Regulation on the implementation of the National programme for the control of certain serotypes of Salmonella in broiler flocks of chicken (Gallus gallus) for 2013

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 maja 2013 r. Poz. 571 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)” na 2013 r. Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaź nych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, z późn. zm.1)) zarządza się, co następuje: § 1. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza się „Krajowy program zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)” na 2013 r., stanowiący załącznik do rozporządzenia. § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Prezes Rady Ministrów: D. Tusk 1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 47, poz. 278, Nr 60, poz. 372 i Nr 78, poz. 513. Dziennik Ustaw – 2 – Poz. 571 Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 kwietnia 2013 r. (poz. 571) „KRajowy PRogRaM ZwalcZaNia NieKtóRych seRotyPów Salmonella w staDach bRojleRów gatUNKU KURa (GalluS GalluS)” Na 2013 R. Część A 1. Cel „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)” na 2013 r., zwanego dalej „programem” Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (we) nr 2160/2003 Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz. Urz. Ue l 325 z 12.12.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Ue Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 41, str. 328, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2160/2003”, zadaniem krajowego programu zwalczania choroby odzwierzęcej i odzwierzęcego czynnika chorobotwórczego jest osiągnięcie celu wspólnotowego ograniczenia rozprzestrze niania się chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych wymienionych w kolumnie 1 załącznika i do rozporządzenia w populacjach zwierząt wymienionych w kolumnie 2 załącznika i do rozporządzenia nr 2160/2003. od 2009 r. zwalczanie salmonellozy w stadach brojlerów w Rzeczypospolitej Polskiej prowadzono zgodnie z „Krajo wym programem zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2009–2011. Założeniem do tego Krajowego programu było osiągnięcie celu wspólnotowego określonego w art. 1 rozporzą dzenia Komisji (we) nr 646/2007 z dnia 12 czerwca 2007 r. wykonującego rozporządzenie (we) nr 2160/2003 Parlamentu europejskiego i Rady w odniesieniu do wspólnotowego celu ograniczenia częstości występowania Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium u brojlerów i uchylającego rozporządzenie (we) nr 1091/2005 (Dz. Urz. Ue l 151 z 13.06.2007, str. 21), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 646/2007”. cel wspólnotowy określony w rozporządzeniu nr 646/2007 został ustanowiony na okres przejściowy obejmujący trzy lata. od dnia 12 marca 2012 r. obowiązuje rozporządzenie Komisji (Ue) nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium w stadach brojlerów zgodnie z rozporządzeniem (we) nr 2160/2003 Parlamentu europejskiego i Rady (Dz. Urz. Ue l 71 z 09.03.2012, str. 31), zwane dalej „rozporządzeniem nr 200/2012”, które określa cel unijny i system badawczy konieczny do sprawdzenia, czy osiągnię to cel unijny. cel ten zostanie osiągnięty w odniesieniu do stad brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) w przypadku ograni czenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej maksymalnej wartości procentowej stad brojlerów z wynikiem dodatnim badania na obecność Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium, w tym jednofazowej Salmonella typhimurium o wzorze antygenowym 1,4,[5],12:i:- do 1% lub poniżej tej wartości. Program został opracowany w celu uzyskania współfinansowania unijnego zgodnie z wymaganiami określonymi w decyzji Rady 2009/470/we z dnia 25 maja 2009 r. w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii (Dz. Urz. Ue l 155 z 18.06.2009, str. 30). 2. Zgodność programu z minimalnymi wymaganiami w zakresie pobierania próbek określonymi w części B załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003 Pobieranie próbek będzie się odbywało na zasadach określonych w ust. 2 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012, zgodnie z minimalnymi wymaganiami w zakresie pobierania próbek określonymi w części b załącznika ii do rozporządze nia nr 2160/2003. 3. Zgodność programu ze szczególnymi wymaganiami określonymi w części C, D i E załącznika II do rozporzą dzenia nr 2160/2003 w przypadku programu mają zastosowanie wymagania określone w rozporządzeniu nr 2160/2003 w załączniku ii w części e. 1. Wymagania ogólne 1.1. występowanie serotypów Salmonel la na terytor ium Rzeczypospol i te j Polskiej od dnia 1 października 2005 r. do dnia 30 września 2006 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzono badania podstawowe dotyczące występowania pałeczek Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), zgodnie z decyzją Komisji 2005/636/we z dnia 1 września 2005 r. w sprawie wkładu finansowego wspólnoty na rzecz badania podstawowego dotyczącego występowania bakterii Salmonella spp. w stadach brojlerów gatunku Gallus gallus prowadzonego w Państwach członkowskich (Dz. Urz. Ue l 228 z 03.09.2005, str. 14). Dziennik Ustaw – 3 – Poz. 571 Do badania pobrano próbki w 383 gospodarstwach utrzymujących powyżej 5000 brojlerów gatunku kura (Gallus gal lus). odsetek stad brojlerów zakażonych pałeczkami Salmonella wyniósł 58,7% i wahał się w poszczególnych wojewódz twach od 37,5% (woj. podlaskie) do 77,3% (woj. lubelskie). Najczęściej notowanymi serotypami Salmonella u brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) były: Salmonella enteritidis (55,6%), Salmonella infantis (14,4%) i Salmonella hadar (8,8%), natomiast Salmonella typhimurium stwierdzono w 4,7% zakażonych próbek. w 2008 r. przebadano 18 156 stad. Próbki do badań laboratoryjnych były pobierane przez hodowcę. stwierdzono wyni ki dodatnie w 977 przypadkach, co stanowi 5,4% przebadanych stad, w tym: odsetek stad zakażonych Salmonella enteriti dis wyniósł 2,9%, Salmonella typhimurium – 0,2%, a zakażenie innymi serotypami Salmonella – 2,3%. Najczęściej stwierdzanymi serotypami Salmonella u brojlerów były: Salmonella enteritidis 2,9%, Salmonella seften berg 0,9%, Salmonella infantis 0,69%. w 2009 r. w ramach Krajowego programu zostało przebadanych 20 665 stad. wyniki dodatnie w kierunku serotypów Salmonella objętych programem stwierdzono w 128 próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, co stano wi 0,62% stad zakażonych. w 2010 r. przebadano 26 801 stad. wyniki dodatnie w kierunku serotypów Salmonella objętych programem stwierdzo no w 180 próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, w tym w 2 przypadkach stwierdzono efekt hamują cy. Procent stad zakażonych stanowił 0,67% stad zbadanych. w 2011 r. przebadano 29 344 stada. wyniki dodatnie w kierunku serotypów Salmonella objętych programem stwier dzono w 146 próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, w tym w 2 przypadkach stwierdzono efekt hamu jący. Procent stad zakażonych stanowił 0,50% stad zbadanych. 1 .2 . struktura i organizacja organów inspekcj i weterynaryjnej Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwą władzą wykonawczą w zakresie realizacji programów, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2160/2003, są organy inspekcji weterynaryjnej, tj. główny lekarz weterynarii, wojewódzki lekarz weterynarii, powiatowy lekarz weterynarii oraz graniczny lekarz weterynarii. obecnie funkcjonuje 16 wojewódzkich inspektoratów weterynarii, 305 powiatowych inspektoratów weterynarii oraz 11 granicznych inspektoratów weterynarii. gŁówNy leKaRZ weteRyNaRii Wojewodowie graniczni lekarze weterynarii wojewódzcy lekarze weterynarii Powiatowi lekarze weterynarii Rys. 1. schemat organizacyjny inspekcji weterynaryjnej w Rzeczypospolitej Polskiej. struktura oraz kompetencje organów inspekcji weterynaryjnej zostały określone w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744, z późn. zm.). organy inspekcji weterynaryjnej przy wykonywaniu swoich zadań współdziałają z organami Państwowej inspekcji sanitarnej, Państwowej inspekcji Farmaceutycznej, inspekcji handlowej, inspekcji transportu Drogowego, inspekcji jako ści handlowej artykułów Rolno-spożywczych oraz z organami administracji samorządowej. w ramach programu badania laboratoryjne będą wykonywane przez laboratoria, o których mowa w art. 25 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej. Krajowe laboratorium referencyjne w zakresie badań określonych programem określa rozporządzenie Ministra Rolni ctwa i Rozwoju wsi z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych (Dz. U. poz. 480). Dziennik Ustaw – 4 – Poz. 571 Nadzór nad działalnością głównego lekarza weterynarii oraz krajowych laboratoriów referencyjnych sprawuje mini ster właściwy do spraw rolnictwa, który jest naczelnym organem administracji rządowej, właściwym w dziedzinie wetery narii. Kompetencje ministra właściwego do spraw rolnictwa w tym zakresie wynikają z art. 6 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej. 1 .3 . laborator ia , w których przeprowadza s ię badania laboratoryjne próbek pobranych w ramach programu badanie laboratoryjne próbek pobieranych w ramach programu przeprowadza się w laboratoriach urzędowych wyzna czonych przez głównego lekarza weterynarii, zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji wete rynaryjnej. w przypadkach uzasadnionych ekonomicznie lub organizacyjnie próbki pobrane w ramach programu przez powiatowe go lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej, zwanego dalej „powiatowym lekarzem weterynarii”, mogą być przesłane do laboratorium urzędowego wyznaczonego przez główne go lekarza weterynarii, zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej, znajdującego się w innym województwie. Powiatowy lekarz weterynarii jest obowiązany do powiadomienia wojewódzkiego lekarza we terynarii o zamiarze przesłania tych próbek do innego województwa. wojewódzki lekarz weterynarii właściwy dla powiatu, w którym są pobierane próbki, powiadamia wojewódzkiego lekarza weterynarii właściwego ze względu na położenie labo ratorium o zamiarze przesłania próbek. Próbki pobrane z inicjatywy hodowcy mogą być również badane w laboratoriach urzędowych zatwierdzonych przez głównego lekarza weterynarii w trybie art. 25a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej w kierunku metody badawczej opisanej w zmianie do Polskiej Normy PN-eN iso 6579:2003/a1:2007. wykaz laboratoriów zatwierdzonych przez głównego lekarza weterynarii jest umieszczony, zgodnie z art. 25 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej, na stronie internetowej administrowanej przez inspekcję weterynaryjną – główny inspektorat weterynarii – www.wetgiw.gov.pl. Krajowym laboratorium referencyjnym o kierunku badań Salmonella (w zakresie chorób odzwierzęcych), zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie krajowych laborato riów referencyjnych, jest laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii Państwowego instytutu weterynaryjnego – Państwowe go instytutu badawczego w Puławach. Do próbek przesyłanych do badań laboratoryjnych, pobranych w ramach kontroli urzędowych, dołącza się wypełnione pismo przewodnie, którego wzór jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 16 stycznia 2008 r. w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji związanej ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 17, poz. 107). laboratoria urzędowe wykonujące badania w ramach programu oceniają każdorazowo efekt hamujący wzrost bakterii. W przypadku wykrycia serotypu Salmonella innego niż objęty programem identyfikuje się ten serotyp i podaje jego nazwę. Z wykonanych badań laboratoryjnych sporządza się sprawozdanie. w sprawozdaniu należy umieścić informacje o sta dzie (numer/oznaczenie stada), rodzaju badanego materiału oraz o wyniku badania każdej z badanych próbek, zgodnie z jednym z następujących wzorów: 1) w próbce nr … nie wykryto pałeczek z rodzaju Salmonella; 2) w próbce nr … wykryto jeden lub kilka z serotypów Salmonella objętych programem (podać nazwę serotypu); 3) w próbce nr … nie wykryto serotypu Salmonella objętego programem, natomiast stwierdzono obecność Salmonella … (podać nazwę serotypu); 4) w próbce nr … wykryto efekt hamujący wzrost bakterii. laboratoria urzędowe wykonujące badania laboratoryjne w ramach programu oraz hodowcy po uzyskaniu dodatniego wyniku badań lub stwierdzeniu efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy niezwłocz nie informują o tym powiatowego lekarza weterynarii. laboratoria urzędowe wyznaczone przez głównego lekarza weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycz nia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej po uzyskaniu dodatniego wyniku badań lub stwierdzeniu efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii informują o tym powiatowego lekarza weterynarii oraz wojewódzkiego lekarza weterynarii. wszystkie sprawozdania z badań próbek pobranych zarówno z inicjatywy hodowcy, jak i pobranych przez powiatowe go lekarza weterynarii, są przesyłane do powiatowego lekarza weterynarii. laboratoria urzędowe wykonujące badania w ramach programu, na koniec okresu sprawozdawczego, na wniosek woje wódzkiego lekarza weterynarii, przygotowują sprawozdanie dotyczące tych badań. Dziennik Ustaw – 5 – Poz. 571 laboratoria urzędowe wykonujące badania w ramach programu przechowują wszystkie izolaty Salmonella wyizolowa ne w ramach programu przez okres co najmniej dwóch lat od dnia uzyskania wyniku. Dodatkowo spośród tych izolatów laboratorium przesyła do krajowego laboratorium referencyjnego o kierunku badań Salmonella jeden szczep reprezentujący każdy stwierdzony serotyp wraz z kartą informacyjną lub jeżeli nie została wykonana pełna identyfikacja serotypu – typ serologiczny, w celu wykonania badań potwierdzających. 1.4. Metody s tosowane do wykrywania serotypów Salmonel la w s tadach broj lerów gatunku kura (Gallus gal lus ) Metody stosowane do wykrywania serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) są określo ne w ust. 3 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012. Do wykrywania serotypów objętych programem jest stosowana metoda zalecana przez wspólnotowe laboratorium Referencyjne w bilthoven w holandii. Metoda ta została opisana w załączniku D do normy PN-eN iso 6579:2003/a1:2007 Mikrobiologia żywności i pasz – horyzontalna metoda wykrywania Salmonella spp. (Załącznik D: wykrywanie Salmonella w kale zwierząt i próbkach środowiskowych z etapu produkcji pierwotnej), w której do selektywnego namnażania stosuje się półpłynną pożywkę MsRV. serotypowaniu podlega przynajmniej jeden izolat z każdej dodatniej próbki zgodnie ze schematem Kaufmanna-white’a le Minora. 1.5. Urzędowe kontrole s tad broj lerów gatunku kura (Gallus gal lus ) oraz urzędowe kontrole pasz przeznaczonych dla tych s tad Pobieranie próbek w ramach programu odbywa się w gospodarstwie. we wszystkich stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) pobranie próbek z inicjatywy hodowcy powinno nastą pić w ciągu 3 tygodni przed planowanym przemieszczeniem brojlerów do rzeźni zgodnie z ust. 1 załącznika do rozporzą dzenia nr 200/2012. wyniki badania próbek muszą być znane przed przemieszczeniem brojlerów do rzeźni zgodnie z częś cią b załącznika ii do rozporządzenia nr 2160/2003. Procedura pobierania próbek została określona w ust. 2.2 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012, a analiza laborato ryjna próbek jest określona w ust. 3 tego załącznika. Koszt pobrania, transportu oraz badania tych próbek w laboratorium ponosi hodowca. hodowca jest obowiązany do prowadzenia dokumentacji związanej z pobieraniem próbek zawierającej co najmniej informacje dotyczące: rodzaju próbek, daty i godziny pobrania próbek, danych osoby pobierającej próbki, daty i godziny wysłania próbek do laboratorium, nazwy i adresu laboratorium oraz wyników badania próbek pobranych w ramach progra mu. Dokumentację przechowuje się co najmniej przez 2 lata od dnia zbycia stada. Powiatowy lekarz weterynarii nadzoruje prawidłowe pobieranie próbek z inicjatywy hodowcy oraz kontroluje doku mentację prowadzoną przez hodowcę. Nadzór ten obejmuje kontrolę realizacji harmonogramu oraz sposobu pobierania próbek. Kontrola sposobu pobierania próbek jest prowadzona z częstotliwością zależną od analizy ryzyka dokonanej przez powiatowego lekarza weterynarii. czynności te odbywają się zgodnie z przepisami art. 19 i 20 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej. Nadzór może odbywać się w trakcie urzędowych kontroli gospodarstw oraz w każdym przypadku, jeżeli powiatowy lekarz weterynarii uzna, że zachodzi taka konieczność. w przypadku stwierdzenia serotypów Salmonella objętych programem lub efektu hamującego wzrost bakterii w prób kach pobranych z inicjatywy hodowcy powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza potwierdzające pobranie próbek w gos podarstwie. częstotliwość pobierania przez powiatowego lekarza weterynarii próbek jest określona w ust. 2.1 lit. b załącznika do rozporządzenia nr 200/2012. opłaty związane z badaniem laboratoryjnym próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii w przypadku stwierdzenia efektu hamującego wzrost bakterii ponosi hodowca. opłata zawiera: 1) koszt badania laboratoryjnego w wysokości określonej w poz. 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez inspekcję weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji europejskiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 388); 2) koszt dojazdu związanego z pobraniem próbek i koszty dowozu próbek do laboratorium, wg stawek za jeden kilometr przebiegu pojazdu ustalonych zgodnie z przepisami w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy; 3) koszt użytych wyrobów medycznych stosowanych w medycynie weterynaryjnej. Urzędowe kontrole pasz przeznaczonych dla stad brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) w zakresie wykrywania sero typów Salmonella objętych programem są ujęte w krajowym planie kontroli urzędowej pasz, przygotowanym i wdrożonym zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. Nr 144, poz. 1045, z późn. zm.) oraz z tytułem V rozpo Dziennik Ustaw – 6 – Poz. 571 rządzenia (we) nr 882/2004 Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdro wia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. Ue l 165 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Ue Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200). 1 .6 . Środki podejmowane w odniesieniu do broj lerów gatunku kura (Gallus gal lus ) , u których wy kryto serotyp Salmonel la objęty programem, lub produktów, w których wykryto taki serotyp 1.6.1. Postępowanie hodowcy i powiatowego lekarza weterynarii w przypadku wykrycia serotypu Salmonella objętego programem lub efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy w stadzie brojlerów gatun ku kura (Gallus gallus). 1.6.1.1. w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy hodowcy lub wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii w okresie trzech tygodni przed przemieszczeniem brojlerów do rzeźni hodow ca na podstawie art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt jest obowiązany do: 1) niezwłocznego zawiadomienia o tym powiatowego lekarza weterynarii; 2) pozostawienia brojlerów w miejscu ich stałego przebywania i niewprowadzania tam innego drobiu; 3) uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do kurnika lub miejsc, w których znajdują się brojlery podejrzane o za każenie serotypem Salmonella objętym programem lub ich zwłoki; 4) wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia, zbywania mięsa, zwłok brojlerów, paszy, odchodów, ściółki pochodzącej od drobiu oraz innych przedmiotów znajdujących się w miejscu utrzymywania brojlerów; 5) udostępnienia organom inspekcji weterynaryjnej brojlerów do badań i zabiegów weterynaryjnych, a także udzielania pomocy przy wykonywaniu tych badań i zabiegów; 6) udzielania powiatowemu lekarzowi weterynarii wyjaśnień i informacji, które mogą mieć znaczenie dla wykrycia Salmonella i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu; 7) udostępnienia powiatowemu lekarzowi weterynarii dokumentacji dotyczącej stada, a w szczególności dokumentacji potwierdzającej zakup piskląt, ściółki, paszy, sprzedaży zwierząt oraz dokumentacji związanej z ewidencją leczenia; 8) zwiększenia standardów zoohigienicznych. 1.6.1.2. w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań, o których mowa ust. 1.6.1.1, powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 42 ust. 6 oraz z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt: 1) przeprowadza dochodzenie epizootyczne w zakresie, o którym stanowi art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) pobiera próbki do badań laboratoryjnych we wszystkich stadach w gospodarstwie, w sposób, który jest określony w za łączniku do rozporządzenia nr 200/2012; 3) przeprowadza, w celu ustalenia źródła zakażenia stada serotypami Salmonella objętymi programem, badania: a) paszy, b) wody z ujęć własnych gospodarstwa; 4) nakazuje w drodze decyzji administracyjnej: a) odosobnienie drobiu znajdującego się w gospodarstwie, w poszczególnych kurnikach lub w innych miejscach, w których drób jest utrzymywany, b) zastosowanie produktów biobójczych przed wejściami i wyjściami z kurników, jak również wjazdami i wyjazdami z terenu gospodarstwa; 5) zakazuje, w drodze decyzji administracyjnej: a) stosowania produktów biobójczych, produktów leczniczych weterynaryjnych i innych środków utrudniających izolację pałeczek Salmonella w stadzie przed pobraniem próbek przez powiatowego lekarza weterynarii, Dziennik Ustaw – 7 – Poz. 571 b) wywożenia z gospodarstwa mięsa, zwłok brojlerów, paszy, odchodów i ściółki pochodzącej od tego drobiu oraz pozostałych przedmiotów znajdujących się w miejscu utrzymywania brojlerów, bez jego zgody, c) przemieszczania drobiu z gospodarstwa i do gospodarstwa oraz ze stada i do stada w obrębie gospodarstwa, chyba że drób przed zakończeniem tuczu, na wniosek hodowcy, zostanie przemieszczony do rzeźni w celu poddania ubojowi. Powiatowy lekarz weterynarii po przeprowadzeniu analizy ryzyka w gospodarstwie, uwzględniającej zalecenia wskaza ne w ust. 2.3, może odstąpić od zakazu przemieszczania brojlerów do gospodarstwa określonego w pkt 5 lit. c. czynności, nakazy i zakazy, o których mowa w ust. 1.6.1.2, są stosowane do czasu potwierdzenia lub wykluczenia przez powiatowego lekarza weterynarii wystąpienia w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) zakażenia serotypami Salmonella objętymi programem. 1.6.1.3. w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii w ramach dochodzenia epizootycznego w kierunku serotypów Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) lub w przypadku wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii, zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji administracyjnej: 1) nakazuje: a) unieszkodliwienie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego, zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu euro pejskiego i Rady (we) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego roz porządzenie (we) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. Ue l 300 z 14.11.2009, str. 1) oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia, b) zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie, po obróbce gwarantującej zabicie pałeczek Salmonella, jeżeli wyniki badania próbek paszy w kierunku obecności serotypów Salmonella objętych programem dały wynik dodatni, c) zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki oraz odchodów, które mogły ulec skażeniu, zgodnie z przepisami rozpo rządzenia Parlamentu europejskiego i Rady (we) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego prze pisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (we) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z jego art. 40, d) zniszczenie lub poddanie odkażaniu pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, e) dokładne oczyszczenie i odkażenie, pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, kurników, w których był przetrzymywany drób ze stada zakażonego w odniesieniu do celu unijnego, otoczenia budynków, środków trans portu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, po wykonaniu czynności, o których mowa w lit. a–d, f) podjęcie przez hodowcę działań, mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwie, określonych w ust. 2.3; 2) zakazuje przemieszczania drobiu ze stada zakażonego z gospodarstwa i do stada zakażonego w gospodarstwie oraz ze stada do stada w obrębie gospodarstwa, chyba że drób przed zakończeniem tuczu, na wniosek hodowcy, zostanie prze mieszczony bezpośrednio do rzeźni w celu poddania ubojowi. w przypadku wyniku dodatniego w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii koszty czynności, o których mowa w pkt 1 lit. e i f, są ponoszone przez hodowcę. 1.6.2. w przypadku wykrycia w próbkach pobranych w ramach rutynowego pobierania próbek przez powiatowego leka rza weterynarii serotypu Salmonella objętego programem lub efektu hamującego wzrost bakterii, zgodnie z ust. 2.1 lit. b załącznika do rozporządzenia 200/2012 w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), powiatowy lekarz weterynarii w drodze decyzji administracyjnej nakazuje podjęcie działań określonych w pkt 1.6.1.3. 1.6.3. Przy przemieszczaniu zakażonych brojlerów do rzeźni w świadectwie zdrowia dla tego drobiu należy zaznaczyć fakt pochodzenia drobiu z zakażonego stada. wzór świadectwa zdrowia jest określony w załączniku i sekcja iV rozdz. X część a do rozporządzenia (we) nr 854/2004 Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. Ue l 139 z 30.04.2004, str. 206; Dz. Urz. Ue Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 75). Dziennik Ustaw – 8 – Poz. 571 badanie przedubojowe jest przeprowadzane zgodnie z załącznikiem i sekcja i rozdział ii część b oraz załącznikiem i sekcja iV rozdział V część a tego rozporządzenia. Postępowanie w trakcie uboju określa załącznik i sekcja ii rozdział iii pkt 7 rozporządzenia (we) nr 854/2004. ocena mięsa oraz sposób postępowania z mięsem pozyskanym z brojlerów gatun ku kura (Gallus gallus), u których w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii stwierdzono serotyp Salmonella objęty programem zostały określone w załączniku i sekcja ii rozdział V rozporządzenia (we) nr 854/2004. Natomiast szczególne wymogi dotyczące takiego mięsa świeżego są określone w załączniku ii część e pkt 1 i 3 do rozpo rządzenia nr 2160/2003. 1.6.4. Powiatowy lekarz weterynarii pobiera próbki do badań skuteczności wykonanego oczyszczenia i odkażenia przed ponownym umieszczeniem brojlerów w kurniku. Próbki do badań stanowią pobrane: 1) 4 wymazy z powierzchni podłogi, w szczególności z miejsc popękanych, zagłębień lub połączeń konstrukcyjnych – w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą oraz 2) 4 wymazy z powierzchni kątów narożnych badanego pomieszczenia pobrane od poziomu podłogi do wysokości jedne go metra – w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą, oraz 3) 3 wymazy z powierzchni urządzenia służącego do karmienia – każdy wymaz pobrany z pięciu metrów taśmy lub rynienki paszowej lub 6 wybranych losowo karmideł – w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą, oraz 4) 2 wymazy z powierzchni systemu wentylacyjnego (każdy wymaz może być użyty do 3 wlotów lub wylotów tego syste mu) – w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą. w przypadku uzyskania dodatniego wyniku koszty pobrania kolejnych próbek do badań skuteczności wykonanego oczyszczania i odkażania, dojazdu do gospodarstwa oraz do laboratorium, jak również badania próbek w laboratorium są ponoszone przez hodowcę. Ponowne umieszczenie drobiu w kurniku następuje tylko po uzyskaniu ujemnych wyników badań próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii. 1.6.5. Powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 51 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, powiadamia niezwłocznie państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności o uzyskaniu dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) w kierunku serotypu Salmonella obję tego programem. 1.6.6. Zasady stosowania środków zwalczających drobnoustroje, przeprowadzania szczepień oraz przyznawania odstępstw od obowiązku szczepień są określone w rozporządzeniu Komisji (we) nr 1177/2006 z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wy konania rozporządzenia (we) nr 2160/2003 Parlamentu europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących sto sowania szczególnych metod kontroli w ramach krajowych programów na rzecz zwalczania salmonelli u drobiu (Dz. Urz. Ue l 212 z 02.08.2006, str. 3). Zakaz stosowania środków zwalczających drobnoustroje dotyczy serotypów Salmonella objętych niniejszym programem, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia. 1 .7 . Ustawodawstwo krajowe odnoszące s ię do wdrażania programu, w tym przepisy krajowe dotyczące działalności zawartej w programie 1) ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437, z późn. zm.); 2) ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.); 3) ustawa z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej kontroli granicznej (Dz. U. Nr 165, poz. 1590, z późn. zm.); 4) ustawa z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu (Dz. U. z 2004 r. Nr 16, poz. 145, z późn. zm.); 5) ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744, z późn. zm.); 6) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, z późn. zm.); 7) ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127, z późn. zm.); 8) ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. Nr 144, poz. 1045, z późn. zm.); Dziennik Ustaw – 9 – Poz. 571 9) ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.); 10) ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. Nr 234, poz. 1570, z późn. zm.); 11) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 18 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warun ków weterynaryjnych, jakie muszą spełniać gospodarstwa w przypadku, gdy zwierzęta lub środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych gospodarstw są wprowadzane na rynek (Dz. U. Nr 168, poz. 1643); 12) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i wysokości wynagrodzenia za wykonywanie czynności przez lekarzy weterynarii i inne osoby wyznaczone przez powiato wego lekarza weterynarii (Dz. U. z 2013 r. poz. 424); 13) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie współpracy organów inspekcji wetery naryjnej, Państwowej inspekcji sanitarnej, Państwowej inspekcji Farmaceutycznej, inspekcji handlowej, inspekcji transportu Drogowego, inspekcji jakości handlowej artykułów Rolno-spożywczych oraz jedno stek samorządu terytorialnego przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w tym chorób odzwierzęcych (Dz. U. Nr 83, poz. 575); 14) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wy sokości opłat za czynności wykonywane przez inspekcję weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji europejskiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 388); 15) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 29 grudnia 2006 r. w sprawie wymagań weterynaryj nych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej (Dz. U. z 2007 r. Nr 5, poz. 38); 16) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 17 maja 2007 r. w sprawie wykazu laboratoriów upoważnionych do prowadzenia badań pasz oraz pasz leczniczych w ramach urzędowej kontroli (Dz. U. Nr 98, poz. 653, z późn. zm.); 17) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 16 stycznia 2008 r. w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji związanej ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 17, poz. 107); 18) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 16 października 2008 r. w sprawie sposobu ustalania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (Dz. U. Nr 193, poz. 1193); 19) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 17 października 2008 r. w sprawie sposobu prowa dzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji (Dz. U. Nr 200, poz. 1236); 20) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie rzeczoznawców wyzna czonych przez powiatowego lekarza weterynarii do przeprowadzenia szacowania (Dz. U. Nr 142, poz. 1161); 21) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu ustalania poziomu obsady kurcząt brojlerów w kurniku, w którym są one utrzymywane (Dz. U. Nr 223, poz. 1784); 22) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały okreś lone w przepisach Unii europejskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344, z późn. zm.); 23) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 28 września 2010 r. w sprawie rejestru zakładów produkujących produkty pochodzenia zwierzęcego lub wprowadzających na rynek te produkty oraz wykazów takich zakładów (Dz. U. Nr 187, poz. 1258); 24) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 29 września 2011 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej i ewidencji leczenia zwierząt oraz wzorów tej dokumenta cji i ewidencji (Dz. U. Nr 224, poz. 1347); 25) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie krajowych laborato riów referencyjnych (Dz. U. poz. 480). Dziennik Ustaw – 10 – Poz. 571 1.8. Środki f inansowe przyznawane przedsiębiors twom spożywczym i paszowym w ramach pro gramu odszkodowanie przyznawane jest zgodnie z art. 49 i 57c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 2. Wymagania dotyczące przedsiębiorstw spożywczych i paszowych objętych programem 2.1. liczba s tad broj lerów oraz l iczba sztuk broj lerów gatunku kura (Gallus gal lus ) na teryto r ium Rzeczypospol i te j Polskiej według danych inspekcji weterynaryjnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 2009 r. łączna liczba stad wynosi ła 21 643, w 2010 r. – 27 556 stad, a w 2011 r. – 29 890 stad, co zostało przedstawione na rys. 2 i 3. Rys. 2. liczba stad brojlerów w latach 2009–2011 w poszczególnych województwach (źródło: inspekcja weterynaryjna) Rys. 3. liczba brojlerów w 2009–2011 w poszczególnych województwach (źródło: inspekcja weterynaryjna) .2. S ruktura pro ukcji pasz 0 1000 2000 3000 4000 5000 6000 2009 2010 2011 . L z j 2 9 2 p g l j c (ź d p c y 00 00 00 00 09 0 50000000 100000000 150000000 200000000 250000000 300000000 350000000 2009 2010 2011 Dziennik Ustaw – 11 – Poz. 571 2.2. struktura produkcj i pasz strukturę produkcji pasz w Rzeczypospolitej Polskiej przestawiają tab. 1 i 2. Produkt 2009 2010 2011 Pasze dla drobiu 4807 5118 5330 Pasze dla trzody 1477 1693 1700 Pasze dla bydła 652 767 780 Pasze dla pozostałych zwierząt (m.in. dla koni, owiec, kóz, ryb, zwierząt futerkowych) 319 328 340 ogółem 7255 7906 8150 tab. 1. wielkość produkcji pasz przemysłowych (w tys. ton) w Polsce w latach 2009–2011 (źródło: gUs, ieRigŻ) Rodzaj paszy 2009 2010 2011 Dla drobiu Mieszanki pełnoporcjowe 97,3 97,2 97,5 Mieszanki uzupełniające 1,3 1,2 1,0 Premiksy 1,4 1,6 1,5 ogółem 100,0 100,0 100,0 Dla trzody Mieszanki pełnoporcjowe 50,3 52,2 67,0 Mieszanki uzupełniające 42,9 41,8 29,0 Premiksy 6,8 6,0 4,0 ogółem 100,0 100,0 100,0 Dla bydła Mieszanki pełnoporcjowe 71,1 69,9 72,1 Mieszanki uzupełniające 20,8 22,1 24,6 Premiksy 8,1 8,0 3,3 ogółem 100,0 100,0 100,0 tab. 2. struktura produkcji pasz przemysłowych dla drobiu w latach 2009–2011 (w %) (źródło: gUs, ieRigŻ) 2.3. wytyczne dotyczące dobrych praktyk produkcj i zwierzęcej oraz inne wytyczne w zakresie bezpieczeństwa biologicznego w odniesieniu do stad brojlerów minimalne wymagania i sposób utrzymywania brojlerów są określone w rozdziałach 1 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii europejskiej oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu usta lania poziomu obsady kurcząt brojlerów w kurniku, w którym są one utrzymywane. Zaleca się następujące środki bioasekuracji (biologicznej ochrony) polegające na: 1) prawidłowym ogrodzeniu gospodarstwa uniemożliwiającym wstęp osobom postronnym oraz zwierzętom; 2) stosowaniu zasady „cały kurnik pełen/cały kurnik pusty”; 3) zapewnieniu właściwych warunków utrzymania w zakresie temperatury, wilgotności, wymiany powietrza, dostępu światła; 4) stosowaniu prawidłowej obsady kurnika; 5) utrzymywaniu w jednym kurniku w danym stadzie drobiu w takim samym wieku; Dziennik Ustaw – 12 – Poz. 571 6) izolacji poszczególnych kurników przez osobną obsługę, żywienie, narzędzia; 7) zabezpieczeniu paszy przed dostępem gryzoni, dzikich ptaków; 8) stosowaniu w żywieniu pasz kruszonych; 9) wyłożeniu mat nasączonych środkiem odkażającym, przed wjazdem na teren gospodarstwa oraz przed wejściami do kurników; 10) używaniu oddzielnej odzieży ochronnej dla osób wykonujących czynności związane z utrzymywaniem drobiu, w każ dym ze stad w kurniku; 11) rejestrowaniu wejść osób postronnych na teren gospodarstwa; 12) odkażaniu kół pojazdów wjeżdżających na teren gospodarstwa; 13) regularnym aktualizowaniu zabezpieczenia gospodarstwa przeciwko gryzoniom; 14) rejestrowaniu prowadzonych regularnie odkażania, dezynsekcji i deratyzacji; 15) zatrudnianiu do wykonywania czynności związanych z utrzymywaniem drobiu osób posiadających aktualne badania na nosicielstwo pałeczek Salmonella. hodowcy drobiu są obowiązani do stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 18 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych, jakie muszą spełniać gospodarstwa w przypad ku, gdy zwierzęta lub środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych gospodarstw są wprowadzane na rynek. Zaleca się stosowanie przez hodowców drobiu środków bioasekuracji w gospodarstwie. w tym zakresie jest dostępny szereg publikacji dotyczących zasad dobrej praktyki produkcyjnej (gMP) oraz dobrej praktyki higienicznej (ghP). 2.4. Nadzór weterynaryjny nad gospodarstwami rolnymi Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt ustanawia nadzór organów administracji publicznej nad prowadzeniem działalności związanej z utrzymywaniem drobiu, określa wa runki zapewniające odpowiedni poziom bezpieczeństwa epizootycznego dla prowadzenia tego rodzaju działalności oraz określa katalog środków nadzoru. Katalog ten obejmuje kompetencje organów administracji weterynaryjnej do wydawania aktów administracyjnych (decyzji administracyjnych) oraz prowadzenia działań faktycznych o charakterze materialno technicznym. Podjęcie i prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie utrzymywania zwierząt gospodarskich, w celu umiesz czenia tych zwierząt lub produktów pochodzących z tych zwierząt lub od tych zwierząt na rynku, jest dozwolone po uprzed nim zgłoszeniu, w formie pisemnej, zamiaru jej prowadzenia powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na przewidywane miejsce jej podjęcia i prowadzenia. Podmioty prowadzące działalność nadzorowaną są obowiązane do poinformowania powiatowego lekarza weterynarii o zaprzestaniu prowadzenia określonego rodzaju działalności nadzorowanej, a także o każdej zmianie stanu prawnego lub faktycznego związanego z prowadzeniem tej działalności, w zakresie dotyczącym wymagań weterynaryjnych. informacja taka powinna zostać przekazana w formie pisemnej w terminie siedmiu dni od dnia zaistnienia takiego zdarzenia. Podmioty prowadzące działalność podlegającą nadzorowi organów inspekcji weterynaryjnej są obowiązane zapewnić spełnienie na stępujących wymagań weterynaryjnych: lokalizacyjnych, zdrowotnych, higienicznych, sanitarnych, organizacyjnych, tech nicznych lub technologicznych zabezpieczających przed zagrożeniem epizootycznym, epidemicznym lub zapewniające właściwą jakość produktów. w ramach nadzoru sprawowanego przez organy inspekcji weterynaryjnej nad działalnością związaną z drobiem pra cownikom tej inspekcji, jak również osobom wyznaczonym do wykonywania w jej imieniu określonych zadań, przysługuje prawo przeprowadzenia w każdym czasie kontroli w zakresie spełnienia przez podmioty nadzorowane wymagań weteryna ryjnych. Uprawnienia kontrolne, oprócz prawa wstępu na teren prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej, obejmują, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o inspekcji weterynaryjnej, prawo do nieodpłatnego pobierania próbek do badań oraz żądania pisemnych lub ustnych informacji w zakresie objętym przedmiotem kontroli, w tym okazywania i udostępniania dokumentów lub danych informatycznych związanych z tą kontrolą. jeżeli w wyniku kontroli zostaną stwierdzone uchybienia w spełnieniu wymagań weterynaryjnych przez podmioty nad zorowane, organy inspekcji weterynaryjnej mają kompetencje do doprowadzenia wadliwego stanu faktycznego do stanu nakazanego w przepisach prawa weterynaryjnego. inspekcja weterynaryjna działa w tym zakresie, łącząc realizację funkcji kontrolnych z zadaniami i kompetencjami właściwymi dla innych organów administracji publicznej, a w szczególności z uprawnieniami władczymi dającymi możliwość wydawania decyzji administracyjnych, w tym nakazów oraz zakazów. Dziennik Ustaw – 13 – Poz. 571 w przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej są naruszone wymagania weterynaryjne, powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwal czaniu chorób zakaźnych zwierząt, wydaje jedną z następujących decyzji administracyjnych: 1) nakazującą usunięcie uchybień w określonym terminie; 2) nakazującą wstrzymanie działalności do czasu usunięcia uchybień; 3) zakazującą umieszczania na rynku zwierząt lub handlu zwierzętami będącymi przedmiotem działalności albo zakazującą produkcji, umieszczania na rynku lub handlu określonymi produktami, wytwarzanymi przy prowadzeniu tej działalności. o zakresie przedmiotowym decyzji rozstrzyga powiatowy lekarz weterynarii. Nie jest to jednak uznanie swobodne. Dokonując bowiem rozstrzygnięcia, organ inspekcji weterynaryjnej ma na względzie wynikające z naruszenia prawa wete rynaryjnego zagrożenie dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. 2 .5 . wpis gospodarstw do rejestru Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwie rząt powiatowy lekarz weterynarii: 1) prowadzi rejestr podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną, o której mowa w ust. 2.4; 2) przekazuje, za pośrednictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii, głównemu lekarzowi weterynarii dane zawarte w rejestrze, a także informacje o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego ujawnionego w tym rejestrze. wzór rejestru jest określony w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 2 .6 . Prowadzenie dokumentacj i w gospodarstwach Zgodnie z art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne, jeżeli tkanki i produkty pochodzące od zwierząt są przeznaczone do spożycia przez ludzi, to posiadacze tych zwierząt lub osoby odpowiedzialne za zwierzęta są obowiązani do posiadania dokumentacji w formie ewidencji nabycia, posiadania i stosowania produktów leczniczych wete rynaryjnych oraz leczenia zwierząt prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. szczegółowy zakres i sposób prowadzenia przez lekarzy weterynarii dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej z wykony wanych czynności leczniczych i profilaktycznych oraz stosowanych produktów leczniczych, jak również zakres i sposób prowadzenia ewidencji leczenia zwierząt przez posiadacza zwierząt gospodarskich, a także tryb dokonywania wpisów w tej ewidencji przez lekarzy weterynarii leczących zwierzęta jest określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 29 września 2011 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej i ewidencji leczenia zwierząt oraz wzorów tej dokumentacji i ewidencji. Zgodnie z art. 69 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne przedmiotową dokumentację lekarz weterynarii oraz posiadacz zwierzęcia przechowują przez okres 5 lat od daty dokonania w nich ostatniego wpisu. wzór dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi jest określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 17 października 2008 r. w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji. 2 .7 . Dokumenty towarzyszące zwierzętom w przypadku ich wysyłki w handlu, jak również przy przywozie z państw trzecich, dokumenty są wystawiane zgodnie z: 1) rozporządzeniem Komisji (we) nr 599/2004 z dnia 30 marca 2004 r. dotyczącym przyjęcia zharmonizowanego wzoru świadectwa i sprawozdania z kontroli związanych z wewnątrzwspólnotowym handlem zwierzętami i produktami pochodze nia zwierzęcego (Dz. Urz. Ue l 94 z 31.03.2004, str. 44; Dz. Urz. Ue Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 43, str. 354); 2) rozporządzeniem Komisji (we) nr 798/2008 z dnia 8 sierpnia 2008 r. ustanawiającym wykaz państw trzecich, teryto riów, stref lub grup, z których dopuszczalny jest przywóz do i tranzyt przez terytorium wspólnoty drobiu i produktów drobiowych oraz wymogów dotyczących świadectw weterynaryjnych (Dz. Urz. Ue l 226 z 23.08.2008, str. 1); 3) ustawą z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej kontroli granicznej (Dz. U. Nr 165, poz. 1590, z późn. zm.); 4) ustawą z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu (Dz. U. z 2004 r. Nr 16, poz. 145, z późn. zm.); 5) ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, z późn. zm.). Dziennik Ustaw – 14 – Poz. 571 Zgodnie z art. 18 rozporządzenia (we) nr 178/2002 Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustana wiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego europejski Urząd ds. bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. Ue l 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. Ue Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463) podmioty działające na rynku powinny zapewnić możliwość monitorowa nia żywności, pasz, zwierząt hodowlanych oraz wszelkich substancji przeznaczonych do dodania do żywności lub pasz. w tym celu podmioty te tworzą systemy i procedury umożliwiające przekazanie takich informacji na żądanie właściwych władz. Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (we) nr 853/2004 Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustana wiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. Ue l 139 z 30.04.2004, str. 55; Dz. Urz. Ue Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14) przesyłki produktów pochodzenia zwierzęcego są zaopatrywane w świadectwa lub inne dokumenty, które są określone w prawodawstwie unijnym. wywóz zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego odbywa się zgodnie z wymaganiami uzgodnionymi z władzami danego państwa. Dodatkowo dla każdej przesyłki zwierząt przemieszczanej na terytorium Unii europejskiej, w tym podlegającej wywo zowi, wystawia się w systemie tRaces Świadectwo zdrowia dla zwierząt w handlu wewnątrzwspólnotowym. 2.8. inne środki w celu zapewnienia identyf ikacj i zwierząt w celu zapewnienia identyfikacji drobiu przemieszczanego na terytorium Unii europejskiej wystawia się w systemie tRaces świadectwo zdrowia dla zwierząt w handlu wewnątrzwspólnotowym zawierające szczegółowe dane dotyczące przesyłki tego drobiu, w szczególności miejsce pochodzenia i przeznaczenia. w przypadku wywozu przesyłek do krajów trzecich dane dotyczące przesyłki są również wprowadzane do systemu tRaces. w systemie jest odnotowywana również kontrola dobrostanu na granicy. Przy przywozie dla każdej przesyłki wystawiany jest dokument cVeD zgodny z rozporządzeniem Komisji (we) nr 282/2004 z dnia 18 lutego 2004 r. wprowadzającym dokument zgłoszenia i kontroli weterynaryjnych dotyczących zwie rząt wwożonych do wspólnoty pochodzących z krajów trzecich (Dz. Urz. Ue l 49 z 19.02.2004, str. 11; Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 42, str. 462), którego oryginał towarzyszy przesyłce do miejsca przeznaczenia. Dodatkowo wersja elektroniczna dokumentu cVeD jest wprowadzana do systemu tRaces. Dziennik Ustaw – 15 – Poz. 571 Część B 1. Identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska choroba: salmonellozy odzwierzęce Populacja zwierząt objęta programem: stada brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) Rok wdrożenia: 2013 Nr referencyjny niniejszego dokumentu: Dane kontaktowe: główny inspektorat weterynarii +48 22 623 20 89 giw@wetgiw.gov.pl 2. Dane historyczne dotyczące rozwoju epidemiologicznego choroby salmonellozy odzwierzęcej określonej w części A ust. 1 w Rzeczypospolitej Polskiej stada hodowlane i rzeźne drobiu oraz stada towarowe monitorowano w kierunku gatunko wo specyficznych i niespecyficznych Salmonella od lipca 1999 r., zgodnie z instrukcjami głównego lekarza weterynarii opracowanymi na podstawie dyrektywy Rady 92/117/ewg z dnia 17 grudnia 1992 r. dotyczącej środków ochrony przed określonymi chorobami odzwierzęcymi i odzwierzęcymi czynnikami chorobotwórczymi u zwierząt i w produktach pocho dzenia zwierzęcego, w celu zapobieżenia zakażeniom i zatruciom przenoszonym przez żywność (Dz. Urz. Ue l 62 z 15.03.1993, str. 38, z późn. zm.; Dz. Urz. Ue Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 14, str. 40, z późn. zm.). badania kontrolne prowadzono na koszt właścicieli stad. stada zakażone lub podejrzane o zakażenie podlegały ubojowi zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie Rady 71/118/ewg z dnia 15 lutego 1971 r. w sprawie problemów zdrowot nych wpływających na handel świeżym mięsem drobiowym (Dz. Urz. Ue l 55 z 08.03.1971, str. 23, z późn. zm.; Dz. Urz. Ue Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 209, z późn. zm.). w okresie od dnia 1 października 2005 r. do dnia 30 września 2006 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepro wadzono badania podstawowe dotyczące występowania pałeczek Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), zgodnie z decyzją Komisji 2005/636/we z dnia 1 września 2005 r. w sprawie wkładu finansowego wspólnoty na rzecz badania podstawowego dotyczącego występowania bakterii Salmonella spp. w stadach brojlerów gatunku Gallus gal lus prowadzonego w Państwach członkowskich (Dz. Urz. Ue l 228 z 03.09.2005, str. 14). Do badania pobrano próbki w 383 gospodarstwach utrzymujących powyżej 5000 brojlerów. odsetek stad brojlerów zakażonych pałeczkami Salmonella wyniósł 58,7% i wahał się w poszczególnych województwach od 37,5% (woj. podlaskie) do 77,3% (woj. lubelskie). w 2008 r. w ramach badań pobranych próbek z inicjatywy właściciela przebadano 18 156 stad. stwierdzono wyniki dodatnie w 977 przypadkach, co stanowi 5,4% przebadanych stad, w tym: odsetek stad zakażonych Salmonella enteritidis wyniósł 2,9%, Salmonella typhimurium – 0,2%, a zakażenie innymi serotypami Salmonella – 2,3%. w 2009 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczęła się realizacja „Krajowego programu zwalczania niektó rych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)”. wyniki realizacji tego programu podano w tab. 3. Rok liczba stad zbadanych Procent stad zakażonych 2011 29 344 0,50% 2010 26 801 0,67% 2009 20 665 0,62% tab. 3. wyniki realizacji krajowego programu zwalczania Salmonella w stadach brojlerów w latach 2009–2011 (źródło: inspekcja weterynaryjna) głównym, pierwotnym rezerwuarem odzwierzęcych pałeczek Salmonella w Rzeczypospolitej Polskiej jest drób. Do zakażeń u ludzi, zgodnie z danymi z raportu europejskiego Urzędu ds. bezpieczeństwa Żywności na temat tendencji i źró deł chorób odzwierzęcych, odzwierzęcych czynników chorobotwórczych oraz ognisk przenoszonych przez żywność z 2010 r., dochodzi najczęściej przez spożywanie skażonych produktów pochodzenia zwierzęcego, tj. jaj i produktów jajecznych, oraz mięsa i przetworów mięsnych, głównie drobiowych. Dziennik Ustaw – 16 – Poz. 571 informacje o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Polsce są zbierane przez Zakład epide miologii Narodowego instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu higieny, a następnie publikowane na stronie internetowej Zakładu (www.pzh.gov.pl) w postaci codwutygodniowych meldunków o zachorowaniach na choroby zakaźne i zatruciach. Dane te są podane w tab. 4. Rok liczba zarejestrowanych zatruć pokarmowych wywołanych przez pałeczki Salmonella 2011 8652 2010 9549 2009 8855 2008 9478 2007 11 568 2006 13 210 2005 15 815 tab. 4. Dane dotyczące liczby zatruć pokarmowych w Rzeczypospolitej Polskiej wywołanych przez pałeczki Salmonella w latach 2005–2011 (Zakład epidemiologii Narodowego instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu higieny) 3. Opis programu cel unijny programu został określony w art. 1 rozporządzenia nr 200/2012 w odniesieniu do następujących serotypów pałeczek Salmonella: 1) Salmonella enteritidis; 2) Salmonella typhimurium, w tym jednofazowa Salmonella typhimurium o wzorze antygenowym 1,4,[5],12:i:-. cel unijny zostanie osiągnięty w odniesieniu do stad brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) w przypadku ograniczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej maksymalnej wartości procentowej stad brojlerów z dodatnim wynikiem badania na obecność serotypów Salmonella objętych programem do 1% lub poniżej tej wartości. Na potrzeby realizacji programu przyjmuje się, że stado zakażone w odniesieniu do celu wspólnotowego jest to stado brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), w którym w wyniku badania próbek przez powiatowego lekarza weterynarii pobra nych zgodnie z ust. 1 oraz 2 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012 wykryto w jednej lub więcej próbek serotypy Salmo nella objęte programem (inne niż szczepy szczepionkowe) lub w którym stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii. Zgodnie z przepisami załącznika ii część e ust. 1 do rozporządzenia nr 2160/2003 świeże mięso drobiowe pozyskane z drobiu wymienionego w załączniku i do tego rozporządzenia (kury, indyki) nie może być wprowadzone do obrotu w celu spożycia przez ludzi, jeśli nie zostanie spełnione kryterium bezpieczeństwa żywności określone w ust. 1.28 rozdz. 1 załącz nika i do rozporządzenie Komisji (we) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (Dz. Urz. Ue l 338 z 22.12.2005, str. 1, z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 2160/2003 program nie ma zastosowania przy produkcji mięsa pochodzącego z brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) przeznaczonego do sprzedaży bezpośredniej lub na użytek własny. Powiatowy lekarz weterynarii nadzoruje prawidłowe pobieranie próbek z inicjatywy hodowcy oraz kontroluje dane za warte w dokumentacji i sposób jej prowadzenia przez hodowcę. wykrycie serotypów Salmonella objętych programem lub stwierdzenie efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy powinno być bezzwłocznie zgłaszane powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu dla miejsca prowadzenia działalności przez laboratorium prze prowadzające badanie próbek. Dodatkowo w roku realizacji programu, w co najmniej jednym stadzie brojlerów w gospodarstwie z 10% gospodarstw liczących powyżej 5000 sztuk brojlerów, jest przeprowadzane pobranie próbek przez powiatowego lekarza weterynarii. Pobranie próbek przez powiatowego lekarza weterynarii jest przeprowadzane przy uwzględnieniu analizy ryzyka, jak rów nież w każdym przypadku, gdy powiatowy lekarz weterynarii uzna, że zachodzi taka potrzeba. 4. Środki przewidziane programem 4.1. Podsumowanie środków przewidzianych programem okres trwania programu: 2013 r. – Kontrola – badania Dziennik Ustaw – 17 – Poz. 571 – obróbka produktów pochodzenia zwierzęcego – Usuwanie produktów pochodzenia zwierzęcego – Monitorowanie lub nadzór – inne środki: zniszczenie i obróbka paszy 4.2. władza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynację real izacj i programu Zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwie rząt główny lekarz weterynarii jest odpowiedzialny za opracowanie programu, a następnie nadzoruje jego realizację oraz informuje Komisję europejską o postępach w jego realizacji. Na poziomie województwa nadzór nad realizacją programu jest wykonywany przez wojewódzkiego lekarza weterynarii. bezpośredni nadzór nad realizacją programu na poziomie po wiatu sprawuje powiatowy lekarz weterynarii, który jest również odpowiedzialny za wykonywanie wszelkich czynności urzędowych w ramach programu. 4 .3 . obszary geograf iczne i adminis t racyjne, na których program będzie real izowany Program będzie realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podział administracyjny przedstawia rys. 4. Rys. 4. Podział administracyjny Polski na województwa. 4 .4 . Środki wdrożone w ramach programu 4.4.1. Środki i stosowne prawodawstwo w zakresie wpisu gospodarstw do rejestru Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwie rząt powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną. 4.4.2. Środki i stosowne prawodawstwo w zakresie powiadomienia o chorobie obowiązki w zakresie powiadamiania o chorobie wynikają z art. 42 ust. 1–9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Zgodnie z przepisem art. 51 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaź nych zwierząt organy inspekcji weterynaryjnej prowadzą system zbierania, przechowywania, analizowania, przetwarzania danych oraz informacji i przekazywania danych oraz informacji o chorobach zakaźnych zwierząt, w tym o chorobach obję tych programem. Powiatowy lekarz weterynarii informuje sąsiednich powiatowych lekarzy weterynarii oraz wojewódzkie go lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej o powzię ciu podejrzenia lub potwierdzeniu wystąpienia serotypu Salmonella objętego programem w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus). wojewódzki lekarz weterynarii przekazuje te dane oraz informacje głównemu lekarzowi weterynarii. Ponadto powiatowy lekarz weterynarii powiadamia państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej o wystąpieniu serotypu Salmonella objętego programem. Dziennik Ustaw – 18 – Poz. 571 4.4.3. Środki i prawodawstwo w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania Zostały szczegółowo określone w pkt 1.6 części a. 4.4.4. sposób przeprowadzania kontroli i środki podejmowane w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy hodowcy, w zakresie wykrycia serotypu Salmonella objętego programem w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), stosuje się przepisy art. 42 ust. 1–5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 44 ust. 1 tej ustawy, podejmuje czynności w celu wykrycia lub wykluczenia choroby, wydając decyzję administracyjną, w której nakazuje m.in. odosobnienie drobiu znajdującego się w gospodarstwie w poszczególnych kurnikach lub w innych obiektach oraz zakazuje przemieszczania drobiu z gospodarstwa i do gospodar stwa, chyba że drób, na wniosek hodowcy, zostanie przemieszczony do rzeźni i poddany ubojowi. 4.4.5. Środki i prawodawstwo w zakresie kontroli choroby 1) art. 57 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) rozporządzenie Parlamentu europejskiego i Rady nr 2160/2003 z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania sal monelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność; 3) rozporządzenie Komisji (we) nr 1177/2006 z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (we) nr 2160/2003 Parlamentu europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących stosowania szczególnych metod kontroli w ramach krajowych programów zwalczania salmonelli u drobiu; 4) rozporządzenie Komisji (Ue) nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium w stadach brojlerów zgodnie z rozporządzeniem (we) nr 2160/2003 Parlamentu europejskiego i Rady (Dz. Urz. Ue l 71 z 09.03.2012, str. 31). 4.4.6. Środki i stosowne prawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa biologicznego obowiązujące w gospodarstwach Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowa nia przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii europejskiej. Zaleca się stosowanie w gospodarstwie środków bioasekuracji (biologicznej ochrony). są one określone w zasadach dobrej praktyki produkcyjnej (gMP) i dobrej praktyki higienicznej (ghP). Dodatkowe informacje, dotyczące spraw bezpieczeństwa biologicznego są umieszczane na stronie internetowej inspek cji weterynaryjnej – głównego inspektoratu weterynarii w zakładce „Zdrowie i ochrona zwierząt” – www.wetgiw.gov.pl. 5. Ogólny opis kosztów i korzyści Zasadniczą korzyścią z realizacji programu dla hodowców brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) oraz podmiotów zajmujących się obrotem drobiem oraz mięsem drobiowym będzie możliwość prowadzenia swobodnego handlu oraz wy wozu drobiu. Zgodnie z załącznikiem ii rozdziału e rozporządzenia nr 2160/2003 od dnia 1 grudnia 2011 r. świeże mięso drobiowe pozyskane z drobiu wymienionego w załączniku i do rozporządzenia (kury, indyki) nie może być wprowadzone do obrotu w celu spożycia przez ludzi, jeśli nie zostanie spełnione kryterium bezpieczeństwa żywności określone w ust. 1.28 rozdz. 1 załącznika i do rozporządzenia Komisji (we) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikro biologicznych dotyczących środków spożywczych. osiągnięcie celu unijnego polegającego na ograniczeniu liczby zakażonych stad brojlerów zwiększy konkurencyjność polskiego drobiu i mięsa drobiowego na rynku wspólnotowym, jak również na rynkach państw trzecich. Ponadto podkreślić należy, że salmonelloza jest najczęściej notowaną chorobą odzwierzęcą. stąd też realizacja progra mu ograniczy liczbę zakażeń ludzi, a w związku z tym zredukuje koszty leczenia tych chorób. szacowane ogólne koszty realizacji programu w 2013 r. wyniosą 114 677,01 zł. Z ogólnej sumy szacowanych kosztów programu strona polska będzie występowała z wnioskiem o współfinansowanie programu w odniesieniu do kosztów w wy sokości 20 191,76 euro. są to szacunkowe koszty, które zostały dostosowane do wielkości wydatków przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt, określone w ustawie budżetowej na rok 2013 z dnia 25 stycznia 2013 r. (Dz. U. poz. 169). Dziennik Ustaw – 19 – Poz. 571 6. S yt ua cj a ep iz oo ty cz na 6. 1. D an e o ro zw oj u ch or ob y R ok : 2 00 7– 20 08 St an n a dz ie ń: o st at ni d zi eń g ru dn ia k aż de go r ok u (w yn ik i b ad ań w yk on yw an yc h z in ic ja ty w y ho do w cy i p rz ez po w ia to w eg o le ka rz a w et er yn ar ii) G at un ek : G al lu s g al lu s C ho ro ba /z ak aż en ie a ) : S al m on el la E nt er iti di s l ub S al m on el la T yp hi m ur iu m R eg io n R od za j st ad a b ) Łą cz na lic zb a st ad c) Łą cz na lic zb a br oj le ró w Łą cz na lic zb a st ad ob ję ty ch pr og ra m em Łą cz na lic zb a br oj le ró w ob ję ty ch pr og ra m em Li cz ba zb ad an yc h st ad d ) Li cz ba st ad e) z do da tn im w yn ik ie m a) Li cz ba st ad zl ik w id o w an yc h a) Łą cz na li cz ba br oj le ró w po dd an yc h ub oj ow i l ub za bi ty ch a) Ilo ść zn isz cz on yc h ja j ( lic zb a sz tu k lu b m as a w to na ch ) a) Ilo ść ja j sk ie ro w an yc h do pr ze tw ór st w a (li cz ba sz tu k lu b m as a w to na ch ) a) Po ls ka (a 1) (a 2) (a 3) (a 3) (a 4) (a 4) (a 3) (a 4) (a 3) (a 4) (a 3) 20 07 St ad a br oj le ró w ga tu nk u ku ra 13 0 00 22 5 27 * 88 8 59 0 0 0 0 0 0 0 0 20 08 St ad a br oj le ró w ga tu nk u ku ra 6 49 8 14 4 29 1 85 3 0 0 18 1 56 * 52 2 42 41 3 96 11 8 2 0 39 68 3 1 5 45 45 4 O bj aś ni en ia a) D la S al m on el li od zw ie rz ęc ej n al eż y w sk az ać s er ot yp y ob ję te p ro gr am em k on tro li: (a 1) d la S al m on el la E nt er iti di s, (a 2) d la S al m on el la T yp hi m ur iu m , ( a3 ) d la in ny ch se ro ty pó w , ( a4 ) d la S al m on el la E nt er iti di s l ub S al m on el la T yp hi m ur iu m . b) R od za j s ta da . c) Łą cz na li cz ba st ad w re gi on ie , w łą cz aj ąc st ad a kw al ifi ku ją ce si ę i n ie kw al ifi ku ją ce si ę do p ro gr am u. d) Li cz ba st ad z ba da na n a ob ec no ść se ro ty pu S al m on el la o bj ęt eg o pr og ra m em . W te j k ol um ni e ni e na le ży st ad a lic zy ć dw a ra zy , n aw et je że li pr ze ba da no je w ię ce j n iż ra z. e) Je że li, z go dn ie z o bj aś ni en ie m d , z ba da no st ad o w ię ce j n iż ra z, d od at ni w yn ik b ad an ia je st b ra ny p od u w ag ę ty lk o ra z. * N ie kt ór e st ad a m og ły z os ta ć zb ad an e w ię ce j n iż ra z; w ię ks za li cz ba z ba da ny ch s ta d ni ż st ad w yk az an yc h w ta be li „ł ąc zn a lic zb a st ad ” w yn ik a z fa kt u, ż e w c ią gu ro ku w g os po da rs tw ie je st k ilk a cy kl i p ro du kc yj ny ch b ro jle ró w . Dziennik Ustaw – 20 – Poz. 571 R ok : 2 00 9– 20 11 St an n a dz ie ń: o st at ni d zi eń g ru dn ia k aż de go r ok u (d an e zo st ał y ze br an e w o pa rc iu o w yn ik i re al iz ac ji „K ra jo w eg o pr og ra m u zw al cz an ia n ie kt ór yc h se ro ty pó w S al m on el la w st ad ac h br oj le ró w g at un ku G al lu s g al lu s) G at un ek : G al lu s g al lu s C ho ro ba /z ak aż en ie a ) : S al m on el la E nt er iti di s l ub S al m on el la T yp hi m ur iu m R eg io n R od za j st ad a b ) Łą cz na lic zb a st ad c) Łą cz na lic zb a br oj le ró w Łą cz na lic zb a st ad ob ję ty ch pr og ra m em Łą cz na lic zb a br oj le ró w ob ję ty ch pr og ra m em Li cz ba zb ad an yc h st ad d ) Li cz ba st ad e ) z do da tn im w yn ik ie m a ) Li cz ba st ad zli kw id o w an yc h a ) Łą cz na li cz ba br oj le ró w u bi ty ch lu b za bi ty ch a ) Ilo ść zn is zc zo ny ch ja j ( lic zb a sz tu k lu b m as a w to na ch ) a ) Ilo ść ja j sk ie ro w an yc h do pr ze tw ór st w a (li cz ba sz tu k lu b m as a w to na ch ) a ) Po ls ka (a 1) (a 2) (a 3) (a 3) (a 4) (a 4) (a 3) (a 4) (a 3) (a 4) (a 3) O gó łe m 20 09 St ad a br oj le ró w ga tu nk u ku ra 21 6 43 72 2 50 3 63 0 21 3 14 71 4 09 5 35 5 20 6 65 12 8 55 0 12 5 2 41 1 42 4 0 O gó łe m 20 10 St ad a br oj le ró w ga tu nk u ku ra 27 5 56 61 6 11 4 23 0 27 1 10 60 5 11 4 09 1 26 8 01 18 0 57 0 19 1 3 59 2 84 9 0 O gó łe m 20 11 St ad a br oj le ró w ga tu nk u ku ra 29 8 90 65 3 75 4 80 5 29 4 02 64 3 64 9 24 8 29 3 44 14 6 58 0 14 8 2 71 1 72 0 0 O bj aś ni en ia a) D la S al m on el li od zw ie rz ęc ej n al eż y w sk az ać s er ot yp y ob ję te p ro gr am em k on tro li: (a 1) d la S al m on el la E nt er iti di s, (a 2) d la S al m on el la T yp hi m ur iu m , ( a3 ) d la in ny ch se ro ty pó w , ( a4 ) d la S al m on el la E nt er iti di s l ub S al m on el la T yp hi m ur iu m . b) R od za j s ta da . c) Łą cz na li cz ba st ad w re gi on ie , w łą cz aj ąc st ad a kw al ifi ku ją ce si ę i n ie kw al ifi ku ją ce si ę do p ro gr am u. d) Li cz ba st ad z ba da na n a ob ec no ść se ro ty pu S al m on el la o bj ęt eg o pr og ra m em . W te j k ol um ni e ni e na le ży st ad a lic zy ć dw a ra zy , n aw et je że li pr ze ba da no je w ię ce j n iż ra z. e) Je że li, z go dn ie z o bj aś ni en ie m d , z ba da no st ad o w ię ce j n iż ra z, d od at ni w yn ik b ad an ia je st b ra ny p od u w ag ę ty lk o ra z. Dziennik Ustaw – 21 – Poz. 571 6. 2. D an e ro zw ar st w io ne d ot yc zą ce b ad ań w r am ac h na dz or u i ba da ń la bo ra to ry jn yc h 6. 2. 1. D an e ro zw ar st w io ne d ot yc zą ce b ad ań w ra m ac h na dz or u i b ad ań la bo ra to ry jn yc h R ok : 2 00 9– 20 11 G at un ek z w ie rz ąt a) : G al lu s g al lu s K at eg or ia b) : s ta da b ro jle ró w (s ta da n a 3 ty go dn ie p rz ed p rz em ie sz cz en ie m d o rz eź ni ) O pi s za st os ow an yc h ba da ń se ro lo gi cz ny ch : z go dn ie z p kt 3 z ał ąc zn ik a do r oz po rz ąd ze ni a 64 6/ 20 07 o ra z z pk t 3 z ał ąc zn ik a do r oz po rz ąd ze ni a 20 0/ 20 12 O pi s za st os ow an yc h ba da ń m ik ro bi ol og ic zn yc h i w iru so lo gi cz ny ch : zg od ni e z pk t 3 za łą cz ni ka d o ro zp or zą dz en ia 6 46 /2 00 7 or az z p kt 3 za łą cz ni ka d o ro zp or zą dz en ia 2 00 /2 01 2 O pi s i nn yc h za st os ow an yc h ba da ń: n p. b ad an ia w od y i p as zy R eg io n c) B ad an ia se ro lo gi cz ne B ad an ia m ik ro bi ol og ic zn e i w iru so lo gi cz ne In ne b ad an ia lic zb a pr ze pr ow ad zo ny ch an al iz d) lic zb a ba da ń z w yn ik ie m do da tn im e) lic zb a pr ze pr ow ad zo ny ch an al iz d) lic zb a ba da ń z w yn ik ie m do da tn im e) lic zb a pr ze pr ow ad zo ny ch an al iz d) lic zb a ba da ń z w yn ik ie m do da tn im e) R ze cz po sp ol ita Po ls ka – 2 00 9 25 9 12 8 91 3 12 8 R ze cz po sp ol ita Po ls ka – 2 01 0 47 0 18 0 B ad an ie ba kt er io lo gi cz ne : 12 86 ; B ad an ie e fe kt u ha m uj ąc eg o: 1 27 0; B ad an ie sk ut ec zn oś ci od ka ża ni a: 4 85 B ad an ie ba kt er io lo gi cz ne : 18 0; B ad an ie e fe kt u ha m uj ąc eg o: 2 ; B ad an ie sk ut ec zn oś ci od ka ża ni a: 0 In ne (n p. b ad an ie pa sz y i w od y) : 2 19 br ak d an yc h Dziennik Ustaw – 22 – Poz. 571 R ze cz po sp ol ita Po ls ka – 2 01 1 22 3 14 6 B ad an ie ba kt er io lo gi cz ne : 97 7; B ad an ie e fe kt u ha m uj ąc eg o: 9 76 ; B ad an ie sk ut ec zn oś ci od ka ża ni a: 4 20 B ad an ie ba kt er io lo gi cz ne : 14 6; B ad an ie e fe kt u ha m uj ąc eg o: 2 ; B ad an ie sk ut ec zn oś ci od ka ża ni a: b ra k da ny ch In ne (n p. b ad an ie pa sz y i w od y) : 1 30 br ak d an yc h O bj aś ni en ia a) G at un ek z w ie rz ąt . b) K at eg or ia /d od at ko w e ok re śl en ia . c) R eg io n ok re śl on y w z at w ie rd zo ny m p ro gr am ie z w al cz an ia c ho ró b pa ńs tw a cz ło nk ow sk ie go . d) Li cz ba p rz ep ro w ad zo ny ch a na liz la bo ra to ry jn yc h. e) Li cz ba b ad ań z w yn ik ie m d od at ni m . 6. 3. D an e do ty cz ąc e za ka że ni a R ok : 2 00 9 G at un ek z w ie rz ąt a) : G al lu s g al lu s s ta da b ro jle ró w R eg io n b) Li cz ba z ak aż on yc h st ad c) Li cz ba z ak aż on yc h zw ie rz ąt R ze cz po sp ol ita P ol sk a – 20 09 12 8 2 41 1 42 4* R ze cz po sp ol ita P ol sk a – 20 10 18 0 3 59 2 84 9* R ze cz po sp ol ita P ol sk a – 20 11 14 6 2 71 1 72 0* O bj aś ni en ia a) G at un ek z w ie rz ąt . b) R eg io n ok re śl on y w p ro gr am ie k on tro li i z w al cz an ia c ho ró b pa ńs tw a cz ło nk ow sk ie go . c) Li cz ba z ak aż on yc h st ad lu b go sp od ar stw . * Li cz ba z w ie rz ąt p od da ny ch u bo jo w i l ub z ab ity ch w ra m ac h pr og ra m u. Dziennik Ustaw – 23 – Poz. 571 7. Z ał oż en ia p ro gr am u 7. 1. Z ał oż en ia z w ią za ne z b ad an ia m i 7. 1. 1. Za ło że ni a w z ak re si e ba da ń di ag no st yc zn yc h R ok : 2 01 3 1) G at un ek z w ie rz ąt a) : G al lu s g al lu s s ta da b ro jle ró w R eg io n b) R od za j b ad an ia c) Po pu la cj a do ce lo w a d) R od za j p ró bk i e) C el f) Li cz ba pl an ow an yc h ba da ń R ze cz po sp ol ita Po ls ka ba da ni e ba kt er io lo gi cz ne st ad a br oj le ró w od ch od y/ ok ła dz in y na ob uw ie lu b sk ar pe ty w yk ry ci e st ad a za ka żo ne go 96 4 st w ie rd ze ni e sk ut ec zn oś ci pr ze pr ow ad zo ne go o dk aż an ia 35 2 st w ie rd ze ni e ef ek tu h am uj ąc eg o 96 4 ba da ni e se ro lo gi cz ne ok re śl en ie se ro ty pu 21 4 O bj aś ni en ia a) G at un ek z w ie rz ąt . b) R eg io n ok re śl on y w z at w ie rd zo ny m p ro gr am ie z w al cz an ia c ho ró b pa ńs tw a cz ło nk ow sk ie go . c) R od za j b ad an ia . d) W ys zc ze gó ln ie ni e ga tu nk ów i ka te go rii z w ie rz ąt o bj ęt yc h pr og ra m em . e) R od za j p ró bk i. f) O pi s c el u. Dziennik Ustaw – 24 – Poz. 571 7. 1. 2. Z ał oż en ia w z ak re si e ba da ni a st ad R ok : 20 13 G at un ek : G al lu s g al lu s C ho ro ba /z ak aż en ie a ) : S al m on el la E nt er iti di s l ub S al m on el la T yp hi m ur iu m R eg io n R od za j st ad a b ) Łą cz na lic zb a st ad c) Łą cz na li cz ba br oj le ró w Łą cz na lic zb a sta d ob jęt yc h pr og ra m em Łą cz na lic zb a br oj le ró w ob ję ty ch pr og ra m em Sp od zie w a na lic zb a sta d d o zb ad an ia d) Sp od zi ew an a lic zb a st ad e ) z do da tn im w yn ik ie m a ) Sp od zie w an a l icz ba sta d d o lik w id ac ji e) Sp od zi ew an a łą cz na li cz ba br oj le ró w d o ub ic ia lu b za bi ci a a ) Sp od zie w an a i lo ść jaj do zn isz cz en ia (li cz ba sz tu k l ub m as a w to na ch ) a) Sp od zie w an a ilo ść ja j sk ier ow an a do pr ze tw ór stw a (li cz ba sz tu k lu b m as a w to na ch ) a) Po ls ka (a 1) (a 2) (a 3) (a 4) (a 3) (a 4) (a 3) (a 4) (a 3) (a 4) (a 3) O gó łem St ad a br oj le ró w ga tu nk u ku ra 29 8 90 65 3 75 4 80 5 29 4 02 64 3 64 9 24 8 29 3 44 88 0 88 0 1 61 9 20 0 0 O bj aś ni en ia a) D la S al m on el li od zw ie rz ęc ej n al eż y w sk az ać s er ot yp y ob ję te p ro gr am em k on tro li: (a 1) d la S al m on el la E nt er iti di s, (a 2) d la S al m on el la T yp hi m ur iu m , ( a3 ) d la in ny ch se ro ty pó w , ( a4 ) d la S al m on el la E nt er iti di s l ub S al m on el la T yp hi m ur iu m . b) R od za j s ta da . c) Łą cz na li cz ba st ad w re gi on ie , w łą cz aj ąc st ad a kw al ifi ku ją ce si ę i n ie kw al ifi ku ją ce si ę do p ro gr am u. d) Li cz ba s ta d zb ad an a na o be cn oś ć se ro ty pu S al m on el la o bj ęt eg o pr og ra m em . W te j k ol um ni e ni e na le ży s ta da li cz yć d w a ra zy , n aw et je że li pr ze ba da no je w ię ce j n iż ra z. e) Je że li, z go dn ie z o bj aś ni en ie m d , z ba da no st ad o w ię ce j n iż ra z, p ró ba p oz yt yw na je st b ra na p od u w ag ę ty lk o ra z. Dziennik Ustaw – 25 – Poz. 571 8. S zc ze gó ło w a an al iz a ko sz tó w p ro gr am u1) R ok : 2 01 3 Pr ze zn ac ze ni e ko sz tó w W ys zc ze gó ln ie ni e Sz ac un ko w a lic zb a je dn os te k Sz ac un ko w y je dn os tk ow y ko sz t (w z ło ty ch ) Sz ac un ko w y je dn os tk ow y ko sz t w e ur o2) Su m a og ół em (w z ło ty ch ) Su m a og ół em 2) (w e ur o) Fi na ns o w an ie w sp ól no to w e 1. B ad an ia 1. 1. K os zt b ad ań la bo ra to ry jn yc h3) B ad an ie b ak te rio lo gi cz ne pr ób ek p ob ra ny ch p rz ez po w ia to w eg o le ka rz a w et er yn ar ii 96 4 ba da ni a 34 ,8 1 zł /b ad an ie 8, 6 33 5 56 ,8 4 8 29 0, 40 ta k B ad an ie e fe kt u ha m uj ąc eg o w zr os t b ak te rii 96 4 ba da ni a 1, 43 zł /b ad an ie 0, 35 1 37 8, 52 33 7, 40 ta k B ad an ie w k ie ru nk u st w ie rd ze ni a sk ut ec zn oś ci pr ze pr ow ad zo ne go od ka ża ni a 35 2 ba da ni a 33 ,2 4 zł /b ad an ie 8, 21 11 7 00 ,4 8 2 88 9, 92 ta k In ne b ad an ia (n p. b ad an ia pa sz y i w od y) 13 0 ba da ń 34 ,1 3 zł /b ad an ie 4 43 6, 90 ni e B ad an ie w k ie ru nk u ok re śl en ia se ro ty pu od po w ie dn ic h iz ol at ów 2 14 b ad ań 14 7, 83 zł /b ad an ie 36 ,5 31 6 35 ,6 2 7 81 1, 00 ta k 1. 2. K os zt po bi er an ia pr ób ek 3) R yc za łt za p ob ra ne p ró bk i 1 79 8 pr ób ek 1, 95 z ł/p ró bk ę 0, 48 eu ro /p ró bk ę 3 50 6, 10 86 3, 04 ta k Dziennik Ustaw – 26 – Poz. 571 2. S zc ze pi en ie lu b le cz en ie Pr og ra m n ie p rz ew id uj e 2. 1. Z ak up sz cz ep io nk i 2. 2. K os zt y dy st ry bu cj i 2. 3. K os zt y po da ni a 2. 4. K os zt y ko nt ro li 3. U bó j 3. 1. O ds zk od ow an ia O ds zk od ow an ie z a pa sz e 1 st ad o x 3 to ny 1 14 0, 25 z ł/t 3 42 0, 75 ni e O ds zk od ow an ia z a sp rz ęt , kt ór y ni e m oż e by ć po dd an y od ka ża ni u 0 sz t. B ra k da ny ch 0 ni e 3. 2. K os zt y zn is zc ze ni a lu b un ie sz ko dl iw ie ni a Zn is zc ze ni e pa sz y 1 st ad o x 4 to ny 1 25 6, 13 z ł/t 5 02 4, 52 ni e U ty liz ac ja o dp ad ów la bo ra to ry jn yc h 8 15 3 kg 2, 44 z ł/k g 19 8 93 ,3 2 3. 3. S tra ta w p rz yp ad ku ub oj u 3. 4. K os zt o br ób ki pr od uk tó w O br ób ka c he m ic zn a pa sz y ni e Dziennik Ustaw – 27 – Poz. 571 1 4. C zy sz cz en ie i o dk aż an ie 4) n ie d ot yc zy 5. W yn ag ro dz en ia (r ze cz oz na w cy ) K os zt w yc en y pa sz y 2 rz ec zo zn aw có w x 1 go dz . x 1 st ad o 29 ,9 8 zł /g od z. 59 ,9 6 ni e K os zt y do ja zd u rz ec zo zn aw cy 2 rz ec zo zn aw có w x 40 k m x 1 st ad o 0, 80 z ł/k m 64 ,0 0 ni e 6. T ow ar y ko ns um pc yj ne i s pe cj al ny sp rz ęt 7. In ne k os zt y O G Ó Ł E M 11 4 67 7, 01 O G Ó Ł E M (k os zt y kw al ifi ko w al ne ) 81 7 77 ,5 6 20 1 91 ,7 6 O bj aś ni en ia 1) A na liz a ob ej m uj e sz ac un ki k os zt ów p on os zo ny ch w ra m ac h pr og ra m u. W sz ys tk ie w ar to śc i s ą po da ne b ez V A T. K os zt y pr og ra m u zo st ał y ob lic zo ne d la w sz ys tk ic h st ad br oj le ró w o bj ęt yc h pr og ra m em . S ą to s za cu nk ow e ko sz ty , k tó re z os ta ły d os to so w an e do w ie lk oś ci w yd at kó w p rz ew id zi an yc h na z w al cz an ie c ho ró b za ka źn yc h zw ie rz ąt w u st aw ie b ud że to w ej n a ro k 20 13 z d ni a 25 st yc zn ia 2 01 3 r. (D z. U . p oz . 1 69 ). 2) K os zt p ro gr am u ob lic zo no w g ku rs u eu ro 4 ,0 5 zł z go dn ie z w yt yc zn ym i M in is tra F in an só w z d ni a 12 w rz eś ni a 20 12 r. d ot yc zą cy m i s to so w an ia je dn ol ity ch w sk aź ni kó w m ak ro ek on om ic zn yc h bę dą cy ch p od st aw ą os za co w an ia sk ut kó w fi na ns ow yc h pr oj ek to w an yc h us ta w . K os zt je dn os tk ow y w e ur o je st p od an y w z ao kr ąg le ni u do 2 m ie js c po p rz ec in ku . 3) Zg od ni e z de cy zj ą w yk on aw cz ą K om is ji nr 2 01 2/ 76 1/ U E z dn ia 3 0 lis to pa da 2 01 2 r. za tw ie rd za ją cą ro cz ne i w ie lo le tn ie p ro gr am y or az w kł ad fi na ns ow y U ni i w z ak re si e zw al cz an ia , ko nt ro li i m on ito ro w an ia n ie kt ór yc h ch or ób z w ie rz ąt i c ho ró b od zw ie rz ęc yc h, p rz ed st aw io ne p rz ez p ań st w a cz ło nk ow sk ie n a 20 13 r . K os zt j ed no st ko w y ba da ni a la bo ra to ry jn eg o za w ie ra k os zt y m at er ia ło w e, k os zt y pe rs on el u w yk on uj ąc eg o ba da ni a la bo ra to ry jn e i 7 % k os zt ów o gó ln yc h. R yc za łt za p ob ra ną p ró bk ę w yn os i 0, 5 eu ro . 4) O dk aż an ie je st ru ty no w ą cz yn no śc ią w yk on yw an ą za w sz e pr ze d za si ed le ni em o bi ek tu , s tą d je go k os zt y są p on os zo ne p rz ez h od ow cę .