Resolution of the cabinet on criteria for respite to operating concerning community settlement, official place and migration of inhabitant out of a watershed class 1A Area

มตคิณะรฐัมนตรี เมือ่วนัที ่1 กนัยายน 2538 เรือ่ง หลกัเกณฑ์การขอผอ่นผนัการด าเนินการตามขอ้สงัเกต ตามมตคิณะรฐัมนตรี เมือ่วนัที ่21 กมุภาพนัธ์ 2538 เรือ่ง การก าหนดชัน้คณุภาพลุม่น ้า กรณีการต ัง้ชุมชน สถานทีร่าชการ และการอพยพราษฎรออกจากพื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1A โดยหลกัเกณฑ์การก าหนดพื้นที ่ควรไดร้บัการผอ่นผนัใหม้ีการอาศยัและ/หรือใชพ้ื้นทีไ่ดน้ ัน้ ใน การพสิจูน์วา่ชุมชนหรือหมูบ่า้นไดค้รอบครองเป็นการถาวร หรือไดจ้ดัต ัง้ขึน้โดยถกูตอ้งตาม กฎหมาย ใหเ้พิม่เตมิหลกัเกณฑ์ดว้ยวา่ ตอ้งเน้นกรณีทีส่ามารถพสิจูน์โดยใชภ้าพถา่ยทาง อากาศในแตล่ะชว่งเวลาของแตล่ะพื้นที ่และเอกสารหลกัฐานขอ้เท็จจรงิตา่ง ๆ ประกอบไดว้า่ ชุมชน หรือราษฎรไดค้รอบครองพื้นทีด่งักลา่ว อยา่งถกูตอ้งตามกฎหมาย จากมตคิณะรฐัมนตรี ไดม้ีมตเิมือ่วนัที ่12 ธนัวาคม 2523 เรือ่ง ขอผอ่นผนัใชพ้ื้นทีลุ่ม่น ้า ช ัน้ที ่1A เพือ่การกอ่สรา้งทางเพือ่ความม ั่นคง "ตอ่ไปจะไมอ่นุมตัใิหส้ว่นราชการหรือ หน่วยงานใชพ้ื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1A อกีไมว่า่กรณีใด” และคณะรฐัมนตรีไดม้ีมตเิมือ่วนัที ่25 มถินุายน 2539 ขอ้แกไ้ขมตคิณะรฐัมนตรี เพือ่ด าเนินการจดัต ัง้คา่ยลูกเสอื จงัหวดั เชียงรายวา่ "ใหส้ว่นราชการและหน่วยงานของรฐัถอืปฏบิตัติามมตคิณะรฐัมนตรี เมือ่วนัที ่ 12 ธนัวาคม 2532 โดยเครง่ครดั" ตามมตคิณะรฐัมนตรี เมือ่วนัที ่21 กมุภาพนัธ์ 2538 เรือ่ง การก าหนดชัน้คณุภาพลุม่น ้า ภาคตะวนัตก ภาคกลาง และลุม่น ้าป่าสกั และการก าหนดชัน้คณุภาพลุม่น ้าภาคเหนือและ ภาคตะวนัออกเฉียงเหนือสว่นอืน่ๆ (ลุม่น ้าชายแดน) ในกรณีทีม่ีการต ัง้ชุมชน สถานที่ ราชการ หรือราษฎรไดค้รอบครองพื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1A อยูเ่ป็นการถาวรแลว้ ควรจะได้ พจิารณาก าหนดหลกัเกณฑ์ เงือ่นไข และมาตรการเพือ่ก าหนดเป็นพื้นทีผ่อ่นผนั ใหม้ีการ ใชพ้ื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1A เพือ่การดงักลา่วไดอ้ยา่งเหมาะสม จงึไดก้ าหนดหลกัเกณฑ์ เงือ่นไข และมาตรการ ดงัน้ี หลกัเกณฑ์การก าหนดพื้นทีท่ีค่วรไดร้บัการผอ่นผนัใหม้ีการอยูอ่าศยัและ/หรือใชพ้ื้นทีไ่ด ้มี ดงัน้ี 1. ชุมชนหรือหมูบ่า้นทีพ่สิจูน์ไดว้า่ มีการครองครองเป็นการถาวรหรือได้ จดัต ัง้ขึน้โดยถกูตอ้งตามพระราชบญัญตัลิกัษณะปกครองทอ้งที ่พ.ศ.2457 กอ่นทีค่ณะรฐัมนตรีจะมีมตเิห็นชอบกบัการก าหนดชัน้คณุภาพลุม่น ้า และ ขอ้เสนอแนะมาตรการการใชท้ีด่นิในเขตพ้ืนทีลุ่ม่น ้า ท ัง้น้ีตอ้งสามารถ พสิจูน์โดยใชภ้าพถา่ยทางอากาศในแตล่ะชว่งเวลาของแตล่ะพื้นที ่และ เอกสารหลกัฐานขอ้เท็จจรงิตา่ง ๆ ประกอบไดว้า่ ชุมชนหรือราษฎรได้ ครอบครองพื้นทีด่งักลา่วอยา่งถกูตอ้งตามกฎหมาย 2. ชุมชนหรือหมูบ่า้นทีส่ามารถพสิจูน์โดยการศกึษาและตรวจสอบทาง วชิาการไดว้า่ ลกัษณะของชุมชนและกจิกรรมเกีย่วเน่ืองไมก่อ่ใหเ้กดิ ผลกระทบตอ่สิง่แวดลอ้มเกนิกวา่มาตรฐานคณุภาพสิง่แวดลอ้มทีก่ าหนด 3. ชุมชนหรือหมูบ่า้นทีส่ามารถพสิจูน์โดยการศกึษาและตรวจสอบทาง วชิาการไดว้า่ กอ่ใหเ้กดิผลกระทบตอ่สิง่แวดลอ้มเกนิกวา่มาตรฐาน คณุภาพสิง่แวดลอ้มทีก่ าหนด แตไ่มส่ามารถจดัหาพื้นทีร่องรบัเพือ่การ อพยพทีเ่หมาะสมกวา่ทีต่ ัง้เดมิได ้ เงือ่นไขการก าหนดเป็นพื้นทีท่ีค่วรไดร้บัการผอ่นผนั ไดแ้ก ่ 1. กรณีการต ัง้ชุมชนหรือหมูบ่า้นไมก่อ่ใหเ้กดิผลกระทบตอ่สิง่แวดลอ้มเกนิ กวา่มาตรฐานคณุภาพสิง่แวดลอ้มทีก่ าหนด และมีขนาดของชุมชนหรือ หมูบ่า้นเทา่กบัขนาดของชุมชนหรือหมูบ่า้นโดยเฉลีย่ของชุมชนนัน้อยูแ่ลว้ ไมค่วรใหม้ีการน าหมูบ่า้นและ/หรือครวัเรือนอืน่เขา้มาผนวก รวมท ัง้ควร จ ากดัขนาดของพื้นทีก่ารใชป้ระโยชน์ใหเ้ทา่กบัทีใ่ชอ้ยูใ่นปจัจุบนั 2. กรณีการต ัง้ชุมชนหรือหมูบ่า้นไมก่อ่ใหเ้กดิผลกระทบตอ่สิง่แวดลอ้มเกนิ กวา่มาตรฐานคณุภาพสิง่แวดลอ้มทีก่ าหนด และมีขนาดของชุมชนหรือ หมูบ่า้นเล็กกวา่ 20 หลงัคาเรือน สามารถใหม้ีการน าหมูบ่า้นและ/หรือ ครวัเรือนอืน่เขา้มาผนวกได ้แตร่วมขนาดหมูบ่า้นและ/หรือครวัเรือนท ัง้ หมดแลว้ตอ้งไมเ่กนิขนาดของชุมชนหรือหมูบ่า้นโดยเฉลีย่ของชุมชน 3. กรณีการต ัง้ชุมชนหรือหมูบ่า้นกอ่ใหเ้กดิผลกระทบตอ่สิง่แวดลอ้มเกนิกวา่ มาตร-ฐานคณุภาพสิง่แวดลอ้มทีก่ าหนด แตไ่มส่ามารถจดัหาพื้นทีร่องรบั เพือ่การอพยพทีเ่หมาะสมกวา่พื้นทีเ่ดมิได ้ใหด้ าเนินการตามมาตรการ ด าเนินการในการจดัการพื้นทีท่ีไ่ดร้บัการผอ่นผนัทนัท ีก าหนดไวต้ามขอ้ 1.1 - 1.3 มาตรการด าเนินการในการจดัการพื้นทีท่ีไ่ดร้บัการผอ่นผนัและพื้นทีท่ีต่อ้งมีการอพยพ 1. ส าหรบัชุมชนหรือหมูบ่า้นทีอ่ยูใ่นพื้นทีท่ีไ่ดร้บัการผอ่นผนัใหต้ ัง้ชุมชนหรือหมูบ่า้นอยูใ่น พื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1A ได ้ควรจะตอ้งด าเนินการตามมาตรการ ดงัน้ี 1.1 มาตรการการควบคมุจ านวนประชากรและสง่เสรมิคณุภาพชีวติ 1. ควบคมุการเพิม่ขึน้ของจ านวนประชากร และก าหนดแนวเขตพ้ืนทีต่ ัง้ ชุมชน โดยเตรียมการหาอาชีพใหม ่ซึง่ไมเ่ป็นหารบุกรุกท าลายป่า เชน่ การทอ่งเทีย่วเชงิอนุรกัษ์ เป็นตน้ 2. สง่เสรมิคณุภาพชีวติ โดยการจดัหาสิง่อ านวยความสะดวกและพฒันา โครงสรา้งพ้ืนฐานตามความเหมาะสมเพือ่ใหร้าษฎรมคีวามเป็นอยูท่ีด่ขีึน้ 1.2 มาตรการการควบคมุและสง่เสรมิการใชท้ีด่นิใหม้ีประสทิธภิาพ 1. การควบคมุพื้นทีท่ ากนิ โดยการตดิตามตรวจสอบการใชพ้ื้นทีท่ ากนิไมใ่ห้ ขยายหรือบุกรุกออกไปจากพื้นทีเ่ดมิทีไ่ดก้ าหนดแนวเขตไว ้ 2. การวางแผนการใชท้ีด่นิ การจดัท ามาตรการอนุรกัษ์ดนิและน ้าและระบบ วนเกษตร 3. การอนุรกัษ์ทีด่นิท ากนิและการสรา้งแรงจูงใจใหป้ระชาชนด าเนินการใน ดา้นการอนุรกัษ์โดยการฝึกอบรมดา้นการอนุรกัษ์ และการสง่เสรมิการ ปลูกป่า 1.3 มาตรการการควบคมุรกัษาป่าทีย่งัไมถ่กูรบกวน และ/หรือครอบครองเป็นการถาวร 1. การก าหนดแนวเขตพื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1A สว่นทีย่งัไมถ่กูบุกรุกและ/ หรือครอบครองเป็นการถาวร 2. การป้องกนัไฟป่าและการป้องกนัไมใ่หม้ีการบุกรุกเขา้ไปในพื้นที่ ลุม่น ้าช ัน้ที ่A ทีย่งัไมถ่กูบุกรุกและ/หรือครอบครองเป็นการถาวร 3. การบ ารุงรกัษาป่าและฟ้ืนฟสูภาพป่าเสือ่มโทรมในเขตพื้นทีลุ่ม่น ้า ช ัน้ที ่1A 2. กรณีพื้นทีท่ีไ่มไ่ดร้บัการผอ่นผนัและจ าเป็นตอ้งอพยพราษฎรออกจากพื้นที ่มีวธิกีารและ ข ัน้ตอนปฏบิตัใินการอพยพราษฎร และการจดัเตรียมพื้นทีร่องรบั ดงัน้ี 2.1 วธิกีารและข ัน้ตอนปฏบิตัใินการอพยพเคลือ่นยา้ยประชากรออกจากพ้ืนทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่ 1A ประกอบดว้ย 2 ข ัน้ตอน คอื 1. การอพยพเคลือ่นยา้ยประชากรออกจากพื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1A โดย ▪ การอพยพเคลือ่นยา้ยชุมชนหรือหมูบ่า้นทีอ่ยูก่ระจดักระจายเป็นบรเิวณกวา้ง ไปรวมกนัเพือ่จดัต ัง้ขึน้เป็นชุมชนหรือหมูบ่า้นใหมต่ามเงือ่นไข เพือ่งา่ยตอ่ การพฒันาคณุภาพชีวติและการจดัการสิง่แวดลอ้ม ▪ การอพยพเคลือ่นยา้ยชุมชนหรือหมูบ่า้นทีอ่ยูก่ระจดักระจายเป็นบรเิวณกวา้ง เขา้กบัชุมชนหรือหมูบ่า้นขนาดใหญ ่(มีขนาด 20 หลงัคาเรือนขึน้ไป แต่ รว่มกนัแลว้ขนาดของชุมชนหรือหมูบ่า้นจะตอ้งไมใ่หญก่วา่ขนาดของชุมชน หรือหมูบ่า้นโดยเฉลีย่ของชุมชน) ▪ การอพยพเคลือ่นยา้ยชุมชนหรือหมูบ่า้นจากทีด่ ัง้เดมิ ซึง่มีผลกระทบ สิง่แวดลอ้มจากการต ัง้ชุมชนหรือหมูบ่า้นเกนิกวา่มาตรฐานคณุภาพ สิง่แวดลอ้มทีก่ าหนดไวไ้ปยงัพื้นทีร่องรบัทีม่ีความเหมาะสมกวา่ 2. ข ัน้ตอนการปฏบิตัใินการอพยพเคลือ่นยา้ย และการจดัเตรียมพื้นทีร่องรบัควรพจิารณา ความเหมาะสมของพ้ืนทีร่องรบั ซึง่ควรเป็นพ้ืนทีท่ีม่ีคณุสมบตัทิางกายภาพทีด่ ีเหมาะสมตอ่ การท าเกษตรกรรม ใหผ้ลผลติด ีไมก่อ่ใหเ้กดิผลกระทบสิง่แวดลม้ทีร่นุแรง หากจ าเป็นตอ้ง ลงทนุในการปรบัปรุงและจดัท ามาตรการอนุรกัษ์ดนิและน ้าก็สามารถท าไดโ้ดยใชเ้งนิทนุที่ ไมม่ากนกัส าหรบัการพจิารณาการจดัเตรียมพื้นทีร่องรบั สามารถพจิารณาออกเป็น 2 ประเภทตามล าดบักอ่นหลงั คอื พื้นทีร่องรบันอกเขตป่าอนุรกัษ์ และพื้นทีร่องรบัในเขตป่า อนุรกัษ์ 1) พื้นทีร่องรบันอกเขตป่าอนุรกัษ์ ควรเป็นพื้นทีท่ีไ่มต่ดิอยูใ่นพื้นที ่ตอ่ไปน้ี o อทุยานแหง่ชาต ิเขตรกัษาพนัธุ์สตัว์ป่า พื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1 และ 2 o พื้นทีป่่าอนุรกัษ์เพิม่เตมิตามมตคิณะรฐัมนตรี เมือ่วนัที ่10 และ 17 มีนาคม 2535 เรือ่งการจ าแนกเขตการใชป้ระโยชน์ทรพัยากรและทีด่นิป่าไมใ้นพื้นทีป่่าสงวน แหง่ชาต ิและมตคิณะรฐัมนตรี เมือ่วนัที ่30 มถินุายน 2541 เรือ่งการแกไ้ขปญัหา ทีด่นิในพื้นทีป่่าไม ้(พื้นทีโ่ซน C หกัออกดว้ยพื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1 และ 2 อทุยาน แหง่ชาต ิและเขตรกัษาพนัธุ์สตัว์ป่า) o พื้นทีท่ีม่ีการออกเอกสารสทิธหิรือเป็นพื้นทีก่นัออกตามมตคิณะกรรมการพฒันา ทีด่นิใหจ้ าแนกออกจากป่าไมถ้าวรเพือ่ใหร้าษฎรเขา้ท ากนิ หรือเพือ่ใชป้ระโยชน์อยา่งอืน่ 2) พื้นทีร่องรบัในเขตป่าอนุรกัษ์ ควรพจิารณาตามล าดบัความส าคญัในการอนุรกัษ์ โดยใหม้ีการใชป้ระโยชน์กอ่นหลงัตามล าดบั ดงัน้ี o พื้นทีป่่าอนุรกัษ์เพิม่เตมิตามมตคิณะรฐัมนตรี เมือ่วนัที ่10 และ 17 มีนาคม 2535 เรือ่งการจ าแนกเขตการใชป้ระโยชน์ทรพัยากรและทีด่นิป่าไมใ้นพื้นทีป่่าสงวน แหง่ชาต ิและมตคิณะรฐัมนตรี เมือ่วนัที ่30 มถินุายน 2541 เรือ่งการแกไ้ขปญัหา ทีด่นิในพื้นทีป่่าไม ้(พื้นทีโ่ซน C หกัออกดว้ยพื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1 และ 2 อทุยาน แหง่ชาต ิและเขตรกัษาพนัธุ์สตัว์ป่า) o พื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่2 o พื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1B o พื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1A กรณีไดร้บัการผอ่นผนัใหต้ ัง้ชุมชนหรือหมูบ่า้นอยูต่อ่ไปได ้แต่ จ าเป็นตอ้งอพยพเคลือ่นยา้ยไปรวมกลุม่กบัชุมชนหรือหมูบ่า้นอืน่ทีอ่ยูภ่ายในพื้นที่ ลุม่น ้าช ัน้ที ่1A ตามเงือ่นไขทีก่ าหนดไว ้ o พื้นทีลุ่ม่น ้าช ัน้ที ่1B หรือ 1A ทีซ่อ้นทบักบัพื้นทีอ่ทุยานแหง่ชาต ิและ/หรือเขต รกัษาพนัธุ์สตัว์ป่า