya yabanci memleketlerden izinsiz olarak tütün to humu veya fidesi getirenlerden veya bu hareketlere kalkisanlardan 125 liradan 1000 liraya kadar agir para cezasi alinir. Ayrica tohum ve fideler elinden ali nir. Bunlardan yetismis fide ve tütünler varsa yok edilir. Ayni maddenin (b) fikrasi hükmüne aykiri olarak tasinan tohumlar elinden alinir ve fideler yok edilir. Tohumlar ekilmisse fidelikler bozulur. Tütünler tarlaya, dikilmisse çiçek açimindan evvel fidanlarin tepeleri kirilir. Fidelik lerin M2 veya artigindan 25 lira, tarlalarin her bir dekar veya artigindan 100 lira hafif para cezasi alinir. 9 uncu maddeye aykiri hareket edenlere de ayni hükümler uygulanir. Madde 77 - 11 inci madde hükmüne aykiri olarak tütün saplarini kanuni süre si içinde söküp yok etmiyenlerden tarlalarin her bir dekar veya artigi için 25 lira hafif para cezasi alinir. Sökme ve yok etme isi Tekel Idaresi tarafindan yapilmissa giderleri ekiciye ödetilir. Madde 78 - 12 nci maddenin (a) fikrasinda yazili bildirimi yapmiyan ekici ve muhtarlardan 25 liradan 100 liraya kadar hafif para cezasi alinir. Ayni maddenin (b) fikrasi hükmüne aykiri hareket edenlerden, fideliklerinin beher metrekare veya artigi için 25 lira hafif para cezasi alinir. Ayni maddenin (c) fikrasina aykiri hareket edenler hakkinda da (b) fikrasi hükmü uygulanir. Ayrica hastalikli alan içinde bulundugu takdirde fidelikler sahipleri hesabina söktürülür. Madde 79 - 13 üncü madde hükmüne aykiri olarak tütün dikenlerden 10 lira agir para cezasi alinir. Madde 80 - 14 üncü madde hükmüne aykiri olarak arasina baska bitki ekilmis veya dikilmis olan tütün tarlalarinin ekicilerinden, baska bitkilerin ekildigi veya dikildigi kismin her bir dekar veya artigi için 50 liradan 125 liraya ka dar hafif para cezasi alinir. Madde 81 - 15 inci maddenin birinci fikrasi hükmüne aykiri olarak istek ka gidi vermeden veya Tekel Idaresince süresi içinde verilecek tütün ekim cüzdani ni almadan tütün diken ekicilere tütün ekim cüzdani verilmekle beraber,kendile rinden diktikleri alanin her bir dekar veya artigi için 50 lira hafif para ce zasi alinir. Ayni maddenin ikinci fikrasi hükmüne aykiri olarak istek kagitlarini dogru doldurmiyan ekicilerle altinci fikra hükmüne aykiri olarak cüzdanlarinda yazili alandan az tütün diktiklerini süresi içinde Tekel Idaresine haber vermiyen eki cilerden 25 lira hafif para cezasi alinir. Ayni maddenin altinci fikrasi hükmüne aykiri olarak cüzdanlarinda yazili alanin % 10 undan fazla tütün diken ekicilerden fazla diktigi dekar veya artigi için 50 lira hafif para cezasi alinmakla beraber cüzdanlarinda gerekli düzelt meler yapilir. 4 üncü madde geregince tütün üretiminin, memleket iktisadi ve ticari icap larina ve satis imkanlarina göre düzenlendigi yerlerde 15 inci maddenin besinci fikrasina uygun olarak Tekel Idaresi tarafindan uygulanacak tedbirlere aykiri dikilen tütünler yaprak tütün borcuna kaydedilmekle beraber dikilen tarlalarin her bir dekar veya artigindan 100 lira hafif para cezasi alinir. Üretimin dü zenlenmesi hakkindaki kararin devam etmesi halinde ekiciye arkadan gelen bir yil için tütün dikimi yasaklanir. Madde 82 - 16 nci madde hükmüne aykiri olarak cüzdanlarinda yazili alanin tamamina veya bir kismina ait tütünleri baskasina devredenlerle devralanlardan herbir, dekar veya artigi için 100 er lira hafif para cezasi alinir. 4624 Madde 83 - 17 nci maddenin (a) fikrasi hükmüne aykiri olarak toplanmiyan veya toplandigi halde yok edilmiyen dip yapraklarla (b) fikrasi hükmüne aykiri olarak toplanan filizler yok edilir ve sahiplerinden 10 liradan 50 liraya kadar hafif para cezasi alinir. Madde 84 - 19 uncu madde geregince yapilacak ambar muayeneleri sirasinda, 18 inci maddeye aykiri olarak islenmis olan denklerini düzeltmesi için yapilan bildiriyi dinlemiyen veya itirazi üzerine verilecek kesin karara uymiyan ekici lerden düzenlenecek tutanak üzerine, kanuna aykiri olarak islenen ve denklenen tütünlerin her bir dengi için 10 lira, teslim edilmek üzere ambara getirilen denklere karistirildigi tespit olunan dip ve filizlerin her bir kilosu için 5 lira hafif para cezasi alinir. Madde 85 - 20, 21 ve 23 üncü maddeler hükmüne aykiri olarak tütün satan ve alanlardan, tütünün her bir kilo ve artigi için ikiser lira agir para cezasi alinir. Madde 86 - 27 nci madde hükmüne aykiri hareket edenlerden, azaltma bedele ait ise bunun, agirlik veya bedelsiz birakmaya ait ise indirilen miktar degeri nin 5 katindan 10 katina kadar agir para cezasi alinir. Madde 87 - Tütün satis merkezleri kurulan yerlerde, satisin bu merkezlerde yapilmasi zorunluguna aykiri hareket eden tütün ekicileri ve alicilarinin her biri hakkinda 85 inci madde hükmü uygulanir. Alim - satim islemi taninmaz ve bu gibi tütünlerin transferi yapilmaz. Madde 88 - Kaçak yerli tömbeki, enfiye, agiz, pipo,ve yaprak sigarasi tütü nünün herbir kilo veya artigindan 25, yaprak sigarasinin tanesinden 1 lira agir para cezasi alinir ve kaçak maddelere el konulur. Bu maddeler dis memleketlerden getirilmis ise, el konulmakla beraber yuka rida yazili para cezalarinin iki kati alinir. Dis memleketlerden gelen yolculardan, yurda girerken beraberlerinde bulunup 44 üncü maddenin (a) fikrasindaki miktarlardan fazla olan ve yolcu tarafindan gizlenen veya inkar edilen mamullerden ayni ceza alinir ve sahipleri hakkinda Kaçakçilik Kanunu hükümleri uygulanir. 44 üncü maddenin (a) ve (b) fikralari hükümleriyle Gümrük Kanununun 18 inci maddesinin 1, 2 ve 3 numarali fikralari hükümleri uyarinca yurda sokulan sigara ve diger tütün mamulati,bu hükümlerden yararlanmiyanlarin beraberinde bulunursa ikinci fikrada yazili cezalar uygulanir. Madde 89 - Bu kanunla tekel altinda bulunan maddelere ve mamulata mahsus bandrol, etiket ve alameti farikalari kaçak maddeler üzerine koyan ve yapisti ranlardan ve bunlari yetkili ve izinli olmaksizin yaninda bulunduran veya sa tanlardan ve Tekel Idaresine ait paket, kutu veya baska kablar içinde kaçak maddeler satanlardan kaçak madde için uygulanan cezadan baska 125 liradan 500 liraya kadar agir para cezasi alinir ve bu maddelere el konur. Bu suçlari isliyenler Tekel Idaresinin saticilari iseler yukariki cezaya çarptirilmakla beraber satis belgeleri yürürlükten kaldirilir, varsa yazili sözlesmeleri bozulur ve bir daha kendilerine satis hakki verilmez. Madde 90 - Bu kanunda yazili her nevi tekel maddelerinin Tekel Idaresinden izin alinmadan paket veya kutulari açilmis veya kutu ve paket içindekilerin de gistirilmis veya azaltilmis olarak satilmasi ve tütün paketleri içine konulan Tekel Idaresinin markasini tasiyan sigara kagitlarinin ayrica satiliga çikaril masi yasaktir. Bu yasaklara aykiri hareket edenlerden 50 liradan 250 liraya ka dar hafif para cezasi alinir ve bu maddelere elkonulur. 4625 Bu eylemleri isliyenler Tekel Idaresinin saticilari iseler yukaridaki ceza lardan baska, satis belgeleri ve varsa yazili sözlesmeleri hükümsüz sayilir. Madde 91 - 38 inci maddenin (a) fikrasinda sayilan tekel mamullerinin ya-pilmasinda kullanilan alet ve makinalari veya parçalarini Tekel Idaresinin izni olmadan ellerinde bulunduranlardan ve bunlari her ne suretle olursa olsun ya-pan, satan, kullanan ve tasiyanlardan her bir alet, makina veya parçalari için 75 liradan 250 liraya kadar agir para cezasi alinir. Alet,makina ve parçalarina elkonulur. Madde 92 - Tekel mamullerini, tespit edilen fiyatlardan fazlasina satanlar belgesiz satici iseler ellerindeki mamullere el konulmakla beraber ayrica 50 liradan 500 liraya kadar hafif para cezasi alinir. Bu eylemi isliyenler Tekel Idaresinin saticilari iseler yukaridaki para ce-zasi alinmakla beraber, satis belgeleri ve varsa yazili sözlesmeleri yürürlük-ten kaldirilir. Ellerindeki mamuller,kendileri tarafindan,satis belgesi olan diger bir sa-ticiya devredilinceye kadar Tekel Idaresince muhafaza olunur. Muhafaza süresi ve bu sürenin sonunda yapilacak islem tüzükte belirtilir. Madde 93 - Satis belgesi olmadan tekel mamullerini satanlardan 50 liradan 500 liraya kadar hafif para cezasi alinir. Ellerindeki mamuller kendileri tara-findan satis belgeli diger bir saticiya devredilinceye kadar Tekel Idaresince muhafaza olunur. Satis belgelerini ve ellerindeki mamulleri baskasina devreden ve devir alanlardan ayni para cezasi alinir. Ayrica devredilen belge yürürlükten kaldi-rilir. Tekel mamullerini satis belgelerinde veya yazili sözlesmelerinde belirtilen bölge disinda satisa çikaranlardan da ayni para cezasi alinmakla beraber satis belgeleri ve varsa sözlesmeleri yürürlükten kaldirilir. Ellerindeki mamuller kendileri tarafindan satis belgesi bulunan diger bir saticiya devredilinceye kadar Tekel Idaresince muhafaza olunur. Bu maddedeki muhafazaya ait süreler ve bu süreler sonunda yapilacak islem tüzükte gösterilir. Madde 94 - 41 inci maddenin birinci fikrasi geregince Tekel Idaresi tara findan satis yerlerinin kontroluna engel olan veya zorluk çikaran saticilardan, düzenlenecek tutanak üzerine 10 liradan 50 liraya kadar hafif para cezasi ali-nir. Ayni maddenin ikinci fikrasina aykiri hareket eden saticilardan, bildirme dikleri mevcutlarinin,noksan bildirmenin tespit edildigi tarihteki fiyatlarinin iki kati tutarinda agir para cezasi alinir, satis belgeleri ve varsa sözlesme-leri de hükümsüz sayilir. Madde 95 - 43 üncü maddeye göre kaçak sayilan sigara kagitlari ile sigara kagidi yerine kullanilan diger kagitlardan büyüklügü 9x5 santimetreye kadar olanlarin her bir yapragindan ve bunlardan daha fazla büyüklükte bulunanlarin her bir 45 santimetre kare veya artigindan 5 kurus agir para cezasi alinir ve bu maddelere zor alimi uygulanir. Madde 96 - 45 inci madde hükmüne aykiri olarak ellerinde yaprak tütün bu lunduran kimselerin tütünlerine elkonulur ve her bir kilo veya artigindan 25 lira agir para cezasi alinir. Madde 97 - 46 nci madde hükmüne aykiri olarak tütünlerini topladiktan sonra en çok bir hafta içinde ürün bildirimlerini bagli bulunduklari muhtarliga 4626 vermiyen ekicilerden 25 liradan 50 liraya kadar ve bu bildirimleri kendilerine verildigi tarihten basliyarak 10 gün içinde o yerin Tekel Idaresine teslim et miyen muhtarlardan 10 liradan 25 liraya kadar hafif para cezasi alinir. Madde 98 - 47 nci madde hükmüne aykiri olarak tarlada veya kurutma ve denk leme devresindeki ve denk halindeki tütünlerini, kontrolla görevli tekel memur larina göstermiyen ekicilerden, usulen düzenlenecek tutanak üzerine 25 liradan 500 liraya kadar hafif para cezasi alinir. Madde 99 - Tütün ekim cüzdanini aldiktan sonra vekil göstermeden isinin ba sindan uzun bir süre için ayrilan ekiciler hakkinda 48 nci madde hükümlerine göre islem yapilmakla beraber, ayrica kendilerinden 10 liradan 25 liraya kadar agir para cezasi alinir. Bu gibi hallerde gaip ekiciye ait tütünlerin kaçaga gitmemesi için gerekli tedbirleri almiyan ve keyfiyeti Tekel Idaresine vaktinde haber vermiyen muhtar lar hakkinda Türk Ceza Kanununun 230 ve 240 nci maddeleri hükümleri uygulanir. 48 inci maddenin yedinci fikrasi hükmüne göre birden fazla ekicinin vekale tini almak veya birden fazla ekicinin tütününü satin almak yasagina aykiri ha reket edenlerden, tütünün her bir kilo ve artigi için 2 lira agir para cezasi alinir ve yapilan islem geçer sayilmaz. Madde 100 - Ürün bildirimlerinin tartilarak kontrol edildigi yerlerde kont rol sirasinda, ürün bildirimlerinin tartilarak kontrol edilmedigi yerlerde tü tünlerin ambarlama tartisinda, çikacak % 5 ten fazla eksiklikler için ekici ka bul edilebilir bir sebep gösteremezse noksan çikan tütünlerin her bir kilo veya artigindan 12,5 lira hafif para cezasi alinir. Madde 101 - 49 uncu maddeye göre tütün kirimindan tamamen veya kismen vaz geçen yahut kirimdan evvel veya sonra tütünlerinin kismen veya tamamen yok ol dugunu veya kayboldugunu görüp durumu o yerin muhtarina derhal haber vermiyen ve ayni zamanda kanuni süresi içinde Tekel Idaresine basvurmiyan ekicilerden 10 liradan 25 liraya kadar hafif para cezasi alinir. Madde 102 - Kaçak tütün tasiyanlardan tasidiklari tütünün her kilo veya ar tigi için 10 lira agir para cezasi alinir ve ellerindeki tütünlere elkonulur. Madde 103 - 50 nci maddede belirtilen yerler disinda nakliye tezkeresi ol madan tütün tasiyan ekicilerden, tütünlerini alicisinin veya Tekel Idaresinin ambarina teslim etmek veya satis merkezine getirmek için tasidigina kanaat ge tirilirse, 100 liradan 500 liraya kadar hafif para cezasi alinir ve tütünler ambara getirilir. Kaçakçilik amaciyle tasidigi anlasilirsa tütünler müsadere olunmakla bera ber her bir kilo veya artigindan 10 lira agir para cezasi alinir. Madde 104 - 51 inci maddede belirtilen sürelerin bitiminden basliyarak otuz gün içinde ürünlerini tamamen veya kismen ambara teslim eden ekicilerden, geç teslim ettikleri tütünlerin her bir kilo veya artigindan, gecikmenin her bir günü için 10 kurus hafif para cezasi alinir. Su kadar ki, ekiciler ambarlama süresinin bitiminden en az üç gün evvel Tekel Idaresine basvurarak, tütünlerini vaktinde teslim edemiyeceklerini köy ihtiyar heyetlerinin belgeleri ile onaylanmis,kabul edilebilir bir sebebe daya narak bildirilirse, gecikmeden dolayi ceza alinmaz. 4627 Ambarlama süresini izliyen 30 gün içinde - ikinci fikra hükmü hariç - tes lim edilmiyen tütünlerin her bir kilo veya artigindan 5 lira agir para cezasi alinir. Ambarlama müddetini izliyen 30 gün içinde tütünlerini teslim etmedigi halde yaninda tütün bulundurdugu tespit olunan ekicilerin bu tütünlerine el konulur ve noksan miktar için kaçakçilik kovusturmasi yapilir. Madde 105 - a) Ürünlerini kaçaga harcadiklari için mahküm olanlarla, b) Yaprak tütün borçlarini görmez, ihraklik veya kirinti halindeki tütün lerle kapatmak istiyenlerden bu hareketi kaçakçilik amaciyle yaptiklari Tekel Idaresinin basvurmasi üzerine mahkeme karariyle sabit olanlar, Bir sene süre ile tütün ekemezler. Madde 106 - 58 inci madde geregince belgesi iptal edilen tütün tacirleri 3 yil süre ile bizzat veya dolayli olarak tütün ticareti yapamazlar. Fiilin te kerrürü halinde, bu tacirlere bir daha tütün taciri belgesi verilmez. 58 inci madde hükmüne aykiri olarak tacirin vekaletnamesine sahip olmadan tütün alim satimi yapanlardan ve tütün satin aldiklari yerin Tekel Idaresine basvurarak kanuni ikametgah göstermiyen tüccardan veya bunlarin vekaletnamesini tasiyanlardan 5 000 liradan 10 000 liraya kadar agir para cezasi alinir. Madde 107 - Isleme ve bakim atelyelerinin bulundugu yerleri Tekel Idaresine önceden haber vermiyen tüccarlardan 500 liradan 1 000 liraya kadar hafif para cezasi alinir. Tekel Idaresi memurlarinin, tüccara ait isleme ve bakim atelyelerini kont roluna engel olan veya zorluk çikaranlar hakkinda usulüne uygun olarak düzenle necek tutanak üzerine, yukariki fikrada yazili para cezasi alinir. Madde 108 - 62 nci madde geregince stok durumlarini gösteren bildirimleri Tekel Idaresine zamaninda vermiyen veya bakim atelyeleri için ambar defterleri ni tutmiyan veya bildirim ve defterleri 62 nci madde hükmüne uygun olarak dü zenlemiyen tüccarlardan 2 500 liradan 10 000 liraya kadar agir para cezasi ali nir. Suçun tekrarlanmasi halinde, ayni para cezasi alinmakla beraber bir sene den bes seneye kadar da tütün ticaretinden alikonulur. Bildirimlere dayanarak tüccarin depolarinda yapilacak kontrollarda noksan veya fazla çikacak tütünlerin her bir kilo veya artigindan 10 lira agir para cezasi alinir. 62 nci maddenin son fikrasi hükmüne aykiri olarak, tütünlerin isletilmesin den meydana gelen süprüntü veya kirintilari Tekel Idaresine haber vermeden yok eden tüccarlarin yok ettikleri tütünler kaçaga gitmis sayilir ve her bir kilo veya artigindan 10 lira agir para cezasi alinir. Madde 109 - 63 üncü maddenin birinci ve ikinci fikralarina aykiri olarak tütün tasiyan tüccarlardan 1 000 liradan 2 500 liraya kadar agir para cezasi alinir. Tasima belgelerini kanuni süresi içinde Tekel Idaresine göstermiyen tüccar larla, posta idarelerinden alinacak posta alindilarini, tasima belgesi aldikla ri Tekel Idarelerine ayni süre içinde göstermiyenlerden 20 liradan 50 liraya kadar hafif para cezasi alinir. Madde 110 - Yabanci memleketlere ihraç edilen tütünler için gümrük idarele rimizden alinacak belgeleri kanuni süresi içinde Tekel Idaresine göstermiyen tüccarlardan ihraç ettikleri tütünün her bir kilo veya artigi için 5 kurus agir para cezasi alinir. 4628 Kanuni sürenin bitiminden basliyarak 2 ay içinde belgesi gösterilmiyen tü tünler kaçaga gitmis sayilir ve her bir kilo ve artigindan 10 lira agir para cezasi alinir. Madde 111 - 76, 88, 89, 91, 95, 96, 102,110 uncu maddelerle,103 üncü madde nin ikinci ve 108 inci maddenin üçüncü fikralarinda yazili suçlari isleyenler hakkinda 1918 sayili Kanunun 6829 sayili Kanunla degistirilen 25 inci maddesi hükmü ve o kanunun kovusturma ve yargi usulleri uygulanir. Madde 112 - 76, 88, 89, 91, 95, 96, 102, 110 uncu maddelerle, 103 üncü mad denin ikinci ve 108 inci maddenin üçüncü fikralari hariç olmak üzere bu kanunda yazili suçlara, Tekel Idaresinin yazili basvurmasi üzerine o yerin sulh ceza mahkemesince karar verilir. Bu Mahkemelerce verilip 20 lirayi asmiyan veya 1918 sayili Kanunun 6829 sa yili Kanunla degistirilen 25 inci maddesinin birinci fikrasina göre verilen pa ra cezasi hükümleri kesindir. Madde 113 - 1918 sayili Kanuna deginen eylemlerden baska bu kanuna göre zapt ve elkonulmasi gereken tütün ve sair maddeleri Tekel Idaresi,kovusturmanin sonucuna kadar korumakla yükümlüdür. Madde 114 - Sulh ceza mahkemelerince verilen para cezasi kararlari, Tekel Idaresi tarafindan Amme Alacaklarinin Tahsili Usulü hakkindaki Kanun geregince yerine getirilir. Para cezalarini ödemeye mali kudreti müsait olmadigi usulen tespit edilen ler için, Cezalarin Infazi hakkindaki 647 sayili Kanun hükümleri dairesinde is lem yapilmak üzere, para cezalarina ait kararlar Tekel Idaresi tarafindan bir müzekkere ile mahalli cumhuriyet savciliina gönderilir. Cumhuriyet savciliginca tahsil olunan para cezalari Tekel Idaresine devre dilir. 647 sayili Kanun hükümlerinin uygulanmasina ragmen para cezasinin tamaminin karsilanmamasi halinde, geri kalan paranin tahsili için, ilam Cumhuriyet savci liginca Tekel Idaresine iade edilir. Tekel Idaresince, "hapis ile tazyik hükmü ayrik kalmak üzere" Amme Alacaklarinin Tahsili Usulü hakkindaki Kanun hükümle rine göre infaz olunur. Madde 115 - Bu kanunda yazili para cezalari Tekel Idaresine aittir. Su ka dar ki 88, 89, 91, 95, 96, 102, 110 uncu maddelerle,103 üncü maddenin ikinci ve 108 inci maddenin üçüncü fikralarinda yazili para cezalari ile el konulan kaçak maddelerin Tekel Idaresince takdir edilecek degerleri 1918 sayili Kanun hüküm lerine göre dagitilir. Kalani Tekel Idaresi bütçesine gelir kaydedilir. Madde 116 - Bu kanun hükümleri tömbeki, püro, Virgina, Hasankeyf ve sair yabanci tütün çesitleri hakkinda da uygulanir. Madde 117 - 10/6/1938 tarih ve 3437 sayili Tütün ve Tütün Inhisari Kanunu hükümleri kaldirilmistir. Ancak, sözü geçen kanunun 11 inci maddesi geregince evvelce konulmus olan sinirli yasaklama hükümleri, bu kanunun geçici 1 inci maddesi hükümleri uygu lanincaya kadar yürürlüktedir. 4629 Bu yasaga aykiri hareket edenler hakkinda, bu kanunun 72 nci maddesi hükmü uygulanir. Özel kanunlarla 1701 ve 3437 sayili kanunlara atif yapilan hallerde bu ka nunun ilgili hükümleri uygulanir. Ek Madde 1 - (28/5/1986 - 3291 sayili Kanunun 17 nci maddesinin üçüncü fik rasi hükmü olup ek maddeye çevrilerek numarasi teselsül ettirilmistir.) Tütün ve tütün mamullerinin üretimi, ithalati ve satisi ile ekici tütünle rinin borsalarda veya yazili sözlesme yapilarak satilabilmesine iliskin usul ve esaslar ve üretilen tütün mamullerinde kullanilan tütün cinslerine göre fon alinmasi ve bu fonun kullanma usul ve esaslari Bakanlar Kurulunca tespit edi lir. Bu fonun denetimi Basbakanlik Yüksek Denetleme Kurulu tarafindan yapilir. Geçici madde 1- A) Bu kanunun yürürlüge girmesinden sonra, tütün tarimi serbest olan ilçeler, iç ve dis piyasa icaplari göz önünde bulundurulmak sure tiyle yeniden incelenerek: a) Irmak ve çay yataklari, b) Kisin su altinda kalan veya tütün ürünü tarlada iken çogunlukla sel ba san yerler, batakliklar, karasuluklar, c) Nitelik bakimindan iç tüketim veya ihracata elverisli tütün yetistirmeye müsait olmiyan sair yerler, Hariç birakilmak suretiyle, tütün üretim alanlarinin sinirlari tespit edi lir. Bu tespit isi, Tekel tütün eksperi veya Tekel enstitülerinden bir teknik elemanin baskanliginda; ilçe tarim teknisyeni ve o yerin ihtiyar kurullarinin seçecegi bir ekici üyeden kurulacak kurullar tarafindan yapilir. Kurullar gez dikleri alanin iklim ve toprak özelliklerini ve gerektiginde o yerde üretilen tütünlerin niteliklerini inceliyerek tütün tarimina uygun olan ve olmiyan alan lari tespit eder ve sinirlarini krokilerle belirtirler. Kurul kararlari çogun lukla verilir. Kararlar Tekel tarafindan, o yerin muhtarlari araciligi ile ara zi sahiplerine duyurulur ve kararlarin bir sureti muhtarlara tevdii tarihinden itibaren 15 gün süre ile köy odalarina ve sehir veya kasabalarda, ekicinin gö rebilecegi münasip bir yere asilir. Kurullarin gündelik ve yol giderleri Tekel Idaresi tarafindan ödenir. B) Yukarki fikraya göre tespit edilen tütün üretim alanlarinin disinda ka lan yerlerdeki arazi sahipleri, 15 günlük ilan süresinin bittigi tarihten iti baren bir ay içinde o yerin Tekel Idaresine yazili olarak basvurmak ve kurul masraflarini önceden yatirmak suretiyle itiraz edebilirler. Itiraz inceleme kurullari; Tekel baseksperinin baskanliginda, il tarim mü dürlügünce seçilecek bir uzman,ziraat odalari tarafindan seçilecek tütün ekici si bir üye, Toprak Su Teskilatinca seçilecek bir uzman ve o mahalde teskilati varsa Tütün Tarim Satis Kooperatifinden yoksa, Tütün Ekicileri Birliginden se çilecek bir üyeden kurulur. Itiraz inceleme kurullari yerinde gerekli incelemeleri yapar. Kararlar ço gunlukla verilir. Bu kurullarin kararlari kesindir. Itirazinda hakli olduguna karar verilen ekicilerin Tekele yaptirdiklari ku rul masraflari, kendilerine iade edilir. 4630 C) (A) ve (B) fikralarindaki isler, bu kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren 3 yil içinde bitirilir. D) Tütün üretim alanlarinin sinirlari tespit edilecek olan ilçelerin sirasi ve tespit islerine ait çalisma programlari Gümrük ve Tekel ve Tarim Bakanlikla rinca müstereken düzenlenir. E) Bu madde hükmünün uygulanmasi ile ilgili esaslar, Gümrük ve Tekel ve Ta rim Bakanliklarinca müstereken hazirlanacak bir yönetmelikle belirtilir. Bu yönetmelik, kanunun yürürlüge girmesinden itibaren 6 ay içinde hazirla nir. Geçici Madde 2 - Ticaret odalarina kayitli tütün müesseselerinde, bu kanu nun yürürlüge girdigi tarihe kadar yaprak tütün alim, bakim, isleme islerinde araliksiz olarak 5 yil çalistiklari tüzükte belirtilecek usule göre tespit edi len ve bu kanunun yürürlüge girdigi tarihte fiilen bu islerde çalisanlardan, Tekel Idaresi tarafindan açilacak kursta 6 ay süreli bir egitimi müteakip yapi lacak sinavda basari gösterenlere, çalistiklari bölge ve is için tütün teknis yeni ehliyetnamesi verilir. Tütün teknisyenlerinin tütün islerindeki yetki ve sorumluluklari tüzükte belirtilir. Bu islemler, bu kanunun yürürlüge girmesini takibeden alti ay içinde müra caat edenler hakkinda bir defaya mahsus olmak üzere yapilir ve kanunun yürürlü ge girmesini takibeden 3 yil içinde tamamlanir. Madde 118 - Bu kanunun uygulama seklini gösterir bir tüzük yapilir. Madde 119 - Bu kanun yayimi tarihinde yürürlüge girer. Madde 120 - Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. (1) NUMARALI CETVEL (Madde 3 - 72) 1. Adana Merkez (Misis Bucagi) - Bahçe - Ceyhan - Osmaniye - Yumurtalik 2. Adiyaman Merkez - Besni - Çelikhan - Gerger - Kahta - Samsat 3. Amasya Gümüshaciköy - Merzifon - Tasova 4. Artvin Merkez - Ardanuç - Borçka - Savsat - Yusufeli 5. Aydin Merkez - Bozdogan - Çine - Germencik - Karacasu - Koçarli - Kus adasi - Kuyucak - Nazilli - Söke 6. Balikesir Merkez - Ayvalik - Bigadiç - Burhaniye (Armutova Bucagi) - Erdek Gönen - Ivrindi - Manyas - Savastepe - Sindirgi - Susurluk 7. Bilecik Merkez - Osmaneli - Pazaryeri - Sögüt 8. Bingöl Solhan 9. Bitlis Merkez - Hizan - Mutki - Tatvan 10. Bolu Düzce 11. Burdur Merkez (Çeltikçi Bucagi) - Bucak (Virjinya tütünü) 4631 12. Bursa Merkez - Gemlik - Inegöl - Iznik - Karacabey - Keles - Mudanya Mustafakemal Pasa - Orhangazi - Yenisehir - Orhaneli 13. Çanakkale Biga - Çan - Yenice 14. Denizli Merkez - Acipayam - Buldan - Çal - Çardak - Güney - Kale - Ta vas 15. Diyarbakir Bismil - Çinar - Hazro - Kulp - Lice - Silvan 16. Edirne Merkez - Havsa - Ipsala - Kesan - Lalapasa - Meriç - Uzunköprü 17. Elazig Palu 18. Gaziantep Merkez (Hasankeyf tütünü) 19. Giresun Sebinkarahisar 20. Gümüshane Torul 21. Hakkari Beytüssebap - Çukurca - Semdinli - Yüksekova (Oramar Bucagi) 22. Hatay Merkez - Altinözü - Dörtyol (Payas Bucagi) - Iskenderun - Yay ladagi 23. Isparta Atabey 24. Istanbul Bakirköy (Mahmutbey Bucagi) - Çatalca - Eyüp (Rami Bucagi) Kartal - Silivri - Yalova 25. Izmir Merkez - Bayindir - Bergama - Bornova - Çesme - Dikili - Foça Karaburun - Karsiyaka - Kemalpasa - Kiraz - Kinik - Menemen Ödemis - Seferihisar - Selçuk - Tire - Torbali - Urla 26. Kirklareli Merkez - Babaeski - Demirköy - Kofçaz - Lüleburgaz - Pehlivan-köy 27. Kocaeli Merkez - Gebze - Gölcük - Karamürsel 28. Konya Hadim (Tömbeki tütünü) 29. Kütahya Emet 30. Malatya Merkez - Akçadag - Arguvan - Dogansehir - Pütürge 31. Manisa Merkez - Akhisar - Alasehir - Demirci - Gördes - Kirkagaç Kula - Salihli - Sarigöl - Saruhanli - Selendi - Soma - Tur-gutlu 32. Mardin Merkez - Derik - Kiziltepe - Mazidagi - Savur 33. Mugla Merkez - Bodrum - Datça - Fethiye - Marmaris - Milas - Ula – Yatagan 34. Mus Merkez 35. Rize Pazar (Püro tütünü) 36. Sakarya Merkez - Akyazi - Geyve - Hendek - Kaynarca 37. Samsun Merkez - Alaçam - Bafra - Çarsamba - Havza - Kavak - Vezir-köprü 38. Siirt Baykan - Besiri - Eruh - Kozluk - Sason - Sirnak - Batman 39. Sinop Merkez - Erfelek - Gerze 40. Tekirdag Merkez - Çerkesköy - Çorlu - Hayrabolu - Malkara - Muratli - Saray – Sarköy 41. Tokat Merkez - Almus - Erbaa - Niksar - Turhal 42. Trabzon Merkez - Akçaabat - Arsin - Maçka - Yomra 43. Tunceli Hozat - Mazgirt (Çarsancak Bucagi) - Pertek 44. Usak Merkez - Esme - Karahalli - Sivasli -Ulubey 45. Van Çatak - Gevas 4632 (2) NUMARALI YAZILI SÖZLESME (Madde - 21) EKICININ SATILAN TÜTÜNÜN Isbu mukavelenamede adi ve sani yazili ekici Tekel Idaresinin... Vilayeti.....Kazasi.... Cinsi....denk adedi... numarali ve ../../19.. tarihli Nahiyesi............... Mahsul...Beher denkde cüzdani mucibince sahibi bulundu Köyü.....Mahallesi..... dara...Görmez.....Safi gu.......tütününü........bu muka Adi, Soyadi............ kilosu......Mahsul se- velenamede adi sani kayitli ali Yasi................... nesi....safi kilosunun ciya satmis ve alici da kabul et Adresi................. fiyati........... mistir. Tütünler en geç../../19.. Kanuni ikametgahi...... Yukarda gösterilen tarihine kadar..............daki Cüzdan numarasi........ tütünler.........tara- ambara indirilip usulü dairesinde findan ekiciye........ devir ve teslim olunacak ve bu olarak...lira....kurus müddet zarfinda ekici tütünleri verilmistir. Teslim ve iyice muhafaza edecek ve ezik tesellüm sirasinda basik gibi tütünün nefasetini denklerde küflü veya.. bozacak hallere meydan vermiye ....çürügü tütün bu- yecektir. Alici devir muamelesi lunursa ekici bunlari nin bitirildigi kendisine ve ka denklerden çikaracak bul olmazsa kanuni ikametgahina veya bu yüzden sik- bildirildigi tarihten itibaren letten düsülecek mik- en geç on gün içinde tütünleri tar hakkinda alici tesellüm edip bedelini ödiyecek ile anlasacaktir. tir. Aksi bir anlasma kay- Bu mukavelenamenin tatbik ve di bulunmadikça denk icrasindan dogacak bütün ihti sargilarinin ekiciye laflar Tütün ve Tütün Tekeli Ka iadesi mecburidir. nunun 25,26,27 nci maddelerinde tasrih kilinan sekiller daire sinde halledilecektir. ALICININ HUSUSI SARTLAR Bu mukavele üç nüsha olarak../.. /19..tarihinde......de tanzim ve Vilayeti.....Kazasi.... (...sayili Kanuna ay- iki tarafça muhteviyati dinlenip Nahiyesi............... kiri olmamak sartiyle) anlasildiktan sonra imza ve teati Köyü.....Mahallesi..... ...................... olunmustur. Adi,Soyadi............. ...................... Yasi................... ...................... ../../19...mahal ismi........... Adresi................. ...................... Kanuni ikametgahi...... ...................... Ekici ...................... Sahitler Alici Pul 4633 (3) NUMARALI CETVEL (Madde - 51) Ili Ambara teslim müddetleri 1. Adana Ertesi Senenin 30 Nisani 2. Adiyaman " " 31 Mayisi 3. Amasya " " 30 Hazirani 4. Artvin " " 30 Hazirani 5. Aydin " " 30 Nisani 6. Balikesir " " 31 Mayisi 7. Bilecik " " 31 Mayisi 8. Bingöl " " 31 Mayisi 9. Bitlis " " 31 Mayisi 10. Bolu " " 31 Mayisi 11. Burdur " " 31 Mayisi 12. Bursa " " 31 Mayisi 13. Çanakkale " " 31 Mayisi 14. Denizli " " 30 Nisani 15. Diyarbakir " " 30 Nisani 16. Edirne " " 30 Hazirani 17. Elazig " " 30 Hazirani 18. Gaziantep " " 31 Mayisi 19. Giresun " " 30 Hazirani 20. Gümüshane " " 30 Hazirani 21. Hakkari " " 31 Mayisi 22. Hatay " " 30 Nisani 23. Isparta " " 30 Nisani 24. Istanbul " " 31 Mayisi 25. Izmir " " 30 Nisani 26. Kirklareli " " 30 Hazirani 27. Kocaeli " " 31 Mayisi 28. Konya " " 30 Hazirani 29. Kütahya " " 31 Mayisi 30. Malatya " " 31 Mayisi 31. Manisa " " 30 Nisani 32. Mardin " " 30 Nisani 33. Mugla " " 30 Nisani 34. Mus " " 31 Mayisi 35. Rize " " 31 Mayisi 36. Sakarya " " 31 Mayisi 37. Samsun " " 15 Temmuzu 38. Siirt " " 31 Mayisi 39. Sinop " " 31 Mayisi 40. Tekirdag " " 30 Hazirani 41. Tokat " " 15 Temmuzu 42. Trabzon " " 31 Mayisi 43. Tunceli " " 31 Mayisi 44. Usak " " 30 Nisani 45. Van " " 30 Hazirani 4634 Muhtelif mintakalardaki tütünlerin birinci sene için firelerini gösterir cetvel (Madde - 69) Ambar Isleme fireleri fireleri Tütünlerin tacir 1 Marttan zimmetine intika- 31 Agus li tarihinden bas- tosa ka lamak üzere dar Birinci 6 Ikinci 6 1 Mart'tan 1 Eylülden ay içinde ay içinde 31 Agustos'a Subat sonuna Bölgeler ILLER kadar kadar ----------------------- --------- ---------- ------------ Ege Aydin,Balikesir,Denizli Isparta,Izmir,Kütahya Manisa,Mugla,Usak 5 3 3 2 Marmara Balikesir,Bilecik,Bolu, Bursa,Çanakkale,Edirne, Istanbul,Kirklareli, Kocaeli,Sakarya,Tekirdag 5 4 5 4 Balikesir (Agonya,Gönen ilçeleri) 6 5 5 4 Karadeniz Amasya,Samsun,Sinop 5 4 5 4 Artvin 5 4 4 3 Tokat 7 4 5 4 Giresun,Gümüshane,Rize, Trabzon 6 4 5 4 Dogu ve Güney-Dogu Adana,Adiyaman,Bingöl, Bitlis,Burdur,Diyarbakir, Elazig,Hakkari,Hatay, Malatya,Mardin,Mus,Siirt Tunceli,Van 8 6 6 5 A) Gaziantep'te yetisen Hasankeyf tütünlerinden % 45 çöp firesi indirilir. B) Tömbekiler için Dogu ve Güney - Dogu tütünlerinin fire nisbetleri uygu lanir. C) Yeniden tütün dikilecek iller için, dikilen çesidin bu cetvelde gösteri len fire nispetleri uygulanir. D) Müteakip senelerde ambar fireleri % 1,5 hesap edilir. E) Müteakip seneler için isleme fireleri birinci sene için tespit edilen nispetin yarisi olarak hesap edilir. 4635 1177 SAYILI KANUNA EK VE DEGISIKLIK GETIREN KANUNUN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIGI HÜKÜMLERI GÖSTERIR ÇIZELGE YÜrürlükten Kaldiran Mevzuatin Yürürlükten Kaldirilan Hüküm Tarihi Sayisi Maddesi ----------- -------- 1177 sayili Kanunun 20,21,38,41 ve 43 üncü maddeleri. 28/5/1986 3291 17 4636 1177 SAYILI KANUNA EK VE DEGISIKLIK GETIREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜGE GIRIS TARIHINI GÖSTERIR LISTE Kanun Yürürlüge No. Farkli tarihte yürürlüge giren maddeler giris tarihi -------------------------------------------------- 2427 - 14/3/1981 3217 - 11/6/1985 3291 - 3/6/1986