Regulation on foodstuffs intended for particular nutritional uses

Dziennik Ustaw Nr 180 — 13683 — Poz. 1214 1214 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego2)3) Na podstawie art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) przeznaczenie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego należących do grup wymienionych w art. 24 ust. 2 pkt 1—4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żyw ności i żywienia, zwanej dalej „ustawą”; 2) szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać środki spożywcze specjalnego przeznaczenia ży wieniowego, o których mowa w pkt 1, w szczegól ności w zakresie ich składu; 3) wykaz substancji chemicznych należących do kate gorii substancji dodawanych w szczególnych ce lach żywieniowych do środków spożywczych spe cjalnego przeznaczenia żywieniowego, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, które mogą być wykorzystane w produkcji tych środków spo żywczych, oraz warunki ich stosowania; 4) szczególne wymagania i warunki dotyczące ozna kowania, prezentacji i reklamy środków spożyw czych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i przedmiotów służących do karmienia niemowląt; 5) wymagania w zakresie treści materiałów informa cyjnych i edukacyjnych dotyczących żywienia nie mowląt oraz warunki przekazywania takich mate riałów przez producentów i dystrybutorów środ ków spożywczych specjalnego przeznaczenia ży wieniowego i przedmiotów służących do karmie nia niemowląt; 6) warunki wprowadzania do obrotu środków spo żywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowe go przeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego bez opakowania obejmującego w cało ści środek spożywczy. § 2. 1. Użyte w rozporządzeniu określenia ozna czają: 1) niemowlęta — dzieci do ukończenia dwunastego miesiąca życia; 2) małe dzieci — dzieci w wieku od roku do 3 lat. 2. Użyte w rozporządzeniu określenia: oświadcze nie, oświadczenie żywieniowe, oświadczenie zdrowot ne oraz oświadczenie o zmniejszaniu ryzyka choroby odnoszą się do tych pojęć w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Euro pejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. Urz. UE L 404 z 30.12.2006, str. 9). § 3. 1. Oznakowanie środków spożywczych spe cjalnego przeznaczenia żywieniowego obejmuje na stępujące informacje: 1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 216, poz. 1607). 2) Rozporządzenie wdraża postanowienia: 1) dyrektywy Rady 92/52/EWG z dnia 18 czerwca 1992 r. w sprawie preparatów dla niemowląt i receptur prze znaczonych na wywóz do państw trzecich (Dz. Urz. WE L 179 z 01.07.1992, str. 129; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 11, str. 198); 2) dyrektywy Komisji 96/8/WE z dnia 26 lutego 1996 r. w sprawie żywności przeznaczonej do użycia w dietach o obniżonej energetyczności (Dz. Urz. WE L 55 z 06.03.1996, str. 22; Dz. Urz. UE Polskie wydanie spe cjalne, rozdz. 13, t. 15, str. 454); 3) dyrektywy Komisji 1999/21/WE z dnia 25 marca 1999 r. w sprawie dietetycznych środków spożywczych specjal nego przeznaczenia medycznego (Dz. Urz. WE L 91 z 07.04.1999, str. 29; Dz. Urz. UE Polskie wydanie spe cjalne, rozdz. 13, t. 23, str. 273); 4) dyrektywy Komisji 2006/125/WE z dnia 5 grudnia 2006 r. w sprawie przetworzonej żywności na bazie zbóż oraz żywności dla niemowląt i małych dzieci (Dz. Urz. UE L 339 z 06.12.2006, str. 16); 5) dyrektywy Komisji 2006/141/WE z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie preparatów do początkowego żywie nia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia nie mowląt oraz zmieniającej dyrektywę 1999/21/WE (Dz. Urz. UE L 401 z 30.12.2006, str. 1); 6) dyrektywy Komisji 2007/29/WE z dnia 30 maja 2007 r. zmieniającej dyrektywę 96/8/WE w odniesieniu do ety kietowania, reklamy oraz prezentacji żywności przezna czonej do użycia w dietach o obniżonej energetyczności (Dz. Urz. UE L 139 z 31.05.2007, str. 22); 7) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2009, str. 21). 3) Przepisy niniejszego rozporządzenia wykonują postano wienia: 1) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1243/2008 z dnia 12 grudnia 2008 r. zmieniającego załączniki III i VI do dyrektywy 2006/141/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących składu niektórych preparatów do począt kowego żywienia niemowląt (Dz. Urz. UE L 335 z 13.12.2008, str. 25); 2) rozporządzenia Komisji (WE) nr 953/2009 z dnia 13 paź dziernika 2009 r. w sprawie substancji, które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środ ków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywienio wego (Dz. Urz. UE L 269 z 14.10.2009, str. 9). Dziennik Ustaw Nr 180 — 13684 — Poz. 1214 1) nazwę środka spożywczego specjalnego przezna czenia żywieniowego uzupełnioną informacją do tyczącą szczególnych cech żywieniowych tej żyw ności, a w przypadku żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci w miejsce tej informacji zamieszcza się informację na temat przeznaczenia środka spożywczego; 2) w przypadku środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, dla których rozpo rządzenie nie określa szczegółowych wymagań zdrowotnych — również informacje dotyczące: a) szczególnych cech dotyczących składu ilościo wego i jakościowego produktu lub informacje dotyczące specjalnego procesu produkcji, nada jącego środkowi spożywczemu szczególne war tości żywieniowe, b) dostępnej wartości energetycznej (energii), wy rażone w kJ i kcal, zawartości węglowodanów, białka i tłuszczu w 100 g lub 100 ml bądź w okreś lonej porcji preparatu proponowanej do spo życia. 2. Jeżeli wartość energetyczna (energia), o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b, nie przekracza 50 kJ (12 kcal) na 100 g lub 100 ml, znakowanie może być zastąpione określeniem „wartość energetyczna (energia) mniej niż 50 kJ (12 kcal) na 100 g” lub „wartość energetycz na mniej niż 50 kJ (12 kcal) na 100 ml”. 3. W zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu do znakowania środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosuje się przepisy do tyczące znakowania środków spożywczych, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy. § 4. Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego przeznaczone bezpośrednio dla konsu menta finalnego mogą być wprowadzane do obrotu w innych opakowaniach niż opakowania, o których mo wa w art. 24 ust. 3 ustawy, pod warunkiem że środek spożywczy jest oznakowany zgodnie z § 3, z uwzględ nieniem przepisów § 13—16, 27, 32 i 39. Rozdział 2 Wymagania dla preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt § 5. Preparaty do początkowego żywienia niemow ląt i preparaty do dalszego żywienia niemowląt nie mogą zawierać jakichkolwiek substancji w ilości mo gącej szkodzić zdrowiu niemowląt i małych dzieci. § 6. 1. Podstawowy skład preparatów do początko wego żywienia niemowląt, przygotowywanych zgod nie z instrukcją producenta, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 2. Preparaty do początkowego żywienia niemow ląt spełniają wymagania dotyczące niezbędnych oraz względnie niezbędnych aminokwasów, które zawarte są w mleku kobiecym. 3. Wymagania dotyczące niezbędnych oraz względ nie niezbędnych aminokwasów w mleku kobiecym określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. § 7. 1. Preparaty do początkowego żywienia nie mowląt są wytwarzane, w zależności od przypadku, ze źródeł białka, o których mowa w ust. 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia, oraz z innych składników żywno ści, w odniesieniu do których udowodnione zostało na podstawie ogólnie przyjętych danych naukowych, że są odpowiednie do specjalnego odżywiania niemow ląt od chwili urodzin. 2. Preparaty do początkowego żywienia niemow ląt wytwarzane z białek mleka krowiego, o których mowa w ust. 2 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, w których zawartość białek wynosi od 0,45 g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) do 0,5 g/100 kJ (2 g/100 kcal), mogą być stosowane pod warunkiem, że są one odpowied nie ze względu na szczególne przeznaczenie żywienio we dla niemowląt, ustalone na podstawie wyników badań naukowych. 3. Preparaty do początkowego żywienia niemow ląt wytwarzane z hydrolizatów białka, o których mowa w ust. 2 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia, w któ rych zawartość białek wynosi od 0,45 g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) do 0,56 g/100 kJ (2,25 g/100 kcal), mo gą być stosowane, pod warunkiem że są one odpo wiednie ze względu na szczególne przeznaczenie ży wieniowe dla niemowląt, co zostało potwierdzone na podstawie wyników badań naukowych, oraz spełniają wymagania w zakresie specyfikacji dotyczącej zawar tości i źródła białek oraz przetwarzania białek, wytwa rzanych z hydrolizatów białka. 4. Wymagania w zakresie specyfikacji dotyczącej zawartości i źródła białek oraz przetwarzania białek, wytwarzanych z hydrolizatów białka, stosowanych w produkcji preparatów do początkowego żywienia niemowląt określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. § 8. 1. Podstawowy skład preparatów do dalszego żywienia niemowląt, przygotowywanych zgodnie z in strukcją producenta, określa załącznik nr 4 do rozpo rządzenia. 2. Preparaty do dalszego żywienia niemowląt są wytwarzane, w zależności od przypadku, ze źródeł białka, o których mowa w ust. 2 załącznika nr 4 do roz porządzenia, oraz z innych składników żywności pod warunkiem, że spełniają one wymagania niezbędne ze względu na szczególne przeznaczenie żywieniowe dla niemowląt w wieku powyżej sześciu miesięcy i zostały ustalone na podstawie ogólnie przyjętych danych na ukowych. 3. Preparaty do dalszego żywienia niemowląt speł niają wymagania dotyczące niezbędnych oraz względ nie niezbędnych aminokwasów, które zawarte są w mleku kobiecym, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. § 9. Badania lub inne dane naukowe, o których mowa w § 7 ust. 1—3 oraz § 8 ust. 2, przeprowadza się lub uzyskuje z zastosowaniem ogólnie przyjętych wytycznych opracowanych przez ekspertów lub jed nostki wykonujące badania naukowe w określonym zakresie. § 10. W celu przygotowania do spożycia prepara tów do początkowego żywienia niemowląt i prepara tów do dalszego żywienia niemowląt, jeżeli jest to po trzebne, może być dodawana jedynie woda. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13685 — Poz. 1214 § 11. 1. Preparaty do początkowego żywienia nie mowląt i preparaty do dalszego żywienia niemowląt w celu pokrycia zapotrzebowania na: 1) składniki mineralne, 2) witaminy, 3) aminokwasy i inne związki azotu, 4) inne substancje o szczególnym znaczeniu żywie niowym — mogą zawierać w swoim składzie wyłącznie skład niki odżywcze określone w załączniku nr 5 do rozpo rządzenia. 2. Wykaz składników odżywczych, które są stoso wane do produkcji preparatów do początkowego ży wienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt, określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. 3. Do kryteriów czystości dla składników odżyw czych określonych w załączniku nr 5 do rozporządze nia stosowanych w preparatach do początkowego ży wienia niemowląt i w preparatach do dalszego żywie nia niemowląt stosuje się wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 10 pkt 2 ustawy, a w przypadku braku określenia takich kryte riów stosuje się kryteria czystości jak dla środków spożywczych określone w przepisach prawa żywnoś ciowego lub zalecane przez organizacje międzynaro dowe, w szczególności przez Kodeks Żywnościowy (Codex Alimentarius). § 12. Preparaty do początkowego żywienia nie mowląt, preparaty do dalszego żywienia niemowląt, a także środki spożywcze uzupełniające, obejmujące produkty zbożowe przetworzone i środki spożywcze inne niż produkty zbożowe przetworzone, spełniają wymagania w zakresie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów określone w za łączniku nr 6 do rozporządzenia. § 13. 1. Preparaty do początkowego żywienia nie mowląt oraz preparaty do dalszego żywienia niemow ląt są wprowadzane do obrotu pod nazwami, odpo wiednio: „preparat do początkowego żywienia nie mowląt” i „preparat do dalszego żywienia niemow ląt”. 2. Preparaty, o których mowa w ust. 1, wytwarza ne wyłącznie z białka mleka krowiego, są wprowadza ne do obrotu pod nazwami, odpowiednio, „mleko po czątkowe” i „mleko następne”. 3. Oznakowanie preparatów, o których mowa w ust. 1, zawiera, oprócz informacji, o których mowa w § 3, dodatkowo: 1) w odniesieniu do preparatu do początkowego ży wienia niemowląt — informację, że preparat jest odpowiedni dla niemowląt od urodzenia, w przy padku gdy nie są one karmione piersią; 2) w odniesieniu do preparatu do dalszego żywienia niemowląt — informację, że: a) preparat jest odpowiedni wyłącznie dla nie mowląt powyżej szóstego miesiąca życia, b) preparat stanowi tylko część zróżnicowanej die ty niemowlęcia, c) preparat nie może zastępować mleka matki przez pierwsze sześć miesięcy życia niemowlę cia, d) decyzję o rozpoczęciu żywienia uzupełniającego niemowląt środkami spożywczymi uzupełniają cymi obejmującymi produkty zbożowe przetwo rzone i inne środki spożywcze przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci, w tym o rozpoczęciu żywienia uzupełniającego niemowląt przed ukończeniem szóstego miesiąca życia, podej muje się wyłącznie po zasięgnięciu opinii nieza leżnych osób posiadających kwalifikacje z za kresu medycyny, żywienia lub farmacji, w tym przede wszystkim lekarzy pediatrów, farmaceu tów lub dietetyków, albo innych osób profesjo nalnie odpowiedzialnych za opiekę nad matką i dzieckiem, uwzględniając indywidualne zapo trzebowanie niemowlęcia w okresie wzrostu i rozwoju; 3) w odniesieniu do preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego ży wienia niemowląt: a) informację o dostępnej wartości energetycznej (energii), wyrażoną w kJ i kcal, oraz zawartości białka, tłuszczu i węglowodanów, wyrażoną w postaci liczbowej w 100 ml tego preparatu gotowego do spożycia, b) informację o średniej zawartości każdego skład nika mineralnego i każdej witaminy wymienio nych odpowiednio w załącznikach nr 1 i 4 do rozporządzenia oraz, w razie potrzeby, podaną liczbowo zawartość choliny, inozytolu i karnity ny w 100 ml preparatu gotowego do spożycia, c) instrukcję dotyczącą odpowiedniego przygoto wania, przechowywania i pozbywania się pre paratu oraz ostrzeżenie, że niewłaściwe przygo towanie i przechowywanie może stanowić za grożenie dla zdrowia dziecka. § 14. 1. Oznakowanie preparatów do początkowe go żywienia niemowląt i preparatów do dalszego ży wienia niemowląt może zawierać informację o śred niej zawartości składników odżywczych wymienio nych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, jeżeli taka informacja nie została podana zgodnie z § 13 ust. 3 pkt 3 lit. b. Ilość tę podaje się w postaci liczbowej w 100 ml preparatu gotowego do spożycia. 2. W oznakowaniu preparatów do dalszego żywie nia niemowląt informacja o zawartości witamin i składników mineralnych może być również wyrażo na, zgodnie z wartościami odniesienia, jako procent realizacji zalecanego dziennego spożycia tych witamin i składników mineralnych w 100 ml preparatu gotowe go do spożycia. 3. Do znakowania preparatów do dalszego żywie nia niemowląt stosuje się wartości odniesienia dla określania wartości odżywczych dla żywności prze znaczonej dla niemowląt i małych dzieci określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13686 — Poz. 1214 § 15. 1. Oznakowanie preparatów do początkowe go żywienia niemowląt i preparatów do dalszego ży wienia niemowląt obejmuje niezbędne informacje do tyczące odpowiedniego zastosowania tych prepara tów, niezniechęcające równocześnie do karmienia piersią, z wyłączeniem określeń takich, jak: „humani zowane”, „umatczynione” i „adaptowane” lub okreś leń podobnych. 2. Oznakowanie preparatów do początkowego ży wienia niemowląt jest dodatkowo rozszerzone o na stępujące informacje, poprzedzone wyrazami „Ważna informacja” lub równoważnymi: 1) informacja o wyższości karmienia piersią nad kar mieniem sztucznym; 2) zalecenie stosowania preparatów do początkowe go żywienia niemowląt wyłącznie po zasięgnięciu porady osób posiadających kwalifikacje z zakresu medycyny, żywienia lub farmacji, w tym przede wszystkim lekarzy pediatrów, farmaceutów lub dietetyków, albo innych osób profesjonalnie od powiedzialnych za opiekę nad matką i dzieckiem. 3. Oznakowanie preparatów do początkowego ży wienia niemowląt nie może zawierać wizerunków nie mowląt, jak również innych wizerunków lub tekstów idealizujących stosowanie tych preparatów. 4. Oznakowanie preparatów do początkowego ży wienia niemowląt może zawierać znaki graficzne po zwalające na łatwą identyfikację tego preparatu i ilu strację metody przygotowania produktu do spożycia. 5. Preparaty do początkowego żywienia niemow ląt znakuje się w sposób zapewniający wyraźne odróż nienie tych preparatów od preparatów do dalszego żywienia niemowląt. § 16. 1. Oznakowanie preparatów do początkowe go żywienia niemowląt może zawierać oświadczenia żywieniowe i zdrowotne wyłącznie w przypadkach i po spełnieniu wymagań określonych w załączniku nr 8 do rozporządzenia. 2. Wymagania dotyczące stosowania oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych w znakowaniu prepara tów do początkowego żywienia niemowląt określa za łącznik nr 8 do rozporządzenia. § 17. Wymagania, o których mowa w § 13 ust. 1 i 2, § 15 i 16, dotyczą również: 1) prezentacji preparatów, w szczególności ich kształ tu, wyglądu lub opakowania, zastosowanego ma teriału opakowaniowego, sposobu, w jaki prepa raty są rozmieszczane i wystawiane; 2) reklamy. § 18. Wymagania, o których mowa w § 15 ust. 2—4, dotyczą również przedmiotów służących do karmienia niemowląt. § 19. 1. Preparaty do początkowego żywienia nie mowląt i preparaty do dalszego żywienia niemowląt wywożone do państw trzecich spełniają wymagania dla tych preparatów określone w § 5, § 16 i § 17 pkt 1. 2. Preparaty, o których mowa w ust. 1, są oznako wane we właściwym języku i w taki sposób, aby wy eliminować możliwość pomylenia preparatów do po czątkowego żywienia niemowląt z preparatami do dal szego żywienia niemowląt. § 20. 1. Materiały informacyjne i edukacyjne doty czące żywienia niemowląt i małych dzieci mogą być dostarczane nieodpłatnie przez podmioty działające na rynku spożywczym, produkujące lub wprowadzają ce do obrotu preparaty do początkowego żywienia niemowląt lub przedmioty służące do karmienia nie mowląt, wyłącznie: 1) na wniosek podmiotów zainteresowanych; 2) po uzyskaniu pisemnej zgody zakładu opieki zdro wotnej, jeżeli materiały te spełniają wymagania, o których mowa w ust. 3 i 4; 3) za pośrednictwem zakładów opieki zdrowotnej, aptek lub punktów aptecznych. 2. Materiały informacyjne i edukacyjne mogą być oznaczone nazwą lub znakiem graficznym podmiotu działającego na rynku spożywczym, nie mogą jednak zawierać nazwy handlowej preparatu do początkowe go żywienia niemowląt. 3. Materiały informacyjne i edukacyjne kierowane do kobiet w ciąży oraz matek niemowląt i małych dzie ci dotyczące żywienia niemowląt zawierają informacje dotyczące: 1) korzyści płynących z karmienia naturalnego i wyż szości tego karmienia nad karmieniem sztucznym; 2) właściwego żywienia kobiet karmiących oraz przy gotowania do karmienia piersią i utrzymania tego procesu; 3) możliwych negatywnych skutków dla karmienia piersią w przypadku częściowego karmienia za po mocą butelki; 4) trudności w powrocie do karmienia piersią, jeżeli zostanie podjęta decyzja o karmieniu sztucznym; 5) odpowiedniego stosowania preparatu do począt kowego żywienia niemowląt, jeżeli jest to koniecz ne ze względu na prawidłowe żywienie niemow ląt. 4. W przypadku gdy materiały, o których mowa w ust. 1, zawierają informacje o stosowaniu prepara tów do początkowego żywienia niemowląt, obejmują one również informacje o socjalnych i ekonomicznych skutkach ich stosowania, ryzyku, jakie niosą dla zdro wia niemowlęcia niewłaściwa żywność lub metoda karmienia, w tym niewłaściwe zastosowanie prepara tów do początkowego żywienia niemowląt. Materiały te nie mogą zawierać żadnych wizerunków idealizują cych stosowanie preparatów do początkowego żywie nia niemowląt. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13687 — Poz. 1214 Rozdział 3 Wymagania dla środków spożywczych uzupełniających obejmujących produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci § 21. Produkty zbożowe przetworzone i środki spo żywcze uzupełniające inne niż produkty zbożowe prze tworzone nie mogą zawierać żadnych substancji w ta kich ilościach, które mogłyby zagrażać zdrowiu nie mowląt i małych dzieci. § 22. 1. Środki spożywcze uzupełniające obejmują ce produkty zbożowe przetworzone i inne środki spo żywcze przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci są stosowane do żywienia niemowląt w okresie odsta wienia od piersi oraz małych dzieci, dla których stano wią uzupełnienie diety lub pozwalają na stopniowe przystosowanie do zwykłego pożywienia. Środki te pokrywają zapotrzebowanie żywieniowe oraz zapew niają prawidłowy wzrost i rozwój niemowląt i małych dzieci. 2. Środki spożywcze, o których mowa w ust. 1, obejmują: 1) produkty zbożowe przetworzone na bazie zbóż, z podziałem na: a) proste produkty zbożowe, które są lub muszą być przygotowane do spożycia po dodaniu mle ka lub innych odpowiednio odżywczych pły nów, b) produkty zbożowe z dodatkiem składników wy sokobiałkowych, które są lub muszą być przy gotowane do spożycia z dodatkiem wody lub innego płynu niezawierającego białka, c) makarony stosowane w żywieniu po ugotowa niu w wodzie lub innych odpowiednich pły nach, d) sucharki i biszkopty, które mogą być stosowane zarówno do bezpośredniego spożycia, jak i po rozdrobnieniu, z dodatkiem wody, mleka lub in nego stosownego płynu; 2) środki spożywcze uzupełniające inne niż produkty zbożowe przetworzone. § 23. Produkty zbożowe przetworzone i środki spo żywcze uzupełniające inne niż produkty zbożowe prze tworzone są wytwarzane ze składników, których przy datność do zaspokajania szczególnych potrzeb żywie niowych niemowląt i małych dzieci została stwierdzo na na podstawie ogólnie akceptowanych danych na ukowych. § 24. 1. Podstawowy skład produktów zbożowych przetworzonych przeznaczonych dla niemowląt i ma łych dzieci określa załącznik nr 9 do rozporządzenia. 2. W przypadku dodatku białka do produktów, o których mowa w ust. 1, wskaźnik aminokwasu ogra niczającego wynosi co najmniej 80 % białka mleka ko biecego (kazeiny), określonego w załączniku nr 10 do rozporządzenia, lub współczynnik wydajności białka (PER) w mieszaninie wynosi co najmniej 70 % białka mleka kobiecego. Dodawanie aminokwasów dozwo lone jest wyłącznie w celu poprawy wartości odżyw czej mieszaniny białek i tylko w ilościach niezbędnych do osiągnięcia tego celu. 3. Skład aminokwasowy kazeiny w produktach zbożowych przetworzonych przeznaczonych dla nie mowląt i małych dzieci określa załącznik nr 10 do roz porządzenia. § 25. Podstawowy skład środków spożywczych uzupełniających innych niż produkty zbożowe prze tworzone, przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci, określa załącznik nr 11 do rozporządzenia. § 26. 1. Do produkcji produktów zbożowych prze tworzonych i środków spożywczych uzupełniających innych niż produkty zbożowe przetworzone, przezna czonych dla niemowląt i małych dzieci, mogą być sto sowane wyłącznie składniki właściwe dla tych produk tów i środków spożywczych. 2. Składniki odżywcze, które mogą być dodawane do produktów zbożowych przetworzonych i środków spożywczych uzupełniających innych niż produkty zbożowe przetworzone, przeznaczonych dla niemow ląt i małych dzieci, określa załącznik nr 12 do rozporzą dzenia. 3. Maksymalne zawartości witamin i składników mineralnych dodawanych do produktów zbożowych przetworzonych, przeznaczonych dla niemowląt i ma łych dzieci, określa załącznik nr 13 do rozporządzenia. 4. Maksymalne zawartości witamin i składników mineralnych dodawanych do środków spożywczych uzupełniających innych niż produkty zbożowe prze tworzone, przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci, określa załącznik nr 14 do rozporządzenia. § 27. 1. Produkty zbożowe przetworzone i środki spożywcze uzupełniające inne niż produkty zbożowe przetworzone znakuje się zgodnie z § 3, przy czym oznakowanie zawiera dodatkowo: 1) informacje dotyczące odpowiedniego wieku dzie cka, od którego produkt może być stosowany, bio rąc pod uwagę jego skład, postać produktu lub in ne szczególne właściwości, przy czym podany wiek dziecka nie może być niższy niż ukończone cztery miesiące życia; oznakowanie może zawierać informację, że produkt jest odpowiedni do stoso wania po ukończeniu czwartego miesiąca życia dziecka, chyba że osoby mające kwalifikacje z za kresu medycyny, żywienia i farmacji, w tym prze de wszystkim lekarze pediatrzy, farmaceuci lub dietetycy, albo inne osoby profesjonalnie odpo wiedzialne za opiekę nad matką i dzieckiem zalecą inne ich stosowanie; 2) informację o obecności lub nieobecności glutenu, jeżeli wskazany wiek, od którego produkt może być stosowany, jest określony poniżej szóstego miesiąca życia dziecka; 3) informację o dostępnej wartości energetycznej (energii), wyrażoną w kJ i kcal, oraz zawartości białka, węglowodanów i tłuszczu, wyrażoną w po staci liczbowej w 100 g lub 100 ml produktu wpro Dziennik Ustaw Nr 180 — 13688 — Poz. 1214 wadzonego do obrotu oraz, w razie potrzeby, w odpowiedniej ilości produktu proponowanego do spożycia; 4) informację o średniej zawartości każdego składni ka mineralnego i każdej witaminy, z uwzględnie niem poziomów określonych odpowiednio w za łącznikach nr 13 lub 14 do rozporządzenia, wyrażo nej w postaci liczbowej w 100 g lub 100 ml produk tu wprowadzonego do obrotu oraz, w razie potrze by, w odpowiedniej ilości produktu proponowane go do spożycia, jeżeli do danego produktu zbożo wego przetworzonego lub innego środka spożyw czego uzupełniającego dodane zostały składniki mineralne lub witaminy; 5) instrukcję właściwego przygotowania do spożycia, jeżeli jest ona niezbędna w celu bezpiecznego ko rzystania ze środka spożywczego, oraz podkreśle nie ważności przestrzegania tej instrukcji. 2. Oznakowanie produktów, o których mowa w ust. 1, może zawierać: 1) informację o średniej zawartości składników od żywczych określonych w załączniku nr 12 do roz porządzenia, jeżeli nie są one podane zgodnie z ust. 1 pkt 4, wyrażonej w postaci liczbowej w 100 g lub 100 ml produktu wprowadzonego do obrotu oraz, w razie potrzeby, w odpowiedniej ilo ści produktu proponowanego do spożycia; 2) obok informacji liczbowej również informację o za wartości witamin i składników mineralnych, wyra żonej jako procent realizacji zalecanego dziennego spożycia tych witamin i składników mineralnych w 100 g lub 100 ml oraz, w razie potrzeby, w odpo wiedniej ilości produktu proponowanego do spo życia, zgodnie z wartościami odniesienia, o któ rych mowa w załączniku nr 15 do rozporządzenia, oraz, w razie potrzeby, w odpowiedniej ilości pro duktu proponowanego do spożycia, jeżeli zawar tość tych witamin i składników mineralnych wyno si co najmniej 15 % zalecanego dziennego spoży cia. 3. Wartości odniesienia do znakowania produktów zbożowych przetworzonych i środków spożywczych uzupełniających innych niż produkty zbożowe prze tworzone, przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci, określa załącznik nr 15 do rozporządzenia. § 28. Przepisy rozdziału nie dotyczą mleka przezna czonego dla małych dzieci. Rozdział 4 Wymagania dla środków spożywczych stosowanych w dietach o ograniczonej zawartości energii w celu redukcji masy ciała § 29. Środki spożywcze stosowane w dietach o ograniczonej zawartości energii w celu redukcji ma sy ciała są specjalnie przygotowanymi środkami spo żywczymi, które użyte zgodnie z instrukcją producenta zastępują całkowicie lub częściowo całodzienną dietę. Środki te obejmują następujące kategorie: 1) produkty przedstawiane jako zamienniki całodzien nej diety; 2) produkty przedstawiane jako zamienniki jednego posiłku lub większej liczby posiłków w ciągu dnia. § 30. 1. W skład produktów, o których mowa w § 29, mogą wchodzić wyłącznie składniki określone w załącznikach nr 16 i 17 do rozporządzenia. 2. Podstawowy skład środków spożywczych stoso wanych w dietach o ograniczonej zawartości energii w celu redukcji masy ciała określa załącznik nr 16 do rozporządzenia. 3. Skład aminokwasowy białka wzorcowego w środkach spożywczych stosowanych w dietach o ograniczonej zawartości energii w celu redukcji ma sy ciała określa załącznik nr 17 do rozporządzenia. § 31. Wszystkie odrębne składniki produktu, o któ rym mowa w § 29 pkt 1, wprowadza się do obrotu w jednym wspólnym opakowaniu. § 32. 1. Nazwa, pod którą środki spożywcze okreś lone w § 29 są wprowadzane do obrotu, brzmi: 1) dla produktów, o których mowa w § 29 pkt 1: „Śro dek spożywczy zastępujący całodzienną dietę, do kontroli masy ciała”; 2) dla produktów, o których mowa w § 29 pkt 2: „Śro dek spożywczy zastępujący posiłek, do kontroli masy ciała”. 2. Środki spożywcze, o których mowa w § 29, zna kuje się zgodnie z § 3, przy czym oznakowanie zawiera dodatkowo: 1) informacje o dostępnej wartości energetycznej (energii), wyrażone w kJ i kcal, oraz zawartości białka, węglowodanów i tłuszczu, wyrażone licz bowo na określoną ilość produktu gotowego reko mendowaną do spożycia; 2) informacje o średniej zawartości każdego składni ka mineralnego i każdej witaminy, dla których obowiązkowe wymagania są określone w ust. 5 załącznika nr 16 do rozporządzenia; zawartość ta jest wyrażona liczbowo, na określoną ilość pro duktu gotowego rekomendowaną do spożycia; w odniesieniu do produktów wymienionych w § 29 pkt 2 informację o zawartości witamin i składni ków mineralnych wymienionych w tabeli zawartej w ust. 5 załącznika nr 16 do rozporządzenia wyraża się także jako procent realizacji zalecanego dzien nego spożycia określonego w załączniku nr 18 do rozporządzenia; 3) instrukcję właściwego przygotowania do spożycia, jeżeli jest ona niezbędna w celu bezpiecznego ko rzystania ze środka spożywczego, oraz podkreśle nie ważności przestrzegania tej instrukcji; 4) jeżeli dany produkt, zastosowany zgodnie z zalece niami producenta, dostarcza dzienną dawkę polio li (alkoholi wielowodorotlenowych) przekraczającą 20 g — zamieszczaną informację, że produkt ten może mieć działanie przeczyszczające; 5) informacje o ważności przyjmowania odpowied niej ilości płynów w ciągu dnia; Dziennik Ustaw Nr 180 — 13689 — Poz. 1214 6) dla produktów wymienionych w § 29 pkt 1 — in formację, że produkt: a) dostarcza odpowiednie, dzienne ilości wszyst kich niezbędnych składników odżywczych, b) nie może być stosowany przez okres dłuższy niż trzy tygodnie bez zasięgnięcia porady lekar skiej; 7) w odniesieniu do produktów wymienionych w § 29 pkt 2 — informację o tym, że produkty te stanowią tylko część diety o ograniczonej ilości energii oraz że niezbędną częścią takiej diety są inne środki spożywcze. 3. Zalecane dzienne spożycie (RDA) niektórych wi tamin i składników mineralnych, wymienionych w ta beli zawartej w ust. 5 załącznika nr 16 do rozporządze nia, określa załącznik nr 18 do rozporządzenia. 4. Oznakowanie, reklama i prezentacja środków spożywczych, o których mowa w § 29, nie mogą od nosić się do tempa ani ilości ubytku masy ciała, które mogłoby wynikać ze stosowania tych produktów. Rozdział 5 Wymagania dla dietetycznych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego § 33. 1. Dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego stanowią kategorię środ ków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywie niowego, które zostały odpowiednio przetworzone lub przygotowane i są przeznaczone do dietetycznego od żywiania pacjentów pod nadzorem lekarza. 2. Dietetyczne środki spożywcze, o których mowa w ust. 1, są przeznaczone do wyłącznego lub częścio wego żywienia pacjentów z ograniczoną, upośledzoną lub zaburzoną zdolnością przyjmowania, trawienia, wchłaniania, metabolizowania lub wydalania zwyk łych środków spożywczych lub niektórych składników odżywczych w nich zawartych, lub metabolitów. 3. Dietetyczne środki spożywcze, o których mowa w ust. 1, są stosowane również w odżywianiu diete tycznym pacjentów z innymi ustalonymi medycznie wymaganiami żywieniowymi wynikającymi z ich sta nu zdrowia, jeżeli odżywianie dietetyczne nie może być stosowane tylko poprzez modyfikację normalnej diety, podawanie innych środków spożywczych spe cjalnego przeznaczenia żywieniowego lub przez połą czenie obu tych metod. § 34. 1. Dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego obejmują: 1) środki spożywcze o standardowym składzie, kom pletne pod względem odżywczym, które przy sto sowaniu zgodnie z instrukcją producenta mogą stanowić wyłączne źródło pożywienia osób, dla których są przeznaczone; 2) środki spożywcze kompletne pod względem od żywczym o składzie uwzględniającym zapotrzebo wanie organizmu przy danej chorobie, zaburzenia stanu zdrowia lub wskazania lekarskie, które przy stosowaniu zgodnie z instrukcją producenta mogą stanowić wyłączne źródło pożywienia osób, dla których są przeznaczone; 3) środki spożywcze niekompletne pod względem odżywczym o składzie standardowym lub o skła dzie dostosowanym do choroby, zaburzenia stanu zdrowia lub wskazań lekarskich, które jednak nie mogą być stosowane jako jedyne źródło pożywie nia osób, dla których są przeznaczone. 2. Dietetyczne środki spożywcze specjalnego prze znaczenia medycznego wymienione w ust. 1 pkt 1 i 2 mogą być również stosowane jako uzupełnienie diety pacjenta lub jej częściowe zastępowanie. § 35. 1. Podstawowy skład dietetycznych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego, w tym wymagania zdrowotne oraz wymagania w za kresie składu i poziomu witamin i składników mineral nych, określa załącznik nr 19 do rozporządzenia. 2. Przy określaniu składu oraz wymagań w zakre sie stosowania dietetycznych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego uwzględnia ne są uznane zasady medyczne i żywieniowe oraz ogólnie przyjęte dane naukowe. 3. Przygotowanie dietetycznych środków spożyw czych specjalnego przeznaczenia medycznego zgod nie z instrukcjami producenta musi być bezpieczne, korzystne dla zdrowia pacjenta i skuteczne, pod wzglę dem spełniania przez te środki spożywcze określonych potrzeb pokarmowych osób, dla których są one prze znaczone, zgodnie z ogólnie przyjętymi danymi na ukowymi. § 36. 1. Środki spożywcze wymienione w § 34 ust. 1 pkt 1 i 2 przeznaczone specjalnie dla niemowląt zawierają witaminy i składniki mineralne, o których mowa w tabeli 1 załącznika nr 19 do rozporządzenia. 2. Dopuszcza się modyfikację jednego lub więcej składników odżywczych określonych w tabeli 1 załącz nika nr 19 do rozporządzenia, zawartych w środkach spożywczych, o których mowa w § 34 ust. 1 pkt 2, jeże li jest to konieczne ze względu na zamierzone zastoso wanie danego środka spożywczego specjalnie dla nie mowląt. 3. Maksymalne poziomy witamin i składników mi neralnych obecnych w produktach wymienionych w § 34 ust. 1 pkt 3, przeznaczonych specjalnie dla nie mowląt, nie mogą przekraczać wartości wymienio nych w tabeli 1 załącznika nr 19 do rozporządzenia, z możliwością modyfikacji jednego lub więcej tych składników odżywczych, która stała się konieczna ze względu na zamierzone zastosowanie danego środka spożywczego. 4. Jeżeli nie jest to sprzeczne ze względu na zamie rzone zastosowanie danego środka spożywczego, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycz nego dla niemowląt spełniają wymagania dla prepa ratów do początkowego żywienia niemowląt i prepa ratów do dalszego żywienia niemowląt określone w § 5—11. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13690 — Poz. 1214 § 37. 1. Środki spożywcze wymienione w § 34 ust. 1 pkt 1 i 2, nieprzeznaczone specjalnie dla niemowląt, za wierają witaminy i składniki mineralne określone w ta beli 2 załącznika nr 19 do rozporządzenia. 2. Dopuszcza się modyfikację jednego lub więcej składników odżywczych określonych w tabeli 2 załącz nika nr 19 do rozporządzenia, zawartych w środkach spożywczych, o których mowa w § 34 ust. 1 pkt 2, jeże li jest to konieczne ze względu na zamierzone zastoso wanie danego środka spożywczego nieprzeznaczone go specjalnie dla niemowląt. 3. Maksymalne poziomy witamin i składników mi neralnych obecnych w produktach wymienionych w § 34 ust. 1 pkt 3, nieprzeznaczonych specjalnie dla niemowląt, nie mogą przekraczać wartości wymienio nych w tabeli 2 załącznika nr 19 do rozporządzenia, z możliwością modyfikacji jednego lub więcej tych składników odżywczych, która stała się konieczna ze względu na zamierzone zastosowanie danego środka spożywczego. § 38. 1. Nazwa, pod którą dietetyczny środek spo żywczy specjalnego przeznaczenia medycznego jest wprowadzany do obrotu, brzmi: „dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego”. 2. Środki spożywcze, o których mowa w § 34 ust. 1, znakuje się zgodnie z § 3, przy czym oznakowanie za wiera dodatkowo informacje: 1) o dostępnej wartości energetycznej (energii), wy rażone w kJ i kcal, oraz zawartości białka, węglo wodanów i tłuszczu, wyrażone w postaci liczbowej w 100 g lub 100 ml produktu wprowadzanego do obrotu, oraz, w razie potrzeby, w 100 g lub 100 ml produktu gotowego do spożycia przygotowanego zgodnie z instrukcją producenta; informacje te mo gą być dodatkowo podane na dawkę, jeżeli jej ilość jest określona w oznakowaniu, lub na porcję, jeże li w oznakowaniu podaje się liczbę porcji w opako waniu; 2) o średniej zawartości każdego składnika mineral nego i każdej witaminy wymienionych w załączni ku nr 19 do rozporządzenia, wyrażone liczbowo w 100 g lub 100 ml produktu wprowadzanego do obrotu, oraz, w razie potrzeby, w 100 g lub 100 ml produktu gotowego do spożycia, przygotowanego zgodnie z instrukcją producenta; informacje te mo gą być dodatkowo podane na dawkę, jeżeli jej ilość jest określona w oznakowaniu, lub na porcję, jeże li w oznakowaniu podaje się liczbę porcji w opako waniu; 3) o zawartości składników białka, węglowodanów i tłuszczu lub innych składników odżywczych oraz ich składników, jeżeli podanie ich jest niezbędne do zamierzonego stosowania produktu, wyrażonej liczbowo w 100 g lub 100 ml produktu wprowa dzanego do obrotu, oraz, w razie potrzeby, w 100 g lub 100 ml produktu gotowego do spożycia przy gotowanego zgodnie z instrukcją producenta; in formacje te mogą być dodatkowo podane na daw kę, jeżeli jej ilość jest określona w oznakowaniu, lub na porcję, jeżeli w oznakowaniu podaje się liczbę porcji w opakowaniu; 4) o osmolalności lub osmolarności produktu (w ra zie potrzeby); 5) o pochodzeniu i charakterze białka lub hydroliza tów białka obecnych w produkcie; 6) poprzedzone wyrazami „ważna informacja” lub innymi wyrazami równoważnymi stwierdzający mi, że produkt: a) jest przyjmowany pod nadzorem lekarza, b) jest odpowiedni do stosowania jako jedyne źródło pożywienia, c) jest przeznaczony dla określonej grupy wieko wej, jeżeli jest to istotne dla zdrowia pacjenta, d) może stanowić zagrożenie dla zdrowia, jeżeli jest spożywany przez osoby, u których nie stwierdzono określonej choroby, zaburzeń sta nu zdrowia lub brak jest wskazań lekarskich wy nikających z przeznaczenia produktu, jeżeli mo że to być istotne dla zdrowia pacjenta; 7) zawierające określenie: „Do postępowania diete tycznego .......”, gdzie w wolnym miejscu wpisuje się nazwę choroby, zaburzenia stanu zdrowia lub wskazania lekarskie dotyczące stosowania środka spożywczego; 8) określające środki ostrożności i przeciwwskazania, które mogą być istotne dla zdrowia pacjenta; 9) opisujące właściwości lub cechy charakterystycz ne, ze względu na które stosowanie produktu jest uzasadnione, w szczególności ze względu na składniki odżywcze, których zawartość zwiększo no, zmniejszono, wyeliminowano lub w inny spo sób zmodyfikowano, oraz uzasadnienie stosowa nia środka spożywczego; 10) zawierające ostrzeżenie, w stosownych przypad kach, że produkt nie jest przeznaczony do stoso wania pozajelitowego; 11) dotyczące właściwego przygotowania, sposobu użycia i przechowywania produktu po otworzeniu opakowania, jeżeli może to być istotne dla zdrowia pacjenta. Rozdział 6 Przepisy przejściowe i końcowe § 39. 1. Do dnia 1 stycznia 2012 r. środki spożyw cze specjalnego przeznaczenia medycznego dla nie mowląt mogą spełniać: 1) wymagania w zakresie składu preparatów do po czątkowego żywienia niemowląt, które są stoso wane jako środki spożywcze specjalnego przezna czenia medycznego dla niemowląt, przygotowy wanych zgodnie z instrukcją producenta, określo ne w załączniku nr 20 do rozporządzenia; 2) wymagania w zakresie składu preparatów do dal szego żywienia niemowląt, które są stosowane ja ko środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt, przygotowywanych zgodnie z instrukcją producenta, określone w za łączniku nr 21 do rozporządzenia; Dziennik Ustaw Nr 180 — 13691 — Poz. 1214 3) wymagania dotyczące niezbędnych oraz względ nie niezbędnych aminokwasów w mleku kobiecym (białko wzorcowe), które są stosowane do środ ków spożywczych specjalnego przeznaczenia me dycznego dla niemowląt, określone w załączniku nr 22 do rozporządzenia; 4) wymagania dotyczące składu aminokwasowego kazeiny i białka mleka kobiecego (białko wzorco we), które są stosowane do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego dla nie mowląt, określone w załączniku nr 23 do rozporzą dzenia; 5) wymagania dotyczące składników mineralnych ty powych dla mleka krowiego określone w załączni ku nr 24 do rozporządzenia. 2. Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt, które nie spełniają wyma gań w zakresie składu określonych w § 6—9, lecz speł niają wymagania określone w załącznikach nr 20—24 do rozporządzenia, mogą znajdować się w obrocie do dnia 1 stycznia 2012 r. § 40. Środki spożywcze stosowane w dietach o ograniczonej zawartości energii w celu redukcji ma sy ciała, które nie spełniają wymagań określonych w załączniku nr 18 do rozporządzenia, mogą być wpro wadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pozostawać w obrocie do dnia 31 październi ka 2012 r. § 41. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.4) Minister Zdrowia: E. Kopacz 4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze niem Ministra Zdrowia z dnia 17 października 2007 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznacze nia żywieniowego (Dz. U. Nr 209, poz. 1518, z 2008 r. Nr 208, poz. 1313 oraz z 2010 r. Nr 16, poz. 89), które utra ciło moc z dniem 11 marca 2010 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych in nych ustaw (Dz. U. Nr 21, poz. 105). Dziennik Ustaw Nr 180 — 13692 — Poz. 1214 Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r. (poz. 1214) Załącznik nr 1 PODSTAWOWY SKŁAD PREPARATÓW DO POCZĄTKOWEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT, PRZYGOTOWYWANYCH ZGODNIE Z INSTRUKCJĄ PRODUCENTA Uwaga: Wartości podane w załączniku odnoszą się do preparatu gotowego do spożycia, wprowadzonego w takiej postaci do obrotu lub przygotowanego zgod nie z instrukcją producenta. 1. Wartość energetyczna (energia) Wartość minimalna Wartość maksymalna 250 kJ/100 ml 295 kJ/100 ml (60 kcal/100 ml) (70 kcal/100 ml) 2. Białko Zawartość białka = zawartość azotu x 6,25 1) preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z białek mleka krowiego Wartość minimalna1) Wartość maksymalna 0,45 g/100 kJ 0,7 g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) (3 g/100 kcal) 1) Preparaty do początkowego żywienia niemowląt pro dukowane z białek mleka krowiego, w których zawar tość białek wynosi od 0,45 g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) do 0,5 g/100 kJ (2 g/100 kcal), spełniają wymagania określone w § 7 ust. 2 rozporządzenia. Dla osiągnięcia tej samej wartości energetycznej (energii) preparat do początkowego żywienia nie mowląt zawiera dostępną ilość każdego niezbęd nego i względnie niezbędnego aminokwasu, co najmniej równą ilości zawartej w mleku kobie cym, określonego w załączniku nr 2 do rozporzą dzenia, jednakże dla obliczeń można zsumować zawartość metioniny i cystyny, jeżeli stosunek za wartości metioniny do cystyny nie przekracza 2:1, oraz zsumować zawartość fenyloalaniny i tyrozy ny, jeżeli stosunek zawartości fenyloalaniny do tyrozyny nie przekracza 2:1. Stosunek zawartości metioniny do cystyny może być większy niż 2:1, ale nie większy niż 3:1, jeżeli przydatność prepa ratów do początkowego żywienia niemowląt do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych niemowląt została stwierdzona na podstawie ba dań przeprowadzonych z zastosowaniem ogólnie przyjętych wskazówek ekspertów dotyczących strategii i metod przeprowadzania takich badań; 2) preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z hydrolizatów białka Wartość minimalna1) Wartość maksymalna 0,45 g/100 kJ 0,7 g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) (3 g/100 kcal) 1) Preparaty do początkowego żywienia niemowląt pro dukowane z hydrolizatów białka, w których zawar tość białek wynosi od 0,45 g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) do 0,56 g/100 kJ (2,25 g/100 kcal), spełniają wymaga nia określone w § 7 ust. 3 rozporządzenia. Dla osiągnięcia tej samej wartości energetycznej (energii) preparat do początkowego żywienia nie mowląt zawiera dostępną ilość każdego niezbęd nego i względnie niezbędnego aminokwasu, co najmniej równą ilości zawartej w mleku kobie cym, określonego w załączniku nr 2 do rozporzą dzenia, jednakże dla obliczeń można zsumować zawartość metioniny i cystyny, jeżeli stosunek za wartości metioniny do cystyny nie przekracza 2:1, oraz zsumować zawartość fenyloalaniny i tyrozy ny, jeżeli stosunek zawartości fenyloalaniny do tyrozyny nie przekracza 2:1. Stosunek zawartości metioniny do cystyny może być większy niż 2:1, lecz nie większy niż 3:1, jeżeli przydatność prepa ratów do początkowego żywienia niemowląt do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych niemowląt została stwierdzona na podstawie badań przeprowadzonych z zastosowaniem ogól nie przyjętych wskazówek ekspertów dotyczą cych strategii i metod przeprowadzania takich badań. Zawartość L-karnityny wynosi co najmniej 0,3 mg/100 kJ (1,2 mg/100 kcal); 3) preparaty do początkowego żywienia niemow ląt wytwarzane z izolatów białka sojowego, od dzielnie lub w mieszaninie z białkami mleka kro wiego Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,56 g/100 kJ 0,7 g/100 kJ (2,25 g/100 kcal) (3 g/100 kcal) Do produkcji preparatów do początkowego ży wienia niemowląt stosuje się wyłącznie izolaty białka sojowego. Dla osiągnięcia tej samej wartości energetycznej (energii) preparat do początkowego żywienia nie mowląt zawiera dostępną ilość każdego niezbęd nego i względnie niezbędnego aminokwasu, co najmniej równą ilości zawartej w mleku kobie cym, określonego w załączniku nr 2 do rozporzą dzenia, jednakże dla obliczeń można zsumować zawartość metioniny i cystyny, jeżeli stosunek za wartości metioniny do cystyny nie przekracza 2:1, oraz zsumować zawartość fenyloalaniny i tyrozy ny, jeżeli stosunek zawartości fenyloalaniny do tyrozyny nie przekracza 2:1. Stosunek zawartości metioniny do cystyny może być większy niż 2:1, lecz nie większy niż 3:1, jeżeli przydatność prepa ratów do początkowego żywienia niemowląt do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych niemowląt została stwierdzona na podstawie badań przeprowadzonych z zastosowaniem ogól nie przyjętych wskazówek ekspertów dotyczących strategii i metod przeprowadzania takich ba dań. Zawartość L-karnityny wynosi co najmniej 0,3 mg/100 kJ (1,2 mg/100 kcal); Dziennik Ustaw Nr 180 — 13693 — Poz. 1214 4) aminokwasy mogą być dodawane do preparatów do początkowego żywienia niemowląt wyłącznie w celu poprawienia wartości odżywczej białka i tylko w proporcjach koniecznych do spełnienia tego celu. 3. Tauryna W przypadku dodawania tauryny do preparatów do początkowego żywienia niemowląt jej zawartość nie może przekraczać 2,9 mg/100 kJ (12 mg/100 kcal). 4. Cholina Wartość minimalna Wartość maksymalna 1,7 mg/100 kJ 12 mg/100 kJ (7 mg/100 kcal) (50 mg/100 kcal) 5. Tłuszcz Wartość minimalna Wartość maksymalna 1,05 g/100 kJ 1,4 g/100 kJ (4,4 g/100 kcal) (6,0 g/100 kcal) 1) dodawanie następujących substancji nie jest do zwolone: a) olej sezamowy, b) olej bawełniany; 2) kwas laurynowy i kwas mirystynowy Wartość minimalna Wartość maksymalna — osobno lub łącznie: 20 % całkowitej zawartości tłuszczu 3) zawartość kwasów tłuszczowych typu trans nie może przekraczać 3 % łącznej zawartości tłusz czu; 4) zawartość kwasu erukowego nie może przekra czać 1 % łącznej zawartości tłuszczu; 5) kwas linolowy (w formie glicerydów = estrów kwasu linolowego) Wartość minimalna Wartość maksymalna 70 mg/100 kJ 285 mg/100 kJ (300 mg/100 kcal) (1200 mg/100 kcal) 6) zawartość kwasu alfa-linolenowego nie może być mniejsza niż 12 mg/100 kJ (50 mg/100 kcal); stosunek zawartości kwasu linolowego do kwasu alfa-linolenowego nie może być mniejszy niż 5:1 i większy niż 15:1; 7) mogą zostać dodane wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WKT) o długim łańcuchu (20 i 22 ato my węgla). W tym przypadku ich zawartość nie może przekraczać: a) 1 % łącznej zawartości tłuszczu dla n-3 WKT i b) 2 % łącznej zawartości tłuszczu dla n-6 WKT (1 % łącznej zawartości tłuszczu dla kwasu ara chidonowego (20:4 n-6)). Zawartość kwasu eikozapentaenowego (20:5 n-3) nie może przekraczać zawartości kwasu dokozahek saenowego (22:6 n-3). Zawartość kwasu dokozaheksaenowego (22:6 n-3) nie może przekraczać zawartości n-6 WKT. 6. Fosfolipidy Zawartość fosfolipidów w preparatach do począt kowego żywienia niemowląt nie może przekraczać 2 g/l. 7. Inozytol Wartość minimalna Wartość maksymalna 1 mg/100 kJ 10 mg/100 kJ (4 mg/100 kcal) (40 mg/100 kcal) 8. Węglowodany Wartość minimalna Wartość maksymalna 2,2 g/100 kJ 3,4 g/100 kJ (9 g/100 kcal) (14 g/100 kcal) 1) mogą być stosowane wyłącznie następujące wę glowodany: a) laktoza, b) maltoza, c) sacharoza, d) glukoza, e) maltodekstryny, f) syrop glukozowy albo sproszkowany syrop glukozowy, g) skrobia preparowana (naturalnie bezgluteno wa), h) skleikowana skrobia (naturalnie bezgluteno wa); 2) laktoza Wartość minimalna Wartość maksymalna 1,1 g/100 kJ — (4,5 g/100 kcal) — Podana wartość nie odnosi się do preparatów do początkowego żywienia niemowląt, w których izolaty białka sojowego stanowią więcej niż 50 % całkowitej zawartości białka; 3) sacharoza Sacharoza może być dodana wyłącznie do prepa ratów do początkowego żywienia niemowląt wy twarzanych z hydrolizatów białka. W przypadku dodania sacharozy jej zawartość nie może prze kraczać 20 % całkowitej zawartości węglowoda nów; Dziennik Ustaw Nr 180 — 13694 — Poz. 1214 4) glukoza Glukoza może być dodana wyłącznie do prepara tów do początkowego żywienia niemowląt wy twarzanych z hydrolizatów białka. W przypadku dodania glukozy jej zawartość nie może przekra czać 0,5 g/100 kJ (2 g/100 kcal); 5) preparowana skrobia lub skrobia skleikowana Wartość minimalna Wartość maksymalna — 2 g/100 ml i 30 % całko witej zawartości węglo wodanów 9. Fruktooligosacharydy i galaktooligosacharydy Fruktooligosacharydy i galaktooligosacharydy mo gą być dodawane do preparatów do początkowego żywienia niemowląt, z tym że ich zawartość nie mo że przekraczać 0,8 g/100 ml w mieszaninie 90 % oli gogalaktozylolaktozy i 10 % oligofruktozylosacha rozy o dużej masie cząsteczkowej. Inne mieszaniny i maksymalne poziomy fruktooli gosacharydów i galaktooligosacharydów mogą być użyte zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia. 10. Składniki mineralne 1) preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z białek mleka krowiego lub hydrolizatów białka Składniki mineralne Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Sód (mg) 5 14 20 60 Potas (mg) 15 38 60 160 Chlorki (mg) 12 38 50 160 Wapń (mg) 12 33 50 140 Fosfor (mg) 6 22 25 90 Magnez (mg) 1,2 3,6 5 15 Żelazo (mg) 0,07 0,3 0,3 1,3 Cynk (mg) 0,12 0,36 0,5 1,5 Miedź (μg) 8,4 25 35 100 Jod (μg) 2,5 12 10 50 Selen (μg) 0,25 2,2 1 9 Mangan (μg) 0,25 25 1 100 Fluor (μg) — 25 — 100 stosunek zawartości wapnia do fosforu nie może być mniejszy niż 1:1 i większy niż 2:1; 2) preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z izolatów białek sojowych oddzielnie lub w mieszaninie z białkami mleka krowiego Stosuje się wymagania określone w pkt 1, z wyjątkiem wymagań odnoszących się do żelaza i fosforu, które są następujące: Składniki mineralne Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Żelazo (mg) 0,12 0,5 0,45 2 Fosfor (mg) 7,5 25 30 100 11. Witaminy Nazwa witaminy Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna 1 2 3 4 5 Witamina A (μg-ER)1) 14 43 60 180 Witamina D (μg)2) 0,25 0,65 1 2,5 Tiamina (μg) 14 72 60 300 Ryboflawina (μg) 19 95 80 400 Dziennik Ustaw Nr 180 — 13695 — Poz. 1214 1 2 3 4 5 Niacyna (μg)3) 72 375 300 1500 Kwas pantotenowy (μg) 95 475 400 2000 Witamina B 6 (μg) 9 42 35 175 Biotyna (μg) 0,4 1,8 1,5 7,5 Kwas foliowy (μg) 2,5 12 10 50 Witamina B 12 (μg) 0,025 0,12 0,1 0,5 Witamina C (mg) 2,5 7,5 10 30 Witamina K (μg) 1 6 4 25 Witamina E (mg α-ET)4) 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych jako kwas linolowy, z uwzględnieniem podwójnych wiązań5), ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,1 mg na 100 dostępnych kJ 1,2 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych jako kwas linolowy, z uwzględnieniem podwójnych wiązań5), ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,5 mg na 100 dostępnych kcal 5 1) ER = wszystkie równoważniki retinolu trans. 2) W postaci cholekalcyferolu, którego 10 μg = 400 j.m. witaminy D. 3) Niacyna w czystej postaci. 4) α-ET = równoważnik d-α-tokoferolu. 5) 0,5 mg α-ET na 1 g kwasu linolowego (18:2 n-6); 0,75 mg α-ET na 1 g kwasu linolowego (18:3 n-3); 1,0 mg α-ET na 1 g kwa su arachidonowego (20:4 n-6); 1,25 mg α-ET na 1 g kwasu eikozapentaenowego (20:5 n-3); 1,5 mg α-ET na 1 g kwasu doko zaheksaenowego (22:6 n-3). 12. Nukleotydy Mogą być dodawane następujące nukleotydy Nukleotydy Wartość maksymalna1) mg/100 kJ mg/100 kcal 5’-monofosforan cytydyny 0,6 2,50 5’-monofosforan urydyny 0,42 1,75 5’-monofosforan adenozyny 0,36 1,50 5’-monofosforan guanozyny 0,12 0,50 5’-monofosforan inozyny 0,24 1,00 1) Całkowite stężenie nukleotydów nie może przekraczać 1,2 mg/100 kJ (5 mg/100 kcal). Dziennik Ustaw Nr 180 — 13696 — Poz. 1214 Załącznik nr 2 WYMAGANIA DOTYCZĄCE NIEZBĘDNYCH ORAZ WZGLĘDNIE NIEZBĘDNYCH AMINOKWASÓW W MLEKU KOBIECYM Aminokwasy Na 100 kJ1) Na 100 kcal Cystyna (mg) 9 38 Histydyna (mg) 10 40 Izoleucyna (mg) 22 90 Leucyna (mg) 40 166 Lizyna (mg) 27 113 Metionina (mg) 5 23 Fenyloalanina (mg) 20 83 Treonina (mg) 18 77 Tryptofan (mg) 8 32 Tyrozyna (mg) 18 76 Walina (mg) 21 88 1) 1 kJ = 0,239 kcal. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13697 — Poz. 1214 Załącznik nr 3 WYMAGANIA W ZAKRESIE SPECYFIKACJI DOTYCZĄCEJ ZAWARTOŚCI I ŹRÓDŁA BIAŁEK ORAZ PRZETWARZANIA BIAŁEK, WYTWARZANYCH Z HYDROLIZATÓW BIAŁKA, STOSOWANYCH W PRODUKCJI PREPARATÓW DO POCZĄTKOWEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT Wymagania dotyczą preparatów o zawartości biał ka mniejszej niż 0,56 g/100 kJ (2,25 g/100 kcal) wytwa rzanych z hydrolizatów białek serwatkowych otrzyma nych z białek mleka krowiego. 1. Zawartość białka Zawartość białka = zawartość azotu × 6,25 Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,44 g/100 kJ 0,7 g/100 kJ (1,86 g/100 kcal) (3 g/100 kcal) 2. Źródło białka Zdemineralizowane słodkie białka serwatkowe otrzymywane z mleka krowiego po biochemicznym wytrąceniu kazein z użyciem podpuszczki, składają ce się z: 1) 63 % izolatu białek serwatkowych niezawierają cego kazeino-glikomakropeptydów, o minimal nej zawartości białka wynoszącej 95 % masy su chej i denaturacji białka poniżej 70 %, a także o zawartości popiołu nieprzekraczającej 3 %, oraz 2) 37 % koncentratu słodkich białek serwatkowych o minimalnej zawartości białka wynoszącej 87 % masy suchej i denaturacji białka poniżej 70 %, a także o zawartości popiołu nieprzekracza jącej 3,5 %. 3. Przetwarzanie białka Dwustopniowy proces hydrolizy z użyciem prepara tu trypsyny, z obróbką cieplną (od 3 do 10 minut w temperaturze 80—100 °C) dokonywaną między dwoma etapami hydrolizy. 4. Jakość białka Niezbędne oraz względnie niezbędne aminokwasy w mleku kobiecym wyrażone w mg na 100 kJ i 100 kcal: Aminokwasy Na 100 kJ1) Na 100 kcal Arginina (mg) 16 69 Cystyna (mg) 6 24 Histydyna (mg) 11 45 Izoleucyna (mg) 17 72 Leucyna (mg) 37 156 Lizyna (mg) 29 122 Metionina (mg) 7 29 Fenyloalanina (mg) 15 62 Treonina (mg) 19 80 Tryptofan (mg) 7 30 Tyrozyna (mg) 14 59 Walina (mg) 19 80 1) 1 kJ = 0,239 kcal. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13698 — Poz. 1214 Uwaga: Wartości podane w załączniku odnoszą się do preparatu gotowego do spożycia, wprowadzonego w takiej postaci do obrotu lub przygotowanego zgod nie z instrukcją producenta 1. Wartość energetyczna (energia) Wartość minimalna Wartość maksymalna 250 kJ/100 ml 295 kJ/100 ml (60 kcal/100 ml) (70 kcal/100 ml) 2. Białko (Zawartość białka = zawartość azotu × 6,25) 1) preparaty do dalszego żywienia niemowląt wy twarzane z białek mleka krowiego Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,45 g/100 kJ 0,8 g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) (3,5 g/100 kcal) Dla osiągnięcia tej samej wartości energetycznej (energii) preparat do dalszego żywienia niemow ląt zawiera dostępną ilość każdego niezbędnego i względnie niezbędnego aminokwasu, co naj mniej równą ilości zawartej w mleku kobiecym, określonego w załączniku nr 2 do rozporządze nia, jednakże dla obliczeń można zsumować za wartość metioniny i cystyny, jeżeli stosunek zawartości metioniny do cystyny nie przekra cza 3:1, oraz zsumować zawartość fenyloalaniny i tyrozyny, jeżeli stosunek zawartości fenyloala niny do tyrozyny nie przekracza 2:1; 2) preparaty do dalszego żywienia niemowląt wy twarzane z hydrolizatów białka Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,56 g/100 kJ 0,8 g/100 kJ (2,25 g/100 kcal) (3,5 g/100 kcal) Dla osiągnięcia tej samej wartości energetycznej (energii) preparat do dalszego żywienia niemow ląt zawiera dostępną ilość każdego niezbędnego i względnie niezbędnego aminokwasu, co naj mniej równą ilości zawartej w mleku kobiecym, określonego w załączniku nr 2 do rozporządze nia, jednakże dla obliczeń można zsumować zawartość metioniny i cystyny, jeżeli stosunek zawartości metioniny do cystyny nie przekra cza 3:1, oraz zsumować zawartość fenyloalaniny i tyrozyny, jeżeli stosunek zawartości fenyloala niny do tyrozyny nie przekracza 2:1; 3) preparaty do dalszego żywienia niemowląt wy twarzane z izolatów białka sojowego, oddzielnie lub w mieszaninie z białkami mleka krowiego Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,56 g/100 kJ 0,8 g/100 kJ (2,25 g/100 kcal) (3,5 g/100 kcal) Do wytwarzania preparatów do dalszego żywie nia niemowląt stosuje się wyłącznie izolaty biał ka sojowego. Dla osiągnięcia tej samej wartości energetycznej (energii) preparat do dalszego żywienia niemow ląt zawiera dostępną ilość każdego niezbędnego i względnie niezbędnego aminokwasu, co naj mniej równą ilości zawartej w mleku kobiecym, określonego w załączniku nr 2 do rozporządze nia, jednakże dla obliczeń można zsumować za wartość metioniny i cystyny, jeżeli stosunek za wartości metioniny do cystyny nie przekracza 3:1, oraz zsumować zawartość fenyloalaniny i tyrozy ny, jeżeli stosunek zawartości fenyloalaniny do tyrozyny nie przekracza 2:1; 4) aminokwasy mogą być dodawane do preparatów do dalszego żywienia niemowląt wyłącznie w ce lu poprawienia wartości odżywczej białka i tylko w proporcjach koniecznych do spełnienia tego celu. 3. Tauryna W przypadku dodawania tauryny do preparatów do dalszego żywienia niemowląt jej zawartość nie mo że przekraczać 2,9 mg/100 kJ (12 mg/100 kcal). 4. Tłuszcz Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,96 g/100 kJ 1,4 g/100 kJ (4,0 g/100 kcal) (6,0 g/100 kcal) 1) dodawanie następujących substancji nie jest do zwolone: a) olej sezamowy, b) olej bawełniany; 2) kwas laurynowy i kwas mirystynowy Wartość minimalna Wartość maksymalna — osobno lub łącznie: 20 % całkowitej zawarto ści tłuszczu 3) zawartość kwasów tłuszczowych typu trans nie może przekraczać 3 % łącznej zawartości tłusz czu; 4) zawartość kwasu erukowego nie może przekra czać 1 % łącznej zawartości tłuszczu; 5) kwas linolowy (w formie glicerydów = estrów kwasu linolowego) Wartość minimalna Wartość maksymalna 70 mg/100 kJ 285 mg/100 kJ (300 mg/100 kcal) (1200 mg/100 kcal) Załącznik nr 4 PODSTAWOWY SKŁAD PREPARATÓW DO DALSZEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT, PRZYGOTOWYWANYCH ZGODNIE Z INSTRUKCJĄ PRODUCENTA Dziennik Ustaw Nr 180 — 13699 — Poz. 1214 6) zawartość kwasu alfa-linolenowego nie może być mniejsza niż 12 mg/100 kJ (50 mg/100 kcal); stosunek zawartości kwasu linolowego do kwasu alfa-linolenowego nie może być mniejszy niż 5:1 i nie większy niż 15:1; 7) mogą zostać dodane wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WKT) o długim łańcuchu (20 i 22 ato my węgla), jednakże ich zawartość nie może przekraczać: a) 1 % łącznej zawartości tłuszczu dla n-3 WKT i b) 2 % łącznej zawartości tłuszczu dla n-6 WKT (1 % łącznej zawartości tłuszczu dla kwasu ara chidonowego (20:4 n-6)). Zawartość kwasu eikozapentaenowego (20:5 n-3) nie może przekraczać zawartości kwasu dokoza heksaenowego (22:6 n-3). Zawartość kwasu dokozaheksaenowego (22:6 n-3) nie może przekraczać zawartości n-6 WKT. 5. Fosfolipidy Zawartość fosfolipidów w preparatach do dalszego żywienia niemowląt nie może przekraczać 2 g/l. 6. Węglowodany Wartość minimalna Wartość maksymalna 2,2 g/100 kJ 3,4 g/100 kJ (9 g/100 kcal) (14 g/100 kcal) 1) składniki zawierające gluten nie są dozwolone do stosowania; 2) laktoza Wartość minimalna Wartość maksymalna 1,1 g/100 kJ — (4,5 g/100 kcal) — podana wartość nie odnosi się do preparatów do dalszego żywienia niemowląt, w których izolaty białka sojowego stanowią więcej niż 50 % całko witej zawartości białka; 3) sacharoza, fruktoza, miód Wartość minimalna Wartość maksymalna — osobno lub łącznie: 20 % całkowitej zawarto ści węglowodanów miód poddaje się obróbce w celu usunięcia z nie go zarodników Clostridium botulinum; 4) glukoza Glukoza może być dodana wyłącznie do prepara tów do dalszego żywienia niemowląt produko wanych z hydrolizatów białka. W przypadku do dania glukozy jej zawartość nie może przekraczać 0,5 g/100 kJ (2 g/100 kcal). 7. Fruktooligosacharydy i galaktooligosacharydy Fruktooligosacharydy i galaktooligosacharydy mo gą być dodawane do preparatów do dalszego ży wienia niemowląt, z tym że ich zawartość nie może przekraczać: 0,8 g/100 ml w połączeniu 90 % oligo galaktozylolaktozy i 10 % oligofruktozylosacharozy o dużej masie cząsteczkowej. Inne mieszaniny i maksymalne poziomy fruktooli gosacharydów i galaktooligosacharydów mogą być użyte zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia. 8. Składniki mineralne 1) preparaty do dalszego żywienia niemowląt wy twarzane z białek mleka krowiego lub hydroliza tów białka Składniki mineralne Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Sód (mg) 5 14 20 60 Potas (mg) 15 38 60 160 Chlorki (mg) 12 38 50 160 Wapń (mg) 12 33 50 140 Fosfor (mg) 6 22 25 90 Magnez (mg) 1,2 3,6 5 15 Żelazo (mg) 0,14 0,5 0,6 2 Cynk (mg) 0,12 0,36 0,5 1,5 Miedź (μg) 8,4 25 35 100 Jod (μg) 2,5 12 10 50 Selen (μg) 0,25 2,2 1 9 Mangan (μg) 0,25 25 1 100 Fluor (μg) — 25 — 100 stosunek zawartości wapnia do fosforu w preparatach do dalszego żywienia niemowląt nie może być mniejszy niż 1:1 i większy niż 2:1; Dziennik Ustaw Nr 180 — 13700 — Poz. 1214 2) preparaty do dalszego żywienia niemowląt wytwarzane z izolatów białka sojowego oddzielnie lub w mie szaninie z białkami mleka krowiego. Zastosowanie mają wszystkie wymogi ujęte w pkt 1 oprócz wymogów dotyczących żelaza oraz fosforu, które są następujące: Składniki mineralne Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Żelazo (mg) 0,22 0,65 0,9 2,5 Fosfor (mg) 7,5 25 30 100 9. Witaminy Nazwa witaminy Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Witamina A (μg ER)1) 14 43 60 180 Witamina D (μg)2) 0,25 0,75 1 3 Tiamina (μg) 14 72 60 300 Ryboflawina (μg) 19 95 80 400 Niacyna (μg)3) 72 375 300 1500 Kwas pantotenowy (μg) 95 475 400 2000 Witamina B 6 (μg) 9 42 35 175 Biotyna (μg) 0,4 1,8 1,5 7,5 Kwas foliowy (μg) 2,5 12 10 50 Witamina B 12 (μg) 0,025 0,12 0,1 0,5 Witamina C (mg) 2,5 7,5 10 30 Witamina K (μg) 1 6 4 25 Witamina E (mg α-ET)4) 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych jako kwas linolowy, z uwzględnieniem podwójnych wiązań5), ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,1 mg na 100 dostępnych kJ 1,2 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych jako kwas linolowy, z uwzględnieniem podwójnych wiązań5), ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,5 mg na 100 dostępnych kcal 5 1) ER = wszystkie równoważniki retinolu trans. 2) W postaci cholekalcyferolu, którego 10 μg = 400 j.m. witaminy D. 3) Niacyna w czystej postaci. 4) α-ET = równoważnik d-α-tokoferolu. 5) 0,5 mg α-ET na 1 g kwasu linolowego (18:2 n-6); 0,75 mg α-ET na 1 g kwasu linolowego (18:3 n-3); 1,0 mg α-ET na 1 g kwa su arachidonowego (20:4 n-6); 1,25 mg α-ET na 1 g kwasu eikozapentaenowego (20:5 n-3); 1,5 mg α-ET na 1 g kwasu doko zaheksaenowego (22:6 n-3). 10. Nukleotydy Mogą być dodawane następujące nukleotydy Nukleotydy Wartość maksymalna1) mg/100 kJ mg/100 kcal 5’-monofosforan cytydyny 0,60 2,50 5’-monofosforan urydyny 0,42 1,75 5’-monofosforan adenozyny 0,36 1,50 5’-monofosforan guanozyny 0,12 0,50 5’-monofosforan inozyny 0,24 1,00 1) Całkowite stężenie nukleotydów nie może przekraczać 1,2 mg/100 kJ (5 mg/100 kcal). Dziennik Ustaw Nr 180 — 13701 — Poz. 1214 Załącznik nr 5 WYKAZ SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, KTÓRE SĄ STOSOWANE DO PRODUKCJI PREPARATÓW DO POCZĄTKOWEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I PREPARATÓW DO DALSZEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT 1. Witaminy Witamina Postać witaminy Witamina A Octan retinylu Palmitynian retinylu Retinol Witamina D Witamina D 2 (ergokalcyferol) Witamina D 3 (cholekalcyferol) Witamina B 1 Chlorowodorek tiaminy Monoazotan tiaminy Witamina B 2 Ryboflawina Sól sodowa 5’-fosforanu ryboflawiny Niacyna Nikotynamid Kwas nikotynowy Witamina B 6 Chlorowodorek pirydoksyny 5’-fosforan pirydoksyny Foliany Kwas foliowy Kwas pantotenowy D-pantotenian wapnia D-pantotenian sodu Dekspantenol Witamina B 12 Cyjanokobalamina Hydroksykobalamina Biotyna D-biotyna Witamina C Kwas L-askorbinowy L-askorbinian sodu L-askorbinian wapnia Kwas 6-palmitylo-L-askorbinowy (palmitynian askorbylu) Askorbinian potasu Witamina E D-alfa-tokoferol DL-alfa-tokoferol Octan D-alfa-tokoferolu Octan DL-alfa-tokoferolu Witamina K Filochinon (fitomenadion) 2. Składniki mineralne Składniki mineralne Dopuszczalne sole 1 2 Wapń (Ca) Węglan wapnia Chlorek wapnia Sole wapniowe kwasu cytrynowego Glukonian wapnia Glicerofosforan wapnia Mleczan wapnia Sole wapniowe kwasu ortofosforowego Wodorotlenek wapnia Magnez (Mg) Węglan magnezu Chlorek magnezu Tlenek magnezu Sole magnezowe kwasu ortofosforowego Siarczan magnezu Glukonian magnezu Wodorotlenek magnezu Sole magnezowe kwasu cytrynowego Dziennik Ustaw Nr 180 — 13702 — Poz. 1214 1 2 Żelazo (Fe) Cytrynian żelazawy Glukonian żelazawy Mleczan żelazawy Siarczan żelazawy Cytrynian amonowo-żelazowy Fumaran żelazawy Dwufosforan żelazowy (pirofosforan żelazowy) Diglicynian żelaza Miedź (Cu) Cytrynian miedzi Glukonian miedzi Siarczan miedzi Kompleks miedziowo-lizynowy Węglan miedzi Jod (J) Jodek potasu Jodek sodu Jodan potasu Cynk (Zn) Octan cynku Chlorek cynku Mleczan cynku Siarczan cynku Cytrynian cynku Glukonian cynku Tlenek cynku Mangan (Mn) Węglan manganu Chlorek manganu Cytrynian manganu Siarczan manganu Glukonian manganu Sód (Na) Wodorowęglan sodu Chlorek sodu Cytrynian sodu Glukonian sodu Węglan sodu Mleczan sodu Sole sodowe kwasu ortofosforowego Wodorotlenek sodu Potas (K) Wodorowęglan potasu Węglan potasu Chlorek potasu Sole potasowe kwasu cytrynowego Glukonian potasu Mleczan potasu Sole potasowe kwasu ortofosforowego Wodorotlenek potasu Selen Selenian sodu Selenin sodu 3. Aminokwasy i inne związki azotowe: 1) L-arginina i jej chlorowodorek1); 2) L-cystyna i jej chlorowodorek; 3) L-histydyna i jej chlorowodorek; 4) L-izoleucyna i jej chlorowodorek; 5) L-leucyna i jej chlorowodorek; 6) L-lizyna i jej chlorowodorek; 7) L-cysteina i jej chlorowodorek; 8) L-metionina; 9) L-fenyloalanina; 10) L-treonina; Dziennik Ustaw Nr 180 — 13703 — Poz. 1214 11) L-tryptofan; 12) L-tyrozyna; 13) L-walina; 14) L-karnityna i jej chlorowodorek; 15) L-winian L-karnityny; 16) tauryna; 17) 5’-monofosforan cytydyny i jego sól sodowa; 18) 5’-monofosforan urydyny i jego sól sodowa; 19) 5’-monofosforan adenozyny i jego sól sodowa; 20) 5’-monofosforan guanozyny i jego sól sodowa; 21) 5’-monofosforan inozyny i jego sól sodowa. 1) L-arginina i jej chlorowodorek wykorzystywane są wyłącznie do produkcji preparatów do początkowego żywienia niemowląt, o których mowa w § 7 ust. 3 i 4 rozporządzenia. 4. Inne: 1) cholina; 2) chlorek choliny; 3) cytrynian choliny; 4) dwuwinian choliny; 5) inozytol. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13704 — Poz. 1214 Załącznik nr 6 WYMAGANIA W ZAKRESIE NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH POZIOMÓW POZOSTAŁOŚCI PESTYCYDÓW W PREPARATACH DO POCZĄTKOWEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT, PREPARATACH DO DALSZEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT, A TAKŻE W ŚRODKACH SPOŻYWCZYCH UZUPEŁNIAJĄCYCH, OBEJMUJĄCYCH PRODUKTY ZBOŻOWE PRZETWORZONE I ŚRODKI SPOŻYWCZE INNE NIŻ PRODUKTY ZBOŻOWE PRZETWORZONE 1. Preparaty do początkowego żywienia niemowląt, preparaty do dalszego żywienia niemowląt, a także środki spożywcze uzupełniające, obejmujące produkty zbożowe przetworzone i środki spożywcze inne niż produkty zbożowe przetworzone, nie mogą zawierać pozostałości poszczególnych pestycydów powyżej 0,01 mg/kg gotowego produktu, z wyjątkiem pozostałości pestycydów, o których mowa w tabelach 1 i 2. 2. Podane w tabelach 1 i 2 najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości pestycydów odnoszą się do żywności gotowej do spożycia lub przygotowywanej zgodnie z instrukcją producenta, podaną na etykiecie. 3. Wartości, o których mowa w ust. 2, nie odnoszą się do mleka przeznaczonego dla małych dzieci. Tabela 1 Najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości pestycydów i ich metabolitów w preparatach do początkowego żywienia niemowląt, preparatach do dalszego żywienia niemowląt, a także w środkach spożywczych uzupełnia jących, obejmujących produkty zbożowe przetworzone i środki spożywcze inne niż produkty zbożowe przetwo rzone Nazwa pestycydu Najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości (mg/kg produktu) 1 2 DEMETON-S-METYLOWY (demeton-S-metylowy, sulfon demetonu-S-metylowego i oksydemeton metylowy — oddzielnie lub w połączeniu wyrażone jako demeton-S-metylowy) tiofosforan S-(2-etylotio)etylo-O,O-dimetylu 0,006 ETOPROFOS fosforoditian S,S-dipropylu O-etylu 0,008 FIPRONIL (suma fipronilu i disulfinylu fipronylu wyrażona jako fipronil) (±)-5-amino-1-(2,6-dichloro-4-trifluorometylo-fenylo) trifluorometanosulfinylo-pirazol-4-ilo-3-karbonitryl 0,004 KADUSAFOS fosforoditian S,S-di-sec-butylu O-etylu 0,006 PROPINEB/PROPYLENOTIOMOCZNIK (suma propinebu i propylenotiomocznika) (związek z grupy ditiokarbaminianów) 0,006 Tabela 2 Pestycydy, które nie mogą być stosowane w uprawach surowców przeznaczonych do wytwarzania preparatów do początkowego żywienia niemowląt, preparatów do dalszego żywienia niemowląt, a także środków spożyw czych uzupełniających, obejmujących produkty zbożowe przetworzone i środki spożywcze inne niż produkty zbożowe przetworzone, oraz ich najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości Nazwa pestycydu Najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości (mg/kg produktu) 1 2 ALDRYNA I DIELDRYNA (suma aldryny i dieldryny wyrażona jako dieldryna) 95 % rel-(1R,4S,4aS,5S,8R,8aR)-1,2,3,4,10,10-heksachloro-1,4,4a,5, 8,8a-heksahydro-1,4:5,8-dimetanonaftalenu i 85 % rel-(1R,4S,4aS,5R,6R,7S,8S,8aR)-1,2,3,4,10,10-heksachloro-1,4, 4a,5,6,7,8,8a-oktahydro-6,7-epoksy-1,4:5,8-dimetanonaftalen 0,003 Dziennik Ustaw Nr 180 — 13705 — Poz. 1214 1 2 DISULFOTON (suma disulfotonu, sulfotlenku i sulfonu disulfotonu wyrażona jako disulfoton) ditiofosforan O,O-dietylo-S-(2-etylotio)etylu 0,003* ENDRYNA rel-(1R,4S,4aS,5S,6S,7R,8R,8aR)-1,2,3,4,10,10-heksachloro 1,4,4a,5,6,7,8,8a-oktahydro-6,7-epoksy-1,4,5,8-dimetanonaftalen 0,003 FENSULFOTION (suma fensulfotionu, jego tlenowych i sulfonowych analogów wyrażona jako fensulfotion) tiofosforan O,O-dietylo-O-4-metylosulfinylofenylu 0,003* FENTYNA (wyrażona jako kation trifenylocynowy) kation trifenylocynowy 0,003* HALOKSYFOP (suma haloksyfopu, jego soli i estrów, włączając koniugaty, wyrażona jako haloksyfop) kwas (RS)-2-[4-(3-chloro-5-trifluorometylo-2-pirydyloksy)fenoksy] propionowy 0,003* HEKSACHLOROBENZEN (HCB — heksachlorobenzen) 0,003* HEPTACHLOR (suma heptachloru i trans-epoksydu heptachloru wyrażona jako heptachlor) 1,4,5,6,7,8,8-heptachloro-3a,4,7,7a-tetrahydro-4,7-metanoinden 0,003* NITROFEN eter 2,4-dichlorofenylowo-4-nitrofenylowy 0,003* OMETOAT tiofosforan O,O-dimetylo-S-metylo-karbamoilo-metylu 0,003* TERBUFOS (suma terbufosu, jego sulfotlenków i sulfonów wyrażona jako terbufos) dietyloditiofosforan S-tertbutylotiometylu 0,003* * Granica oznaczalności metody. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13706 — Poz. 1214 Załącznik nr 7 WARTOŚCI ODNIESIENIA DLA OKREŚLANIA WARTOŚCI ODŻYWCZYCH DLA ŻYWNOŚCI PRZEZNACZONEJ DLA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Składnik odżywczy Zalecane dzienne spożycie Witamina A (μg) 400 Witamina D (μg) 7 Witamina E (mg ET) 5 Witamina K (μg) 12 Witamina C (mg) 45 Tiamina (mg) 0,5 Ryboflawina (mg) 0,7 Niacyna (mg) 7 Witamina B 6 (mg) 0,7 Foliany (μg) 125 Witamina B 12 (μg) 0,8 Kwas pantotenowy (mg) 3 Biotyna (μg) 10 Wapń (mg) 550 Fosfor (mg) 550 Potas (mg) 1000 Sód (mg) 400 Chlor (mg) 500 Żelazo (mg) 8 Cynk (mg) 5 Jod (μg) 80 Selen (μg) 20 Miedź (mg) 0,5 Magnez (mg) 80 Mangan (mg) 1,2 Dziennik Ustaw Nr 180 — 13707 — Poz. 1214 Załącznik nr 8 WYMAGANIA DOTYCZĄCE STOSOWANIA OŚWIADCZEŃ ŻYWIENIOWYCH I ZDROWOTNYCH W ZNAKOWANIU PREPARATÓW DO POCZĄTKOWEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT 1. Oświadczenia żywieniowe 1) „Zawiera wyłącznie laktozę” — wyłącznie, jeżeli laktoza jest jedynym obecnym węglowodanem; 2) „Nie zawiera laktozy” — jeżeli zawartość laktozy nie przekracza 2,5 mg/100 kJ (10 mg/100 kcal); 3) „Zawiera dodatek wielonienasyconych kwasów tłuszczowych” lub równorzędne oświadczenie żywienio we odnoszące się do dodatku kwasu dokozaheksaenowego — jeżeli zawartość kwasu dokozaheksaenowe go nie jest niższa niż 0,2 % całkowitej zawartości kwasów tłuszczowych; 4) „Zawiera dodatek tauryny”, „Zawiera dodatek fruktooligosacharydów i galaktooligosacharydów”, „Za wiera dodatek nukleotydów” — jeżeli składniki te zostały dobrowolnie dodane w ilości odpowiedniej do zaspokajania potrzeb żywieniowych zdrowych niemowląt do szczególnych zastosowań w żywieniu nie mowląt zgodnie z warunkami określonymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia. 2. Oświadczenia zdrowotne (w tym oświadczenie o zmniejszaniu ryzyka choroby) dotyczące możliwości obni żania ryzyka wystąpienia alergii na białko mleka krowiego Informacja ta może obejmować określenia odnoszące się do obniżenia alergenności lub obniżonych właści wości antygenowych, przy czym: 1) podmiot działający na rynku spożywczym posiada i udostępnia obiektywne i naukowo sprawdzone dane stanowiące dowód właściwości podanych w informacji; 2) preparaty do początkowego żywienia niemowląt są zgodne z warunkami przewidzianymi w ust. 2 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia, natomiast ilość białek immunoreaktywnych mierzona metodą ogólnie uznaną za właściwą wynosi mniej niż 1 % substancji zawierających azot zawartych w preparatach; 3) oznakowanie zawiera informację, że produkt nie może być spożywany przez niemowlęta z alergią na białka niezmienione, z których zostały wyprodukowane, chyba że wyniki ogólnie uznanych badań klinicznych udowodnią, że preparaty do początkowego żywienia niemowląt są tolerowane przez ponad 90 % niemow ląt (przedział ufności 95 %) nadwrażliwych na białka, z których hydrolizat został wytworzony; 4) preparat do początkowego żywienia niemowląt podawany doustnie nie może u zwierząt powodować uwrażliwienia na białka niezmienione, z których preparat do początkowego żywienia niemowląt jest wy twarzany. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13708 — Poz. 1214 Załącznik nr 9 PODSTAWOWY SKŁAD PRODUKTÓW ZBOŻOWYCH PRZETWORZONYCH PRZEZNACZONYCH DLA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Wymagania dotyczące składników odżywczych odnoszą się do produktów w postaci gotowej do spo życia, wprowadzanych do obrotu jako takie lub przy gotowanych według instrukcji producenta 1. Zawartość zbóż Produkty zbożowe przetworzone przygotowywane są z jednego lub więcej zmielonych zbóż lub pro duktów bogatoskrobiowych. Zawartość zbóż lub produktów bogatoskrobiowych w końcowym pro dukcie nie może być niższa niż 25 % w przeliczeniu na suchą masę. 2. Białko 1) dla produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. b i d rozporządzenia zawartość białka nie mo że przekraczać 1,3 g/100 kJ (5,5 g/100 kcal); 2) dla produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia ilość dodawanego białka nie może być niższa niż 0,48 g/100 kJ (2 g/100 kcal); 3) dla biszkoptów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. d rozporządzenia przygotowywanych z dodatkiem składników wysokobiałkowych, i przedstawianych jako takie, ilość dodanego białka nie może być niższa niż 0,36 g/100 kJ (1,5 g/100 kcal). 3. Węglowodany 1) jeżeli do produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. a i d rozporządzenia dodaje się sacha rozę, fruktozę, glukozę, syropy glukozowe lub miód, to: a) ilość dodanych węglowodanów z tych źródeł nie może przekraczać 1,8 g/100 kJ (7,5 g/100 kcal), b) ilość dodanej fruktozy nie może przekraczać 0,9 g/100 kJ (3,75 g/100 kcal); 2) jeżeli do produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia dodaje się sacha rozę, fruktozę, glukozę, syropy glukozowe lub miód, to: a) ilość dodanych węglowodanów z tych źródeł nie może przekraczać 1,2 g/100 kJ (5 g/100 kcal), b) ilość dodanej fruktozy nie może przekraczać 0,6 g/100 kJ (2,5 g/100 kcal). 4. Tłuszcz 1) dla produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. a i d rozporządzenia zawartość tłuszczu nie może przekraczać 0,8 g/100 kJ (3,3 g/100 kcal); 2) dla produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia zawartość tłuszczu nie mo że przekraczać 1,1 g/100 kJ (4,5 g/100 kcal); je żeli zawartość tłuszczu przekracza 0,8 g/100 kJ (3,3 g/100 kcal), to: a) zawartość kwasu laurynowego nie może prze kraczać 15 % całkowitej zawartości tłuszczu, b) zawartość kwasu mirystynowego nie może przekraczać 15 % całkowitej zawartości tłusz czu, c) zawartość kwasu linolowego (w postaci glice rydów = estrów kwasu linolowego) nie może być niższa niż 70 mg/100 kJ (300 mg/100 kcal) i wyższa niż 285 mg/100 kJ (1200 mg/100 kcal). 5. Składniki mineralne 1) sód: a) sole sodu mogą być dodawane do produktów zbożowych przetworzonych wyłącznie ze względów technologicznych, b) zawartość sodu w produktach zbożowych przetworzonych nie może przekraczać 25 mg/100 kJ (100 mg/100 kcal); 2) wapń: a) dla produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia zawartość wapnia nie może być niższa niż 20 mg/100 kJ (80 mg/100 kcal), b) dla produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. d rozporządzenia wytwarzanych z dodatkiem mleka (biszkopty mleczne), i przedstawianych jako takie, zawartość wap nia nie może być niższa niż 12 mg/100 kJ (50 mg/100 kcal). 6. Witaminy 1) dla produktów zbożowych przetworzonych za wartość tiaminy nie może być niższa niż 25 μg/100 kJ (100 μg /100 kcal); 2) dla produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia: Witaminy Na 100 kJ Na 100 kJ Na 100 kcal Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Witamina A (μg/ER)1) 14 43 60 180 Witamina D (μg)2) 0,25 0,75 1 3 1) Wszystkie równoważniki trans-retinolu. 2) W postaci cholekalcyferolu, którego 10 μg = 400 j.m. witaminy D. Ograniczenia te odnoszą się także do witamin A i D dodawanych do innych produktów zbożowych przetwo rzonych. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13709 — Poz. 1214 Załącznik nr 10 SKŁAD AMINOKWASOWY KAZEINY W PRODUKTACH ZBOŻOWYCH PRZETWORZONYCH PRZEZNACZONYCH DLA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI (g/100 g białka) Aminokwasy Kazeina1) Arginina 3,7 Cystyna 0,3 Histydyna 2,9 Izoleucyna 5,4 Leucyna 9,5 Lizyna 8,1 Metionina 2,8 Fenyloalanina 5,2 Treonina 4,7 Tryptofan 1,6 Tyrozyna 5,8 Walina 6,7 1) Zawartość aminokwasów w żywności i biologiczne dane dotyczące białka. Organizacja do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), Badania Żywieniowe nr 24, Rzym 1970, poz. 375—383. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13710 — Poz. 1214 Wymagania dotyczące składników odżywczych odnoszą się do produktów w postaci gotowej do spo życia, wprowadzanych do obrotu jako takie lub przy gotowanych według instrukcji producenta 1. Białko 1) jeżeli mięso, drób, ryby, podroby lub inne trady cyjne źródła białka są jedynymi składnikami wy mienionymi w nazwie produktu, to: a) całkowita zawartość wymienionego mięsa, drobiu, ryb, podrobów lub innych tradycyj nych źródeł białka stanowi nie mniej niż 40 % całkowitej masy produktu, b) każde wymienione mięso, drób, ryby, podro by i inne tradycyjne źródło białka stanowią nie mniej niż 25 % masy wszystkich wymienio nych źródeł białka, c) całkowita zawartość białka z wymienionych źródeł nie może być niższa niż 1,7 g/100 kJ (7 g/100 kcal); 2) jeżeli mięso, drób, ryby, podroby lub inne trady cyjne źródła białka, pojedynczo lub w mieszani nie, wymienione są jako pierwsze w nazwie pro duktu, to bez względu na to, czy produkt przed stawiony jest jako posiłek, czy też nie: a) całkowita zawartość wymienionego mięsa, drobiu, ryb, podrobów lub innych tradycyj nych źródeł białka stanowi nie mniej niż 10 % całkowitej masy produktu, b) każde wymienione mięso, drób, ryby, podro by lub inne tradycyjne źródła białka stanowią nie mniej niż 25 % masy wszystkich wymie nionych źródeł białka, c) całkowita zawartość białka z wymienionych źródeł nie może być niższa niż 1 g/100 kJ (4 g/100 kcal); 3) jeżeli mięso, drób, ryby, podroby lub inne trady cyjne źródła białka, pojedynczo lub w mieszani nie, są wymienione w nazwie produktu, ale nie na pierwszym miejscu, to bez względu na to, czy produkt przedstawiany jest jako posiłek, czy też nie: a) całkowita zawartość wymienionego mięsa, drobiu, ryb, podrobów lub innych tradycyj nych źródeł białka stanowi nie mniej niż 8 % całkowitej masy produktu, b) każde wymienione mięso, drób, ryby, podro by lub inne tradycyjne źródło białka stanowią nie mniej niż 25 % masy wszystkich wymie nionych źródeł białka, c) całkowita zawartość białka z wymienionych źródeł nie może być niższa niż 0,5 g/100 kJ (2,2 g/100 kcal), d) całkowita zawartość białka w produkcie po chodząca z wszystkich źródeł nie może być niższa niż 0,7 g/100 kJ (3 g/100 kcal); 4) w przypadku gdy ser jest wymieniony wraz z in nymi składnikami w nazwie produktu smakowe go, to bez względu na to, czy produkt jest lub nie jest prezentowany jako posiłek: a) zawartość białka pochodzenia mlecznego nie może być niższa niż 0,5 g/100 kJ (2,2 g/100 kcal), b) całkowita zawartość białka z wszystkich źró deł nie może być niższa niż 0,7 g/100 kJ (3 g/100 kcal); 5) jeżeli produkt jest określany w oznakowaniu jako posiłek, ale bez wymieniania mięsa, drobiu, ryb, podrobów lub innych tradycyjnych źródeł białka w nazwie produktu, to całkowita zawartość białka w produkcie, pochodząca z wszystkich źródeł, nie może być niższa niż 0,7 g/100 kJ (3 g/100 kcal); 6) sosy stanowiące dodatek do posiłku są zwolnio ne z wymagań określonych w pkt 1—5; 7) posiłki słodkie, w których nazwie jako pierwszy lub jedyny składnik występuje produkt mleczny, zawierają nie mniej niż 2,2 g białek z mle ka/100 kcal; wszystkie pozostałe słodkie posiłki są zwolnione z wymagań określonych w pkt 1—5; 8) dodawanie aminokwasów jest dozwolone wy łącznie dla podniesienia wartości odżywczej biał ka obecnego w produkcie i tylko w ilościach po trzebnych do realizacji tego celu. 2. Węglowodany Zawartość węglowodanów ogółem w owocowych i warzywnych sokach i nektarach, produktach za wierających wyłącznie owoce oraz deserach lub puddingach nie może przekraczać: 1) 10 g/100 ml w przypadku soków warzywnych i napojów na bazie warzyw; 2) 15 g/100 ml w przypadku soków i nektarów owo cowych i napojów na bazie owoców; 3) 20 g/100 g w przypadku produktów zawierających wyłącznie owoce; 4) 25 g/100 g w przypadku deserów i puddingów; 5) 5 g/100 g w przypadku innych napojów niezawie rających mleka. 3. Tłuszcz 1) dla produktów wymienionych w ust. 1 pkt 1, jeże li mięso lub ser są jedynymi składnikami lub są wymienione jako pierwsze w nazwie produktu, całkowita zawartość tłuszczu w produkcie, po chodząca z wszystkich źródeł, nie może przekra czać 1,4 g/100 kJ (6 g/100 kcal); 2) dla wszystkich innych produktów całkowita za wartość tłuszczu w produkcie, pochodząca z wszystkich źródeł, nie może przekraczać 1,1 g/100 kJ (4,5 g/100 kcal). Załącznik nr 11 PODSTAWOWY SKŁAD ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH UZUPEŁNIAJĄCYCH INNYCH NIŻ PRODUKTY ZBOŻOWE PRZETWORZONE, PRZEZNACZONYCH DLA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Dziennik Ustaw Nr 180 — 13711 — Poz. 1214 4. Sód 1) końcowa zawartość sodu w produkcie nie może być większa niż 48 mg/100 kJ (200 mg/100 kcal) albo większa niż 200 mg/100 g. Jeżeli jednak ser jest jedynym składnikiem wymienionym w na zwie produktu, końcowa zawartość sodu w pro dukcie nie może być większa niż 70 mg/100 kJ (300 mg/100 kcal); 2) soli sodowych nie można dodawać do produk tów przygotowanych na bazie owoców, do dese rów i puddingów, z wyjątkiem przypadków, gdy jest to uzasadnione technologicznie. 5. Witaminy Witamina C W soku i nektarze owocowym lub soku warzywnym końcowa zawartość witaminy C w produkcie nie może być mniejsza niż 6 mg/100 kJ (25 mg/100 kcal) albo mniejsza niż 25 mg/100 g. Witamina A W soku warzywnym końcowa zawartość witami ny A w produkcie nie może być mniejsza niż 25 μgER/100 kJ (100 μg ER/100 kcal). Witamina A nie może być dodawana do pozostałych środków spożywczych uzupełniających innych niż produkty zbożowe przetworzone, przeznaczonych dla nie mowląt i małych dzieci. Witamina D Witamina D nie może być dodawana do środków spożywczych uzupełniających innych niż produkty zbożowe przetworzone, przeznaczonych dla nie mowląt i małych dzieci. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13712 — Poz. 1214 1. Witaminy 1. Witamina A 1) retinol 2) octan retinylu 3) palmitynian retinylu 4) beta-karoten 2. Witamina D 1) witamina D 2 (ergokalcyferol) 2) witamina D 3 (cholekalcyferol) 3. Witamina B 1 1) chlorowodorek tiaminy 2) monoazotan tiaminy 4. Witamina B 2 1) ryboflawina 2) sól sodowa 5’-fosforanu ryboflawiny 5. Niacyna 1) nikotynamid 2) kwas nikotynowy 6. Witamina B 6 1) chlorowodorek pirydoksyny 2) 5’-fosforan pirydoksyny 3) dwupalmitynian pirydoksyny 7. Kwas pantotenowy 1) D-pantotenian wapnia 2) D-pantotenian sodu 3) dekspantenol 8. Foliany kwas foliowy 9. Witamina B 12 1) cyjanokobalamina 2) hydroksykobalamina 10. Biotyna D-biotyna 11. Witamina C 1) kwas L-askorbinowy 2) L-askorbinian sodu 3) L-askorbinian wapnia 4) kwas 6-palmitylo-L-askorbinowy (palmitynian askorbylu) 5) askorbinian potasu 12. Witamina K filochinon (fitomenadion) 13. Witamina E 1) D-alfa-tokoferol 2) DL-alfa-tokoferol 3) octan D-alfa-tokoferolu 4) octan DL-alfa-tokoferolu 2. Aminokwasy 1. L-arginina i jej chlorowodorek 2. L-cystyna i jej chlorowodorek 3. L-histydyna i jej chlorowodorek 4. L-izoleucyna i jej chlorowodorek 5. L-leucyna i jej chlorowodorek 6. L-lizyna i jej chlorowodorek 7. L-cysteina i jej chlorowodorek 8. L-metionina 9. L-fenyloalanina 10. L-treonina 11. L-tryptofan 12. L-tyrozyna 13. L-walina 3. Inne 1. Cholina 2. Chlorek choliny 3. Cytrynian choliny 4. Dwuwinian choliny 5. Inozytol 6. L-karnityna 7. Chlorowodorek L-karnityny 4. Składniki mineralne i pierwiastki śladowe 1. Wapń 1) węglan wapnia Załącznik nr 12 SKŁADNIKI ODŻYWCZE, KTÓRE MOGĄ BYĆ DODAWANE DO PRODUKTÓW ZBOŻOWYCH PRZETWORZONYCH I ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH UZUPEŁNIAJĄCYCH INNYCH NIŻ PRODUKTY ZBOŻOWE PRZETWORZONE, PRZEZNACZONYCH DLA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Dziennik Ustaw Nr 180 — 13713 — Poz. 1214 2) chlorek wapnia 3) sole wapniowe kwasu cytrynowego 4) glukonian wapnia 5) glicerofosforan wapnia 6) mleczan wapnia 7) tlenek wapnia 8) wodorotlenek wapnia 9) sole wapniowe kwasu ortofosforowego 2. Magnez 1) węglan magnezu 2) chlorek magnezu 3) sole magnezowe kwasu cytrynowego 4) glukonian magnezu 5) tlenek magnezu 6) wodorotlenek magnezu 7) sole magnezowe kwasu ortofosforowego 8) siarczan magnezu 9) mleczan magnezu 10) glicerofosforan magnezu 3. Potas 1) chlorek potasu 2) sole potasowe kwasu cytrynowego 3) glukonian potasu 4) mleczan potasu 5) glicerofosforan potasu 4. Żelazo 1) cytrynian żelazawy 2) cytrynian amonowo-żelazowy 3) glukonian żelazawy 4) mleczan żelazawy 5) siarczan żelazawy 6) fumaran żelazawy 7) dwufosforan żelazowy (pirofosforan żelazowy) 8) żelazo zredukowane 9) cukrzan żelazowy 10) dwufosforan sodowo-żelazowy 11) węglan żelazawy 5. Miedź 1) kompleks miedziowo-lizynowy 2) węglan miedzi 3) cytrynian miedzi 4) glukonian miedzi 5) siarczan miedzi 6. Cynk 1) octan cynku 2) chlorek cynku 3) cytrynian cynku 4) mleczan cynku 5) siarczan cynku 6) tlenek cynku 7) glukonian cynku 7. Mangan 1) węglan manganu 2) chlorek manganu 3) cytrynian manganu 4) glukonian manganu 5) siarczan manganu 6) glicerofosforan manganu 8. Jod 1) jodek sodu 2) jodek potasu 3) jodan potasu 4) jodan sodu Dziennik Ustaw Nr 180 — 13714 — Poz. 1214 Załącznik nr 13 MAKSYMALNE ZAWARTOŚCI WITAMIN I SKŁADNIKÓW MINERALNYCH DODAWANYCH DO PRODUKTÓW ZBOŻOWYCH PRZETWORZONYCH, PRZEZNACZONYCH DLA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Wymagania dotyczące składników odżywczych odnoszą się do produktów gotowych do spożycia, jako ta kich wprowadzanych do obrotu lub przygotowywanych według instrukcji producenta, z wyjątkiem potasu i wapnia, dla których wymagania odnoszą się do produktów w takiej formie, w jakiej znajdują się w obrocie. Składnik odżywczy Maksymalna zawartość na 100 kcal Witamina A (μg ER) 180 Witamina E (mg α-ET)1) 3 Witamina D (μg) 3 Witamina C (mg) 12,5/252) Tiamina (mg) 0,5 Ryboflawina (mg) 0,4 Niacyna (mg EN)3) 4,5 Witamina B 6 (mg) 0,35 Kwas foliowy (μg) 50 Witamina B 12 (μg) 0,35 Kwas pantotenowy (mg) 1,5 Biotyna (μg) 10 Potas (mg) 160 Wapń (mg) 80/1804)/1005) Magnez (mg) 40 Żelazo (mg) 3 Cynk (mg) 2 Miedź (μg) 40 Jod (μg) 35 Mangan (mg) 0,6 1) α-ET = d-α-równoważnik tokoferolu. 2) Limit odnosi się do produktów wzbogacanych w żelazo. 3) EN = równoważnik niacyny = mg kwasu nikotynowego + mg tryptofanu/60. 4) Limit odnosi się do produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia. 5) Limit odnosi się do produktów wymienionych w § 22 ust. 2 pkt 1 lit. d rozporządzenia. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13715 — Poz. 1214 Załącznik nr 14 MAKSYMALNE ZAWARTOŚCI WITAMIN I SKŁADNIKÓW MINERALNYCH DODAWANYCH DO ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH UZUPEŁNIAJĄCYCH INNYCH NIŻ PRODUKTY ZBOŻOWE PRZETWORZONE, PRZEZNACZONYCH DLA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Wymagania dotyczące składników odżywczych odnoszą się do produktów gotowych do spożycia, jako ta kich wprowadzanych do obrotu lub przygotowywanych według instrukcji producenta, z wyjątkiem potasu i wapnia, dla których wymagania odnoszą się do produktów w takiej formie, w jakiej znajdują się w obrocie. Składnik odżywczy Maksymalna zawartość na 100 kcal Witamina A (μg ER) 1801) Witamina E (mg α-ET) 3 Witamina C (mg) 12,5/252)/1253) Tiamina (mg) 0,25 Ryboflawina (mg) 0,4 Niacyna (mg EN) 4,5 Witamina B 6 (mg) 0,35 Kwas foliowy (μg) 50 Witamina B 12 (μg) 0,35 Kwas pantotenowy (mg) 1,5 Biotyna (μg) 10 Potas (mg) 160 Wapń (mg) 80 Magnez (mg) 40 Żelazo (mg) 3 Cynk (mg) 2 Miedź (μg) 40 Jod (μg) 35 Mangan (mg) 0,6 1) Zgodnie z ust. 5 załącznika nr 11 do rozporządzenia. 2) Limit odnosi się do produktów wzbogacanych w żelazo. 3) Limit odnosi się do produktów owocowych, soków i nektarów owocowych oraz soków warzywnych. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13716 — Poz. 1214 Załącznik nr 15 WARTOŚCI ODNIESIENIA DO ZNAKOWANIA PRODUKTÓW ZBOŻOWYCH PRZETWORZONYCH I ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH UZUPEŁNIAJĄCYCH INNYCH NIŻ PRODUKTY ZBOŻOWE PRZETWORZONE, PRZEZNACZONYCH DLA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Składnik odżywczy Zalecane dzienne spożycie Witamina A (μg) 400 Witamina D (μg) 10 Witamina C (mg) 25 Tiamina (mg) 0,5 Ryboflawina (mg) 0,8 Odpowiedniki niacyny (mg) 9 Witamina B 6 (mg) 0,7 Foliany (μg) 100 Witamina B 12 (μg) 0,7 Wapń (mg) 400 Żelazo (mg) 6 Cynk (mg) 4 Jod (μg) 70 Selen (μg) 10 Miedź (mg) 0,4 Dziennik Ustaw Nr 180 — 13717 — Poz. 1214 Załącznik nr 16 PODSTAWOWY SKŁAD ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH STOSOWANYCH W DIETACH O OGRANICZONEJ ZAWARTOŚCI ENERGII W CELU REDUKCJI MASY CIAŁA Wykazy dotyczą produktów gotowych do spoży cia, sprzedawanych w tej postaci lub przygotowywa nych zgodnie z instrukcjami producenta. 1. Wartość energetyczna (energia) 1) wartość energetyczna (energia) dostarczana przez dany produkt wymieniony w § 29 pkt 1 roz porządzenia w całodziennej diecie nie może być mniejsza niż 3360 kJ (800 kcal) i nie może prze kroczyć 5040 kJ (1200 kcal); 2) wartość energetyczna (energia) dostarczona przez produkt wymieniony w § 29 pkt 2 rozporzą dzenia nie może być mniejsza niż 840 kJ (200 kcal) ani przekroczyć 1680 kJ (400 kcal) na jeden po siłek. 2. Białko 1) białko zawarte w produktach wymienionych w § 29 rozporządzenia dostarcza nie mniej niż 25 % i nie więcej niż 50 % całkowitej energii z pro duktu; w żadnym przypadku ilość białka w pro duktach wymienionych w § 29 pkt 1 rozporządze nia nie może być większa niż 125 g; 2) przepisy pkt 1 dotyczące białka odnoszą się do białka, którego wskaźnik aminokwasu ograni czającego jest równy wskaźnikowi białka wzorco wego podanego w załączniku nr 17 do rozporzą dzenia; jeżeli wskaźnik aminokwasu ogranicza jącego jest niższy niż 100 % wartości białka wzor cowego, minimalne poziomy białka będą od powiednio podwyższone; w każdym przypadku wskaźnik aminokwasu ograniczającego nie mo że być mniejszy niż 80 % wartości białka wzorco wego; 3) wskaźnik aminokwasu ograniczającego będzie oznaczać najniższy stosunek pomiędzy ilością każdego niezbędnego aminokwasu badanego białka i ilości odpowiadającego mu aminokwasu w białku wzorcowym; 4) we wszystkich przypadkach dodawanie amino kwasów dozwolone jest wyłącznie w celu popra wienia wartości odżywczej białek i wyłącznie w proporcjach niezbędnych do osiągnięcia tego celu. 3. Tłuszcz 1) energia pochodząca z tłuszczów nie może prze kraczać 30 % całkowitej dostępnej energii dostar czanej przez produkt; 2) w przypadku produktów wymienionych w § 29 pkt 1 rozporządzenia zawartość kwasu linolowe go (w postaci glicerydów) nie może być mniejsza niż 4,5 g; 3) w przypadku produktów wymienionych w § 29 pkt 2 rozporządzenia zawartość kwasu linolowe go (w postaci glicerydów) nie może być mniejsza niż 1 g. 4. Błonnik pokarmowy Zawartość błonnika pokarmowego w produktach wymienionych w § 29 pkt 1 rozporządzenia nie mo że być mniejsza niż 10 g i nie może przekraczać 30 g w całodziennej diecie. 5. Witaminy i składniki mineralne 1) produkty wymienione w § 29 pkt 1 rozporządze nia dostarczają w całodziennej diecie przynaj mniej 100 % ilości witamin i składników mineral nych wymienionych w poniższej tabeli; 2) produkty wymienione w § 29 pkt 2 rozporządze nia dostarczają w każdym posiłku przynajmniej 30 % ilości witamin i składników mineralnych wymienionych w poniższej tabeli; jednak dostar czana przez te produkty ilość potasu w każdym posiłku wynosi co najmniej 500 mg. Tabela Witamina A (μg ER) 700 Witamina D (μg) 5 Witamina E (mg ET) 10 Witamina C (mg) 45 Tiamina (mg) 1,1 Ryboflawina (mg) 1,6 Niacyna (mg EN) 18 Witamina B 6 (mg) 1,5 Foliany (μg) 200 Witamina B 12 (μg) 1,4 Biotyna (μg) 15 Kwas pantotenowy (mg) 3 Dziennik Ustaw Nr 180 — 13718 — Poz. 1214 Wapń (mg) 700 Fosfor (mg) 550 Potas (mg) 3100 Żelazo (mg) 16 Cynk (mg) 9,5 Miedź (mg) 1,1 Jod (μg) 130 Selen (μg) 55 Sód (mg) 575 Magnez (mg) 150 Mangan (mg) 1 Dziennik Ustaw Nr 180 — 13719 — Poz. 1214 Załącznik nr 17 SKŁAD AMINOKWASOWY BIAŁKA WZORCOWEGO W ŚRODKACH SPOŻYWCZYCH STOSOWANYCH W DIETACH O OGRANICZONEJ ZAWARTOŚCI ENERGII W CELU REDUKCJI MASY CIAŁA1) Aminokwasy g/100 g białka Cystyna + metionina 1,7 Histydyna 1,6 Izoleucyna 1,3 Leucyna 1,9 Lizyna 1,6 Fenyloalanina + tyrozyna 1,9 Treonina 0,9 Tryptofan 0,5 Walina 1,3 1) Światowa Organizacja Zdrowia. Wymagania dotyczące wartości energetycznej (energii) i białka. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13720 — Poz. 1214 Załącznik nr 18 ZALECANE DZIENNE SPOŻYCIE (RDA) NIEKTÓRYCH WITAMIN I SKŁADNIKÓW MINERALNYCH WYMIENIONYCH W TABELI ZAWARTEJ W UST. 5 ZAŁĄCZNIKA NR 16 DO ROZPORZĄDZENIA Witaminy i składniki mineralne Zalecane dzienne spożycie (RDA) Witamina A 800 μg Witamina D 5 μg Witamina E 12 mg Witamina K 75 μg Witamina C 80 mg Tiamina 1,1 mg Ryboflawina 1,4 mg Niacyna 16 mg Witamina B 6 1,4 mg Kwas foliowy 200 μg Witamina B 12 2,5 μg Biotyna 50 μg Kwas pantotenowy 6 mg Potas 2000 mg Chlorek 800 mg Wapń 800 mg Fosfor 700 mg Magnez 375 mg Żelazo 14 mg Cynk 10 mg Miedź 1 mg Mangan 2 mg Fluorek 3,5 mg Selen 55 μg Chrom 40 μg Molibden 50 μg Jod 150 μg Dziennik Ustaw Nr 180 — 13721 — Poz. 1214 Załącznik nr 19 PODSTAWOWY SKŁAD DIETETYCZNYCH ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA MEDYCZNEGO, W TYM WYMAGANIA ZDROWOTNE ORAZ WYMAGANIA W ZAKRESIE SKŁADU I POZIOMU WITAMIN I SKŁADNIKÓW MINERALNYCH Specyfikacje podane w tabelach odnoszą się do produktów gotowych do spożycia, wprowadzanych na ry nek jako gotowe do użycia lub odtwarzanych według instrukcji producenta. Tabela 1 Zawartość witamin i składników mineralnych w produktach kompletnych pod względem odżywczym przeznaczonych dla niemowląt Witaminy Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Witamina A (μg ER)1) 14 43 60 180 Witamina D (μg) 0,25 0,75 1 3 Witamina K (μg) 1 5 4 20 Witamina C (mg) 1,9 6 8 25 Tiamina (mg) 0,01 0,075 0,04 0,3 Ryboflawina (mg) 0,014 0,1 0,06 0,45 Witamina B 6 (mg) 0,009 0,075 0,035 0,3 Niacyna (mg EN)2) 0,2 0,75 0,8 3 Kwas foliowy (μg) 1 6 4 25 Witamina B 12 (μg) 0,025 0,12 0,1 0,5 Kwas pantotenowy (mg) 0,07 0,5 0,3 2 Biotyna (μg) 0,4 5 1,5 20 Witamina E (mg α-ET)3) 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych jako kwas linolowy, ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,1 mg na 100 dostępnych kJ 0,75 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych jako kwas linolowy, ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,5 mg na 100 dostępnych kcal 3 1) ER — ekwiwalent retinolu. 2) EN — ekwiwalent niacyny. 3) ET — ekwiwalent tokoferolu. Składniki mineralne Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna 1 2 3 4 5 Sód (mg) 5 14 20 60 Chlorki (mg) 12 29 50 125 Potas (mg) 15 35 60 145 Wapń (mg) 12 60 50 250 Dziennik Ustaw Nr 180 — 13722 — Poz. 1214 1 2 3 4 5 Fosfor (mg)1) 6 22 25 90 Magnez (mg) 1,2 3,6 5 15 Żelazo (mg) 0,12 0,5 0,5 2 Cynk (mg) 0,12 0,6 0,5 2,4 Miedź (μg) 4,8 29 20 120 Jod (μg) 1,2 8,4 5 35 Selen (μg) 0,25 0,7 1 3 Mangan (μg) 0,25 25 1 100 Chrom (μg) — 2,5 — 10 Molibden (μg) — 2,5 — 10 Fluorki (mg) — 0,05 — 0,2 1) Stosunek wapnia do fosforu nie mniejszy niż 1,2:1, a nie większy niż 2:1. Tabela 2 Zawartość witamin i składników mineralnych w kompletnych pod względem odżywczym produktach nieprzeznaczonych specjalnie dla niemowląt Witaminy Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Witamina A (μg ER)1) 8,4 43 35 180 Witamina D (μg) 0,12 0,65/0,752) 0,5 2,5/32) Witamina K (μg) 0,85 5 3,5 20 Witamina C (mg) 0,54 5,25 2,25 22 Tiamina (mg) 0,015 0,12 0,06 0,5 Ryboflawina (mg) 0,02 0,12 0,08 0,5 Witamina B 6 (mg) 0,02 0,12 0,08 0,5 Niacyna (mg EN)3) 0,22 0,75 0,9 3 Kwas foliowy (μg) 2,5 12,5 10 50 Witamina B 12 (μg) 0,017 0,17 0,07 0,7 Kwas pantotenowy (mg) 0,035 0,35 0,15 1,5 Biotyna (μg) 0,18 1,8 0,75 7,5 Witamina E (mg α-ET)4) 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych jako kwas linolowy, ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,1 mg na 100 dostępnych kJ 0,75 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych jako kwas linolowy, ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,5 mg na 100 dostępnych kcal 3 1) ER — ekwiwalent retinolu. 2) Produkty przeznaczone dla dzieci w wieku od 1 do 10 lat. 3) EN — ekwiwalent niacyny. 4) ET — ekwiwalent tokoferolu. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13723 — Poz. 1214 Składniki mineralne Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Sód (mg) 7,2 42 30 175 Chlorki (mg) 7,2 42 30 175 Potas (mg) 19 70 80 295 Wapń (mg) 8,4/121) 42/601) 35/501) 175/2501) Fosfor (mg) 7,2 19 30 80 Magnez (mg) 1,8 6 7,5 25 Żelazo (mg) 0,12 0,5 0,5 2,0 Cynk (mg) 0,12 0,36 0,5 1,5 Miedź (μg) 15 125 60 500 Jod (μg) 1,55 8,4 6,5 35 Selen (μg) 0,6 2,5 2,5 10 Mangan (mg) 0,012 0,12 0,05 0,5 Chrom (μg) 0,3 3,6 1,25 15 Molibden (μg) 0,72 4,3 3,5 18 Fluorki (mg) — 0,05 — 0,2 1) Produkty przeznaczone dla dzieci w wieku od 1 do 10 lat. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13724 — Poz. 1214 Załącznik nr 20 WYMAGANIA W ZAKRESIE SKŁADU PREPARATÓW DO POCZĄTKOWEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT, KTÓRE SĄ STOSOWANE JAKO ŚRODKI SPOŻYWCZE SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA MEDYCZNEGO DLA NIEMOWLĄT, PRZYGOTOWYWANYCH ZGODNIE Z INSTRUKCJĄ PRODUCENTA Uwaga: Wartości podane w załączniku odnoszą się do preparatu gotowego do spożycia, przygotowywa nego zgodnie z instrukcją producenta 1. Wartość energetyczna (energia) Wartość minimalna Wartość maksymalna 250 kJ/100 ml 315 kJ/100 ml (60 kcal/100 ml) (75 kcal/100 ml) W celu osiągnięcia tej samej wartości energetycz nej (energii) preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z białek mleka krowiego oraz z białka częściowo hydrolizowanego, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, stosowane jako środki spo żywcze specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt, zawierają dostępną ilość każdego nie zbędnego i względnie niezbędnego aminokwasu co najmniej równą ilości zawartej w mleku kobiecym (białko wzorcowe), określonym w załączniku nr 22 do rozporządzenia. 2. Białko Zawartość białka = zawartość azotu x 6,38 dla białek mleka krowiego. Zawartość białka = zawartość azotu x 6,25 dla izola tów białka sojowego i hydrolizatów białka o niskim stopniu hydrolizy. Wskaźnik aminokwasu ograniczającego białka ozna cza najniższy stosunek między ilością każdego nie zbędnego aminokwasu w białku badanym a ilością każdego z tych aminokwasów w białku wzorcowym. 1) preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z białek mleka krowiego Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,45 g/100 kJ 0,7 g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) (3 g/100 kcal) Do obliczenia wartości energetycznej (energii) można zsumować zawartość metioniny i cystyny; 2) preparaty do początkowego żywienia niemowląt wy twarzane z białka częściowo hydrolizowanego Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,56 g/100 kJ 0,7 g/100 kJ (2,25 g/100 kcal) (3 g/100 kcal) Do obliczenia wartości energetycznej (energii) można zsumować zawartość metioniny i cystyny. Wskaźnik wydajności wzrostowej białka (PER) i współczynnik wykorzystania białka netto (NPU) nie mogą być niższe niż te wartości dla kazeiny. Zawartość tauryny wynosi co najmniej 10 μmoli/100 kJ (42 μmoli/100 kcal), a zawartość L-karnityny wynosi co najmniej 1,8 μmoli/100 kJ (7,5 μmoli/100 kcal); 3) preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z izolatów białka sojowego, oddziel nie lub w mieszaninie z białkami mleka krowiego Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,56 g/100 kJ 0,7 g/100 kJ (2,56 g/100 kcal) (3 g/100 kcal) Wskaźnik aminokwasu ograniczającego nie mo że być niższy niż 80 % białka mleka kobiecego (białko wzorcowe) określonego w załączniku nr 23 do rozporządzenia. W celu osiągnięcia tej samej wartości energe tycznej (energii) preparaty do początkowego ży wienia niemowląt zawierają dostępną ilość me tioniny przynajmniej równą zawartości w białku mleka kobiecego (białko wzorcowe) określonego w załączniku nr 22 do rozporządzenia. Zawartość L-karnityny nie może być mniejsza niż 1,8 μmol/100 kJ (7,5 μmol/100 kcal); 4) do preparatów do początkowego żywienia nie mowląt, wytwarzanych z izolatów białka sojowe go, oddzielnie lub w mieszaninie z białkami mle ka krowiego, o których mowa w ust. 2 pkt 3, sto sowanych jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt, sto suje się wyłącznie izolaty białka sojowego, które w zakresie składu aminokwasowego spełniają wymagania określone w załączniku nr 23 do roz porządzenia; 5) aminokwasy mogą być dodawane do preparatów do początkowego żywienia niemowląt wyłącznie w celu poprawienia wartości odżywczej białka i tylko w proporcjach koniecznych do spełnienia tego celu. 3. Tłuszcz Wartość minimalna Wartość maksymalna 1,05 g/100 kJ 1,5 g/100 kJ (4,4 g/100 kcal) (6,5 g/100 kcal) 1) dodawanie następujących substancji jest niedo zwolone: a) olej sezamowy, b) olej bawełniany; 2) kwas laurynowy Wartość minimalna Wartość maksymalna — 15 % całkowitej zawartości tłuszczów Dziennik Ustaw Nr 180 — 13725 — Poz. 1214 3) kwas mirystynowy Wartość minimalna Wartość maksymalna — 15 % całkowitej zawartości tłuszczów 4) zawartość kwasów tłuszczowych trans nie może przekraczać 4 % całkowitej zawartości tłuszczu; 5) zawartość kwasu erukowego nie może przekra czać 1 % całkowitej zawartości tłuszczu; 6) kwas linolowy (w formie glicerydów — estrów kwasu linolowego) Wartość minimalna Wartość maksymalna 70 mg/100 kJ 285 mg/100 kJ (300 mg/100 kcal) (1200 mg/100 kcal) 7) zawartość kwasu alfa-linolenowego nie może być mniejsza niż 12 mg/100 kJ (50 mg/100 kcal); stosunek kwasu linolowego do kwasu alfa-linole nowego nie może być mniejszy niż 5:1 i większy niż 15:1; 8) mogą zostać dodane wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WKT) o długim łańcuchu (20 i 22 ato my węgla). W tym przypadku ich zawartość nie może przekraczać: a) 1 % całkowitej zawartości tłuszczu dla n-3 WKT, b) 2 % całkowitej zawartości tłuszczu dla n-6 WKT (1 % całkowitej zawartości tłuszczu dla kwasu arachidonowego). Zawartość kwasu eikozapentaenowego (20:5 n-3) nie może przekraczać zawartości kwasu dokoza heksaenowego (22:6 n-3). 4. Węglowodany Wartość minimalna Wartość maksymalna 1,7 g/100 kJ 3,4 g/100 kJ (7 g/100 kcal) (14 g/100 kcal) 1) mogą być stosowane wyłącznie następujące wę glowodany: a) laktoza, b) maltoza, c) sacharoza, d) maltodekstryny, e) syrop glukozowy albo sproszkowany syrop glukozowy, f) skrobia preparowana (naturalnie bezglute nowa), g) skleikowana skrobia (naturalnie bezglute nowa); 2) laktoza Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,85 g/100 kJ — (3,5 g/100 kcal) — Podana wartość nie odnosi się do preparatów do początkowego żywienia niemowląt, w których izolaty białka sojowego stanowią więcej niż 50 % całkowitej zawartości białka; 3) sacharoza Wartość minimalna Wartość maksymalna — 20 % całkowitej zawartości węglowodanów 4) preparowana skrobia lub skrobia skleikowana Wartość minimalna Wartość maksymalna — 2 g/100 ml i 30 % całkowitej zawartości węglowodanów 5. Składniki mineralne 1) preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z białek mleka krowiego Składniki mineralne Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna 1 2 3 4 5 Sód (mg) 5 14 20 60 Potas (mg) 15 35 60 145 Chlorki (mg) 12 29 50 125 Wapń (mg) 12 — 50 — Fosfor (mg) 6 22 25 90 Magnez (mg) 1,2 3,6 5 15 Żelazo (mg)1) 0,12 0,36 0,5 1,5 Cynk (mg) 0,12 0,36 0,5 1,5 Dziennik Ustaw Nr 180 — 13726 — Poz. 1214 1 2 3 4 5 Miedź (μg) 4,8 19 20 80 Jod (μg) 1,2 — 5 — Selen (μg)2) — 0,7 — 3 1) Wartość graniczna przyjmowana dla preparatów do początkowego żywienia niemowląt z dodatkiem żelaza. 2) Wartość graniczna przyjmowana dla preparatów do początkowego żywienia niemowląt z dodatkiem selenu. Stosunek wapnia do fosforu nie może być mniejszy niż 1,2:1 i większy niż 2:1; 2) preparaty do początkowego żywienia niemowląt wytwarzane z izolatów białek sojowych oddzielnie lub w mieszaninie z białkami mleka krowiego. Stosuje się wszystkie warunki pkt 1, z wyjątkiem odnoszących się do żelaza i cynku, które są następujące: Składniki mineralne Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Żelazo (mg) 0,25 0,5 1 2 Cynk (mg) 0,18 0,6 0,75 2,4 6. Witaminy Witaminy Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Witamina A (μg ER)1) 14 43 60 180 Witamina D (μg)2) 0,25 0,65 1 2,5 Tiamina (μg) 10 — 40 — Ryboflawina (μg) 14 — 60 — Niacyna (mg EN)3) 0,2 — 0,8 — Kwas pantotenowy (μg) 70 — 300 — Witamina B 6 (μg) 9 — 35 — Biotyna (μg) 0,4 — 1,5 — Kwas foliowy (μg) 1 — 4 — Witamina B 12 (μg) 0,025 — 0,1 — Witamina C (μg) 1,9 — 8 — Witamina K (μg) 1 — 4 — Witamina E (mg α-ET)4) 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych w przeliczeniu na kwas linolowy, ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,1 mg na 100 dostępnych kJ 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych w przeliczeniu na kwas linolowy, ale w żadnym przypadku nie mniej niż 0,5 mg na 100 dostępnych kcal 1) ER = wszystkie równoważniki retinolu trans. 2) W postaci cholekalcyferolu, którego 10 μg = 400 j.m. witaminy D. 3) EN = równoważnik niacyny = mg kwasu nikotynowego + mg tryptofanu/60. 4) α-ET = równoważnik d-α-tokoferolu. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13727 — Poz. 1214 7. Nukleotydy Mogą być dodawane następujące nukleotydy Nukleotydy Wartość maksymalna1) mg/100 kJ mg/100 kcal 5’-monofosforan cytydyny 0,60 2,50 5’-monofosforan urydyny 0,42 1,75 5’-monofosforan adenozyny 0,36 1,50 5’-monofosforan guanozyny 0,12 0,50 5’-monofosforan inozyny 0,24 1,00 1) Całkowite stężenie nukleotydów nie może przekraczać 1,2 mg/100 kJ (5 mg/100 kcal). Dziennik Ustaw Nr 180 — 13728 — Poz. 1214 Uwaga: Wartości podane w załączniku odnoszą się do preparatu gotowego do spożycia, przygotowywa nego zgodnie z instrukcją producenta. 1. Wartość energetyczna (energia) Wartość minimalna Wartość maksymalna 250 kJ/100 ml 335 kJ/100 ml (60 kcal/100 ml) (80 kcal/100 ml) 2. Białko Zawartość białka = zawartość azotu x 6,38 dla białek mleka krowiego. Zawartość białka = zawartość azotu x 6,25 dla izola tów białka sojowego. Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,5 g/100 kJ 1 g/100 kJ (2,25 g/100 kcal) (4,5 g/100 kcal) Wskaźnik aminokwasu ograniczającego nie może być niższy niż 80 % białka mleka kobiecego (białko wzorcowe) określonego w załączniku nr 23 do roz porządzenia. Wskaźnik aminokwasu ograniczającego oznacza najniższy stosunek między ilością każdego niezbęd nego aminokwasu w białku badanym a ilością od powiadającego mu aminokwasu w białku wzorco wym. Do wytwarzania preparatów do dalszego żywienia niemowląt, wytwarzanych z białek sojowych, od dzielnie lub w mieszaninie z białkami mleka krowie go, stosuje się wyłącznie izolaty białka sojowego. Aminokwasy mogą być dodawane do preparatów do początkowego żywienia niemowląt wyłącznie w celu poprawienia wartości odżywczej białka i tyl ko w proporcjach koniecznych do spełnienia tego celu. W celu uzyskania tej samej wartości energetycznej (energii) preparaty do początkowego żywienia nie mowląt zawierają dostępną ilość metioniny, co naj mniej równą jej zawartości w mleku kobiecym (biał ko wzorcowe), jak podano w załączniku nr 22 do rozporządzenia. 3. Tłuszcz Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,8 g/100 kJ 1,5 g/100 kJ (3,3 g/100 kcal) (6,5 g/100 kcal) 1) dodawanie następujących substancji jest niedo zwolone: a) olej sezamowy, b) olej bawełniany; 2) kwas laurynowy Wartość minimalna Wartość maksymalna — 15 % całkowitej zawartości tłuszczu 3) kwas mirystynowy Wartość minimalna Wartość maksymalna — 15 % całkowitej zawartości tłuszczu 4) zawartość izomerów trans kwasów tłuszczowych nie może przekraczać 4 % całkowitej zawartości tłuszczu; zawartość kwasu erukowego nie może przekra czać 1 % całkowitej zawartości tłuszczu; 5) kwas linolowy (w formie glicerydów = estrów kwasu linolowego) Wartość minimalna Wartość maksymalna 70 mg/100 kJ — (300 mg/100 kcal) — Wartość ta odnosi się tylko do preparatów do dalszego żywienia niemowląt, zawierających ole je roślinne. 4. Węglowodany Wartość minimalna Wartość maksymalna 1,7 g/100 kJ 3,4 g/100 kJ (7 g/100 kcal) (14 g/100 kcal) 1) zakazane jest stosowanie składników zawierają cych gluten; 2) laktoza Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,45 g/100 kJ — (1,8 g/100 kcal) — Podana wartość nie odnosi się do preparatów do dalszego żywienia niemowląt, w których izolaty białka sojowego stanowią ponad 50 % całkowitej zawartości białka; 3) sacharoza, fruktoza, miód Wartość minimalna Wartość maksymalna — osobno lub łącznie: 20 % całkowitej zawarto ści węglowodanów Załącznik nr 21 WYMAGANIA W ZAKRESIE SKŁADU PREPARATÓW DO DALSZEGO ŻYWIENIA NIEMOWLĄT, KTÓRE SĄ STOSOWANE JAKO ŚRODKI SPOŻYWCZE SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA MEDYCZNEGO DLA NIEMOWLĄT, PRZYGOTOWYWANYCH ZGODNIE Z INSTRUKCJĄ PRODUCENTA Dziennik Ustaw Nr 180 — 13729 — Poz. 1214 5. Składniki mineralne 1) żelazo i jod Składniki mineralne Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Żelazo (mg) 0,25 0,5 1 2 Jod (μg) 1,2 — 5 — 2) cynk a) preparaty do dalszego żywienia niemowląt wytwarzane wyłącznie z mleka krowiego Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,12 mg/100 kJ — (0,5 mg/100 kcal) — b) preparaty do dalszego żywienia niemowląt, zawierające izolaty białka sojowego oddzielnie lub w mieszaninie z mlekiem krowim Wartość minimalna Wartość maksymalna 0,18 mg/100 kJ — (0,75 mg/100 kcal) — c) w preparatach do dalszego żywienia niemow ląt, które są stosowane jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt, zawartość składników mineralnych innych niż określone w pkt 1 i 2 nie może być niższa od zawartości tych składników mineral nych w mleku krowim określonej w załączniku nr 24 do rozporządzenia; 3) pozostałe składniki mineralne, o których mowa w pkt 2 lit. c. Zawartość składników mineralnych, o których mowa w pkt 2 lit. c, może być obniżona, jeżeli jest to właściwe, w takim samym stosunku jak zawar tość białka w preparatach do dalszego żywienia niemowląt do zawartości białka w mleku krowim. Wymagania dotyczące składników mineralnych typowych dla mleka krowiego określone są w za łączniku nr 24 do rozporządzenia. Stosunek wagowy wapnia i fosforu nie może przekraczać 2:1. 6. Witaminy Witaminy Na 100 kJ Na 100 kcal wartość minimalna wartość maksymalna wartość minimalna wartość maksymalna Witamina A (μg ER)1) 14 43 60 180 Witamina D (μg)2) 0,25 0,75 1 3 Witamina C (μg) 1,9 — 8 — Witamina E (mg α-ET)3) 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych w postaci kwasu linolowego, lecz w żadnym przypadku nie mniej niż 0,1 mg na 100 dostępnych kJ — 0,5/g wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wyrażonych w postaci kwasu linolowego, lecz w żadnym przypadku nie mniej niż 0,5 mg na 100 dostępnych kcal — 1) ER = wszystkie równoważniki retinolu trans. 2) W postaci cholekalcyferolu, którego 10 μg = 400 j.m. witaminy D. 3) α-ET = równoważnik d-α-tokoferolu. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13730 — Poz. 1214 7. Nukleotydy Mogą być dodawane następujące nukleotydy Nukleotydy Wartość maksymalna1) mg/100 kJ mg/100 kcal 5’-monofosforan cytydyny 0,60 2,50 5’-monofosforan urydyny 0,42 1,75 5’-monofosforan adenozyny 0,36 1,50 5’-monofosforan guanozyny 0,12 0,50 5’-monofosforan inozyny 0,24 1,00 1) Całkowite stężenie nukleotydów nie może przekraczać 1,2 mg/100 kJ (5 mg/100 kcal). Dziennik Ustaw Nr 180 — 13731 — Poz. 1214 Załącznik nr 22 WYMAGANIA DOTYCZĄCE NIEZBĘDNYCH ORAZ WZGLĘDNIE NIEZBĘDNYCH AMINOKWASÓW W MLEKU KOBIECYM (BIAŁKO WZORCOWE), KTÓRE SĄ STOSOWANE DO ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA MEDYCZNEGO DLA NIEMOWLĄT Aminokwasy Na 100 kJ1) Na 100 kcal Arginina (mg) 16 69 Cystyna (mg) 6 24 Histydyna (mg) 11 45 Izoleucyna (mg) 17 72 Leucyna (mg) 37 156 Lizyna (mg) 29 122 Metionina (mg) 7 29 Fenyloalanina (mg) 15 62 Treonina (mg) 19 80 Tryptofan (mg) 7 30 Tyrozyna (mg) 14 59 Walina (mg) 19 80 1) 1 kJ = 0,239 kcal. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13732 — Poz. 1214 Załącznik nr 23 WYMAGANIA DOTYCZĄCE SKŁADU AMINOKWASOWEGO KAZEINY I BIAŁKA MLEKA KOBIECEGO (BIAŁKO WZORCOWE), KTÓRE SĄ STOSOWANE DO ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA MEDYCZNEGO DLA NIEMOWLĄT (g/100 g białka) Aminokwasy Kazeina1) Mleko kobiece Arginina 3,7 3,8 Cystyna 0,3 1,3 Histydyna 2,9 2,5 Izoleucyna 5,4 4,0 Leucyna 9,5 8,5 Lizyna 8,1 6,7 Metionina 2,8 1,6 Fenyloalanina 5,2 3,4 Treonina 4,7 4,4 Tryptofan 1,6 1,7 Tyrozyna 5,8 3,2 Walina 6,7 4,5 1) Zawartość aminokwasów w żywności i biologiczne dane dotyczące białka. Organizacja do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), Badania Żywieniowe nr 24, Rzym 1970, poz. 375—383. Dziennik Ustaw Nr 180 — 13733 — Poz. 1214 Załącznik nr 24 WYMAGANIA DOTYCZĄCE SKŁADNIKÓW MINERALNYCH TYPOWYCH DLA MLEKA KROWIEGO Składniki mineralne Na 100 g BSM1) Na 1 g białka Sód (mg) 550 15 Potas (mg) 1680 43 Chlor (mg) 1050 28 Wapń (mg) 1350 35 Fosfor (mg) 1070 28 Magnez (mg) 135 3,5 Miedź (μg) 225 6 Jod NS2) NS 1) BSM — beztłuszczowa sucha masa. 2) NS — niesprecyzowane dane, szeroki zakres uzależniony od pory roku i warunków hodowli.