Regulation establishing requirements concerning measurement of levels in the environment by managers of road, railroad, tram road, airport or port

Na podstawie art. 176 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwiet nia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w Êrodowisku, do których sà obowiàzani zarzà dzajàcy drogà, linià kolejowà, linià tramwajowà, lotni skiem, portem, wprowadzanych w zwiàzku z eksplo atacjà tych obiektów, oraz ustala przypadki, w których wymagane sà: 1) ciàg∏e pomiary poziomów wskazanych substancji lub energii w Êrodowisku; 2) okresowe pomiary poziomów wskazanych sub stancji lub energii w Êrodowisku; 3) referencyjne metodyki wykonywania pomiarów; 4) kryteria lokalizacji punktów pomiarowych; 5) sposoby ewidencjonowania wyników przeprowa dzonych pomiarów. § 2. 1. Dla lotnisk, na których ma miejsce ponad 50 tysi´cy ∏àcznie startów i làdowaƒ statków powietrz nych w roku kalendarzowym, ciàg∏e pomiary ha∏asu w Êrodowisku prowadzi si´ niezale˝nie od po∏o˝enia lotnisk. 2. Dla lotnisk, na których ma miejsce ponad 10 ty si´cy ∏àcznie startów i làdowaƒ statków powietrznych w roku kalendarzowym, ciàg∏e pomiary ha∏asu w Êro dowisku prowadzi si´ dla tych lotnisk, które po∏o˝one sà na terenie aglomeracji. § 3. Okresowe pomiary poziomów substancji lub energii w Êrodowisku prowadzi si´ dla nast´pujàcych substancji lub energii: 1) ha∏asu w Êrodowisku od: a) autostrad, dróg ekspresowych, innych dróg kra jowych oraz wojewódzkich — co 5 lat w okresie wykonywania generalnego pomiaru ruchu, b) autostrad i dróg ekspresowych nowo oddanych do eksploatacji — dwa razy w roku kalendarzo wym w okresie pierwszych 3 lat, poczàwszy od roku oddania do eksploatacji, c) linii kolejowych magistralnych i pierwszorz´d nych — co 5 lat, d) linii tramwajowych — co 5 lat, e) lotnisk niewymienionych w § 2 oraz làdowisk w rozumieniu ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696, z póên. zm.3)) — co 5 lat, f) portów morskich lub Êródlàdowych po∏o˝onych na terenach aglomeracji — co 5 lat; 2) wskaênika biologicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5), wskaênika chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), wskaênika pH, substancji rozpusz czonych, zawiesiny ogólnej, o∏owiu, cynku, kadmu i ropopochodnych z cz´stotliwoÊcià nie mniejszà ni˝ dwa razy w roku w wodach basenów porto wych portów morskich i portów ˝eglugi Êródlàdo wej, z wy∏àczeniem portów jachtowych. § 4. Referencyjne metodyki wykonywania pomia rów oraz kryteria lokalizacji punktów pomiarowych dla pomiarów: 1) ciàg∏ych — ha∏asu dla lotnisk, o których mowa w § 2, od startów, làdowaƒ i przelotów statków po wietrznych sà okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do roz porzàdzenia; 2) okresowych — ha∏asu dla lotnisk, o których mowa w § 3 pkt 1 lit. e, od startów, làdowaƒ i przelotów statków powietrznych sà okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia; 3) ha∏asu od instalacji na terenie lotniska oraz na ziemnych operacji statków powietrznych sà okreÊ lone w przepisach wydanych na podstawie art. 148 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska; 4) okresowych — ha∏asu w Êrodowisku, o których mowa w § 3 pkt 1 lit. a—d, sà okreÊlone w za∏àcz niku nr 2 do rozporzàdzenia; Dziennik Ustaw Nr 192 — 13516 — Poz. 1392 1392 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1) z dnia 2 paêdziernika 2007 r. w sprawie wymagaƒ w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów w Êrodowisku substancji lub energii przez zarzàdzajàcego drogà, linià kolejowà, linià tramwajowà, lotniskiem, portem ——————— 1) Minister Ârodowiska kieruje dzia∏em administracji rzàdo wej — Êrodowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzà dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Âro dowiska (Dz. U. Nr 131, poz. 922 oraz z 2007 r. Nr 38, poz. 246). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 169, poz. 1199, Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1832 oraz z 2007 r. Nr 21, poz. 124, Nr 75, poz. 493, Nr 88, poz. 587, Nr 124, poz. 859, Nr 147, poz. 1033, Nr 176, poz. 1238, Nr 181, poz. 1286 i Nr 191, poz. 1374. ——————— 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 141, poz. 1008, Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1829 oraz z 2007 r. Nr 50, poz. 331 i Nr 82, poz. 558. 5) okresowych — ha∏asu w Êrodowisku powodowa nego pracà portu morskiego lub Êródlàdowego: a) dla instalacji na terenie portu sà okreÊlone w rozporzàdzeniu wydanym na podstawie art. 148 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska, b) dla urzàdzeƒ, w tym statków, sà okreÊlone w za ∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia; 6) okresowych — poziomów substancji w wodach, o których mowa w § 3 pkt 2, sà okreÊlone w za∏àcz niku nr 3 do rozporzàdzenia. § 5. Wyniki przeprowadzonych pomiarów pozio mów substancji lub energii w Êrodowisku wykonane w zwiàzku z eksploatacjà drogi, linii kolejowej, linii tramwajowej, lotniska oraz portu sà ewidencjonowa ne w formie zestawieƒ tabelarycznych, opisów i map sytuacyjnych zapisanych w postaci drukowanej i elek tronicznej. § 6. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie wymagaƒ w zakre sie prowadzenia pomiarów poziomów w Êrodowisku substancji lub energii przez zarzàdzajàcego drogà, li nià kolejowà, linià tramwajowà, lotniskiem, portem (Dz. U. Nr 35, poz. 308). § 7. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Ârodowiska: J. Szyszko Dziennik Ustaw Nr 192 — 13517 — Poz. 1392 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 2 paêdziernika 2007 r. (poz. 1392) Za∏àcznik nr 1 REFERENCYJNA METODYKA WYKONYWANIA CIÑG¸YCH LUB OKRESOWYCH POMIARÓW HA¸ASU DLA LOTNISK OD STARTÓW, LÑDOWA¡ I PRZELOTÓW STATKÓW POWIETRZNYCH ORAZ KRYTERIA LOKALIZACJI PUNKTÓW POMIAROWYCH I. Postanowienia ogólne 1. Stosowane metody Pomiary poziomu ha∏asu w Êrodowisku powodowa nego ruchem lotniczym wykonuje si´, wykorzystujàc: a) metod´ pomiarów ciàg∏ych, b) metod´ pomiarów okresowych, c) metody obliczeniowe. Metody wymienione w lit. a—c s∏u˝à do wyznacze nia wartoÊci d∏ugotrwa∏ego Êredniego poziomu dêwi´ku wraz z niepewnoÊcià oszacowania: LAeq, LT ± ∆LAeq, LT w decybelach [dB] gdzie: LAeq, LT — wartoÊç d∏ugookresowego, Êredniego poziomu dêwi´ku, wyznaczona zgodnie z normà PN-ISO 1996-2 Akustyka. Opis i pomiary ha∏asu Êrodowiskowego. Zbie ranie danych dotyczàcych sposobu zago spodarowania terenu [dB], ∆LAeq, LT — niepewnoÊç oszacowania wartoÊci d∏ugo trwa∏ego Êredniego poziomu dêwi´ku [dB]. Rozporzàdzenie niniejsze nie podaje metod wy znaczania wartoÊci niepewnoÊci ∆LAeq, LT. 2. Ogólne wymagania dotyczàce zestawów pomiaro wych Przyrzàdy pomiarowe powinny umo˝liwiç wyzna czenie równowa˝nego poziomu dêwi´ku A oraz pozio mu ekspozycyjnego. Do ciàg∏ych pomiarów ha∏asu lotniczego stosuje si´ zestawy przyrzàdów pomiarowych wykonujàcych automatyczne pomiary ha∏asu oraz warunków meteo rologicznych. Do ciàg∏ych pomiarów w ograniczonym czasie mogà byç stosowane zestawy przyrzàdów pomiaro wych wykonujàcych automatyczne pomiary ha∏asu oraz warunków meteorologicznych. Dopuszcza si´ tylko te przyrzàdy pomiarowe, dla których producent poda∏ dane na temat wp∏ywu warun ków zewn´trznych na niepewnoÊç pomiarów ha∏asu. Zestaw przyrzàdów pomiarowych powinien byç wyposa˝ony w sond´ mikrofonowà zabezpieczajàcà od wp∏ywu niekorzystnych warunków atmosferycznych. Zestawy przyrzàdów pomiarowych, to jest mierni ków poziomu dêwi´ku wraz z mikrofonem oraz innych przyrzàdów u˝ywanych do pomiarów poziomów dêwi´ku, powinny mieç 1 klas´ dok∏adnoÊci. Wzorcowe êród∏a dêwi´ku u˝ywane do wzorcowa nia toru pomiarowego muszà mieç klas´ dok∏adnoÊci minimum 1. Przyrzàdy pomiarowe stosowane do okresowych pomiarów ha∏asu dla lotnisk (zgodnie z metodà wy mienionà w pkt 1 lit. b) powinny byç wyposa˝one w êród∏o zasilania pozwalajàce na pomiar co najmniej 24-godzinny. Mikrofony pomiarowe powinny mieç za∏o˝one os∏ony przeciwwietrzne, niezale˝nie od warunków atmosferycznych. 3. Wzorcowanie, legalizacja Pomiary mogà byç wykonywane wy∏àcznie przy po mocy przyrzàdów z wa˝nym Êwiadectwem legalizacji. Wszystkie przyrzàdy u˝ywane do pomiarów ha∏a su powinny byç wzorcowane zgodnie z instrukcjà do starczanà przez producenta przyrzàdu. 4. Warunki meteorologiczne Ciàg∏e pomiary ha∏asu wykonuje si´ w nast´pujà cych warunkach meteorologicznych: a) temperatura od –40 °C do 60 °C, b) wilgotnoÊç od 25 % do 98 %, c) pr´dkoÊç wiatru do 16 m/s, d) ciÊnienie atmosferyczne od 940 hPa do 1060 hPa. Gdy powy˝sze warunki nie sà spe∏nione w jakimÊ okresie, wyników pomiarów ha∏asu z tego okresu nie uwzgl´dnia si´ w koƒcowym wyniku badania. Pomiar parametrów warunków meteorologicz nych wykonywany jest na wysokoÊci 10 m nad pozio mem lotniska, równoczeÊnie z pomiarami poziomu ha∏asu; w tym celu wykorzystaç mo˝na lotniskowà stacj´ meteorologicznà. Okresowe pomiary ha∏asu wykonuje si´ w warun kach meteorologicznych zapewniajàcych najbardziej stabilne warunki rozprzestrzeniania si´ dêwi´ku z do datnià sk∏adowà pr´dkoÊci wiatru od êród∏a do punk tu pomiarowego, takich jak: a) pr´dkoÊç wiatru 0—5 m/s okreÊlona na wysokoÊci po∏o˝enia najwy˝szego punktu obserwacji, b) brak silnej inwersji temperaturowej przy gruncie, c) temperatura powy˝ej –5 °C, d) brak opadów atmosferycznych. II. Kryteria lokalizacj i punktów pomiarowych Lokalizacja punktów pomiarowych ustalana jest indywidualnie dla ka˝dego pomiaru w zale˝noÊci od aktualnego celu pomiarów, charakterystyk êród∏a ha ∏asu oraz rodzaju pokrycia i zagospodarowania obsza ru, na którym wykonywane sà pomiary. Lokalizujàc punkty pomiarowe, nale˝y stosowaç nast´pujàce ogólne kryteria: a) podczas pomiarów mikrofon lub sonda mikrofono wa sà skierowane pionowo w gór´, a membrana mikrofonu znajduje si´ co najmniej 4 m nad po wierzchnià ziemi. W przestrzeni otaczajàcej mikro fon (sond´ mikrofonowà), wewnàtrz sto˝ka o kàcie wierzcho∏kowym 160° i osi pokrywajàcej si´ z osià mikrofonu nie znajdujà si´ ˝adne przeszkody, b) poziom i charakter t∏a akustycznego w punkcie po miarowym musi umo˝liwiaç automatycznà identy fikacj´ ha∏asu pochodzàcego od statków powietrz nych. W zwiàzku z tym niezb´dne jest wykonanie wst´pnych analiz akustycznych, których wyniki przesàdzà o mo˝liwoÊci ustalenia punktu pomia rowego w wytypowanej lokalizacji, c) w przypadku zastosowania metody pomiarów ciàg ∏ych lokalizacja punktów pomiarowych musi uwzgl´dniaç rzuty na powierzchni´ ziemi tras do lotowych oraz odlotowych z lotniska oraz fazy operacji (start, wznoszenie, làdowanie, zni˝anie, przelot). III. Metoda ciàg∏ych pomiarów ha∏asu dla lot nisk i obliczenia Êredniego d∏ugotrwa∏ego pomiaru dêwi´ku Dla potrzeb metody przez pomiar ciàg∏y nale˝y ro zumieç pomiary wykonywane bez przerwy w d∏ugo trwa∏ym czasie odniesienia, zdefiniowanym w normie polskiej PN ISO 1996-1. W czasie wykonywania pomiarów ciàg∏ych wyzna czane sà Êrednie wartoÊci ekspozycyjnych poziomów ha∏asu dla wybranych kategorii pojedynczych zdarzeƒ akustycznych. Pojedyncze zdarzenia akustyczne ∏àczy si´ w klasy, dla których Êrednià wartoÊç poziomu ekspozycyjnego LAE oblicza si´ w ten sposób, aby uzyskaç mo˝liwie ni skà wartoÊç odchylenia standardowego σLAE. Pojedyncze zdarzenia akustyczne wyznacza si´ dla nast´pujàcych operacji lotniczych: a) starty i wznoszenia, b) làdowania i podejÊcia do làdowania, c) przeloty, d) loty po kr´gu. W ramach ka˝dej operacji okreÊla si´ klasy poje dynczych zdarzeƒ akustycznych z uwagi na: a) typ statku powietrznego, b) typ operacji lotniczej, c) kod trasy dolotowej i odlotowej z lotniska. Czas pomiaru poziomu LAE dla ka˝dego pojedyn czego zdarzenia akustycznego nie mo˝e byç mniejszy ni˝ akustyczny czas trwania zjawiska, to znaczy war toÊç chwilowa poziomu dêwi´ku emitowanego przez pojedyncze zdarzenie akustyczne powinna zawieraç si´ w przedziale: LAmax – 10dB ≤ LA(t) ≤ LAmax gdzie: LA(t) — chwilowa wartoÊç poziomu dêwi´ku [dB], LAmax — maksymalna wartoÊç poziomu dêwi´ku. Dla ka˝dej klasy pojedynczych zdarzeƒ akustycz nych oblicza si´ Êrednià wartoÊç poziomu ekspozycyj nego wed∏ug wzoru: Dziennik Ustaw Nr 192 — 13518 — Poz. 1392 w którym: n — liczebnoÊç klasy, to jest liczba pomiarów poje dynczych zdarzeƒ akustycznych k-tej klasy, LAEk — Êredni dla k-tej klasy poziom ekspozycyjny [dB], LAEki — wartoÊç poziomu ekspozycyjnego od poje dynczych zdarzeƒ akustycznych zakwalifiko wanych do k-tej klasy. Dla ka˝dej klasy pojedynczych zdarzeƒ akustycz nych okreÊla si´ odchylenie standardowe w próbce wed∏ug wzoru: oznaczenia jak poprzednio. Wynikowà wartoÊç d∏ugotrwa∏ego, Êredniego po ziomu dêwi´ku okreÊla si´ osobno dla: a) pory dnia, b) pory nocy ze wzoru: gdzie: T — czas odniesienia [s], Nk — liczba pojedynczych zdarzeƒ akustycznych k-tej klasy dla reprezentatywnej doby (dla 6 najnie korzystniejszych kolejnych miesi´cy w roku), zarejestrowana w czasie odniesienia T, LAEk — Êredni dla k-tej klasy poziom ekspozycyjny [dB], m — liczba klas pojedynczych zdarzeƒ akustycznych. Pomiary ha∏asu dla pojedynczych zdarzeƒ aku stycznych uzupe∏nia si´ o pomiary t∏a akustycznego. Pomiar t∏a akustycznego jest wykonywany w spo sób ciàg∏y w okresach poza wyst´powaniem pojedyn czych zdarzeƒ akustycznych. W wyniku pomiarów t∏a zostaje ustalony poziom równowa˝ny t∏a akustycznego. Wp∏yw t∏a akustycznego na d∏ugotrwa∏y Êredni po ziom ha∏asu lotniczego jest w wi´kszoÊci przypadków pomijany. Je˝eli jednak ró˝nica pomi´dzy poziomem t∏a a d∏ugotrwa∏ym Êrednim poziomem ha∏asu lotni czego jest mniejsza ni˝ 10 dB, nale˝y uwzgl´dniç wp∏yw t∏a, zgodnie ze wzorem: gdzie: LAeq,LT — d∏ugotrwa∏y Êredni poziom dêwi´ku, okreÊ lony na podstawie zmierzonych poziomów ekspozycyjnych, wg wzoru (3) [dB], LAeqTla — równowa˝ny poziom t∏a akustycznego [dB]. IV. Metoda pomiarów okresowych ha∏asu dla lotnisk i obliczenia Êredniego d∏ugotrwa ∏ego poziomu dêwi´ku Stosujàc t´ metod´, mierzy si´ ekspozycyjne po ziomy dêwi´ku od ka˝dej operacji lotniczej, nie dzielàc ich na klasy. Po ka˝dym pomiarze ekspozycyjnego poziomu dêwi´ku wyznacza si´ bie˝àcà wartoÊç: a) Êredniego poziomu ekspozycyjnego (wzór 5), b) odchylenia standardowego (wzór 6). gdzie: LAEsr — bie˝àca wartoÊç Êredniego ekspozycyjnego poziomu dêwi´ku [dB], k — bie˝àca liczba operacji lotniczych, LAej — poziom ekspozycyjny pojedynczego zdarze nia akustycznego [dB]. oznaczenia jak poprzednio. Po ka˝dej aktualizacji bada si´ bie˝àcà wartoÊç od chylenia standardowego. Po osiàgni´ciu wartoÊci od chylenia standardowego mniejszej od 1,5 dB oraz po obj´ciu badaniami wszystkich eksploatowanych ty pów samolotów pomiar w danym punkcie zostaje za koƒczony. Wynikowà wartoÊç d∏ugotrwa∏ego Êredniego po ziomu dêwi´ku okreÊla si´ osobno dla: a) pory dnia, b) pory nocy ze wzoru: gdzie: T — czas odniesienia (dla danej pory doby) [s], k — liczba pojedynczych zdarzeƒ akustycznych dla re prezentatywnej doby (dla 6 najniekorzystniej szych kolejnych miesi´cy w roku), zarejestrowana w czasie odniesienia T. W ocenie uwzgl´dnia si´ tak˝e wp∏yw t∏a akustycz nego zgodnie z zasadami sprecyzowanymi w pkt III. V. Metody obliczeniowe Do oceny ha∏asu dla lotnisk stosuje si´ metod´ ob liczeniowà INM. Metoda ta zawarta jest w przepisach mi´dzynarodowych w rozumieniu ustawy z dnia 3 lip ca 2002 r. — Prawo lotnicze, a w szczególnoÊci w do kumencie: Circular 205 — AN/1/25/1988 Mi´dzynaro Dziennik Ustaw Nr 192 — 13519 — Poz. 1392 dowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego — ICAO oraz zaadaptowanym do warunków europejskich, przyj´ tym do stosowania przez dyrektyw´ 2002/49/WE doku mencie ECAC CEAC Doc. 29 Report on Standard Me thod of Computing Noise Countours around Civil Air ports. VI. Towarzyszàce pomiarom ha∏asu pomiary wielkoÊci pozaakustycznych Podczas pomiarów pojedynczych zdarzeƒ aku stycznych ustala si´ i mierzy wartoÊci nast´pujàcych wielkoÊci pozaakustycznych: a) warunki meteorologiczne: — pr´dkoÊç i kierunek wiatru, — temperatura w punkcie pomiarowym, — wilgotnoÊç wzgl´dna powietrza, — ciÊnienie atmosferyczne, b) wielkoÊci charakteryzujàce êród∏a: — nat´˝enie ruchu (liczba operacji lotniczych na ka˝dej trasie), — struktura nat´˝enia ruchu lotniczego na ka˝dej trasie i rodzaj operacji lotniczej, — typ statku powietrznego. VII. Cz´stotl iwoÊç wykonywania okresowych pomiarów ha∏asu lotniczego Okresowy pomiar ha∏asu dla lotniska obejmuje cykl pomiarowy w okresie letnim i zimowym, w dniach o najwi´kszym nasileniu ruchu. Okresowych pomiarów ha∏asu nie wykonuje si´ w dniach charakterystycznych dla okresów o minimal nej liczbie operacji lotniczych. VIII. Dane rejestrowane w protoko∏ach i spra wozdaniach z badaƒ Ka˝dy pomiar ha∏asu dla lotniska musi byç udoku mentowany protoko∏em pomiarowym zawierajàcym: 1) nazw´ pomiaru, miejsce, dat´ i por´ (godzin´) wy konania i nazwiska osób wykonujàcych pomiary, 2) informacj´ opisowà dotyczàcà êród∏a ha∏asu, któ rego oddzia∏ywanie jest mierzone, oraz (ewentual nie) êróde∏ zak∏ócajàcych, 3) charakterystyk´ odleg∏oÊci statku powietrznego od punktu pomiarowego oraz parametry pracy ze spo∏u nap´dowego, 4) dane dotyczàce metody zastosowanej do pomia rów, w tym oznaczenia norm, 5) informacje o u˝ytych przyrzàdach pomiarowych i wzorcujàcych (rodzaj i typ, producent, data i nu mer ostatniego dokumentu legalizacyjnego), 6) informacj´ dotyczàcà po∏àczenia przyrzàdów po miarowych w zestaw (system) pomiarowy, o ile u˝yto takiego zestawu, 7) charakterystyk´ punktu pomiarowego i jego oto czenia (za∏àczyç szkic), 8) opis parametrów ustawienia przyrzàdów pomiaro wych podczas pomiaru, 9) uzyskane wyniki pomiarów dla: a) pomiaru ciàg∏ego: Dziennik Ustaw Nr 192 — 13520 — Poz. 1392 ZESTAWIENIE WYNIKÓW POMIARÓW — dla trasy dolotowej/odlotowej nr ...... Samolot Operacja LAE LAeq (t∏o akustyczne) Wyniki obliczeƒ Êrednio σ Przedzia∏ ufnoÊci (na poziomie istotnoÊci 0,05) b) pomiaru okresowego ZESTAWIENIE WYNIKÓW POMIARÓW Dziennik Ustaw Nr 192 — 13521 — Poz. 1392 Data i godzina pojedynczego zdarzenia akustycznego LAE,i [dB] LAE,Êred noperacji σ (odchylenie stand.) 10) dane na temat ewentualnych pomiarów towarzy szàcych (takich jak warunki meteorologiczne, pa rametry ruchu), 11) informacje dodatkowe majàce wp∏yw na ocen´ wy ników pomiarów, a w szczególnoÊci informacje o: a) remontach dróg startowych, b) wykorzystywaniu nietypowych tras dolotowych i odlotowych, c) braku lotów, d) operacjach statków powietrznych, nietypowych na danym lotnisku, e) brakach (cz´Êciowych) danych pomiarowych, f) niedopuszczalnych warunkach atmosferycz nych i okresach ich wystàpienia, g) i innych, 12) za∏àczniki graficzne zawierajàce schemat sytuacyj ny lokalizacji lotniska (drogi startowe, trasy odlo towe i dolotowe) wraz z lokalizacjà punktu pomia rowego. Przedzia∏ ufnoÊci (na poziomie istotnoÊci 0,05) ObjaÊnienie: U˝yte w niniejszym za∏àczniku okreÊlenia sà zgodne z normami PN ISO-1996-1 i PN ISO-1996-2. Za∏àcznik nr 2 REFERENCYJNE METODYKI WYKONYWANIA OKRESOWYCH POMIARÓW POZIOMÓW HA¸ASU W ÂRODOWISKU DLA DRÓG, LINII KOLEJOWYCH, LINII TRAMWAJOWYCH, URZÑDZE¡ NA TERENACH PORTÓW ORAZ KRYTERIA LOKALIZACJI PUNKTÓW POMIAROWYCH I. Postanowienia ogólne 1. Stosowane metody Okresowe pomiary poziomów ha∏asu w Êrodowi sku, powodowanego ruchem drogowym, kolejowym, tramwajowym i urzàdzeƒ zwiàzanych z pracà portu, wykonuje si´, wykorzystujàc: a) metod´ poÊrednià, to jest metod´ pomiarów poje dynczych zdarzeƒ akustycznych, b) metod´ bezpoÊrednich pomiarów ha∏asu z wyko rzystaniem próbkowania, c) metod´ bezpoÊrednià ciàg∏ych pomiarów w ogra niczonym czasie, d) metody obliczeniowe oparte o modele rozprze strzeniania si´ dêwi´ku w Êrodowisku. Metoda pomiarów pojedynczych zdarzeƒ aku stycznych stosowana jest w pomiarach ha∏asu: a) dla dróg o nat´˝eniach ruchu nieprzekraczajàcych 300 pojazdów na godzin´, b) dla linii kolejowych i tramwajowych, c) od urzàdzeƒ i ruchu statków na terenie portu. Metoda bezpoÊrednich pomiarów ha∏asu z wyko rzystaniem próbkowania stosowana jest g∏ównie do pomiaru ha∏asu dla dróg o nat´˝eniu ruchu przekra czajàcym 300 pojazdów na godzin´. Metoda bezpoÊrednia ciàg∏ych pomiarów w ogra niczonym czasie stosowana jest do nieprzerwanych wielogodzinnych lub wielodniowych obserwacji ha∏a su w danym punkcie pomiarowym. Metody obliczeniowe mogà byç stosowane w od niesieniu do wszystkich wymienionych wy˝ej êróde∏ ha∏asu. Powy˝sze metody s∏u˝à do wyznaczenia wartoÊci równowa˝nego poziomu ha∏asu wraz z niepewnoÊcià oszacowania: LAeq, T ± ∆LAeq, T w decybelach [dB] gdzie: LAeq, T — uzyskana w wyniku pomiarów wartoÊç równowa˝nego poziomu dêwi´ku dla cza su odniesienia T [dB], ∆LAeq, T — niepewnoÊç oszacowania wartoÊci pozio mu równowa˝nego [dB]. Rozporzàdzenie nie okreÊla metod wyznaczania wartoÊci niepewnoÊci ∆LAeq, T. 2. Ogólne wymagania dotyczàce zestawów pomiaro wych Zestawy pomiarowe powinny byç tak dobrane, by mo˝na by∏o za ich pomocà wyznaczyç równowa˝ny poziom dêwi´ku A zarówno metodami bezpoÊrednimi, jak poÊrednimi, to znaczy przez pomiary ekspozycyj nych poziomów dêwi´ku. Do bezpoÊrednich ciàg∏ych pomiarów w ograni czonym czasie mogà byç stosowane zestawy przyrzà dów pomiarowych wykonujàcych automatyczne po miary ha∏asu oraz warunków meteorologicznych. Zestawy przyrzàdów pomiarowych, to jest mierni ków poziomu dêwi´ku wraz z mikrofonem oraz innych przyrzàdów u˝ywanych do pomiarów poziomów dêwi´ku, powinny mieç 1 klas´ dok∏adnoÊci. Wzorcowe êród∏a dêwi´ku u˝ywane do wzorcowa nia toru pomiarowego muszà mieç klas´ dok∏adnoÊci minimum 1. Mikrofony pomiarowe powinny mieç za∏o˝one os∏ony przeciwwietrzne, niezale˝nie od warunków atmosferycznych. 3. Wzorcowanie, legalizacja Pomiary mogà byç wykonywane wy∏àcznie za po mocà przyrzàdów z wa˝nym Êwiadectwem legalizacji. Wszystkie przyrzàdy u˝ywane do pomiarów ha∏a su powinny byç wzorcowane, a sposób wzorcowania musi byç zgodny z instrukcjà dostarczanà przez produ centa przyrzàdu. 4. Warunki meteorologiczne Pomiary ha∏asu wykonuje si´ w warunkach meteo rologicznych zapewniajàcych najbardziej stabilne wa runki w czasie rozprzestrzeniania si´ dêwi´ku z dodat nià sk∏adowà pr´dkoÊci wiatru od êród∏a do punktu pomiarowego, takich jak: a) pr´dkoÊç wiatru 0—5 m/s okreÊlona na wysokoÊci po∏o˝enia najwy˝szego punktu obserwacji, b) brak silnej inwersji temperaturowej przy gruncie, c) temperatura powy˝ej –5 °C, d) brak opadów atmosferycznych. Stosujàc metod´ bezpoÊrednich, ciàg∏ych pomia rów w ograniczonym czasie, pomiary parametrów meteorologicznych wykonuje si´ równoczeÊnie z po miarami ha∏asu. II. Ogólne zasady lokalizacj i punktów pomia rowych dla pomiarów okresowych 1. Informacje wst´pne Lokalizacja punktów pomiarowych ustalana jest indywidualnie dla ka˝dego pomiaru w zale˝noÊci od aktualnego celu pomiarów, charakterystyk êród∏a ha ∏asu oraz rodzaju pokrycia i zagospodarowania obsza ru, na którym wykonywane sà pomiary. Punkty pomiarowe dzieli si´ na dwie kategorie: a) referencyjne, b) pozosta∏e. Referencyjne punkty pomiarowe s∏u˝à do oceny i monitorowania zmiennoÊci parametrów akustycz nych êród∏a ha∏asu. Uzyskane w nich wyniki s∏u˝à za punkt odniesienia do: a) oceny akustycznej êród∏a, b) interpretacji wyników pomiarów uzyskanych w po zosta∏ych punktach pomiarowych. 2. Kryteria lokalizacji referencyjnych punktów pomia rowych Referencyjny punkt pomiarowy lokalizuje si´ na wysokoÊci 4,0 m ± 0,1 m. Je˝eli w miejscu lokalizacji punktu referencyjnego znajdujà si´ przeszkody na drodze rozprzestrzeniania si´ dêwi´ku (takie jak mur, p∏ot, budynek), punkt sytuuje si´ na wysokoÊci mini mum 0,5 m nad tà przeszkodà. Dziennik Ustaw Nr 192 — 13522 — Poz. 1392 W przypadkach pomiarów ha∏asu w miejscu pro jektowanego ekranu akustycznego, punkt referencyj ny pomiarów sytuuje si´ w p∏aszczyênie ekranu na wy sokoÊci minimum 0,5 m ponad przewidywanà górnà kraw´dzià ekranu. Dla dróg poza miastem, niezabudowanych, punkt referencyjny ustala si´ standardowo w odleg∏oÊci 10 m od skrajnego pasa ruchu; dla linii kolejowych punkt ten w miar´ mo˝liwoÊci oddala si´ do 25 m. Przyjmuje si´ zasad´, i˝ pomiar w jednym punkcie referencyjnym charakteryzuje emisj´ ha∏asu z danego jednorodnego pod wzgl´dem akustycznym odcinka drogi lub linii kolejowej, przy czym ta jednorodnoÊç dotyczy nie tylko parametrów ruchu i arterii (linii kole jowej), lecz jednoczeÊnie najbli˝szego otoczenia. Je˝eli arteria (drogowa, szynowa) biegnie po nasy pie, estakadzie itp., a warunki na to pozwalajà, refe rencyjny punkt pomiarowy ha∏asu lokalizuje si´ tak˝e zgodnie z wymienionymi zasadami, przy czym wyso koÊç punktu pomiarowego liczona jest w stosunku do wysokoÊci jezdni (nawierzchni torowej). Dla dróg przebiegajàcych w wykopie referencyjny punkt pomiarowy lokalizuje si´ w odleg∏oÊci 1 m od kraw´dzi wykopu na wysokoÊci 4,0 m ± 0,1 m. 3. Kryteria lokalizacji pozosta∏ych punktów pomiaro wych ha∏asu w Êrodowisku W przypadku pomiarów ha∏asu na terenie chronio nym, nieprzeznaczonym pod zabudow´, punkt pomia rowy lokalizuje si´ na wysokoÊci 1,5 m nad powierzch nià terenu. W przypadkach skomplikowanego ukszta∏towania lub zagospodarowania terenu (takiego jak teren pa górkowaty) lokalizacja punktów pomiarowych musi byç rozpatrywana indywidualnie. Je˝eli pomiary ha∏asu prowadzone sà na terenie zabudowanym, to w celu zminimalizowania wp∏ywu odbiç dêwi´ku punkty pomiarowe powinny byç sytu owane w odleg∏oÊci co najmniej 3,5 m od najbli˝szej p∏aszczyzny odbijajàcej (poza pod∏o˝em). Je˝eli pomiary ha∏asu odnoszà si´ do terenu, na którym usytuowana jest zabudowa wymagajàca ochrony akustycznej, to punkt pomiarowy ha∏asu w Êrodowisku lokalizuje si´ w odleg∏oÊci od 1 do 2 m od Êciany zewn´trznej oraz na wysokoÊci 1,5 m nad poziomem pod∏ogi kondygnacji, na której poziom ha ∏asu jest najwy˝szy. Kondygnacj´, na której poziom ha∏asu jest najwy˝ szy, ustala si´, poprzedzajàc w∏aÊciwy pomiar ha∏asu pomiarami orientacyjnymi na poszczególnych kondy gnacjach. W przypadku pomiarów ha∏asu na obszarach prze znaczonych pod zabudow´ punkt pomiarowy sytu owany jest na granicy przewidywanej zabudowy na wysokoÊci: a) 4 m nad poziomem terenu w przypadku przewidy wanej zabudowy jednorodzinnej, b) 10 m nad poziomem terenu w przypadku przewi dywanej zabudowy wielorodzinnej. III. Metoda poÊrednia — metoda pomiarów pojedynczych zdarzeƒ akustycznych Metoda ta polega na: a) terenowych pomiarach ekspozycyjnych poziomów dêwi´ku, b) wyznaczeniu równowa˝nego poziomu dêwi´ku na podstawie zmierzonych poziomów ekspozycyjnych. Ekspozycyjne poziomy dêwi´ku, oznaczane LAE, mierzone sà dla pojedynczych zdarzeƒ akustycznych. Pojedyncze zdarzenia akustyczne ∏àczy si´ w klasy. Dla ka˝dej klasy wyznaczana jest wartoÊç Êrednia oraz odchylenie standardowe. Podstawowym kryterium ∏àczenia pojedynczych zdarzeƒ akustycznych w klasy jest uzyskanie mo˝liwie niskiej wartoÊci odchylenia standardowego dla klasy, oznaczonego jako σLAE. W pomiarach ha∏asu dla dróg dzieli si´ pojedyncze zdarzenia akustyczne na nast´pujàce cztery klasy: a) Lp — pojazdy lekkie poruszajàce si´ po bli˝szej jezdni arterii komunikacyjnej (w prawo — patrzàc z punktu pomiarowego w kierunku ulicy), b) LI — pojazdy lekkie poruszajàce si´ po dalszej jezd ni arterii komunikacyjnej (w lewo), c) Cp — pojazdy ci´˝kie poruszajàce si´ po bli˝szej jezdni arterii komunikacyjnej (w prawo), d) CI — pojazdy ci´˝kie poruszajàce si´ po dalszej jezdni arterii komunikacyjnej (w lewo). Do pojazdów lekkich zalicza si´ samochody osobo we i dostawcze, natomiast do ci´˝kich: samochody ci´˝arowe, autobusy, ciàgniki i inne ha∏aÊliwe pojazdy specjalne. Do grupy pojazdów ci´˝kich wliczane sà tak˝e motocykle, z uwagi na bardzo wysokà ich ha∏aÊ liwoÊç. W pomiarach ha∏asu dla linii kolejowych okreÊla si´ 3 klasy pojedynczych zdarzeƒ akustycznych, pole gajàcych na przejeêdzie przed punktem pomiarowym: a) pociàgu pasa˝erskiego dalekobie˝nego (takiego jak pospieszny, EuroCity, InterCity), b) pociàgu pasa˝erskiego lokalnego, c) pociàgu towarowego. Dziennik Ustaw Nr 192 — 13523 — Poz. 1392 W ramach pomiarów ha∏asu od urzàdzeƒ na tere nie portu oraz od ruchu statków dokonuje si´ podzia ∏u na klasy pojedynczych zdarzeƒ akustycznych z uwa gi na: a) typy urzàdzeƒ, w tym statków, b) trasy manewrowania statku i przemieszczania si´ urzàdzeƒ. Czas pomiaru poziomu LAE dla ka˝dego pojedyn czego zdarzenia akustycznego nie mo˝e byç mniejszy ni˝ akustyczny czas trwania zjawiska, to znaczy by war toÊç chwilowa poziomu dêwi´ku generowanego przez wydarzenie akustyczne zawiera∏a si´ w przedziale: LAmax – 10 dB ≤ LA(t) ≤ LAmax gdzie: LA(t) — chwilowa wartoÊç poziomu dêwi´ku [dB], LAmax — maksymalna wartoÊç poziomu dêwi´ku. Dla ruchu drogowego na obszarach zurbanizowa nych czas ten nie powinien byç mniejszy ni˝ 6 s. Dla ka˝dej klasy pojedynczych zdarzeƒ akustycz nych oblicza si´ Êrednià wartoÊç poziomu ekspozycyj nego wed∏ug wzoru: w którym: n — liczebnoÊç klasy, to jest liczba pomiarów po jedynczych zdarzeƒ akustycznych k-tej klasy, LAEk — Êredni dla k-tej klasy poziom ekspozycyjny [dB], LAEki — zmierzona wartoÊç poziomu ekspozycyjnego zakwalifikowanego do k-tej klasy. Dla ka˝dej klasy pojedynczych zdarzeƒ akustycz nych okreÊla si´ odchylenie standardowe w próbce wed∏ug wzoru: oznaczenia jak poprzednio. Wynikowà wartoÊç równowa˝nego poziomu dêwi´ku okreÊla si´ z zale˝noÊci: gdzie: T — czas odniesienia [s], Nk — liczba pojedynczych zdarzeƒ akustycznych k-tej klasy zaobserwowana w czasie odniesie nia T, LAEk — Êredni dla k-tej klasy poziom ekspozycyjny [dB], m — liczba klas pojedynczych zdarzeƒ akustycz nych. IV. Metoda bezpoÊrednich pomiarów ha∏asu z wykorzystaniem próbkowania Metoda ta polega na wyznaczeniu równowa˝nego poziomu ha∏asu drogowego LAeq,T na podstawie po miarów w reprezentatywnych okresach badaƒ. Reprezentatywne okresy okreÊla si´ na podstawie godzinnego rozk∏adu nat´˝enia i struktury ruchu na badanym odcinku arterii komunikacyjnej. Rozpozna nie takie przeprowadza si´ na podstawie w∏asnych, orientacyjnych pomiarów parametrów ruchu lub wy ników badaƒ przeprowadzonych przez inne jednostki. W celu okreÊlenia reprezentatywnego dla czasu odniesienia T okresu badaƒ dokonuje si´ grupowania godzin, podczas których: — nat´˝enie ruchu nie ró˝ni si´ o wi´cej jak 25 % w ka˝dej godzinie, — ró˝nica w udziale pojazdów ci´˝kich nie przekracza 10 %. Je˝eli nie jest mo˝liwe uzyskanie danych o rozk∏a dzie ruchu, czas odniesienia dzieli si´ na jednogodzin ne okresy badaƒ. W ka˝dym okresie badaƒ wykonuje si´ dziesi´cio minutowe pomiary (próbki) ha∏asu drogowego. Liczb´ pomiarów w ka˝dym, reprezentatywnym okresie ba daƒ, nie mniejszà od trzech, uzale˝niono od rozst´ pu R pomi´dzy skrajnymi wynikami tych pomiarów, zgodnie z tabelà: Dziennik Ustaw Nr 192 — 13524 — Poz. 1392 Rozst´p R w dB 0 ≤ R ≤ 2 2 < R ≤ 4 4 < R ≤ 6 6 < R ≤ 7 Wymagana liczba pomiarów (próbek) n 3 4 5 6 Liczba n wymaganych próbek pomiarów ha∏asu w zale˝noÊci od rozst´pu R = Lmax – Lmin pomi´dzy skrajnymi wynikami pomiarów Je˝eli ró˝nica pomi´dzy wynikami poszczególnych pomiarów jest wi´ksza ni˝ 7 dB, wyd∏u˝a si´ czas trwania próbki. Odchylenie standardowe oblicza si´ na podstawie uzyskanych wyników pomiarów zgodnie ze wzorem: przy czym: gdzie: LAi — zmierzony poziom dêwi´ku dla danej próbki [dB], n — liczba prób, T — czas odniesienia dla równowa˝nego poziomu ha∏asu [s]. T∏o akustyczne w czasie pomiarów ha∏asu dla dróg mo˝e byç pomini´te w przewa˝ajàcej liczbie przypad ków. Je˝eli jednak ró˝nica pomi´dzy poziomem t∏a a mierzonym poziomem dêwi´ku jest mniejsza ni˝ 10 dB, co mo˝e si´ zdarzyç w punktach pomiarowych oddalonych od êród∏a, uwzgl´dnia si´ wp∏yw t∏a, zgodnie ze wzorem: gdzie: LAi — zmierzony poziom dêwi´ku [dB], LAt — poziom t∏a akustycznego [dB], LAe — poziom sk∏adowej ha∏asu emitowanego przez êród∏o [dB]. T∏o akustyczne szacuje si´ jako wartoÊç Êrednià z wyników krótkookresowych, dziesi´ciosekundowych pomiarów przeprowadzonych w czasie pomi´dzy przejazdami pojazdów. W sytuacjach gdy nie jest to mo˝liwe, dopuszcza si´ oszacowanie t∏a akustycznego w oparciu o pomiary wykonane w punkcie innym ni˝ aktualny, je˝eli warunki akustyczne otoczenia punktu zast´pczego sà podobne jak w punkcie, w którym pro wadzone sà badania. Równowa˝ny poziom dêwi´ku dla dróg w punkcie pomiarowym oblicza si´ jako wartoÊç Êrednià pozio mów ha∏asu (ewentualnie skorygowanych wed∏ug wzoru (6)), otrzymanych dla ka˝dego z reprezentatyw nych okresów pomiarowych przy uwzgl´dnieniu d∏u goÊci tego okresu, zgodnie ze wzorem: gdzie: n — liczba reprezentatywnych okresów pomiaro wych, LAek — poziom emisji ha∏asu podczas k-tego okresu pomiarowego w decybelach, tk — d∏ugoÊç k-tego okresu pomiarowego w godzi nach, T — czas odniesienia w godzinach. V. Metoda bezpoÊrednia ciàg∏ych pomiarów w ograniczonym czasie Przy zastosowaniu tej metody wartoÊci równowa˝ nego poziomu dêwi´ku dla badanego ha∏asu wyzna cza si´ w oparciu o wyniki ciàg∏ej obserwacji zmian poziomu w czasie odniesienia. Z pe∏nego okresu ciàg∏ego pomiaru ha∏asu elimi nuje si´ dane uzyskane w odcinkach czasu, w których warunki atmosferyczne nie odpowiadajà warunkom podanym w I.4. Dla odcinków czasu, dla których wyeliminowano wyniki obserwacji poziomów dêwi´ku, ich wartoÊci wyznacza si´ w oparciu o metody obliczeniowe. VI. Metody obliczeniowe Metody obliczeniowe ha∏asu od dróg, linii kolejo wych, linii tramwajowych, urzàdzeƒ i statków w porcie oparte powinny byç o model rozprzestrzeniania si´ dêwi´ku w Êrodowisku, zawarty w normie PN ISO 9613-2 Akustyka. T∏umienie dêwi´ku podczas propa gacji w przestrzeni otwartej. Zastosowanie modelu obliczeniowego mo˝e wy magaç pomiarów w celu ustalenia wielkoÊci wejÊcio wych do obliczeƒ dotyczàcych emisji ha∏asu ze êróde∏. Pomiary takie przeprowadza si´ w oparciu o metody podane w III—V. VII. Dane rejestrowane w protoko∏ach i spra wozdaniach z badaƒ Ka˝dy pomiar musi byç udokumentowany proto ko∏em pomiarowym zawierajàcym: 1. Zastosowana metoda pomiarów. Nazwa lub krótki opis (charakterystyka metody). 2. Przyrzàdy pomiarowe i wyposa˝enie: 1) u˝yte przyrzàdy pomiarowe, nazwy i typy po szczególnych przyrzàdów, 2) metody stosowane do okresowych kontroli mikrofonów i elementów sk∏adowych syste mów pomiarowych (nr Êwiadectwa legalizacji), 3) ustawienia przyrzàdów pomiarowych (charak terystyka korekcyjna A, zastosowana sta∏a cza sowa). Dziennik Ustaw Nr 192 — 13525 — Poz. 1392 3. Charakterystyka terenu, na którym prowadzono pomiary ha∏asu. Opis terenu, na którym prowadzono badania, a w tym szkice lub fotografie pokazujàce: 1) ukszta∏towanie terenu, 2) powierzchni´ terenu, 3) zabudow´, 4) obiekty odbijajàce fale akustyczne w otoczeniu êród∏a i punktu pomiarowego, 5) klasyfikacj´ terenu z punktu widzenia planu za gospodarowania przestrzennego, 6) dopuszczalne poziomy ha∏asu. 4. Charakterystyka lokalizacji punktu pomiarowego: 1) odleg∏oÊç punktu pomiarowego od êród∏a, 2) wysokoÊç punktu pomiarowego, 3) wspó∏rz´dne geograficzne i/lub topograficzne punktu pomiarowego. 5. Charakterystyka êród∏a ha∏asu. Dane niezb´dne do identyfikacji êród∏a i interpre tacji wyników. Charakterystyki te sà ró˝ne w zale˝ noÊci od mierzonego êród∏a: Ha∏as dla dróg: 1) nazwa odcinka drogi (ulicy), przy której prowa dzone sà pomiary ha∏asu, 2) rodzaj drogi: a) miejska, b) pozamiejska, 3) typ drogi (na przyk∏ad ekspresowa), 4) parametry arterii: a) d∏ugoÊç odcinka, przy którym prowadzone sà badania, b) liczba pasów ruchu, c) szerokoÊç pasa ruchu, d) szerokoÊç pasa dzielàcego, e) niweleta drogi, f) stan jezdni (opisowo), g) po∏o˝enie (w poziomie terenu, w wykopie, na nasypie, estakadzie), 5) parametry ruchu: a) nat´˝enie ruchu (lub liczba pojazdów danego typu), b) struktura strumienia pojazdów, c) Êrednia pr´dkoÊç potoku ruchu (lub danego pojazdu, o ile mierzone sà pojedyncze zjawi ska akustyczne), d) rodzaj ruchu (p∏ynny, przerywany), 6) otoczenie êród∏a ha∏asu: a) rodzaj zabudowy: — po stronie wykonywania pomiarów, — po przeciwnej stronie, b) odleg∏oÊç pierwszej linii zabudowy od drogi: — po stronie wykonywania pomiarów, — po przeciwnej stronie, c) wysokoÊç pierwszej linii zabudowy: — po stronie wykonywania pomiarów, — po przeciwnej stronie, d) liczba budynków bezpoÊrednio eksponowa nych na ha∏as: — po stronie wykonywania pomiarów, — po przeciwnej stronie, e) oszacowana liczba mieszkaƒców (osób) eksponowanych na ha∏as. Ha∏as dla linii kolejowych i tramwajowych: 1) nazwa odcinka linii, przy której prowadzone sà pomiary ha∏asu, 2) rodzaj linii: a) miejska, b) pozamiejska, 3) parametry linii: a) d∏ugoÊç odcinka, przy którym prowadzone sà badania, b) liczba torów, c) trakcja, d) niweleta trasy, e) stan torowiska (opisowo), f) po∏o˝enie (w poziomie terenu, w wykopie, na nasypie, estakadzie), 4) parametry ruchu: a) liczba pociàgów danego typu, b) Êrednia pr´dkoÊç danego typu pociàgu, c) Êrednia d∏ugoÊç pociàgu danego typu, 5) otoczenie êród∏a ha∏asu: a) rodzaj zabudowy: — po stronie wykonywania pomiarów, — po przeciwnej stronie, b) odleg∏oÊç pierwszej linii zabudowy od linii: — po stronie wykonywania pomiarów, — po przeciwnej stronie, c) wysokoÊç pierwszej linii zabudowy: — po stronie wykonywania pomiarów, — po przeciwnej stronie, d) liczba budynków bezpoÊrednio eksponowa nych na ha∏as: — po stronie wykonywania pomiarów, — po przeciwnej stronie, e) oszacowana liczba mieszkaƒców (osób) eksponowanych na ha∏as. Dziennik Ustaw Nr 192 — 13526 — Poz. 1392 6. Warunki meteorologiczne: 1) pr´dkoÊç i kierunek wiatru, 2) wzgl´dna wilgotnoÊç, 3) temperatura, 4) ciÊnienie. 7. Wyniki pomiarów — dane akustyczne: 1) pora doby, której dotyczà pomiary, 2) wyniki wszystkich badaƒ (pomiarów) w punk tach obserwacji i punkcie odniesienia (referen cyjnym), 3) wartoÊç poziomu równowa˝nego wraz z nie pewnoÊcià, w ka˝dym punkcie pomiarowym, 4) przekroczenia dopuszczalnych poziomów ha∏asu, 5) nazwa i adres instytucji wykonujàcej badania, data badaƒ, 6) osoba odpowiedzialna za przeprowadzenie ba daƒ. 8. Za∏àczniki graficzne — szkic poligonu badaƒ: 1) wycinek planu z zaznaczeniem po∏o˝enia êród∏a, punktów obserwacji, innych pobliskich obiek tów o charakterze ekranujàcym lub powodujà cych odbicia, 2) szkice przybli˝ajàce lokalizacj´ i wzajemne usy tuowanie punktów obserwacji, êród∏a, punktów odniesienia (referencyjnych), pobliskich obiek tów majàcych wp∏yw na pole akustyczne, z uwzgl´dnieniem przekrojów poziomych i pio nowych (wysokoÊci). Dziennik Ustaw Nr 192 — 13527 — Poz. 1392 ObjaÊnienie: U˝yte w niniejszym za∏àczniku okreÊlenia sà zgodne z normami PN ISO-1996-1 i PN ISO-1996-2. Za∏àcznik nr 3 REFERENCYJNE METODYKI WYKONYWANIA OKRESOWYCH POMIARÓW POZIOMÓW SUBSTANCJI ZANIECZYSZCZAJÑCYCH W WODACH BASENU PORTOWEGO ORAZ KRYTERIA LOKALIZACJI PUNKTÓW POMIAROWYCH 1. Pomiary zanieczyszczeƒ wód w basenach portowych powinny byç wykonywane dla substancji i parame trów odniesienia zgodnie z metodykami referencyjnymi zawartymi w tabeli. 2. Punkty pomiarowo-kontrolne prób wody powinny byç zlokalizowane w Êrodkowej cz´Êci basenów por towych oraz na wyjÊciu z portu. Wykaz mierzonych substancji lub parametrów odniesienia i metodyk referencyjnych Lp. Nazwa substancji lub parametru odniesienia Jednostka miary Metodyka referencyjna 1 BZT5 mg/l Zhomogenizowana, niesàczona, niedekantowana próbka. Oznaczenie tlenu rozpuszczonego przed i po pi´ciodobowej inkubacji w temp. 20 ±1 °C w ca∏ko witej ciemnoÊci. Dodatek inhibitora nitryfikacji 2 ChZT mg/l Zhomogenizowana, niesàczona, niedekantowana próbka. Oznaczenie metodà miareczkowà z dwu chromianem potasu 3 pH Elektrometryczna (pomiar in situ) 4 Substancje rozpuszczone mg/l metoda wagowa — oznaczanie suchej pozosta∏oÊci 5 Chlorki mg/l Obj´toÊciowa argentometryczna wg Mohra, spektro metria UV-VIS lub chromatografia jonowa IC-HPLC 6 Zawiesina ogólna mg/l Metoda wagowa z zastosowaniem filtracji przez sàczki z w∏ókna szklanego 7 O∏ów mg/l Absorpcyjna spektrometria atomowa lub emisyjna z plazmà wzbudzonà indukcyjnie 8 Kadm mg/l Absorpcyjna spektrometria atomowa lub emisyjna z plazmà wzbudzonà indukcyjnie 9 Cynk mg/l Absorpcyjna spektrometria atomowa lub emisyjna z plazmà wzbudzonà indukcyjnie 10 W´glowodory ropopochodne mg/l Chromatografia gazowa (GC)