Regulation establishing programs of fighting against infectious diseases of cattle, poultry and wild birds

714 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 30 maja 2007 r. w sprawie wprowadzenia programów zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a, gruêlicy byd∏a, brucelozy u byd∏a, wÊcieklizny, gàbczastej encefalopatii byd∏a oraz programu zwalczania i kontroli zaka˝eƒ wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków d. pomoru drobiu u drobiu i ptaków dzikich Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 mar ca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt (Dz. U. Nr 69, poz. 625, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Wprowadza si´ na terytorium Rzeczypospoli tej Polskiej program: 1) zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a (Enzootic bovine leucosis — EBL), który jest okreÊlony w za ∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia; 2) zwalczania gruêlicy byd∏a (Bovine tuberculosis), który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do rozporzà dzenia; 3) zwalczania brucelozy u byd∏a (B. abortus), który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia; 4) zwalczania wÊcieklizny (Rabies), który jest okreÊlo ny w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia; 5) zwalczania gàbczastej encefalopatii byd∏a (Bovi ne spongiform encephalopathy — BSE), który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdze nia; 6) zwalczania i kontroli zaka˝eƒ wirusami wysoce zja dliwej grypy ptaków d. pomoru drobiu u drobiu i ptaków dzikich (Highly patogenic avian influenza — HPAI), który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia. § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏o szenia. Prezes Rady Ministrów: J. Kaczyƒski ——————— 1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 23, poz. 188 i Nr 33, poz. 289 oraz z 2006 r. Nr 17, poz. 127, Nr 144, poz. 1045 i Nr 249, poz. 1830. 1. Identyfikacja programu Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Enzootyczna bia∏aczka byd∏a Rok wdro˝enia: 2007 Data wys∏ania do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r. 2. Dane historyczne dotyczàce sytuacji epizootycznej w zakresie enzootycznej bia∏aczki byd∏a Zwalczanie enzootycznej bia∏aczki byd∏a jest prowadzone w Rzeczypospolitej Polskiej od 1979 r. Pierwotnie zwalczanie enzootycznej bia ∏aczki byd∏a prowadzono na podstawie rozpo rzàdzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zwalczaniu zaraêliwych chorób zwierz´cych (Dz. U. Nr 77, poz. 673, z póên. zm.) oraz rozporzàdzenia Ministra Rol nictwa z dnia 28 marca 1979 r. w sprawie obo wiàzku zg∏aszania oraz zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a (Dz. U. Nr 8, poz. 51), na podsta wie którego w § 1 w∏àczono enzootycznà bia ∏aczk´ byd∏a do chorób podlegajàcych zwalcza niu, a jej postaç guzowatà do zaraêliwych cho rób zwierz´cych podlegajàcych obowiàzkowi zg∏aszania zgodnie z art. 20 rozporzàdzenia Pre zydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zwalczaniu zaraêliwych chorób zwie rz´cych. Zgodnie z przepisami powy˝szego roz porzàdzenia zwierz´, u którego podejrzewano bia∏aczk´ guzowatà, powinno byç zabite po uprzednim odosobnieniu i oznakowaniu przez wyci´cie trójkàtnego otworu w lewej ma∏˝owi nie usznej, a jego zw∏oki poddane badaniu hi stopatologicznemu w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Je˝eli badanie potwierdzi∏o wy stàpienie tej choroby, wojewoda wydawa∏ decy zj´ o uznaniu gospodarstwa za zapowietrzone enzootycznà bia∏aczkà byd∏a. W decyzji tej wojewoda móg∏ nakazaç: 1) poddanie zwierzàt okresowym badaniom w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a; 2) odosobnienie lub zabicie zwierzàt, u których stwierdzono t´ chorob´; 3) oczyszczenie i odka˝enie pomieszczeƒ dla zwierzàt albo zakazaç wyprowadzania byd∏a z gospodarstwa, z wyjàtkiem zwierzàt przezna czonych do uboju lub kierowanych do izolacji. Za byd∏o zabite przys∏ugiwa∏o odszkodowanie w wysokoÊci wartoÊci rynkowej zwierz´cia. JednoczeÊnie, zgodnie z § 3 powy˝szego rozpo rzàdzenia, gospodarstwo uznawane by∏o za wol ne od enzootycznej bia∏aczki byd∏a, je˝eli: 1) prowadzone by∏y systematyczne badania la boratoryjne, na podstawie których nie wykry to choroby w okresie ostatnich dwóch lat, lub 2) nie wykryto postaci guzowatej enzootycznej bia∏aczki byd∏a w okresie ostatnich pi´ciu lat, a ponadto: 3) w razie uprzedniego uznania gospodarstwa za zapowietrzone, je˝eli zosta∏y spe∏nione na kazy i zakazy okreÊlone w decyzji wojewody, a zwierz´ta nowo wprowadzone do gospo darstwa pochodzi∏y z gospodarstw uznanych za wolne od enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Obszar województwa by∏ uznawany za wolny od enzootycznej bia∏aczki byd∏a, je˝eli: 1) w okresie ostatnich 5 lat w pog∏owiu byd∏a wykryto nie wi´cej ni˝ 0,03 promile zwierzàt dotkni´tych bia∏aczkà guzowatà; 2) usuwane by∏y wszystkie zwierz´ta, u których stwierdzono enzootycznà bia∏aczk´ byd∏a w wyniku powszechnych okresowych badaƒ laboratoryjnych; 3) zwierz´ta wprowadzane na teren wojewódz twa pochodzi∏y z gospodarstw uznanych za wolne od enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Uznanie gospodarstwa lub obszaru wojewódz twa za wolne od tej choroby stwierdza∏, zgodnie z powy˝szym rozporzàdzeniem, wojewódzki za k∏ad weterynarii. Wojewoda móg∏ zarzàdziç ba danie byd∏a w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a oraz rejestracj´ zwierzàt dotkni´tych tà chorobà na obszarze województwa, okreÊlo nych gmin lub gospodarstw oraz wprowadziç ograniczenie lub ca∏kowity zakaz wwozu, wywo zu, rozprowadzania byd∏a do chowu i hodowli oraz do innych celów z obszarów lub gospo darstw nieuznanych za wolne od enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Wojewodowie korzystali z tych mo˝liwoÊci prawnych, jednak˝e niewystarczajà ce Êrodki bud˝etowe przeznaczone na zwalcza nie chorób zakaênych zwierzàt nie pozwala∏y na zwalczenie tej choroby na terytorium paƒstwa. Od 1989 r., tj. od wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa, LeÊnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia 3 paêdziernika 1989 r. w sprawie obowiàzku zg∏aszania oraz zwalcza nia enzootycznej bia∏aczki byd∏a (Dz. U. Nr 57, poz. 341), na podstawie którego do zaraêliwych chorób zwierz´cych podlegajàcych obowiàzko wi zg∏aszania oraz zwalczania w∏àczono enzo otycznà bia∏aczk´ byd∏a, rozpocz´to bardziej in tensywne dzia∏ania majàce na celu zwalczenie tej choroby. Przepisy prawa pozwala∏y w tym czasie na wprowadzenie dodatkowych Êrodków Dziennik Ustaw Nr 104 — 6754 — Poz. 714 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2007 r. (poz. 714) Za∏àcznik nr 1 PROGRAM ZWALCZANIA ENZOOTYCZNEJ BIA¸ACZKI BYD¸A (ENZOOTIC BOVINE LEUCOSIS — EBL) zwalczania, gdy˝ w razie podejrzenia lub stwier dzenia enzootycznej bia∏aczki byd∏a mog∏y zo staç zastosowane nast´pujàce Êrodki: 1) odosobnienie, obserwowanie, rejestrowanie i znakowanie zwierzàt dotkni´tych enzootycz nà bia∏aczkà byd∏a; 2) uznanie gospodarstwa lub jego cz´Êci za za mkni´te dla wyprowadzania i wprowadzania do niego zwierzàt chorych, podejrzanych o chorob´ bàdê wra˝liwych na nià oraz okreÊ lenie sposobu zu˝ycia surowców ze zwierzàt dotkni´tych enzootycznà bia∏aczkà byd∏a; 3) zakaz obrotu byd∏em dotkni´tym enzootycznà bia∏aczkà byd∏a lub podejrzanym o t´ chorob´ w celach chowu lub hodowli; 4) badanie przez lekarza weterynarii zwierzàt podejrzanych o enzootycznà bia∏aczk´ byd∏a i wra˝liwych na nià oraz wykonywanie sekcji zw∏ok zwierzàt zabitych i pad∏ych; 5) pobieranie próbek cz´Êci narzàdów i krwi zwierzàt w celach rozpoznawczych; 6) zabijanie zwierzàt dotkni´tych enzootycznà bia∏aczkà byd∏a, gdy mo˝na przypuszczaç, ˝e tylko w ten sposób zostanie opanowane roz przestrzenianie si´ choroby; 7) oczyszczanie i odka˝anie pomieszczeƒ, w któ rych przebywa∏y zwierz´ta dotkni´te enzo otycznà bia∏aczkà byd∏a; 8) og∏aszanie informacji o wybuchu i wygaÊni´ ciu bia∏aczki. Za byd∏o zabite w wyniku decyzji terenowego organu administracji paƒstwowej o w∏aÊciwoÊci szczególnej do spraw weterynarii stopnia wo jewódzkiego posiadaczowi przys∏ugiwa∏o od szkodowanie w wysokoÊci wartoÊci szacunko wej zwierz´cia, pomniejszone o wartoÊç sprze danego mi´sa. Enzootycznà bia∏aczk´ byd∏a uznawano za wy gas∏à i nast´powa∏o uchylenie zastosowanych wymienionych powy˝ej restrykcji, gdy w gospo darstwie lub jego cz´Êci: 1) nie wykryto tej choroby w okresie ostatnich 2 lat; 2) uzyskano dwukrotny ujemny wynik badania serologicznego w kierunku enzootycznej bia ∏aczki byd∏a, którym obj´to ca∏e pog∏owie by d∏a powy˝ej 2. roku ˝ycia, i badania wykona no w okresie ostatnich 12 miesi´cy, a prze rwa mi´dzy badaniami nie by∏a mniejsza ni˝ 4 miesiàce; 3) wprowadzane byd∏o pochodzi∏o z gospo darstw, w których nie stwierdzono enzootycz nej bia∏aczki byd∏a, a zwierz´ta powy˝ej 2. ro ku ˝ycia uzyska∏y ujemny wynik badania sero logicznego. Dany obszar administracyjny paƒstwa uznawano za wolny od enzootycznej bia∏aczki byd∏a, je˝eli: 1) równoczeÊnie w 99,9 % gospodarstw nie stwierdzono enzootycznej bia∏aczki byd∏a; 2) usuni´to wszystkie zwierz´ta, u których stwier dzono t´ chorob´. Od grudnia 1997 r., to jest od wejÊcia w ˝ycie ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, badaniu zwierzàt rzeênych i mi´sa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752, z póên. zm.), pro wadzono zwalczanie enzootycznej bia∏aczki byd∏a zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa, LeÊnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia 3 paêdziernika 1989 r. w sprawie obowiàzku zg∏a szania oraz zwalczania enzootycznej bia∏aczki by d∏a, które w tym czasie nadal obowiàzywa∏o. Do 1998 r. w Polsce obowiàzywa∏ podzia∏ admi nistracyjny na 49 województw. W tym okresie wiele województw uzyska∏o status wolnych od enzootycznej bia∏aczki byd∏a na podstawie wy danych przez wojewodów rozporzàdzeƒ o uzy skaniu statusu wolnego od tej choroby. Od dnia 1 stycznia 1999 r., w wyniku reformy paƒstwa i powstania nowych województw i po wiatów, dokonano zmian w podziale administra cyjnym i z tego wzgl´du obszar niektórych by ∏ych rejonów obj´tych zwalczaniem enzootycz nej bia∏aczki byd∏a rozdzielono pomi´dzy nowo powsta∏e powiaty i województwa. Zmiana po dzia∏u administracyjnego paƒstwa spowodowa ∏a sytuacj´, ˝e w wielu obecnie istniejàcych wo jewództwach i powiatach dosz∏o do zmiany od setka stad wolnych i nie mo˝na go okreÊliç jako wi´kszy ni˝ 99,98 %. W 1999 r. wesz∏o w ˝ycie rozporzàdzenie Mi nistra Rolnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia 12 paêdziernika 1999 r. w sprawie okreÊle nia rodzaju prób, zakresu badaƒ i sposobu pro wadzenia dokumentacji przy badaniach kontrol nych wyst´powania zaka˝eƒ zwierzàt oraz po zosta∏oÊci chemicznych, biologicznych, leków i ska˝eƒ promieniotwórczych w tkankach zwie rzàt, mi´sie, Êrodkach spo˝ywczych pochodzenia zwierz´cego i niejadalnych surowcach zwierz´ cych (Dz. U. Nr 93, poz. 1080, z póên. zm.), które precyzowa∏o sposób post´powania przy zwal czaniu enzootycznej bia∏aczki byd∏a, a w szcze gólnoÊci sposób prowadzenia badaƒ kontrol nych w kierunku tej choroby. Zasady te by∏y zgodne z przepisami prawa wspólnotowego. Jednak˝e nale˝y stwierdziç, ˝e do dnia 1 maja 2004 r. gospodarstwa by∏y traktowane jako poje dyncze jednostki epizootyczne, zatem nie pro wadzono monitoringu w odniesieniu do stad, tylko w odniesieniu do gospodarstw na danym obszarze. W zale˝noÊci od sytuacji epizootycznej powiatów zwierz´ta do badania typowano w ta ki sposób, aby: 1) na terenie powiatu, gdzie poziom zaka˝onych zwierzàt nie przekracza∏ 99,8 %, zbadaç 1/3 po g∏owia w gospodarstwach, przy czym powiaty dzielono na mniejsze jednostki — gminy; 2) typowanie w przybli˝eniu odpowiada∏o oko ∏o 1/3 liczebnoÊci pog∏owia na danym obsza rze. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6755 — Poz. 714 W zwiàzku z powy˝szym na obszarach, które otrzyma∏y status wolnych od enzootycznej bia ∏aczki byd∏a, prowadzono badania kontrolne zgodnie z przedstawionymi wy˝ej za∏o˝eniami, a w gospodarstwach, w których wystàpi∏o po dejrzenie enzootycznej bia∏aczki byd∏a lub stwierdzono wystàpienie tej choroby, prowa dzono zwalczanie enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Jednak˝e ze wzgl´du na zbyt ma∏à iloÊç Êrod ków bud˝etowych, przeznaczonych w szczegól noÊci na wykup byd∏a z dodatnim wynikiem ba daƒ w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a, In spekcja Weterynaryjna nie mog∏a we w∏aÊciwy sposób zwalczaç tej choroby. Po dniu 1 maja 2004 r. w stadach uznanych wczeÊniej za wolne od enzootycznej bia∏aczki byd∏a nadal sà prowadzone badania kontrolne oraz zwalczanie choroby w stadach uznanych za zaka˝one, ze szczególnym naciskiem na wyku pienie wszystkich sztuk byd∏a z dodatnimi wyni kami w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Enzootycznà bia∏aczk´ byd∏a zwalcza si´ na pod stawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwal czaniu chorób zakaênych zwierzàt (Dz. U. Nr 69, poz. 625, z póên. zm.) oraz rozporzàdzenia Mini stra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalczania enzootycznej bia ∏aczki byd∏a (Dz. U. Nr 30, poz. 260). Badania kontrolne w kierunku enzootycznej bia ∏aczki byd∏a prowadzi si´ zgodnie z rozporzàdze niem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jedno stek chorobowych, sposobu prowadzenia kon troli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt (Dz. U. Nr 282, poz. 2813 oraz z 2006 r. Nr 44, poz. 315). Od tego czasu rozpocz´to pro wadzenie badaƒ monitoringowych w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a w stadach. Liczb´ badaƒ w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a wraz z liczbà dodatnich wyników w latach 1999—2004 ilustrujà tabele 1—3. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6756 — Poz. 714 Tabela 1 1999 r. 2000 r. liczba sztuk liczba sztuk liczba bydta liczba bydta zbadanych z dodatnim % zbadanych z dodatnim % sztuk bydta wynikiem sztuk bydta wynikiem Wojew6dztwo badania badania dolnoslqskie 83987 1629 1,94 66356 1158 1,75 kujawsko pomorskie 111259 1984 1,78 128413 3836 2,99 lubelskie 56282 245 0,44 96069 134 0,14 lubuskie 71276 1313 1,84 63156 1731 2,74 t6dzkie 116678 373 0,32 102254 370 0,36 matopolskie 53870 87 0,16 62332 169 0,27 mazowieckie 171551 866 0,5 255690 1797 0,7 opolskie 55430 920 1,66 68856 1346 1,95 podkarpackie 58494 137 0,23 38783 115 0,3 podlaskie 128242 559 0,44 137616 648 0,47 pomorskie 82772 1837 2,22 114984 2775 2,41 slqskie 41190 606 1,47 54098 511 0,94 swi~tokrzyskie 40076 59 0,15 41711 56 0,13 warminsko mazurskie 92970 1351 1,45 111019 1769 1,59 wielkopolskie 194228 8924 4,59 334565 7669 2,29 zachodnio pomorskie 14954 820 5,48 71303 5060 7,1 RAZEM: 1373259 21710 1747205 29144 Dziennik Ustaw Nr 104 — 6757 — Poz. 714 Tabela 2 2001 r. 2002 r. liczba sztuk liczba sztuk liczba bydta liczba bydta zbadanych z dodatnim % zbadanych z dodatnim % sztuk bydta wynikiem sztuk bydta wynikiem Wojew6dztwo badania badania dolnoslqskie 56748 658 1, 16 165777 2181 1,32 kujawsko-pomorskie 104399 2885 2,76 88127 161 0,18 lubelskie 84948 126 0,15 44622 1090 2,44 lubuskie 40624 1657 4,08 111192 354 0,32 t6dzkie 102379 388 0,38 56543 107 0,19 matopolskie 75729 138 0, 18 72042 994 1,38 mazowieckie 320237 2140 0,67 65535 690 1,05 opolskie 62490 699 1, 12 43448 67 0,15 podkarpackie 51552 55 0, 11 22423 101 0,45 podlaskie 129638 362 0,28 72877 1487 2,04 pomorskie 92522 1509 1,63 51842 293 0,57 slqskie 47304 308 0,65 37930 37 0,10 swi~tokrzyskie 31693 50 0, 16 194804 2743 1,41 warminsko mazurskie 176328 1773 1,01 299761 5876 1,96 wielkopolskie 332534 6090 1,83 64306 3987 6,20 zachodnio pomorskie 66563 3792 5,70 1435412 20805 1,45 RAZEM: 1775688 22630 2826641 40973 Dziennik Ustaw Nr 104 — 6758 — Poz. 714 Tabela 3 2003 r. 2004 r. liczba sztuk bydta liczba liczba stad liczba z dodatnim zbadanych z dodatnim zbadanych wynikiem sztuk wynikiem Wojew6dztwo sztuk bydta badania % bydta badania % dolnoslqskie 73461 812 1, 11 65581 70 0, 11 kujawsko-pomorskie 110344 139 0, 13 76798 80 0,10 lubelskie 91714 77 0,08 80260 20 0,02 lubuskie 48229 788 1,63 40178 145 0,36 t6dzkie 143481 475 0,33 180143 108 0,06 matopolskie 64590 135 0,21 75011 59 0,08 mazowieckie 313855 988 0,31 480842 643 0,13 opolskie 68197 596 0,87 63591 33 0,05 podkarpackie 41164 73 0,18 47735 55 0,12 podlaskie 33049 135 0,41 140756 116 0,08 pomorskie 81529 1101 1,35 75922 582 0,77 slqskie 50265 173 0,34 46805 38 0,08 swi~tokrzyskie 39518 52 0,13 32973 12 0,04 warminsko mazurskie 141537 935 0,66 155233 465 0,30 wielkopolskie 310736 4508 1,45 253314 2018 0,80 zachodnio pomorskie 50798 1866 3,67 52722 483 0,92 RAZEM: 1662467 12853 1867864 4927 Dziennik Ustaw Nr 104 — 6759 — Poz. 714 Graficzne odzwierciedlenie tabel 1—3 przedstawiajà wykresy 1—3. Wykres 1 Wykres 2 3 2,5 1,5 1 0,5 0 45000 40000 35000 30000 25000 20000 15000 10000 5000 0 Zestawienie liczby badan w kierunku EBB 2,826641 1999 2000 2001 2002 2003 2004 Liczba dodatnich wynik6w badan w kierunku EBB 40 973 29144 21 710 22 630 12 853 1999 2000 2001 2002 2003 2004 Dziennik Ustaw Nr 104 — 6760 — Poz. 714 Wykres 3 Wi´kszoÊç przypadków enzootycznej bia∏aczki byd∏a jest diagnozowana na etapie przedklinicz nym. W tym celu do diagnostyki wykorzystuje si´ metody badania serologicznego. Opisywane w programie wielkoÊci odnoszà si´ do tego eta pu przebiegu choroby. Guzowata postaç bia∏aczki byd∏a wyst´puje w Rzeczypospolitej Polskiej bardzo rzadko. W 2004 r. odnotowano 12 potwierdzonych przy padków, natomiast w 2005 r. — 16 przypadków, przede wszystkim w województwach warmiƒ sko-mazurskim i kujawsko-pomorskim. Na podstawie danych przedstawionych w ust. 6 pkt 1 mo˝na przyjàç, ˝e obecnie najbardziej sa tysfakcjonujàca sytuacja w odniesieniu do bia ∏aczki jest w województwach: lubelskim, pod karpackim i Êwi´tokrzyskim, a najmniej w wo jewództwach: kujawsko-pomorskim, lubuskim, pomorskim, warmiƒsko-mazurskim, wielkopol skim oraz zachodniopomorskim. 3. Opis programu Program zwalczania enzootycznej bia∏aczki by d∏a by∏ prowadzony w Rzeczypospolitej Pol skiej w 2006 r. ze Êrodków bud˝etu paƒstwa. Natomiast od 2007 r. wprowadza si´ program zwalczania tej choroby wspó∏finansowany ze Êrodków Unii Europejskiej. Programem zosta nie obj´tych 16 województw, w których sk∏ad wchodzi 314 powiatów oraz 65 miast na pra wach powiatu. Okres trwania programu zwalczania enzootycz nej bia∏aczki byd∏a jest zaplanowany na 3 kolej ne lata kalendarzowe, tj. lata 2007—2009. Ze wzgl´du na przewidywanà dynamik´ zmian w zakresie sytuacji epizootycznej dotyczàcej enzootycznej bia∏aczki byd∏a program ten b´ dzie przedk∏adany Komisji Europejskiej w for mie corocznych wniosków. Celem programu jest doprowadzenie do uzna nia poszczególnych regionów — powiatów za urz´dowo wolne od enzootycznej bia∏aczki byd∏a poprzez doprowadzenie do uzyskania przez minimum 99,8 % stad na ich obszarze statusu stad urz´dowo wolnych od enzootycz nej bia∏aczki byd∏a. Celem d∏ugofalowym jest umo˝liwienie uznania terytorium Rzeczypo spolitej Polskiej za urz´dowo wolne od tej cho roby. 4. Ârodki przewidziane programem Sposób post´powania w przypadku wystàpie nia podejrzenia lub stwierdzenia enzootycznej bia∏aczki byd∏a w stadzie jest okreÊlony w rozpo rzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalczania en zootycznej bia∏aczki byd∏a oraz w rozporzàdze niu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gos podarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt (Dz. U. Nr 126, poz. 1058), które wdra˝ajà postanowienia dy rektywy Rady 64/432/EWG z dnia 26 czerwca 1964 r. w sprawie problemów zdrowotnych zwierzàt wp∏ywajàcych na handel wewnàtrz wspólnotowy byd∏em i trzodà chlewnà (Dz. Urz. WE 121 z 29.07.1964, str. 1977; Dz. Urz. UE Pol skie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 13). Przepisy wymienionych rozporzàdzeƒ b´dà sta nowiç podstaw´ prawnà podejmowanych dzia ∏aƒ. 3000000 2500000 · 2000000 1500000 1000000 500000 · 0 Por6wnanie liczby badan do liczby dodatnich wynik6w badan w kierunku EBB 1 2 3 4 5 6 4.1. Wykaz Êrodków przewidzianych programem Okres trwania programu: rok 2007 ⌧ kontrola ⌧ zwalczanie ⌧ badanie ⌧ badanie ⌧ ubój zwierzàt chorych ⌧ ubój zwierzàt chorych � zabijanie zwierzàt chorych � zabijanie zwierzàt chorych � szczepienie � rozszerzenie zabijania lub uboju � leczenie � niszczenie produktów � niszczenie produktów ⌧ monitorowanie lub nadzór � inne Êrodki (wymieniç) Dziennik Ustaw Nr 104 — 6761 — Poz. 714 4.2. W∏adza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynacj´ w województwach, na których obszarze program b´dzie realizowany Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwal czaniu chorób zakaênych zwierzàt, organ szcze bla centralnego — G∏ówny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizacj´ programu zwalczania cho rób zakaênych zwierzàt, a poniewa˝ jest on wspó∏finansowany ze Êrodków Unii Europej skiej, informuje Komisj´ Europejskà o post´ pach w jego realizacji zgodnie z przepisami obo wiàzujàcymi w Unii Europejskiej. 4.3. Wskazanie obszarów geograficznych, na któ rych program b´dzie realizowany Program b´dzie realizowany na ca∏ym teryto rium Rzeczypospolitej Polskiej w 16 wojewódz twach, w których sk∏ad wchodzi 314 powiatów oraz 65 miast na prawach powiatu. W11nn r'I sko •ma•u rsld• 4.4. Dzia∏ania wdro˝one programem 4.4.1. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do rejestra cji stad — gospodarstw Stada — gospodarstwa w Polsce, gdzie sà utrzy mywane zwierz´ta gospodarskie, sà zarejestro wane w Centralnej Bazie Danych Systemu Iden tyfikacji i Rejestracji Zwierzàt prowadzonym przez Agencj´ Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o gospodarstwach, zgodnie z poni˝ szymi przepisami: 1) ustawà z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wnio sków o przyznanie p∏atnoÊci (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, z póên. zm.); 2) ustawà z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierzàt (Dz. U. Nr 91, poz. 872, z póên. zm.); 3) ustawà z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt; 4) rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwo ju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu danych zamieszcza nych w rejestrze zwierzàt gospodarskich oznakowanych (Dz. U. Nr 152, poz. 1605). 4.4.2. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do identyfi kacji i rejestracji zwierzàt: 1) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierzàt; 2) rozporzàdzenie nr 1760/2000 Parlamentu Eu ropejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. usta nawiajàce system identyfikacji i rejestracji by d∏a dotyczàcy etykietowania wo∏owiny i pro duktów z wo∏owiny i uchylajàce rozporzàdze nie Rady (WE) nr 820/97 (Dz. Urz. UE L 204 z 11.08.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wyda nie specjalne, rozdz. 3, t. 30, str. 248); 3) rozporzàdzenie Komisji nr 911/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania roz porzàdzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie kolczyków, paszportów i rejestrów gospodarstw (Dz. Urz. UE L 163 z 30.04.2004, str. 65; Dz. Urz. UE Pol skie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 242); 4) rozporzàdzenie Komisji nr 494/98 z dnia 27 lute go 1998 r. ustanawiajàce szczegó∏owe przepi sy wykonawcze do rozporzàdzenia Rady (WE) nr 820/97 w odniesieniu do stosowania mini malnych sankcji administracyjnych w ramach systemu identyfikacji i rejestracji byd∏a (Dz. Urz. WE L 60 z 28.02.1998, str. 78; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 12); 5) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie sposo bu oznakowania byd∏a, owiec i kóz oraz Êwiƒ, okreÊlenia wzorów znaków identyfikacyjnych oraz wymagaƒ i warunków technicznych kol czyków dla zwierzàt gospodarskich (Dz. U. Nr 136, poz. 1455, z póên. zm.); 6) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawie okreÊle nia wzoru paszportu konia i wzoru paszportu byd∏a (Dz. U. Nr 203, poz. 2083); 7) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2005 r. w sprawie ksi´gi rejestracji byd∏a, Êwiƒ, owiec lub kóz (Dz. U. Nr 151, poz. 1268 oraz z 2007 r. Nr 18, poz. 106). Byd∏o w Rzeczypospolitej Polskiej podlega obo wiàzkowi oznakowania za pomocà pary kolczy ków oraz rejestracji w Centralnej Bazie Danych Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierzàt. Ka˝ dy kolczyk zawiera indywidualny numer identy fikacyjny zwierz´cia oraz zakodowane w kodzie kreskowym inne dodatkowe informacje. Posia dacz byd∏a ma obowiàzek zakolczykowaç nowo narodzone ciel´ niezw∏ocznie po urodzeniu i przes∏aç zg∏oszenie o urodzeniu do Centralnej Bazy Danych. Na wykonanie tych czynnoÊci po siadacz zwierz´cia ma 7 dni. Wszystkie sztuki byd∏a zaopatrzone sà w pasz porty, które towarzyszà zwierz´tom od urodze nia do Êmierci. Wszystkie zdarzenia takie, jak przemieszczenie z gospodarstwa do gospodar stwa, rzeêni, zak∏adu przetwórczego, padni´cie sà zg∏aszane do Centralnej Bazy Danych. Siedziby stada sà zarejestrowane w Centralnej Bazie Danych, a ka˝da z nich posiada indywidu alny numer. W ka˝dym gospodarstwie posiadacz byd∏a prowadzi rejestr stada byd∏a. Wszystkie sztuki byd∏a znajdujàce si´ w gospodarstwie sà wpisane do tego rejestru. Rejestr zawiera infor macje dotyczàce daty urodzeƒ, zakupów, sprze da˝y, padni´ç byd∏a, p∏ci i rasy zwierzàt. Wszystkie wy˝ej wymienione Êrodki sà ustano wione zgodnie z przepisami Unii Europejskiej nie tylko z powodu identyfikacji i rejestracji zwierzàt, ale tak˝e ze wzgl´du na ochron´ zdro wia zwierzàt. Istniejàcy system w przypadku wy stàpienia choroby zakaênej mo˝e zostaç u˝yty do Êledzenia przemieszczeƒ zwierzàt. Zastosowanie mo˝liwoÊci wynikajàcych z funk cjonowania Centralnej Bazy Danych pozwoli na skuteczne odtwarzanie historii zwierzàt, a tym samym na Êledzenie potencjalnych dróg zaka˝e nia wirusem enzootycznej bia∏aczki byd∏a i po twierdzania dokonywanych przemieszczeƒ ze stad o tym samym lub ró˝nym statusie epizo otycznym. Ponadto oznakowanie byd∏a zgodnie z przyj´tym systemem pozwoli na jednoznacznà identyfikacj´ zwierzàt podejrzanych o zaka˝enie oraz zaka˝onych. 4.4.3. Podstawy prawne obowiàzku zg∏aszania chorób zakaênych zwierzàt: Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalcza niu chorób zakaênych zwierzàt, enzootyczna bia ∏aczka byd∏a podlega obowiàzkowi zwalczania. Zgodnie z art. 42 tej ustawy, w przypadku po dejrzenia wystàpienia enzootycznej bia∏aczki Dziennik Ustaw Nr 104 — 6762 — Poz. 714 byd∏a posiadacz jest obowiàzany do niezw∏ocz nego zawiadomienia o tym organu Inspekcji Weterynaryjnej albo najbli˝szego podmiotu Êwiadczàcego us∏ugi z zakresu medycyny wete rynaryjnej, albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Ponadto posiadacz jest obowiàzany do: pozostawienia zwierzàt w miejscu ich prze bywania i niewprowadzania tam innych zwie rzàt, uniemo˝liwienia osobom postronnym do st´pu do pomieszczeƒ lub miejsc, w których znajdujà si´ zwierz´ta podejrzane o zaka˝enie lub chorob´ lub zw∏oki zwierz´ce, wstrzymania si´ od wywo˝enia, wynoszenia i zbywania pro duktów, w szczególnoÊci mi´sa, zw∏ok zwierz´ cych, pasz, wody, Êció∏ki, nawozów naturalnych w rozumieniu przepisów o nawozach i nawo ˝eniu i innych przedmiotów znajdujàcych si´ w miejscu, w którym wystàpi∏a choroba, udo st´pnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej zwierzàt i zw∏ok zwierz´cych do badaƒ i zabie gów weterynaryjnych, a tak˝e udzielania pomo cy przy ich wykonywaniu, udzielania organom Inspekcji Weterynaryjnej oraz osobom dzia∏ajà cym w imieniu tych organów wyjaÊnieƒ i poda wania informacji, które mogà mieç znaczenie dla wykrycia choroby i êróde∏ zaka˝enia lub za pobiegania jej szerzeniu si´. Tak samo powinny post´powaç wszystkie podmioty oraz osoby majàce kontakt ze zwierz´tami w zwiàzku z wy konywaniem obowiàzków s∏u˝bowych lub za wodowych. Podstawowà zasadà prawodawstwa krajowego, tj. przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, jest obowiàzek zg∏o szenia podejrzenia wystàpienia choroby. W przypadku otrzymania dodatniego wyniku badania zwierz´cia majà zastosowanie wszyst kie Êrodki przewidziane w przepisach Unii Eu ropejskiej. Zaka˝one byd∏o, jak równie˝ jego po tomstwo sà poddawane ubojowi. Wyjàtek sta nowi postaç kliniczna choroby (postaç guzowa ta), przy której zwierz´ta sà zabijane i ca∏kowicie niszczone. 4.4.4. Ârodki przewidziane w przypadku uzyskania do datnich wyników badaƒ w kierunku enzootycz nej bia∏aczki byd∏a: Akty prawne: 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt; 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalcza nia enzootycznej bia∏aczki byd∏a; 3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urz´do wo wolne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt. W przypadku otrzymania dodatniego wyniku badania, w zale˝noÊci od sytuacji, powiatowy le karz weterynarii podejmuje nast´pujàce dzia∏a nia: 1) wyznacza ognisko choroby; 2) powiadamia podmiot skupujàcy mleko o za wieszeniu temu stadu statusu stada urz´do wo wolnego od choroby; 3) zakazuje przemieszczania byd∏a do stada oraz ze stada, chyba ˝e przemieszczenie to jest przeprowadzane w celu dokonania natych miastowego uboju; 4) zakazuje karmienia mlekiem pochodzàcym od krów, u których stwierdzono chorob´, chyba ˝e: a) zostanie ono poddane obróbce cieplnej, b) b´dà nim karmione wy∏àcznie zwierz´ta z tego samego gospodarstwa; 5) zakazuje dostarczania mleka pochodzàcego od krów, u których stwierdzono chorob´, do zak∏adu przetwórczego w celu przetworzenia, chyba ˝e zostanie ono poddane obróbce cieplnej pod jego nadzorem; 6) nakazuje odosobnienie w stadzie zwierzàt, u których stwierdzono chorob´, a nast´pnie: a) nakazuje wykonanie testów w kierunku en zootycznej bia∏aczki byd∏a u pozosta∏ych zwierzàt w stadzie w wieku powy˝ej 12. mie siàca ˝ycia, b) nakazuje przeprowadzenie oczyszczania i odka˝ania: — miejsc dotychczasowego utrzymywania tych zwierzàt, — sprz´tu i narz´dzi u˝ywanych do pozy skiwania i przechowywania mleka od tych zwierzàt, — sprz´tu i narz´dzi u˝ywanych przy utrzy mywaniu tych zwierzàt; 7) nakazuje przeprowadzenie odka˝ania nawozu naturalnego; 8) nakazuje zabicie lub ubój zwierzàt, u których stwierdzono chorob´. 4.4.5. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ ró˝nicowa nia statusu stad — rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaê nych zwierzàt. 4.4.6. Procedury kontrolne, w szczególnoÊci zasady przemieszczania zwierzàt nara˝onych na kon takt lub zaka˝enie chorobà, oraz regularne kon trole gospodarstw lub obszarów, których to do tyczy. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6763 — Poz. 714 Procedury kontrolne w zaka˝onych stadach i za sady przemieszczania okreÊlajà nast´pujàce przepisy: 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt; 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalcza nia enzootycznej bia∏aczki byd∏a; 3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania i zachowania uzna nia stada lub gospodarstwa za urz´dowo wol ne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt. 4.4.7. Regulacje w zakresie przeprowadzania kontroli choroby, w tym testy. W odniesieniu do kontroli prowadzonej w kie runku wykrywania i nadzoru nad enzootycznà bia∏aczkà byd∏a zgodnie z obowiàzujàcymi prze pisami wykorzystuje si´ nast´pujàce metody badawcze: Testy laboratoryjne: 1) test immunoenzymatyczny (ELISA) z serwat kà mleka; 2) test immunoenzymatyczny (ELISA) z krwià; 3) test immunodyfuzji w ˝elu agarowym (AGID). Badania diagnostyczne potwierdzajàce wystà pienie enzootycznej bia∏aczki byd∏a to: 1) badanie histopatologiczne; 2) reakcja polimeryzacji ∏aƒcuchowej (PCR) — wykrywanie kwasu nukleinowego wirusa. Rodzaj badaƒ oraz przypadki, w jakich sà wyko nywane, okreÊlajà przepisy: 1) rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalcza nia enzootycznej bia∏aczki byd∏a; 2) rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania i zachowania uzna nia stada lub gospodarstwa za urz´dowo wol ne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt; 3) rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊ lenia jednostek chorobowych, sposobu pro wadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrol nych zaka˝eƒ zwierzàt. 4.4.8. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do uzyskania odszkodowaƒ za zabite byd∏o — ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt. Zgodnie z przepisami tej ustawy za byd∏o zabite lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej albo za zwierz´ta pad∏e w wyniku zastosowania zabiegów, nakazanych przez te or gany przy zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt podlegajàcych obowiàzkowi zwalczania, przy s∏uguje odszkodowanie ze Êrodków bud˝etu paƒstwa. Odszkodowanie przys∏uguje w wysokoÊci war toÊci rynkowej zwierz´cia. WartoÊç rynkowà zwierz´cia okreÊla si´ na pod stawie Êredniej z 3 kwot oszacowania przyj´tych przez powiatowego lekarza weterynarii oraz 2 rzeczoznawców wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z listy prowa dzonej przez powiatowego lekarza weterynarii. W przypadku zwierz´cia poddanego ubojowi, któ rego mi´so jest zdatne do spo˝ycia przez ludzi, odszkodowanie pomniejsza si´ o kwoty uzyskane ze sprzeda˝y mi´sa i ubocznych produktów zwie rz´cych pozyskanych od tego zwierz´cia. Odszkodowanie ze Êrodków bud˝etu paƒstwa przys∏uguje równie˝ za zniszczone, z nakazu or ganu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt podlegajàcych obo wiàzkowi zwalczania, produkty pochodzenia zwierz´cego w rozumieniu przepisów o produk tach pochodzenia zwierz´cego, pasze oraz sprz´t, które nie mogà byç poddane odka˝aniu. Odszkodowanie przys∏uguje w wysokoÊci war toÊci rynkowej zniszczonych produktów pocho dzenia zwierz´cego w rozumieniu przepisów o produktach pochodzenia zwierz´cego, pasz oraz sprz´tu, okreÊlonej na podstawie Êredniej z 3 kwot oszacowania przyj´tych przez powiato wego lekarza weterynarii oraz 2 rzeczoznawców wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezy denta miasta) z listy prowadzonej przez powia towego lekarza weterynarii. Decyzja w sprawie odszkodowania wydana przez powiatowego lekarza weterynarii jest ostateczna. Posiadacz zwierz´cia niezadowolo ny z tej decyzji mo˝e, w terminie miesiàca od dnia jej dor´czenia, wnieÊç powództwo do sàdu rejonowego. Osobom, którym nie przys∏uguje odszkodowa nie, a które przyczyni∏y si´ do szybkiej likwidacji choroby zakaênej, wojewódzki lekarz weteryna rii, na wniosek powiatowego lekarza weteryna rii, mo˝e przyznaç nagrod´ ze Êrodków bud˝etu paƒstwa. Wyp∏acone odszkodowania nie podlegajà zaj´ ciu na pokrycie nale˝noÊci publicznych, je˝eli zo stanà wykorzystane na odtworzenie wczeÊniej posiadanego stanu zwierzàt. Podmiotowi, który poniós∏ koszty zwiàzane z za biciem lub ubojem zwierzàt, transportowaniem zwierzàt lub zw∏ok zwierz´cych albo unieszkodli wieniem zw∏ok zwierz´cych, wykonujàc nakazy Inspekcji Weterynaryjnej, przys∏uguje ze Êrod ków bud˝etu paƒstwa zwrot faktycznie poniesio nych wydatków. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6764 — Poz. 714 5. Ogólny opis kosztów i korzyÊci Szczegó∏owy katalog wydatków zwiàzanych z realizacjà programu obejmuje w szczególnoÊci wydatki ponoszone na: 1) zakup odczynników, testów i innych materia ∏ów do badaƒ laboratoryjnych; 2) zakup produktów leczniczych weterynaryj nych i wyrobów stosowanych w medycynie weterynaryjnej, a tak˝e sprz´tu jednorazowe go u˝ytku, niezb´dnych do wykonywania za biegów profilaktycznych lub diagnostycznych oraz pobierania próbek do badaƒ laboratoryj nych; 3) dojazd w celu pobrania próbek oraz dowóz próbek do laboratorium; 4) transport zwierzàt do rzeêni w celu wykona nia uboju zwiàzanego ze zwalczaniem chorób zakaênych zwierzàt, dokonanie takiego uboju, odka˝anie rzeêni po takim uboju, zastosowa nie odpowiednich technologii przetwarzania mi´sa oraz unieszkodliwianie ubocznych pro duktów zwierz´cych; 5) unieszkodliwianie przez wyspecjalizowane podmioty gospodarcze odpadów powsta∏ych przy badaniach laboratoryjnych; 6) odka˝anie przez wyspecjalizowane podmioty gospodarcze pomieszczeƒ, miejsc przebywa nia i utrzymywania zwierzàt, Êrodków trans portu oraz miejsc za∏adunku i miejsc przepro wadzania zwierzàt, zarzàdzone przez powiato wego lekarza weterynarii; 7) odszkodowania, zapomogi i nagrody za zwie rz´ta zabite lub poddane ubojowi z nakazu powiatowego lekarza weterynarii lub pad∏e z powodu zachorowania na t´ chorob´, od szkodowania za zniszczone z nakazu powiato wego lekarza weterynarii produkty pochodze nia zwierz´cego, pasze i sprz´t, które nie mo gà byç poddane odka˝eniu; 8) wynagrodzenia i dojazdy rzeczoznawców po wo∏anych do oszacowania wartoÊci rynkowej zwierzàt, produktów pochodzenia zwierz´ce go, pasz i sprz´tu, niezb´dnych do ustalenia wysokoÊci odszkodowaƒ, o których mowa w pkt 7; 9) badania laboratoryjne zlecone do wykonania laboratoriom innym ni˝ zak∏ady higieny wete rynaryjnej; 10) wynagrodzenia lekarzy weterynarii i innych osób wyznaczonych przez powiatowego le karza weterynarii do wykonywania okreÊlo nych czynnoÊci zwiàzanych ze zwalczaniem tej choroby, zwrot kosztów dojazdu do miej sca wykonania czynnoÊci oraz u˝ytych pro duktów leczniczych weterynaryjnych i wyro bów stosowanych w medycynie weteryna ryjnej. Wszystkie wy˝ej wymienione wydatki sà pono szone przez Inspekcj´ Weterynaryjnà. Wynika to z faktu zaliczenia enzootycznej bia∏aczki byd∏a do chorób podlegajàcych obowiàzkowi zwalcza nia wymienionych w za∏àczniku nr 2 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwie rzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt. Przy realizacji programu nie przewiduje si´ kosz tów, które mieliby ponosiç posiadacze zwierzàt. Do bezpoÊrednich korzyÊci wynikajàcych z reali zacji programu nale˝y zaliczyç: 1) eliminacj´ ze stad byd∏a zwierzàt zaka˝onych wirusem enzootycznej bia∏aczki byd∏a; 2) uzyskanie lub odzyskanie przez stada statusu stada urz´dowo wolnego od enzootycznej bia∏aczki byd∏a; 3) eliminacj´ wirusa enzootycznej bia∏aczki byd ∏a z populacji byd∏a w takim stopniu, który umo˝liwi uzyskanie przez poszczególne regio ny na terenie Rzeczypospolitej Polskiej sta tusu regionów urz´dowo wolnych od enzo otycznej bia∏aczki byd∏a; 4) utrzymanie przez regiony statusu regionów urz´dowo wolnych od enzootycznej bia∏aczki byd∏a i docelowe uzyskanie przez Rzeczpo spolità Polskà statusu paƒstwa urz´dowo wolnego od enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Do korzyÊci wynikajàcych poÊrednio z realizacji programu nale˝y zaliczyç: 1) umo˝liwienie posiadaczom stad, w zwiàzku z faktem uzyskania przez stado statusu stada urz´dowo wolnego od enzootycznej bia∏aczki byd∏a, wprowadzania do handlu zwierzàt po chodzàcych z tych stad, a tym samym zwi´k szenie op∏acalnoÊci prowadzonej dzia∏alnoÊci; 2) zmniejszenie iloÊci stad zaka˝onych wirusem enzootycznej bia∏aczki byd∏a, co po osiàgni´ ciu poziomu zaka˝eƒ mniejszego ni˝ 0,2 % w skali regionu pozwoli na zmian´ cyklu pro gramu monitoringowego ze 100 % stad ba danych corocznie na 100 % stad badanych w okresie 3 lat (oko∏o 33 % stad rocznie) i w efekcie na obni˝enie kosztów prowadzo nego monitoringu; 3) zmian´ sposobu pobrania próbki poprzez eli minacj´ próbek krwi na rzecz badania próbek zbiorczych mleka — nieinwazyjna metoda po bierania próbek. Szczegó∏owe wyliczenie kosztów zawarto w ust. 8 programu. 6. Dane o rozwoju choroby w okresie ostatnich pi´ciu lat Ze wzgl´du na poprzednio obowiàzujàce zasady prowadzenia i zbierania informacji dotyczàcych monitoringu enzootycznej bia∏aczki byd∏a brak jest danych za okres przed 2004 r., wobec czego sà prezentowane jedynie dane za lata 2004 i 2005. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6765 — Poz. 714 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 6 6 — P o z. 7 1 4 6.1. Dane dotyczàce stad (jedna tabela /jeden rok/ jeden gatunek) Rok: 2004 Stan na dzieƒ: 31 grudnia Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2005 Stan na dzieƒ: 31 grudnia Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o I Wskazniki I Og61na % stad % zbada- % zakazonych % nowych Og61na Liczba Liczba stad stad liczba stad Liczba stad Liczba stad zakazonych nych stad stad; Region liczba nowych stad poddanych zakazonych; stad obj~tych zbadanych zakazonych zakazonych likwidacji poddanych obj~tych programem likwidacji programem przewaga cz~stotl iwosc stad w okresie wyst~powa n ia w stadach CJ 2 I 3 I 4 I 5 I 6 II 7 I 8= I (41:):100 10 = 11 = (7/5)x100 (5/4)x100 (6/4)x100 Iog6tem II 882761 I 882761 I 381040 I 49271 brak danych II brak danych I brak danych II 43,16 I 1,291 brak danych I I Wskazniki I % stad % zbada % % nowych stad Og61na Og61na liczba Liczba Liczba stad zakazonych Liczba stad Liczba stad zakazonych nych stad zakazonych; Region liczba stad obj~tych nowych stad poddanych stad; stad programem zbadanych zakazonych zakazonych likwidacji poddanych obj~tych likwidacji programem przewaga cz~stotliwosc stad wyst~powania w okresie w stadach CJ 2 I 3 I 4 I 5 I 6 I 7 I 8= I (41:,:100 10 = 11 = (6/4 )x100 (7/5)x100 (5/4)x100 LJ 9288091 9288091 369701 I 20011 brakdanych I brak brak danych I 39,80 0,541 brak danych I danych D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 6 7 — P o z. 7 1 4 6.2. Dane dotyczàce zwierzàt (jedna tabela /jeden rok/ jeden gatunek) Rok: 2004 Stan na dzieƒ: 31 grudnia Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2005 Stan na dzieƒ: 31 grudnia Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o I Ub6j II Wskazniki I Liczba % zwierzqt Og6Ina zwierzqt do Liczba Liczba Liczba liczba zwierzqt z % zbada- z dodatnim og6Ina liczba Region liczba zbadania zwierzq zwierzqt zwierzqt dodatnim wynikiem nych wynikiem badania; przebadanych badania poddanych zwierzqt zwierzqt zwierzqt w ramach zbadanych zakazonych okres indywidualnie poddanych programu ubojowi lub ubojowi obj~tych powszech n ego odstrzelonych programem wyst~powania zwierzqt I 1 II 2 I 3 I 4 I 5 I 6 II 7 I 8 II9=(4/3)x1 oo I 10=(6/4 )x100 I Iog6fem II 56503991 1867864 1 18678641 18533951 brak danych II brak danych I brak danych II 1001 brak danych I I Ub6j II Wskazniki I Liczba % zwierzqt Liczba liczba zwierzqt z % zbada- z dodatnim Og6Ina zwierzqt do Liczba Liczba og6Ina liczba zwierzqt dodatnim wynikiem nych wynikiem badania; Region liczba zbadania zwierzqt zwierzqt zwierzqt zwierzqt w ramach zbadanych przebadanych zakazonych badania poddanych zwierzqt okres poddanych indywidualnie ubojowi lub obj~tych powszechnego programu ubojowi odstrzelonych programem wyst~powania zwierzqt I 1 II 2 II 3 II 4 II 5 II 6 II 7 II 8 II9=(4/3)x1 oo I 10=(6/4 )x100 I0g6fem II 6142251 I 16135751 16135751 16002341 991211 brak danych I brak danych I 100 0,61 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 6 8 — P o z. 7 1 4 6.3. Dane dotyczàce nadzoru i testów laboratoryjnych Rok: 2004 Stan na dzieƒ: 31 grudnia Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2005 Stan na dzieƒ: 31 grudnia Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne I lnne testy I lub wirusologiczne Region liczba liczba liczba liczba liczba liczba zbadanych pr6bek zbadanych pr6bek zbadanych pr6bek z dodatnim z dodatnim z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem 1og6fem II 18678641 brak danych II I II 13711 531 Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne I lnne testy I lub wirusologiczne Region liczba liczba liczba liczba liczba liczba zbadanych pr6bek zbadanych pr6bek zbadanych pr6bek z dodatnim z dodatnim z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem 1og6fem II 16135751 991211 I II 2611 201 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 6 9 — P o z. 7 1 4 6.4. Dane dotyczàce statusu stad na koniec ka˝dego roku Rok: 2004 Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Stan na dzieƒ: 31 grudnia Rok: 2005 Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Stan na dzieƒ: 31 grudnia I Status stad i zwierzc=it obj~tych programem I t9czna liczba stad stado nie jest wolne lub nie jest stado wolne lub Region i zwierz9t obj~tych status nieznany urz~dowo wolne urz~dowo wolne stado wolne stado urz~dowo ostatni dodatni ostatni ujemny wolne programem zawieszone wynik badania wynik badania I stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta I I Og61em I brak brak brak brak brak brak brak brak brak brak brak brak 882761 5650399 da- da- da- da nych danych nych danych nych danych nych danych danych danych danych danych I Status stad i zwierz9t obj~tych programem I stado nie jest wolne lub nie jest stado wolne t9czna liczba stad urz~dowo wolne stado wolne lub stado urz~dowo Region i zwierz9t obj~tych status nieznany urz~dowo wolne wolne programem ostatni dodatni ostatni ujemny zawieszone wynik badania wynik badania I stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta II stada I zwierz~ta I I Og6tem II 9288091 614225111 ol ol brak brak brak brak brak brak brak danych danych danych danych 5800 danych 858185 danych 12775 danych D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 7 0 — P o z. 7 1 4 7. Cele do realizacj i 7.1. Cele do osiàgni´cia w odniesieniu do badaƒ Obecnie badania w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a w Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadza si´, badajàc próbk´ krwi przy zastosowaniu testu immunoenzymatycznego (ELISA). Margines badaƒ stanowi badanie ∏àczonych próbek mleka oraz test immunodyfuzji w ˝elu agarowym. D∏ugofalowym celem jest uzyskanie znaczàcej poprawy sytuacji epizootycznej w stadach byd∏a i przesuni´cie punktu ci´˝koÊci z badaƒ krwi na badanie mleka. Dzia∏anie takie znajdzie szerokie poparcie wÊród posiadaczy zwierzàt oraz pozwoli na nieinwazyjne pobieranie próbek do badaƒ. Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o I Region II Rodzaj testu I Docelowa populacja I Rodzaj pr6by II Cel I Liczba planowanych test6w stada posiadaj9ce status urz~dowo wolnych od enzootycznej biataczki bydta 176963 stada wymagaj9ce 1 badania do uzyskania statusu Rzeczpospolita ELISA zywe zwierz~ta krew urz~dowo wolnego od Polska w stadach enzootycznej biataczki bydta 302283 stada wymagaj9ce 2 badan do uzyskania statusu urz~dowo wolnego od enzootycznej biataczki bydta 1233643 stada zakazone 69210 I OGOl:.EM II 17820991 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 7 1 — P o z. 7 1 4 7.2. Cele do osiàgni´cia poprzez badanie stad i zwierzàt Osiàgni´cie przez stada statusu stad urz´dowo wolnych od enzootycznej bia∏aczki byd∏a w takiej liczbie lub procencie, które pozwolà na wystà pienie przez Rzeczpospolità Polskà do Komisji Europejskiej o uznanie regionów za urz´dowo wolne od tej choroby. Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o I Wskatniki docelowe I przewidywany przewidywany % stad % nowych stad Przewidywana Przewidywany z dodatnim z dodatnim lc}czna Przewidywana liczba nowych % stad przewidywany wynikiem wynikiem lc}czna Planowana liczba stad Region liczba stad stad Przewidywana z dodatnim % stad do badania badania liczba liczba stad z dodatnim obj~tych z dodatnim liczba stad wynikiem zbadania przewidywany stad do zbadania wynikiem programem wynikiem do likwidacji badania do obj~tych okres przewidywana badania badania likwidacji programem powszech- cz~stosc nego wyst~powania wyst~powania stad stad I 1 II 2 I 3 I 4 I 5 I 6 II 7 I 8 = (7/5)x100 II 9 = (4/3)x100 I 10 = (5/4 )x100 I 11 = (6/4 )x100 I I Og61em 119018941 901 8941 6783171 7134 1 713 11 7131 9,9911 75,211 1,05 0,111 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 7 2 — P o z. 7 1 4 7.3. Cele do osiàgni´cia poprzez badanie zwierzàt Wykrycie, a nast´pnie wyeliminowanie zwierzàt zaka˝onych wirusem enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Dzia∏anie to ma na celu zapobie˝enie szerze niu si´ choroby w stadach i w regionach oraz umo˝liwienie wszcz´cia procedury uzyskania przez stada statusu stad urz´dowo wolnych od enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o I Ub6j II Wskazniki docelowe I liczba przewidywany Przewidywana % zwierz9t Liczba Planowana Liczba liczba zwierz9t t9czna przewidywany z dodatnim l:..9czna liczba zwierz9t liczba zwierz9t zwierz9t z dodatnim liczba % zwierzqt wynikiem badania Region zwierz9t obj!;)tych zwierz9t do zbadania z dodatnim wynikiem zwierz9t do zbadania (przewidywany do zbadania indywidualnie wynikiem badania do do poddania obj!;)tych okres programem badania poddania ubojowi programem powszechnego ubojowi lub wyst!;)powania zabicia zwierz9t) I 1 II 2 I 3 I 4 I 5 I 6 II 7 I 8 11 9=(4/3)x1 oo I 10=(6/4 )x100 I Iog6fem II 6376261 I 6376261 I 17820991 17820991 660711 196321 1963211 27,951 0,371 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 7 3 — P o z. 7 1 4 7.4. Cele kwalifikacji stad i zwierzàt Badania stad nieposiadajàcych statusu stad urz´dowo wolnych od enzootycznej bia∏aczki byd∏a Choroba: enzootyczna bia∏aczka byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Cele w zakresie statusu stad i zwierz9t obj~tych programem l::..9czna liczba stad przewidywane niewolne lub lub zwierz9t obj~tych przewidywane wolne przewidywany urz~dowo niewolne przewidywane programem nieznany status lub urz~dowo wolne przewidywane wolne urz~dowo wolne ostatni dodatni wynik ostatni ujemny wynik zawieszone badania badania stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta I 1 I 2 I 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 brak brak brak 901894 6376261 0 0 7 134 20574 580372 71 71 580372 125628 danych danych danych D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 7 4 — P o z. 7 1 4 8. Szczegó∏owa analiza kosztów programu Koszt programu obliczono wed∏ug kursu Êredniego euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏. Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT. (*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok 2007 z dnia 25 stycznia 2007 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 90). I Koszty I Wyszczeg61nienie Liczba jednostek Jednostkowy koszt Suma og6tem1*1 Finansowanie (w ztotych) (w ztotych) wsp61notowe 1. Test6w 1.1. analizy Test ELISA 1782099 2,61 4651278 + 1.2. pr6bek Wykonanie 1782099 7,35 13098428 + 1.3. inne Dojazd w celu pobrania pr6bek 1782099 0,54 962333 + Jednorazowy przyrzc1d do pobrania 1782099 0,64 1140543 + krwi 2. Uboju i unieszkodliwienia 2.1. odszkodowanie za Liczba sztuk 19652 2000,00 39304000 + zwierzeta 2.2. unieszkodliwienie Liczba sztuk 20 527,00 10540 + 3. Wynagrodzenia (pracownicy zatrudnieni wytc1cznie w celu realizacji programu) Rzeczoznawcy (praca I dojazd) 39304 30,46 1197200 + I Razem I 60 364 3221 + 1. Identyfikacja programu Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Gruêlica byd∏a Rok wdro˝enia: 2007 Data wys∏ania do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r. 2. Dane historyczne dotyczàce sytuacji epizootycznej w zakresie gruêlicy byd∏a Dzia∏ania w zakresie zwalczania gruêlicy byd∏a zosta∏y zapoczàtkowane w Rzeczypospolitej Polskiej wraz z wejÊciem w ˝ycie rozporzà dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zwalczaniu zaraêliwych chorób zwierz´cych (Dz. U. Nr 77, poz. 673, z póên. zm.). Skutkiem prowadzonych po 1945 r. dzia∏aƒ by∏o uzyskanie przez poszczególne województwa sta tusu województwa urz´dowo wolnego od gruê licy byd∏a. Ostatnie województwo uzyska∏o ten status w 1975 r. Z dniem 1 grudnia 1975 r. tery torium paƒstwa uznano za wolne od gruêlicy byd∏a (komunikat Ministra Rolnictwa z dnia 24 grudnia 1975 r. (nr WETgb-641-8/75) w spra wie uznania obszaru Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej za wolny od gruêlicy byd∏a (Dz. Urz. Min. Rol. z 1976 r. Nr 2, poz. 7)). Poni˝sza tabela prezentuje daty uzyskiwania przez poszczególne województwa statusu woje wództwa urz´dowo wolnego od gruêlicy byd∏a (tabela przedstawia status epizootyczny dla poszczególnych województw, odzwierciedlajàc obecnie obowiàzujàcy podzia∏ administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej). Dziennik Ustaw Nr 104 — 6775 — Poz. 714 Za∏àcznik nr 2 PROGRAM ZWALCZANIA GRUèLICY BYD¸A (BOVINE TUBERCULOSIS) Wojew6dztwo Data uznania za wolne dolnosl9skie 1975 r. kujawsko- pomorskie 1971 r. lubelskie 1963 r. lubuskie 1973 r. f6dzkie 1969 r. matopolskie 1965 r. mazowieckie 1968 r. opolskie 1971 r. podkarpackie 1964 r. podlaskie 1963 r. pomorskie 1970 r. sl9skie 1969 r. swi~tokrzyskie 1966 r. warminsko-mazurskie 1970 r. wielkopolskie 1975 r. zachodn iopomorskie 1973 r. Po uznaniu Rzeczypospolitej Polskiej za kraj wol ny od gruêlicy byd∏a zapoczàtkowano w 1975 r. badanie byd∏a wed∏ug schematu: 1/3 pog∏owia byd∏a rocznie na terenie ka˝dego województwa, zgodnie z przyj´tym przez Ministra Rolnictwa programem kontroli gruêlicy byd∏a. Wspomniany program kontroli, aktualizowany w ramach „Rocznych za∏o˝eƒ dla kontroli cho rób zakaênych zwierzàt” obowiàzywa∏ do 1999 r., kiedy kwesti´ monitoringu gruêlicy byd∏a uregulowa∏o rozporzàdzenie Ministra Rol nictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia 12 paêdziernika 1999 r. w sprawie okreÊlenia ro dzaju prób, zakresu badaƒ i sposobu prowadze nia dokumentacji przy badaniach kontrolnych wyst´powania zaka˝eƒ zwierzàt oraz pozosta∏o Êci chemicznych, biologicznych, leków i ska˝eƒ promieniotwórczych w tkankach zwierzàt, mi´ sie, Êrodkach spo˝ywczych pochodzenia zwie rz´cego i niejadalnych surowcach zwierz´cych (Dz. U. Nr 93, poz. 1080, z póên. zm.). Zgodnie z regulacjà zawartà w wy˝ej wymienio nym rozporzàdzeniu w ka˝dym roku nale˝a∏o przeprowadziç badanie testem tuberkulinowym 1/3 pog∏owia byd∏a powy˝ej 6. tygodnia ˝ycia znajdujàcego si´ na terenie ka˝dego powiatu tak, aby w 3 kolejnych latach zbadaç ca∏e pog∏o wie byd∏a na terenie powiatu. Nast´pnie kwestia monitoringu gruêlicy byd∏a zosta∏a uregulowana w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 kwietnia 2003 r. w sprawie okreÊlenia jednostek choro bowych, sposobu prowadzenia kontroli, zakresu badaƒ oraz zasady ich finansowania (Dz. U. Nr 62, poz. 571). Zmiana, w porównaniu z wczeÊniejszà regulacjà, polega∏a na okreÊle niu, ˝e badania odbywajà si´ przy zastosowaniu metody tuberkulinizacji Êródskórnej. Od grudnia 2004 r. kwesti´ badaƒ kontrolnych w kierunku gruêlicy byd∏a reguluje rozporzàdze nie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jedno stek chorobowych, sposobu prowadzenia kon troli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt (Dz. U. Nr 282, poz. 2813 oraz z 2006 r. Nr 44, poz. 315). Rozporzàdzenie to stanowi, ˝e w celu kontroli wyst´powania gruêlicy byd∏a co rocznie tuberkulinizacjà Êródskórnà obejmuje si´ 1/3 stad byd∏a na obszarze powiatu tak, aby w okresie 3 lat poddaç badaniu wszystkie stada byd∏a znajdujàce si´ na obszarze tego powiatu. Badaniu poddaje si´ byd∏o powy˝ej 6. tygodnia ˝ycia. Zmiana, w porównaniu z wczeÊniejszà re gulacjà, polega na okreÊleniu, ˝e badania obej mujà 1/3 stad byd∏a, a nie 1/3 pog∏owia byd∏a na terenie ka˝dego powiatu. 3. Opis programu W Rzeczypospolitej Polskiej program kontroli gruêlicy byd∏a jest obecnie prowadzony zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwo ju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okre Êlenia jednostek chorobowych, sposobu prowa dzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt. Zgodnie z informacjami przes∏anymi przez Agencj´ Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnic twa na wniosek G∏ównego Lekarza Weterynarii stan pog∏owia byd∏a na dzieƒ 14 kwietnia 2006 r. przedstawia si´ nast´pujàco: Dziennik Ustaw Nr 104 — 6776 — Poz. 714 Zgodnie z wyliczeniami programem zostanie obj´tych 2 032 806 zwierzàt w 268 949 stadach. Bioràc pod uwag´ mo˝liwoÊç wystàpienia stad, w których nie ma zwierzàt (stada puste), przewi duje si´ przebadanie 1 949 636 sztuk byd∏a. Sposób post´powania w przypadku wystàpie nia podejrzenia lub stwierdzenia gruêlicy byd∏a reguluje rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w spra wie zwalczania gruêlicy byd∏a (Dz. U. Nr 258, poz. 2585). W przypadku podejrzenia choroby powiatowy lekarz weterynarii podejmuje niezw∏ocznie czyn noÊci majàce na celu potwierdzenie lub wyklu czenie choroby. Organ ten przeprowadza docho dzenie epizootyczne, badanie kliniczne zwierzàt lub badanie poubojowe lub sekcj´ zw∏ok, wyko nuje test diagnostyczny albo pobiera próby do badaƒ diagnostycznych. Obejmuje stado nadzo rem i nak∏ada na nie restrykcj´ w postaci zakazu przemieszczania byd∏a do stada oraz ze stada, z wy∏àczeniem przemieszczania dokonywanego w celu przeprowadzenia natychmiastowego uboju. Sztuki podejrzane o chorob´ zostajà od izolowane od reszty stada. Ponadto powiatowy lekarz weterynarii podejmuje inne niezb´dne czynnoÊci zmierzajàce do zapobie˝enia rozprze strzenianiu si´ gruêlicy byd∏a. Bydto og6tem Liczba stad Stada liczqce 2 do 5 Stada liczqce powyzej liczqcych sztuk bydta 5 sztuk bydta liczba stad liczba 1 sztuk~ liczba stad liczba liczba stad liczba zwierzqt bydta zwierzqt zwierzqt 806 845 6 098 417 204 384 354 953 1058033 247 508 4 836 000 W przypadku stwierdzenia gruêlicy (stosownie do art. 51 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwal czaniu chorób zakaênych zwierzàt oraz § 5 ust. 3 pkt 3 rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Roz woju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruêlicy byd∏a) powiatowy lekarz we terynarii powiadamia paƒstwowego inspektora sanitarnego oraz podmiot skupujàcy mleko. Wy znacza ognisko choroby oraz zakazuje prze mieszczania byd∏a do i z chorego stada (dozwo lone jest jedynie przemieszczanie w celu natych miastowego uboju). Mleko chorych zwierzàt mo˝e zostaç wykorzystane jedynie, po odpo wiedniej obróbce cieplnej, do skarmiania zwie rzàt w danym gospodarstwie. Powiatowy lekarz weterynarii nakazuje oznakowanie i izolacj´ w stadzie chorych sztuk do czasu ich zabicia. Powiatowy lekarz weterynarii podejmuje rów nie˝ inne czynnoÊci, zgodnie z przepisami rozpo rzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania guêlicy byd∏a. Ognisko choroby uznaje si´ za wygas∏e, je˝eli wszystkie sztuki chore pad∏y lub zosta∏y zabite, przeprowadzone zosta∏o oczyszczanie i odka˝a nie, a wyniki dwóch kolejnych testów tuberkulini zacji porównawczej, przeprowadzonych w okreÊ lonym czasie u pozosta∏ych sztuk w stadzie, sà ujemne. Pierwszy test przeprowadza si´ nie wczeÊniej ni˝ po up∏ywie 60 dni, drugi zaÊ nie wczeÊniej ni˝ w czwartym i nie póêniej ni˝ w dwu nastym miesiàcu od dnia usuni´cia ostatniego chorego zwierz´cia z ogniska. Warunki konieczne do uznania stada lub go spodarstwa za urz´dowo wolne od gruêlicy byd ∏a zosta∏y opisane w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaê nych zwierzàt. Program nie wprowadza dodatkowych wyma gaƒ co do przemieszczania byd∏a w zwiàzku ze statusami epizootycznymi poszczególnych re gionów. Gruêlica byd∏a jest chorobà niepodlegajàcà le czeniu, nie wykonuje si´ tak˝e szczepieƒ prze ciwko tej chorobie. Celem d∏ugofalowym jest uznanie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za urz´dowo wolne od tej choroby. Terytorium Rzeczypospolitej Pol skiej b´dzie mog∏o zostaç uznane za urz´dowo wolne od choroby, je˝eli zostanà spe∏nione na st´pujàce warunki: 1) odsetek stad zaka˝onych gruêlicà nie przekro czy∏ w okresie 6 kolejnych lat 0,1 % wszyst kich stad byd∏a; 2) przynajmniej 99,9 % stad byd∏a zosta∏o uzna nych za urz´dowo wolne w okresie 6 lat; 3) mo˝liwa jest identyfikacja stada pochodzenia i stada przejÊciowego dla ka˝dej sztuki byd∏a; 4) wszystkie zwierz´ta rzeêne z gatunku byd∏o pochodzàce z danego obszaru sà poddawane badaniu poubojowemu; 5) sà przestrzegane przepisy w sprawie zawie szania i uchylania statusu stada urz´dowo wolnego od gruêlicy byd∏a; 6) nie szczepi si´ byd∏a przeciwko gruêlicy oraz nie leczy si´ byd∏a chorego na t´ chorob´; 7) byd∏o wprowadzane na terytorium paƒstwa, do chowu lub hodowli, pochodzi wy∏àcznie z paƒstw lub regionów uznanych za wolne od gruêlicy byd∏a oraz uzyska∏o ujemny wynik w indywidualnym teÊcie tuberkulinizacji. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6777 — Poz. 714 4. Ârodki przewidziane programem 4.1. Podsumowanie Êrodków przewidzianych programem: Okres trwania programu: rok 2007 Dzia∏ania podejmowane w zwiàzku z realizacjà programu: ⌧ kontrola ⌧ zwalczanie ⌧ badania ⌧ badania ⌧ ubój zwierzàt z dodatnim wynikiem ⌧ ubój zwierzàt z dodatnim wynikiem ⌧ zabicie zwierzàt z dodatnim wynikiem ⌧ zabicie zwierzàt z dodatnim wynikiem � szczepienia � rozszerzenie uboju lub zabijania � leczenie ⌧ niszczenie produktów ⌧ niszczenie produktów ⌧ kontrola i nadzór � inne Êrodki (wymieniç) 4.2. W∏adza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynacj´ w województwach, na których obszarach program b´dzie realizowany Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwal czaniu chorób zakaênych zwierzàt, G∏ówny Le karz Weterynarii nadzoruje realizacj´ programu zwalczania chorób zakaênych zwierzàt, a ponie wa˝ jest on wspó∏finansowany ze Êrodków Unii Europejskiej, informuje Komisj´ Europejskà o post´pach w jego realizacji zgodnie z przepisa mi obowiàzujàcymi w Unii Europejskiej. OdpowiedzialnoÊç terenowych organów In spekcji Weterynaryjnej za realizacj´ progra mów okreÊlona zosta∏a w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 33, poz. 287, z póên. zm.) oraz usta wie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt. 4.3. Opis i okreÊlenie obszarów geograficznych i ad ministracyjnych, na których program b´dzie re alizowany Program wprowadza si´ na terytorium Rzeczy pospolitej Polskiej. Programem b´dzie obj´ tych 16 województw, w których sk∏ad wchodzi 314 powiatów oraz 65 miast na prawach powia tów. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6778 — Poz. 714 Mapa 1. Podzia∏ administracyjny terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na województwa 4.4. Najwa˝niejsze krajowe akty prawne w zakresie obj´tym programem 4.4.1. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do rejestra cji gospodarstw: 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt; 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 stycznia 2003 r. w sprawie reje stru podmiotów prowadzàcych niektóre ro dzaje dzia∏alnoÊci dotyczàce zwierzàt i pro duktów zwierz´cych (Dz. U. Nr 7, poz. 87); 3) ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wnio sków o przyznanie p∏atnoÊci. 4.4.2. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do identyfika cji i rejestracji zwierzàt — ustawa z dnia 2 kwiet nia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierzàt. Wann s:ko •urslde 4.4.3. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do powiada miania o gruêlicy byd∏a: 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt. Zgodnie z ustawà gruêlica byd∏a jest chorobà podlegajàcà obowiàzkowi zwalczania (za∏àcznik nr 2 do ustawy); 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 listopada 2005 r. w sprawie za kresu, sposobu i terminów przekazywania in formacji o wyst´powaniu chorób zakaênych zwierzàt podlegajàcych obowiàzkowi zwal czania i rejestracji oraz o wynikach monitoro wania chorób odzwierz´cych i odzwierz´cych czynników chorobotwórczych, a tak˝e zwiàza nej z nimi opornoÊci na Êrodki przeciwdrob noustrojowe (Dz. U. Nr 242, poz. 2045). 4.4.4. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do dzia∏aƒ podejmowanych w przypadku stwierdzenia wy stàpienia gruêlicy byd∏a, podejmowanych w ce lu zwalczania tej choroby: 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt; 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruêlicy byd∏a; 3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 sierpnia 2005 r. w sprawie spo sobu i warunków wprowadzania czasowych zakazów opuszczania ogniska choroby zakaê nej zwierzàt oraz czasowych ograniczeƒ w ru chu osobowym lub pojazdów (Dz. U. Nr 169, poz. 1423). 4.4.5. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do kwalifika cji zwierzàt i stad na podstawie kryterium wyst´ powania lub zagro˝enia wystàpienia gruêlicy byd∏a: 1) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruêlicy byd∏a; 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania i zachowania uzna nia stada lub gospodarstwa za urz´dowo wol ne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt. 4.4.6. Procedury kontrolne, a w szczególnoÊci zasady przemieszczania zwierzàt nara˝onych na kontakt lub zaka˝enie gruêlicà byd∏a: 1) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruêlicy byd∏a; 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 sierpnia 2005 r. w sprawie spo sobu i warunków wprowadzania czasowych zakazów opuszczania ogniska choroby zakaê nej zwierzàt oraz czasowych ograniczeƒ w ru chu osobowym lub pojazdów. 4.4.7. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do kontroli wyst´powania gruêlicy byd∏a — rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grud nia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek cho robowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt. 4.4.8. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ odszkodowaƒ dla posiadaczy zwierzàt zabitych z nakazu w∏aÊ ciwych organów w zwiàzku ze zwalczaniem gruêlicy byd∏a — ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt. 5. Ogólny opis kosztów i korzyÊci Zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w spra wie warunków i wysokoÊci wynagrodzenia za wykonywanie czynnoÊci przez lekarzy weteryna rii i inne osoby wyznaczone przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. Nr 178, poz. 1837, z póên. zm.), wynagrodzenie za badanie aler giczne (tuberkulinizacj´) wynosi: 1) za pierwszà sztuk´ w stadzie — 15,00 z∏; 2) od 2 do 5 sztuk — za ka˝de zwierz´ — 7,50 z∏; 3) powy˝ej 5 sztuk — za ka˝de nast´pne zwierz´ — 6,00 z∏. W celu okreÊlenia kwot wynagrodzenia za prze prowadzenie badaƒ wst´pnie przyj´to na po trzeby programu, ˝e w czasie jego realizacji zo stanie przebadanych 268 949 sztuk byd∏a, o któ rych mowa w pkt 1, 517 347 sztuk byd∏a, o któ rych mowa w pkt 2, oraz 1 163 341 sztuk byd∏a, o których mowa w pkt 3. Ca∏kowite koszty zwiàzane z realizacjà programu sà przewidziane na kwot´ 26 761 428 z∏. G∏ównà korzyÊcià z realizacji programu dla w∏aÊ cicieli stad oraz podmiotów prowadzàcych obrót byd∏em b´dzie prowadzenie swobodnego handlu byd∏em wewnàtrz Wspólnoty dzi´ki uzyskaniu statusów regionów urz´dowo wolnych. Po uzna niu danego stada i regionu za urz´dowo wolne od gruêlicy byd∏a mo˝liwy b´dzie swobodny handel byd∏em, bez przeszkód o charakterze sanitarnym, co zwi´kszy konkurencyjnoÊç polskich hodowców i producentów byd∏a na rynku unijnym, jak rów nie˝ na rynkach paƒstw trzecich. Dodatkowà korzyÊcià p∏ynàcà z realizacji progra mu b´dzie mo˝liwoÊç unikni´cia strat bezpoÊred nich — kosztów wynikajàcych ze zmniejszenia produkcji. W celu utrzymania statusu stada uzna nego za urz´dowo wolne od gruêlicy byd∏a wy starczy wykonywaç badania w kierunku tej cho roby jedynie co trzy lata. Ponadto w regionach uznanych za urz´dowo wolne b´dzie mo˝na zmniejszyç cz´stotliwoÊç badaƒ po osiàgni´ciu statusu przez dany region. Póêniej b´dzie mo˝li wa dalsza redukcja cz´stoÊci badaƒ, jednak dopie ro wtedy, gdy sytuacja epizootyczna w zakresie gruêlicy byd∏a poprawi si´ na ca∏ym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez co obni˝one zo stanà ca∏kowite koszty wykonywanych badaƒ. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6779 — Poz. 714 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 8 0 — P o z. 7 1 4 6. Dane o sytuacji epizootycznej w ostatnich latach 6.1. Rozwój choroby 6.1.1. Dane dotyczàce rozwoju choroby 6.1.1.1. Dane dotyczàce stad Rok: 2001 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2002 % stad Wskazniki Liczba Liczba stad, z dodatnim Catkowita Liczba stad wynikiem % zbada % nowych Liczba stad nowych stad z kt6rych liczba Liczba stad z dodatnim badar'l, % stad stad Region objE;)tych z dodatnim usuniE;)tO nych stad stad 1a1 zbadanych wynikiem z kt6rych z dodatnim z dodatnim programem badar'l wynikiem wszystkie objE;)tyCh wynikiem wynikiem badar'l lc) zwierzE;)ta usuniE;)tO programem wszystkie badar'l badar'l zwierzE;)ta 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 10 =(5/4)x100 11 =(6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 1097208 1097208 292672 21 21 0 0 27 0,007 0,007 Polskiej % stad Wskazniki Liczba Liczba stad, z dodatnim Catkowita Liczba stad wynikiem % nowych Liczba stad nowych stad z kt6rych liczba Liczba stad z dodatnim badar'l, % zbadanych % stad Region objE;)tych z dodatnim usuniE;)tO stad stad la) zbadanych wynikiem z kt6rych stad objE;)tych z dodatnim programem wynikiem wszystkie z dodatnim badanlb) usuniE;)tO programem wynikiem badanlc) zwierzE;)ta wynikiem wszystkie badar'l badar'l zwierzE;)ta 10 = 11 = 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 (5/4)x100 (6/4)x100 Terytorium brak Rzeczypospolitej 975108 975108 243317 brak danych 0 0 24 brak danych brak danych Polskiej danych D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 8 1 — P o z. 7 1 4 Rok: 2003 Rok: 2004 % stad Wskainiki Liczba Liczba stad, z dodatnim Liczba stad % nowych Catkowita Liczba stad nowych stad z kt6rych wynikiem Liczba stad z dodatnim badan, % zbadanych % stad stad Region liczba obj~tych z dodatnim usuni~to zbadanych wynikiem z kt6rych stad obj~tych z dodatnim z dodatnim stad 1a1 wynikiem wszystkie program em badan (bl usuni~to programem wynikiem wynikiem badan lcl zwierz~ta wszystkie badan badan zwierz~ta 10 = 11 = 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 (6/4)x100 (5/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 898464 898464 268884 22 22 0 0 30 0,008 0,008 Polskiej % stad Wskainiki Liczba Liczba stad, z dodatnim Liczba stad wynikiem % nowych Catkowita Liczba stad nowych stad z kt6rych Liczba stad z dodatnim badan, % zbadanych % stad stad Region liczba obj~tych z dodatnim usuni~to zbadanych wynikiem z kt6rych stad obj~tych z dodatnim z dodatnim stad1a1 programem wynikiem wszystkie badanlb) usuni~to programem wynikiem wynikiem badanlc) zwierz~ta wszystkie badan badan zwierz~ta 10 = 11 = 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 (5/4 )x100 (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 882761 282752 260907 134 1231·) 20 14,9 92,27 0,051 0,047 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 8 2 — P o z. 7 1 4 Rok: 2005 (*) Zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej od 2004 r. w sprawozdawczoÊci jako stado z dodatnim wynikiem badaƒ odnotowuje si´ stado, w którym uzyskano dodat ni wynik tuberkulinizacji porównawczej. We wczeÊniejszych latach za dodatni wynik by∏ uwa˝any wynik potwierdzony mikrobiologicznie. (**) Jest to liczba stad, w których przeprowadzono kontrole. Natomiast liczba stad, w których przeprowadzono badania, to 229712. Odnotowano 38008 stad, w których nie by∏o zwierzàt. (a) ¸àczna liczba stad w regionie ∏àcznie ze stadami kwalifikujàcymi si´ i niekwalifikujàcymi si´ do programu. (b) Stada co najmniej z jednym zwierz´ciem reagujàcym dodatnio w ramach programu niezale˝nie od liczby przeprowadzonych badaƒ w tym stadzie. (c) Stada, których status w poprzednim okresie by∏ nieznany, niewolny — ujemny, wolny, urz´dowo wolny lub zawieszony i które majà przynajmniej jedno dodatnio reagujàce zwierz´. % stad Wskazniki Liczba z dodatnim Liczba Liczba Catkowita Liczba stad Liczba stad nowych stad stad, wynikiem z kt6rych badan, % zbadanych % stad % nowych stad Region liczba obj~tych stad zdodatnim z dodatnim usuniE;Jto z kt6rych stad objE;Jtych z dodatnim z dodatnim stadia) programem zbadanych wynikiem wynikiem badan(b) badan <c) wszystkie usuniE;Jto programem wynikiem wynikiem badan zwierzE;Jta wszystkie badan zwierzE;Jta 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 10 = (5/4)x100 11 = (6/4 )x100 Terytorium Rzeczypospolitej 930436 312244 2677201") 124 78 18 14,52% 85,741% 0,046% 0,029% Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 8 3 — P o z. 7 1 4 6.1.1.2. Dane dotyczàce zwierzàt Rok: 2001 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2002 Ub6j Wskazniki liczba l::..9czna Liczba Liczba Liczba zwierz9t t9czna Liczba liczba zwierz9t zwierz9t zwierz9t zwierz9t z dodatnim liczba % zwierz9t Region zwierz9t(a) do zbadania zbadanych(b) zbadanych z dodatnim wynikiem zwierz9t % zbadanych z dodatnim w ramach indywidualnie(c) wynikiem badan poddanych zwierz9t obj~tych wynikiem programu badan poddanych ubojowi programem badan ubojowi lub zabitych lub zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)X100 Terytorium Rzeczypospolitej 5262088 5262088 1488621 1488621 33 33 156 28 0,002 Polskiej Liczba Ub6j Wskazniki zwierz9t Liczba Liczba l::..9czna Liczba liczba zwierz9t t9czna liczba do zwierz9t zwierz9t zwierz9t z z dodatnim liczba % zwierz9t Region zwierz9t(a) zbadania zbadanych(b) zbadanych dodatnim wynikiem badan zwierz9t % zbadanych z dodatnim w indywidualnie(c) wynikiem poddanych poddanych zwierz9t obj~tych wynikiem ramach badan ubojowi lub ubojowi lub programem badan programu zabitych zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4 )x100 Terytorium 4461206 4461206 1574819 1574819 94 94 275 35 0,006 Rzeczypospolitej Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 8 4 — P o z. 7 1 4 Rok: 2003 Rok: 2004 Liczba Ub6j Wskainiki zwierzqt Liczba Liczba liczba zwierzqt tqczna l:.qczna do Liczba zwierzqt zwierzqt z dodatnim liczba Region liczba zbadania zwierzqt zbadanych zdodatnim wynikiem zwierzqt %zbadanych % zwierzqt zwierzqt z dodatnim zwierzqt (a) zbadanych (bl indywidualnie(c) wynikiem badan poddanych w obj~tych wynikiem ramach badan poddanych ubojowi programem badan programu ubojowi lub lub zabitych zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Terytorium 5652154 5652154 1724936 1724936 108 108 309 31 0,006 Rzeczypospolitej Polskiej Ub6j Wskainiki liczba Liczba Liczba Liczba zwierzqt l:.qczna zwierzqt do Liczba zwierzqt zwierzqt z dodatnim tqczna liczba % zbadanych % zwierzqt Region liczba zbadania zwierzqt zdodatnim zwierzqt zbadanych wynikiem zwierzqt z dodatnim zwierzqt(a) w ramach zbadanych(bl indywidualnie(c) wynikiem badan poddanych obj~tych wynikiem programu badan poddanych ubojowi lub badan zabitych programem ubojowi lub zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 5649362 1760436 1674775 1674775 536(*) 548 548 95,13 0,03 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 8 5 — P o z. 7 1 4 Rok: 2005 (*) Zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej od 2004 r. w sprawozdawczoÊci jako stado z dodatnim wynikiem odnotowuje si´ stado, w którym uzyskano dodatni wy nik tuberkulinizacji porównawczej. We wczeÊniejszych latach za dodatni wynik by∏ uwa˝any wynik potwierdzony mikrobiologicznie. (a) ¸àczna liczba stad w regionie, ∏àcznie ze stadami kwalifikujàcymi si´ i niekwalifikujàcymi si´ do programu. (b) Obejmuje zwierz´ta badane indywidualnie i zbiorowo. (c) Obejmuje tylko zwierz´ta zbadane indywidualnie. 6.2. Dane dotyczàce nadzoru i badaƒ laboratoryjnych Rok: 2001 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych: izolacja Mycobacterium bovis Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji Êródskórnej pojedynczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej oraz porównawczej z u˝yciem tuberku liny bydl´cej i ptasiej. Liczba Ub6j Wskazniki zwierz9t Liczba Liczba liczba zwierz9t t9czna l::..9czna do Liczba zwierz9t z dodatnim liczba Region liczba zbadania zwierz9t zwierz9t zdodatnim wynikiem zwierz9t o/ozbadanych % zwierz9t zbadanych zwierz9t z dodatnim zwierzqt (a) w zbadanych(bl indywidualnie(c) wynikiem badan poddanych ramach badan poddanych ubojowi obj~tych wynikiem programem badan programu ubojowi lub lub zabitych zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4 )x100 Terytorium Rzeczypospolitej 6146623 1972141 1584421 1584421 538 530 567 80,34% 0,034% Polskiej Testy mikrobiologiczne lnne testy: test tuberkulinowy Region liczba liczba pr6bek z liczba liczba pr6bek zbadanych dodatnim zbadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 156 33 1488621 156 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 8 6 — P o z. 7 1 4 Rok: 2002 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych: izolacja Mycobacterium bovis Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji Êródskórnej pojedynczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej oraz porównawczej z u˝yciem tuberku liny bydl´cej i ptasiej Rok: 2003 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych: izolacja Mycobacterium bovis Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji Êródskórnej pojedynczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej oraz porównawczej z u˝yciem tuberku liny bydl´cej i ptasiej Testy mikrobiologiczne I lnne testy: test tuberkulinowy Region liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 275 94 1574819 275 Testy mikrobiologiczne lnne testy: test tuberkulinowy Region liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 309 108 1724936 309 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 8 7 — P o z. 7 1 4 Rok: 2004 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych: izolacja Mycobacterium bovis Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji Êródskórnej pojedynczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej oraz porównawczej z u˝yciem tuberku liny bydl´cej i ptasiej Rok: 2005 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych: izolacja Mycobacterium bovis Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji Êródskórnej pojedynczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej oraz porównawczej z u˝yciem tuberku liny bydl´cej i ptasiej Testy mikrobiologiczne lub lnne testy: test tuberkulinowy wirusologiczne Region liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 536 206 1674775 536 Testy mikrobiologiczne lnne testy: test tuberkulinowy Region liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej 538 284 1584421 538 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 8 8 — P o z. 7 1 4 6.3. Dane dotyczàce zaka˝eƒ Rok: 2001 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2002 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2003 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2004 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2005 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Region Liczba zakazonych stad Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 21 33 Region Liczba zakazonych stad Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej brak danych 94 Region Liczba zakazonych stad Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 22 108 Region Liczba zakazonych stad Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 75 206 Region Liczba zakazonych stad Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 42 284 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 8 9 — P o z. 7 1 4 6.4. Dane dotyczàce statusu zwierzàt na koniec roku Rok: 2005 Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o (a) Status nieznany: brak wyników poprzednich badaƒ. (b) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym dodatnim wynikiem w ostatnim badaniu. (c) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z ujemnymi wynikami w ostatnim badaniu, ale nieb´dàce urz´dowo wolne. 7. Cele 7.1. Cele testów diagnostycznych 7.1.1. Liczba testów Status stad i zwierzc1t obj~tych programem na koniec roku catkowita liczba stad niewolne i nieurz~dowo wolne Region i zwierz9t obj~tych nieznany(a) ostatni dodatni ostatni ujemny wolne lub urz~dowo wolne urz~dowo wolne wolne zawieszone programem wynik badania(b) wynik badania(c) stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta Terytorium Rzeczy 229712 1584421 0 0 29 591 5 75 39 3989 0 0 229639 1579736 pospolitej Polskiej Liczba Region Typ testu Populacja docelowa Typ pr6bki Cel planowanych test6w Terytorium Rzeczypospolitej test tuberkulinowy bydto powyzej 6. tygodnia zycia - kontrola 1 949 636 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 9 0 — P o z. 7 1 4 7.1.1.1. Plany testów W przypadku gruêlicy byd∏a badanie odbywa si´ poprzez prowadzenie testów tuberkulinizacji Êródskórnej: — pojedynczej, — porównawczej. Tuberkulinizacj´ pojedynczà i porównawczà wykonuje si´ poprzez Êródskórnà iniekcj´ tuberkuliny bydl´cej lub bydl´cej i ptasiej zgodnie z me todykà badania i standardami dla tuberkuliny zawartymi w za∏àczniku B do dyrektywy Rady 64/432/EWG. Szczegó∏owy sposób prowadzenia badaƒ jest zawarty w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruêlicy byd∏a. 7.1.2. Cele testowania stad i zwierzàt 7.1.2.1. Cele testowania stad Choroba: gruêlica byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Przewidywa Przewidywany Wskainiki docelowe Przewidywana na liczba l:..9czna l:..9czna % stad , l:..9czna l:..9czna liczba stad, liczba stad liczba nowych stad, z kt6rych przewidywa- przewidywany liczba stad stad z kt6rych ny % stad % stad przewidywany Region liczba kt6re z dodatnim zostan9 obj~tych z dodatnim zostan9 % nowych stad stad zostan9 wynikiem usuni~te do zbadania z dodatnim programem wynikiem usuni~te z dodatnim zbadane badan wszystkie obj~tych wynikiem badan wszystkie wynikiem badan zwierz~ta programem badan zwierz~ta 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 10 = (5/4)x100 11=(6/4)x100 Terytorium Rzeczy 806 845 268 949 255 501 85 85 20 20% 95% 0,033 0,033 pospolitej Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 9 1 — P o z. 7 1 4 7.1.2.2. Cele testowania zwierzàt Choroba: gruêlica byd∏a 7.2. Cele testowania w zakresie kwalifikacji Choroba: gruêlica byd∏a (a) Status nieznany: brak wyników poprzednich badaƒ. (b) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym wynikiem dodatnim w ostatnim badaniu. (c) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z wynikami ujemnymi w ostatnim badaniu, ale nieb´dàce urz´dowo wolne. l::.9czna Ub6j Wskazniki docelowe l::.9czna l::.9czna liczba l::.9czna l::.9czna liczba przewidywana liczba catkowita przewidywany Region liczba zwierz9t liczba zwierz9t liczba zwierz9t zwierz9t liczba % zwierz9t % zwierz9t obj~tych zwierz9t do zbadania z dodatnim z dodatnim zwierz9t z dodatnim zwierz9t do zbadania programem do zbadania indywidualnego wynikiem wynikiem do poddania obj~tych wynikiem badar'l badar'l badar'l ubojowi programem 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Terytorium Rzeczy 6 098 417 2 032 806 1 931 166 1 931 166 444 444 450 95% 0,023 pospolitej Polskiej Cele w zakresie statusu stad i zwierz9t obj~tych programem na koniec roku t9czna liczba stad i przewidywane niewolne i nieurz~dowo przewidywane przewidywany wolne wolne lub urzE;dowo przewidywane przewidywane Region zwierz9t obj~tych nieznany statuslaJ ostatni dodatni ostatni ujemny wolne wolne urz~dowo wolne programem wynik badania(bJ wynik badania(cJ zawieszone stada zwierzE;ta stada zwierzE;ta stada zwierzE;ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta Terytorium Rzeczy 255501 1931166 pospolitej 0 0 20 200 0 0 40 444 0 0 255441 1930522 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 9 2 — P o z. 7 1 4 8. Szczegó∏owa analiza kosztów programu Koszt programu obliczono wed∏ug kursu Êredniego euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏. Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT. (*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok 2007. Koszt llosc Koszt catkowity Finansowanie Koszty Specyfikacja jednostek jednostkowy (w ztotychfl wsp6Inotowe (w ztotych) 1. Test6w 268949 15,00 4034235 Test tuberkulinowy - 517347 7,50 3880103 + wykonanie 1163341 6,00 6980046 1.1. analizy razem: 14 894 384 Test tuberkulinowy 1 949 636 0,89 1735176 + tuberkulina 1.2. pr6bkobrania Koszty dojazd6w (w km) 10 766 960 0,8 8 613 568 + 1.3. inne 2. Uboju i unieszkodliwienia 2.1. odszkodowania za zwierz~ta Liczba sztuk 450 3000 1 350 000 + 2.2. transportu wkm 13 500 0,8 10 800 + 2.3. unieszkodliwienia Liczba sztuk 450 190 85 500 + 3. Czyszczenia i odkazenia 100m2 450 160 72 000 + Og6tem 26 761 428 + 1. Identyfikacja programu Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Bruceloza byd∏a (B. abortus) Rok wdro˝enia: 2007 Data wys∏ania do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r. 2. Dane historyczne dotyczàce sytuacji epizootycznej w zakresie brucelozy u byd∏a Problem brucelozy w Rzeczypospolitej Polskiej by∏ w przewa˝ajàcym stopniu ograniczony do brucelozy u byd∏a. Odnotowano te˝ kilka przy padków wystàpienia zaka˝enia Brucella ovis (za palenie najàdrzy tryków) oraz brucelozy Êwiƒ (Brucella suis serotyp 2). W latach 1948—1956 jedynie byd∏o pochodzàce z gospodarstw paƒstwowych, w liczbie od 41 do 350 tysi´cy rocznie, by∏o badane w kierunku brucelozy. Odsetek reakcji serologicznych waha∏ si´ w poszczególnych latach od 7,2 do 22,8 % badanego byd∏a. W tym czasie iloÊç zaka˝onych byków si´ga∏a 1,1 do 2,1 %. W okresie pomi´dzy 1956 r. a 1966 r. badano od 350 tysi´cy do miliona sztuk byd∏a rocznie. Bru celoz´ diagnozowano w 2,3 do 5,7 % gospo darstw paƒstwowych oraz od 0,32 do 1,7 % gospodarstw prywatnych. W roku 1966 prawie 12 % sztuk byd∏a w gospodarstwach paƒstwo wych by∏o dotkni´tych brucelozà. W latach 1953—1956 prawie 226 tysi´cy sztuk by d∏a zosta∏o zaszczepionych przeciwko brucelozie szczepionkà S19. Szczepienia te kontynuowano do 1966 r., kiedy Departament Weterynarii Minister stwa Rolnictwa zabroni∏ u˝ywania szczepionek we wschodnich i centralnych województwach. Aby monitorowaç sytuacj´ w prywatnych gos podarstwach w latach 1965 r. i 1967 r. serologicz ne badanie byd∏a by∏o przeprowadzane w wo jewództwie gdaƒskim, lubelskim i olsztyƒskim oraz w województwach graniczàcych z Czecho s∏owacjà (zgodnie z ówczesnym podzia∏em ad ministracyjnym paƒstwa). Wykryto, ˝e iloÊç se roreagentów nie przekracza∏a 0,5 %. Szeroko zakrojone Êrodki kontroli brucelozy u byd∏a rozpocz´to w 1969 r. w województwach wschodnich i centralnych Rzeczypospolitej Pol skiej. Po badaniach serologicznych ca∏ego po g∏owia i usuni´ciu sztuk reagujàcych dodatnio uznano do 1971 r. za wolne od brucelozy u byd∏a województwa: 1) bia∏ostockie; 2) lubelskie; 3) rzeszowskie; 4) krakowskie; 5) katowickie; 6) kieleckie; 7) ∏ódzkie; 8) warszawskie oraz w 1972 r. — gdaƒskie. W gospodarstwach prywatnych zwierz´ta, u któ rych wykryto lub podejrzewano zaka˝enie, by∏y usuwane i z tego tytu∏u by∏o wyp∏acane odszko dowanie. Dotkni´te brucelozà zwierz´ta w gospodar stwach paƒstwowych by∏y zabijane lub wysy∏ane do specjalnych gospodarstw, tzw. izolatorów bangowych. Wszystkie izolatory zosta∏y zlikwido wane w 1975 r. po wejÊciu w ˝ycie w dniu 1 lipca 1975 r. rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa z dnia 16 kwietnia 1975 r. w sprawie obowiàzku zg∏asza nia oraz zwalczania brucelozy zwierzàt (Dz. U. Nr 13, poz. 77), zgodnie z którym uznano bruce loz´ byd∏a, Êwiƒ, owiec i kóz za chorob´ podle gajàcà obowiàzkowi zg∏aszania oraz okreÊlono Êrodki stosowane w celu zwalczania tej choroby. W latach 1975—1978 zwalczanie brucelozy by∏o kontynuowane w pozosta∏ych województwach. W tym okresie równie˝ przeprowadzono bada nia serologiczne, które obejmowa∏y od 5 do 7 milionów sztuk byd∏a rocznie. W efekcie tych badaƒ wykryto bruceloz´ u 31 720 sztuk byd∏a. Nale˝y podkreÊliç, ˝e oko∏o 10 % zabitego byd∏a pochodzi∏o z 42 województw (z ogólnej liczby 49 województw, zgodnie z obowiàzujàcym w tym czasie podzia∏em administracyjnym paƒ stwa), a prawie 90 % z terenu 7 województw, z tego g∏ównie z województw: gorzowskiego, olsztyƒskiego, poznaƒskiego, szczeciƒskiego, zielonogórskiego. Z dniem 1 grudnia 1980 r., decyzjà Ministra Rol nictwa (komunikat Ministra Rolnictwa z dnia 3 paêdziernika 1980 r. /nr WETsp-II-4414-15/80/ w sprawie uznania obszaru Polskiej Rzeczypo spolitej Ludowej za wolny od brucelozy byd∏a), terytorium Polski zosta∏o uznane za urz´dowo wolne od brucelozy u byd∏a. Odsetek zaka˝o nych zwierzàt wynosi∏ wtedy mniej ni˝ 0,5 %, zaka˝onych gospodarstw zaÊ by∏ mniejszy ni˝ 0,2 %. W tym czasie terytorium Polski spe∏nia∏o warunki zawarte w przepisach unijnych. 3. Opis programu W Rzeczypospolitej Polskiej obecnie program kontroli brucelozy u byd∏a jest prowadzony zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w spra wie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposo bu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt. Badaniami obj´te jest terytorium Rzeczypospoli tej Polskiej. Corocznie próbki sà pobierane w 1/3 stad byd∏a znajdujàcych si´ na obszarze po wiatu, dzi´ki czemu w okresie 3 lat badaniu zosta nà poddane wszystkie stada byd∏a. Badaniem Dziennik Ustaw Nr 104 — 6793 — Poz. 714 Za∏àcznik nr 3 PROGRAM ZWALCZANIA BRUCELOZY U BYD¸A (B. ABORTUS) obj´te zostanie byd∏o p∏ci ˝eƒskiej oraz przezna czone do rozrodu buhaje powy˝ej 12. miesiàca ̋ y cia. Dopuszczone b´dzie zarówno pobieranie do badaƒ krwi, jak równie˝ pulowanych prób mleka od krów pochodzàcych z jednego gospodarstwa. Zgodnie z informacjami przes∏anymi przez Agencj´ Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnic twa na wniosek G∏ównego Lekarza Weterynarii stan pog∏owia byd∏a na dzieƒ 14 kwietnia 2006 r. przedstawia∏ si´ nast´pujàco: Dziennik Ustaw Nr 104 — 6794 — Poz. 714 Zgodnie z powy˝szymi danymi, programem zo stanie obj´tych 1 632 806 zwierzàt w 268 949 sta dach (1/3 z ogólnej liczby stad). Bioràc pod uwa g´ mo˝liwoÊç wystàpienia stad pustych, przewi duje si´ przebadanie 1 583 822 sztuk byd∏a. Sposób post´powania w przypadku wystàpienia podejrzenia lub stwierdzenia brucelozy u byd ∏a w stadzie jest okreÊlony w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania bruce lozy (Dz. U. Nr 79, poz. 690). W przypadku podej rzenia wystàpienia tej choroby powiatowy lekarz weterynarii podejmuje niezw∏ocznie czynnoÊci majàce na celu jej potwierdzenie lub wyklucze nie. Polegajà one m.in. na: przeprowadzeniu do chodzenia epizootycznego, badania klinicznego zwierzàt, pobraniu prób do badaƒ oraz w razie koniecznoÊci — przeprowadzeniu sekcji zw∏ok lub badania poubojowego zwierzàt. Zwierz´ta podejrzane o zaka˝enie podlegajà odosobnieniu w stadzie. Podejrzane stado zostaje obj´te nad zorem i nak∏ada si´ na nie restrykcje w postaci zakazu przemieszczania zwierzàt ze i do stada (dozwolone jedynie przemieszczanie w celu na tychmiastowego uboju). Powiatowy lekarz wete rynarii powiadamia tak˝e podmiot skupujàcy mleko o podejrzeniu brucelozy w danym stadzie. W przypadku stwierdzenia brucelozy u byd∏a (stosownie do art. 44 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalcza niu chorób zakaênych zwierzàt oraz § 5 rozporzà dzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania bruce lozy) powiatowy lekarz weterynarii wyznacza ognisko choroby oraz podejmuje czynnoÊci ma jàce na celu zapobie˝enie szerzeniu si´ choroby. Powiadamia on paƒstwowego inspektora sani tarnego o stwierdzeniu choroby oraz podmiot skupujàcy mleko o cofni´ciu uznania stada byd∏a za urz´dowo wolne od brucelozy. Nakazuje m.in. zabicie chorych zwierzàt (nie podlegajà one le czeniu), usuni´cie i unieszkodliwienie poronio nych p∏odów, ∏o˝ysk oraz martwych zwierzàt, po branie prób do badaƒ, odka˝anie obornika i gno jowicy oraz oczyszczenie i odka˝enie wszelkich sprz´tów i Êció∏ki, majàcych kontakt z chorymi zwierz´tami. Zakazuje on tak˝e wykorzystywania pastwisk, na których przebywa∏o byd∏o chore na bruceloz´, przez 60 dni od dnia usuni´cia tych zwierzàt z pastwisk. Ognisko uznaje si´ za wygas∏e, gdy wszystkie chore zwierz´ta pad∏y lub zosta∏y zabite, a wyni ki badaƒ pozosta∏ych zwierzàt z gatunków wra˝ liwych sà ujemne oraz zosta∏o przeprowadzone oczyszczanie i odka˝anie. Program nie wprowadza dodatkowych wymagaƒ co do przemieszczania byd∏a w zwiàzku ze statu sami epizootycznymi poszczególnych regionów. Warunki konieczne do uznania stada za urz´do wo wolne od brucelozy u byd∏a zosta∏y okreÊlo ne w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Roz woju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych nie zb´dnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt. Zgodnie z za∏àcznikiem nr 4 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, bruceloza jest chorobà zakaênà podlegajàcà zakazowi szcze pieƒ. Celem d∏ugofalowym, nieobj´tym programem, jest uznanie terytorium Rzeczypospolitej Pol skiej za urz´dowo wolne od tej choroby, co b´ dzie mog∏o nastàpiç, je˝eli zostanà spe∏nione nast´pujàce warunki: 1) w okresie 3 lat nie zostanie stwierdzone poro nienie spowodowane bakteriami Brucella oraz nie zostanà wyizolowane bakterie Bru cella abortus, a badaniom diagnostycznym b´dà poddawane zarówno ka˝dy poroniony p∏ód, jak i jego matka; 2) nie zostanà stwierdzone objawy kliniczne brucelozy u byd∏a; 3) co najmniej 99,8 % stad uzyska status stad urz´dowo wolnych od brucelozy u byd∏a w okresie ostatnich 5 lat; 4) powiatowy lekarz weterynarii przeprowadzi badania w ka˝dym przypadku zg∏oszenia po ronienia u byd∏a; 5) jest mo˝liwa identyfikacja stada pochodzenia i stada przejÊciowego dla ka˝dej sztuki byd∏a; 6) byd∏o wprowadzane na terytorium paƒstwa, do chowu lub hodowli, pochodzi wy∏àcznie ze stad urz´dowo wolnych od brucelozy byd∏a oraz uzyskuje ujemny wynik testu serologicznego. Bydto og6tem Liczba stad Stada licz9ce 2 do Stada licz9ce powyzej licz9cych 5 sztuk bydta 5 sztuk bydta liczba stad liczba 1 sztu k~ bydta liczba stad liczba liczba stad liczba zwierzqt zwierzqt zwierzqt 806 845 6098417 204 384 354 953 1058033 247 508 4 836 000 Dziennik Ustaw Nr 104 — 6795 — Poz. 714 4. Ârodki przewidziane programem 4.1. Podsumowanie Êrodków przewidzianych programem Okres trwania programu: rok 2007 Dzia∏ania podejmowane w zwiàzku z realizacjà programu: ⌧ kontrola ⌧ zwalczanie ⌧ badania ⌧ badania ⌧ ubój zwierzàt z dodatnim wynikiem ⌧ ubój zwierzàt z dodatnim wynikiem ⌧ zabicie zwierzàt z dodatnim wynikiem ⌧ zabicie zwierzàt z dodatnim wynikiem � szczepienia � rozszerzony ubój lub zabijanie � leczenie ⌧ niszczenie produktów ⌧ niszczenie produktów ⌧ kontrola i nadzór � inne Êrodki (wymieniç) 4.2. W∏adza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynacj´ w województwach, na których obszarach program b´dzie realizowany Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 mar ca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych, G∏ówny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizacj´ programu zwalczania chorób zakaênych zwierzàt, a po niewa˝ jest on wspó∏finansowany ze Êrodków Unii Europejskiej, informuje Komisj´ Europej skà o post´pach w jego realizacji zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w Unii Europej skiej. 4.3. Opis i okreÊlenie obszarów geograficznych i ad ministracyjnych, na których program b´dzie re alizowany Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Mapa 1. Obecny podzia∏ administracyjny terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na województwa Wann sko 4.4. Akty prawne w zakresie obj´tym programem 4.4.1. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do rejestra cji gospodarstw: 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt; 2) ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wnio sków o przyznanie p∏atnoÊci; 3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 stycznia 2003 r. w sprawie reje stru podmiotów prowadzàcych niektóre ro dzaje dzia∏alnoÊci dotyczàce zwierzàt i pro duktów zwierz´cych; 4) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierzàt; 5) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu danych zamieszcza nych w rejestrze zwierzàt gospodarskich oznakowanych. 4.4.2. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do identyfi kacji i rejestracji zwierzàt: 1) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierzàt; 2) rozporzàdzenie Komisji nr 911/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania roz porzàdzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie kolczyków, paszportów i rejestrów gospodarstw; 3) rozporzàdzenie Komisji nr 494/98 z dnia 27 lu tego 1998 r. ustanawiajàce szczegó∏owe prze pisy wykonawcze do rozporzàdzenia Rady (WE) nr 820/97 w odniesieniu do stosowania minimalnych sankcji administracyjnych w ra mach systemu identyfikacji i rejestracji byd∏a; 4) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie sposo bu oznakowania byd∏a, owiec i kóz oraz Êwiƒ, okreÊlenia wzorów znaków identyfikacyjnych oraz wymagaƒ i warunków technicznych kol czyków dla zwierzàt gospodarskich; 5) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawie okreÊle nia wzoru paszportu konia i wzoru paszportu byd∏a; 6) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2005 r. w sprawie ksi´gi re jestracji byd∏a, Êwiƒ, owiec lub kóz. 4.4.3. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do powiada miania o chorobie: 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt, zgodnie z którà bruceloza u byd∏a jest chorobà podlegajàcà obowiàzko wi zwalczania (za∏àcznik nr 2 do ustawy); 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 listopada 2005 r. w sprawie za kresu, sposobu i terminów przekazywania in formacji o wyst´powaniu chorób zakaênych zwierzàt podlegajàcych obowiàzkowi zwal czania i rejestracji oraz o wynikach monitoro wania chorób odzwierz´cych i odzwierz´cych czynników chorobotwórczych, a tak˝e zwiàza nej z nimi opornoÊci na Êrodki przeciwdrob noustrojowe. 4.4.4. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do podejmo wania dzia∏aƒ w przypadku stwierdzenia wystà pienia brucelozy u byd∏a, podejmowanych w ce lu zwalczania tej choroby: 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt; 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwal czania brucelozy; 3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania i zachowania uzna nia stada lub gospodarstwa za urz´dowo wol ne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt. 4.4.5. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do kwalifika cji zwierzàt i stad na podstawie kryterium wyst´ powania lub zagro˝enia wystàpienia brucelozy u byd∏a: 1) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwal czania brucelozy; 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania i zachowania uzna nia stada lub gospodarstwa za urz´dowo wol ne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt. 4.4.6. Procedury kontrolne, a w szczególnoÊci zasady przemieszczania zwierzàt nara˝onych na kontakt lub zaka˝enie brucelozà u byd∏a okreÊla rozpo rzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy. 4.4.7. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do kontroli wyst´powania brucelozy u byd∏a — rozporzà dzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jedno stek chorobowych, sposobu prowadzenia kon troli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt. 4.4.8. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do uzyskania odszkodowaƒ dla posiadaczy zwierzàt zabitych z nakazu w∏aÊciwych organów w zwiàzku ze zwalczaniem brucelozy u byd∏a — ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6796 — Poz. 714 5. Ogólny opis kosztów i korzyÊci Zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w spra wie warunków i wysokoÊci wynagrodzenia za wykonywanie czynnoÊci przez lekarzy weteryna rii i inne osoby wyznaczone przez powiatowego lekarza weterynarii, wynagrodzenie za pobranie krwi lub mleka do badaƒ wynosi: 1) za pierwszà sztuk´ w stadzie — 15,00 z∏; 2) od 2 do 5 sztuk — za ka˝de zwierz´ — 4,50 z∏; 3) powy˝ej 5 sztuk — za ka˝de nast´pne zwierz´ — 3,40 z∏. W celu okreÊlenia kwot wynagrodzenia za prze prowadzenie badaƒ wst´pnie przyj´to na po trzeby programu, ˝e w trakcie jego realizacji zo stanie przebadanych 268 949 sztuk byd∏a, o któ rych mowa w pkt 1, 479 276 sztuk byd∏a, o któ rych mowa w pkt 2, oraz 835 597 sztuk byd∏a, o których mowa w pkt 3. Ca∏kowity koszt zwiàzany z realizacjà programu wyniesie 18 483 273 z∏. G∏ównà korzyÊcià z realizacji programu dla w∏aÊ cicieli stad oraz podmiotów prowadzàcych ob rót byd∏em b´dzie prowadzenie swobodnego handlu byd∏em wewnàtrz Wspólnoty dzi´ki uzy skaniu statusów regionów urz´dowo wolnych. Po uznaniu danego stada i regionu za urz´dowo wolne od brucelozy byd∏a b´dzie mo˝liwy swo bodny handel byd∏em, bez przeszkód o charak terze sanitarnym, co zwi´kszy konkurencyjnoÊç polskich hodowców i producentów byd∏a na rynku unijnym, jak równie˝ na rynkach paƒstw trzecich. Dodatkowà korzyÊcià p∏ynàcà z realizacji progra mu b´dzie mo˝liwoÊç unikni´cia strat bezpo Êrednich — kosztów wynikajàcych ze zmniejsze nia produkcji. W celu utrzymania statusu stada uznanego za urz´dowo wolne od brucelozy byd ∏a wystarczy wykonywaç badania w kierunku tej choroby jedynie co 3 lata. Ponadto w regionach uznanych za urz´dowo wolne b´dzie mo˝na zmniejszyç cz´stotliwoÊç badaƒ — coroczne jed no badanie wszystkich zwierzàt powy˝ej 24. miesiàca ˝ycia przez pierwsze pi´ç lat po uzyskaniu statusu. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6797 — Poz. 714 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 9 8 — P o z. 7 1 4 6. Dane dotyczàce sytuacji epizootycznej w ostatnich latach 6.1. Rozwój choroby 6.1.1. Dane dotyczàce rozwoju choroby 6.1.1.1. Dane dotyczàce stad Choroba: bruceloza u byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2001 Rok: 2002 % stad Wskainiki Liczba Liczba stad, z dodatnim Liczba stad wynikiem % nowych Catkowita Liczba stad nowych stad z kt6rych Liczba stad z dodatnim badan, % stad stad Region liczba obj~tych z dodatnim usuni~to % zbadanych zbadanych wynikiem z kt6rych z dodatnim z dodatnim stadia) wynikiem wszystkie stad obj~tych programem badanlb) usuniE;Jto wynikiem wynikiem badan <cl zwierzE;Jta programem wszystkie badan badan zwierzE;Jta 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7 /5)x100 9 = (4/3)x100 10 = 11 = (5/4)x100 (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 1097208 1097208 273756 15 15 0 0 24 0,005 0,005 Polskiej % stad Wskainiki Liczba Liczba stad, z dodatnim Liczba stad % nowych Catkowita Liczba stad nowych stad z kt6rych wynikiem Liczba stad z dodatnim badan, % stad stad Region liczba objE;Jtych z dodatnim usuniE;Jto %zbadanych zbadanych wynikiem z kt6rych z dodatnim z dodatnim stadia) wynikiem wszystkie stad objE;Jtych programem badanlb) usuniE;JtO wynikiem wynikiem badanlcl zwierzE;Jta programem wszystkie badan badan zwierzE;Jta 10 = 11 = 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 (5/4 )x100 (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospol ite j 975108 975108 243317 15 15 0 0 24 0,006 0,006 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 7 9 9 — P o z. 7 1 4 Rok: 2003 Rok: 2004 % stad Wskazniki Liczba Liczba stad , z dodatnim Liczba stad Catkowita Liczba stad nowych stad z kt6rych wynikiem % nowych Liczba stad z dodatnim badari , % stad z Region liczba obj~tych z dodatnim usuni~to % zbadanych stad zbadanych wynikiem z kt6rych dodatnim stadlal programem wynikiem wszystkie stad obj~tych z dodatnim badari1bl usuni~to wynikiem badanlcl zwierz~ta programem wynikiem wszystkie badari badari zwierz~ta 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 10 = (5/4 )x100 11 = (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 898464 898464 266387 7 7 0 0 29 0,003 0,003 Polskiej % stad Wskazniki Liczba Liczba stad, z dodatnim Liczba stad % nowych Catkowita Liczba stad nowych stad z kt6rych wynikiem Liczba stad z dodatnim badari, % stad stad Region liczba obj~tych z dodatnim usuni~to % zbadanych zbadanych wynikiem z kt6rych z dodatnim z dodatnim stad1al programem badanlb) wynikiem wszystkie stad obj~tych wynikiem wynikiem badar'i!c) zwierz~ta usuni~to programem wszystkie badari badari zwierz~ta 1 2 3 4 6 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 10 = 11 = 5 7 (5/4)x100 (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 882761 283823 258954 14 11 0 0 91,24 0,005 0,003 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 0 0 — P o z. 7 1 4 Rok: 2005 (*) Jest to liczba stad, w których przeprowadzono kontrole. Natomiast liczba stad, w których przeprowadzono badania, to 226576. Odnotowano 37318 stad pustych. (a) ¸àczna liczba stad w regionie, ∏àcznie ze stadami kwalifikujàcymi si´ i niekwalifikujàcymi si´ do programu. (b) Stada co najmniej z jednym zwierz´ciem reagujàcym dodatnio w ramach programu, niezale˝nie od liczby badaƒ przeprowadzonych w tym stadzie. (c) Stada, których status w poprzednim okresie by∏ nieznany, niewolny — ujemny, wolny, urz´dowo wolny lub zawieszony i które majà przynajmniej jedno dodatnio re agujàce zwierz´. % stad Wskazniki Liczba Liczba stad, z dodatnim Liczba stad wynikiem % nowych Catkowita Liczba stad nowych stad z kt6rych Liczba stad z dodatnim badar'l, % stad stad Region liczba objE;Jtych z dodatnim usuniE;Jto o/ozbadanych zbadanych wynikiem z kt6rych z dodatnim z dodatnim stad 1•l wynikiem wszystkie stad objE;Jtych programem badanlb) usuniE;Jto wynikiem wynikiem badan1cl zwierzE;Jta wszystkie programem badar'l badar'l zwierzE;Jta 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 10 = (5/4)x100 11 = (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 930436 310011 263894 1*) 12 12 2 16,67% 85,12 0,005 0,005 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 0 1 — P o z. 7 1 4 6.1.1.2. Dane dotyczàce zwierzàt Choroba: bruceloza u byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2001 Rok: 2002 Ub6j Wskatniki Liczba liczba zwierzqt Liczba zwierzc1t Lqczna do Liczba Liczba zwierzqt zwierzqt z dodatnim tc1czna liczba % zwierzqt Region liczba zwierzc1t zbadanych z dodatnim zwierzqt % zbadanych zbadania wynikiem z dodatnim zwierzqtla) w ramach zbadanych(bl indywidualnie(cJ wynikiem badan poddanych stad obj~tych wynikiem badan ubojowi programem programu poddanych lub zabitych badan ubojowi lub zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4 )x1 00 Terytorium Rzeczypospo- 5262088 5262088 1160325 1160325 17 17 17 22 0,0014 litej Polskiej Ub6j Wskazniki Liczba liczba zwierzqt Liczba zwierzqt tc1czna liczba Lqczna do Liczba Liczba zwierzc1t zwierzc1t z dodatnim zwierzqt % zbadanych % zwierzqt Region liczba zbadania zwierzc1t zbadanych z dodatnim wynikiem poddanych zwierzc1t z dodatnim zwierzqt (a) w ramach zbadanych (bl indywidualnie (c) wynikiem badan ubojowi obj~tych wynikiem programu badan poddanych lub zabitych programem badan ubojowi lub zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9 (4/3)x100 10 (6/4)x100 Terytorium Rzeczypo spolitej 4461206 4461206 1121743 1121743 17 17 17 25 0,0015 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 0 2 — P o z. 7 1 4 Rok: 2003 Rok: 2004 Ub6j Wskazniki Liczba liczba zwierz9t do Liczba zwierz9t l::..9czna zbadania Liczba Liczba zwierz9t zwierz9t z dodatnim t9czna liczba % % zwierz9t Region liczba w ramach zwierz9t zbadanych z dodatnim zwierz9t zbadanych zwierz9t (a) zbadanych (bl indywidualnie (c) wynikiem poddanych zwierz9t z dodatnim programu wynikiem badan wynikiem badan poddanych ubojowi obj~tych badan ubojowi lub zabitych programem lub zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4 )x100 Terytorium Rzeczypo spolitej 5652154 5652154 1211775 1211775 7 7 7 21 0,0005 Polskiej Ub6j Wskazniki Liczba liczba zwierz9t do Liczba zwierz9t l::..9czna Liczba Liczba zwierz9t zwierz9t t9czna liczba % zbadania z dodatnim % zwierz9t Region liczba w ramach zwierz9t zbadanych z dodatnim wynikiem zwierz9t zbadanych z dodatnim zwierzcjt (a) zbadanych (bl indywidualnie (cl wynikiem badan poddanych zwierz9t wynikiem programu badan ubojowi obj~tych poddanych badan ubojowi lub zabitych programem lub zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Terytorium Rzeczypo 5649362 1377420 1264297 1249828 15 (*) 15 15 91,79 0,0011 spolitej Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 0 3 — P o z. 7 1 4 Rok: 2005 (*) W dwóch przypadkach wyst´powanie brucelozy u byd∏a nie zosta∏o potwierdzone badaniem przeprowadzonym w Paƒstwowym Instytucie Weterynaryjnym — Paƒ stwowym Instytucie Badawczym w Pu∏awach. (a) ¸àczna liczba stad w regionie, ∏àcznie ze stadami kwalifikujàcymi si´ i niekwalifikujàcymi si´ do programu. (b) Obejmuje zwierz´ta badane indywidualnie i zbiorowo. (c) Obejmuje tylko zwierz´ta zbadane indywidualnie. Ub6j Wskainiki liczba Liczba Liczba zwierzqt l:.qczna zwierzqt do Liczba Liczba zwierzqt zwierzqt fqczna liczba % z dodatnim % zwierzqt Region liczba zbadania zwierzqt zbadanych z dodatnim wynikiem zwierzqt zbadanych z dodatnim zwierzqt (a) w ramach zbadanych(bl indywidualnie(c) wynikiem badan poddanych zwierzqt wynikiem programu badan poddanych ubojowi obj~tych badan ubojowi lub lub zabitych programem zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Terytorium Rzeczypo spolitej 6146623 1623440 1152058 1152058 12 12 12 70,964 0,001 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 0 4 — P o z. 7 1 4 6.2. Dane dotyczàce nadzoru i badaƒ laboratoryjnych 6.2.1. Dane dotyczàce nadzoru i testów laboratoryjnych Choroba: bruceloza u byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Opis zastosowanych testów serologicznych: 1) OA — odczyn aglutynacji próbówkowej; 2) OKAP — odczyn kwaÊnej aglutynacji p∏ytowej; 3) OWD — odczyn wiàzania dope∏niacza; 4) OMA — odczyn mikro- i makroaglutynacji; 5) Test ELISA z pojedynczà próbà surowicy; 6) OAG — odczyn antyglobulinowy. Rok: 2001 Rok: 2002 Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne lnne testy Region liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej 1160325 17 0 0 0 0 Polskiej Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne lnne testy Region liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1121743 16 0 0 0 0 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 0 5 — P o z. 7 1 4 Rok: 2003 Rok: 2004 Rok: 2005 (*) W dwóch przypadkach wyst´powanie brucelozy nie zosta∏o potwierdzone badaniem przeprowadzonym w Paƒstwowym Instytucie Weterynaryjnym — Paƒstwowym Instytucie Badawczym w Pu∏awach. Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne lnne testy Region liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1211775 7 0 0 0 0 I Testy serologiczne II Testy mikrobiologiczne I lnne testy I Region liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej 1264297 15(') 400 0 0 0 Polskiej Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne lnne testy Region liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim zbadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1152058 12 358 0 0 0 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 0 6 — P o z. 7 1 4 6.3. Dane dotyczàce zaka˝eƒ Choroba: bruceloza u byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Rok: 2001 Rok: 2002 Rok: 2003 Rok: 2004 Rok: 2005 Region Liczba zakazonych stad Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 15 17 Region Liczba zakazonych stad Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 15 17 I Region I Liczba zakazonych stad Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 7 7 Region Liczba zakazonych stad Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 14 15 Region Liczba zakazonych stad Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 12 12 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 0 7 — P o z. 7 1 4 6.4. Dane dotyczàce statusu stad na koniec roku 2005 Rok: 2005 Choroba: bruceloza u byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o (a) Status nieznany: brak wyników poprzednich badaƒ. (b) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym dodatnim wynikiem w ostatnim badaniu. (c) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z ujemnymi wynikami w ostatnim badaniu, ale niemajàce statusu urz´dowo wolnego. 7. Cele 7.1. Cele testów diagnostycznych 7.1.1. Cele w odniesieniu do testów diagnostycznych 7.1.1.1. Liczba testów Status stad i zwierzc1t objt;itych programem catkowita liczba stad niewolne i nieurzt;idowo wolne Region nieznanyla) wolne lub urzt;idowo i zwierzc1t objt;itych ostatni dodatni ostatni ujemny wolne urzt;idowo wolne wolne zawieszone programem wynik badanialb) wynik badania(c) stada zwierzt;ita stada zwierzt;ita stada zwierzt;ita stada zwierzt;ita stada zwierzt;ita stada zwierzt;ita stada zwierzt;ita Terytorium Rzeczy 226576 1152058 0 0 2 38 2 60 9 589 0 0 226563 1151371 pospolitej Polskiej Liczba Region Typ testu Populacja docelowa Typ pr6bki Cel planowanych test6w OKAP bydfo powyzej 12. miesi9ca zycia krew badanie skriningowe - nadz6r 1 583 822 Terytorium OWD bydfo powyzej 12. miesi9ca potwierdzenie w przypadku 4000 zycia krew Rzeczypospolitej OA w9tpliwych wynik6w (ZHW) 4000 Polskiej bydfo powyzej 12. miesi9ca potwierdzenie w przypadku OWD, OA, OME, OAG krew uzyskania dodatnich wynik6w w 20 zycia ZHW 1591842 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 0 8 — P o z. 7 1 4 7.1.1.2. Plany testów Szczegó∏owy sposób prowadzenia badaƒ jest zawarty w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalcza nia brucelozy. 7.1.2. Cele testowania stad i zwierzàt 7.1.2.1. Cele testowania stad Choroba: bruceloza u byd∏a l:..9czna Przewidywana Przewidywana Przewidywany Wskazniki docelowe l:..9czna liczba Przewidywa liczba nowych liczba stad, odsetek stad, przewidywa l:..9czna na liczba stad z kt6rych z kt6rych przewidywany przewidywany liczba stad stad, stad ny % nowych Region liczba z dodatnim zostan9 zostan9 % stad % stad obj~tych kt6re z dodatnim stad stad wynikiem usuni~te usuni~te do zbadania z dodatnim programem zostan9 wynikiem z dodatnim badan wszystkie wszystkie obj~tych wynikiem zbadane badan wynikiem zwierz~ta zwierz~ta programem badan badan 1 2 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9 = (4/3)x100 10 = 11 = (5/4)x100 (6/4)x100 Terytorium Rzeczy pospolitej 806 845 268 949 260 880 10 10 0 0 97% 0,004 0,004 Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 0 9 — P o z. 7 1 4 7.1.2.2. Cele testowania zwierzàt Choroba: bruceloza u byd∏a 7.2. Cele testowania w zakresie kwalifikacji Choroba: bruceloza u byd∏a (a) Status nieznany: brak wyników poprzednich badaƒ. (b) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym dodatnim wynikiem w ostatnim badaniu. (c) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z ujemnymi wynikami w ostatnim badaniu, ale niemajàce statusu urz´dowo wolnego. l:.9czna l:.9czna Ub6j Wskazniki docelowe l:.9czna liczba l:.9czna liczba l:.9czna liczba przewidywana przewidywany Region liczba zwierz9t zwierz9t zwierz9t liczba zwierz9t liczba zwierz9t catkowita liczba % zwierz9t % zwierz9t do zbadania z dodatnim z dodatnim z dodatnim zwierz9t obj~tych do zbadania wynikiem zwierz9t do zbadania indywidualnego wynikiem do uboju obj~tych wynikiem programem badan badan badan programem 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Terytorium Rzeczy pospolitej 6 098 417 1 632 806 1 583 822 1 583 822 11 11 11 97 % 0,0007 Polskiej Status stad i zwierz9t obj~tych programem na koniec roku t9czna liczba stad przewidywane niewolne lub nieurz~dowo przewidywa ne przewidywany wolne przewidywane przewidywane Region i zwierz9t obj~tych wolne lub urz~dowo nieznany status(aJ ostatni dodatni ostatni ujemny wolne urz~dowo wolne programem wynik badania(bJ wynik badania(cJ wolne zawieszone stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta stada zwierz~ta Terytorium Rzeczy 260 880 1 583 822 0 0 5 50 0 0 5 50 0 0 260 870 1583722 pospolitej Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 1 0 — P o z. 7 1 4 8. Szczegó∏owa analiza kosztów programu Koszt programu obliczono wed∏ug Êredniego kursu euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏. Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT. (*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok 2007. Koszt Koszt cafkowity Finansowanie Koszty Specyfikacja llosc jednostek jednostkowy (w zfotych) (.) wsp6Inotowe (w zfotych) 1. Test6w Test: OKAP 1 583 822 3,16 5 004 878 + Testy potwierdzajqce w ZHW OWD 4000 12,65 50 600 + OA 4000 10,5 42 000 + 1.1. analizy Potwierdzenie w I aboratori um 170 63,2 10 744 + referencyjnym w Pufawach 268 979 15,00 4 034 685 + 479 276 4,50 2 156 742 1.2. pr6bkobrania Pr6bkobranie : pobieranie krwi 835 597 3,40 2 841 030 razem : 9 032 457 Koszty dojazd6w (w km) 5380180 0,8 4 304 144 + 2. Uboju i unieszkodliwienia 2.1. odszkodowania za zwierz~ta Liczba sztu k 11 3 000 33 000 + 2.2. koszty transportu wkm 2000 0,8 1 600 + 2.3. koszty unieszkodliwienia Liczba sztu k 11 190 2 090 + 3. Czyszczenia i odkazania 100m2 11 160 1 760 + Og6tem 18 483 273 + 1. Identyfikacja programu Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: WÊcieklizna Rok wdro˝enia: 2007 Data wys∏ania do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r. 2. Dane historyczne dotyczàce sytuacji epizootycznej w zakresie wÊcieklizny W okresie mi´dzywojennym i w pierwszych latach po II wojnie Êwiatowej g∏ównym nosicielem wÊcieklizny na terytorium Rzeczypospolitej Pol skiej by∏y psy. Wprowadzenie w 1949 r. obowiàz kowego szczepienia psów przeciwko wÊciekliênie pozwoli∏o na opanowanie problemu wyst´powa nia choroby w Polsce. Liczba przypadków wÊciek lizny wÊród zwierzàt obni˝y∏a si´ z ponad 3600 w 1946 r. do 73 przypadków w 1956 r. Problem wÊcieklizny ponownie pojawi∏ si´, kiedy zacz´to rejestrowaç coraz wi´cej przypadków tej choroby w Êrodowisku zwierzàt dzikich. W latach 1946—1956 zg∏aszano rocznie od 1 do 6 przypadków wÊcieklizny wÊród zwierzàt dzikich. W 1956 i 1957 r. nie zanoto wano ˝adnego przypadku wÊcieklizny u zwierzàt dzikich. W latach nast´pnych by∏ zauwa˝alny wzrost zachorowaƒ wÊród zwierzàt dzikich, a w szczególnoÊci u lisów wolno ˝yjàcych. Pod ko niec lat siedemdziesiàtych zachorowania u zwie rzàt dzikich przekracza∏y liczb´ zachorowaƒ u zwie rzàt domowych. W 1990 r. w Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzono 2045 przypadków wÊcieklizny, w tym 1668 przy padków wÊród zwierzàt dzikich (1374 przypadki u lisów wolno ˝yjàcych). Najwi´cej przypadków wÊcieklizny zanotowano w województwach: poznaƒskim (157), opolskim (139), koszaliƒ skim (133), szczeciƒskim (130), bydgoskim (123), s∏upskim (103). Nie notowano ich w wojewódz twie bialskopodlaskim, a pojedyncze przypadki odnotowano w województwach: lubelskim, ∏om ˝yƒskim, ∏ódzkim, przemyskim. W 1991 r. stwierdzono 2287 przypadków wÊciek lizny, w tym 1864 u zwierzàt dzikich, z czego 1513 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych. WÊcieklizny nie odnotowano w województwie lubelskim, a pojedyncze przypadki wystàpi∏y w województwach: przemyskim, ∏ódzkim, ∏om ˝yƒskim, kroÊnieƒskim. W 1992 r. stwierdzono 3084 przypadki wÊciekli zny, w tym u zwierzàt dzikich 2549, z czego 2079 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych. Z uwagi na rozprzestrzenianie si´ wÊcieklizny w 1993 r. rozpocz´to akcj´ doustnych szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie. W 1993 r. stwierdzono 2648 przypadków wÊciek lizny u zwierzàt, w tym 2166 u zwierzàt dzikich, z czego 1803 przypadki u lisów wolno ˝yjàcych. W 1994 r. stwierdzono 2238 przypadków wÊciek lizny u zwierzàt, w tym 1788 u zwierzàt dzikich, z czego 1506 przypadków u lisów wolno ˝yjà cych. W 1995 r. stwierdzono 1973 przypadki wÊciekli zny u zwierzàt, w tym 1528 u zwierzàt dzikich, z czego 1280 przypadków u lisów wolno ˝yjà cych. W 1996 r. stwierdzono 2527 przypadków wÊciek lizny u zwierzàt, w tym 2064 u zwierzàt dzikich, z czego 1779 przypadków u lisów wolno ˝yjà cych. W 1997 r. stwierdzono 1494 przypadki wÊciekli zny u zwierzàt, w tym 1239 u zwierzàt dzikich, z czego 1091 przypadków u lisów wolno ˝yjà cych. Efektem nieustajàcego przeprowadzania szcze pieƒ w zachodniej cz´Êci Rzeczypospolitej Pol skiej by∏ spadek liczby przypadków wÊcieklizny, a zw∏aszcza niewyst´powanie tej choroby w wo jewództwach: zachodniopomorskim, lubuskim i dolnoÊlàskim. W 1998 r. stwierdzono 1329 przypadków u zwie rzàt, w tym 1120 przypadków u zwierzàt dzikich, z czego 927 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych. W 1999 r. stwierdzono 1148 przypadków u zwie rzàt, z czego 721 przypadków u lisów wolno ˝y jàcych. W 2000 r. stwierdzono 2224 przypadki u zwie rzàt, z czego 1583 przypadki u lisów wolno ˝yjà cych, a w 2001 r. stwierdzono 2964 przypadki u zwierzàt, z czego 2224 przypadki u lisów wol no ˝yjàcych. W trakcie przeprowadzanych akcji szczepieƒ za obserwowano zmiany w obszarach wyst´powa nia wÊcieklizny. Pojawi∏y si´ przypadki zachoro waƒ na wschodnich obszarach Rzeczypospolitej Polskiej, czyli obszarach nieobj´tych do tej pory szczepieniami, oraz wyst´powa∏y pojedyncze przypadki wÊcieklizny na terenach przygranicz nych z Republikà Czeskà. W 2002 r. liczba przypadków wÊcieklizny u zwie rzàt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wy nios∏a 1119, z czego 1038 przypadków zanoto wano u zwierzàt dzikich (w tym 884 u lisów wol no ˝yjàcych). W 2002 r. najwi´kszà liczb´ przy padków wÊcieklizny zwierzàt zanotowano w wo jewództwie wielkopolskim — 339 przypadków, jednak, jak wykazujà dane za lata 2003—2005 i okres od stycznia do kwietnia 2006 r., uleg∏a ona nast´pnie znacznemu zmniejszeniu w tym województwie (za∏àczniki nr 1—5 do programu). Obecnie najwi´kszym problemem zwiàzanym z wyst´powaniem wÊcieklizny jest granica pó∏ nocno-wschodnia i wschodnia Rzeczypospolitej Dziennik Ustaw Nr 104 — 6811 — Poz. 714 Za∏àcznik nr 4 PROGRAM ZWALCZANIA WÂCIEKLIZNY (RABIES) Polskiej, gdzie zauwa˝ono pojawienie si´ przy padków wÊcieklizny z terenów Ukrainy oraz Fe deracji Rosyjskiej (Obwód Kaliningradzki). W zwiàzku z tak gwa∏townie narastajàcym pro blemem wÊcieklizny wÊród zwierzàt dzikich na prze∏omie 1991 i 1992 r. opracowano za∏o˝enia do programu zwalczania wÊcieklizny w Rzeczy pospolitej Polskiej. W pierwszym etapie wyk∏adanie szczepionki mia∏o objàç teren w pasie przygranicznym z Niemcami (Szczecin, Gorzów Wielkopolski, Zielona Góra, Jelenia Góra, Wa∏brzych, Legnica, Opole, Wroc∏aw, Poznaƒ, Pi∏a, Leszno, Koszalin), gdzie wÊcieklizna u lisów wolno ˝yjàcych wystà pi∏a endemicznie i stwierdzano najcz´Êciej przy padki tej choroby. Zaproponowano wyk∏adanie szczepionki 2 razy w roku — wiosnà i jesienià — po 16 dawek (przyn´t) na km2. Wyk∏adanie szczepionki mia∏o byç przeprowadzane r´cznie. Stopniowo akcja mia∏a byç rozszerzana o kolej ne województwa w kierunku wschodnim. Wraz z wyk∏adaniem szczepionki mia∏a byç prowadzo na kontrola szczepieƒ okreÊlajàca wskaênik przy j´cia szczepionki przez lisy wolno ˝yjàce oraz wskaênik nabytej odpornoÊci. Jednak w 1992 r. zmieniono sposób rozrzucania szczepionki z r´cznego na wyrzucanie z samolo tów, a liczb´ województw obj´tych szczepie niem zmniejszono z 12 do 6. Zrezygnowano z nast´pujàcych województw: opolskiego, wro c∏awskiego, leszczyƒskiego, pilskiego, poznaƒ skiego, koszaliƒskiego. Ostatecznie Rzeczpospolita Polska rozpocz´∏a program szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych prze ciwko wÊciekliênie w 1993 r. W 1994 r. obszar szczepieƒ zosta∏ powi´kszony o 6 województw (koszaliƒskie, s∏upskie, pilskie, katowickie, bielsko-bialskie, skierniewickie). W 1995 r. obszar szczepieƒ zosta∏ powi´kszony o 10 województw (gdaƒskie, bydgoskie, koniƒ skie, leszczyƒskie, poznaƒskie, kaliskie, wroc∏aw skie, opolskie, cz´stochowskie, warszawskie). W 1996 r. obszar szczepieƒ zosta∏ powi´kszony o 4 województwa (kroÊnieƒskie, nowosàdeckie, elblàskie, piotrkowskie). W 1997 r. obszar szczepieƒ zosta∏ powi´kszony o województwo krakowskie. W 1998 r. obszar szczepieƒ zosta∏ powi´kszony o 5 województw (tarnowskie, sieradzkie, radom skie, ∏ódzkie, lubelskie — 1 gmina). W 1999 r. zosta∏ zmieniony podzia∏ administra cyjny paƒstwa z 49 województw na 16 woje wództw i wówczas szczepieniami obj´to ca∏ko wicie województwa: dolnoÊlàskie, lubuskie, zachodniopomorskie, wielkopolskie, Êlàskie, pomorskie, opolskie, ma∏opolskie, natomiast cz´Êciowo województwa: kujawsko-pomorskie, lubelskie, ∏ódzkie, warmiƒsko-mazurskie, mazo wieckie, podkarpackie. Natomiast w wojewódz twach: podlaskim i Êwi´tokrzyskim nie prowa dzono szczepieƒ. W 2000 r. obszar szczepieƒ nie uleg∏ zmianie. W wyniku gwa∏townego wzrostu zachorowaƒ zwierzàt na wÊcieklizn´ na terenach, gdzie nie prowadzono szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie, oraz na granicy „obsza ru szczepionego” z „obszarem nieszczepionym” w 2001 r. wprowadzono zmodernizowany pro gram szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie, gdzie zrezygnowano w akcji wio sennej ze szczepieƒ na terenach zachodnich Rzeczypospolitej Polskiej, na których od d∏u˝sze go czasu nie odnotowywano przypadków wÊciek lizny u zwierzàt. Obszar obj´ty szczepieniami to: 1) powiat wa∏ecki w województwie zachodnio pomorskim; 2) powiaty: dzier˝oniowski, zàbkowicki i k∏odzki w województwie dolnoÊlàskim; 3) województwo pomorskie, z wyjàtkiem powia tów: s∏upskiego, l´borskiego i bytomskiego; 4) województwa: warmiƒsko-mazurskie, kujaw sko-pomorskie, wielkopolskie, ma∏opolskie, opolskie, Êlàskie, ∏ódzkie, Êwi´tokrzyskie; 5) powiaty: warszawski zachodni, gostyƒski, so chaczewski, ˝yrardowski, grodziski, prusz kowski, piaseczyƒski, grójecki, bia∏obrzeski, przysucki, radomski, szyd∏owiecki, zwoleƒski, lipski, kozienicki, sierpecki, p∏oƒski, nowo dworski, ciechanowski, m∏awski, ˝uromiƒski, przasnyski, ostro∏´cki, makowski, legionowski i pu∏tuski w województwie mazowieckim; 6) gmina Janowiec i cz´Êç gminy Pu∏awy w wo jewództwie lubelskim; 7) powiaty: bieszczadzki, brzozowski, d´bicki, jasielski, kolbuszowski, kroÊnieƒski, ∏aƒcucki, mielecki, ropczycki, rzeszowski, sanocki, strzy˝owski i tarnobrzeski w ca∏oÊci oraz po wiaty: jaros∏awski, le˝ajski, ni˝aƒski, przemy ski, przeworski i stalowowolski w cz´Êci na po∏udnie od linii rzeki San w województwie podkarpackim. Natomiast w akcji jesiennej 2001 r. szczepienia mi obj´to wi´kszà cz´Êç terytorium Rzeczypo spolitej Polskiej poza województwem podla skim, cz´Êcià województw: lubelskiego i podkar packiego. Od 2002 r. akcja szczepieƒ obejmuje ca∏e teryto rium Rzeczypospolitej Polskiej. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6812 — Poz. 714 Dziennik Ustaw Nr 104 — 6813 — Poz. 714 Wyniki badaƒ monitoringowych akcji szczepieƒ (*) Na podstawie wst´pnych wyników badaƒ. TC — tetracykliny (marker) RFFIT — rapid fluorescent focus inhibition test 3. Opis programu Zgodnie z ustawà z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, wÊcieklizna nale˝y do chorób zakaênych zwierzàt podlegajàcych obowiàzkowi zwalczania na terytorium Rzeczy pospolitej Polskiej (za∏àcznik nr 2 do ustawy). Psy powy˝ej 3. miesiàca ˝ycia przebywajàce na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz lisy wolno ˝yjàce na obszarach okreÊlonych przez ministra w∏aÊciwego do spraw rolnictwa, zgod nie z art. 56 tej ustawy, podlegajà obowiàzkowe mu szczepieniu ochronnemu przeciwko wÊciek liênie. Na podstawie rozporzàdzenia Ministra Rolnic twa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie (Dz. U. Nr 142, poz. 1509) szczepienia ochronne lisów wolno ˝yjàcych przeprowadza wojewódzki le karz weterynarii. Zgodnie z tym rozporzàdze niem szczepionka jest rozrzucana z samolotu lub wyk∏adana r´cznie dwa razy w roku kalendarzo wym na obszarach lasów oraz we wszystkich miejscach bytowania lisów wolno ˝yjàcych. Szczepionka mo˝e byç podana raz w roku, je˝eli na obszarze województwa i na obszarach woje wództw graniczàcych z tym województwem nie stwierdzono przypadków wystàpienia wÊciekli zny w okresie dwóch kolejnych lat. Natomiast szczepieƒ ochronnych nie przeprowadza si´, je ˝eli na obszarze województwa i na obszarach województw graniczàcych z tym wojewódz twem nie stwierdzono wÊcieklizny w okresie trzech kolejnych lat. Liczba dawek szczepionki zale˝y od stopnia zale sienia i ukszta∏towania terenu, populacji zwie rzàt dzikich oraz przyj´tego sposobu podania szczepionki, ale nie powinna byç mniejsza ni˝ 20 dawek na 1 km2 powierzchni. Badania monitoringowe (RFFIT, TC), wykonywa ne w celu okreÊlenia efektywnoÊci doustnych szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie, przeprowadza si´ na podstawie rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊle nia jednostek chorobowych, sposobu prowa dzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt. Zgodnie z tym rozporzàdze niem w celu kontroli wÊcieklizny pobiera si´ do badaƒ tkank´ mózgowà, surowic´ i ˝uchw´ od 8 lisów wolno ˝yjàcych odstrzelonych na ka˝ dych 100 km2 obszaru, na którym lisy wolno ˝y jàce zosta∏y obj´te szczepieniem ochronnym przeciwko wÊciekliênie. Natomiast w celu izola cji i okreÊlenia szczepu wirusa wÊcieklizny do badaƒ przesy∏a si´ tkank´ mózgowà lisów wol no ˝yjàcych, u których w badaniu laboratoryj nym potwierdzono wÊcieklizn´. Diagnostyka i metody badaƒ laboratoryjnych Rutynowa diagnostyka wÊcieklizny dla wszyst kich gatunków zwierzàt jest prowadzona w 16 zak∏adach higieny weterynaryjnej (ZHW) oraz w Krajowym Laboratorium Referencyjnym w Pu∏awach (Zak∏ad Wirusologii Paƒstwowego Akcje szczepien Badania monitoringowe R6znicowanie szczep6w wykonywane w celu okreslenia wirusa efektywnosci szczepien TC (w %) RFFIT (w %) jesien 1998 r. 67,7 68,0 0 wiosna 1999 r. 64,3 66,7 0 jesien 1999 r. 64,4 82,9 0 wiosna 2000 r. 55,3 75,3 0 jesien 2000 r. 64,4 81,7 0 wiosna i jesien 2001 r. 52,4 62,1 0 wiosna i jesien 2002 r. 66,7 72,9 0 wiosna i jesien 2003 r. 78,4 92,6 0 wiosna i jesien 2004 r. 82,5 94,0 0 wiosna i jesien 2005 r. 85,8(*) 83,6(*) 0 Instytutu Weterynaryjnego — Paƒstwowego In stytutu Badawczego w Pu∏awach) przy u˝yciu nastepujàcych rodzajów badaƒ: 1) immunofluorescencja odcisków mózgowych z monowalentnym koniugatem antynukleo kapsydowym; 2) izolacja wirusa na myszach; 3) izolacja wirusa na kulturach komórkowych neuroblastomy; 4) genotypizacja izolatów wirusa wÊcieklizny (tylko w Krajowym Laboratorium Referencyj nym); 5) badanie serologiczne — test seroneutralizacji (rapid fluorescent focus inhibition test — RFFIT). Natomiast badania monitoringowe w celu sprawdzenia skutecznoÊci szczepienia lisów wolno ˝yjàcych wykonujà 3 zak∏ady higieny we terynaryjnej (ZHW w Bydgoszczy, ZHW w Ostro ∏´ce i ZHW w Opolu) nast´pujàcymi metodami: 1) immunofluorescencja odcisków mózgowych — badanie w kierunku wÊcieklizny; 2) szlify kostne ˝uchwy — badanie na obecnoÊç markera (TC — tetracyklin); 3) test seroneutralizacji (RFFIT) — okreÊlenie miana przeciwcia∏ wirusa wÊcieklizny w suro wicy (skrzep z serca lub p∏yn z klatki piersio wej); 4) zbieranie i analizowanie danych epidemiolo gicznych na temat zdiagnozowanych przy padków wÊcieklizny w obszarze obj´tym szczepieniem. 4. Dzia∏ania przewidziane programem 4.1. Podsumowanie dzia∏aƒ Okres trwania programu: rok 2007 ⌧ kontrola ⌧ zwalczanie ⌧ badania ⌧ badania laboratoryjne laboratoryjne ⌧ szczepienie ⌧ monitoring 4.2. W∏adza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynacj´ w województwach, na których obszarze program b´dzie realizowany Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwal czaniu chorób zakaênych zwierzàt, G∏ówny Le karz Weterynarii nadzoruje realizacj´ programu zwalczania chorób zakaênych zwierzàt, a ponie wa˝ jest on wspó∏finansowany ze Êrodków Unii Europejskiej, informuje Komisj´ Europejskà o post´pach w jego realizacji zgodnie z przepisa mi obowiàzujàcymi w Unii Europejskiej. Organem odpowiedzialnym za nadzór i koordy nacj´ dzia∏aƒ zapewniajàcych realizacj´ progra mu monitoringu i zwalczania wÊcieklizny jest na poziomie centralnym G∏ówny Lekarz Wetery narii. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporzàdzenia Ministra Rol nictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie, szcze pienia ochronne lisów wolno ˝yjàcych przepro wadzajà wojewódzcy lekarze weterynarii. Ruty nowa diagnostyka wÊcieklizny jest przeprowa dzona przez 16 zak∏adów higieny weterynaryj nej, tzn.: ZHW we Wroc∏awiu, ZHW w Bydgosz czy, ZHW w Lublinie, ZHW w Gorzowie Wielko polskim, ZHW w ¸odzi, ZHW w Krakowie, ZHW w Warszawie, ZHW w Opolu, ZHW w KroÊnie, ZHW w Bia∏ymstoku, ZHW w Gdaƒsku, ZHW w Katowicach, ZHW w Kielcach, ZHW w Olszty nie, ZHW w Poznaniu i ZHW w Szczecinie. Na tomiast monitoring efektywnoÊci doustnych szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie wykonujà jedynie ZHW w Bydgosz czy, ZHW w Ostro∏´ce i ZHW w Opolu. Rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 paêdziernika 2004 r. w sprawie wy kazu laboratoriów referencyjnych w∏aÊciwych dla poszczególnych rodzajów i kierunków badaƒ (Dz. U. Nr 251, poz. 2513) wyznaczy∏o jako Kra jowe Laboratorium Referencyjne dla wÊcieklizny Zak∏ad Wirusologii Paƒstwowego Instytutu We terynaryjnego — Paƒstwowego Instytutu Ba dawczego w Pu∏awach. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6814 — Poz. 714 4.4. Dzia∏ania wdro˝one programem 4.4.1. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do powiado mienia o chorobie: Zgodnie z ustawà z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, wÊcieklizna nale˝y do chorób zakaênych zwierzàt podlegajàcych obowiàzkowi zwalczania na terytorium Rzeczy pospolitej Polskiej (za∏àcznik nr 2 do ustawy). 4.4.2. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do dzia∏aƒ w przypadku uzyskania dodatnich wyników ba daƒ: 1) przepisy rozdzia∏u 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwal czaniu chorób zakaênych zwierzàt; 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005 r. w sprawie zwal czania wÊcieklizny (Dz. U. Nr 13, poz. 103). 4.4.3. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do kwalifika cji zwierzàt i stad: Zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, wszystkie lisy wolno ˝yjàce na terenach okreÊlonych w rozporzàdze niu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owych warunków i sposobu przeprowadzania ochron nych szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie podlegajà szczepieniu, zgodnie ze szczegó∏owymi warunkami i sposobem okreÊlo nymi w tym rozporzàdzeniu. 4.4.4. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do kontroli choroby, w tym testy i szczepienia: 1) art. 56 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochro nie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt; 2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szcze gó∏owych warunków i sposobu przeprowa dzania ochronnych szczepieƒ lisów wolno ˝y jàcych przeciwko wÊciekliênie; 3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊ lenia jednostek chorobowych, sposobu pro wadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrol nych zaka˝eƒ zwierzàt; 4) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005 r. w sprawie zwal czania wÊcieklizny. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6815 — Poz. 714 4.3. Opis i okreÊlenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których program b´dzie realizowany Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Wojew6dztwo Catkowita powierzchnia Obszar obj~ty doustnym szczepieniem lis6w wolno wojew6dztwa (w km2) zyjqcych przeciwko wsciekliznie (w km2) dolnoslqskie 19 948,00 15 958,00 kujawsko-pomorskie 17 970,00 16 533,40 lubelskie 25 115,00 22 604,00 lubuskie 13 988,00 13 054,00 t6dzkie 18219,00 16 970,00 mat opolskie 15 152,00 15 145,00 mazowieckie 35 579,00 32 717,00 opolskie 9 412,00 8 000,00 podkarpackie 17 926,00 16 133,00 podlaskie 20 180,00 18 162,00 pomorskie 18 293,00 18 293,00 slqskie 12 294,00 10 130,50 swi~tokrzyskie 11 672,00 10 500,00 warminsko-mazurskie 24 203,00 21483,00 wielkopolskie 29 825,60 25 359,00 zachodniopomorskie 22 901,48 20 000,00 Razem 312 678,08 281 041,90 Techniczny opis badaƒ i analiz u˝ywanych do diagnostyki wÊcieklizny i nadzoru nad progra mem szczepieƒ 1) Badania serologiczne: Test seroneutralizacji (rapid fluorescent focus inhibition test — RFFIT) zgodnie z podr´czni kiem OIE (rozdzia∏ 2.2.5 B.2.b) — wykonywa ny przez ZHW w Opolu, Ostro∏´ce i Bydgosz czy, wyznaczone do przeprowadzania badaƒ monitoringowych okreÊlajàcych efektywnoÊç szczepieƒ doustnych lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie, oraz Krajowe Labora torium Referencyjne dla wÊcieklizny w Pu∏a wach, na podstawie: a) instrukcji G∏ównego Lekarza Weterynarii nr GIWz.II.400/W-77/2004 z dnia 24 listopa da 2004 r. w sprawie okreÊlania poziomu przeciwcia∏ metodà RFFIT, b) instrukcji G∏ównego Lekarza Weterynarii nr GIWz.II.400/W-75/2004 z dnia 24 listopa da 2004 r. w sprawie pobierania materia∏u do badaƒ monitoringowych okreÊlajàcych efektywnoÊç szczepieƒ doustnych lisów wolno ˝yjàcych. 2) Badania wirusologiczne i immunochemiczne: a) immunofluorescencja odcisków mózgo wych z monowalentnym koniugatem anty nukleokapsydowym (fluorescent antibody test — FAT) zgodnie z podr´cznikiem OIE (rozdzia∏ 2.2.5 B.1.c.i) — rutynowy test w kierunku wÊcieklizny wykonywany przez 16 zak∏adów higieny weterynaryjnej, b) ró˝nicowanie szczepów wirusa wÊciek lizny — badanie wykonywane jedynie przez Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wÊcieklizny w Pu∏awach zgodnie z in strukcjà G∏ównego Lekarza Weterynarii nr GIWz.II.400/W-76/2004 z dnia 24 lis topada 2004 r. w sprawie ró˝nicowania szczepów wirusa wÊcieklizny, c) izolacja wirusa: — izolacja wirusa na myszach — zgodnie z podr´cznikiem OIE (rozdzia∏ 2.2.5 B.1.c.i) wykonywana przez 16 zak∏adów higie ny weterynaryjnej zgodnie z instruk cjà G∏ównego Lekarza Weterynarii nr GIWz.II.400/W-74/2004 z dnia 24 listo pada 2004 r. w sprawie izolacji wirusa wÊcieklizny w hodowli komórek mysiej neuroblastomy, — izolacja wirusa wÊcieklizny w hodowli komórek mysiej neuroblastomy zgodnie z podr´cznikiem OIE (rozdzia∏ 2.2.5 B.1.c.ii) wykonywana jedynie przez Krajowe La boratorium Referencyjne dla wÊciek lizny w Pu∏awach. 3) Inne stosowane badania: szlify kostne ˝uchwy — badanie na obecnoÊç markera (TC — tetra cyklin) — wykonywane przez 5 zak∏adów hi gieny weterynaryjnej (Opole, Ostro∏´ka, Byd goszcz, Krosno i Poznaƒ) wyznaczonych do przeprowadzania testów monitoringowych w celu okreÊlenia poziomu podj´cia szcze pionki przez lisy wolno ˝yjàce oraz Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wÊcieklizny w Pu∏awach zgodnie z instrukcjà G∏ównego Lekarza Weterynarii nr GIWz.II.400/W-78/2004 z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie wykry wania tetracykliny w szlifach kostnych. 4) Stosowane szczepionki: zgodne z wytycznymi OIE, WHO oraz standardami UE (raport Komitetu Naukowego ds. Zdrowia Zwierzàt i Ochrony Zwierzàt przyj´ty w dniu 23 paê dziernika 2002 r.) dopuszczone do stosowania w Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z odr´b nymi przepisami krajowymi. 5) Monitoring szczepieƒ: W celu monitorowania szczepieƒ w Rzeczy pospolitej Polskiej sà przeprowadzane nast´ pujàce badania: a) badanie na obecnoÊç markera (TC — tetra cyklin) w celu okreÊlenia poziomu podj´cia szczepionki przez lisy wolno ˝yjàce; wyko nywane przez 3 wyznaczone zak∏ady higie ny weterynaryjnej (Bydgoszcz, Ostro∏´ka i Opole), b) test seroneutralizacji (RFFIT) w celu okreÊ lenia poziomu uodpornienia lisów wolno ˝yjàcych, a tym samym efektywnoÊci szczepieƒ doustnych; wykonywany przez 5 wyznaczonych zak∏adów higieny wetery naryjnej (Krosno, Poznaƒ, Bydgoszcz, Ostro ∏´ka i Opole), c) ró˝nicowanie szczepów wirusa wÊcieklizny w celu rozró˝nienia terenowych szczepów wirusa od szczepów szczepionkowych, wy konywane przez Krajowe Laboratorium Re ferencyjne dla wÊcieklizny w Pu∏awach. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6816 — Poz. 714 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 1 7 — P o z. 7 1 4 5. Ogólny opis kosztów i korzyÊci: jest zawarty w ust. 8 6. Dane epidemiologiczne dotyczàce rozwoju choroby w ostatnich 5 latach 6.1. Dane dotyczàce nadzoru i badaƒ laboratoryjnych Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt/kategoria: lisy wolno ˝yjàce Opis u˝ytych testów serologicznych: badanie serologiczne — test seroneutralizacji — RFFIT (okreÊlenie miana przeciwcia∏ wirusa wÊcieklizny w surowicy (skrzep krwi z serca lub p∏yn z klatki piersiowej)) Opis u˝ytych testów wirusologicznych: immunofluorescencja odcisków mózgowych — rutynowe badanie w kierunku wÊcieklizny Opis innych u˝ytych testów: szlify koÊci ˝uchwy — badanie na obecnoÊç markera (TC — tetracyklin) Rok: 2003 (*) Liczba próbek przes∏anych do badaƒ. (a) Liczba próbek przebadanych, wszystkie zakwestionowane. (b) Liczba próbek z dodatnim wynikiem, wszystkie zakwestionowane. Region Badania serologiczne Badania mikrobiologiczne lub lnne testy: TC wirusologiczne liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim pr6bek<al wynikiem<b) pr6bek<al wynikiem<b) pr6bek<al wynikiem<b) Terytorium Rzeczypospolitej 16 578(*) 92,55% 18 366 235 16 578(*) 78,43% Polskiej Razem 16 578 92,55% 18 366 235 16 578 78,43% D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 1 8 — P o z. 7 1 4 Rok: 2004 (*) Na podstawie wst´pnych wyników badaƒ. (a) Liczba próbek przebadanych, wszystkie zakwestionowane. (b) Liczba próbek z dodatnim wynikiem, wszystkie zakwestionowane. (*) Liczba próbek przes∏anych do badaƒ. (a) Liczba próbek przebadanych, wszystkie zakwestionowane. (b) Liczba próbek z dodatnim wynikiem, wszystkie zakwestionowane. Rok: 2005 Region Badania serologiczne Badania mikrobiologiczne lub lnne testy: TC wirusologiczne liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim pr6bek(aJ wynikiem(bJ pr6bek(aJ wynikiem(bJ pr6bek(aJ wynikiem(bJ Terytorium Rzeczypospolitej 16 551(*) 93,99 % 17 831 86 17 831(*) 82,50 % Polskiej Razem 16551(*) 93,99 % 17 831 86 17 831(*) 82,50 % Region Badania serologiczne: RFFIT Badania mikrobiologiczne lub lnne testy: TC wirusologiczne liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim pr6bek(aJ wynikiem(bJ pr6bek(aJ wynikiem(bJ pr6bek(aJ wynikiem(bJ Terytorium Rzeczypospolitej 13 250(*) 83,59 Ofo{*) 20 636 84 19 455(*) 85,79 %(*) Polskiej Razem 13 250(*) 83,59 %(*) 20 636 84 19 455(*) 85,79 %(*) D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 1 9 — P o z. 7 1 4 6.2. Dane o przypadkach (jedna tabela/rok/choroba/gatunek) Rok: 2003 Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce Rok: 2003 Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: inne gatunki wra˝liwe Rok: 2004 Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce Rok: 2004 Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: inne gatunki wra˝liwe Region Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 235 Razem 235 Region Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 156 Razem 156 Region Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 86 Razem 86 Region Liczba zakazonych zwierz9t Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 50 Razem 50 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 2 0 — P o z. 7 1 4 Rok: 2005 Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce Rok: 2005 Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: inne gatunki wra˝liwe Rok: 2006 (od 01.01.2006 r. do 30.04.2006 r.) Rok: 2006 (od 01.01.2006 r. do 30.04.2006 r.) Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: inne gatunki wra˝liwe Region Liczba zakazonych zwierzqt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 84 Razem 84 Region Liczba zakazonych zwierzqt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 54 Razem 54 Region Liczba zakazonych zwierzqt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 20 Razem 20 Region Liczba zakazonych zwierzqt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 12 Razem 12 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 2 1 — P o z. 7 1 4 6.3. Dane o programach szczepieƒ lub leczenia Rok: 2006 Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce Opis stosowanych szczepieƒ, dzia∏aƒ terapeutycznych lub innych: Wiosenna i jesienna akcja szczepieƒ w 2007 r. obejmie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (powierzchnia obj´ta szczepieniem — 281 746 km2). Obie akcje b´dà prowadzone na tych samych zasadach co w latach poprzednich. Planuje si´ wy∏o˝enie co najmniej 20 dawek szczepionki na km2, w sumie w 2007 r. zostanie wy∏o˝onych 11 269 876 dawek szczepionki. 6.4. Dane o zwierz´tach dzikich 6.4.1. Szacunki liczebnoÊci populacji zwierzàt dzikich Rok: 2003 Metoda obliczania populacji(a): statystyki myÊliwskie, wskaênik nocnego liczenia, liczenie lisich jam (a) Za standardowà metod´ szacowania uwa˝a si´ zabità zwierzyn´. JeÊli zastosowano innà metod´, nale˝y jà opisaç. Region lnformacja o programach szczepien lub leczenia liczba wytozonych dawek szczepionki lub zastosowanych dawek produktu leczniczego weterynaryjnego Terytorium Rzeczypospolitej 11 269 876 Polskiej Szacunki liczebnosci populacji danego gatunku zwierz9t dzikich Region gatunek: lis wolno zyj9cy gatunek: sarna gatunek: jelen gatunek: dzik Terytorium 184 800 652 600 130 200 163 300 Rzeczypospolitej Polskiej Razem 184 800 652 600 130 200 163 300 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 2 2 — P o z. 7 1 4 Rok: 2004 Metoda obliczania populacji(a): statystyki myÊliwskie, wskaênik nocnego liczenia, liczenie lisich jam (a) Za standardowà metod´ szacowania uwa˝a si´ zabità zwierzyn´. JeÊli zastosowano innà metod´, nale˝y jà opisaç. (a) Za standardowà metod´ szacowania uwa˝a si´ zabità zwierzyn´. JeÊli zastosowano innà metod´, nale˝y jà opisaç. Rok: 2005 Metoda obliczania populacji(a): statystyki myÊliwskie, wskaênik nocnego liczenia, liczenie lisich jam Szacunki liczebnosci populacji danego gatunku zwierz9t dzikich Region gatunek: lis wolno zyj9cy gatunek: sarna gatunek: jelen gatunek: dzik Terytorium 187 200 667 600 133 400 160 500 Rzeczypospolitej Polskiej Razem 187 200 667 600 133 400 160 500 Szacunki liczebnosci populacji danego gatunku zwierz9t dzikich Region gatunek: lis wolno zyj9cy gatunek: sarna gatunek: jelen gatunek: dzik Terytorium 186 737 620 980 109 960 152 393 Rzeczypospolitej Polskiej Razem 186 737 620 980 109 960 152 393 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 2 3 — P o z. 7 1 4 6.4.2. Monitoring zwierzàt dzikich Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce Opis u˝ytych testów serologicznych: badanie serologiczne — test RFFIT (okreÊlenie miana przeciwcia∏ wirusa wÊcieklizny w surowicy — skrzep krwi z serca lub p∏yn z klatki piersiowej) Opis u˝ytych testów mikrobiologicznych i wirusologicznych: immunofluorescencja odcisków mózgowych — rutynowe badanie w kierunku wÊcieklizny Opis innych testów u˝ytych: szlify koÊci ˝uchwy — badanie na obecnoÊç markera (TC — tetracyklin) Rok: 2003 (*) Liczba próbek wys∏anych do badaƒ. Rok: 2004 (*) Liczba próbek wys∏anych do badaƒ. Region Badania serologiczne Badania wirusologiczne lnne testy: TC (%) liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej 16 587(*) 92,55% 18 366 235 16 587(*) 78,43% Polskiej Razem 16 587 92,55% 18 366 235 16 587 78,43% Region Badania serologiczne Badania mikrobiologiczne lub lnne testy: TC (%) wirusologiczne liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej 16 551 (*) 93,99 % 17 831 86 17 831 (*) 82,50 % Polskiej Razem 16 551 (*) 93,99 % 17 831 86 17 831 (*) 82,50 % D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 2 4 — P o z. 7 1 4 Rok: 2005 (*) Na podstawie wst´pnych wyników badaƒ. 6.4.3. Dane dotyczàce szczepienia zwierzàt dzikich Rok: 2006 Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce Region Badania serologiczne - RFFIT Badania mikrobiologiczne lub lnne testy: TC(%) wirusologiczne liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek liczba liczba pr6bek przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim przebadanych z dodatnim pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem pr6bek wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej 13 250(*) 83,59 %(*) 20 636 84 19 465(*) 85,79 %(*) Polskiej Razem 13 250(*) 83,59 %(*) 20 636 84 19 465(*) 85,79 %(*) Program szczepienia lub leczenia liczba dawek szczepionki liczba akcji cafkowita liczba dawek lub produktu leczniczego szczepionki lub produktu Region km2 weterynaryjnego, kt6re leczniczego zostanq wyfozone weterynaryjnego, kt6re lub podane zostanq wyfozone lub podane Cz~sc terytorium 281 042 11 269 876 2 (wiosenna i jesienna) 11 269 876 Rzeczypospolitej Polskiej D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 2 5 — P o z. 7 1 4 7. Cele 7.1. Cele zwiàzane z badaniami laboratoryjnymi 7.1.1. Liczba i rodzaj badaƒ Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce I Region I Rodzaj badania Populacja docelowa Rodzaj pr6bki Cel Liczba planowanych badar'l Terytorium RFFIT lisy wolno zyj9ce surowica kontrola szczepier'l, 21 393 Rzeczypospolitej monitoring akcji Polskiej Terytorium test na obecnosc lisy wolno zyj9ce zuchwa kontrola szczepier'l , 21 393 Rzeczypospolitej markera (TC) monitoring akcji Polskiej Razem 42 786 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 2 6 — P o z. 7 1 4 7.1.2. Plany testów Wojew6dztwo Catkowita Powierzchnia Catkowita powierzchnia bytowania Liczba lis6w wolno zyjqcych, powierzchnia obj~ta lis6w wolno zyjqcych na obszarze kt6re powinny zostac wojew6dztwa programem wojew6dztwa, z kt6rego lisy powinny odstrzelone w ramach (w km2) szczepier'l zostac odstrzelone i dostarczone programu monitoringu w roku (w km 2) do badar'l monitoringowych (w km2) (8 lis6w/100 km2) 1 2 3 4 5 = (4 X 8/100) dolnoslqskie 19 948,00 15 958,00 15 958,00 1 277 kujawsko-pomorskie 17 970,00 16 533,40 16 132,28 1 291 lubelskie 25 115,00 22 604,00 22 604,00 1 808 lubuskie 13 988,00 13 054,00 12 108,00 969 t6dzkie 18 219,00 16 970,00 16 970,00 1 358 matopolskie 15 152,00 15 145,00 15 145,00 1 212 mazowieckie 35 579,00 32 717,00 32 717,00 2 617 opolskie 9 412,00 8 000,00 8 000,00 640 podkarpackie 17 926,00 16 133,00 14 726,21 1 178 podlaskie 20 180,00 18 162,00 18 162,00 1 453 pomorskie 18 293,00 18 293,00 11 374,85 910 slqskie 12 294,00 10 130,50 10 042,00 803 swi~tokrzyskie 11 672,00 10 500,00 10 500,00 840 warminsko-mazurskie 24 203,00 21483,00 21 483,00 1 719 wielkopolskie 29 825,60 25 359,00 25 359,00 2 029 zachodn iopomorskie 22 901,48 20 000,00 16 135,80 1 291 RAZEM 312 678,08 281041 ,90 267 417,14 21 393 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 2 7 — P o z. 7 1 4 8. Szczegó∏owa analiza kosztów programu Koszt programu obliczono wed∏ug kursu Êredniego euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏. Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT. Koszt jednostkowy zakupu 1 dawki szczepionki = 2,14 z∏ / 3,8665 z∏ = 0,55 euro; Koszt jednostkowy dystrybucji 1 dawki szczepionki = 0,90 z∏ / 3,8665 z∏ = 0,23 euro 1 euro = 3,8665 z∏ (*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok 2007. Koszt Finanso Liczba Koszt catkowity Koszty Wyszczeg6Inienie jednostek jednostkowy (w ztotychfl wanie (w ztotych) wsp6Inotowe 1. Badania laboratoryjne - w 2007 r. 1.1. Koszty badan Test: RFFIT 21 393 93,40 1 998 106,20 Test: TC 21 393 77 ,70 1662236,10 Test: r6znicowanie szczep6w 84 183,00 15 372,00 wirusa wscieklizny 1.2. Koszty pobierania pr6bek Dostarczenie lis6w do badan 21 393 25,00 534 825,00 RAZEM 4 210 539,30 2. Szczepienie - w 2007 r. 2.1. Zakup szczepionki 11 269 876 2,14 24 117 534,64 + 2.2. Koszty dystrybucji 11 269 876 0,90 10 142 888,40 + RAZEM 34 260 423,04 + RAZEM 38 470 962,34 + D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 2 8 — P o z. 7 1 4 Za∏àczniki do programu zwalczania wÊcieklizny (Rabies) Za∏àcznik nr 1 Przypadki wscieklizny Obszar Wojew6dztwo dolnoslqskie ku jawsko-pomorskie lubelskie lubuskie 16dzkie malopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie slqskie swi'i)tokrzyskie warmirisko-mazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie Razem ZwierzQta domowe ZwierzQta dzikie RAZEM Kraj: [Polska (POL) Przypadki wscieklizny ZwierzQta damawe (I) Cl) ·a 1 6 2 1 6 2 1 12 19 ..e - -0 0 .:ii:: >, .c 2 1 17 4 4 1 17 1 3 33 3 12 18 5 69 52 ~ t:ili!::j •C 0 .:ii:: c,s (.J == 0 (I) Cl) ·a c,s >, c,s Cl) N C C C 0 "§ E C .:ii:: 0 ·-•(I) "0 N Cl) .c Okres sprawozdawczy (kwartal/rok): ZwierzQta dzikie Cl) Cl) - C c,s , == Cl) •N - .:ii:: 0 0 c,s CD 0. .:ii:: ::I c,s .:ii:: •C (I) 0 0 (I) C (.J (I) C Cl) ·c C N "§ , ::I "(i; Cl)-' .N , CD - Cl) "0 c,s c,s (I) 0 .:ii:: c,s ·e ...... .c - (I) ...... "0 Cl) Cl) C C C C 19 6 1 1 13 1 1 259 9 2 10 1 1 1 1 3 1 35 2 33 3 1 1 4 128 1 3 2 1 86 24 5 3 1 1 2 7 16 21 13 1 1 255 35 3 3 2 5 3 1 1 884 96 8 25 8 1 1 10 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 2 9 — P o z. 7 1 4 Za∏àcznik nr 2 Przypadki wscieklizny Obszar Woje\Wdztwo dolnoslqSkie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie 16dzkie malopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie slaskie swi~tokrzyskie warminsko-rnazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie Razem Zwierz~a domowe Zwierz~a dzikie RAZEM Kraj: I Polska (POL) Przypadki wscieklizny Zwierzflta domowe VJ Q) ·a c,s VJ 0 c,s c,s ·c >-0 - -c: u C: Q) "l:J N ·a .¥. >- 0 == 0 "§: E .¥. .c 0 .¥. 0 •VJ "l:J N Q) .c 1 1 1 3 7 2 1 4 2 14 1 1 1 2 4 10 g 10 19 29 26 0 ~ Okres spramzdawczy (kwartat/rok): Zwierzflta dzilde ~ Q) C: c,s ... == Q) .¥. •N Q) - Q. .¥. ::II c,s 0 0 .¥. c,s -c: cu 0 u VJ C: C: VJ 0 0 C: "j:;:j Q) C: N "§: ... ::II ·u; Cl>' ... cu C: C: - -~ 0 ·e "l:J c,s c,s ·- VJ .¥. c,s VJ ·- "l:J .c -Q) Q) C: C: .E C: 12 3 1 7 1 25 1 3 1 5 1 2 13 2 19 5 2 1 1 4 1 23 22 1 3 2 2 120 20 2 1 1 233 54 4 11 2 3 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 3 0 — P o z. 7 1 4 Za∏àcznik nr 3 Przypadki wscieklizny Obszar Woj~dztwo cblnoslqskie kujawsko-,porrorskie ll.belskie ILDUskie 16dzkie rnalop)lskie rnazowiockie q:xilskie pod<arpackie podaskie fX)rrcrskie slqskie swi~tokrzyskie warminsko-rnazurskie v.ielkq:)Olskie zachochiq:iorrorskie Razem Zwiem~ta domowe Zwiem~ta dzikie RAZEM Kraj: I Polska (POL) Przypadki wscieklizny Zwien~ta domowe cu U> 0 cu cu Cl) 0 =i5 •C (.) N C 0 ~ 0 "i ·a .:a:: >- .:a:: .:a:: .c •U> 5 1 2 2 2 2 1 6 1 4 10 8 0 §a Okres spramzdawczy (kwartat/rok): Zwien~ta dzikie U> $ Cl) Cl) C cu .... ·a ~ Cl) .:a:: •N >- Cl) - a. .:a:: ::, cu 0 0 .:a:: cu •C CD C C U> 0 0 U> C -~ U> ·;;; C Cl) E C "i Cl>' .... C C - N .... ::, U> CD Cl) U> 0 .:a:: cu "C cu cu 0 ·- ..... E U> ..... "C "C .c -N Cl) Cl) Cl) C C .c .5 C 3 3 1 19 2 3 4 4 1 3 1 4 2 12 3 31 5 1 1 1 86 13 1 1 2 1 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 3 1 — P o z. 7 1 4 Za∏àcznik nr 4 Przvpadki wsciekliznv Obszar Wojew6dztwo dolnoslqskie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie 16dzkie malopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie slqskie swi~tokrzyskie warmirisko-mazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie Razem Zwierz~ta domowe Zwierz~ta dzikie RAZEM Kraj: [ Polska (POL) Przypadki wscieklizny Zwierz~ta domowe CV (/) .2 CV CV ·c Q) - ,:, ·C (,) N 0 .£ ~ 0 "j ·a .:.:: >, .c 0 ..:a: •(/) 1 2 1 2 2 3 23 1 1 5 7 23 1 rn Okres sprawozdawczy (kwartat/rok): Zwierz~ta dzikie ~ Q) Q) - C: CV ... ·a ~ Q) .:ii:. •N >, Q) - Q. .:.:: :::, CV 0 0 .:ii:. CV -c a) C C (/) 0 0 (/) C c.> (/) E Q) E C ·;: ... :::, "in a>- ";:;j C C - .!!?. N "'C CV a) CV 0 ·- (/) 0 .:.:: CV ·e (/) ...... "'C .c -,:, Q) N Q) Q) C C .c C .E 2 1 2 1 7 1 1 15 1 1 39 8 17 1 1 84 10 0 3 1 0 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 3 2 — P o z. 7 1 4 Za∏àcznik nr 5 Przypadki wscieklizny Obszar Wojew6dztwo dolnosl ftskie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie l6dzkie malopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie sl1:1skie swi~tokrzyskie warmirisko-mazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie Razem Zwiem~ta domowe Zwierz~ta dzikie RAZEM Kraj: [ Polska (POL) Przypadki wscieklizny Zwierz~ta domowe 0 ca ca "' ca - =o -c ~ Cl> 0 N C .£ 0 ·;: ·a .:ac: >, .c 0 .:ac: -tn 1 1 1 1 1 3 0 0 BB Okres sprawozdawczy: 1 stycznia - 30 kwietnia Zwierz~ta dzikie "' Cl> Cl> Cl> - C ; '-·a Cl> •N >, - .:ac: 0 0 ca G) Cl> C. .:ac: :::, ca .:ac: ,c C 0 (.) "' C C "' 0 ~ C Cl> ·2 E C N ·;: :::, ·;; Cl.>' .N '- G) C - Cl> "'C ca ca 0 ·- ...... II) 0 .:ac: ca .E II) ...... "'C "'C .c ~ Cl> Cl> C C .c C C 5 2 4 1 5 6 1 4 20 7 1 1. Identyfikacja programu Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Gàbczasta encefalopatia byd∏a Rok wdro˝enia: 2007 Data wys∏ania do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r. 2. Dane dotyczàce sytuacji epidemiolo gicznej choroby Monitoring BSE, zgodny z wymaganiami Unii Eu ropejskiej, rozpoczà∏ si´ w Rzeczypospolitej Pol skiej w listopadzie 2001 r. W pierwszych dwóch miesiàcach monitoringu zbadano 30 309 sztuk byd∏a. Odpowiednio w 2002 r. zosta∏y zbadane 286 592 sztuki, w 2003 r. — 455 413, w 2004 r. — 481 116 i w 2005 r. — 515 976 sztuk byd∏a. Dane z podzia∏em na grupy obj´te monitorin giem sà przedstawione w tabeli 2.1. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6833 — Poz. 714 Za∏àcznik nr 5 PROGRAM ZWALCZANIA GÑBCZASTEJ ENCEFALOPATII BYD¸A (BOVINE SPONGIFORM ENCEPHALOPATHY — BSE) Tabela 2.1 Ponadto w ramach kontynuowanego programu monitoringu od stycznia do koƒca marca 2006 r. zosta∏o przebadanych 115 929 sztuk byd∏a. Dane dotyczàce tego okresu ilustruje tabela 2.2. Tabela 2.2 Poddane Poddane Zdrowe ubojowi ubojowi Padte powyzej z koniecznosci san itarnemu powyzej Okres Og6tem 30. miesi9ca powyzej powyzej 24. miesi9ca Podejrzane zycia 24. miesi9ca 24. miesi9ca zycia zycia zycia 2001 29882 64 0 25 0 30309 XI-XII 2002 I-XII 278709 4709 1183 1944 47 286592 2003 I- XII 428452 9401 2757 14715 88 455413 2004 I-XII 445198 9259 2134 24449 76 481116 2005 I-XII 472028 10495 648 32552 253 515976 Poddane Poddane Zdrowe ubojowi ubojowi Padte powyzej z kon iecznosci sanitarnemu Okres 30. miesi9ca powyzej powyzej powyzej Podejrzane Og6tem 24. miesi9ca zycia 24.miesi9ca 24. miesic1ca zycia zycia zycia 2006 104682 2486 87 8609 65 115929 1-111 Pierwszy przypadek BSE wykryto w drugim roku prowadzenia monitoringu (2002 r.). W tym te˝ roku ogólna liczba wykrytych przypadków wy nios∏a 4. W 2003 r. wykryto 5 dalszych przypad ków. W 2004 r. obserwowano dalszy wzrost liczby przypadków. Do koƒca 2004 r. wykryto 11 przypadków BSE, natomiast w 2005 r. wykry to ogó∏em 20 przypadków BSE. Zestawienie wy st´powania przypadków BSE z podzia∏em na la ta oraz województwa przedstawia tabela 2.3. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6834 — Poz. 714 Tabela 2.3 (I) ~ (/) (I) L.. (I) ~ 0 ~ E Q) (I) (/) ~ (I) (/) CO" 0 ~ ~ 0 c.. (/) (/) N •(/) I Q) ::J c.. 0 0 ..Cl ..Cl -0 0 C .::s:. :2 -::J ::J ro 0 (/) 3: E -0 ro ·s .::s:. 2002 rok styczen luty maizec kwiecien maj 1 czerwiec lipiec sierpien 1 wrzesien patdziemik 1 listopad grudzien 0 0 2 0 0 1 2003 rok styczer'l luty marzec kwiecier'l maj czerwiec lipiec sierpier'l 1 wrzesier'l 1 pazdziernik listopad grudzier'l 0 1 0 0 0 1 (I) ~ (.) (I) "§ 0 N ro E 1 1 (I) (I) ~ ~ (/) (I) (I) L.. (I) (/) ~ ::J L.. ~ Q) (I) N ~ 0 (I) (/) E (.) ~ ~ (I) >, ro (/) ~ ro (/) (/) ~ ~ E 0 0 (/) c.. ro L.. (/) I c.. c.. 0 L.. 0 .::s:. .Q ro -0 E CO" 0 0 0 c.. .::s:. 0 • (/) - .::s:. .::s:. C 0 -0 0 (I)- (/) (I) -0 c.. 0 c.. "§ ·C "§ 0 c.. E .c •(/) (.) L.. ro ro 3: N 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 1 2 0 0 0 0 0 0 1 razem: .it 0 0 razem: 5 Najwi´kszà liczb´ przypadków wykryto w ramach tzw. „aktywnego nadzoru” w grupie zdrowego byd∏a kierowanego do uboju. W ramach tzw. „nadzoru pasywnego” wykryto zaledwie kilka przypadków BSE. Poszczególne grupy, w których stwierdzono przypadki BSE, przedstawia tabela 2.4. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6835 — Poz. 714 0 0 1 1 2 1 0 0 1 1 0 0 0 1 2 1 MitMniil 11~ - 1 • -- 1 1 ,.,. - 2 2 1 1 1 ~ - - - 1 1 - 1 -- - 1 . - 1 - olillill'1li:fll -- - 1 ..... - --r•r•..-.... t,,-A[:.lllll~• .:. - ... ln::lre11~TII 1 1 - 1111nr, .... ~ ■1 1 1 3 0 0 0 2 1 4 0 1 4 0 0 0 0 5 0 lftHn#i•I lata 2002- 2005 3 1 3 1 4 4 6 1 2 5 0 0 0 2 -razem/woj .: Wszystkie sztuki byd∏a, u których wykryto BSE, by∏y polskiego pochodzenia. Dochodzenie epi zootyczne prowadzone w celu wyjaÊnienia dróg zaka˝eƒ wskazywa∏o, ˝e najbardziej prawdopo dobnà drogà by∏o zaka˝enie przez spo˝ycie pa szy zawierajàcej bia∏ko pochodzàce od ssaków lub preparatów mlekozast´pczych zawierajà cych t∏uszcz zwierz´cy. W ostatnich 4 latach sytuacja w zakresie BSE podlega∏a zmianom, przy utrzymujàcej si´ ten dencji wzrostowej. Wprowadzenie programu monitoringu zgodnego z wytycznymi Unii Eu ropejskiej pozwoli∏o na wykrycie zwierzàt zaka ˝onych. Od 2002 r. liczba tych przypadków sys tematycznie roÊnie i przedstawia si´ nast´pujà co: w okresie od 2002 r. do 2003 r. wzrost wy nosi∏ 25 %, od 2003 r. do 2004 r. — 120 %, od 2004 r. do 2005 r. — 82 %. Tendencj´ wzrostowà liczby przypadków BSE w latach 2002—2005 ilustruje wykres 2.1. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6836 — Poz. 714 Tabela 2.4 Bioràc pod uwag´ wiek krów, u których stwier dzono BSE, mo˝na zauwa˝yç, ˝e najwy˝szà licz b´ przypadków zaobserwowano u byd∏a uro dzonego po 1996 r. oraz przed 2001 r. Najwi´cej przypadków zawiera∏o si´ w grupie krów od 5. do 9. roku ˝ycia, przy czym zw∏aszcza u zwierzàt majàcych 7 i 8 lat ˝ycia. 3. Opis programu Celem realizacji programu jest wykrycie ka˝de go przypadku BSE w populacji byd∏a w Rzeczy pospolitej Polskiej, gdy˝ zapobiega ono przedo staniu si´ czynnika TSE do ∏aƒcucha pokarmo wego ludzi i zwierzàt. Ârodki zapobiegawcze oraz zwalczanie pole gajà na usuwaniu zwierzàt ze stad, w których stwierdzono przypadki BSE, poddawaniu ubo jowi kohorty oraz potomstwa, aktywnym nadzorze nad grupà byd∏a powy˝ej 30. miesià ca ˝ycia przeznaczonego do uboju w celu spo ˝ycia przez ludzi, byd∏a pad∏ego oraz innych grup ryzyka byd∏a powy˝ej 24. miesiàca ˝ycia, Wykres 2.1 Rok 2002 2003 2004 2005 Razem: w 20 18 16 (/) 14 CII ~ ·o .:,:: "C ~ 10 >, N a. 8 "' ..c N 6 ~ 4 0 Liczba przypadk6w BSE 4 5 11 20 40 2002 Poddane Poddane Z objawami ubojowi jako ubojowi Padte Kohorta zdrowe z koniecznosci klinicznymi 3 1 4 1 8 2 1 16 1 2 1 31 2 3 3 1 2003 2004 2005 2006 zgodnie z rozporzàdzeniem Parlamentu Euro pejskiego i Rady nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiajàcym zasady dotyczàce zapobiegania, kontroli i zwalczania niektó rych przenoÊnych gàbczastych encefalopatii (Dz. Urz. WE L 147 z 31.05.2001, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 32, str. 289). Dziennik Ustaw Nr 104 — 6837 — Poz. 714 4. Ârodki przewidziane programem 4.1. Wykaz Êrodków przewidzianych programem: Okres trwania programu: rok 2007 ⌧ kontrola ⌧ zwalczanie ⌧ badanie ⌧ badanie � ubój zwierzàt chorych � ubój zwierzàt chorych ⌧ zabijanie zwierzàt chorych ⌧ zabijanie zwierzàt chorych � szczepienie ⌧ rozszerzenie zabijania lub uboju � leczenie ⌧ niszczenie produktów ⌧ niszczenie produktów ⌧ monitorowanie lub nadzór � inne Êrodki (wymieniç) 4.2. W∏adza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynacj´ w województwach, na których obszarze program b´dzie realizowany Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 mar ca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, organ szczebla centralnego — G∏ówny Lekarz Wete rynarii nadzoruje realizacj´ programu zwal czania chorób zakaênych zwierzàt, a ponie wa˝ jest on wspó∏finansowany ze Êrodków Unii Europejskiej, informuje Komisj´ Europej skà o post´pach w jego realizacji zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w Unii Europej skiej. 4.3. Wskazanie obszarów geograficznych, na któ rych program b´dzie realizowany Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Warm t\1ko • ll'llftliU rs kie 4.4. Ârodki podejmowane w trakcie trwania pro gramu 4.4.1. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do rejestra cji gospodarstw: Gospodarstwa w Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie sà utrzymywane zwierz´ta gospodarskie, sà rejestrowane w Centralnej Bazie Danych Sys temu Identyfikacji i Rejestracji Zwierzàt, zgodnie z poni˝szymi przepisami: 1) ustawà z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wnio sków o przyznanie p∏atnoÊci, ustawà z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierzàt; 2) ustawà z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt. Wymienione powy˝ej akty prawne okreÊlajà szczegó∏owe zasady dotyczàce identyfikacji i re jestracji zwierzàt, gospodarstw oraz osób zaj mujàcych si´ utrzymywaniem zwierzàt gospo darskich. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do rejestra cji zwierzàt: Identyfikacja i rejestracja byd∏a w Rzeczypospo litej Polskiej jest prowadzona zgodnie z nast´pu jàcymi przepisami: 1) ustawà z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierzàt; 2) rozporzàdzeniem (WE) nr 1760/2000 Parla mentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiajàcym system identyfikacji i rejestracji byd∏a dotyczàcy etykietowania wo∏owiny i produktów z wo∏owiny oraz uchy lajàcym rozporzàdzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz. Urz. WE L 204 z 11.08.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 30, str. 248); 3) rozporzàdzeniem Komisji nr 911/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania roz porzàdzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie kolczyków, paszportów i rejestrów gospodarstw; 4) rozporzàdzeniem Komisji nr 494/98 z dnia 27 lutego 1998 r. ustanawiajàcym szczegó∏o we przepisy wykonawcze do rozporzàdzenia Rady (WE) nr 820/97 w odniesieniu do stoso wania minimalnych sankcji administracyj nych w ramach systemu identyfikacji i reje stracji byd∏a. Byd∏o w Rzeczypospolitej Polskiej podlega obo wiàzkowi oznakowania za pomocà pary kolczy ków oraz podlega rejestracji w Centralnej Bazie Danych. Ka˝dy kolczyk zawiera indywidualny numer identyfikacyjny zwierz´cia oraz zakodo wane w kodzie kreskowym inne dodatkowe in formacje. Posiadacz byd∏a ma obowiàzek zakol czykowaç nowo narodzone ciel´ niezw∏ocznie po urodzeniu i przes∏aç zg∏oszenie o urodzeniu do Centralnej Bazy Danych. Na wykonanie tych czynnoÊci posiadacz zwierz´cia ma 7 dni. Wszystkie sztuki byd∏a sà zaopatrzone w pasz porty, które towarzyszà zwierz´tom od urodze nia do Êmierci. Wszystkie zdarzenia takie, jak przemieszczenie z gospodarstwa do gospodar stwa, rzeêni, zak∏adu przetwórczego, padni´cia sà zg∏aszane do Centralnej Bazy Danych. Siedziby stada sà zarejestrowane w Centralnej Bazie Danych i ka˝da z nich posiada indywidual ny numer. W ka˝dym gospodarstwie posiadacz byd∏a prowadzi rejestr stada byd∏a. Wszystkie sztuki byd∏a znajdujàce si´ w gospodarstwie sà wpisane do tego rejestru. Rejestr zawiera infor macje dotyczàce daty urodzeƒ, zakupu, sprzeda ˝y, padni´ç byd∏a, p∏ci i rasy zwierzàt. Wszystkie wy˝ej wymienione Êrodki sà ustano wione zgodnie z przepisami Unii Europejskiej nie tylko w celu identyfikacji i rejestracji zwie rzàt, ale tak˝e ze wzgl´du na ochron´ zdrowia zwierzàt. Istniejàcy system w przypadku wystà pienia choroby zakaênej mo˝e zostaç u˝yty do Êledzenia przemieszczeƒ zwierzàt. 4.4.2. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ obowiàzku zg∏aszania chorób zakaênych zwierzàt — ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwie rzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt. 4.4.3. Akty prawne okreÊlajàce Êrodki przewidziane w odniesieniu do przypadków z dodatnim wyni kiem badaƒ: 1) rozporzàdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. usta nawiajàce zasady dotyczàce zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenoÊnych gàbczastych encefalopatii; 2) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób za kaênych zwierzàt. W przypadku otrzymania dodatniego wyniku badania w zale˝noÊci od sytuacji sà podejmo wane nast´pujàce Êrodki: 1) ca∏kowicie niszczy si´ wszystkie cz´Êci tuszy: a) zaka˝onego zwierz´cia, b) zwierzàt sàsiadujàcych z zaka˝onà tuszà na linii ubojowej (jedna przed i dwie po); 2) prowadzi si´ dochodzenie epizootyczne, które ma: a) okreÊliç liczb´ wszystkich prze˝uwaczy w gospodarstwie pochodzenia zaka˝onego zwierz´cia, b) ustaliç histori´ i miejsce pobytu potom stwa chorej krowy — w przypadku krów, c) ustaliç kohort´ dla tego przypadku, d) ustaliç mo˝liwà drog´ przeniesienia cho roby, Dziennik Ustaw Nr 104 — 6838 — Poz. 714 e) ustaliç inne zwierz´ta przebywajàce w in nych gospodarstwach, które mog∏y mieç kontakt z tym samym êród∏em zaka˝enia co zaka˝ona krowa, f) ustaliç drogi przemieszczania potencjalnie zaka˝onej paszy lub innych czynników mo gàcych byç przyczynà zaka˝enia w tym lub innym gospodarstwie. Wszystkie zwierz´ta i produkty, które zostanà podczas dochodzenia epizootycznego uznane za potencjalnie zaka˝one, sà niszczone. 4.4.4. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do ró˝nico wania statusu stad — rozporzàdzenie Parlamen tu Europejskiego i Rady nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiajàce zasady dotyczàce zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenoÊnych gàbczastych encefalopatii. 4.4.5. Procedury kontrolne, w szczególnoÊci zasady przemieszczania zwierzàt podejrzanych o zaka ˝enie lub zaka˝onych oraz zasady prowadzenia nadzoru nad gospodarstwami obj´tymi restryk cjami — rozporzàdzenie Parlamentu Europej skiego i Rady nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiajàce zasady dotyczàce zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenoÊnych gàbczastych encefalopatii. 4.4.6. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do prowadze nia badaƒ kontrolnych — rozporzàdzenie Parla mentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiajàce zasady dotyczàce zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenoÊnych gàbczastych encefalopatii. 4.4.7. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do uzyskania odszkodowania za zabite byd∏o — ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt (art. 49). 5. Ogólny opis wydatków i korzyÊci 5.1. Szczegó∏owa analiza kosztów W styczniu 2006 r. populacja byd∏a w Rzeczypo spolitej Polskiej wynosi∏a oko∏o 6 376 261 sztuk. Struktura populacji byd∏a w ostatnich kilku la tach podlega∏a niewielkim zmianom, co po zwala przyjàç, ˝e równie˝ w najbli˝szym czasie nie b´dà one nast´powaç. Analizujàc liczb´ byd∏a zbadanego w ostatnich 3 latach, widaç stopniowy, ale sta∏y wzrost liczby badaƒ. Kszta∏tuje si´ on na poziomie 5,6 % w latach 2003 i 2004 oraz 7,2 % w latach 2004 i 2005. Ponadto bioràc pod uwag´ wzrost popytu ryn kowego na mi´so wo∏owe po uzyskaniu przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii Eu ropejskiej, nale˝y si´ spodziewaç, ˝e liczba byd∏a przewidzianego do badania w kierunku BSE w roku 2007 b´dzie wi´ksza ni˝ w 2005 r. i 2006 r. Przewiduje si´, i˝ w 2007 r. zostanie zbadanych w kierunku BSE 555 000 sztuk byd∏a. Zostanie zbadane byd∏o poddane ubojowi majàce powy ˝ej 30. miesiàca ˝ycia, w przypadku zaÊ uboju z koniecznoÊci oraz byd∏a pad∏ego — byd∏o po wy˝ej 24. miesiàca ˝ycia. Ponadto badania obej mà wszystkie zwierz´ta podejrzane i kohort´ niezale˝nie od wieku zwierzàt. Aby osiàgnàç za k∏adanà wielkoÊç badaƒ, jest konieczne zakupie nie wi´kszej liczby testów, ni˝ wskazuje liczba byd∏a przewidzianego do badaƒ. Przyczynà tego jest fakt, i˝ testy ELISA — wyko rzystywane w badaniach jako tzw. szybkie testy — majà oznaczenia, które w rutynowym bada niu s∏u˝à jako tzw. próby kontrolne i nie mogà byç wykorzystane bezpoÊrednio do prowadze nia efektywnego oznaczenia na BSE. Szacuje si´, ˝e z tego powodu jest konieczne zakupienie testów w liczbie wi´kszej o 12—13 % od zak∏a danej liczby badaƒ. W tym celu nale˝y zakupiç 624 000 testów. Ogólne oszacowanie kosztów programu moni toringu BSE na rok 2007 przewiduje wydatki na poziomie 27 704 850 z∏. Koszt obejmuje dodat kowe wydatki, które przedstawia tabela 5.2. W okresie przygotowania kalkulacji koszt jedne go testu wynosi∏ oko∏o 40 z∏. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6839 — Poz. 714 Zwierz~ta Szacowana liczba test6w okreslone w zatqczniku Ill, rozdziat A, cz~sc I, punkty 2.1, 3 i 47008 4.1 rozporzqdzenia nr 999/2001 okreslone w zatqczniku Ill, rozdziat A, cz~sc I, punkty 2.2, 4.2 i 507314 4.3 rozporzqdzenia nr 999/2001 inne (kohorta zakazonych oraz podejrzanych) 678 Og6tem 555 000 D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 4 0 — P o z. 7 1 4 5.2. Szczegó∏owa analiza kosztów (*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok 2007. Koszty Opis Liczba jednostek Koszt Koszt catkowity Finansowanie jednostkowy (w ztotych)<*l wsp6Inotowe (w ztotych) 1. Badanie w kierunku BSE 1.1. Zakup test6w Testy ELISA 624 000 40 24 960 000 + 2. Koszty dodatkowe 2.1. Badania odwotawcze badanie 150 127 19 050 + lub referencyjne histopatologiczne badanie 150 422 63 300 + immunocytochemiczne lub immunobloting 2.2. Wyptata odszkodowan Liczba sztuk 678 3 733 2 530 974 + za zwierz~ta zabite zgodnie z wymaganiami zatqcznika VII, punkt 2(b) rozporzqdzenia nr 999/2001 2.3. Koszt catkowitego Liczba sztuk 678 527 357 306 + unieszkodliwienia podejrzanego lub zakazonego bydta oraz kohorty Og6tem 27 930 630 + D zie n n ik U sta w N r 1 0 4 — 6 8 4 1 — P o z. 7 1 4 6. Podsumowanie kosztów Rok: 2007 Stan na dzieƒ: 31 kwietnia 2006 r. Choroba: gàbczasta encefalopatia byd∏a Gatunek zwierzàt: byd∏o Uboje Wskazniki Liczba Liczba liczba zwierz9t zwierz9t zwierz9t Og6Ina Liczba Liczba zwierz9t poddanych obj~tych z og6Ina liczba % zbadanych liczba zwierz9t zbadanych ubojowi Obszar badaniem dodatnimi zwierz9t zwierz9t % zwierz9t zwierz9t w ramach przebadanych indywidualnie wynikami lub zabitych, poddanych obj~tych zakazonych programu badan u kt6rych ubojowi programem stwierdzono dodatni wynik badania 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Terytorium Rzeczy 6 376 261 555 000 555 000 555 000 50 50 507 314 100 0,009 pospolitej Polskiej 1. Identyfikacja programu Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Wysoce zjadliwa grypa ptaków d. pomór drobiu Rok wdro˝enia: 2007 Data wys∏ania do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r. 2. Ogólne kryteria 1) Program monitorowania zosta∏ opracowany na podstawie § 12 rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek choro bowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt oraz projektu decyzji Komisji, oznaczonej nu merem: SANCO/10268/2006/Rev5, w sprawie prowadzenia badaƒ kontrolnych na obecnoÊç influenzy ptaków u drobiu i ptaków dzikich w Paƒstwach Cz∏onkowskich. Stanowi on kontynuacj´ poprzednich badaƒ kontrolnych ustanowionych w decyzjach 2004/111/WE, 2004/630/WE, 2005/464/WE i 2006/101/WE. 2) Celem badaƒ monitoringowych jest: a) okreÊlenie cz´stotliwoÊci wyst´powania zaka˝eƒ wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków (AI) podtypu H5 i H7 u ró˝nych ga tunków drobiu, b) kontynuowanie nadzoru nad wyst´powa niem wirusów wysoce zjadliwej grypy pta ków u ptaków dzikich (system wczesnego ostrzegania), które mog∏yby przenieÊç si´ z ptaków dzikich do stad drobiu, c) wzbogacenie wiedzy na temat zagro˝enia, ze strony ptaków dzikich, wysoce zjadliwà grypà ptaków dla zdrowia innych zwierzàt. 3) Pobieranie próbek obejmuje okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2007 r. 4) Badaniami b´dà obj´te wszystkie gatunki drobiu, niezale˝nie od kierunku produkcji (z wyjàtkiem kurczàt rzeênych) utrzymywane go w warunkach fermowych (gospodarstwa), oraz ptaki dzikie. 5) Badanie próbek b´dzie przeprowadzane w krajowym laboratorium referencyjnym do spraw diagnostyki wysoce zjadliwej grypy ptaków w Zak∏adzie Chorób Drobiu Paƒstwo wego Instytutu Weterynaryjnego — Paƒstwo wego Instytutu Badawczego (PIW — PIB) w Pu∏awach. Próbki pobrane od drobiu b´dà badane serologicznie testem hamowania he maglutynacji z antygenami H5N2 i H7N7 (pierwsze badanie) oraz H5N7 i H7N1 (bada nia potwierdzajàce). Próbki pobrane od pta ków dzikich b´dà badane wirusologiczne na zarodkach kurzych SPF i metodà RT-PCR/H5. 6) Próbki do badaƒ pobiera i przesy∏a Inspekcja Weterynaryjna, natomiast badania sà wyko nywane przez PIW — PIB w Pu∏awach. 7) Terytorialnie w∏aÊciwe wojewódzkie inspekto raty weterynarii opracujà i przeÊlà do Zak∏adu Chorób Drobiu PIW — PIB w Pu∏awach har monogram pobierania próbek. 8) Wszystkie izolaty wirusa wysoce zjadliwej grypy ptaków oraz dodatnie surowice od pta ków wodnych b´dà wys∏ane do laboratorium referencyjnego Unii Europejskiej. 9) Dodatnie H5 i H7 próbki uzyskane podczas ba daƒ kontrolnych drobiu i ptaków dzikich b´dà zg∏aszane Komisji Europejskiej co 2 miesiàce. 10) Termin sk∏adania ostatecznych wyników ba daƒ do Komisji Europejskiej up∏ywa dnia 31 maja 2008 r. 3. Zasady pobierania próbek od drobiu 1) Pobieranie próbek do badaƒ serologicznych odb´dzie si´ w czterech wyznaczonych woje wództwach: lubuskim, dolnoÊlàskim, kujaw sko-pomorskim i zachodniopomorskim, które zosta∏y wytypowane do prowadzenia monito ringu na podstawie analizy ryzyka. Próbki od drobiu fermowego b´dà pobierane w okresie od stycznia do grudnia 2007 r. 2) Przy wyborze ferm do badaƒ uwzgl´dnia si´ chów drobiu na wybiegach, korzystanie z wód powierzchniowych, chów ró˝nych gatunków drobiu i stad w ró˝nym wieku. 3) W odniesieniu do indyków, g´si, kaczek i stru si badaniami b´dà obj´te przede wszystkim fermy reprodukcyjne, a nast´pnie fermy dro biu rzeênego — uzupe∏niajàc do wyznaczonej liczby ferm danego gatunku drobiu. 4) W przypadku kur próbki krwi b´dà pobierane tylko z ferm kur reprodukcyjnych oraz kur nio sek jaj konsumpcyjnych (nioski towarowe). Kurcz´ta rzeêne nie b´dà obj´te badaniami. 5) Pobieranie próbek od drobiu reprodukcyjne go oraz kur niosek towarowych b´dzie odby waç si´ w okresie nieÊnoÊci, najlepiej ze stad w koƒcowym okresie u˝ytkowania. 6) Pobieranie próbek od drobiu rzeênego (indy ki, g´si, kaczki, strusie) b´dzie odbywaç si´ na fermie w koƒcowym okresie tuczu (w ostat nim tygodniu przed ubojem) lub w rzeêni. 7) Do badaƒ serologicznych b´dà pobierane próbki krwi z ka˝dej fermy wyznaczonej do badaƒ w liczbie: a) po 10 próbek krwi od kur, indyków i pta ków ∏ownych, b) po 40 próbek krwi od g´si i kaczek, c) po 5 próbek krwi od strusi. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6842 — Poz. 714 Za∏àcznik nr 6 PROGRAM ZWALCZANIA I KONTROLI ZAKA˚E¡ WIRUSAMI WYSOCE ZJADLIWEJ GRYPY PTAKÓW D. POMORU DROBIU U DROBIU I PTAKÓW DZIKICH (HIGHLY PATOGENIC AVIAN INFLUENZA — HPAI) 8) Próbki krwi po ok. 2 ml pojemnoÊci b´dà po bierane do probówek co najmniej o 2-krotnie wi´kszej pojemnoÊci (nie u˝ywaç probówek typu eppendorf) i po szczelnym zamkni´ciu przes∏ane sch∏odzone do temperatury ok. 4 °C przed up∏ywem 48 godzin od pobrania do Za k∏adu Chorób Drobiu PIW — PIB w Pu∏awach. Je˝eli czas od pobrania próbek do ich przes∏a nia mo˝e byç d∏u˝szy, wydzielonà surowic´ (bez krwinek) zamra˝a si´ w temperaturze ok. –20 °C i zamro˝onà przesy∏a si´ przed up∏ywem 2 tygodni od dnia pobrania. 9) Pismo przewodnie przesy∏ane wraz z próbka mi zawiera informacje o gatunku drobiu, ty pie u˝ytkowym (reprodukcyjny, nieÊny towa rowy, rzeêny), wieku, miejscu pochodzenia i dacie pobrania próbki oraz szczepieniach przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu. 10) ¸àczna liczba próbek krwi do badaƒ serolo gicznych w ramach programu wyniesie 12 180 z 686 ferm drobiu. 11) W fermach drobiu, gdzie stwierdzono dodatnie wyniki serologiczne, b´dà przeprowadzone ba dania retrospektywne (ocena stanu epizootycz nego, w tym analiza zdrowotnoÊci, produkcyj noÊci i ÊmiertelnoÊci stada seropozytywnego i innych stad znajdujàcych si´ na terenie fer my). W przypadku gdy stado seropozytywne b´dzie znajdowaç si´ na fermie, zostanà pobra ne ponownie próbki do badania serologicznego oraz dodatkowo do badania wirusologicznego. 12) Wykaz ferm (gospodarstw) poszczególnych gatunków i kierunków u˝ytkowania obj´tych badaniem w wyznaczonych województwach jest zawarty w tabelach 1—6. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6843 — Poz. 714 Tabela 1. Fermy kur niosek reprodukcyjnych Tabela 2. Fermy kur niosek towarowych Tabela 3. Fermy indyków Liczba ferm Liczba pr6bek Liczba ferm w Wojew6dztwo wojew6dztwie obj~tych do przebadania badaniem ( 10 pr6bek z fermy) dolnosl9skie 28 28 280 kujawsko-pomorskie 28 28 280 lubuskie 8 8 80 zachodniopomorskie 70 42 420 Razem 134 106 1060 Liczba ferm Liczba ferm Liczba pr6bek Wojew6dztwo w wojew6dztwie obj~tych badaniem do przebadania (10 pr6bek z fermy) dolnosl9skie 105 53 530 kujawsko-pomorskie 46 35 350 lubuskie 44 35 350 zachodniopomorskie 38 35 350 Razem 233 158 1580 Liczba ferm Liczba ferm Liczba pr6bek Wojew6dztwo w wojew6dztwie obj~tych badaniem do przebadania (10 pr6bek z fermy) dolnosl9skie 37 37 370 kujawsko-pomorskie 34 34 340 lubuskie 112 80 800 zachodniopomorskie 21 21 210 Razem 204 172 1720 Dziennik Ustaw Nr 104 — 6844 — Poz. 714 Tabela 4. Fermy g´si i kaczek Tabela 5. Fermy strusi Tabela 6. Fermy ptaków ∏ownych Oszacowanie kosztów badaƒ drobiu(*): 1) Koszty badaƒ Test HI do wykrywania przeciwcia∏ dla wirusów H5 i H7: 12 euro/próbk´ x 12 180 próbek = 146 160 euro (565 127,6 z∏) +10 % ponowne badanie = 14 616 euro (56 512,7 z∏) Ogó∏em: 160 776 euro (621 640,4 z∏) 2) Pobieranie i wysy∏anie próbek do laboratorium 1 euro/próbk´ x 12 180 próbek = 12 180 euro (47 093,9 z∏) Ogó∏em: 172 956 euro (668 734,3 z∏) ——————— (*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób za kaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok 2007. Koszt programu obliczono wed∏ug kursu Êredniego euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏. Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT. Liczba term Liczba pr6bek Liczba term Wojew6dztwo w wojew6dztwie obj~tych do przebadania badaniem (40 pr6bek z termy) dolnoslqskie 42 42 1680 kujawsko-pomorskie 89 59 2360 lubuskie 86 59 2360 zachod niopomorskie 25 25 1000 Razem 242 185 7400 Liczba term Liczba term Liczba pr6bek Wojew6dztwo w wojew6dztwie obj~tych badaniem do przebadania (5 pr6bek z termy) dolnoslqskie 12 12 60 kujawsko-pomorskie 13 13 65 lubuskie 13 13 65 zachodniopomorskie 8 8 40 Razem 46 46 230 Liczba term Liczba term Liczba pr6bek Wojew6dztwo w wojew6dztwie obj~tych badaniem do przebadania (10 pr6bek z termy) dolnoslqskie 1 1 10 kujawsko-pomorskie 6 6 60 lubuskie 12 12 120 zachodniopomorskie 0 0 0 Razem 19 19 190 4. Zasady pobierania próbek od ptaków dzikich Wymagania ogólne: 1) Pobieranie próbek do badaƒ jest organizo wane i nadzorowane przez Inspekcj´ Wete rynaryjnà we wspó∏pracy z podmiotami zaj mujàcymi si´ ochronà lub obserwacjà pta ków i stacjami obràczkowania oraz myÊli wymi. 2) Badania obejmujà monitoring czynny (próbki pobierane od ˝ywych lub upolowanych pta ków niewykazujàcych objawów klinicznych chorób) i monitoring bierny (próbki pobrane od ptaków pad∏ych). 3) Próbki pobrane od ptaków dzikich sà badane wirusologicznie na zarodkach kurzych SPF (wszystkie wirusy grypy typu A) i metodà RT-PCR (wirusy podtypu H5). 4) Z uwagi na zalecenia zawarte w decyzji Komi sji Europejskiej, o których mowa w ust. 2, konieczne jest, aby badanie próbek metodà RT-PCR by∏o wykonane przed up∏ywem 2 ty godni od pobrania i dlatego jest wskazane jak najszybsze dostarczanie próbek do laborato rium Zak∏adu Chorób Drobiu PIW — PIB w Pu∏awach. W przypadku dodatnich wyni ków przeprowadzona b´dzie mo˝liwie jak naj szybciej analiza molekularna w celu okreÊle nia patotypu (HPAI lub LPAI). Monitoring czynny: 1) W okresie od lutego do maja (wiosenna mi gracja ptaków dzikich z po∏udnia na pó∏noc) b´dà pobierane próbki co najmniej od 400 ptaków dzikich z terenu 8 województw: kujawsko-pomorskiego, lubuskiego, ∏ódzkie go, dolnoÊlàskiego, podlaskiego, pomorskie go, warmiƒsko-mazurskiego i zachodniopo morskiego. Liczb´ próbek do pobrania w wy znaczonych województwach przedstawia ta bela 1. 2) W okresie od wrzeÊnia do grudnia (jesienna migracja ptaków dzikich z pó∏nocy na po∏ud nie) b´dà pobierane próbki co najmniej od 800 ptaków dzikich z terenu 11 województw: dolnoÊlàskiego, kujawsko-pomorskiego, lu belskiego, lubuskiego, ∏ódzkiego, mazowiec kiego, podkarpackiego, podlaskiego, pomor skiego, warmiƒsko-mazurskiego, wielkopol skiego i zachodniopomorskiego. Liczb´ pró bek do pobrania w wyznaczonych wojewódz twach przedstawia tabela 2. 3) Próbki od ptaków dzikich b´dà pobierane g∏ównie od gatunków ptaków stanowiàcych najwi´ksze ryzyko zaka˝enia, na trasach ich przelotów, w miejscach postojów lub ostoi, mieszania si´ ptaków migrujàcych ró˝nych gatunków, przebywajàcych w pobli˝u ferm (gospodarstw) drobiu (mo˝liwy kontakt z dro biem). 4) Do badaƒ wirusologicznych nale˝y pobieraç indywidualnie, za pomocà wymazówki, Êwie ˝y ka∏ lub wymazy ka∏owe z kloaki (na waciku wyraênie widoczny ka∏) od ró˝nych gatunków ptaków dzikich, w tym g∏ównie od w´drujà cych ptaków wodnych z rz´du blaszkodzio bych (zw∏aszcza ∏ab´dzie nieme, kaczki krzy ˝ówki i g´si) oraz siewkowych (zw∏aszcza me wy, bataliony, czajki). Wykaz gatunków pta ków dzikich stanowiàcych wysokie ryzyko za ka˝enia wirusami wysoce zjadliwej grypy pta ków przedstawia tabela 3. 5) Próbki wymazów z kloaki lub Êwie˝ego ka∏u pobiera si´ indywidualnie co najmniej od 5 ptaków tego samego gatunku w tym sa mym miejscu i czasie, a nast´pnie natych miast umieszcza w probówkach z pod∏o˝em transportowym dla wirusów (mo˝na u˝yç wymazówki z pod∏o˝em transportowym dla wirusów lub pod∏o˝a przygotowanego zgod nie z instrukcjà G∏ównego Lekarza Weteryna rii GLWet z VI. 420/lab —1/2003 z dnia 5 czerwca 2003 r. dotyczàcà przeprowadza nia badaƒ laboratoryjnych w kierunku wyso ce zjadliwej grypy ptaków d. pomoru dro biu). W jednej probówce z pod∏o˝em trans portowym umieszcza si´ tylko 1 wymazówk´ (nie ∏àczyç). 6) Pobrane próbki niezw∏ocznie umieszcza si´ w temperaturze ok. 4 °C i w takiej temperatu rze transportuje do Zak∏adu Chorób Drobiu PIW — PIB w Pu∏awach. Je˝eli nie jest mo˝li we dostarczenie próbek przed up∏ywem 48 godz. od ich pobrania, to zamra˝a si´ je w temperaturze ok. –70 °C i dostarcza zamro ˝one, u˝ywajàc suchego lodu. 7) ¸àczenie w próbki zbiorcze do 5 próbek od ptaków tego samego gatunku, pobranych w tym samym miejscu i czasie, odbywa si´ w laboratorium PIW — PIB w Pu∏awach. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6845 — Poz. 714 Dziennik Ustaw Nr 104 — 6846 — Poz. 714 Tabela 1. Liczba próbek od ptaków dzikich w wyznaczonych województwach w okresie luty — maj (wiosenna migracja ptaków) Tabela 2. Liczba próbek od ptaków dzikich w wyznaczonych województwach w okresie wrzesieƒ — grudzieƒ (jesienna migracja ptaków) Monitoring bierny: 1) W ramach monitoringu biernego planuje si´ przebadanie oko∏o 300 próbek pobranych od ptaków pad∏ych na terytorium Rzeczypospoli tej Polskiej. 2) Wskazaniem do monitoringu biernego jest stwierdzenie przypadków wyraênie zwi´kszo nej ÊmiertelnoÊci lub objawów klinicznych choroby u ptaków, zw∏aszcza: a) wÊród gatunków wymienionych w tabeli 3, a tak˝e innych ptaków majàcych z nimi kontakt, b) w miejscach ostoi lub zatrzymywania si´ ptaków w okresie w´drówki wiosennej i je siennej, c) w miejscach mieszania si´ du˝ej liczby pta ków migrujàcych ró˝nych gatunków, g∏ów nie gatunków wymienionych w tabeli 3, d) w sàsiedztwie ferm (gospodarstw) drobiu domowego, e) w pobli˝u tras przelotów ptaków migrujà cych. 3) Z jednego miejsca pobiera si´ próbki od mini mum 5 ptaków tego samego gatunku pad ∏ych w tym samym czasie. 4) Od Êwie˝o pad∏ych ptaków pobiera si´ (na miejscu lub w najbli˝szym ZHW) próbki tka nek (mózg, serce, p∏uca, nerki, jelita). Próbki narzàdów mià˝szowych pobrane od tego sa mego ptaka mo˝na transportowaç w jednym opakowaniu, natomiast jelita pakuje si´ osobno, u˝ywajàc szczelnie zamykanych opakowaƒ. 5) Warunki dostarczenia próbek do laboratorium sà takie same, jak podano w ust. 4 w cz´Êci dotyczàcej monitoringu czynnego w pkt 6. Wojew6dztwo Liczba pr6bek dolnoslqskie 50 kujawsko-pomorskie 50 lubuskie 50 t6dzkie 50 podlaskie 50 pomorskie 50 warminsko-mazurskie 50 zachodniopomorskie 50 Og6tem 400 Wojew6dztwo Liczba pr6bek dolnoslqskie 75 kujawsko-pomorskie 50 lubelskie 50 lubuskie 100 t6dzkie 50 mazowieckie 50 podkarpackie 50 podlaskie 50 pomorskie 75 warminsko-mazurskie 75 wielkopolskie 100 zachodniopomorskie 75 Og6tem 800 6) Przy pobieraniu próbek zachowuje si´ du˝à ostro˝noÊç, minimalizujàc tworzenie aerozolu i py∏u, oraz stosuje si´ standardowe Êrodki ochronne, takie jak: r´kawice, okulary, mask´ os∏aniajàcà usta i nos, czepek, fartuch, a po próbobraniu dok∏adnie myje si´ r´ce w wo dzie z myd∏em lub innym detergentem. Umy te r´ce po wysuszeniu mo˝na dodatkowo zdezynfekowaç, u˝ywajàc 70 % roztworu al koholu lub innego Êrodka do dezynfekcji ràk. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6847 — Poz. 714 Tabela 3. Wykaz gatunków ptaków stanowiàcych zwi´kszone ryzyko w zwiàzku z wysoce zjadliwà grypà ptaków d. pomorem drobiu A. Wykaz gatunków ptaków dzikich stanowiàcych wysokie ryzyko zaka˝enia wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków d. pomoru drobiu Nazwa polska Nazwa tacinska t ab~dz czarnodzioby (f ab~dz maty) Cygnus columbianus t ab~dz niemy Cygnus olor g~si g~s kr6tkodzioba Anser brachyrhynchus g~s zbozowa Anser faba/is g~s biatoczelna Anser a/bifrons g~s mata Anser erythropus g~s g~gawa Anseranser bernikla biatolica Branta leucopsis bernikla obrozna Branta bernic/a bernikla rdzawoszyja Branta ruficollis bernikla kanadyjska Branta canadensis kaczki swistun Anas penelope cyraneczka Anas crecca krzyz.6wka Anas platyrhynchos rozeniec Anas acuta cyranka Anas querquedula ptaskonos Anas clypeata kaczka jarz~bata (marmurka) Marmaronetta angustirostris hetmiatka Netta rufina gtowienka Aythya ferina czernica Aythya fuligula brzegowe czajka Vanellus vanellus siewka ztota Pluvia/is apricaria rycyk Limosa limosa batalion Philomachus pugnax mewy mewa smieszka Larus ridibundus mewa pospolita Larus canus Dziennik Ustaw Nr 104 — 6848 — Poz. 714 B. Wykaz ptaków dzikich najcz´Êciej wyst´pujàcych w pobli˝u ferm (gospodarstw) utrzymujàcych drób domowy Nazwa polska Nazwa laciriska 1 2 1. Gatunki ptak6w wyst~pujc1ce w Europie g4?s domowa Anser anser domestic a kaczka krzyz6wka Anas platyrhynchos kaczka pizmowa gotqb skalny Cairina moschata Columba livia Rodzaj zagrozenia 3 wysokie wysokie wysokie wysokie wr6bel domowy Passer domesticus wysokie 2. Gatunki ptak6w wyst~pujc1ce w poblizu drobiu w p61nocnej Europie siewka ztota Pluvialis apricaria niskie czajka Vanel/us vanellus srednie mewa smieszka Larus ridibundus wysokie mewa pospolita Larus canus wysokie mewa srebrzysta Larus argentatus niskie gotqb grzywacz Columba palumbus wysokie gotqb sierp6wka Streptopelia wysokie decaocto bazant Phasianus wysokie colchicus skowronki Alauda & Galerida niskie spp. kwiczot Turdus pilaris srednie drozdzik Turdus iliacus srednie sroka Pica pica wysokie kawka Corvus monedula wysokie gawron Corvus frugilegus srednie czarnowron (wrona czarna) Corvus corone srednie kruk Corvus corax niskie szpak Sturnus vulgaris wysokie wr6bel domowy Passer domesticus wysokie mazurek Passer montanus wysokie trzandlowate Miliaria, Emberiza spp. srednie Dziennik Ustaw Nr 104 — 6849 — Poz. 714 Oszacowanie kosztów badaƒ ptaków dzikich(*) 1) Izolacja wirusologiczna: 80 euro/próbk´ x 350 próbek zbiorczych = 28 000 euro (108 262 z∏) + 10 % ponowne badanie = 2 800 euro (10 826,2 z∏) RT-PCR/H5: 40 euro/próbk´ x 350 próbek zbiorczych = 14 000 euro (54 131 z∏) + 10 % ponowne badanie = 1 400 euro (5 413,1 z∏) Ogó∏em: 46 200 euro (178 632,3 z∏) 2) Pobieranie próbek 2 euro/próbk´ x 1500 = 3 000 euro (11 599,5 z∏) Ogó∏em: 49 200 euro (190 231,8 z∏) Ogó∏em (monitoring u drobiu i ptaków dzikich): 222 156 euro (858 966,1 z∏) ——————— (*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok 2007. Koszt programu obliczono wed∏ug kursu Êredniego euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏. Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT. 1 I 2 I 3 3. Gatunki wodne czaple Egretta spp. niskie czaple Ardea spp. srednie kormoran czarny Phalacrocorax carbo srednie bociany Ciconia spp. niskie tab~dz niemy Cygnus olor srednie g~s g~gawa Anser anser srednie bernikla kanadyjska Branta canadensis niskie kaczki Anas & Aythya spp. niskie krzyz6wka Anas platyrhynchos wysokie tyska Fu/ica atra srednie kokoszka (kurka wodna) Gallinu/a ch/oropus srednie