Myanmar Agriculture Development Strategy and Investment Plan (2018-23)

iv jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf rmwdum jynfaxmifpk0efBuD;\ Oa,smZOf .............................................................................................................................................. XI aus;Zl;wifvTm ............................................................................................................................................................................ XIII jrefrma0g[m& t"dyÜg,fzGifhqdkcsufrsm; ........................................................................................................................... XV XmetrnfESifh twdkaumuftoHk;tEIef;rsm; ........................................................................................................... XVII tydkif; 1 - jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m ............................. 1 tcef; 1/ ed'gef; ................................................................................................................................................................................ 3 tcef; 2/ aemufcHordkif; ....................................................................................................................................................................... 9 tcef; 3/ t"dutaMumif;udpö&yfrsm; ........................................................................................................................................ 15 3.1 / pdkufysdK;a&;qdkif&m toGiful;ajymif;rI tajctaeESifh pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m\aemufqufwGJ tusKd;qufrsm; .............................. 15 3.2 / aygif;pnf;xm;aom wefzdk;uGif;qufrsm;\ zGHUNzdK;wdk;wufrI ......................................................... 17 3.2.1 / vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ b0jrS§ifhwifa&; ........................................................................ 17 3.2.2 / pdkufysdK;pD;yGm;vkyfief;ESifh wefzdk;uGif;qufzGHUNzdK;wdk;wufrI ................................................. 19 3.3 / tr,fpHk pdkufysdK;a&; ................................................................................................................................................ 20 3.3.1 / qefpyg;udk tm;oGefcGefpdkuf? pdkufysdK;jcif;qdkif&mtaMumif;udpörsm; ............................. 20 3.3.2 / tr,fpHk vkyfief;rsm; ESifh v,f,mjyifyu@ zGHUNzdK;rIwdkY\ vTrf;jcHKrI e,fy,f ...... 21 3.4 / tzGJUtpnf;qdkif&m zGHUNzdK;wdk;wufrI .............................................................................................................. 23 3.4.1 / ajr,m ............................................................................................................................................................ 23 3.4.2 / aus;vufb@ma&; ............................................................................................................................ 26 3.4.3 / okawoeESifh wdk;csJUynmay;jcif; ................................................................................................ 29 3.4.4 / awmifolv,form;tzGJUtpnf;rsm;eSifh or0g,rtoif;rsm; ..................................... 30 3.4.5 / rl0g'oHk;oyfjcif;? pDrHudef;a&;qJGjcif; ESifh apmihfMunfh xdef;ausmif;pdppfoHk;oyfjcif; ............................................................................................................ 31 3.5 / tajccHtaqmufttHkzGHUNzdK;wdk;wufrI ...................................................................................................... 32 3.6 / bwf*sufESifhrl0g' rrSswjcif; ............................................................................................................................ 33

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf v tcef; 4/ rl0g'rsm;ESifh r[mAsL[mrsm; ............................................................................................................................... 37 4.1 / pdkufysdK;a&;u@ESifh qufpyfvsuf&Sdaom rl0g'rsm;ESifh r[mAsL[mrsm; ................................. 37 4.2 / jrefrmhpdkufysdK;a&; rl0g' .......................................................................................................................................... 40 tcef; 5/ jrefrmhpdkufysdK;a&;\ vuf&Sdaqmif&Gufaeaom zGHUjzdK;a&; rdwfzuftpDtpOfrsm; .............................................................................................................................................. 43 5.1 / pdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;ESifh a&vkyfief;wdkY\ t"duu@rsm;wGif &if;ESD;jr§KyfESHrI ................................................................................................................. 43 5.2 / aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;wGif &if;ESD;jr§KyfESHrI ........................................................................... 45 5.3 / or0g,ru@wGif &if;ESD;jr§KyfESHrI .................................................................................................................. 46 tcef; 6/ pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)\ tajccHrlrsm;ESifh csOf;uyfrIenf;vrf;rsm; ........................................................................................................................................... 49 6.1 / tajccHrlrsm; ................................................................................................................................................................ 49 6.2 / csOf;uyfrIenf;vrf;rsm; ........................................................................................................................................ 50 tcef; 7/ pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)\ tem*wfvm;&m arSsmfrSef;csuf? r[mAsL[mrlabmifESifh tusdK;oufa&mufrIrsm; .............................................. 53 7.1 / tem*wfvm;&marSsmfrSef;csuf ........................................................................................................................... 53 7.2 / r[mAsL[mrlabmif ............................................................................................................................................... 53 7.3 / pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)\ tusdK;oufa&mufrIrsm; .............................. 55 tcef; 8/ pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)\ &nfrSef;csufrsm;ESifh xyfqifh&v'frsm;? csufcsif;&v'frsm;ESifh vkyfief;aqmifwmrsm; ............................................ 59 8.1 / pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m\ &nfrSef;csufrsm; ............................................................ 59 8.2 / pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m\ xyfqifh&v'frsm;ESifh csufcsif;&v'frsm; .................................................................................................................................................... 60 8.3 / r@dKif (1) - aumif;rGefaom pDrHtkyfcsKyfrI ............................................................................................ 63 8.3.1 / xyfqifh&v'f 1.1 - pDrHudef;a&;qGJjcif; .................................................................................. 65 8.3.2 / xyfqifh&v'f 1.2 - rl0g' .............................................................................................................. 67 8.3.3 / xyfqifh&v'f 1.3 - apmihfMunfh xdef;ausmif;pdppfoHk;oyfjcif; ................................ 68 8.3.4 / xyfqifh&v'f 1.4 - pm&if;tif;tcsuftvufrsm; ........................................................ 69 8.3.5 / xyfqifh&v'f 1.5 - toif;tzGJUrsm;ESifh tkyfpkrsm; ........................................................... 69 8.3.6 / xyfqifh&v'f 1.6 - ajr,mtcGifhta&;rsm; ......................................................................... 71 8.3.7 / xyfqifh&v'f 1.7 - nd§EdIif;aqmif&Gufjcif;ESifh yl;aygif;yg0ifjcif; ............................ 77 8.3.8 / xyfqifh&v'f 1.8 - pm;eyf&du©meSifh tm[m&zlvHkrI ..................................................... 78 8.3.9 / xyfqifh&v'f 1.9 - pdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;ESifh qnfajrmif;0efBuD;Xme jyefvnfzGJUpnf;jcif; ............................................................................ 79

vi jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 8.4 / r@dKif (2) - ukefxkwfpGrf;tm; .................................................................................................................... 81 8.4.1 / xyfqifh&v'f 2.1 - okawoejyKvkyfjcif; ........................................................................... 82 8.4.2 / xyfqifh&v'f 2.2 - wdk;csJUynmay;a&; .................................................................................. 86 8.4.3 / xyfqifh&v'f 2.3 - ynma&; ...................................................................................................... 88 8.4.4 / xyfqifh&v'f 2.4 - qnfajrmif;ESifh a&toHk;csrI pDrHcefYcGJjcif; ................................... 89 8.4.5 / xyfqifh&v'f 2.5 - oD;ESHoGif;tm;pkrsm; ................................................................................ 93 8.4.6 / xyfqifh&v'f 2.6 - pufrIv,f,mvkyfief; ......................................................................... 97 8.4.7 / xyfqifh&v'f 2.7 - wd&pämefarG;jrLa&;ESifh ig;vkyfief; .................................................. 98 8.4.8 / xyfqifh&v'f 2.8 - pdkufysdK;a&;qdkif&m tavhtusifhaumif;rsm; ........................ 101 8.4.9 / xyfqifh&v'f 2.9 - BuHhBuHhcHEdkifrI ............................................................................................. 103 8.5 / r@dKif (3) aps;uGuftcsdwftqufrsm;ESifh ,SOfNydKifEdkifpGrf;tm; ............................................... 104 8.5.1 / xyfqifh&v'f 3.1 - pD;yGm;a&;ywf0ef;usif ......................................................................... 106 8.5.2 / xyfqifh&v'f 3.2 - OmPypönf;rlydkifcGifh ............................................................................ 108 8.5.3 / xyfqifh&v'f 3.3 - t&nftaoG;pepf .............................................................................. 109 8.5.4 / xyfqifh&v'f 3.4 - aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;twGuf tm;vHk;yg0if pDrHudef;a&;qGJjcif; ................................................................................................. 110 8.5.5 / xyfqifh&v'f 3.5 - aus;vufa'o tajccHtaqmufttHk ................................ 111 8.5.6 / xyfqifh&v'f 3.6 - pdkufysKd;pD;yGm;vkyfief;rsm; zGHUNzdK;wdk;wufjcif; .......................... 114 8.5.7 / xyfqifh&v'f 3.7 - pm;aomufukef t&nftaoG;ESihf ab;uif;vHkjcHKrI ........... 117 8.5.8 / xyfqifh&v'f 3.8 - aiGa&;aMu;a&;0efaqmifrIrsm; .................................................... 119 8.5.9 / xyfqifh&v'f 3.9 - ukefoG,frIacsmarGUapjcif;ESifh ydkYukefwdk;jrifhvmapa&; ... 121 tcef; 9/ pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) taumiftxnfazmfjcif; ......................... 125 9.1 / taumiftxnfazmfjcif;ESifh nSd§EdIif;aqmif&Gufjcif;twGuf tzGJUtpnf;qdkif&m vkyfief;,Eå&m;rsm; .................................................................................................. 125 9.1.1 / trsdK;om;pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m aygif;pyfn§dEdIifa&; aumfrwD (NADSCC)ESifh qyfaumfrwDrsm; ......................................................................... 126 9.1.2 / trsdK;om;pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m taumiftxnfazmfa&; aumfrwD (NADSIC)ESifh qyfaumfrwDrsm; ........................................................................... 127 9.1.3 / pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m taumiftxnfazmfa&; yHhydk;rI,lepf (ADSISU) ....................................................................................................................... 128 9.2 / r[mAsL[mr@dKiftvdkuf t"du&v'frsm; .......................................................................................... 129 9.3 / tcsdefwdktwGif; &&SdEdkifonfh atmifjrifrIrsm; ..................................................................................... 130

tydkif; 2 - jrefrmYpdkufysKd;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m\ &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf (2018-19ckESpfrS 2022-23ckESpf) ............................. 133 tcef; 1/ XmetoD;oD;\ wm0efrsm; ..................................................................................................................... 135 tcef; 2/ &if;ESD;jrS§KyfESHrI tpDtpOf ............................................................................................................................ 137 2.1 / ed'gef; .......................................................................................................................................................................... 137 iv jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf vii 2.2 / pdkufysdK;a&;qdkif&m b@maiGrsm;wGif ajymif;vJvmrIrsm; ............................................................. 138 2.3 / vuf&Sdumv b@ma&;zGHUNzdK;rI (2016-17 ckESpf rS 2017-18ckESpf) ................................. 141 2.4 / pdkufysdK;a&;bwf*suftwGuf ESpfvwf ½IjrifoHk;oyfcsuf ............................................................. 145 2.5 / pdkufysdL;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)twGuf ig;ESpfwm &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf .................................................................................................................................... 149 2.5.1 / xyfqifh&v'frsm;tvdkuf &if;eSD;jr§KyfeSHrI tpDtpOf ........................................................... 155 2.6 / pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) taumiftxnfazmfaqmif½Gufjcif; pDrHudef;ESifh tjcm;aom aiGvHk;aiG&if;ESifh omref toHk;p&dwfrsm; ............................................ 165 2.7 / taumiftxnfazmfaqmif&GufrI pDrHudef;twGuf &efyHkaiG&if;jrpfrsm; ............................... 168 2.8 / b@maiG pepfwus toHk;jyKEdkifrIpGrf;&nf ............................................................................................ 169 2.9 / pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOftm; taumiftxnf azmfaqmif&Guf&eftwGuf tajccHrlrsm; ................................................................................................ 170 tcef; 3/ tEÅ&m,fusa&mufEdkifajcrsm;ESihf avsmhyg;apa&;aqmif&Gufcsufrsm; ...................................... 175 tcef; 4/ apmifhMunfh xdef;ausmif; pdppfoHk;oyfjcif; ................................................................................................... 179 4.1 / ed'gef; ......................................................................................................................................................................... 179 4.2 / pkdufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)tm; apmifhMunfh xdef;ausmif; pdppfoHk;oyfjcif; ...................................................................................................................................................... 179 4.3 / xyfqifh&v'frsm;eSifh csufcsif;&v'frsm;udk apmifhMunfhavhvmjcif; ............................................... 180 viii jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf v Z,m;rsm; Z,m;(1) 2016-2017ckESpf pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme\ aiGvkH;aiG&if;bwf*suf (usyfaiG bDvD,Hjzifh) ............................................................................................ 33 Z,m;(2) tvSL&Sif aiGaMu;axmufyHhrI (2010 -2015)ESifh tvSL&Sif &if;ESD;jr§KyfESHrI cefUrSef;csuf ................................................................................................................... 44 Z,m;(3) pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)\ tusdK;oufa&mufrIjy tnTef;udef;rsm; ............................................................................................................................................................. 55 Z,m;(4) pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)\ r[mAsL[majrmuf tpdwftydkif;rsm;twGufvsmxm;csufrsm; .......................................................... 59 Z,m;(5) pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)\ r@dKifrsm;? &nfrSef;csufrsm;ESifh xyfqifh&v'frsm; ............................................................................................................. 61 Z,m;(6) xyfqifh&v'f 1.1 - pDrHudef;a&;qGJjcif;qdkif&mcsufcsif;&v'frsm; .................................................. 67 Z,m;(7) xyfqifh&v'f 1.2 - rl0g'qdkif&m csufcsif;&v'frsm; ............................................................................. 67 Z,m;(8) xyfqifh&v'f 1.3 - apmihfMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; .......................................................................................................... 68 Z,m;(9) xyfqifh&v'f 1.4 - pm&if;tif;tcsuftvufrsm;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; ....................... 69 Z,m;(10) xyfqifh&v'f 1?5 -toif;tzGJUrsm;eSifh tkyfpkrsm;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; ........................... 70 Z,m;(11) xyfqifh&v'f 1.6 - ajr,mtcGifhta&;rsm;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; ...................................... 76 Z,m;(12) xyfqifh&v'f 1.7 - n§dEIdif;aqmif&Gufjcif;ESifh yl;aygif;yg0ifjcif;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; ......................................................................................................... 78 Z,m;(13) xyfqifh&v'f 1.8 - pm;eyf&du©mESifh tm[m&zlvkHrIqdkif&m csufcsif;&v'frsm; ...................... 79 Z,m;(14) xyfqifh&v'f 1.9 - pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme jyefvnfzGJUpnf;jcif;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; ......................................................................................................... 80 Z,m;(15) xyfqifh&v'f 2.1 - okawoejyKvkyfjcif;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; ......................................... 84 Z,m;(16) xyfqifh&v'f2.2 - wdk;csJUynmay;jcif;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; ................................................ 87 Z,m;(17) xyfqifh&v'f2.3 - ynma&;qdkif&mcsufcsif;&v'frsm; ........................................................................ 89 Z,m;(18) xyfqifh&v'f 2.4 - qnfajrmif;ESifha&tokH;csrI pDrHcefUcGJjcif;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; .......................................................................................................... 90

vi jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf iX Z,m;(19) xyfqifh&v'f2.5 - oD;ESHoGif;tm;pkrsm;qdkif&mcsufcsif;&v'frsm; ................................................. 94 Z,m;(20) xyfqifh&v'f 2.6 - pufrIv,f,mvkyfief;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; ...................................... 97 Z,m;(21) xyfqifh&v'f 2.7 - wd&pämefarG;jrLa&;ESifh ig;vkyfief;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; ................ 99 Z,m;(22) xyfqifh&v'f 2.8 - pdkufysdK;a&; tavhtusihfaumif;rsm;qdkif&m csufcsif;&v'frsm; .... 101 Z,m;(23) xyfqifh&v'f 2.9 - BuHhBuHhcHEdkifrIqdkif&m csufcsif;&v'frsm; ......................................................... 103 Z,m;(24) xyfqifh&v'f 3.1 - pD;yGm;a&; ywf0ef;usifqdkif&m csufcsif;&v'frsm; ................................... 106 Z,m;(25) xyfqifh&v'f 3.2 - ÓPypönf;rlydkifcGihfqdkif&m csufcsif;&v'frsm; ......................................... 108 Z,m;(26) xyfqifh&v'f 3.3 - t&nftaoG;pepfqdkif&mcsufcsif;&v'frsm;ESihf vkyfaqmifrIrsm; . 109 Z,m;(27) xyfqifh&v'f 3.4 - yl;aygif;yg0ifaom pDrHudef;a&;qGJjcif;ESihf aus;vufzGHUNzdK;a&;qdkif&m csufcsif;&v'frsm;ESihf vkyfaqmifrIrsm; .......................................................... 111 Z,m;(28) xyfqifh&v'f 3.5 - aus;vuftajccHtaqmufttkHqdkif&m csufcsif;&v'frsm; ........... 113 Z,m;(29) xyfqifh&v'f 3.6 - pdkufysdK;pD;yGm;vkyfief;rsm; zGHUNzdK;wdk;wufjcif;qdkif&m csufcsif;&v'frsm;ESihfvkyfaqmifrIrsm; ........................................................... 115 Z,m;(30) xyfqifh&v'f 3.7 - pm;aomufukef t&nftaoG;ESihf ab;uif;vkHjcHKrIqdkif&m csufcsif;&v'frsm;ESihfvkyfaqmifrIrsm; ............................................................ 118 Z,m;(31) xyfqifh&v'f 3.8 - aiGaMu;0efaqmifrIrsm;qdkif&m csufcsif;&v'frsm;ESihf vkyfaqmifrIrsm; ......................................................................................................... 120 Z,m;(32) xyfqifh&v'f 3.9 - ukefoG,frIacsmarGUapjcif;ESifh ydkUukefwdk;jr§ifhjcif;qdkif&m csufcsif;&v'f rsm;eSihfvkyfaqmifrIrsm; ......................................................... 122 Z,m;(33) pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)\t"du&v'frsm; .............................................. 130 Z,m;(34) pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[maqmif&Guf&ef yxrESpftwGif; tvsiftjref atmifjrifapa&; taumiftxnfazmf&rnhftcsufrsm; .................................................................. 131 Z,m;(35) pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ 2012-13rS2017-18 ckESpf b@ma&;&efykHaiG ................... 140 Z,m;(36) 2012-13ckESpfrS 2017-18ckESpf pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme&Sd Xmersm;tvdkuf b@maiGa0pkrsm;\ pkpkaygif;eSifhzGHUNzdK;rI tajcjyZ,m; ...................................................................... 141 Z,m;(37) pdkufysdK;a&;u@ b@ma&;qdkif&m jyifqifowfrSwfcsufrsm; ....................................................... 142 Z,m;(38) v,f,mpdkufysdK;a&;u@ESifh u@cGJrsm;\ *sD'DyDzGHUNzdK;rI .................................................................... 143 Z,m;(39) pkpkaygif; pdkufysdK;a&;bwf*sufrS arG;jrLa&;ESifh a&vkyfief;rsm;odkUcGJa0rI&mcdkifEIef; ............. 144 Z,m;(40) pdkufysdK;a&; okawoevkyfief;rsm; zGHUNzdK;wdk;wufrIu@wGif b@maiG tokH;jyKrIESifh pdkufysdK;a&; (GDP)wdkUtcsdK;ustajcjyZ,m; ............................................................... 144 Z,m;(41) pdkufysdK;a&;u@ bwf*suftm; (GDP) \&mcdkifEIef;tjzpf tajcjyZ,m; ............................... 146 Z,m;(42) 2018-19 rS 2022-23 ckeSpftxd pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme bwf*suftwGuf &efykHaiG &&SdEdkifrIcefUrSef;wGufcsufjcif; .................................................................. 147 X jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf vii

Z,m;(43) ADS &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOftm;r@dKiftvdkuf tusOf;csKyfwifjyjcif; ..................................... 149 Z,m;(44) ADS &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOfESifh &&SdEdkifaom &if;ESD;jr§KyfESHrI bwf*sufwdkYtMum;uGm[csuf ........................................................................................................................ 150 Z,m;(45) 2018-19 rS 2022-23 txd Xmetvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf (usyfoef;aygif;) ............................................................................................................................... 151 Z,m;(46) r@dKif(1)\ xyfqifh&v'frsm;wGif eSpftvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrI (usyfoef;aygif;) ................ 156 Z,m;(47) r@dKif(2)\ xyfqifh&v'frsm;wGif ESpftvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrI (usyfaiGoef;aygif;) .......... 159 Z,m;(48) r@dKif(3)\ xyfqifh&v'frsm;wGif eSpftvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrI (usyfaiGoef;aygif;) .......... 163 Z,m;(49) ADS taumiftxnfazmf aqmif&Gufjcif;pDrHudef;ESifh pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme\ b@maiGtajcjyZ,m; ........................................................................... 166 Z,m;(50) ADS &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf-&efykHaiG&if;jrpfrsm; ................................................................................. 168 Z,m;(51) pdkufysdK;a&;u@ESifh ADS taumiftxnfazmfjcif;twGuf tvSL&Sifrsm;\ xnfh0ifyHhydk;aiGcefUrSef;Z,m; (tar&duefa':vmoef;aygif;) ....................................................... 169 Z,m;(52) 2016-2017ckESpftwGuf pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme\ bwf*sufESifh trSefwu,f ukefusp&dwfrsm; ........................................................................................................................ 170 Z,m;(53) tEÅ&m,fusa&mufEdkifajcrsm;eSihf avsmhyg;apa&;aqmif&Gufcsufrsm; ........................................ 175 Z,m;(54) &nfrSef;csuf (1) aumif;rGefaompDrHtkyfcsKyfrItwGuf xyfqifh&v'ftnTef;udef;rsm; .. 181 Z,m;(55) &nfrSef;csuf (2) xkwfukefwdk;jcif;qdkif&m xyfqifh&v'f &v'ftnTef;udef;rsm; ............... 186 Z,m;(56) &nfrSef;csuf (3) ,SOfjydKifEdkifpGrf;tm;qdkif&m xyfqifh&v'ftnTef;udef;rsm; ........................ 192 viii jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf XI Xii jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ix ½kyfyHkum;csyfrsm; ykH-1/ rl0g'rS r[mAsL[modkY ................................................................................................................................................................... 5 ykH-2/ 2016-17ckESpf pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme\ &if;ESD;jr§KyfESHrI &efykHaiG(usyfaiGbDvD,Hjzifh) .................. 34 ykH-3/ 2016-17ckESpf aus;vufa'o zGHUjzdK;wdk;wufa&;OD;pD;Xme\ &if;ESD;jr§KyfESHrI &efykHaiG (usyfaiGbDvD,Hjzifh) ............................................................................................................................................... 34 ykH-4/ pdkufysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)\ r[mAsL[mrlabmif ....................................................... 54 ykH-5/ pufrIvkyfief;zGHUjzdK;wdk;wufa&;pBuørsm; ....................................................................................................................... 112 ykH-6/ pdkufysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)taumiftxnfazmfa&; tpDtpOf .......................... 126 ykH-7/ pdkufysdK;a&;b@maiG\ a0pkrsm; (2012-13ckESpfrS - 2017-18ckESpftxd) ...................................... 140 ykH-8/ tcGefaiG&&SdrIESifh (GDP)&mcdkifEIef; .................................................................................................................................... 145 ykH-9/ jynfaxmifpkb@maiG&&SdrIeSifh GDP \ &mcdkifEIef; ................................................................................................ 145 ykH-10/ &if;ESD;jr§KyfESHrI bwf*suftm; cGJjcrf;wifjyjcif;(2016-2017ckESpf b@ma&;ESpf) .............................. 152 ykH-11/ ADS \ bwf*suftm; cGJjcrf;wifjyjcif; ...................................................................................................................... 153 ykH-12/ r@dKif (1) wGif xyfqifh&v'frsm;tvdkuf ESpftvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm; cGJa0xm;&SdrI (usyfoef;aygif;) .......................................................................................................................................... 158 ykH-13/ r@dKif (2) wGif xyfqifh&v'frsm;tvdkuf ESpftvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm; cGJa0xm;&SdrI (usyfoef;aygif;) .......................................................................................................................................... 162 ykH-14/ r@dKif (3) wGif xyfqifh&v'frsm;tvdkufESpftvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm; cGJa0xm;&SdrI (usyfoef;aygif;) .......................................................................................................................................... 165 ykH-15/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme b@maiG? ADSeSifh ADS r[kwfaom &efykHaiGvrf;aMumif;rsm;cefUrSef;wGufcsufrI ............................................................................................................... 167 ykH-16/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme b@maiG? ADS eSifh ADS r[kwfaom vkyfief;&yfrsm;tm; aygif;pyfjyD;aom cefUrSef;wGufcsufrI udk;um;csufrsm; ............................................. 167

x jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf XIII xiv jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jynfaxmifpk0efBuD;\ Oa,smZOf jrefrmedkifiH\ jynfwGif;tom;wifxkwfvkyfrIESifh 0efaqmifrIwefzdk; (*sD'DyD)\ (30)&mcdkifEIef;cefYudk v,f,mu@rS&&SdjyD; pkpkaygif;vlOD;a&\ (68)&mcdkifEIef;aom aus;vufae jynfolrsm;onf pdkufydsK; arG;jrLa&;vkyfief;tay: rSDcdktoufarG;aeMu&onfhtwGuf v,f,mu@ zGHUjzdK;wdk;wufa&;rSm EdkifiHawmftpdk;&\ y"geusonfh wm0efwpf&yfyifjzpfygonf/ v,f,mu@rl0g'\ tem*wfvm;&marSsmfrSef;csuf Vision rSm ]ouú&mZf 2030 ckESpfwGif jrefrm EdkifiHonf pm;eyf&du©meSifh tm[m&"mwf jynfh0zlvHkjyD; txGufEIef;jrifhrm;um &moDOwk'PfcHedkifpGrf; &Sdonfh pdkufysdK;a&;u@rSwpfqifh urÇmhaps;uGufudk ,SOfjydKifum aus;vufae vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ vlaerItqifhtwef; jrifhrm;vmap&ef} jzpfygonf/ v,f,mu@ zGHUjzdK;wdk;wufa&;udk aqmif&Guf&m wGif tem*wfvm;&m arSsmfrSef;csufrsm; jynfhrDa&;twGuf rl0g'? vkyfief;pOfESifh r[mAsL[mrsm; pepfwusa&;qGJ aqmif&Gufjcif;tm;jzifh pdkufydsK;arG;jrLa&;ESifh xkwfvkyfa&;vkyfief;rsm;udk pD;yGm;jzpf us,fjyefYpGmaqmif&GufEdkifjcif;? xkwfvkyfrIpGrf;tm;jrifhrm;vmjcif;? awmifolv,form;rsm; 0ifaiG wdk;wufvmapjcif;? edkifiHwumaps;uGufodkY tqifhjrifh v,f,mxGufukefrsm; csdwfqufwifydkYa&mif;cs edkifjcif;? aus;vufa'o vlrIpD;yGm;b0 zGHYjzdK;wdk;wufvmjcif;rSonf edkifiHawmf\ pD;yGm;a&; zGHYjzdK; wdk;wufrIudk xda&mufpGm taxmuftyHhjyKEdkifrnf[k ,HkMunfygonf/ pkdkufysKd;a&; zGHYjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[monf (1) ywfoufqufEG,fol trsm;tjym;rS vwfwavm a&;om;jyKpkxm;onfh ajrmufrsm;pGmaom pDrHudef;rsm;? r[mAsL[mpmwrf;rsm;? vrf;jyajryHkrsm;ESifh csOf; uyfenf;vrf;rsm; tm;vHk;udk qufpyfaygif;pnf;jyD; pmwrf;wpfapmifjyKpka&;? (2) v,f,mu@rl0g'udk taumiftxnfazmf aqmif&Guf&mwGif vkyfief;vnfywfedkifaom pepfwus csOf;uyfenf;vrf;rsm;? (3) rl0g'rsm;? tpDtpOfrsm;? pDrHcsufrsm;? vkyfaqmifcsufrsm;udk aygif;pyfn§dEdIif;a&;ESifh (4) jynfwGif;? jynfyrS &if;ESD;jr§KyfESHolrsm; tjyeftvSef qufpyfajymqdkedkifa&; eSifh v,f,mu@odkY edkifiHwumrS yhHydk; ulnDrIrsm;tm; [efcsufnDapa&; - tp&Sdonfh vdktyfcsufrsm;udk wkHYjyefoGm;rnf jzpfygonf/ v,f,mu@ tem*wfvm;&m arSsmfrSef;csufa&muf&Sda&;twGuf usifhoHk;rnfh t"dur[mAsL[m rSm tpdk;&? awmifolv,form;eSifh yk*¾vdu pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief;&Sifrsm;tMum;wGif a&&Snfyl;aygif; aqmif&GufrI tajccHtkwfjrpfudk wnfaqmufí ,if;tay:rS aumif;rGefaom pDrHtkyfcsKyfa&;r@dKif? xkwf vkyfrIpGrf;tm;wdk;wufa&;r@dKif? ,SOfjydKifpGrf;tm;jrifhrm;a&;r@dKif[laom r@dKifjuD;(3)&yfjzifh r[m AsL[mrS tpDtpOf (Programme) ? tpDtpOf (Programme) rS pDrHudef; (Projects) ? pDrHudef; (Projects) rS vkyf ief;pDrHcsufrsm; (Action Plan) ? vkyfief;pDrHcsufrsm;(Action Plan) rS vkyfief;aqmif&Gufcsufrsm;(Activities) [lí uGif;quftqifhqifhjzifh taumiftxnfazmfaqmif&GufoGm;rnfjzpf&m jrefrmhv,f,mu@twGuf jynfhpHkpGma&;qGJEdkifcJhonfh xl;jcm;aom0daooudk azmfaqmifonfh r[mAsL[mtjzpf rSwfwrf;wif&ayrnf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf Xv r[mAsL[mwGif yg0ifaom pDrHudef;eSifh pDrHcsufrsm;udk vufawGUtaumiftxnfazmf&mwGif qufpyf 0efMuD;Xmersm;eSifh wGJzufaqmif&Gufjcif;? jynfaxmifpk0efMuD;XmeeSifh wdkif;a'oMuD;^jynfe,f tpdk;&rsm;\ a'oEå&pDrHudef;rsm;udk csdwfqufaqmif&Gufay;jcif;? 0efMuD;Xme&Sd OD;pD;Xmersm;? qdkif&m awmifolv,form;ESifh pdkufysdK;pD;yGm;vkyfief;&Sif tzGJUtpnf;rsm; oHk;yGifhqdkif yl;aygif; aqmif&Gufjcif; tp &Sdaom vkyfief;pOfrsm;onf r[mAsL[m\ ta&;MuD;aom vkyfief;pOfrsm; jzpfygonf/ yGifhvif;jrifomrI&Sd jcif;? tm;vHk;yg0ifjcif;? apmifhMunfh? xdef;ausmif;pdppfoHk;oyfjcif;wdkYonf 0efMuD;XmetwGuf ta&;MuD; aom usifhpOfrsm; jzpfvmayvdrfhrnf/ uGif;quftqifhqifhwGif yg0ifaqmif&GufMuoltm;vHk;wdkY\ qE´xufoefrI? aygif;pnf; nDnGwf rI? [efcsufnDrI? yGifhvif;jrifomrI? pGrf;&nfxufjrufrI? MudK;pm;tm;xkwfrIwdkYonf þr[mAsL[m\ arSsmfrSef;csufa&muf&Sda&;twGuf tqHk;tjzwfay;rnfh rSwfausmufrsm;yifjzpfygonf/ þr[mAsL[mudk wpfeSpfausmfcefY tcsdef,la&;qGJcJh&mwGif 0efBuD;XmetwGif; tMudrfMudrf n§dEIdif;jyifqifjcif;? wdkif;a'oMuD;? jynfe,ftoD;oD;eSifh aejynfawmfaumifpDtygt0if 17 ae&mü awmifolv,form;? yk*¾vdu? ynm&Sif ? t&yfzuf tzGJUtpnf;rsm;eSifh Xmeqdkif&m trIxrf;? t&mxrf; wdkYyg0ifaom jynfe,f^wdkif;a'oMuD;rsm;tqifh tvkyf½HkaqG;aEG;yGJrsm;usif;yí jynfolwdkY\oabmxm; &,ljcif;? jynfwGif;jynfy ynm&Sifrsm;ESifh ygarmu©rsm;\ tMuHOmPfrsm;udk&,ljcif;? zGHUNzdK;a&;rdwfzuf rsm;ESifh t&yfzufqdkif&m tzGJUtpnf;rsm;ESifh tMudrfMudrf n§dEIdif;jyifqifcJhjcif;aMumifh tm;vHk;yg0ifa&; qGJaom r[mAsL[mwpf&yf jzpfayonf/ pdkufysKd;a&;ESifh aus;vufa'o zGHYjzdK;wdk;wufa&;u@qdkif&m aygif;pyfn§dEIdif;a&;tzGJYESifh ywfoufqufEG,folrsm;tm;vHk; txl;tm;jzifh tm&SzGHYjzdK;a&;bPf? ukv or*¾pm;eyf&du©mESifh pdkufysKd;a&;tzGJY ESifh toufarG;0rf;ausmif;rIESifh pm;eyf&du©mzlvHka&;&efyHkaiGtzGJYwdkYtm; yg0ifyHhydk;ulnDrIrsm;udk aus;Zl;wif&SdygaMumif; rSwfwrf;wiftyfygonf/ ed*Hk;csKyftaejzifh þpdkufysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[monf umvwdk? umvvwfeSifh umv&Snf ponfh umvtydkif;tjcm;oHk;cktwGif; jrefrmhv,f,m? om;? ig;? aus;vuf? or0g,ru@ cGJrsm;tm;vHk;udk jyKjyifajymif;vJ wdk;wufapjyD;? edkifiHawmf\ pD;yGm;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrIudk xda&mufpGm taxmuftyHh jyKedkifygapaMumif; av;eufpGm qE´jyKtyfygonf/

a'gufwmatmifol jynfaxmifpk0efMuD; pdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;ESifhqnfajrmif;0efMuD;Xme xvi jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf aus;Zl;wifvTm pdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;ESifh qnfajrmif;0efMuD;Xmeonf jrefrmhpdkufysKd;a&; zGHYjzdK;wdk;wufrI r[m AsL[mESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf (2018-2019 ckESpf rS 2022-2013 ckESpf) udk tm&SzGHYjzdK;a&;bPf? ukvor*¾ pm;eyf&du©mESifh pdkufysKd;a&;tzGJY? toufarG;0rf;ausmif;rI ESifh pm;eyf&du©mzlvHka&; &efyHkaiG tzGJYESifh pdkufysKd;a&;ESifh aus;vufa'ozGHYjzdK;a&;u@qdkif&m aygif;pyfn§dESdKif;a&;tzGJYwdkY\ enf;ynm tultnDjzifh jyKpka&;qGJcJhjcif; jzpfygonf/ r[mAsL[m a&;qGJ&mwGif 'kwd,umvwdk ig;ESpfv,f,m u@rl0g'ESifh vkyfief;pOfrsm; (2016 ckESpf)? trsKd;om; pD;yGm;a&;rl0g' (2016ckESpf)? pD;yGm;a&;ESifh vlrI a&; jyKjyifajymif;vJa&; rlabmif? trsKd;om; tqifhbufpHk zGHYjzdK;a&; tem*wfvm;&m arSsmfrSef;csuf? trsKd; om;tqifhbufpHkzGHYjzdK;a&; pDrHudef;? jrefrmedkifiH &if;ESD;jr§KyfESHrI Oya' ESifh trsdK;om;ydkYukef jr§ifhwifa&; r[mAsL[m ponfh rlabmifrsm;twGif;rS a&;qGJxm;jcif; jzpfojzifh EdkifiHawmf\ pD;yGm;a&; zGHYjzdK;wdk;wuf rIudk rsm;pGm taxmuftuljyK tusdK;&Sdaprnf jzpfygonf/ r[mAsL[ma&;qGJ&mwGif trsKd;om;tqifh tpnf;ta0;rsm;udk &efukefESifh aejynfawmfwGifvnf; aumif;? wdkif;a'oBuD;? jynfe,ftqifh a'ocHjynfolrsm;xHrS tMuHjyKaqG;aEG;yGJ rsm;udk wdkif;a'oBuD;? jynfe,f (17) ae&mwGifvnf;aumif; 2016 ckESpf? atmufwdkbmvrS pwifí 2017ckESpf ZGefvtxd tBudrfBudrf usif;yjyKvkyfcJhjyD; jynfolwdkY\ oabmxm;tjrifESifh qE´rsm;xnfhoGif;a&;qGJcJhjcif;jzpfyg onf/ xdktpnf;ta0;rsm;wGif tpdk;&? yk*¾vdu? awmifolv,form;rsm;? t&yfzuf vlrIzGHYjzdK;a&;tzGJY tpnf;rsm;? tpdk;& r[kwfaom jynfwGif;? jynfytzGJYtpnf;rsm;ESifh EdkifiHwum zGHYjzdK;rIrdwfzuftzGJY tpnf; rsm;rS udk,fpm;vS,frsm; yg0ifwufa&mufcJhygonf/ a&;qGJjyKpkjyD;aom rlMurf;tay: EdkifiHwumESifh jynf wGif; uRrf;usifolrsm;\ oHk;oyftMuHjyKcsufrsm;ESifhtnD jyefvnfjyifqifcJhjyD;jzpfygonf/ ,cktcg jrefrmhpdkufysdK;a&; zGHYjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m\ tem*wfvm;&m arSsmfrSef;csuf jynfhrDa&; atmifjrifpGm taumiftxnfazmf aqmif&Gufa&;udk twlwuG tav;ay; yl;aygif;aqmif&GufMu&rnf jzpfjyD; v,f,mu@ &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOfrsm; atmifjrifpGm aqmif&Gufa&;twGuf yl;aygif;aqmif &Gufvsuf&Sdaom rdwfzuftzGJYtpnf;rsm;xHrS yHhydk;ulnDrI rsm;&&Sdatmif MudK;yrf;aqmif&Guf&awmhrnfjzpf ygonf/ rdrdwdkYtwlwuG yl;aygif; aqmif&Gufjcif;jzifh aemifvmrnfh (5)ESpf twGif; tm;vHk;yg0ifjyD; edkifiH wumESifh ,SOfjydKifedkifpGrf;&Sdonfh a&&SnfwnfwHhaom v,f,mukefxkwfvkyfrI pepfxGef;um;apjcif;jzifh pm;eyf&du©mzlvHkí tm[m&jynfh0apum awmifolv,form;rsm;ESifh aus;vufaejynfolrsm;\ vlrI pD;yGm;b0 jrifhrm;vmaprnfjzpfjyD; EdkifiHpD;yGm; zGHYjzdK;wdk;wufrIudk rsm;pGm taxmuftuljyKrnf[laom jrefrmhpdkufysdK;a&; zGHYjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m\ tem*wfvm;&m arSsmfrSef;csufudk jznfhqnf; aqmif&GufEdkif rnf[k ,HkMunfygonf/ jrefrmhv,f,mu@ zGHYjzdK;wdk;wufa&;twGuf t"duta&;MuD;aom jrefrmhpdkufysdK;a&; zGHYjzdK; wdk;wufrI r[mAsL[m ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf xkwfjyefedkifa&;udk 0dkif;0ef;ulnDyHhydk;ay;ygaom zGHYjzdK;rI jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf Xvii rdwfzuftzGJYtpnf;rsm;? jynfwGif;? jynfyuRrf;usifolrsm;? pdkufysKd;a&;? arG;jrLa&;ESifhqnfajrmif;0efMuD; XmeESifh qufpyf0efMuD;Xmersm;? wdkif;a'oMuD;? jynfe,f tpdk;&tzGJY0ifrsm;? awmifolv,form;rsm;? yk*¾vdu tzGJYtpnf;rsm;wdkYrS udk,fpm;vS,frsm; tm;vHk;udk aus;Zl;txl;yifwif&SdygaMumif; azmfjytyfyg onf/ pdkufysKd;a&;? arG;jrLa&;ESifh qnfajrmif;0efBuD;Xme

xviii jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrma0g[m&t"dyÜg,fzGihfqdkcsufrsm; Activities vkyfaqmifcsufrsm; Agri-business pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief; Agricultural diversification tr,fpHk pdkufysdK;a&; Agricultrural Extension wdk;csJUynmay;a&;? pdkufysdK;a&;ynmay;jcif; Agriculture pdkufysdK;a&; (oD;ESHpdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;ESihf a&vkyfief; u@cGJrsm; yg0ifonf/) ]]pdkufysdK;a&;OD;pD;Xme}} ESihf]]pdkufysdK;a&;qdkif&m tavhtusihf aumif;}} rsm;qdkaomtoHk; tEIef;onf ]]oD;ESHpdkufysdK;a&;}} udkom qdkvdkygonf/ vwfwavmtm;jzihf v,f,mu@ (Agriculture Sector) [laom a0g[m&onf tqdkyg vkyf ief;u@cGJrsm;udk ay:vGifaprIr&Sd[k ,lqolrsm;u ]] pdkuf ysdK;a&;? opfawm? wd&pämefarG;jrLa&;ESihf ig;arG;jrLa&; vkyfief;u@}} [k t&Snfa&;om;Muonf/ A[dkpm&if; tif;tzGJU ]Myanmar Standard Industrial Classification} pmtkyfrxGufrD þpmtkyfwGif v,f,m u@ (Agriculture Sector) udk ]]v,f,m? om;? ig;u@}} okdYr[kwf ]] pdkuf ysdK;a&;u@}} twGuf &nfnTef;oHk;EIef;xm;ygonf/ Agriculture Sector v,f,mu@ (oD;ESHpdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;ESihf a&vkyfief;u@cGJrsm; yg0ifonf/) Agri-food pdkufysdK;pm;aomufukef Approach csOf;uyfrI enf;vrf; Depertment of Agri-business and pdkufysdK;pD;yGm;a&;ESihf aps;uGufowif;OD;pDXme Market Information (DABMI) Disadvantaged groups tm;enf;csdKUwJhaom tkyfpkrsm; Indicator tnTef;udef; jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf XiX Interest groups tusdK;wl tkyfpkrsm; Investment Plan (IP) &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf Land Use Right v,f,majr vkyfudkifcGihf Land Holder Right ajr,m vuf0,fxm;&SdydkifcGihf Monitoring and Evaluation apmihfMunfhxdef;ausmif;pdppfoHk;oyfjcif; MTEF ESpfvwf&oHk;aiGrlabmif Mid-Term Expenditure Frame Work Outcomes xyfqihf&v'f Outputs csufcsif;&v'f Smallholder vkyfuGufi,f Stakeholder ywfoufqufEG,folrsm; Public Expenditure jynfoltwGuftoHk;p&dwf Vision tem*wfvm;&marQmfrSef;csuf xx jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf XmetrnfeSifh twdkaumuf tokH;tEIef;rsm; (1) pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme - pdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;ESifh qnfajrmif;0efBuD;Xme (2) 0efBuD;&kH; - pdkufysdK;a&;?arG;jrLa&;ESifh qnfajrmif;0efMuD;Xme0efBuD;&kH; (3) pdkufOD;pD; - pdkufysdK;a&;OD;pD;Xme (4) qnf^a& - qnfajrmif;ESifh a&tokH;csrI pDrHcefUcGJa&;OD;pD;Xme (5) v,f?pD?tif; - v,f,majrpDrHcefUcGJa&;ESifh pm&if;tif;OD;pD;Xme (6) pufrIv,f,m - pufrIv,f,mOD;pD;Xme (7) pdkufwuúodkvf - a&qif;pdkufysdK;a&;wuúodkvf (8) pdkufokOD;pD; - pdkufysdK;a&;okawoeOD;pD;Xme (9) arG;ukOD;pD; - arG;jrLa&;ESifh ukoa&;OD;pD;Xme (10) ig;OD;pD; - ig;vkyfief;OD;pD;Xme (11) aus;vufOD;pD; - aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;OD;pD;Xme (12) arG;^aq;wuúodkvf - arG;jrLa&;qdkif&m aq;wuúodkvf (13) orOD;pD; - or0g,rOD;pD;Xme (14) tao;pm;pufrIOD;pD; - tao;pm;pufrIvufrIvkyfief;OD;pD;Xme (15) v,fbPf - jrefrmhv,f,mzGHUNzdK;a&;bPf (16) pdkufpD;yGm;OD;pD; - pdkufysdK;pD;yGm;a&;ESifh aps;uGufowif;OD;pD;Xme

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf xxi jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 1 tydkif; 1 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m 2 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 3 tcef; 1/ ed'gef; 1/ vGefcJhaom ckepfESpfwmumv (2011 - 2017) twGif;wGif jrefrmEdkifiHonf EdkifiHa&;ESifh pD;yGm;a&; ajzavsmhrIjzpfpOfwGifyg0ifvmcJhjyD; EdkifiH\pD;yGm;a&;ESifh vlrItzGJUtpnf;wGif toGiful;ajymif;rIrsm; ay:aygufvmcJhonf/ xdkrSwpfqifh jrefrmEdkifiHonf pD;yGm;a&;t& ta&;ygaomEdkifiH wpfEdkifiHtjzpf tmqD,HEdkifiHrsm;wGifomru tjcm;a'orsm;ESifh urÇmhpD;yGm;a&;wGifyg us,fjyefYpGm xdk;azmuf0ifa&muf vmEdkifygrnf/ 2/ q,fpkESpfaygif;rsm;pGm wHcg;ydwfrl0g'usifhokH;cJhjyD; pDyGm;a&;ydwfqdkUrIrsm;udk ½kyfodrf;vdkufjyD; aemuf jrefrmEdkifiHonf urÇmhpD;yGm;a&;wGif wuf<upGmjyefvnfyg0ifvmEdkifcJhonf/ xdkYtwl tajccH obm0o,HZmwBuG,f0rI? vkyftm;tvQHy,f&SdrI? r[mAsL[mus wnf&SdaerIwdkYu jrefrmEdkifiHtm; EdkifiHjcm;&if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;udk qGJaqmifvsuf&Sdaom ae&mwpfckjzpfvmapcJhygonf/ 2010-11 ckESpfrS 2016-17 ckESpfumvtwGif; jrefrmEdkifiH\ jynfwGif;tom;wif ukefxkwfvkyfrIwefzdk;(*sD'DyD) onf ESpfpOf 8%ausmf wdk;wufvsuf&Sdonf/ xdkumvtwGif; pdkufysdK;a&;qdkif&m1 *sD'DyDonf ysrf;rQ 3.2% wdk;wufcJhonf/ jrefrmEdkifiHonf ESpfcsif;oD;ESHrsm; (qDxGufoD;ESHrsm;ESifh [if;oD;[if;&Guf rsm;tygt0if) pdkufysdK;jcif;tjyif pufrIoD;ESHrsm;jzpfaom &mbm? BuH? 0g? qDtkef;? aumfzD? vufzufponfwdkYudkvnf; pdkufysdK;xkwfvkyfvsuf&SdjyD; a&vkyfief; (Oyrm - ykZGefarG;jrLa&;)ESifh arG;jrLa&;vkyfief; (Oyrm - uRJEGm; arG;jrLa&;? Buuf? bJarG;jrLa&;)rsm;udkyg vkyfaqmifvsuf&Sdonf/ jrefrmEdkifiHonf ajrBoZm aumif; rGefí us,fajymaom pdkufysdK;a*[ajr{&d,mrsm; (ta&SU awmiftm&Sukef;ajrEdkifiHrsm;wGif tBuD;qkH;aom ajr{&d,mydkifqdkifrI)? a&t&if;tjrpf? opfawmrsm;ESifh uDvdkrDwm 2000 ausmf &Snfvsm;aom urf;½dk; wef;tp&Sdonfh obm0o,HZmwrsm;vnf; ayg<u,f0onfhEdkifiH jzpfonf/ pkpkaygif; pdkufysdK;ajr{&d,m\ 16.2% onf a&oGif;pdkufysdK;ajr{&d,mrsm; jzpfonf/ 3/ ueOD; &if;ESD;jr§KyfESHrI rsm;tm; c&D;oGm;vkyfief;? owåKwl;azmfa&;vkyfief;? ausmufrsuf&wemESifh tajccHtaqmufttkH zGHUjzdK;a&;vkyfief;rsm;wGif t"dujyKvkyfcJhBuaomfvnf; ,cktcgwGif jrefrmEdkifiH \ pdkufysdK;a&;ESifh pdkufysdK;ukefxkwfvkyfief;2 u@rsm; zGHUjzdK;wdk;wufrItwGuf pdwf0ifpm;rIBuD;xGm; vsuf&Sdonf/ pdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;ESifh a&vkyfief;wdkYonf *sD'DyD\ 30%eD;yg; cefU&SdjyD; tvkyftudkif 1 þr[mAsL[mpmwrf;wGif ]pdkufysKd;a&;}[lonfh a0g[m&onf a,bk,stm;jzifh oD;ESHpdkufysKd;a&;? arG;jrLa&;ESifh a&vkyfief;u@ cGJrsm;tm; qdkvdkjcif;jzpfonf/ tcsKdYaomazmfjycsufrsmjzpfonfh ]pdkufysKd;a&;OD;pD;Xme} (odkY) ]pdkufysKd;a&;qdkif&m tavYtusifhaumif;rsm;} ponfh toHk;tEIef;rsm;wGifrl ]oD;ESHpdkufysKd;a&;}udkomqdkvkdjcif;jzpfonf/ 2 ¤if;vkyfief;ü "gwfajrMoZmxkwfvkyfjcif;ESifh rsKd;apYu@rsm;wGif &if;EDS;jr§KyfESHrIjyKvkyfjcif;rsm;yg0ifNyD; ESpfckvHk;onf oD;ESHpdkufysKd; xkwfvkyf&mwGif umv&SnfMumpGm tcufcJBuHKapcJYaom udpö&yfrsm;jzpfonf/ xdkYtjyif wd&pämeftpmxkwfvkyfjcif;vkyfief;wGifvnf; &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;wdk;yGm;vmcJYonf/ (jrefrmYpD;yGm;a&;apmifhMunfh tpD&ifcHpm? 'DZifbm 2016 ckESpf? urÇmhbPf) 4 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf tm;vkH;\ 56% onf xdkvkyfief;rsm; wGif vkyfudkifvsuf&Sdonf/ xdkUtjyif jynfyydkUukefrsm;\ 25% cefU&SdjyD; 2016 - 2017 ckESpfwGif yJrsdK;pkH? qDxGufoD;ESHrsm;? qef? ykpGef? arG;jrLa&;xGufukefrsm;ESifh &mbm ponfhxkwfukefrsm;wifydkYrIaBumifh EdkifiHjcm;aiG tar&duefa':vm 2.9 bDvD,Hausmf &&SdcJhonf/ ,cifuqdkvQif qefpyg;wpfrsdK;wnf;udkom t"dupdkufysdK;a&; ydkYukeftjzpf wifydkYEdkifcJhaomfvnf; rMum ao;rDumvrSpí yJrsdK;pkHwifydkYa&mif;csjcif;rS jynfyydkYukef ysrf;rQ0ifaiG ydkrdk&&SdvmcJhonf/ 4/ ta&SUawmiftm&S&Sd ]]AD,uferfESifh w½kwfuJYodkYEdkifiHrsm;}} pD;yGm;a&;toGiful;ajymif;rIrsm; BuKHawGYcJhjyD;jzpfonfhtm;avsmfpGm jrefrmEdkifiH\ pdkufysdK;a&;u@ESifh aus;vufpD;yGm;a&;onf odom xif&Sm;aom pD;yGm;a&;tusdK;tjrwfrsm;udk&&Sdaprnfh jyKjyifajymif;vJrIrsm;udk vsifjrefpGmwkHYjyefEdkifzG,f &Sdygonf/ jrefrmEdkifiH\ pdkufysdK;a&;vkyfief;? a&vkyfief;ESifh opfawmvkyfief;rsm;wGif ukefxkwf vkyfrIESihf ukefxkwfpGrf;tm;wdk;wufEdkifrI tvm;tvmrSm BuD;rm;vsuf&Sdaomfvnf; wpfcsdefwnf;rSmyif rsm;pGmaom pdefac:rIrsm;ESifhvnf; &ifqdkifBuHKawGYae&ygonf/ tqdkygpdefac:rIrsm;teuf aus;vufESifh e,fpyfa'otajccHtaqmufttkHenf;yg;jcif;? ajr,mjyóemrsm;ajz&Sif;&ef&Sdjcif;? pdkufysdK;a&; ukefxkwf pGrf;tm;ESihf pdkufysdK;pm;aomufukefrsm;\ ,SOfjydKifEdkifpGrf;enf;yg;jcif;? pdkufysdK;a&;qdkif&m okawoevkyf ief;rsm;wGif &efykHaiGyHhydk;rIrvkHavmufjcif;ESifh t&if;tjrpfrsm;rvkHavmufjcif;? wdk;csJUynmay;jcif;ESifh pdkufysdK;a&;todynmay;pepf? pdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;ESifh qnfajrmif;0efBuD;Xme (pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;Xme) 3 XmetwGif;ESifh Xmejyify&Sd tjcm;aomywfoufqufEG,folrsm;ESifh n§dEIdif;aqmif&GufEdkif&ef vdktyfaejcif;ESifh obm0ab;tEÅ&m,frsm; (a&BuD;jcif;? rdk;acgifjcif;? rkefwdkif;'PfcH&jcif;? yifv,fa& rsufESmjyifjrifhwufvmjcif;)ESifh &moDOwkajymif;vJrIaMumifh xdcdkufcH&vG,fjcif;wdkU yg0ifonf/ 5/ trsdK;om;tqifh e,fy,ftoD;oD;wGif rl0g'rsm;? pDrHudef;rsm;ESifh OD;pm;ay;vkyfief;pOfrsm; vsif jrefpGm jzpfxGef;vsuf&SdonfESifhtm;avsmfpGm pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme taejzifhvnf; - (u) u@cGJ toD; oD;rS zGHUjzdK;wdk;wufa&;pDrHudef;rsm;tm; n§dEIdif;aygif;pnf;í ¤if;\tem*wfvm;&m arQmfrSef;csuftm; jynfe,f? wdkif;a'oBuD;ESifh trsdK;om;tqifh&nf&G,fcsufrsm;ESifhudkufnDpGm a&;qGJjcif;? (c) u@tvdkuf zGHUjzdK;wdk;wufa&;twGuf 0efBuD;Xme\ tcef;u@tm; owfrSwfa&;qGJí xdkowfrSwfcsufESifhtnD jyef vnfzGJYpnf;jcif;? (*) jyefvnfzGJYpnf;xm;onfh tcef;u@? tzGJUtpnf;qdkif&mrlabmifESifh &nfrSef;csuf yef;wdkifrsm;ESifhudkufnDpGm pdkufysdK;a&;u@\ bwf*suftm; a&;qGJjcif;ESifh (C) &v'frsm;tm; apmifhMunfh xdef;ausmif; pdppfokH;oyf&efESifh oufqdkif&mpDrHcefUcGJolrsm;xH tpD&ifcHwifjyEdkif&eftwGuf pGrf;aqmif &nfjr§ifhwifay;jcif;ponfwdkUtm; ta&;wBuD; aqmif&Guf&ef vdktyfygonf/ 6/ pdkufysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf(IP)onf (u) oufqdkif &m ywfoufqufEG,foltoD;oD;rS vuf&Sd a&;qGJjyKpkxm;aom pDrHudef;rsm;? r[mAsL[mrsm;? vrf;jyajr ykHrsm;? csOf;uyfrIenf;vrf;rsm; ponfwdkUudk aygif;pnf;&ef? (c) pdkufysdK;a&;qdkif&m rl0g'rsm;tm; taumif txnfazmf&eftwGuf pepfwuscsOf;uyfaqmif&Gufrnfh enf;vrf;wpfck ay:aygufvmap&efESifh xdk enf;vrf;onf &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOfESifh csdwfqufrI&Sdap&ef? (*) vkyfaqmifcsufrsm;? pDrHcsufrsm;? pDrHudef;rsm;? tpDtpOfrsm; (y½dk*&rfrsm;)ESifh rl0g'rsm;tMum; n§dEIdif;aqmif&GufrIjyKvkyf&efESifh (C) jynf wGif;jynfyrS &if;ESD;jr§KyfESHolrsm;ESifh tjyeftvSef aqG;aEG;rIrsm;jyKvkyfEdkif&efESifh oufqdkif&mu@rsm;wGif jynfytultnDrsm; &&SdEdkif&ef tp&Sdaom vdktyfcsufrsm;tm; wkefUjyefaqmif&GufEdkifayrnf/

3 2015ckESpfwGif pdkufysKd;a&;ESifhqnfajrmif;? arG;jrLa&;? a&vkyfief;ESifh aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;ESifh or0g,rponfh 0efBuD; XmeoHk;cktm; aygif;pyfzGJYpnf; jcif;rSay:aygufvmcJYonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 5 7/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)onf aygif;pnf;xm;aom r[mAsL[mpmwrf; wpfckjzpfjyD; tpdk;&rSOD;aqmifum yk*¾vduu@? t&yfbufvlrItzGJYtpnf;rsm;ESifh zGHUjzdK;a&; rdwfzuf tzGJYtpnf;rsm;tMum; wdkifyifaqG;aEG;rIrsm;udk tajccHía&;qGJxm;jcif;jzpfonf/ þr[mAsL[m onf rMumao;rDu a&;qGJjyKpkxm;onfh pdkufysdK;a&;rl0g'tay:wGif tajccHxm;jyD; ESpfwdk? ESpfvwfESifh ESpf&Snfumvtvdkuf OD;pm;ay;vkyfief;rsm;tm; &Sif;vif;pGmcsrSwfEdkif&ef &nf&G,fa&;qGJ xm;ygonf/ &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOfwGif oufqdkif&m ywfoufqufEG,fol toD;oD;rSjyD; ajrmufatmif jrifatmif aqmif&Guf&rnfh &v'frsm;? ¤if;wdkU\ vkyfief;tcsdefZ,m;ESifh vkyfaqmifcsufrsm;udkowf rSwfazmfjyxm;ygonf/ vdktyfonfh t&if;tjrpf rsm; (b@maiG? ½kyf0w¬Kypönf;? vl)ESifh &efykHaiG &if;jrpfrsm;tm; ywfoufqufEG,faeolrsm;xHodkU owif;tcsuftvufrsm; rQa0Edkif&eftwGuf vkyf aqmifcsuf wpfckpDwdkif;\ ukefusp&dwftm; wGuf csufxm;jyD; &efykHaiG&if;jrpfrsm;udk azmfjyxm;yg onf/ 8/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmeonf 2016 ckESpf Bo*kwfvrSpí tm&SzGHUjzdK;a&;bPf(ADB) ukvor*¾pm;eyf&du©mESifh pdkufysdK;a&;tzGJU(FAO) ESifh toufarG;0rf;ausmif;rIESifh pm;eyf&du©mzlvkHa&; &efykHaiGtzGJY(LIFT) wdkU\ yg0ifyHhydk;ulnDrIjzifh pdkuf ysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) ESifh &if; ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf (IP) (5)ESpfwmumvtwGuf (2018-19 ckESpfrS 2022-23 ckESpftxd) jyifqifa&; qGJcJhygonf/ 9/ 2016 ckESpf pufwifbmvESifh 2017 ckESpf Zefe0g&DvtwGif;wGif ADS a&;qGJa&;tzGJUrS pdkufysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[mESifh &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOftm; rlMurf;ig;cktxd a&;qGJjyKpkcJhyg onf/ xdkodkUa&;qGJ&mwGif ywfoufqufEG,faeol toD;oD;xHrS &&SdaomtBuHjyKcsufrsm;tay: tajccHí rlMurf;wpfckpDtm; jyefvnfjyifqifcJhjcif;jzpfonf/ xdkUtjyif pdkufysdK;a&;ESifh aus;vufa'o zGHUjzdK;wdk;wufa&;u@ yl;aygif;aqmif&Gufa&;tzGJU(A&RD SWG)4 ESifh tpdk;&XmerS udk,fpm;vS,f rsm;onf 2016 ckESpf pufwifbmvESifh 2017 ckESpf Zefe0g&Dv twGif;tpnf;ta0; 6 Budrf wdkifwdkif usif;yaqG;aEG;cJhygonf/ ydkrdkaumif;rGefapa&;twGuf 2017 ckESpf Zefe0g&Dv rS rwfvtwGif; wGif tBudKoabmxm;&,la&; aqG;aEG;yGJrsm;udk yJcl;? rEÅav;ESifh ykodrfjrdKUwdkUwGif usif;ycJhygonf/ vlxkoabmxm;tjrif &,la&;tvkyf½kH aqG;aEG;yGJrsm;\ 'DZdkif;ESifhusif;yaqmif&Guf&ef enf;vrf;rsm; udk jynfe,fESifhwdkif;a'oBuD;rS Xmeudk,fpm;vS,ft&mxrf;rsm;? pm;eyf&du©mzlvkHrIyl;aygif;aqmif &Gufa&;tzGJY\ tzGJU0ifrsm;ESifh t&yfzuftzGJUtpnf;rsm;rS udk,fpm;vS,frsm;tm; pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;XmewGif ig;&ufwm &Sif;vif;aqG;aEG;cJhygonf/ pdkufysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[mESifh &if;ESD; 4 2017 atmufwdkbmvwGif A&RD SWG (Agriculuture and Rural Development Sector Working Group) udk A&RD SCG (Agriculuture and Rural Development Sector Coordination Group) ajymif;vJzGJYpnf;cJYonf/ 6 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jr§KyfESHrI tpDtpOfESifhpyfvsOf;aom tvkyf&kHaqG;aEG;yGJrsm;tm; aejynfawmftygt0if jynfe,fESifhwdkif; a'oBuD;rsm;\jrdKU (17)ckwdkYü 2017 ckESpf arvrS ZGefvtwGif; usif;ycJhjyD; yg0ifolpkpkaygif; 3763 OD;wdkY\ tBuHjyKcsufrsm;ESifh oabmxm;tjrifrsm;udk &,lEdkifcJhygonf/ yg0ifwufa&muf aqG;aEG; olrsm;rSm awmifolv,form; 949 OD;? t&yfbuf vlrItzGJUtpnf;rsm;rS 726OD;? yk*¾vdu u@ pdkufysdK;pD;yGm;vkyfief;udk,fpm;vS,f 332 OD;? vTwfawmfudk,fpm;vS,f 99 OD;? tpdk;&Xmersm;rS udk,fpm;vS,f 1456 OD;? rD'D,mrsm;rS 72 OD;ESifh jidrf;csrf;a&; vufrSwfa&;xdk;xm;aom tzGJUrsm;rS udk,fpm;vS,f 12 OD;wdkY wufa&mufcJhMuygonf/ tqdkyg aqG;aEG;yGJrsm;rS &,lEdkifcJhaom tm;vkH;yg0ifonfh jynfolwdkU\ oabmxm;tjrifESifh a0zeftBuHjyKcsufrsm;? awGU&Sdcsufrsm;tm; xnfhoGif;í ADS pwkw¬rlBurf;udk jyKpkcJhygonf/ pwkw¬rlBurf;tm; trsdK;om;tqifhESifh tjynfjynfqdkif&m r[mAsL[m e,fy,frS yk*¾dKvfig;OD;\ okH;oyftBuHjyKcsufrsm;t& yÍörrlMurf;ESifh þpmwrf;wdkUtm; jrefrm? t*Fvdyf ESpfbmom jzifh a&;om;jyKpkcJhjcif; jzpfygonf/

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 7 8 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 9 tcef; 2/ aemufcHordkif; 10/ jrefrmEdkifiHwGif vlOD;a& 51.7 oef;cefY aexdkifvsuf&SdjyD; wdkif;&if;om;vlrsdK;pktrsm;tjym; &Sdyg onf/ 676578 pwk&ef;uDvdkrDwm us,f0ef;aomajr{&d,m&SdjyD; t"dupdkufysdK;a*[Zkef(3)ckjzpfaom jrpf0uRef;ay:a'o? tv,fydkif;tylydkif;ZkefESifh awmifay:a'orsm;wnf&Sdygonf/ jrefrmEdkifiHonf aejynfawmf jynfaxmifpke,fajr? jynfe,fESifh wdkif;a'oBuD; (14) ckwdkUjzifh zGJUpnf;xm;jyD; w&m;0if tod trSwfjyKxm;aom wdkif;&if;om; vlrsdK;pk(135)pk5 &Sdygonf/ awmifydkif;jrpf0uRef;ay:a'owGif vlOD; a& 22 oef;cefU aexdkifvsuf&SdjyD; v,form;rsm;onf txl;ojzifh rdk;&moDumvwGif qefpyg; pdkuf ysdK;xkwfvkyfjcif;wGif t"du yg0ifvkyfaqmifMuygonf/ tv,fydkif; tylydkif;ZkefwGif vlOD;a& 19 oef;cefY aexdkifvsuf&SdjyD; rdk;enf;&yf0ef;a'ojzpfonfESifh tm;avsmfpGm ESpftvdkuf rdk;a&csdef (600) rDvD rDwmcefUom&&SdMuonf/ v,form;rsm;onf trsm;tm;jzifh jrpf0Srf;wpfavQmufwGif aexdkifMujyD; qefpyg;? qDxGufoD;ESHrsm;ESifh yJrsdK;pkHpdkufysdK;xkwfvkyf&eftwGuf rdk;a&ESifh a&oGif;pdkufysdK;a&;tay:wGif rSDcdkae&onf/ a&oGif;pdkufysdK;&mwGif odkavSmifxm;aom ajray: a&ESifh a&vQHwGif;rsm;rS a&ay;a0rI ESpfck vkH;tm;tokH;jyKMuonf/ awmifay:a'owGif vlOD;a& 6.5 oef;cefU aexdkifMujyD; &Srf;jynfe,frSm tMuD; qkH;jynfe,fjzpfonf/ awmifolv,form;rsm;onf rdk;aumif;aomufpyg;? opfyifoD;ESHtrsdK;rsdK;? O,smOfjcHoDESHrsm;? ajymif;zl;ESifh yJtrsdK;rsdK; ponfwdkUtm; pdkufysdK;vkyfudkifMuonf/ arG;jrLa&;xkwfukef vkyfief;tm; ZkefokH;ZkefvkH;wGif vkyfudkifvsuf&Sdonfudk awGU&jyD; ig;vkyfief;udkrl t"dutm;jzifh jrpf0 uRef;ay:a'oESifh urf;½dk;wef;a'orsm;wGif vkyfudkifMuonf/ 11/ vlOD;a&\ 72% cefUonf aus;vufa'owGif aexdkifMujyD; qif;&JEGrf;yg;olrsm;\ 85%rSm ,if;a'orSjzpfum aus;vuftdrfaxmifpkrsm;\ 24%rSm xdcdkufvG,faom taetxm;wGif &Sdonf/ jrefrmEdkifiH tdrfaxmifpk pm;0wfaea&;tajctae bufpkHavhvmrIppfwrf; (IHLCS) t& 2011 ckESpf wGif jrefrmEdkifiH&Sd qif;&JEGrf;yg;rIEIef;rSm 25.6% cefU&SdjyD; tvkyfvkyfaeoltm;vkH;\ 66.9%rSm vnf; wpfaeUvQif tar&duefa':vm (2) a':vmEIef;jzihf vkyfudkifae&Muonfh qif;&Jaom tvkyf orm;rsm; jzpfonf/ jrefrmEdkifiHwGif tvkyftudkiftm;vkH;\ 56%rSm pdkufysdK;a&;u@rSjzpfjyD; xdkodkUpdkufysdK;a&;vkyfief;? trJvdkufjcif;ESifh opfawmvkyfief;rsm;wGif yg0ifvkyfudkifaeolrsm;\ 54.2% rSm qif;&JEGrf;yg;rI owfrSwfrsOf; atmufwGif&SdaeMuonf/ wpfOD;csif;ysrf;rQ0ifaiGrSm tar&duefa':vm 6 (1205) om&Sdojzifh jrefrmEdkifiHonf urÇmay:&Sd pm&if;0ifEdkifiHaygif; (180) teuftqifh (165)ü a&muf&Sdaeygonf/7 5 125ç870 pwk&ef;uDvkdrDwm (pkpkaygif;ajr{&d,m\ 18.6%)tm; pdkufysKd;a&;vkyfief;twGuftoHk;csxm;onf/ 6 tar&duefa':vmESifh a':vmudk þpmwrf;wGifvJvS,foHk;pGJygonf/ 7 trnfcHtajcjyK - EdkifiHwumaiGaMu;&efyHkaiGtzGJU (International Monetary Fund) 10 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 12/ 2015 ckESpftwGuf jrefrmEdkifiH\ vlom;zGHUjzdK;rI tnTef;udef; (HDI) wefzdk;rSm 0.556 jzpfí vlom;zGHUjzdK;rIqdkif&mtqifhwGif tv,ftvwftqifhodkY a&muf&SdvmcJhjyD; avhvmcJhaompm&if;0ifEdkifiH aygif; 188 EdkifiHteuf jrefrmEdkifiHonf tqifh 1458 odkY wdk;wufa&muf&SdvmcJhonf/ tqdkyg &rSwf onf vlom;zGHUjzdK;rIqdkif&m tv,ftvwftqifhwGif&Sdaeaom EdkifiHrsm;twGuf ysrf;rQ&rSwf 0.631 rSwfxuf avsmhenf;vsuf&SdjyD; ta&SUtm&SESifhypdzdwfa'otwGuf ysrf;rQ&rSwf 0.720 rSwf atmufwGif a&muf&Sd aeygonf/ vlaerIb0ESifhusef;rma&;qdkif&mtajccH tcsuftvufppfwrf; (2015-2016)t& (6)vrS (11)vt&G,f uav;i,frsm;\ 76.4%? (12)vrS (23)vt&G,f uav;i,frsm;\ 74.8% ESifh rsdK; qufyGm;t&G,f trsdK;orD;rsm;\ 46.6% wGif aoG;tm;enf; a&m*gjzpfyGm;vsuf&SdaMumif; awGU&SdcJhonf/ touf(5)ESpfatmufuav;rsm;\ 29.2%wGif udk,fcE¨m BuD;xGm;zGHUjzdK;rIaES;auG;jcif; (ykn§ufjcif;)? 7%wGif ydefvSDjcif;ESifh 18.9%wGif udk,ftav;csdef rjynfhjcif;wdkUudk awGU&Sd&ygonf/ (6)vrS (23)v t&G,fuav;i,frsm;\ 16%om tedrfhqkH;vufcHEdkifonfh tpmtm[m& (Minimum Acceptable Diet – MAD) udk pm;okH;vsuf&Sdonf/ ¤if;onf uav;i,frsm;tm;tpmauR;onfhtBudrfa&ESifh uav;i,frsm; pm;okH;onfh tpmtkyfpkta&twGuf ESpfckvkH;tm; wdkif;wmjcif;jzpfonf/ 13/ pdkufysdK;a&;u@onf jynfwGif;tom;wifukefxkwfvkyfrIwefzdk;\ 30% eD;yg;cefU&SdjyD; pufrI vkyfief;rSm 25% cefUESifh 0efaqmifrIvkyfief;rsm;rSm 45% cefU&Sdonf/ ta&SUawmiftm&S a'owGif;&Sd tjcm;EdkifiHrsm;rSmuJhodkUyif pufrIvkyfief;ESifh ukefoG,frItrsm;pkonf pdkufysdK;a&;u@ESifh obm0 o,H Zmw u@rsm;ESifh wdkuf½dkuf odkUr[kwf oG,f0dkufí qufEG,fvsuf&Sdonf/ 14/ jynfyydkUukefwefzdk; pkpkaygif;\ 25% cefUrSmvnf; pdkufysdK;a&;u@rSjzpfonf/ ,cktcgwGif yJrsdK;pkHrSm tBuD;qkH;aom pdkufysdK;a&;ydkUukefjzpfjyD; 2015-16 ckESpfwGif tar&duefa':vmbDvD,H 1.15 0ifaiG &&SdcJhonf/ qef? arG;jrLa&;? a&vkyfief;ESifh tjcm;pdkufysdK;a&;ydkUukefrsm;rS tar&duefa':vm oef; 400 rS 500 twGif; 0ifaiG&&SdcJhonf/ 15/ qefpyg;pdkufysdK;xkwfvkyfjcif;onf jrefrmhpdkufysdK;a&;ukefxkwfvkyfrIvkyfief;wGif vTrf;rdk;aeqJ jzpfjyD; 2016-17ckESpfwGif rufx&pfwefcsdef 28.2oef;cefUxGuf&SdcJhonf/ ¤if;onf &dwfodrf;cJhaom {&d,mpkpkaygif;\ 45.7% &SdjyD; jrefrmEdkifiHwGif pdkufysdK;aom t"duoD;ESHrsm; xkwfvkyfrIyrmP\ 53.4%&Sdonf/ wpfEdkifiHvkH; twdkif;twmjzifh qefpyg;zlvkHrIEIef;rSm 168%cefY &Sdrnf[k cefYrSef;xm; aomfvnf; rEÅav;wdkif;wGif 66%? rauG;wdkif;wGif 98% ESifh csif;jynfe,fwGif 69% toD;oD;om &SdMuonf/ 16/ tjcm;t"duoD;ESHwdkUwGif yJrsdK;pkH? qDxGufoD;ESHrsm;ESifh &mbmwdkUyg0ifonf/ pdkufysdK;&moDOwk ZkeftrsdK;rsdK;&Sdojzifh þEdkifiHwGif BuH? ajymif;zl;? opfoD;0vHESifh [if;oD;[if;&GuftrsdK;rKdk; (,if;wdkUteuf tcsdKUudk txl;ojzifhw&kwfEdkifiHodkUwifydkUonf)? qDtkef;? aumfzDESifh vufzufwdkYudkvnf; pdkufysdK;xkwf vkyfygonf/ 17/ jrefrmwdkU\ pm;aomufrIykHpHwGif yrmPtm;jzifh qefjyD;vQif ig;rSm 'kwd,trsm;qkH; pm;okH; ojzihf ig;onfjrefrmvlrsdK;wdkYtwGuf ta&;BuD;qkH;aom wd&pämefy½dkwdef;&if;jrpfyifjzpfonf/ xdkUtjyif ig;arG;jrLa&;u@rS ESpfpOf uefa':vm oef; 300 ausmftm; EdkifiHjcm;ukefoG,frI ydkaiGtjzpf &&Sdaeonf/ ¤if;onf urf;&dk;wef;a'owGif tvkyftudkif&&SdEdkifonfh ta&;ygaom&if;jrpfwpfckvnf; jzpfjyD; xdkvkyf ief;wGif vlOD;a& 2.6 oef;cefU vkyfudkifvsuf&Sdum wpfESpfywfvkH;tvkyftudkif&&Sdaponf/

8 vlom;zGHNzdK;rIqdkif&m tñTef;udef; 2017ckESpf rwfv21&uf tpD&ifcHpm jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 11 18/ arG;jrLa&;ESifha&vkyfief;onf pdkufysdK;a&;qdkif&m pkpkaygif; jynfwGif;tom;wifukefxkwfvkyfrI wefzdk;\ 26% cefY&Sdonf/ arG;jrLa&;u@wGif EGm;aumifa& 16.6 oef;? uRJaumifa& 3.6 oef;? 0ufaumifa& 16.5 oef;? odk;ESifh qdwftaumifa& 8.8 oef;? MuufiSuftaumifa& 319 oef;ESifh bJ taumifa& 29 oef;cefU&SdjyD; xdku@rSm BuD;xGm;vmvsuf&Sdygonf/ txl;ojzifh jrdKUjya'owGif wpfOD; csif;ysrf;rQ0ifaiGrSm vsifjrefpGmjrifhwufvmonfESifhtrQ wdk;jrifhvmEdkifaom jynfwGif;0,fvdktm;udk jynfhrDap&eftwGuf arG;jrLa&;vkyfief;rsm;vnf; wdk;wufvmrnf[k arQmfvihfEdkifygonf/ rMumao;rDu ESpfEdkifiHtpdk;&tBum; jyKvkyfcJhaom oabmwlnDcsuft& w&kwfEdkifiHodkU ESpfpOf uRJ? EGm; wd&pämefaumifa& (1)oef;txd wifydkUoGm;&ef&SdjyD; ¤if;onf tmqD,Ha'owGif;&Sd r[mrJacgifa'o (Greater Mekong Sub- Region, GMS)twGuf tom;wifydkUrIwGifvnf; tusdK;oufa&mufrIrsm; &SdEdkifygonf/ 19/ jrefrmhpdkufysdK;a&;u@rSm ukefxkwfpGrf;tm; enf;yg;jcif;? rnDrQjcif;ESifh rwnfjidrfrI jrifhrm; jcif;wdkY BuHKawGUae&onf/ zGHUNzdK;&eftvm;tvm&Sdaomfvnf; pdkufysdK;a&;u@onf aus;vufvrf;rsm; uJhodkYaom tajccHtaqmufttkHrsm;wGif &if;ESD;jr§KyfESHrIrvkHavmufjcif;? okawoejyKvkyfjcif;? wdk;csJU ynmay;jcif;ESifh aiGaMu;axmufyHhjcif;? 0efaqmifrIrsm;tm;enf;jcif;ponfwdkU\ tusdK;qufrsm;udk q,fpkESpfaygif;rsm;pGmcHpm;cJh&onf/ pdkufysdK;a&;u@wGif qnfajrmif;qdkif&m tajccHtaqmuf ttkHrsm;ü t"duxm;&if;ESD;jr§KyfESHcJhjyD; txl;ojzifh qefpyg;pdkufysdK;xkwfvkyfjcif;twGuf ajray: a&ay;oGif;Edkif&ef a&umwmrsm;? a&avSmifuefrsm;ESifh yifrwl;ajrmif;pepfrsm; wnfaqmufcJhMu onf/ odkUaomfvnf; rsm;pGmaom v,form;rsm;twGuf a&&&Sda&;rSm raocsmaomtaetxm;wGif &Sdaeao;onf/ u@cGJtcsdKUwGif oD;ESHtxGufwdk;wufaomfvnf; v,f,mxGufukef oD;ESHaygufaps; rsm;rSm trsm;tm;jzifh enf;yg;jyD; (rl0g'aMumifhaomfvnf;aumif; odkUr[kwf zGJUpnf;ykHaMumifhaomfvnf; aumif;) twuftusjrefvsuf&Sdonf/ (aps;uGuftquftoG,ftm;enf;rIaMumifh odkYr[kwf jynfy 0,fvdktm; rwnfjidrfrIaMumifh) v,f,majrrsm; cGJa0ay;&mwGif rQwrI r&Sdjcif;ESifh pdkufysdK;a&;vkyf ief;wGif &moDtvdkufom vkyfom;vdktyfcsuf&Sdjcif;wdkUaMumifh aus;vuf0ifaiGrsm;rSm wefUaejcif; (odkYr[kwf) usqif;vmjcif;? ajr,mrJhrIrsm; wdk;yGm;vmjcif;ESifh aus;vufaejynfolrsm;wGif a<u;jrD yrmPjrifhrm; vmjcif;wdkUjzifh BuHKawGUae&onf/ tusdK;quftaejzifh aus;vufa'owGif qif;&JEGrf;yg;rI ydkrdkus,fjyefU vmcJhonf/ 20/ pm;eyf&du©mrzlvkHrIrSm a0;vHacgifoDaom awmifwef;a'orsm;wGif jyóemwpf&yfjzpfonf/ (tm&SzGHUjzdK;a&;bPf? 2012ckESpf) odkUaomf ydkrdkzGHUjzdK;aom jrpf0uRef;ay:a'owGifvnf; em*pfrkefwdkif; usjyD; aemufydkif;ü þjyóemESifh BuHKwGUae&aMumif; tcsdKUaomowif;&if;jrpfrsm;rSod&Sd&onf/ (pwdkif; bm*fh 2010ckESpf? 'gydpfESifhtjcm; 2010ckESpf) vlaerItqifhtwef; jrifhrm;vmjcif;udk trDvdkuf&ef zdtm;oufa&mufrIrsm;&Sdojzifh a<u;jrD,ljcif; ydkrdkrsm;jym;vmjyD; tvkyftudkif&SmazG&ef tdrfeD;csif; EdkifiH rsm;odkUa&TUajymif;oGm;vmjcif;udk tm;ay;ouJhodkY jzpfvsuf&Sdonf ('gydpfESifh tjcm; 2010ckESpf)/ 21/ þaemufcHtajctaersm;t& jrefrmhpdkufysdK;a&;ESifh obm0 o,HZmwu@\ tm;omcsufrsm;? tm;enf;csufrsm;? tcGifhtvrf;rsm;eSifh jcdrf;ajcmufrIrsm; (SWOT) okH;oyfcsufudk azmfjycsuf (1) wGif azmfjyxm;ygonf/ 12 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ေဖာ္ျပခ်က္ ၁။ ျမန္မာ့စုိက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ သယံဇာတ က႑၏ အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္၊ အခြင့္အလမ္း၊ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ သံုးသပ္ခ်က္ (SWOT) အားသာခ်က္မ်ား အားနည္းခ်က္မ်ား • သဘာဝသယံဇာတၾကြယ္ဝျခင္း (ေရ၊ ေျမ၊ • လုပ္သားအင္အား၊ ေျမယာကုန္ထုတ္စြမ္းအားႏွင့္ ကုန္ထုတ္စြမ္းအား သစ္ေတာ၊ ကမ္း႐ုိးတန္း)။ ႀကီးထြားမႈႏႈန္း နည္းပါးျခင္း။ • စုိက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး၊ ေရလုပ္ငန္းႏွင့္ • သုေတသနျပဳလုပ္ျခင္း၊ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးျခင္းႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ အသိ သစ္ေတာလုပ္ငန္းတို႔ႏွင့္ ကုိက္ညီေသာ ပညာေပးျခင္းတုိ႔တြင္ ရန္ပံုေငြမလံုေလာက္ျခင္း၊ ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈ စုိက္ပ်ိဳး-ေဂဟနယ္ေျမ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိျခင္း။ အားနည္းျခင္းႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး၊ အမ်ိဳးသား ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား၏ • ေျမယာ/လုပ္အားအခ်ိဳး လိုအပ္ခ်က္မ်ား၊ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားအား တုန္႔ျပန္ႏိုင္စြမ္း နည္းပါးျခင္း ။ အတန္အသင့္ျမင့္မားျခင္း။ • စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ဝန္ႀကီးဌာနအတြင္းရွိ ဦးစီးဌာနမ်ားမွာ အျပည့္အဝ ေပါင္း • အခ်ိဳ႕ကုန္ပစၥည္းမ်ား ပုိလွ်ံျခင္း (ဆန္၊ စည္းရန္ လုိအပ္ေနေသးျခင္းႏွင့္ မူဝါဒဆိုင္ရာ ဦးစားေပးလုပ္ငန္းမ်ားကို ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ သစ္သီး၊ ေျပာင္း၊ ငါး၊ ပုစြန္၊ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ဘတ္ဂ်က္ျပင္ဆင္ေရးဆြဲမႈ ျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္ျခင္း။ ကၽြဲႏြား စသည္) • ေတာင္သူမ်ားမွ မ်ိဳးေစ့မ်ား၊ ဓာတ္ေျမၾသဇာမ်ား၊ ပုိးသတ္ေဆးမ်ား စသည့္ • ျပည္တြင္းေစ်းကြက္ ႀကီးထြားလာျခင္း အရည္အေသြး ျပည့္မီေသာ သြင္းအားစုမ်ား၊ ရိတ္သိမ္းခ်ိန္လြန္ အေျခခံ • နယ္ေျမေဒသတြင္း ေပါင္းစည္းမႈႏွင့္ အေဆာက္အဦမ်ားႏွင့္ တိရစာၦန္မ်ား က်န္းမာေရးအတြက္ ေဆးဝါးမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္မႈ ဝန္ေဆာင္မႈ မ်ားအား အခ်ိန္မီရ႐ွိႏိုင္ေရးတြင္ အကန္႔အသတ္ ရွိေနျခင္း။ အားေကာင္းလာျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ • လုပ္ကြက္ငယ္ ေတာင္သူမ်ားမွ ေငြေရးေၾကးေရး ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ား အာဆီယံႏွင့္ မဲေခါင္ေဒသ။ သို႔ လက္လွမ္းမမီျခင္း။ • တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယႏွင့္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားသို႔ • စပါးမွတစ္ပါး အမယ္စံုစုိက္ပ်ိဳးႏိုင္မႈ နည္းပါးျခင္း။ ကုန္တင္ပုိ႔ရန္အတြက္ • အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ အမ်ိဳးသား လုပ္ကြက္ငယ္ ေတာင္သူမ်ားမွ ေျမယာလုပ္ပုိင္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ေသာ တည္ေနရာတြင္ ခြင့္ အာမခံခ်က္ရွိမႈနည္းျခင္း။ ၎သည္ ေျမယာမွတ္ပံုတင္ျခင္း၊ ေျမ တည္ရွိေနျခင္း။ အသံုးခ်မႈ အမ်ိဳးအစားခဲြျခားသတ္မွတ္ျခင္းႏွင့္ ပုိင္ဆုိင္ခြင့္သတ္မွတ္ျခင္း • ေရရ႐ွိႏိုင္မႈ ျမင့္မားျခင္းႏွင့္ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ရန္ပံုေငြမလံုေလာက္ျခင္းႏွင့္ ထိေရာက္မႈမရွိျခင္းတို႔ မေဖာ္ထုတ္ရေသး ေသာ ေရသြင္းစိုက္ပ်ိဳး ေၾကာင့္ ပို၍ခက္ခဲလ်က္ရွိသည္။ ႏိုင္ေခ်ရွိသည့္ နယ္ေျမမ်ား ရွိျခင္း။ • စုိက္ပ်ိဳးေရးထြက္ကုန္မ်ား၏ အရည္အေသြးႏွင့္ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈမွာ အကန္႔ အသတ္ျဖင့္သာရွိျခင္း။ • ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး အေျခခံ အေဆာက္အအံုမ်ား အားနည္း ျခင္း။ • စိုက္ပိ်ဳးေရးက႑တြင္ က်ားမေရးရာ တန္းတူညီမွ်မႈ မ႐ွိျခင္းႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားရရွိမႈ မလုံေလာက္ျခင္း။ • အဖဲြ႕အစည္းမ်ားသည္ အဓိကက်ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ျဖစ္သည့္ စီမံကိန္းေရးဆဲြျခင္း၊ မူဝါဒခ်မွတ္ျခင္း၊ ဆန္းစစ္ေလ့လာျခင္း၊ ေစာင့္ၾကည့္ ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္သံုးသပ္ျခင္း၊ အကာအကြယ္ေပးျခင္း စသည္တုိ႔အား ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မႈ အားနည္းျခင္း။ • ေရအရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ ဆည္ေျမာင္းစနစ္မ်ားအား ထိေရာက္စြာ အသံုး မခ်ႏိုင္ျခင္း။ • စာရင္းအင္းဆိုင္ရာစနစ္မ်ား အားနည္းျခင္း။ • စိုက္ပ်ိဳးကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းမွ တန္ဖိုးျမႇင့္ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ နည္းပါးျခင္း။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 13 အခြင့္အလမ္းမ်ား ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား • ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ျပေဒသတုိ႔တြင္ ေဘး • ေျမယာသိမ္းယူမႈမ်ား ဆက္လက္ ျပဳလုပ္ေနျခင္းေၾကာင့္ ကင္းေသာ၊ အဆင္ေျပလြယ္ကူေသာ အ မညီမွ်မႈမ်ားအား ပိုမိုဆိုး႐ြားေစၿပီး လူမႈေရးႏွင့္ စီးပြားေရး မတည္ၿငိမ္မႈမ်ား သင့္စား အစားအစာမ်ား ၀ယ္လိုအားတုိး ျဖစ္ေပၚေစျခင္း။ ျမင့္လာျခင္း။ • သဘာဝ သယံဇာတမ်ားအား ေရရွည္ခံေအာင္ မသံုးစြဲႏိုင္သျဖင့္ သဘာဝ • ျမန္မာႏုိင္ငံမွ အားသာခ်က္ရွိထားေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးလာကာ ဇီဝမ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲမ်ား ဆံုး႐ံွဳးလာႏိုင္ျခင္း။ ထုတ္ကုန္မ်ားအား ျပည္ပသို႔တင္ပုိ႔ရန္ • သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မ်ား က်ေရာက္မႈ အႀကိမ္ေရႏွင့္ ျပင္းထန္မႈတို႔ ေတာင္းဆုိမႈ တုိးျမင့္လာျခင္း။ ျမင့္တက္လာျခင္း။ • မဲေခါင္ေဒသ၊ အာဆီယံေဒသမ်ားႏွင့္ ေဒ • ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး ကုန္ထုတ္စြမ္းအားႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳး သ အတြင္း ေပါင္းစည္းေဆာင္ရြက္မ်ားတိုး ႏိုင္ေသာ ေျမဧရိယာေပၚတြင္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိျခင္း။ လာျခင္းႏွင့္ သတင္းအခ်က္အလက္၊ ဆက္ • ေစ်းကြက္အတြင္း အနည္းငယ္သာရွိေသာ ကုန္စည္လက္ကားဆိုင္မ်ားကို သြယ္ေရးႏွင့္ နည္းပညာ (ICT)ဆိုင္ရာႏွင့္ အားထားေနရေသာေၾကာင့္ ေစ်းႏႈန္း မတည္ၿငိမ္မႈမ်ား တိုးပြားလာျခင္း။ စီးပြားေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ားအလိုက္ ဆက္ • လူသားရင္းျမစ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ရန္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား မလံုေလာက္ျခင္း သြယ္ေဆာင္ရြက္မႈ တိုးလာျခင္းတို႔ေၾကာင႔္ ေၾကာင့္ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းႏွင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား၏ စိတ္ ဘ႑ာေငြ အသံုးျပဳႏိုင္စြမ္းမ်ား ေလ်ာ့နည္းလ်က္ရွိျခင္း။ ဝင္စားမႈ ႀကီးထြားလာျခင္း။ • ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ ေႏွးေကြး လ်က္ရွိျခင္းႏွင့္ လူမႈစီးပြား • ဆန္၊ ပဲမ်ိဳးစံု၊ သစ္သီးဝလံ၊ ဟင္းသီး ဟင္း ေရးဆိုင္ရာ မတည္ၿငိမ္မႈမ်ား တိုးပြားလာျခင္း။ ႐ြက္ မ်ား၊ ငါး၊ ပုစြန္၊ ကၽြဲႏြား တိရစာၦန္၊ • အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ား စီးပြားေရး အသိုက္အဝန္း (AEC) အတြင္းရွိ ေျပာင္း၊ ပီေလာပီနံ စသည္တို႔အား ၿပိဳင္ဆိုင္ အာဆီယံ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ရန္ ျပင္ဆင္မႈနည္းျခင္း။ တင္ပို႔ႏိုင္ရန္ အလားအလာ ျမင့္မားျခင္း။

14 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ,aeY pdkufysKd;a&;? arG;jrLa&;ESifh qnfajrmif;0efBuD;Xmonf ,cifu0efBuD;Xme (3)ckudk waygif;wpnf;wnf; zGJUpnf; ay:aygufvmjcif; jzpfygonf/ wpfenf;qdk&aomf ,aeY 0efBuD;Xme\ wm0efonf oD;ESHpdkufysKd;rI wpfckudkom &nf&G,fcsufxm; OD;wnfjcif; r[kwfawmhbJ om;? ig;? a&xGuf ypönf;tygt0if wefzdk; jr§ifh v,f,mxGufukef tr,fpHkeSifh v,f,mrdom;pk tdrfwGif;rIxkwfukefrsm; t&nftaoG;rD xkwfvkyfa&; eSifh aus;vufa'o zGHYNzdK;a&; wdkYudkyg a&S;&Ií aqmif&GufoGm;rnf jzpfygonf/ usm;? r wef;wl tao;pm; vkyfuGufi,fawmifolrsm;udk t"du OD;wnfí v,f,mu@ zGHYjzdK;a&;udk aqmif &Gufjcif;onf qif;&JEGrf;yg;rIudkavsmhcsí wef;wlnDrSsrIudk azmfaqmifay;½Hkomru pD;yGm;a&;pGrf;aqmif&nf udkygjr§ifhwifNyD; zGHYNzdK;wdk;wufapedkifygonf/ pdkufysKd;a&; zGHYNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[mwGif tao;pm;vkyfuGuf i,f awmifolv,form;tm;vHk;udk usm;?r rcGJjcm;bJ OD;pm;ay; owfrSwfxm;onf? txl;ojzifh trsdK;orD; v,f,mvkyfom;ESifh awmifol tdrfaxmifpk0if trsKd;orD;rsm;onf oD;ESH pdkufysKd; xkwfvkyfrIvkyfief; trsm;pk udk aqmif&Guf&olrsm;jzpfí ¤if;wdkY\ zGHYjzdK;a&;OD;wnf aqmif&Guf&ef ta&;MuD;ygonf/ usm;? r wef;wl tao; pm; vkyfuGufi,fawmifolrsm;udk t"duOD;wnfí v,f,mu@ zGHYjzdK;a&;udk aqmif&Gufjcif;onf qif;&J EGrf;yg;rIudkavsmhcsí wef;wlnDrSsrIudk azmfaqmifay;½Hkomru pD;yGm;a&; pGrf;aqmif&nfudkyg jr§ifhwifNyD; zGHYjzdK; wdk;wufapedkifygonf/ pdkufysKd;a&; zGHYjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[mwGif tao;pm;vkyfuGufi,f awmifolv,form; tm;vHk;udk usm;?r rcGJjcm;bJ OD;pm;ay;owfrSwfxm;onf? txl;ojzifh trsdK;orD; v,f,m vkyfom;ESifh awmifol tdrfaxmifpk0if trsKd;orD;rsm;onf oD;ESH pdkufysKd; xkwfvkyfrI vkyfief;trsm;pkudk aqmif&Guf&olrsm; jzpfí ¤if;wdkY\ zGHYNzdK;a&;OD;wnf aqmif½Guf&ef ta&;BuD;ygonf/ edkifiHESifht0Srf; odrf;qnf;ajr jyóemrsm;udk ajz&Sif;jcif;onf pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;Xme\ t"du OD;pm;ay; vkyfief; jzpfygonf/ odrf;qnf;ajrjyóemudk 0dkif;0ef;ajz&Sif;í aumif;rGefaom ajr,mpDrHcefYcGJrIudk csrSwfusifh oHk;edkifapjcif;jzifh jynfaxmifpk0efBuD;Xme\ yHk&dyfwdk;wufvmapovdk tpkd;&\ aumif;rGefaomyHk&dyfudkyg azmf aqmifay;edkifygvdrfhrnf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 15 tcef; 3/ t"dutaMumif;udpö&yfrsm; 3.1/ pdkufysdK;a&;qdkif&m toGiful;ajymif;rI tajctaeESifh pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) \ aemufqufwGJ tusdK;qufrsm; 22/ pdkufysdK;a&;u@twGuf pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme\ t"dutcef;u@rSm pm;eyf&du©mESifh tm[m& zlvkHa&;wGif tmrcHcsufay;Edkif&ef? &moDOwk'PfudkcHEdkif&nf&Sdap&efESifh tdrfaxmifpkrsm;\ xdcdkufvG,frItm; avQmhcsEdkif&ef? tpm;tpm ab;uif;vkHjcHKrI&Sdap&ef? pdkufysdK;ajrrsm;ESifh vkyftm;? ukef xkwfpGrf;tm; wdk;wufvmap&ef? aus;vufa'o zGHUjzdK;wdk;wufa&;ESifh obm0ywf0ef;usifxdef;odrf; a&;wdkYtm; taxmuftuljyKEdkif&efwdkUjzpfygonf/ pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme\ tcef;u@rSm oD;ESH pdkufysdK;a&;wpfrsdK;wnf;udkom OD;wnfaqmif&Gufae&mrS wefzdk;jr§ihf xGufukefrsm;&&Sd&eftwGuf arG;jrLa&; ESifha&vkyfief;wdkUudkygwGJzufí tr,fpkHpdkufysdK;xkwfvkyfjcif;ESifh aus;vufa'o\ v,f,mjyifyu@ zGHUjzdK;vmap&ef aqmif&Gufjcif;txd wjznf;jznf;wdk;wuf ajymif;vJvmap&efjzpfonf/ ,if;wdkUonf pdkufysdK;a&;qdkif&m toGiful;ajymif;rIjzpfpOftwGuf t"duusaom tydkif;rsm;jzpfonf/ xdkUjyif jrefrmEdkifiH tpdk;&\ pdkufysdK;a&;u@ acwfrDwdk;wufapa&; &nfrSef;csufrsm;udkvnf;jynfhrDapjyD; usm;? r? vkyfc? vpmuGm[rItm; avQmhcsEdkif&efESifh usm;? r a&;&m wef;wlnDrQrItm; jr§ifhwifEdkif&ef &nf&G,fygonf/ 23/ pdkufysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf vmrnfh(5)ESpfwmumvtwGif; jrefrmEdkifiH\ pdkufysdK;a&;u@udk pdkufysdK;a&;rl0g'\ vrf;nTefcsufrsm;ESifhtnD vufawGUtaumiftxnfazmfEdkifrnfh r[mAsL[mwpfckyifjzpfonf/ ,if;umvtwGif;wGif wefzdk;jr§ifhjcif;ESifhaxmufyHhjznfhqnf;a&; uGif;quf rsm; yg0ifaom pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief; (Agribussiness) rsm;onf pdkufysdK;xkwfvkyfjcif; u@wpfck wnf;omyg0ifaom pdkufysdK;a&;vkyfief; (Primary Industry) xuf BuD;xGm;rI ydkrdkjrefqefvmEdkifonf[k arQmfrSef;xm;onf/ pdkufysdK;a&;ESifh tjcm;pD;yGm;a&;u@rsm;tMum; cdkifrmpGmcsdwfqufxm;rIrsm;onf qif;&JEGrf;yg;rIudk avQmhcs&mwGif t"du usvsuf&Sdonf/ txl;ojzifh aus;vufa'orsm;wGif pdkufysdK; a&;udktajccHaom v,f,mjyifyvkyfief;rsm; zGHUjzdK;wdk;wufvmjcif;onf pD;yGm;a&;wpf&yfvkH; cdkifrmpGm MuD;xGm;vmap&ef? ydkírQwaom aus;vufpD;yGm;a&;jzpfxGef;ap&efESifh tvkyftudkif ay:aygufvmap &efwdkUtwGuf tajccHjzpfygonf/ 24/ þtajctaewGif pdkufysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf pdkufysdK;a&;u@wpf&yfvkH; tm; jcHKikHokH;oyfí ukefxkwfu@rsm; (oD;ESHrsm;? arG;jrLa&;? a&vkyfief;)udk omru ukefacsmjyKvkyf jyif qifxkwfvkyfrIu@? ukefoG,frIESifh tjcm;0efaqmifrIrsm; (odkavSmifjcif;? axmufyHhydkU aqmifjcif;? b@m a&;? aps;uGufwifjcif;? okawoe? ynmay;jcif;)udkvnf; tav;xm;í xnfhoGif;oGm;rnfjzpfonf/ xdkUjyif aiGaMu;t& a&&SnfwnfwHhEdkifrnfh awmifolv,form;tzGJUtpnf;rsm; ay:xGufvmjcif;tm; jr§ifhwiftm;ay;rnfh taMumif;tcsufrsm;udkvnf; xnfhoGif;vkyfaqmifoGm;rnf jzpfonf/

16 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 25/ pdkufysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf tajccHpdkufysdK;? arG;jrLxkwfvkyfonhf vkyf ief;rS 0ifaiGydkrdk&&SdEdkifonhf 0efaqmifrIu@ESihf pufrIu@wdkYudk tav;xm;aqmif&Guf&ef[laom jrefrm EdkifiH\ v,f,mu@qdkif&m toGiful;ajymif;a&;rlabmifudk xnhfoGif;pOf;pm; a&;qGJcJhjcif; jzpfygonf/ pdkufysdK;a&;udktajccHaom vlUtzGJUtpnf;rSonf 0efaqmifrIrsm;ESifh pufrIvkyfief;wdkYrS 0ifaiGtrsm;qkH;&&Sd onfh vlUtzGJUtpnf;tjzpfodkU ajymif;vJ&ef[laom jrefrmEdkifiH\ pdkufysdK;a&;qdkif&m toGiful;ajymif;a&; rlabmifudk okH;oyfqifjcifum a&;qGJcJhonf/ ,if;jzpfpOfonf jrefrmvlxktwGuf pm;eyf&du©m xkwf vkyfykHESifh jzefYjzL;ykHpepfrsm;? aus;vufa'o\ v,f,mjyify u@tygt0if aus;vufa'ozGHUjzdK; wdk;wufa&;? vkyfom;tiftm;ESifh ajr,mukefxkwfpGrf;tm;? ukefoG,fa&;? tvkyftudkif&&SdrIESifh vl i,frsm; jynfyEdkifiHrsm;odkU a&TUajymif;aexdkifrI? pdkufysKd;a&;vkyfief;wGif trsdK;orD;wdkU\ tcef;u@ ESifh rsm;jym;í ydkrdkjyif;xefvmaom &moDOwkajymif;vJrIjzpf&yfrsm;wGif obm0 o,HZmwpDrHcefYcGJrI ponfwdkUtay:wGif BuD;rm;aom tusdK;qufrsm;&Sdaeygonf/ pdkufysdK;a&; zGHUjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)onf pdkufysdK;a&;qdkif&m toGiful;ajymif;rIjzpfpOfudk jrefqefvmaprnfhtjyif jrefrmhvlrItzGJUtpnf; \ arQmfrSef;csufrsm;? uefUowfcsufrsm;ESifhtnD ykHazmfa&;qGJxm;onf/ 26/ þtoGiful;ajymif;rI jzpfpOfwGif t&mrsm;pGmonf wpfjydKifeufwnf; jzpfay:vsuf&Sdonf/ (wifrm,(Timmer)2007ckESpf) jynfwGif;tom;wifukefxkwfvkyfrIwefzdk;(GDP)ESifh vkyfom;tiftm;wGif pdkufysdK;a&;u@rS yg0ifrItcsdK;rSm usqif;vsuf&Sdonf/ odkUaomfwpfcsdefwnf;rSmyif pdkufysdK;a&; ukefxkwf pGrf;tm;ESifh pdkufysdK;a&;qdkif&m jynfwGif;tom;wifukefxkwfvkyfrIwefzdk;wdkUrSm wdk;wufvmonf/ xdkU aMumifh pkpkaygif; *sD'DyDwGif yg0ifrItcsdK;rSm avsmhenf;aeaomfvnf; pdkufysdK;a&;qdkif&m jynfwGif;tom; wifukefxkwfvkyfrI wefzdk;rSmBuD;xGm;vsuf&Sdonf/ 27/ pdkufysdK;a&;qdkif&m toGiful;ajymif;rI jzpfpOfESifh BuHKawGUaeMuonfh EdkifiHrsm;\ tawGYtBuKHrsm;rS &&SdcJhaomoifcef;pmrsm;udk atmufygtwdkif; tusOf;csKyfazmfjyxm;ygonf/ (*dkvufwD (Goletti) 2011 ckESpf) (u) trsm;jynfoleSifh yk*¾vduqdkif&m &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;udk odyÜHESifhenf;ynmu@wGif t&Sdefjr§ifhwif &ef/ txl;ojzifh okawoe? ynma&;ESifh wdk;csJUynmay;vkyfief; (REE) [laom owif; okwBwd*HwGif &if;ESD;jr§KyfESHjcif;jzifh pdkufysdK;a&;ukefxkwfpGrf;tm;udk jr§ifhwif&mwGif? txl;tm; jzifh pGefUOD;wDxGifrItm; a'owGif;&if;jrpfrsm;pGmxHrS vufvSrf;rD&,lEdkifygu BuD;rm;aom tusdK;oufa&mufrIrsm;&SdEdkifonf/ (c) us,fjyefUpGm aqmif&GufEdkifrIudk tajccHNyD; tm;vkH;yg0ifapaom pdkufysdK;a&;qdkif&m zGHUjzdK;wdk; wufrIjzpfay:ap&ef/ pD;yGm;a&;? vlrIa&;ESifh yx0D0iftaetxm;t& rnDrQrIrsm;udk ajyavsmh aprnfh pDrHudef;rsm;wGif &if;ESD;jr§KyfESHjcif;jzifh ydkrdkwnfjidrfaom BuD;xGm;zGHUjzdK;rI jrifhrm;vm aprnf/ (*) ,SOfjydKifEdkifpGrf;&Sdaom wefzdk;uGif;qufrsm;wGif vkyfuGufi,fawmifolrsm; yg0ifvmap&ef ESifh ¤if;wdkU\toif;tzGJUrsm;tm; aygif;pnf;yg0ifap&ef/ vkyfuGufi,f awmifolwdkUrSm jrefrmhpdkufysdK;a&;u@\ ausm&dk;ozG,fjzpfonf/ vkyfuGufi,f awmifolrsm;tm; zGJUpnf; xm;aom wefzdk;uGif;qufrsm;twGif;&Sd pdkufysdK;pm;aomufukefvkyfief;rsm;ESifh csdwfquf ay;jcif;jzifh ¤if;wdkU\ pGrf;aqmif&nfwdk;jrifhvmEdkifjyD; jrefrmEdkifiH&Sd wdk;yGm;vmaom jrdKUjy vlOD;a&ESifh jynfyEdkifiHrsm;\ 0,fvdktm;vdktyfcsufrsm;udk jznfhqnf;ay;Edkifrnfjzpfonf/ (C) aus;vufa'o tajccHtaqmufttkHrsm; zGHUjzdK;vmap&ef? aus;vufa'opdkufysdK;pD;yGm; jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 17 vkyfief;rsm;ESifh jrefrmEdkifiH\ aus;vufpD;yGm;a&;udk tm;jznfhay;rnfh a'owGif; pD;yGm; 0ef;usifrsm;tm; jr§ihfwifay;&ef/ 28/ pdkufysdK;a&;zGHUjzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)a&;qGJ jyifqifcsdefwavQmufwGifusif;ycJhaom wdkifyif aqG;aEG;;rIrsm;rSwpfqifh jrefrmEdkifiHtaejzifh vsifjrefaom? a&&SnfwnfwHhaom? tm;vkH;yl;aygif;yg0if aom pdkufysdK;a&;ESifhaus;vufa'ozGHUjzdK;wdk;wufa&;twGuf tkwfjrpfcsaqmif&Gufvdkygu xnfhoGif; pOf;pm;&rnfh t"duOD;pm;ay; rl0g'qdkif&mudpö&yfrsm;ESifh a&G;cs,faqmif&GufEdkifrnfh enf;vrf;rsm;rSm atmufygtwdkif; xGufay:vmygonf/

3.2/ aygif;pnf;xm;aom wefzdk;uGif;qufrsm;\ zGHUjzdK;wdk;wufrI 3.2.1/ vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ b0jr§ifhwifa&; 29/ v,fajrydkifqdkifol\ 80%rSm (10){uatmufudkom ydkifqdkifMuojzifh pdkufysdK;a&; zGHUjzdK; wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)onf trsdK;om;ESifh trsdK;orD;vkyfuGufi,f awmifolrsm;tm;? txl;ojzifh pdkufysdK;a&;vkyfief;wGif tvkyfwm0eftrsm;qkH; vkyfaqmifaeMu&aom vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ trsdK;orD; tdrfaxmifpk0ifrsm;tm; vspfvSLr&IEdkifay/ a'oqdkif&mtawGUtBuHKrsm;t& trsdK;om;ESifh trsdK;orD; vkyfuGufi,fawmifolwdkYtm; tav;ay;jcif;onf qif;&JEGrf;yg;rIavsmhcsjcif;ESifh rnDrQrIwdkYudk avsmhcsjcif;wdkYudkomru xda&mufrI&Sdaom pD;yGm;a&;zGHUjzdK;wdk;wufapEdkifonfh tusdK;oufa&mufrI&SdapEdkif ygonf/ 30/ txl;txGufwdk; pyg;pdkufysdK;&mwGif Oyrmtm;jzifh tm&SwdkuftwGif;ü jynfwGif;pm;okH;rItwGuf jzpfap? jynfyodkUwifydkU&efjzpfap atmifjrifcJhonfhjzpf&yfrsm;rSm tBuD;pm;pdkufysdK;rIrsm;rSr[kwfyJ vkyf uGufi,fpdkufysdK;a&;rSom jzpfaBumif;awGU&onf/ vGefcJhaomESpf(20)twGif; tcsdKUaomajymif;vJrI trsm;qkH;jzpfonfh qefpyg;aps;uGufrsm; tm;vkH;onf (AD,uferf? uarÇm'D;,m;ESifh w&kwf) vkyfuGuf i,f qefpyg;qdkif&m pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;zGHUjzdK;wdk;wufvmjcif;tay:wGif tajcjyKjzpfay:vmonf/ (1960)jynfhvGefumvrsm;&Sd jrpdrf;a&mifawmfvSefa&;umv tapmydkif;ESpfrsm;rS ppfwrf;rsm;ü v,f pyg; pdkufysdK;rIwGif odomxif&Sm;aom t&G,ftpm;&Sdonfh pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;r&SdaMumif; tcdkiftrm awGU&Sd&onf/ trSefpifppf v,fajrt&G,ftpm;ESifh txGufEIef;rSm ajymif;jyeftcsdK;usaeaMumif; avhvmrI ppfwrf;trsm;tjym;wGifawGU&Sd&onf/ 31/ 1960 tapmydkif;ESpfrsm;rSpwifí jrefrmEdkifiHrS qefpyg;wifydkUrIrsm;onf ododomom tHhMozG,f &musqif;oGm;cJhjyD; (urÇmay:wGif tBuD;rm;qkH;aom qefwifydkUoltjzpfrS) ,if;onf xdkpOfu tpdk;&\ pyg;0,f,lrI rl0g'ESifh jynfyydkUukef ukefoG,fa&;xdef;csKyfrIwdkY\ tusdK;oufa&mufrIaMumifh jzpfonf/ qefpyg;wifydkUrI usqif;vmaomfvnf; ,if;ESifhqefUusifpGmyif(1990)jynfhESpfü jynfwGif;jynfy ukef oG,fa&; vGwfvyfcGifh&&SdjyD;aemuf yJrsdK;pkHpdkufysdK;xkwfvkyfrIESifh wifydkUrIrSm vsifjrefpGm wdk;wufvmcJh onf/ ,if;onf vkyfuGufi,fvkyfief;rsm;\atmifjrifrIyifjzpfjyD; aps;EIef;rsm;? yHhydk;rIrsm;ESifh rl0g'wdkU rSefuefpGmcsrSwfEdkif&ef t"duvdktyfaMumif;udk txift&Sm;jyoaeonf/ ,cktcgwGif yJrsdK;pkHrSm þ EdkifiH\ tBuD;rm;qkH;aom pdkufysdK;a&;ydkUukefjzpfjyD;(2015-16)ckESpfwGif tar&duefa':vm(1.1) bDvD,H wefzdk; txd jynfyodkUwifydkUEdkifcJhonf/ vkyfuGufi,f pdkufysdK;a&;udktajccHaom csOf;uyfrI enf;vrf;rsm; onf tm;vkH;yg0ifaomzGHUjzdK;rIudkjzpfapaomaMumifh omwlnDrQrItjrift& t"duusouJhodkU tusdK;&SdrI tjrift&vnf; tusdK;taMumif;nDnGwfrI&Sdjcif;udk þae&mwGif tav;xm;azmfjyvdkonf/ 32/ tjcm;u@cGJrsm;wGifvnf; vkyfuGufi,fpdkufysdK;a&;\vTrf;jcHKrIESifh tvm;tvmudk aocsmpGm 18 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf xnfhoGif;pOf;pm;&ef vdktyfygonf/ qDxGufoD;ESHrsm; pdkufysdK;xkwfvkyfa&;onf (t"dutm;jzifh ajryJ? ESrf;ESifh aeMum) pdkufysdK;ajr{&d,mt& yJrsdK;pkHuJhodkUyif ta&;ygjyD; vkyfuGufi,fawmifolrsm;uom trsm; qkH;vkyfudkifMuonf/ vGefcJhaom(10)ESpftwGif; ydkrdkus,fjyefUvmjyD; xkwfukefwefzdk; tar&duefa':vm oef; (300) ausmf&Sdonfh&mbmuJhodkUaom tjcm;oD;ESHrsm;pdkufysdK;&mwGifvnf; vkyfuGufi,fpdkufysdK;a&; tajcjyK csOf;uyfrIenf;vrf;onf {uefrkcsjzpfEdkifacs&Sdonf/ ,if;udk ,cifu rav;&Sm;EdkifiHwGifvnf; aumif;? vwfwavmwGif AD,uferfEdkifiHwGifvnf;aumif; jrifawGUcJh&onf/ odkUaomf þodkU atmifjrif&ef rSm vkyfuGufi,fawmifolrsm;odkU ESpfvwfacs;aiGrsm;xkwfacs;Edkifrnfh aumif;rGefpGm vnfywfvsuf&Sdaom aiGaMu;pepfrsm;ESifh (tjcm;EdkifiHrsm;wGifatmifjrifjyD;) xyfwlnDonfh enf;pepfrsm;ESifh oufqdkifaom ydkrdkaumif;rGefonfh enf;ynmrsm;tm; vufvSrf;rDEdkifjcif;uJhodkUaom oifhavsmfonfhyHhydk; 0efaqmifrIrsm; tay:wGif rSDwnfaeonf/ BuHESifh qDtkef;pdkufysdK;jcif;uJhodkYaom tjcm;u@cGJrsm;wGifvnf; pdkufysdK;xkwf vkyfonfh tpDtpOfrsm;ESifh tusdK;wlv,f,mvkyfief;rsm;rSwpfqifhvkyfuGuf i,fawmifolrsm;tm; yg0if vmapEdkifonf/ odkUaomf BuHoMum;ESifh pm;tkef;qD pm;okH;jcif;\ tm[m&qdkif&m tusdK;oufa&mufrI rsm;tm; xnfhoGif;pOf;pm;í vkyfaqmifoifhonf/9 33/ ta½SUawmiftm&SESifh awmifydkif;tm&Sa'orsm;rS tawGUtBuHKt& tao;pm;^ vkyfuGufi,f wd&pämefarG;jrLa&;? ig;arG;jrLa&;ESifh O,smOfjcHvkyfief;rsm;tm; wefzdk;uGif;qufrsm;jzifh xda&mufpGm csdwfqufEdkifonf/ t&nftaoG;jrifhaom wd&pämefy&dkwif;"mwftwGuf 0,fvdktm;jrifhrm;vmjcif;onf ajymif;ESifhyJykyfuJhodkYaom pm;aomufukefoD;ESHrsm; pdkufysdK;jcif;ESifh wd&pämeftpmrsm; jyifqif xkwfvkyfjcif; wdkUudk tm;ay;vsuf&Sdonf/ a&vkyfief;onf ,cifuyif ta&;BuD;onfh jynfyydkUukef u@wpfckjzpfjyD; EdkifiH\&Snfvsm;aom urf;&dk;wef;wnf&Sdjcif;aMumifh tvm;tvmaumif;rsm;jzpfxGef;Edkifonfhtjyif ig;arG;jrLa&;vkyfief;aqmif&Guf&eftwGuf tvm;tvmrsm;pGm&Sdaeonf/ vufzuf? aumfzD? udkudk;tp &Sdonfh aiGay:oD;ESHrsm; pdkufysdK;jcif;rSmvnf; txl;ojzifh aus;vufa'oqif;&JEGrf;yg;rI tjrifhrm;qkH; jzpfaom EdkifiH\awmifay:a'otcsdKUwGif tvm;tvmaumif;rsm;udk aqmifusOf;ay;Edkifrnfjzpfonf/ trSefpifppf vsifjrefpGmpD;yGm;a&;zGHUjzdK;wdk;wufvmaom tajctaewGif tqdkyg ukefypönf;rsm;udk jrdKUjy a'orsm;rS 0,fvdktm;awmifhwif;vmjcif;onf tao;pm;vkyfief;vkyfudkifaom tdrfaxmifpkrsm;tm; a'owGif;pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;wGif yg0ifvkyfudkifvmapEdkifjyD; a'owGif; aps;uGufrsm;ESifh ukefoG,frI pepfrsm;odkU ¤if;wdkU\ ukefypönf;rsm; ,laqmifvmEdkifrnfjzpfonf/ 34/ vkyfuGufi,f^tao;pm; xkwfvkyfa&;vkyfief;rsm;onf xda&mufrI&SdjyD; ,SOfNydKifEdkifpGrf;&Sdonfh ae&mwdkif;wGif pD;yGm;a&;t& atmifjrifpGmaqmif&GufEdkifacs&Sdvmygrnf/ aus;vufa'oqif;&J EGrf;yg;rI udkwdkufzsuf&efESifh aus;vuf0ifaiGrsm;wdk;jrifhvmap&ef ta&;wBuD;vdktyfcsufrsm;jznfhqnf;&eftwGuf vkyfuGufi,f^ tao;pm;pdkufysdK;a&;vkyfief;rsm;tm;jr§ifhwifjcif;tm; OD;pm;ay;aqmif&Guf&ef vdktyfyg rnf/

9 jrefrmEdkifiHwGifudk,ftav;csdefyHkrSefxufjrifhrm;jcif;ESifh t0vGefjcif;jzpfyGm;rIrSm tvsiftjrefwdk;wufvsuf&Sdonf/ urÇmhusef;rma&; tzGJUrS jyKvkyf cJYaom 2014ckESpf ppfwrf;t& trsKd;omrsm;\ 14.1%ESifh trsKd;orD;rsm;\ 30.8%rSm udk,ftav;csdefyHkrSefxufjrifhrm;vsuf(odkY) t0vGefvsuf&SdaMumif; awGU&onf/ ukvor*¾\ pOfqufrjywfzGHUNzdK;wdk;wufrIyef;wdkif (2)onf tm[m&csKdUwJYrIyHkpHtrsKd;rsKd;tm; tqHk; owfEdkif&ef&nf½G,fxm;ygonf(tm[m& rjynfh0jcif;? ausmfvGefjcif;)/ jrefrmEdkifiHwGifa&m*gjzpfyGm;rIyHkpHrsm; ajymif;vJvsuf&SdNyD; ESvHk;a&m*guJYodkY rul;pufEdkifaoma&m*grsm; jzpfyGm;rIrSm wdk;yGm;vsuf&Sdum ,cktcgwGiftjzpftrsm;a&m*g 5cktjzpf xdyfqHk;rSae&m,lvsuf&Sdonf/ okawoe (&Jqef;ESifhtjcm;? 2015ckESpf) rSawGY&Sd&ygonf/ ]pm;tHk;qDonf jynfh0qD ayg<u,f0pGmyg0ifonfh tpm;tpm&if;jrpfwpfckjzpfNyD; zGHNzdK;qJEdkifiHrsm;wGif pm;tkef;qDpm;oHk;rIrsm;jcif;aMumifh ESvHk;aoG;aMumqdkif&ma&m*grsm; jzpfyGm;rIonf vsifjrefpGmwdk;yGm;vsuf&Sdonf/ þ&v'frsm;onf pm;tHk;qDpm;oHk;rItm;avsmhcsí jynfh0qDtenf;i,fomyg0ifaom [if;oD;[if;½GufqDrsm; tm; tpm;xkd;pm;oHk;&ef axmufcH yHYydk;ay;vsuf&Sdonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 19 3.2.2/ pdkufysdK;pD;yGm;vkyfief; ESifh wefzdk;uGif;quf zGHUjzdK;wdk;wufrI 35/ tpdk;&ESifhpdkufysdK;a&;u@rS tjcm;aomywfoufqufEG,folrsm;rS vkyfuGufi,fawmifolrsm;ESifh tao;pm;vkyfief;&Sifrsm;onf jrefrmhpdkufysdK;a&;ESifh aus;vufa'ozGHUjzdK;wdk;wufa&; r[mAsL[m\ t"du tcef;u@wGif&Sd&ef ta&;BuD;aBumif; axmufjyxm;aomfvnf; ,if;onf pdkufysdK;pD;yGm;a&; vkyfief; (Agribussiness) tm; csefvSyfxm;rnf[k rqdkvdkyg/ 36/ pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief;\ t"dutusqkH; tcef;u@rSm axmufyHhjznfhqnf;a&; uGif;quf (supply chain) ay:aygufvm&efESifh ydkrdkwdk;wufaumif;rGefvmap&efjzpfonf/ xGufukefydkif;wGif odk avSmifjcif;? jyifqifxkwfvkyfjcif;? aps;uGufwifjcif;ponfh or&dk;usvkyfief;pOfrsm;tjyif xkwfydk;jcif;? t&nftaoG;jr§ifhwifjcif;? ukeftrSwfwHqdyf ½dkufESdyfjcif;? axmufyHhydkYaqmifjcif;? aps;uGufe,fy,f csJUxGifjcif; ponfh wefzdk;jr§ihfwifvkyfief;rsm;vnf;yg0ifonf/ oGif;tm;pkydkif;wGif ukefxkwfvkyfrI oGif;tm;pkrsm;? txl;ojzifh "mwfajrMoZmrsm;ESifh pdkufysdK;a&;okH;"mwkypönf;rsm;? rsdK;aphrsm;? wd&pämef tpmrsm;? a&ay;oGif;a&;ud&d,mrsm;? vufwGef;xGefpufrsm;? v,fxGef pufBuD;rsm;? ajcGavSUpufrsm;? &dwfodrf;pufrsm;yHhydk;ay;jcif;? wdk;csJUynmay;vkyfief;rsm;ESifh aiGaMu;0efaqmifrIrsm;odkU vufvSrf;rDrI rsm;jym;? wdk;jrifhvmapjcif; ponfwdkUyg0ifonf/ 37/ vkyfuGufi,fpdkufysdK;a&;onf pdkufysdK;ukefxkwfvkyfa&;r[mAsL[m\ t"dujzpfaomaMumifh vkyfuGufi,fawmifolwdkUudk axmufyHha&;uGif;qufESifhxda&mufpGmcsdwfquf&rnf/ &kyfydkif;qdkif&m quf oG,frIrsm;jzpfonfh vrf;? wHwm;rsm;? jrpfaMumif;rsm;? rdkbdkif;zkef;? tifwmeufwdkYjzifh qufoG,f&kHomru axmufyHhjznfhqnf;a&; uGif;qufwGif vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ tmabmfrsm;yg&Sdap&efESifh jzpfay: vmaom wefzdk;wdk;jr§ifhrIrS tusdK;cHpm;cGifh&&Sd&efvnf; ta&;BuD;onf/ tm;vkH;yg0ifapaom pdkufysdK; pD;yGm;a&;vkyfief;onf vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ pGrf;aqmif&nfrsm; wdk;wuf tm;aumif;vmum omwlnDrQ cGJa0cHpm;Edkifaom uefx&dkufpmcsKyfrsm;tm; n§dEIdif;vmapEdkif&efESifh aqmif&GufEdkifap&ef qdkvdk onf/ 38/ tm;vkH;yl;aygif;yg0ifaom wefzdk;uGif;qufjzpfxGef;a&;wGif tcsuftcsmusaom taMumif;tcsuf wpfckrSm tusdK;aus;Zl;rsm;udk rQwpGmcGJa0rnfh pDrHtkyfcsKyfrIpepf&Sd&efvdktyfonf/ axmufyHhjznfhqnf; a&;uGif;qufqdkif&mukrÜPDrsm;wGif ,if;wdkUudk,fwdkif &if;ESD;jr§KyfESHolrsm;jzpfEdkifonfh tm;aumif;aom awmifoltzGJUtpnf;rsm;onf yHhydk;a&;uGif;qufrSwpfqifh tusdK;aus;Zl;rsm;udk rQa0Edkifa&;aqmif&Guf Edkifrnf/ wpfcsdefwnf;rSmyif ukrÜPDBuD;rsm;ESifh awmifoli,frsm;tMum; bufnDrIESifh tusdK;pD;yGm; rsm;udkxdef;n§day;Edkif&efESifh pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief;\ vlrIywf0ef;usif wm0efcHrIESifh obm0ywf0ef;usif qdkif&m ab;uif;vkHjcHKapa&;twGuf vdkufemaqmif&Guf&rnfh oifhavsmfaom vkyfxkH;vkyfenf;rlabmif wpf&yfvnf; vdktyfygonf/ wefzdk;uGif;qufrsm;aygif;pnf;jcif;rS taumif;qkH;tusdK;jzpfxGef;rIrsm;udk &,lEdkif&ef vkyfuGufi,f awmifolrsm;taejzifh ¤if;wdkU\ axmufyHhjznfhqnf;a&;uGif;quf csdwfquf rIrsm;tm; wdk;yGm;vmap&ef? enf;ynmydkif;qdkif&mxda&mufrI wdk;wufvmap&efESifh n§dEIdif;aqmif &Guf EdkifpGrf;tm;wdk;jrifhvmap&ef vkyfaqmifoifhonf/ jrefrmEdkifiH\ aus;&Gmtrsm;tjym;wGif vlrI t&if;tESD; tweftoifh&SdaejyD; vkyfuGufi,f awmifolv,form;toif;tzGJUrsm;taejzifh rl0g'ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrIqdkif&m taxmuftyHhrsm;udk vdktyfvsuf&Sdonf/ ¤if;wdkUwGif (u) wefzdk;uGif;qufrsm;jzpf xGef;Edkifa&;twGuf aumif;rGefpGmpDrHcefUcGJEdkifaom pGrf;aqmif&nfjynfh0aom EdkifiHa&;oabm raqmif aom awmifolv,form;tzGJUtpnf;rsm;ESifh rdwfzufjyKvkyfaqmif&ef? (c) ukefusp&dwf avsmhenf; oufomapa&;twGuf a'owGif;ü pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;udk aqmif&GufEdkifap&ef? (*) jynfolvlxkxHodkU a&&Snfaqmif&Gufygrnfh uwdu0wf&,ljyD; a&wdk umvtvdkuf axmufyHhrI rsm;yHhydk;oGm;&efESifhwpfjydKif

20 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf wnf;rSmyif vkH;0OókHrSDcdkrIrS a&Smif&Sm;Edkifap&ef? (C) a'ocHtpdk;& tzGJUtpnf;rsm;\ cdkifrmaom axmufyHhrIudk&,lEdkif&efESifh (i) a'owGif; tm;aumif;aom enf;ynmyHhydk; rIrsm;ESifh topftqef; wDxGif &mwGif tm;jznfhay;rIrsm; &&SdEdkif&efwdkUyg0ifygonf/ 3.3/ tr,fpkH pdkufysdK;a&; 3.3.1/ qefpyg;udk tm;oGefcGefpdkuf? pdkufysdK;jcif;qdkif&mtaMumif;udpörsm; 39/ qefpyg;onf t"du tpm;tpmtjzpf ta&;ygjcif;ESifh qefpyg;wifydkUrIonf ordkif;aMumif;t& ta&;ygjcif;wdkYaMumifh qefpyg;wifydkYjcif;udk tvsiftjrefwdk;csJUEdkifa&;rSm tpdk;&\OD;pm;ay;vkyfief; jzpfonf/ xdkUjyif ,if;OD;pm;ay;vkyfief;tm; jynfwGif;jynfyyk*¾vdu u@rSvnf; tyifrsdK;opfrsm; rsdK;aph axmufcHcsufay;jcif;? pyg;BudwfcGJjcif;? aps;uGufwifjcif;ESihf o,f,lydkUaqmifjcif;pepfwdkUudk acwfrDatmif jyKjyifaqmif&Gufjcif;rSwpfqifh taumiftxnfazmf&ef txl;pdwf0ifpm;vsuf&Sdonf/ trsdK;om; tqifhwGif qefwifydkUrIrsm; wdk;wufvmygu vuf&SdwGif yJrsdK;pkHwifydkYrItay: tm;xm;ae&aom tjzpfrS pdkufysdK;a&;tajccHydkUukeftrsdK;rsdK;wifydkUEdkif&ef taxmuftuljzpfapygonf/ ydkUukef ukefoG,fa&; qdkif&m ajzavsmhrIrsm;aMumifh EdkifiHjcm;wifydkUrIrSm wpf&Sdefxdk; wdk;yGm;vmygonf/ 40/ jynfwGif;ukefxkwfpGrf;tm; wdk;wufvm&efESifh oD;ESH rsdK;oefUrsdK;jym;tvdkuf wajy;nD pdkufysdK; tokH;jyKjcif;ESifh acwfrDaomBudwfcGJa&;ESihf aps;uGufwifa&;pepfrsm;wGif&if;ESD;jr§KyfESHjcif;wdkU rSwpfqifh t&nftaoG;jr§ifhwifEdkifpGrf; tvm;vmrsm;pGm&SdaeonfrSm rSefaomfvnf; ,SOfjydKifrI vGefpGmjyif;xef aeaom ,aeUacwf urÇmhqefaps;uGufwGif ,SOfjydKifEdkif&ef vdktyfcsufrsm;pGm &Sdaeonf/ xdkif;EdkifiHonf t&nftaoG;jrifh qefwifydkU&mwGif OD;aqmifaeqJjzpfjyD; AD,uferfESifhtdE´d,wdkUonfvnf; ,cktcgwGif t"du qefwifydkUonfhEdkifiHrsm;jzpfonf/ ygupöwefonf(tv,ftvwf)t&nftaoG;rDqefudk aps; enf;enf;jzifh tpdk;&csif;oabmwlpmcsKyfcsKyfqdkum wifydkUvsuf&Sdonf/ aps;uGufodkU uarÇm'D,m;ESihf b&mZD;vfwdkUvnf; topf0ifa&mufvmonf/ 41/ qefwifydkUaom aps;uGufwGif jrefrmedkifiHonf yg0if,SOfjydKifEdkif&eftwGuf aps;uGuftwGif; ydkUukefrSm,lrnfhyrmPudkjynfhrDatmif rdrdwGif pOfqufrjywfwifydkUoGm;Edkifonfh qefpyg;ydkvQHrIrsm; &SdaMumif;ESifh t&nftaoG;wdk;wufaumif;rGefatmif aqmif&GufoGm;rnfjzpfaMumif; aps;uGuftwGif; ,kHMunfrI&Sdvmapa&; vkyfaqmif&efvdktyfonfhtjyif aps;EIef;rSmvnf; xdkif;EdkifiHESihfAD,uferfwdkUu oabFmwifjyD;aps;EIef; FOB pepfjzifh urf;vSrf;onfh aps;EIef;rsm;udk ,SOfjydKifEdkifpGrf;&Sd&rnf/ xdkodkU jzpf&eftwGuf vkyfuGufi,f tajcjyKukefxkwfvkyfa&;tm; rsdK;aumif;rsdK;oefUrsm;? (txl;ojzifh wnf ae&mtvdkuf wajy;nDjzpfaom oD;ESHrsdK;aumif;rsdK;oefY)ESihf t&nftaoG;rD oGif;tm;pkrsm;udktcsdefrD ay;oGif;jcif;? acs;aiGrsm;tm;vufvSrf;rD&,lEdkifapjcif;? "mwfajrMoZmESihf tjcm;aom pdkufysdK;a&;okH; "mwkypönf;rsm;ESihfa&wdkUudk xda&mufpGmokH;pGJjcif;ponfwdkUjzifh tm;jznfhay;&eftwGuf rsm;jym;aom &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm; vdktyfonf/ xdkUjyif MudwfcGJjcif;ESihf &dwfodrf;csdefvGefenf;ynm? xkwfydk;jcif;ESihf ukef trSwfwHqdyfwnfaqmufjcif; ponfwdkUwGifvnf; us,fjyefUpGm &if;ESD;jr§KyfESH&ef vdktyfygonf/ 0,fvdk tm;u armif;ESifí yk*¾vdu u@rS OD;aqmifaom &if;ESD;jr§KyfESHrIjzpfrSom EdkifiHydkifu@wGif tvGeftuRH &if;eSD;jr§KyfeSHrnfh tEÅ&m,favsmhenf;onfhtjyif pyg;BudwfcGJxkwfvkyf&mwGifvnf; oifhavsmfaom enf; ynmudka&G;cs,fEdkifrnfjzpfonf/ 42/ qefpyg;wGif tm;xm;&aom aps;uGuf&Sdonf[k awmifolwdkUu jrifMuaomfvnf; pyg;pdkufysdK; rI\ tusdK;tjrwfrSm txl;ojzifh rdk;pyg;wGif enf;yg;vsuf&Sdonf/ v,fajrt&G,ftpm;ao;i,f jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 21 ojzifh qefpyg;udk tifwdkuftm;wdkuf pdkufysdK;um 0ifaiGwdk;atmifxkwfvkyf&efrSm tuefUtowf&Sdonf/ xdkaMumifh tjcm;v,f,mESifh v,f,mjyifyvkyfief;wdkUu qefpyg;xkwfvkyfrIESifh ,SOfjydKifvmEdkifonf/ xdkUaMumifh {&m0wDjrpf0uRef;ay:a'ouJhodkUaom a'orsm;wGif qefpyg;onf v,f,m oD;ESHykHpHpepf rsm;wGif y"meus ta&;ygaeOD;rnfjzpfaomfvnf; tjcm;a'orsm;wGifrl yJrsdK;pkH? qDxGufoD;ESHrsm;? opf oD;0vHrsm;ESifh [if;oD;[if;&Gufrsm;uJhodkUaom aiGay:oD;ESHrsm; pdkufysdK;jcif;ESifh arG;jrLa&;vkyfief;ESifh a&vkyfief;wdkUtm; awmifolwdkUu xnfhoGif;pOf;pm;vmEdkifonf/ xdkUaMumifh qefpyg;udkom tm;oGef cGefpdkuf pdkufysdK;jcif;udk OD;wnfrnfhtpm; qefpyg;udk tajccHaom oD;ESHykHpHpepfwGif a'otvdkuf tjcm; enf;vrf;rsm;udkyg xnfhoGif;pOf;pm;&ef vdktyfonf/ tm[m&jznfhqefxkwfvkyfjcif;jzifh qef pyg;wefzdk;jr§ihfwif&ef tcGifhtvrf;rsm; ay:aygufvmEdkifjyD; oH"mwf? ADwmrif at"mwf? ESifh ADwmrifbD "mwfrsm;tygt0if ykHrSeftm;jzifh csKdUwJhvsuf&SdaomADwmrifESifh owÅK"mwfrsm; pm;okH;vmEdkifjcif;rS wpfqifh tm[m&jynfh0aumif;rGefvmap&ef taxmuftuljyKEdkifrnfjzpfonf/ 43/ a&oGif;a&xkwfESifh ajr,mzGHUjzdK;a&;vkyfief;wdkUwGif tuefUtowfjzifhom wdk;wufaeonf/ v,form;rsm;rS tcdkiftrmawmif;qdkrIrsm; jyKvkyfMuaomfvnf; jrpf0uRef;ay: a'oae&mtrsm;pk&Sd pyg;pdkufuGif;wdkUonf ajcmufaoGUaomaEG&moDwGif ,moD;ESHrsm;pdkufysdK;&eftwGuf jyKjyif&efvGefpGm cufcJvsuf&Sdonf/ xdkUaMumifh tr,fpkHpdkufysdK;Edkif&ef tcGifhtvrf;rsm;wGif uefUowfrIrsm;&SdaejyD; v,form;rsm;rSm qefpyg;A[dkjyKpdkufysdK;jcif;udkom vkyfudkifae&onf/ qefpyg;tm; A[dkjyKxm;onfh rl0g'rS tr,fpkHoD;ESHpdkufysdK;jcif;pepfudk ajymif;vJ&eftwGuf txl;ojzifh ajrjyefUvGifjyifa'orsm;ESifh jrpf0uRef;ay:a'orsm;wGif a&pDrHcefUcGJrIü &if;ESD;jr§KyfESHrIjyKvkyf&ef txl;vdktyfvsuf&Sdonf/ a&Ekwf ajrmif;rsm;ESifh ydkrdkaumif;rGefaom a&xdef;csKyfa&;pepfrsm;&Sdonfh txufjrefrmEdkifiHwGifrl v,form;rsm; onf tjrwfydkrdkaomoD;ESHrsm; (Oyrm - O,sOfjcHpdkufysdK;a&;xGufukefrsm;)? ajymif;vJpdkufysdK;vmEdkifonf/ 3.3.2/ tr,fpkHvkyfief;rsm;ESifh v,f,mjyifyu@zGHUjzdK;rIwdkU\ vTrf;jcHKrIe,fy,f 44/ pdkufysKd;a&;u@ a&SUodkUcsDwuf&eftwGuf u@cGJwdkif;&Sd &dwfodrf;csdefvGef enf;ynmrsm;? aps;uGufwifjcif;? BudwfcGJjyKjyifjcif;wdkU wdk;wufxGef;um;&ef vdktyfygonf/ aiGay:oD;eSH (Oyrm- qDxGufoD;ESH? opfoD;? [if;oD;[if;&Guf? BuH? &mbm? yDavmyDeH? taphtqefrsm;) pdkufysdK; xkwf vkyfrIudk wefzdk;jr§ifhxkwfvkyfrIvkyfief;pOfESifh csdwfqufvdkufygu v,f,mjyifyu@onfvnf; zGHUjzdK; vmrnf/ xdkUtwlpdkufysdK;a&;jzifh aus;vufa'o0ifaiGwdk;wufvmygu aqmufvkyfa&;? vufvD a&mif;csrIESifh 0efaqmifrIponfh e,fy,frsm;vnf; xGef;um;vmjyD; v,f,mjyifyu@udk xyfrHtm; jznfhay;Edkifrnfjzpfonf/ awmifolrdom;pkrsm; vkyfief;a&G;cs,f&ef qkH;jzwf&mwGif v,f,mjyifyu@ rS tcGifhtvrf;rsm;onf ta&;ygvmcJhonf/ xdkif;eSifhrav;&Sm;EdkifiHwdkUrS taxmuftxm;rsm;t& wpfcsdefusvQif v,f,mpdkufysdK;jcif;rS aoGzDvmjcif;jzpfpOfonf ay:aygufvmrnf/ xdktcg v,f,mjyifyvkyfief;onf pdkufysdK;a&;vkyfief;xuf 0ifaiG&&SdrIwGifydkí ta&;ygvmrnfjzpfonf/ v,f,mjyifyvkyfief;onf txl;ojzifh vli,frsdK;qufrsm;udk qGJaqmifvsuf&SdjyD; v,fawmwGif raeawmhbJ NrdKUBuD;rsm;odkU a&TUajymif;EdkifzG,f&Sdonf/ (Vokes 2013) 45/ jrefrmEdkifiHwGif pdkufysdK;a&;vkyfief;eSifh aus;vufa'orsm;rS jyifyodkUa&TUajymif;vkyfudkifvm Mujcif;rSm ,ciftpdk;&rl0g'rsm;\ oufa&mufrIqdk;usdK;rsm;eSifh (2006) ckeSpfwGif usyfaiGwefzdk; avsmhuscJhojzifh pdkufysdK;a&;rS tjrwfaiGvsmhenf;vmjcif;wdkUaMumifhjzpfonf/ jrefrmEdkifiHom;(4) oef; ausmfonf tdrfeD;csif;EdkifiHrsm;wGif tvkyfvkyfaeMu&m txl;ojzifh xdkif;EdkifiHwGif vkyfudkifae Muonf/ jrefrmEdkifiHwGif tvkyftudkiftcGifhtvrf;opfrsm; ay:xGufvmygu trsm;tjym;jyefvm Murnf jzpfonfhwdkif? e,fajrtwGif;&Sd tjcm;EdkifiHrsm;\ tawGUtMuHKt& pdkufysdK;a&;vkyfief;tm; pGefU

22 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf cGmoGm;olrsm;udk jyefvm&efqGJaqmifzdkUcufcJvSonf/ xdkodkUa&TUajymif;vkyfudkifrIonf aus;vufa'o vkyftm;&&SdrIudk ½dkufcwfvmojzifh pufrIv,f,mtoGifodkU ul;ajymif;vmMuonf/ xdkUaMumifh pdkuf ysdK;a&;u@rSm oufBuD;&G,ftdkrsm;? trsdK;orD;rsm;OD;aqmifyg0ifvkyfudkifrI rsm;jym;vmcJhonf/ jrefrm EdkifiH\ aus;vufa'otoGif ul;ajymif;a&;jzpfpOfrSm tapmydkif;tqifhüom &Sdaeao;aomfvnf; EdkifiH twGif;&Sd awmifolv,form;wdkU\ ysrf;rQtoufrSm wjznf;jznf; BuD;&ifhvmaejcif;eSifh BuHKawGUae& onf/ 46/ vkyfuGufi,fawmifolwdkU\ zGHUjzdK;wdk;wufa&;udk tajccHaom cdkifrmonfh pdkufysdK;pD;yGm;a&;pepf onf aus;vufa'ov,f,mjyifypD;yGm;a&;udk BuD;xGm;vmaprnf/ xdkodkUjzpf&ef aus;vufa'o vrf; rsm;ESifh vQyfppfrD;&&Sda&;wGif tpdk;&\ &if;ESD;jr§KyfESHrI? owif;qufoG,fa&;ESifh aps;uGuftajccHtaqmuf ttkHrsm; (aps;ae&mrsm;? odkavSmif&kHrsm;? 'dkifrsm;? xkyfydk;½kHrsm;)wGif tpdk;&ESifh yk*¾vdu&if;ESD;jr§KyfESHrI rsm;jzifh t&Sdeft[kef jr§ifhwifaqmif&GufEdkifygonf/ yHhydk;rIay;Edkifaom rl0g'? &if;ESD;jr§KyfESHrI0ef;usifESifh vlrIt&if;tESD; wdk;wufaumif;rGefjcif;wdkUaMumifh tao;pm;eSifh tvwfpm;pD;yGm;a&; vkyfief;rsm; (SMEs) tpktzGJUonf ,if;wdkU\ v,f,mtajcjyKvkyfief;rsm;ESifh axmufyHhjznfhqnf;a&; uGif;quf twGif;&Sd ydkrdkBuD;rm;aom pdkufysdK;pD;yGm;a&; vkyfief;BuD;rsm;eSifh aumif;pGmqufpyf aygif;pnf;xm;jyD; tm;vkH;yg0ifaom aus;vufpD;yGm;a&;zGHUjzdK;wdk;wufrIudk vIHUaqmfay;Edkifrnf jzpfonf/ 47/ qif;&JEGrf;yg;aom aus;vufa'orsm;wGif v,f,mjyify tvkyftudkiftrsm;pkrSm 0efaqmifrI vkyfief;rsm;jzpfjyD; ,if;u@odkU 0ifa&muf&mwGif t[efUtwm;enf;í tvG,fwul0ifa&mufEdkifyg onf/ BudwfcGJjyKjyifrIqdkif&m xkwfvkyfjcif;vkyfief;rSty v,f,mjyify pD;yGm;a&;vkyfief;BuD;rsm; zGHUjzdK;rIenf;yg;jcif;aBumifhvnf; jzpfonf/ xdkYjyif BudwfcGJjyKjyifrIvkyfief;rsm;onf wGufacsudkuf&ef twGuf ukefMurf;tvkHtavmuf&Sd&ef vdktyfouJhodkU puf½kHt&G,ftpm;BuD;&efvnf;vdktyfonf/ 0ef aqmifrIvkyfief;rsm;wGif tqdkygowfrSwfcsufrsm;jznfhqnf;&ef rvdktyfao;ay/ xdkUaMumifh v,f,m u@wGif tvm;tvmaumif;aom 0efaqmifrI trsdK;tpm;rsm;rSm- txufvTm - ajratmufa&wGif; wl;azmfjcif;ESifh xdef;odrf;jcif; 0efaqmifrIrsm;/ txufvTm - pufud&d,m armif;ESifjcif;? iSm;&rf;jcif;ESifh 0efaqmifrIrsm;ay;jcif;/ txufvTm - ajr,mjyifqifjcif;ESifh "mwkaq;0g; okH;pGJjcif;twGuf a&GUvsm; vkyfom; tzGJUrsm;rS oifhavsmfaom ab;uif;aponfhud&d,mrsm;ESifh pufrsm;jzifh vkyfaqmifMuonf/ txufvTm - v,form;-rS-v,form;odkU (F2F) eSifh pD;yGm;a&;vkyfief;rS v,fo rm;odkY(E2F) yk*¾vdu tBuHay;0efaqmifrIrsm;/ txuftv,fvTm - &dwfodrf;csdefvGeftqifhwGif pyg;eSifhyJtrsdK;rsdK;twGuf tajcmufcHjcif;? a&G;jc,frIjyKvkyfjcif;? oefUpifjcif;0efaqmifrIrsm;/ atmuftv,fvTm - [if;oD;[if;&Gufrsm; t&G,ftpm;cGJjcm;jcif;? EGm;EdkUeSifh ig;'dkifodkY pkaqmif; jcif;ponf/ tv,fvTm - o,f,lydkUaqmifa&;0efaqmifrIrsm;/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 23 3.4/ tzGJUtpnf;qdkif&mzGHUNzdK;wdk;wufrI 3.4.1/ ajr,m 48/ vkyfuGufi,f awmifolwdkUujzpfap? pdkufcif;BuD;rsm;u@rS ukrÜPDBuD;rsm;ujzpfap pdkufysdK; a&;wGif ydkrdk&if;ESD;jr§KyfESHvdkygu vkHjcHKpdwfcs&aom(odkYr[kwf) tjiif;yGm;rIr&Sdaom ajr,mvkyfydkifcGifh &&Sd&efrSm vdktyfcsufwpf&yfjzpfonf/ 1953 ckESpfü EdkifiHawmfonf ajr,mtm;vkH;\ rl&if;ydkif&Sif[k jyXmef;xm;onf/ ajrydkifcGifhudk EdkifiHawmfodkU 1953 ckESpfuyif tyfESif;xm;jyD;jzpfonf/ awmifol rsm;onf oD;pm;csxm;jcif;cH&jcif;jzifh ajrudktokH;jyKcGifh&Sdaomfvnf; Oya't& r0,fEdkif (odkU) ra&mif;EdkifMuay/ taygifypönf;tjzpfvnf; tokH;rjyKEdkifay/ þpepfonf awmifolrsm;udk ajr,m vkyfudkifcGifh tmrcHcsufcGifhjyKay;xm;aomfvnf; wpfzufowfEdkifxufpD;eif;jyKcGifh? odrf;,lcGifhrSm ajrydkif&Sifjzpfaeaom EdkifiHawmfwGif&Sdaeonf/ wu,fhvufawGUwGif ajrta&mif;t0,f? vufvTJajymif;rI rsm; &SdMuaeonf/ vlaerItqifhtwef;udk trDvdkuf&ef zdtm;ay;rIESifh ta<u;xlrIwdkUaMumifh rjzpfrae a&mif;csaeMu&onf/ (2012)ckESpf rwfvwGif vTwfawmfrS ajr,mOya' topf (2)ckudk twnfjyKcJhonf/ v,f,majr Oya'eSifh ajrvGwf? ajrvyf? ajr½dkif;rsm;pDrHcefUcGJrI Oya' (ajrvGwf? ajrvyf?ajr½dkif;) wdkUjzpfonf/10 49/ v,f,majrOya'onf tajccHOya'yg vkyfydkifcGifhudk tajccHxm;jyD; awmifolrsm; rdrd wdkU\ajrrsm;udk ajrtokH;cscGifhtjzpf rSwfykHwif&ef? ajrtokH;cscGifhvufrSwf (LUC) xkwfay;&ef vkyfief;pOf (tqifhtrsdK;rsdK;twGuf pDrHudef;trsdK;rsdK;) jyXmef;csufwpfckjzpfonf/ EdkifiHawmfonf ajrtm;vkH;\ ydkif&Siftjzpf qufvufwnf&Sdaeaomfvnf; ajr,mtokH;jyKcGifh vufrSwf&aom v,f,majrudk aygifEdkif? a&mif;Edkif? vTJajymif;Edkif&ef cGifhjyKxm;onf/ jrefrmEdkifiHudk aps;uGuf tajccHpepftjzpfodkU OD;wnfaeapaom tjcm;jyKjyifajymif;vJrIrsm;eSifh nDnGwfaomfvnf; v,f,m ajrOya'onf vkyfuGufi,fawmifolrsm;tm; ajrtokH;cscGifh tmrcHcsufray;Edkifrnfudk aMumifhMurI rsm;wdk;yGm;aeonf/ yxrtaejzifh þOya'onf v,f,majrtwGufom tusHK;0ifonf/ v,f ,majrqdkaom a0g[m&udkvnf; usOf;ajrmif;pGm teufzGifhxm;jyD; oD;ESHESifh opfawma&maESmpdkuf cif;rsm;? a&TUajymif;awmif,m uJhodkUaom pdkufysdK;a&;vkyfief;rsm; ryg0ifay/ ,if;twGuf pm&if; ajrykHrsm; xlaxmif&ef vdktyfjyD; vkyfxkH;vkyfenf;rsm; jyXmef;&efvnf; vdktyfaeonf/ xdkYtjyif v,f,majrOya'onf pm;eyf&du©meSifhtm[m&jynfh0a&;udk yHhydk;ay;aom ig;arG;uef uRJ? EGm;pm; usufcif;ponfh ajrtrsdK;pm;rsm;udk vTrf;rdk;rIr&Sdao;acs/ 'kwd,taejzifh ajrtokH;cscGifh vufrSwf onf oD;eSHtrsdK;tpm;tvdkuf xkwfay;xm;jcif;jzpfaomaMumifh cGifhjyKcsufr&SdbJ ajymif;vJyguajr todrf;cH&jcif;? ajrrJh,mrJhjzpfjcif;? toufarG;0rf;aMumif;rI qkH;&IH;jcif;eSifh MuHK&zG,f&Sdonf/ v,f,m ajrOya'wGif oD;eSHeSifhajr,mtokH;cscGifhawmif;cHEdkifaom pDrHtkyfcsKyfa&; ,EÅ&m;yg0ifaomfvnf; txl;ojzifh pyg;pdkufv,fajrudk ajymif;vJpdkufysdK;cGifhavQmufxm;ygu vGefpGmcdkifrmaom oufaocH pm&Gufpmwrf;rsm;wifjy&efvdktyfjyD; tqifhrsm;pGmausmfjzwf&rnfh aES;auG;MuefUMumaomvkyfief;rsm; jzpfaeonf/ BuD;jrifhvmaeaom ajraps;uGufonf ajr,mudk xda&mufpGmtokH;cs&ef yHhydk;aeaomf vnf; a<u;jrD;rsm;aMumifh a&mif;cs&jcif;udkvnf;jzpfapEdkifonf/ tjcm;Oya'wpf&yfjzpfaom ajr vGwf? ajrvyf? ajr½dkif; Oya'onf ajrvGwf? ajrvyf? ajr½dkif;[k trsKd;tpm;cGJjcm;xm;aomajrrsm;udk

10 þr[mAsL[ma&;qGJaepOf aemufqHk;tqifhwGif txufygajr,mOya'ESpfckudk jyifqifxkwfjyef&ef vTwfawmfESpf&yfü aqG;aEG;ae MuNyD;jzpfygonf/ 24 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ,m,DtokH;jyKcGifhay;&eftwGuf tokH;jyKEdkifygonf/ tqdkygajrtrsdK;tpm; cGJjcm;owfrSwfrIrsm;udk &Sif;vif;pGm t"dyÜm,fzGifhrxm;jcif;ESifh udkvdkeDtpdk;&Xmeu wdkif;wmcJhaom acwfa[mif;uGif;ajrykH trsm;pkudkom tokH;jyKaejcif;aMumifh ½dk;&m"avht&ydkifqdkifcGifh&Sdaomfvnf; v,f,majrOya't& ,if;wdkU\ajrrsm;udk&,l&ef tcuftcJ&Sdaeonf/ EdkifiHawmftusdK;twGuf ajrodrf;? ,modrf;udpörsm;udk aqmif&GufcJh&mwGif(1894)ckeSpf ajrodrf;Oya't& vkyfief;pOfrsm;udk rusifhokH;bJ avsmfaMu;ray;aom ajrodrf;qnf;rIrsm;udkvnf; aqmif&GufcJhMuonf/ rMumao;cif eSpfrsm;twGif;wGif tMuD;pm;ajr,m csxm;a&; pDrHcsufrsm;twGuf pdkufysdK;pD;yGm;a&; ukrÜPDBuD;rsm;u w&m;0ifjzpfap? w&m;r0ifjzpfap ajr ,mrsm;odrf;qnf;aeaMumif; owif;rsm;pGmxGufay:cJhonf/ 50/ ajr,modrf;qnf;rIqdkif&m pdefac:rIrsm;rSm rxl;qef;awmhyJ Oya'ESifh rnDnGwfaom ajr odrf;qnf;rIonf w&m;r0ifaom vkyf&yfwpfck r[kwfawmhay/ trSefpifppf Oya'a[mif;rsm; (1894-ckeSpf ajrodrf;rIOya'? 1991-ckeSpf pdkufysdK;ajr? ajrvyf? ajr&dkif;pDrHcefUcGJrInTefMum;csuf) eSifh Oya'opf (2012-ckeSpf v,f,majrOya'? ajrvGwf? ajrvyf? ajr½dkif;Oya') wdkYonf tpdk;&ESifh yk*¾vduwdkU\ tusdK;twGuf w&m;0ifajrodrf;qnf;&ef tm;ay;xm;&m a&mufaeonf/ ,if; Oya'rsm;udk usifhokH;&mwGif vkyfydkifcGifh&&Sdolonf vkyfxkH;vkyfenf;rsm;eSifh rnDnGwfvQif w&m;r0if ajrodrf;qnf;rIcH&Edkifonf/ w&m;0ifeSifhw&m;r0if tavhtusifhrsm; &SdaepOfwGifyif pD;yGm;a&; udk vGwfvyfcGifhay;jcif;? tpdk;& (a&tm;vQyfppfvkyfief;)? yk*¾vdu (pdkufysdK;a&;eSifh owÅKwl;azmf jcif;)11 &if;ESD;jr§KyfESHrIwdkUudk tm;ay;jcif;wdkUaMumifh ajrodrf;qnf;rIonf ydkrdkqdk;&Gm;vmonf/ trSefpifppf vTwfawmfajrodrf;qnf;rI pkHprf;a&;aumfr&SifwGif rSwfwrf;wifxm;aom wdkifMum;rI trsm;pkrSm 2012-ckeSpf rwdkifrDumveSifh oufqdkifMuonf/ ajrodrf;qnf;onfh tavhtxrsm; aMumifh vGefcJhaomeSpftenf;i,ftwGif; ajr,mtjiif;yGm;rIrsm; rsm;pGmay:aygufvmcJhjyD; ajr,mae&m csxm;jcif;cH&aom tusdK;cHpm;cGifh&Sdolrsm;eSifh vkyfuGufi,fawmifolrsm;tMum; jyóemrsm;jzpf ay:cJhMuonf/ xdkUjyif pdkufysdK;a&;u@wGif &if;eSD;jr§KyfeSHcJhaom yk*¾vdursm;udk ajrtrsm;tjym; csay;cJhaomfvnf; taumiftxnfeSifhjyEdkifonfh zGHUNzdK;wdk;wufrIrsm;r&Sdao;ay/ trSefpifppfrSm ajrvGwf? ajrvyf? ajr½dkif; Oya't& csay;cJhonfh ajrrsm;\ 20% rS 25% rQudkompmcsKyfyg twdkif; tokH;jyKxm;Muonf/ þodkU tjiif;yGm;awmif;qdkrIrsm; jzpfaecsdefwGif pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk; wufa&; pDrHcsufcsrSwf&efcJ,Of;onf/ txl;ojzifh vkyfuGufi,fawmifolrsm;twGuf jzpfonf/ ajr,modrf;qnf;jcif;uJhodkUaom ajr,mudpö&yfrsm;udk udkifwG,fajz&Sif;&mwGif tm;enf;aejcif;aMumifh pdkufysdK;a&;qdkif&m zGHUNzdK;rIjzpfpOfudkomru jrefrmhvlrItzGJUtpnf;eSifh trsdK;om;&ifMum;apha&; ESifh jidrf;csrf;a&;wnfaqmufrI vkyfief;pOfrsm;tay:ü ydkrdkí tusdK;oufa&mufvsuf&Sdonf/ þodkYtqkH; rowfEdkifonfh y#dyu©rsm;&Sdaeaom tajctaewGif a&&SnfwnfwHhrnfh pD;yGm;a&; wdk;wufrItm; r&&SdEdkifay/ xdkUaMumifh ajr,mvdktyfcsufudk udkifwG,fajz&Sif;&mwGif pdkufysdK;a&; ukefxkwfvkyfief;\ xkwfvkyfrIqdkif&m vkyfief;pOfudk tcsuftvufwpfck tjzpfomru 21&mpk yifvkH nDvmcHwGif todtrSwf jyKaqG;aEG;xm;aom jidrf;csrf;a&;vkyfief;pOfrsm;tjzpfyg us,fjyefUpGm xnfhoGif; pOf;pm;Mu&rnf/ 51/ jrefrmEdkifiH\ zGHUNzdK;wdk;wufa&;vkyfief;pOfeSifh vlrIywf0ef;usiftay: tjyKoabm raqmif onfh trsdK;rsdK;aom ajr,mudpörsm;aMumifhjzpfay:vmaom aMumifhMurIrsm;udk ajz&Sif;&ef tpdk;&onf (2016)ckESpf Zefe0g&DvwGifjynfhpkHaomtrsdK;om;ajrtokH;csrI rl0g' (NLUP) udk jyXmef;cJhonf/ þ 11 ADS \vlxkoabmxm; tMuHjyKcsufrsm;&,la&; tvkyf½Hk;aqG;aEG;yGJrsm;wGif ucsifjynfe,frS aqG;aEG;yGJwufa&mufolrsm;u a½TESifh ausmufpdrf; wl;azmfrIrsm;aMumifh a&pD;aMumif;rsm;ajymif;vJvmum oD;ESHpdkufysKd;xkwfvkyfrIrsm;tm; ydkrdkcufcJaponf[k wifjyaqG;aEG;cJYMuonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 25 rl0g'a&;qGJa&;jzpfpOfwGif ,cifu r&SdcJhzl;aom tpdk;&eSifht&yfbufvlrItzGJUtpnf; eSpfzufvkH;rS pDrH jyKvkyfcJhonfh bufaygif;pkHrS ywfoufqufEG,folrsm;eSifh wdkifyifaqG;aEG;rIvkyfief;pOfrsm; jyKvkyfcJhjyD; jrefrmhordkif;wGif rSwfwdkifwpfcktjzpf12 ay:vGifvmcJhonf/ þtrsdK;om; ajrtokH;csrI rl0g'onf xyfrH&&Sdvmaom owif;tcsuftvufrsm;udkaygif;pyfí oifhavsmfaumif;rGefatmif jznfhpGufjyifqif oGm;Edkifonfh rl0g't&Sifwpfckjzpfonf/ þrl0g'onf EdkifiHwumrS usifhokH;vsuf&Sdonfh tavhtusifh aumif;rsm;pGmudk vdkufemum jrefrmEdkifiHrS yg0ifvufrSwfa&;xdk;xm;aom wm0efcH,lrI&Sdonfh ajr,m tkyfcsKyfpDrHrIvrf;nTefrsm; (VGGT) ESifhtnD jzpfonf/ 52/ trsdK;om;ajrtokH;csrI rl0g'wGif udpö&yfrsm;pGmyg0ifjyD; ,if;wdkUrSm (u) trsdK;om; ajrtokH;csrI aumifpDtygt0if tzGJUtpnf;eSifh Oya'rlabmif? Oya'opfa&;qGJjcif;eSifh vuf&SdOya'rsm;udk o[Zmwjzpfap&efpDpOfjcif;? (c) ajrtokH;csrI pDrHudef;a&;qGJjcif;? (*) ajr,mpDrHcefUcGJjcif; 0efaqmif rIrsm; tm;aumif;apjcif;ESifh (C) ajrESifhoufqdkifonfh tjiif;yGm;rIrsm; ajz&Sif;qkH;jzwfjcif;wdkU yg0ifonf/ þrl0g'wGif yg0ifaom tajccHrlrsm;? vrf;nTefcsufrsm;udk trsdK;om;Oya'wpf&yf tjzpf jyKpkajymif;vJa&;qGJ&efudkvnf;pOf;pm;cJhonf/ v,f,majrOy'? ajrvGwf? ajrvyf? ajr½dkif; Oya'eSifh ajrodrf;Oya'wdkUaygif;pyfxm;aom þvTrf;NcHKOya'wGif yg0if&rnfh udpö&yfwdkif;udk Oya'tjzpf azmfxkwfrnfjzpfonf/ xdkoD;oefUOya'wpfckrSm ajr,mydkifcGifh Oya'jzpfjyD; ajreSifh ypönf; ydkifqdkifcGifh\ obm0eSifh ,if;udk&,l&efeSifh vTJajymif;&efenf;rsm;udkvnf; todtrSwfjyKrnf jzpfonf/ þOya'onf vlxktusdK;ESifh yk*¾vdu&if;ESD;jr§KyfESHrIwdkUtwGuf ajr&,ljcif;qdkif&mudpö &yfrsm;tjyif vkyfuGufi,fawmifolwdkU\ vkyfydkifcGifhtmrcHcsufqdkif&m udpö&yfrsm;udkvnf;udkifwG,f ajz&Sif;oGm;rnfjzpfonf/ vuf&Sdvdktyfcsuft& Oya'jyifqifcsufrsm;rSm þrlabmifESifh tH0if &ef vdktyfonf/ ajr,mydkifqdkifcGifh Oya'opfwGif &dk;&m"avht& ajr,mydkifcGifhqdkif&m udpö&yfrsm; udkvnf; udkifwG,f&efvdktyfonf/ ,if;twGuf Oya'vkyfxkH;vkyfenf;rsm;? a&;qGJjyXmef;&ef vdktyfovdk pm&if;ajrykH rxlaxmif&ao;aom a'orsm;ü tcuftcJBuHKawGY&ojzifh pm&if;ajrykH xlaxmif&ef vdktyfygonf/ txl;ojzifh wdkif;&if;om;jynfe,frsm;wGif jzpfay:aeonf/ ½dk;&majr tokH;csrI? wpfcgwpf&H bkHtokH;csrI? a&TUajymif;awmif,meSifh oD;eSHopfawm a&maeSmpdkufysdK;rIudk tod trSwfjyKjcif;? a&;om;rSwfwrf;wifjcif;eSifhrSwfykHwifjcif;wdkUonf vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ ajr,m tcGifhta&;rsm;udk tumtuG,fay;½kHrQomru trsdK;om;&ifMum;apha&; tm;xkwfrIudkyg atmifjrifapEdkif ygonf/ 53/ awmifoludk ajrtokH;cscGifh? vTJajymif;cGifh? tarGqufcHcGifh? vJvS,fcGifheSifh aygifESHcGifhwdkUudkay; rnfh oifhavsmfaom Oya'rSm r&Sdrjzpf vdktyfaeouJhodkU þOya'rsm;udk xda&mufpGm taumiftxnf azmfEdkifa&;onfvnf; wef;wlta&;BuD;vSygonf/ xdkodkUjzpf&ef oifhavsmfaom tzGJUtpnf; tifpwD usL;&Sif; vdktyfonfhtjyif trsdK;om;tqifhwGifomru a'otqifhwdkUwGifyg ajrpDrHcefUcGJa&;tvkyf rsm;? 0efaqmifrIrsm;jzpfaom ajrwdkif;jcif;? vuf&Sd aMu;wdkiftcsuftvufwdkUudk acwfrDapjcif;? aMu; wdkifrqif;&ao;aom e,fajrwdkUtwGuf tcsuftvuftopfrsm;udk&,ljcif;? ajrydkifqdkifcGifh? tcsuf tvufpDrHcefUcGJjcif;eSifh ajr,mtjiif;yGm;rIrsm; ajz&Sif;jcif;ponfwdkUudk aqmif&GufEdkifpGrf;vnf; vdktyfonf/ ajrydkifcGifh&Sdolrsm; ajr,mpDrHcefUcGJolrsm; tygt0if ywfoufqufEG,folrsm;tm;vkH;

12 ,if;jzpfpOfwGif 14vtwGif; wdkif;a'oBuD;ESifhjynfe,frsm;wGif vlxkoabmxm;&,la&;aqG;aEG;yGJrsm;? uRrf;usifolrskm;\ aq- GaEG;yGJrsm;? trsKd;om; tqifh tvkyf½HkaqG;aEG;yGJwpfBudrf? a&;om;tBuHjyKcsuf 909csufudk wifjyEdkifjcif;wdkYjyKvkyfcJYNyD; tNyD;owfpmwrf;wGif ,if;tcsufrsm;udk xnfhoGif; jyKpkcJYygonf/ 26 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf onfvnf; Oya'udkvdkufem&efvdktyfonf/ aumif;rGefaomOya'rsm; &Sdaomfvnf; w&m;Oya' oufa&mufrI tm;enf;ygu pdkufysdK;a&;u@zGHUNzdK;Edkifrnfr[kwfay/ ajrtokH;csrI pDrHudef; a&;qGJjcif; qdkif&m Oya'rlabmifudk owfrSwfrnfh Oya'wpf&yfr&Sdao;ojzifh rlMurf;a&;qGJ&efvdktyfonf/ tqdk yg Oya'wGif ajrpDrHudef;a&;qGJ&mütokH;jyKEdkifonfh enf;ud&d,mrsm; (tqifhtrsdK;rsdK;twGuf pDrHudef; trsdK;rsdK;? a'otwGif; vdkufavsmnDaxGjzpfaponfh vkyfaqmif csufpDrHudef;rsm;)? Xme tvdkufwm0efrsm;? vlxk yg0ifaqmif&Guf&efvdktyfrI? yg0ifaqmif&GufcGifh? owif;rQa0jcif;ESifh tjcm; tajccHrlrsm;udk jyXmef; xm;oifhonf/13 54/ USAID , SDC , EU , DFID , LIFT (,if;\rdwfzufrsm;) tygt0if tvSL&SiftcsdKUwdkUonf trsdK;om;tqifh ajrtokH;csrI rl0g'wpf&yf a&;qGJ&mwGifvnf;aumif;? taumiftxnfazmf&mwGif vnf;aumif;? a&SUajy;tpDtpOfvkyfaqmifrIrsm; r[mAsL[majrmufaqmif&Gufcsufrsm;jzifh axmufyHh vsuf&Sdonf/ þa&SUajy; tpDtpOfrsm;wGif aqmif&GufqJ ajrydkifqdkifvkyfydkifcGifh tmrcHa&;? ajrt&if; tjrpf pDrHcefUcGJjcif;wdkUeSifh oufqdkifaomOya'csif; o[Zmwjzpfapjcif;? trsdK;om;tqifh ajrtokH; csrI pm&if;aumuf,ljcif;? tm;vkH;yl;aygif;yg0ifaom ajrtokH;csrI pDrHudef;a&;qGJa&; vkyfief;pOfudk a&;om;jyKpkjcif;? ajrrSwfykHwifa&;pepfudk acwfrDapjcif;? aus;vuftqifhwGif ajrydkifqdkifcGifhtmrcH a&;? a'otqifh tjiif;yGm;rIajz&Sif;a&;vkyfief;pOf ,EÅ&m;rsm;udk a&;om;jyKpkjcif;eSifh tpdk;&u pDrH cefUcGJrnfh jynfolrsm;0ifa&mufMunfh&IEdkifaom a'wmabhpfwpf&yfudk a&;om;jyKpkjcif; ajrtokH;csrI wnfaerItm;vkH;udk ajrykHwpfvTmpDpkpnf;xm;aom (jrefrmajrykHwpfcsyfwnf;)wdkU a,bk,stm;jzifh yg0ifonf/ þrl0g'taumiftxnfazmfa&; a&SUajy;tpDtpOf vkyfaqmifrIrsm;onf tcsif;csif; tjyef tvSeftrSDo[JjyKaeMuonf/ tcsdefMumvmaomtcg wdk;csJUvmEdkifrnfhtjyif a&SUajy;vkyfaqmifrI tm;vkH;onf jrefrmajrykHwpfcsyfwnf; t,ltqjzpfxGef;a&;udk taxmuftyHh jyKrnfjzpfonf/ 3.4.2/ aus;vufb@ma&; 55/ aus;vufu@odkU aiGaMu;axmufyHhay;aeaom wpfckwnf;aomtzGJYtpnf;rSm jrefrmh v,f,mzGHUNzdK;a&;bPf (MADB) jzpfygonf/ ,if;onf ul;oef;a&mif;0,fa&; bPfwpfck r[kwfbJ awmifolrsm;tm; taxmuftyHhacs;aiGrsm; xkwfay;onfh Xmeqdkif&mbPfjzpfonf/ acs;aiGtrsm;pkrSm pyg;pdkufawmifolrsm;twGuf &moDtvdkufxkwfacs;jcif;jzpfjyD; pdkufysdK;p&dwf\ 50%udk umrdaponf/ odkUaomf awmifolv,form; rdom;pkrsm;? aus;vufaerdom;pkrsm;rSm tao;pm;aiGaMu;Xmersm;? w&m;r0ifukefonfrsm;? aps;qdkif&Sifrsm;? aiGacs;olrsm;xHrS twdk;EIef; BuD;rm;pGmjzifh acs;aiG&,ljcif;rS rvGwfajrmufEdkifao;ay/ 56/ jrefrmhpD;yGm;a&;bPf (MEB) eSifh or0g,rbPf (CB) wdkUrS tao;pm;pD;yGm;a&;vkyfief; rsm;eSifh ukefonfrsm;tm; acs;aiGrsm; xkwfacs;ay;&m? ,if;wdkUujyefvnfí awmifolv,form;rsm;tm; acs;aiGrsm;ay;Muonf/ ,if;wdkUonf jrefrmhpD;yGm;a&;bPfodkUr[kwf or0g,rbPfrS twefi,f oufomaom twdk;EIef;jzifh aiGacs;,lcJhjyD; awmifoludkjyefacs;ay;&mwGifrl&if;twdk;EIef;xufrsm;pGm jrifhrm;onf/ þodkU twdk;EIef;uGmjcm;&jcif;rSm aus;vufpD;yGm;a&;wGif aiG&if;aiGeSD; rvkHavmufjcif;? taygifypönf;ray;&jcif;? a<u;qkH;Edkifajcjrifhrm;jcif;eSifh tkyfcsKyfrIp&dwfBuD;jrifhjcif;wdkUaMumifh[k taMumif; jyEdkifaomfvnf; ukefonfrsm;onf tpdk;&rS yHhydk;aom avsmhayghEIef;xm;jzifh acs;,lxm;aomaiGaMumifh 13 þr[mAsL[m a&;qGJjcif;tNyD;owfumuwGif jynfaxmifpktpdk;&tzGJUrS 2018ckESpf Zefe0g&Dv 17&ufaeY&ufpGJjzifh trsKd;om; ajrtoHk;csrI aumifpDudk zGJYpnf;vdkufNyDjzpfygonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 27 tusdK;&Sdaejcif;onf w&m;r0ifacs;aiGu@wGif acgif;ykHjzwfrI &SdaeaMumif;udkvnf; nTefjyaeonf/ taMumif;rSm awmifolwdkUonf aiGacs;olrsm;udk aps;qpf Edkifaomtajctaer&SdMujcif;aMumifhyifjzpfonf/ xdkenf;wl twdk;EIef;MuD;aomaMumifh 0ifaiGenf;aom aus;vufaejynfolwdkUrSm qif;&JwGif;rS vGwf ajrmuf&efcufcJ&kHrQru rjzpfEdkifonfh tajctae rSmyif&SdMuonf/ 57/ xdkUaMumifh pdkufysdK;a&;u@vsifjrefpGm wdk;wufap&eftwGuf umvwdk &moDay: acs;aiG omru? umvvwf? umv&Snfacs;aiGwdkUudkyg aus;vufacs;aiGtaejzifh tjrefwdk;csJUEdkif&ef vdktyfygonf/ jrefrmhv,f,mzGHUNzdK;a&;bPf(MADB)wGif us,fjyefUaom bPfcGJuGef&ufwpfck &SdjyD; jrefrmEdkifiH&Sd jrdKUe,ftm;vkH;\ 60% tm; vTrf;NcHKxm;aomfvnf; þodkUaom tpdk;&tzGJU tpnf;qdkif&m bPfvkyfief;onf pGefUpm;&Edkifacsrsm;ESifh jynfheSufvsuf&Sdum ,if;tm;wdk;csJUvkyf aqmifjcif;udk aus;vufa'o aiGaMu;qdkif&m0efaqmifrIrsm; r[mAsL[mwpf&yftjzpf raxmufcH yg/ acs;aiGrsm; ydkrdkvdktyfvmjcif;udk jznfhqnf;ay;Edkif&eftwGuf yk*¾vdubPfrsm; tygt0if tjcm; bPfrsm;udk aus;vufu@odkU vkyfief;wdk;csJUaqmif&Gufap&ef vdktyfrnfjzpfonf/ xdkvkyfief; pOfwGif twdk;EIef;tjrifhqkH;owfrSwfcsufudk z,f&Sm;ay;jcif; tygt0if b@ma&;u@jyKjyif ajymif;vJ rIrsm;eSifh xdkodkUaomacs;iSm;rIrsm;tm; tjrwftpGef;ydkrdk&&Sd&ef vkyfaqmifjcif;jzifh t&Sdeft[kefjr§ifhwif Edkifrnfjzpfonf/ yk*¾vdubPfrsm;wGifvnf; awmifoli,frsm; trsm;tjym;yg0ifaom azmufonf xkBuD;udk 0efaqmifrIay;&mwGif ukefusp&dwfeSifhpGefUpm;&Edkifacsrsm; avsmhenf;ap&eftwGuf 'pf*spf w,f enf;ynmokH; aiGa&;aMu;a&; 0efaqmifrIrsm;udktokH;jyKEdkifrnfh tcGifhtvrf;vnf;&Sdvmyg onf/ wpfcsdefwnf;rSmyif yk*¾vdubPfrsm;rS pdkufysdK;pD;yGm;a&;ukrÜPDrsm;eSifhukefypönf; ay;oGif; olrsm;tm; acs;aiGydkrdkxkwfacs;ay;jcif;jzifh þu@udk a,bk,s ulnDyHhydk;ay;Edkifygonf/ v,f,mokH; pufud&d,mrsm;tm; tiSm;0,fpepfjzifh0,f,la&;tm; yHhydk;&ef tvSL&Sifrsm;\ axmufyHhrIjzifh aqmif&Guf aomta<u;qkH;t&HaiG(Loan Loss Reserve)vkyfief;\ vwfwavm tawGUtBuHKrS pdkufysdK;a&;u@ twGuf aiGa&;aMu;a&;0efaqmifrIrsm; wdk;wufaumif;rGefvmapEdkifrnfh enf;vrf;wpfcktm; od&SdcJh& onf/ tjcm;enf;vrf;rsm;teuf (u) trsdK;om;tqifh acs;aiGtmrcH &efykHaiG wpf&yfxlaxmifjcif;? (c) yk*¾vdubPfacs;aiGrsm;\ &mcdkifEIef;wpfcktm; pdkufysdK;a&;u@odkU avQmhaps;EIef;xm;jzifh jyefvnf aiGaMu;yHhydk;ay;rnfh tvSL&Sifrsm;rSaxmufyHhaom tzGJUtpnf;wpf&yf? (*) aiGt&if;teSD; (&S,f,m) vdktyfcsufrsm; avsmhenf;aom aiGaMu;vnfywfrItajcjyKb@ma&; axmufyHhrIzGHUNzdK;vmap&eftwGuf tvSL&SifwpfOD;rS yk*¾vdubPfwpfckwGif tpkpyfyg0ifoltjzpf ae&m ,ljcif;? (odkUr[kwf) (C) vkyfuGufi,f awmifolrsm;\ &moDtvdkufoGif;tm;pk ukefusp&dwfrsm; tm; 'pf*spfw,fenf;ynmokH; aiGaMu;axmufyHhrI jyKvkyfjcif;udktmrcHcsufay;Edkif&ef avsmfaMu;aiG ay;tyfonfh&Sif;wrf;(Compensation Balance)wpfcktm; tokH;jyKjcif;wdkUyg0ifygonf/ pdkufysdK;a&;vkyfief; wefzdk;uGif;qufrsm;qdkif&m aiGaMu;yHhydk;rItwGuf pD;yGm;jzpfwGufacsudkufaom xGufukefrsm; xkwfvkyfEdkif&ef yk*¾vdubPfvkyfief;u@udk axmufyHhrIrsm; jyKvkyfoifhonf/ jrefrmhv,f,mzGHUNzdK;a&;bPfudk pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmerS ,cifXmejzpfaom pDrHudef;eSifh b@ma&;0efBuD;XmeodkU vTJajymif;jyD;jzpfygonf/ pDrHudef;eSifh b@ma&;0efBuD;Xmeonf pdkufysdK;a&; ESifh aus;vufu@\ vdkvm;csuftm; ydkrdkjznfhqnf;ay;Edkifrnfh aiGaMu;0efaqmifrIpepfudk 'DZdkif;a&;qGJaeqJ jzpfygonf/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmeonf tqdkygaiGaMu;0efaqmifrIpepfudk jyKjyifajymif;vJa&;wGif taxmuftuljyKyHhydk;ay;&rnfjzpfygonf/ xdkUtjyif ta<u;axmifacsmufwGif epfaeaom awmifolv,form;rsm;eSifh aus;vufaejynfolrsm;udk aiGaMu;t0iftxGuf pDrHcefUcGJrI pGrf;&nfaumif;&efeSifh ta<u;qyfEdkifrIpGrf;tm; aumif;rGefvma&;twGufyg pdkuf? arG;? qnf0ef BuD;Xmeu tm;jznfhulnD&efvdktyfygonf/

28 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 58/ tao;pm; aiGaMu;0efaqmifrIvkyfief;onf trsdK;orD;rsm;tygt0if ydkrdkqif;&JEGrf;yg;aom? ydkíxdcdkufvG,faomtkyfpkrsm;\ vdktyfcsufrsm;udk jznfhwif;ay;&efeSifh v,f,mjyifypD;yGm;a&; vkyfief;rsm;udk axmufyHhay;&ef txl;ta&;BuD;aom tcef;u@ü&Sdaeygonf/ (1990) jynfhESpfaESmif; ydkif; tcsdefavmufuyif jrefrmEdkifiHwGif jynfyrSaxmufyHhaom tao;pm;acs;aiG^ tao;pm;aiGaMu; pDrHcsufrsm;rSm atmifjrifrI&&SdaejyD;jzpfonf/ ,if;wdkUonf *&mrif;ykHpH (Grameen Model)udk tajccH Muonf/ tao;pm;acs;aiGvkyfief;wGif tpdk;&a&m? tpdk;&r[kwfaomtzGJUtpnf;rsm;uyg yg0if aqmif&GufaeMuonf/ a&&SnfwnfwHhaom tao;pm;aiGaMu; 0efaqmifrIvkyfief;ykHpHrsm;udk aqmif &Gufjcif;onf cufcJjyD;tjiif;yGm;p&mrsm;aom vkyfief;e,fy,fwpfck jzpfaeaMumif;udk w½kwfeSifh tdE´d,EdkifiHwdkUwGif rMumao;rDuawGUcJh&onf/ a&&SnfwnfwHha&;udk tmrcHcsufay;Edkif&ef tao;pm; aiGa&;aMu;a&;vkyfief;(MFI)rS &,laomtwdk;EIef;onf jrifhrm;aewwfonf/ aiGaMu;0efaqmifrIrsm; tm; vufvSrf;rDEdkifa&;uukefusp&dwfxuf ydkta&;MuD;aeaom aiGaMu;jywfvyfaeonfh acs;iSm;ol rsm;twGuf ,if;twdk;EIef;onf jyóemwpf&yfr[kwfaomfvnf; xdktwdk;EIef;rsm;udk EdkifiHa&;t& vufcHEdkifzG,fr&Sday/ xdkUjyif MFI zGHUNzdK;wdk;wufrItwGuf tao;pdwftpDtpOfvnf; a&;qGJxm;jcif; r&Sday/ tao;pm;aiGa&;aMu;a&;vkyfief; xda&mufpGmzGHUNzdK;ap&ef twGuftajccH taetxm;rsm;wGif A[dkbPfrS MFI pDrHcefUcGJrItm; BuD;Buyfjcif;tygt0if tao;pm; aiGa&;aMu;a&; vkyfief;qdkif&m Oya'wpf&yf? yk*¾vdubPfrsm;eSifh MFI rsm;tMum; pD;yGm;a&;t& xda&mufaom qufqHrIrsm;eSifh yk*¾vdu MFI u@wpfckay:aygufvmap&ef tvSL&Sifrsm;eSifhtpdk;&wdkUrS a&&SnfyHhydk;rIrsm;jyKvkyfoGm;rnfh uwdu0wf ponfwdkUyg0ifonf/ tjcm;aom tvm;tvm&Sdonfh aiGaMu;qdkif&m qef;opfwDxGifrIrsm;tjzpf rdkbdkif; aiGvTJjcif;? aiGay;acsjcif;eSifh bPfvkyfief;? vufusefaiGtenf;i,fom vdktyfaomaiGpkpm&if;? (Credit Plus) csOf;uyfrIenf;vrf;rsm;? yk*¾dKvfcsif; (P2P) aiGacs;jcif;wdkU&SdaejyDjzpfjyD; aiGoGif;aiGxkwf ukefusp&dwfrsm;avQmhcsEdkif&ef enf;ynmrsm;vnf; wdk;wufvmjyD jzpfonf/ (tm&SzGHUNzdK;a&;bPf 2012ckeSpf) 59/ zGHUNzdK;wdk;wufrIe,fajrwGif ueOD;vkyfief;aqmif&GufrItqifhom &Sdao;aomfvnf; oD;eSHeSifh arG;jrLa&; tmrcHxm;jcif;udk pwifrdwfqufvkyfaqmifjcif;onf jrefrmhaus;vuf aiGaMu;u@\ ta&;ygaom vkyfief;wpfckjzpfonf/ (2008) ckeSpfeSifh (2010) ckeSpfwdkUwGif usa&mufcJhaom qdkifuvkef;rkefwdkif;rsm;eSifh (2015)ckeSpfwGif a&BuD;rIrsm;eSifh ajrjydKrIrsm;wGif awGUcJh&onfhtwdkif; obm0ab;usa&mufEdkifrI tEÅ&m,frSm jrifhrm;jyD; jrefrmEdkifiHwGif ydkrdkrsm;jym;vmaom &moDOwk ajymif;vJrI tEÅ&m,frsm;aMumifh xdcdkufvG,fvsuf&Sdonf/ (2017)ckeSpf urÇmvkH;qdkif&m &moDOwk tEÅ&m,fus a&mufEdkifacs tnTef;udef;t& jrefrmEdkifiHonf xdcdkufqkH;&IH;Edkifajc qef;ppfcsufwGif 'kwd,tjrifhqkH;ae&mü ([Gef'l;&yfpfEdkifiH\aemufü)&Sdonf/ tqdkyg&moDOwktEÅ&m,feSifh &moDOwk ajymif;vJrItBudrfta&twGuf ydkrdkusa&mufvmEdkifrIonf oD;ESHESifharG;jrLa&;tmrcHqdkif&m ukefus p&dwfeSifh&IyfaxG;rIrsm;udk jrifhwufvmapEdkifonf/ xdkUaMumifh tmrcHxm;rnfholtwGuf axmufyHhaiG trsm;tjym;? ykHrSeftm;jzifh pkpkaygif; ukefusp&dwf\ 60% rS 70%? yHhydk;ay;EdkifrSomvQif tmrcH xm;Edkifrnfjzpfonf/ Oyrmtaejzifh eDaygEdkifiHwGif þodkUaom axmufyHhaiG (60%)yHhydk;jcif;tm; wjznf;jznf;wdk;jr§ifh aqmif&Gufvsuf&Sdonf/ odkUaomf þtajctaewGif yk*¾vdu u@rS urf;vSrf;vm onfh tmrcHjyKvkyfxm;aom xGufukefrsm;onf t&IH;udk umrdap&eftwGuf or½dk;usykHpHrsm;omjzpfonf/ tdE´d,EdkifiHwGif rMumao;rDu trsdK;om;tqifh pdkufysdK;a&;qdkif&m tmrcHtpDtpOfudk pwif&efBudK;pm; tm;xkwfrIonf qdk;&Gm;pGm jydKvJcJhonf/ jrefrmEdkifiHtaejzifh tqdkjyKwifjyvmaom pdkufysdK;a&;qdkif&m tmrcHtpDtpOfwdkif;tm; owdjzifhcsOf;uyfoifhjyD; tqdkygcsOf;uyfrIwpfckcsif;pDtwGuf aiGaMu;ESifh pD;yGm; a&;qdkif&mtusdK;aus;Zl;rsm;udk aocsmpGmqef;ppfavhvmoifhonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 29 3.4.3/ okawoe eSifh wdk;csJUynmay;a&; 60/ jrefrmhpdkufysdK;a&;okawoeeSifhwdk;csJUynmay;a&;onf (tusdK;tjrwftay: OD;pm;ay;jcif; r&Sd bJ) oD;eSHwpfr,fcsif;tvdkuf txGufwdk;a&;tay:wGifom OD;wnfaqmif&GufcJhjcif;jzpfjyD; yg0ifywf oufaeaom tzGJUtpnf;rsm;tcsif;csif; aygif;pyfn§dEIdif;rItenf;i,fom&Sdonf/ (ukvor*¾zGHUNzdK; rItpDtpOf 2004ckeSpf)? oD;eSHokawoersm;udk Xmersm;u oD;jcm;pDaqmif&GufaeMuonf (Oyrm -pdkuf ysdK;a&;OD;pD;Xme? pdkufysdK;a&;okawoeOD;pD;Xme)/ odkUaomf arG;jrLa&;eSifha&vkyfief;wGif okawoe tzGJUtpnf; tajcjyKjcif;rSmvnf;tenf;i,fom&Sdonf/ pufrIv,f,m? qnfajrmif;?aus;vuf a'o qdkif&mokawoevkyfief;pOftcsdKU&Sdaomfvnf; okawoetzGJUtpnf;rlabmiftwGif;odkU ra&mufvm ao;ay/ wdk;csJUynmay;a&;wGifvnf; awmifolwdkU\vdktyfcsufrsm;tay:wGif OD;wnfxm;aom tm; vkH;yg0ifaqmif&Gufonfhenf;vrf;rsm;udk tenf;i,fomtokH;jyKonf/ okawoeeSifh wdk;csJUynmay; a&;vkyfief;wdkUtMum; n§dEIdif;aqmif&GufrIrSm tvGeftm;enf;vsuf&Sdonf/ xdkUjyif pdkufysdK;a&; okaw oeESifh wdk;csJUynmay;a&;vkyfief;wdkUwGif &efykHaiGrSm txl;yifcsKdUwJhvsuf&Sdonf/ ¤if;wdkY\ vuf&Sd bwf*sufrSm pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ pkpkaygif;buf*suf\ 1% cefUom&SdjyD; pdkufysdK;a&;qdkif&m jynfwGif; tom;wifxkwfukef wefzdk;\ 0.1% xufyif avsmhenf;aeao;onf/ 61/ okawoeeSifh wdk;csJUynmay;a&;wdkUrSmvnf; oD;eSHtxGufwdk;a&; wpfrsdK;wnf;udkom OD;wnf csufxm;vkyfaqmifae&jyD; awmifolwdkUtwGuf aoa&;&Sifa&;wrQ ta&;ygaomxkwfvkyfrIukefus p&dwf? tusdK;tjrwf&Edkifacs? a&m*grsm;eSifhydk;rTm;rsm;? a&pDrHcefUcGJrI? tvkH;pkHpdkufysdK;xkwfvkyfrI 0ifaiG ESifh pdkufysdK;-a*[Zkefrsm;eSifh oifhavsmfrI&Sd^r&Sd ponfwdkUonf tenf;tusOf;om&Sdaeao;onf/ xdkUaMumifh wdk;wufaomenf;ynmrsm;udk tokH;jyKEdkifpGrf;rSmvnf; tuefUtowfjzifhom &Sdaeonf/ okawoeeSifhwdk;csJUynmay;a&;eSpfckvkH;tm; v,f,mpdkufysdK;a&;pepf csOf;uyfrIenf;vrf;rsm;ESifh udkufnDap&ef t"duxm;í jyefvnfjyKjyiftoufoGif;&ef vdktyfygonf/ ,if;twGufacwfrDaom pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief;ü pdkufysdK;a&;qdkif&mokawoeeSifh wdk;csJUynmay;a&; vkyfief;rsm; aqmif&Guf&m wGif tpdk;&eSifhyk*¾vdutcef;u@rsm;tm; &Sif;vif;pGm t"dyÜm,fzGifhqdkxm;&ef vdktyfygonf/ xdkUtjyif pdkufysdK;a&;okawoeOD;pD;Xme? pdkufysdK;a&; wuúodkvfeSifh pdkufysdK;a&; OD;pD;XmewdkUwGif vkyfaqmifaeaom okawoetcsdKUrSm xyfwlusaeonfvnf; &SdEdkifygonf/ trsdK;om;tqifh okawoey½dk*&rf n§dEIdif;aqG;aEG;yGJESifh OD;pm;ay;vkyfief;rsm;? ¤if;tvdkuf &efykHaiGcGJa0csxm;jcif;paom vkyfief;rsm;udkvnf; Xmersm;tcsif;csif; qufpyfaygif;pnf;íaqmif&GufrIvnf; tm;enf;aeonf/ 62/ jrefrmEdkifiHonf tjynfjynfqdkif&m pdkufysdK;a&;okawoe tBuHay;tzGJU(CGAIR)\ vuf&Sd okawoeA[kokwrsm;udktajccHí ajymif;vJEdkifrnfhokawoeudk tm½kHpdkufEdkifonf/ trsdK;om;tqifh zGJUpnf;ykHatmufü EdkifiH\okawoeqdkif&m pDrHtkyfcsKyfrIrsm;tm; jyefvnfzGJUpnf;&rnfjzpfonf/ okaw oevkyfief;rsm; xyfwlusaeygu aygif;pyfí (rvdktyfonfrsm;udk) z,f&Sm;jcif;? vdktyfonfhae&m rsm;wGif okawoeqdkif&m pGrf;aqmif&nftopfrsm;tm;zefwD;jcif;eSifh okawoe pDrHudef;a&;qGJ&mwGif v,f,mpdkufysdK;a&;pepf csOf;uyfrIenf;vrf;rsm;eSifh udkufnDap&efXmersm;tcsif;csif; csdwfqufjcif; wdkUudkaqmif&Guf&rnf/ okawoeqdkif&mbwf*sufrSmvnf; tvGefenf;yg;vsuf&Sdjcif;aMumifhpDrHtkyf csKyfolrsm;taejzifh okawoe&efykHaiGyHhydk;rItwGuf EdkifiHwumrS pdkufysdK;pD;yGm;a&; vkyfief;rsm;tygt0if tpdk;&ESifhyk*¾vdurdwfzufjyKí vkyfaqmifEdkifrnfhtcGifhtvrf;rsm;tm; &SmazGoifhonf/ xdkUjyifusef&Sd aeaom okawoeXmersm;rS xyfwdk;vkyfaqmifrnfhokawoe? ypönf;ud&d,mrsm;ESifh 0efxrf;rsm;tm; rufvkH;ay;axmufyHhrIrsm;twGuf 0ifaiG&&SdEdkifacsudkvnf; &SmazGoifhonf/ AD,uferfEdkifiHonf þykHpH tm; vGefcJhaomq,fpkeSpfeSpfckcefUuyifatmifjrifpGm pwifEdkifcJhonf/

30 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 63/ wdk;csJUynmay;a&;eSifhpyfvsOf;í pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ tcef;u@tm; xda&mufrI enf;yg;onfh ,cifynmay;0efaqmifrIrsm;tjzpfrS awmifoltajcjyKonfh pdkufysdK;a&;qdkif&m wdk;csJU ynmay; 0efaqmifrIrsm; us,fus,fjyefUjyefU yg0ifaom wdk;csJUynmay; pepfwpfckvkH;\ yHhydk;ulnDol tjzpfodkUjyefvnfí ajymif;vJowfrSwfoifhonf/ xdktxJwGif v,form;-rS-v,form;odkU (F2F) eSifh pD;yGm;a&;vkyfief;-rS-v,form;odkY (E2F) tBuHay;0efaqmifrIrsm;tm; csJUxGif&efeSifh tzGJUtpnf; zGJUpnf;&eftwGuf &Sif;vif;wdusaom tcef;u@rsm;eSifh tcGifhtvrf;rsm;tm;azmfxkwf&ef yg0ifygonf/ wdk;csJUynmay;a&;vkyfief; taumiftxnfazmfjcif;tm; a'oeSifh jrdKUe,ftqifhrsm;odkU cGJa0ay;oifhjyD; &kH;csKyfwdk;csJUynmay;0efxrf;rsm;rS a'otvdkuf pDrHcefUcGJvsuf&Sdaom wdk;csJUynmay;Xmersm;odkU pGrf; aqmif&nf jr§ifhwifjcif;? n§dEIdif;aqmif&Gufjcif;eSifh apmifhMunfh xdef;ausmif;jcif; ponfh 0efaqmifrI rsm;tm; jyKvkyfay;&rnfjzpfonf/ a'oqdkif&m^ jrdKUe,fwdk;csJUynmay;vkyfief;zGJUpnf;ykHrsm;eSifh enf; ynmjzefUa0onfhpepfrsm;\ oabmobm0rsm;udk a'otmPmydkifrsm;uvTrf;jcHKrItm;aumif;jyD;awmifol tajcjyKpdkufysdK;a&;qdkif&m wdk;csJUynmay; rlabmifwdkUudk owfrSwfoifhonf/ v,form;rsm;twGuf ¤if;wdkUESpfouf&m 0efaqmifrIay;olxHrS tvdk&Sdaom enf;ynm 0efaqmifrIrsm;udk vufcHay;acsEdkif&ef taxmuftxm;ajypmpepf (Voucher System) pwifaqmif&Gufjcif;tm; avhvmoifhonf/ 3.4.4/ awmifolv,form;tzGJUtpnf;rsm;eSifh or0g,rtoif;rsm; 64/ vkyfuGufi,fawmifoltrsm;pk&Sdaeaom pdkufysdK;a&;avmuwGif awmifolv,form;tzGJU tpnf;rsm;eSifh or0g,rtzGJUtpnf;rsm;onf awmifolrsm;udk aps;oufomaom oGif;tm;pkrsm;? ynmay;a&;eSifh acs;aiGtygt0if taxmuftyHh0efaqmifrIrsm;? oGif;tm;pkaps;uGufeSifh xGufukef aps;uGufrsm;wGifyg aps;qpf? aps;ac:EdkifpGrf;? vkyfuGufi,fawmifolwdkUudk wefzdk;uGif;quftwGif; xda&mufpGm aygif;pnf;yg0ifEdkifpGrf; ponfwdkU vufvSrf;rDvmapa&; aqmif&Gufay;Edkifonf/ tpdk;&u xlaxmifay;aom awmifoltzGJUtpnf;rsm;onf xdkif0rfeSifhudk&D;,m;wGif pdkufysdK;a&; toGiful; ajymif;&mü t"duyg0ifcJhMuonf/ rnfonfhae&mwGifrqdk txufrSatmufodkU trdefYnTefMum;csuf jzifhzGJUpnf;xm;aomtzGJUtoif;rsm;eSifh or0g,rrsm;onf ratmifjrifwwfMuay/ jrefrmEdkifiHwGif or0g,rtoif; Oya'onf EdkifiHwumpHEIef;rsm;jzpfonfh or0g,rqdkif&moD;jcm; &yfwnfrI? pDrHtkyfcsKyfrI? pnf;rsOf;rsm;ponfwdkUeSifh udkufnDrI&Sdap&ef aqmif&GufMu&ygrnf/ or0g,r vkyfief;rsm;wGif a,bk,stm;jzifh jynfolvlxk\ ,kHMunfrI avsmhenf;vsuf&Sdonfhtjyif aus;vuf or0g,racs;aiGrsm;rSmvnf; ajrydkif&Sifrsm;udkom acs;EdkifaomaMumifh¤if;wdkU\qufEG,frIrsm;udk v,f,mjyifyaus;vuftdrfaxmifpkrsm;odkU a&muf&SdEdkif&ef uefUowfrIrsm;&Sdaeonf/ xdkUjyif or0g,r vkyfief;rsm;ü trsdK;orD;rsm;\yg0ifaqmif&GufrIrSmvnf; tvGefenf;yg;aeygonf/ xdkUaMumifh EdkifiHwum or0g,rtajccHrlrsm;tm; jrefrmEdkifiHor0g,rtoif;Oya'twGif;odkU xnfhoGif; aygif;pnf;&ef apmifhqdkif;aepOfwGif atmufajctqifh&Sd &yf&GmtzGJUtpnf;rsm;? okH;pGJoltkyfpkrsm;? udk,fxludk,fxtkyfpkrsm;eSifh toif;tzGJUrsm;udkatmufajcrStxufodkU zGJUpnf;aqmif&Guf&eftm;ay; jcif;onfom vkyfEdkifpGrf;&SdjyD;a&&SnfwnfwHhaom awmifolv,form;tzGJUtpnf;rsm;eSifh or0g ,r toif;rsm;jzpfxGef;rnfh taumif;qkH;enf;vrf;jzpfvmzG,f&Sdygonf/ þtzGJUtpnf;trsdK;rsdK;udk (NGO)tzGJUtpnf;rsm;u pGrf;aqmif&nfwnfaqmufay;&efvnf; ta&;BuD;ygonf/ qdkifuvkef; em*pfaemufydkif;wGif jrefrmEdkifiHü(NGO)rsm; tvsiftjrefwdk;yGm;vmonf/ þe,fy,fwGif (INGO) tpdk;& r[kwfaom EdkifiHwumtzGJUtpnf;rsm;uvnf;xda&mufpGm yg0ifaqmif&GufEdkifonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 31 3.4.5/ rl0g'okH;oyfjcif;? pDrHudef;a&;qGJjcif;ESifh apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; 65/ jrefrmEdkifiHonf jyKjyifajymif;vJa&;vkyfief;pOfudk &nfrSef;csufBuD;rm;pGmjzifh pwifvsuf&Sd&m vkyfief;rsm;rSm pdefac:rIrsm;ESifhjynfheSufaejyD; cufcJ&IyfaxG;vSonf/ txl;ojzifh pdkufysdK;a&;u@ eSifh aus;vufpD;yGm;a&;u@wGifjzpfonf/ rl0g'eSifhpDrHudef;a&;qGJ&mwGifvnf; oD;eSHxGufukef trsdK;tpm;^u@cGJudkOD;wnf&mrS pdkufysdK;xkwfvkyfrIpepf^aus;vuftdrfaxmifpkwdkUudk OD;wnf&ef vnf;aumif;? &nfrSef;csufrsm;udk wpfzufowfcsrSwfonfhpepfrS aps;uGuf0,fvdktm;eSifh ukefxkwf pGrf;tm;tvm;tvm? xkwfvkyfolwdkUBuHKawGU&onfh t[efUtwm;rsm;udk xnfhoGif;pOf;pm;xm;onfh obm0usaom xGufukef&nfrSef;csufrsm;csrSwfonfhpepfodkUvnf;aumif; ajymif;vJ&efvdktyfonf/ zGHUNzdK;wdk;wufrI&&Sd&ef tao;pm; (odkYr[kwf) tBuD;pm;yk*¾vdu u@rS armif;eSifapvdkygu pD;yGm;a&; vkyfief; aqmif&Guf&ef ukefusp&dwfavsmhcsjcif;ESifh jzpfoifhaom aps;EIef;rufvkH;rsm; tygt0if pGrf; aqmifEdkifcGifh&Sdaom ywf0ef;usif wpf&yfudk zefwD;&rnf/ qefpyg;u@\ rl0g'rSmvnf; txl;yif cufcJygonf/ taMumif;rSm qefpyg;onf yifrtpm;taomuftjzpf ta&;BuD;onfhtjyif xkwfvkyf oleSifhpm;okH;olwdkU\ tusdK;eSifh xkwfukefaps;uGuftcGifhtvrf;wdkUudkyg pOf;pm;um csdefn§d&ef vdktyfaom aMumifhjzpfonf/ 66/ pDrHudef;a&;qGJ&mwGifvnf; A[dkOD;pD;pepfudk ydkíavQmhcsum tm;vkH;yl;aygif;yg0ifapjcif;jzifh a'otvdkuf awmifolrsm;ydkrdktusdK;&SdvmEdkifap&efeSifh a0;vHacgifoDaomawmifwef;a'owdkU\ vdktyf csufrsm;udk jznfhqnf;Edkifrnfjzpfonf/ 67/ toufarG;0rf;ausmif;rIESifh pm;eyf&du©mzlvkHa&;&efykHaiG(LIFT)onf aus;vufOD;pD;XmerS taumif txnfazmf aqmif&Gufaeonfh aus;&GmzGHUNzdK;a&;pDrHudef; (VDP)udk aumif;rGefaom tajccHrsm;jzifh ulnDyHhydk;vsuf&Sdonf/ aus;&GmzGHUNzdK;a&;pDrHudef;(VDP)wGif a'owGif;vdkufavsmudkufnDrnfh vkyfaqmif csufpDrHudef;rsm;(LAPA) 14a&;qGJjcif;vnf;yg0ifjyD; a'oqdkif&mzGHUNzdK;wdk;wufrItpDtpOfrsm;ESifhaygif;pnf; oGm;rnfjzpfonf/ cdkifrmaomtcsuftvufrsm;? pm&if;tif;rsm; r&Sdjcif;onf xda&mufaom rl0g' qef;ppfavhvmjcif;? r[mAsL[ma&;qGJjcif;eSifh pDrHudef;a&;qGJjcif;wdkUudk t"du t[efUtwm; jzpfap onf/ ,if;wdkUudk csufcsif; tm½kHpdkuf&efvdktyfonf/ rl0g'ESifhpDrHudef;wdkU\&v'frsm;udk xda&mufpGm apmifhMunfhppfaq;jcif;onfvnf; rl0g'tm; tao;pdwfjyefvnfcsdefn§d&mwGif tajccHvdktyfcsuf wpfckjzpfonf/ pdkufysdK;a&;ESifh aus;vufu@twGuf rl0g'eSifh pDrHudef;rsm;a&;qGJjcif;pepfudk jyefvnf OD;wnftm;jznfh&eftwGuf us,fus,fjyefUjyefUpGrf;aqmif&nfwnfaqmufay;&ef OD;pm;ay;&rnf/ rl0g' tm; pepfwusapmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; (M&E) wdkUrSm r&Sdoavmuf enf;yg;onf/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ zGJUpnf;ykHwGifvnf; uRrf;usifpGmESifh trSDtcdkuif;pGm a&;om;xm;onfh apmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif;qdkif&m tpD&ifcHpmrsm;tm; ykHrSefjyKpkjzefUa0oGm;rnfhrl0g' (odkUr[kwf) apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; XmecGJrsm;vGefpGmenf;yg;aeyg onf/ 68/ pdkufysdK;a&;eSifh aus;vufa'o u@rsm;twGuf rl0g'eSifhpDrHudef;a&;qGJjcif;pepf jyefvnftouf 0ifjyD; tm;aumif;vmap&efrSm OD;pm;ay;vkyfief;wpfckjzpfonf/ xdkUtwGuf pGrf;aqmif&nfzGHUNzdK; wdk;wuf rIESifh t&if;tjrpfrsm;tm; cGJa0ae&mcsxm;rIwdkYudk us,fjyefUpGmvkyfaqmif&ef vdktyfygonf/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\pDrHudef;OD;pD;XmewGif rl0g'ESifh apmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif;qdkif&m

14 eDaygESifhygupöwef ESpfEdkifiHvHk;wGif ¤if;wdkY\zGHUNzdK;wdk;wufrIqdkif&m pDrHudef;a&;qGJtaumiftxnfazmfjcif;ESifh block axmufyHYaiGudk taumiftxnfazmfa&;twGuf cGJa0owfrSwfxm;Muonf/ 32 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ,lepfwpf&yfudkxlaxmifjyD;jzpfaomfvnf; tqdkyg,lepftm; tiftm;awmifhwif;ap&efESifh pGrf;aqmif&nf jr§ifhwif&ef vdktyfaeygonf/ 3.5/ tajccHtaqmufttkHzGHUNzdK;wdk;wufrI 69/ vrf;eSifhqnfajrmif;[laom tajccHtaqmufttkHwdkUwGif &if;ESD;jr§KyfESHrItcsdKU&Sdaeaomfvnf; jrefrmhaus;vuftajccHtaqmufttkHrSm jcHKíajym&vQif tm;enf;vSonf/ &if;ESD;jr§KyfESHrIvdktyfcsuf rsm;rSm tvGefBuD;rm;vsuf&Sdonf/ odkUaomf tpdk;&eSifhzGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;xHrS &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm; tjyif yk*¾vdu u@rSvnf; txl;ojzifh rdkbdkif;zkef;? pGrf;tifeSifh qdyfurf;ponfhe,fy,fwdkUwGif &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;jyKvkyfjcif;eSifh tpdk;&-yk*¾vduyl;wGJvkyfaqmifjcif;wdkUjzifhwuf<uaom tcef;u@ rS yg0ifEdkifygonf/ xdkUtjyif jynfolvlxkrSvnf; vlxktajcjyKzGHUNzdK;wdk;wufa&; (CDD) \ tajccH taqmufttkHqdkif&m pDrHudef;rsm;rSwpfqifhvnf; yg0ifaqmif&GufEdkifygrnf/ b@maiGtm; vsmxm; csuftwdkif; tokH;jyKEdkifrIpGrf;&nfrSm tm;enf;aeao;aomfvnf; aemuf(5)eSpfwmumvtwGif;wGif odomaom wdk;wufajymif;vJrI&SdvmEdkifonf[k arQmfrSef;xm;ygonf/ 70/ pdkufysKd;a&;u@\&IaxmifhrS&Ijrifygu OD;pm;ay;vkyfief;rsm;wGif qufoG,faqmif&GufEdkifrI ykHpHrsm;tm;vkH;? aus;&Gmrsm;rSv,fuGif;rsm;qDodkUeSifhv,fuGif;rsm;rSaps;odkUoGm;aom vrf;aMumif;rsm; tygt0ifvrf;rsm;? wHwm;rsm;? rdkbdkif;zkef;rsm;eSifh tifwmeufwdkUyg0ifygonf/ jrefrmEdkifiHwGif a&t&if;tjrpfrsm; tvQHty,f&SdaomaMumifh qnfajrmif;vkyfief;wdk;csJUvkyfudkifjcif;onf wjznf; jznf;rsm;jym;vmaeaom &moDOwkajymif;vJrI0ef;usiftwGif;15wGif ukefxkwfvkyfrIqkH;&IH;Edkifajcrsm;udk avQmhcsEdkif&efeSifh EdkifiH\qefpyg;ta&;omrIudk jyefvnfwnfaqmuf&eftjyif tjcm;rsm;jym;vSaom oD;eSHukefpnfrsm;twGuf tcGifhta&;rsm;csJUxGifEdkif&ef ta&;BuD;vmygonf/ a&pDrHcefUcGJrIeSifh tokH;csa&;qdkif&mOya'eSifh xdef;odrf;a&;rlabmifudkvnf; ydkrdkaumif;rGefatmif jyKjyif&efvdktyfygonf (tm&SzGHUNzdK;a&;bPf?2012ckeSpf)/ v,f,mu@omru v,f,mjyifyu@yg zGHUNzdK;wdk;wufa&; twGuf aus;vufa'owGif vQyfppf"mwftm;&&Sda&;udk wdk;csJUaqmif&Guf&ef ta&;BuD;ygonf/ aus; vufa'o tao;pm;tajccHtaqmufttkHzGHUNzdK;wdk;wufa&;wGif qif;&JEGrf;yg;oludk OD;pm;ay;onfh vlxktajcjyKzGHUNzdK;wdk;wufa&;(CDD) csOf;uyfrIenf;vrf;rsm;onf tvkyftudkifESifh 0ifaiG&&SdrIrsm;udk jzpfay:aprnfhtjyif rdrdwdkUomydkifqdkifjyD; udk,fwdkifwm0ef,lvkyfaqmif&rnfqdkonfh pdwf"mwfrsdK;udk tm;ay;azmfaqmifEdkifrnf jzpfonf/ 71/ topfwnfaqmufjyD;aom tajccHtaqmufttkHwdkUudk xda&mufpGmtokH;cs&efeSifhxdef;odrf;&ef (O&M) udkvnf; OD;pm;ay;oifhonf/ xdkodkUjzpf&ef &efykHaiGtvkHtavmufcsrSwfay;&eftjyifa'ocH rsm;tygt0if yk*¾vduu@rS yg0ifaqmif&Guf&efvnf;vdktyfonf/ jynfolU&efykHaiGjzifh aqmuf vkyfxm;aom tajccHtaqmufttkHrsm;jzpfonfh qnfajrmif;pepfrsm;? aus;vufvrf;rsm;? wHwm; rsm;udk tokH;jyKjcif;xdef;odrf;jcif;wdkUtm; tpdk;&XmerStrsm;tm;jzifh taumiftxnfazmf aqmif&Guf aomfvnf; aiGaMu;eSifhvltiftm; t&if;tjrpfrsm;rvkHavmufrIaMumifh xda&mufrIwGif tuefUtowfrsm; &Sdaeao;onf/ awmifoltkyfpkrsm;eSifh &yf&GmvlxkwdkU\ yg0ifaqmif&GufrIudk ¤if;wdkUyg0ifaqmif&GufrIudk xda&mufrI&Sdaprnfh tzGJUtpnf;qdkif&mvkyfaqmifcsufrsm;onfaus;vuf a'otajccHtaqmufttkHtm; xda&mufpGmtokH;cs&efeSifh xdef;odrf;&eftwGuf vdktyfygonf/ 15 jrefrmEdkifiHonf &moDOwkajymif;vJrIaMumifh qHk;½HI;ysufjym;EdkifrI tjrifhrm;qHk;EdkifiHrsm;wGif 1995ckESpf rS 2013ckESpftwGif; tqifh2 wGifusa&muf aeonf/ (u&ufzf ESifhtjcm; 2015 ckESpf) jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 33 3.6/ bwf*sufeSifhrl0g' rrQwjcif; 72/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\Xmersm; bwf*sufcGJa0ykHudk Z,m;(1)? ykH-2 eSifh ykH-3 wGif azmfjyxm;onf/ OD;pD;XmeokH;ckrSm t&if;teSD;bwf*suf\ 95%udk tokH;jyKvsuf&SdMujyD; ,if;wdkUrSm - aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;OD;pD;Xme (49%)? qnfajrmif;eSifha&tokH;csrI pDrH cefUcGJa&;OD;pD;Xme (35%)? pufrIv,f,mOD;pD;Xme (11%)wdkUjzpfonf/ xdkUaMumifh okawoe? wdk;csJUynmay;a&;? tod ynmay;jcif;? pDrHudef;a&;qGJa&;? ajr,mrSwfwrf;rsm;eSifh pm&if;Z,m;rsm;? a&vkyfief;eSifh arG;jrLa&;qdkif&m vkyfief;rsm;onf t&if;teSD;bwf*suf\ 5% udkom&&SdMuonf/ 73/ þodkUt&if;tjrpfrsm; cGJa0rIrrQwjcif;aMumifhajr,mjyóemrsm;udkifwG,fajz&Sif;a&;? awmifol v,form;tzGJUtpnf;rsm;jzpfxGef;a&;? txGufEIef;wdk;a&;eSifhtr,fpkHoD;eSHpdkufysdK;a&;jzifh wefzdk;jr§ifh wifa&;ponfh tpdk;&\t"du&nfrSef;csuftcsKdUudk atmifjrifpGmtaumiftxnf azmfEdkif&efcJ,Of; vsuf&Sdonf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf aemifvmrnfh bwf*sufjyifqifrIrsm; twGuf vrf;nTefcsufwpf&yfudkyHhydk;um þuJhodkUaom rrQwrIrsm;udk jyefvnfjyKjyifEdkifrnf jzpfygonf/

ဇယား ၁။ ၂၀၁၆-၁၇ ခုႏွစ္ စိုက္၊ ေမြး၊ ဆည္ ၀န္ႀကီးဌာန၏ ေငြလံုးေငြရင္း ဘတ္ဂ်က္ (က်ပ္ေငြ ဘီလီယံျဖင့္) ယႏၱရားႏွင့္ ဘ႑ာေငြ စဥ္ ဦးစီးဌာန/အဖြဲ႔အစည္း ေဆာက္လုပ္ေရး အျခား စုစုေပါင္း စက္ပစၥည္း ခြဲတမ္းမ်ား ၁ ဝန္ႀကီး႐ံုး ဝ.ဝ၂၃ ဝ.၂၆၅ ဝ.ဝဝ၈ ဝ.၂၉၅ ၀.၀% ၂ စီမံကိန္းဦးစီးဌာန ဝ.ဝဝဝ ဝ.၂၅၇ ဝ.ဝဝဝ ဝ.၂၅၇ ဝ.ဝ% ၃ စုိက္ပ်ိဳးေရးဦးစီးဌာန ၅.၁၁၃ ၆.၇၆၇ ၁၃.၄၁၆ ၂၅.၂၉၆ ၃.၅% ၄ ဆည္ေျမာင္းႏွင့္ေရအသံုးခ်မႈစီမံခန္႔ ၂၂၅.၂၅၂ ၉.၁၉၃ ၁၈.၁၇၅ ၂၅၂.၆၂၁ ၃၄.၉% ခြဲေရး ဦးစီးဌာန ၅ လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲေရးႏွင့္ ဝ.၁၁၉ ဝ.၃၃၆ ဝ.ဝ၂၆ ဝ.၄၈ဝ ဝ.၁% စာရင္းအင္းဦးစီးဌာန ၆ စက္မႈလယ္ယာဦးစီးဌာန ဝ.၉၁၇ ၇၆.၈ဝဝ ၃.၈ဝ၈ ၈၁.၅၂၆ ၁၁.၃% ၇ ေရဆင္းစိုက္ပ်ိဳးေရးတကၠသုိလ္ ၁.၃၁၄ ဝ.၂၁ဝ ၁.၃၈၂ ၂.၉ဝ၆ ဝ.၄% ၈ စုိက္ပ်ိဳးေရးသုေတသနဦးစီးဌာန ၂.၉၂၄ ၁.၅၄၈ ဝ.၁၅၃ ၄.၆၂၅ ဝ.၆% ၉ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ကုသေရးဦးစီးဌာန ၁.၂၃၂ ဝ.၂၇၉ ဝ.ဝ၂၆ ၁.၅၃၇ ဝ.၂% ၁၀ ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာန ၁.၂၂၆ ဝ.၂၂၉ ဝ.၁၃၃ ၁.၅၈၇ ဝ.၂% ၁၁ ေက်းလက္ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ၂၈၃.၂၇၇ ၂.၆၂၃ ၆၄.ဝ၈၂ ၃၄၉.၉၈၂ ၄၈.၄% ဦးစီးဌာန ၁၂ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ကုသေရးတကၠသုိလ္ ဝ.၇၆ဝ ဝ.၁၈၃ ဝ.ဝဝဝ ဝ.၉၄၃ ဝ.၁% ၁၃ သမဝါယမဦးစီးဌာန ဝ.ဝ၇၁ ဝ.၁၃၈ ဝ.၃၄၅ ဝ.၅၅၄ ဝ.၁% ၁၄ အေသးစားစက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းဦး ဝ.ဝ၃၈ ဝ.၁၇၃ ဝ.ဝဝ၈ ဝ.၂၂ဝ၊ ဝ.ဝ% စီးဌာန

၁၅ လယ္ယာဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ ဝ.ဝဝဝ ဝ.ဝ၂၄ ဝ.ဝဝဝ ဝ.ဝ၂၄၊ ဝ.ဝ% စုစုေပါင္း ၅၂၂.၂၆၅ ၉၉.ဝ၂၄ ၁ဝ၁.၅၆၁ ၇၂၂.၈၅၁၊ ၁ဝဝ.ဝ% (ရင္းျမစ္ - စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ၀န္ၾကီးဌာန) 34 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ပံု ၂ ။ ၂၀၁၆-၁၇ ခုႏွစ္၊ စိုက္၊ ေမြး၊ ဆည္ ၀န္ႀကီးဌာန၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈရန္ပံုေငြ (က်ပ္ေငြ ဘီလီယံျဖင့္) ပံု ၃ ။ ၂၀၁၆-၁၇ ခုႏွစ္ ေက်းလက္ေဒသ ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဦးစီးဌာန၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ရန္ပံုေငြ (က်ပ္ေငြဘီလီယံျဖင့္) 74/ ,cif 0efBuD;XmeokH;ckudk aygif;pnf;jyD; (pdkufysdK;a&;eSifhqnfajrmif;? arG;jrLa&;? a&vkyfief; ESifh aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;eSifh or0g,r) zGJUpnf;vdkufaom0efBuD;Xme (pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;Xme)onf pdkufysdK;a&;\t"duu@jzpfaom aumufyJoD;eSHrsm;? arG;jrLa&;eSifha&vkyfief;wdkU omruyJ aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;wGif t"duta&;ygaomvkyfief;rsm;jzpfonfh aus;vuf a'otajccHtaqmufttkH (aus;vuf pGrf;tif? aomufokH;a&)? acs;aiGeSifh or0g,rwdkUudkyg vTrf;NcHKaqmif&Gufvsuf&Sdonf/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmeonf pdkufysdK;a&;u@\ oabmobm0 rsm;jzpfaom (oD;ESH? arG;jrLa&;? a&vkyfief;tygt0if)eSifhqufoG,frI (Oyrm- vrf;rsm;? vQyfppf "mwftm;)wdkUudkaygif;pyfí v,f,mvkyfief;ESifh v,f,mjyifyvkyfief;rsm; csdwfqufrItm;aumif; jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 35 vmjyD; zGHUNzdK;pnfyifaom aus;vufpD;yGm;a&;wpf&yf jzpfay:vmap&ef wm0ef,laqmif&Gufvsuf&Sd onf/ þtcsufonf awmifolrsm;\ 0ifaiGwdk;jrifhvmapjcif;twGuf ta&;BuD;onfomru 0rf;pm rvkHavmufaom awmifolrsm;eSifhv,f,mrJhrsm;twGuf tvkyftudkifESifh 0ifaiG&vrf; trsdK;rsdK;udkvnf; &&SdapEdkifonf/ 75/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme tokH;p&dwfpkpkaygif;\ 80%ausmfonf pdkufysdK;a&;eSifh aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;wGif tokH;jyKaom ½kyf0wÅKypönf; (hardware) twGufjzpfjyD; ,if;wdkU wGif aus;vufvrf;rsm;? aus;vufpGrf;tif? qnfajrmif;pepfrsm;? aomufokH;a&? taqmufttkHrsm;? ud&d,mrsm;? pufrsm;eSifh axmufyHhypönf;rsm;yg0ifonf/ ¤if;wdkUonf trsm;tm;jzifh vdktyfaom t&mrsm;jzpfaomfvnf; ,if;wdkUeSifhpyfvsOf;í pdk;&drfzG,f&mudpöeSpf&yf&SdjyD; pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) wGif xnfhoGif;aqG;aEG;xm;ygonf/ yxrudpö&yfrSm ½kyf0wåKypönf; zGHUNzdK;wdk; wufa&;udk vkyfief;aqmif&GufrI (software) zGHUNzdK;a&;eSifh aygif;pnf;vkyfaqmif&ef vdktyfaejcif;ESifh qufpyfygonf/ vkyfief;aqmif&GufrI(software) zGHUNzdK;a&;wGif vlxkudkpnf;&kH;vIHUaqmfjcif;? pDrHudef; a&;qGJ&mwGif yg0ifaqmif&Gufapjcif;? awmifolv,form;tzGJUtpnf;rsm; zGHUNzdK;a&;eSifh pm;eyf&du©mESifh tm[m&zlvkHrIwdkYyg0ifonf/ xdkodkYaygif;pnf;jcif;jzifh OD;pD;Xmersm;tMum; eD;uyfpGm yl;aygif;aqmif &GufrIrsm; tm;aumif;vmEdkifjyD; &if;ESD;jr§KyfESHrI\xda&mufrIESifh tusdK;oufa&mufrIrsm;vnf; wdk;wuf vmEdkifygonf/ 16'kwd,udpö&yfrSm ykHaoydkifypönf;rsm;udk xda&mufaom pDrHcefUcGJrI&Sdapa&;jzpfonf/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ tajccHtaqmufttkHqdkif&m &if;ESD;jr§KyfeSHrIrsm; ydkrdkxda&muf tm;aumif; vmap&ef - (u) &if;eSD;jr§KyfeSHrI\ cefUrSef;&v'feSifh trSef&v'fwdkUudk okH;oyftuJjzwfjcif;? (c) arQmfrSef;xm;aom 0efaqmifrIrsm;udkay;&mwGif tajccHtaqmufttkH\ vkyfief;pGrf;aqmif&nftm; apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif;? (*) tajccHtaqmufttkHqdkif&m &if;ESD;jr§KyfESHrI'DZdkif;a&;qGJjcif;? tokH;jyKjcif;eSifhxdef;odrf;jcif;? apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; vkyfief;pOfwdkUwGif tusdK;cHpm; cGifh&Sdolrsm;eSifh ywfoufqufEG,folrsm;udk yg0ifapjcif;ponfh tcsufrsm;twdkif; aqmif&Gufoifhygonf/

16 pdkufokOD;pD;? pdkufOD;pD;ESifh qnf^a&OD;pD;XmewdkY\ ydkrdkaygif;pnf;jcif;tm;jzifh a&ay;oGif;jcif;tpDtpOfrsm;\ ydkrdkaumif;rGefaomtusKd;qufrsm; jzpfay:vmapEdkifrnf/ Oyrm (1) aps;uGufESifhaus;vufvrf;rsm; qufoG,frIydkrdkaumif;rGefvmjcif; (2) uefx½dkufv,f,menf;vrf; qufoG,frIrsm;jzifh aps;uGuf\0,fvdktm;tay:rlwnfonfhoD;ESHukefypönf;rsm; xkwfvkyfEdkifvmNyD; vkyfuGufi,fawmifolrsm;ESifh pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;tMum; csdwfqufrIrsm; wdk;wufvmjcif; (3) wdk;csJUynmay;vkyfief;aqmif&GufrIrsm;wavsmuf oD;ESH? arG;jrLa&;vkyfief;rsm;wGif a&udkaumif;rGefpGmtoHk;jyK pDrHcefYcGJEdkifpGrf;wdk;wuf vmjcif; (4) a&ay;oGif;jcif;pepfESifh vkyfief;aqmif&GufrI? xdef;odrf;rItzGJUtpnf;rsm;udk qefpyg;A[kdjyKpdkufysKd;jcif;omru tr,fpHk wefzdk;jrifh xkwfukefrsm; xkwfvkyfvmEdkifjcif;/ 36 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 37 tcef; 4/ rl0g'rsm;eSifh r[mAsL[mrsm; 4.1/ pdkufysdK;a&;u@eSifh qufpyfvsuf&Sdaom rl0g'rsm;eSifh r[mAsL[mrsm; 76/ jrefrmEdkifiHpdkufysdK;a&; rl0g'eSifhpDrHudef;a&;qGJ&mwGif rl0g'rsm;? pDrHcsufrsm;? a&;qGJ&jyD; ,if;wdkU wGif- trsdK;om;pD;yGm;a&;rl0g'? pD;yGm;a&;eSifh vlrIa&;jyKjyif ajymif;vJa&;rlabmif (FESR) trsdK;om; tqifhbufpkHzGHUNzdK;a&; tem*wfvm;&marQmfrSef;csuf(MCDV)? trsdK;om;tqifhbufpkH zGHUNzdK;a&;pDrHudef; (NCDP)? EdkifiHjcm; &if;ESD;jr§KyfESHrI Oya'eSifh trsdK;om;xkwfukef r[mAsL[m(NES)ponfwdkU yg0ifonf/ ,if;wdkUonfa,bk,sudpörsm;udkom udkifwG,fjcif;jzpfjyD; pdkufysdK;a&; wpfrsdK;wnf;udk OD;wnfjcif; r[kwfaomfvnf; pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrItwGuf ta&;BuD;aom oufa&mufrIrsm; yg&Sdonf/ 77/ 2016 ckeSpftrsdK;om;pD;yGm;a&;rl0g'onf trsdK;om;jyefvnfoifhjrwfa&;udk taxmuftul &&Sdap&ef OD;wnfí obm0o,HZmwt&if;tjrpfrsm;udk a&&Snfxdef;odrf;vsuf jynfe,fESifhwdkif;a'o BuD;rsm;tMum; rQwrSefuefpGmcGJa0tokH;csEdkifrnfh pD;yGm;a&;rlabmifcsrSwfaqmif&Guf&ef arQmfrSef;yg onf/ ¤if;wGifrl0g' 12&yfyg0ifjyD;azmfjyygtcsufrsm;udk udk,fwG,fajz&Sif;oGm;rnf jzpfonf - (u) b@ma&;t&if;tjrpfrsm; wdk;wufyGm;rsm;vmatmifaqmif&Gufa&;? (c)EdkifiHydkifESifh yk*¾vdupD;yGm;a&; vkyfief;rsm;xda&mufatmifjrifapa&;? (*) vlUt&if;tjrpfrsm; zGHUNzdK;wdk;wufapa&;? (C) tajccH pD;yGm;a&;taqmufttkHrsm;vsifjrefpGm wdk;wufvmapa&;? (i) tvkyftudkif tcGifhtvrf; rsm;azmf xkwf ay;a&;? (p) pm;eyf&du©mzlvkHapa&;eSifh u@aygif;pkHbufnDpGmwdk;wuf vmapa&;? (q) pD;yGm;a&; tcGifhta&;rsm; &&Sdapa&;? (Z) b@ma&;wnfjidrfrI &&Sdvmapa&;? (ps) obm0ywf0ef;usif a&&Snf xdef;odrf;Edkifa&;? (n) tusdK;oufa&mufrI&SdjyD; rQwaom tcGefpepf xlaxmifa&;? (#) ÓPypönf; rlydkifcGifhtm;umuG,fapmifha&Smufa&;eSifh (X) vkHavmufaompD;yGm;0ef;usif ay:aygufvma&; ponfwdkU jzpfjyD; pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)wGif tqdkjyKxm;aomvkyfaqmifcsufrsm;onf tqdkyg rl0g'&nf&G,fcsufrsm;ESifh tcdkiftrmudkufnDvsuf &Sdygonf/ 78/ pD;yGm;a&;eSifhvlrIa&;jyKjyifajymif;vJrI rlabmif(FESR)udk 2012ckeSpfwGif a&;qGJcJhjyD; ,if;wGif pm;eyf&du©mzlvkHrI? pdkufysdK;a&;wdk;wufrI? awmifolrsm;? v,f,mvkyfom;rsm;? rSDcdkoltdrfaxmifpk0ifrsm; \vlrIzlvkHa&;eSifh 0ifaiGwdkUudk aumif;rGefaprnfh jyKjyifrIrsm;eSifh r[mAsL[mrsm; yg0ifonf/ ,if;rlabmif onf wdk;csJUynmay;jcif;? tpdk;&acs;aiGwdk;jr§ifhay;jcif;? axmufyHha&;uGif;qufrsm;wGif twm;tqD; rsm;udkz,f&Sm;jcif;? 0,fvdktm;uarmif;eSifaom aps;uGuftaxmuftyHh,EÅ&m;rsm;odkU OD;wnfaqmif &Gufjcif;wdkUjzifh ukefxkwfpGrf;tm;udk wdk;wufaumif;rGefap&ef &nf&G,fxm;ygonf/ Oyrmtm;jzifh qefpyg;u@wGif txGufwdk;apa&;vkyfief;udkrsdK;apht&nftaoG;jr§ifhwifjcif;?aumif;rGefaom pdkufysdK; enf;pepfrsm;? oGif;tm;pkudktusdK;&SdpGmokH;pGJjcif;? bufpkHydk;rTm;umuG,fjcif; ponfwdkUjzifh aqmif&Guf &eftqdkjyKxm;ygonf/ 38 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 79/ trsdK;om;tqifh bufpHkzGHUNzdK;a&;tem*wfvm;&marQmfrSef;csuf(MCDV)udk 2011 ckeSpfrul;rDu *syefEdkifiH\ enf;ynmtultnDeSifhpwifa&;qGJcJhjyD; ¤if;onf (NCDP) pDrHudef;a&;qGJa&;twGuf taxmuftyHh jzpfapcJhonf/ trsdK;om;tqifh bufpkHzGHUNzdK;a&; pDrHudef;(NCDP)udk 2011ckeSpfua&;qGJcJhjyD; (2011 rS 2031) ckeSpftxd (5)eSpf pDrHudef;rsm; tqifhqifhyg0ifonf/ pdkufysdK;a&;ESifh aus;vuf zGHUNzdK;a&;a&&SnfarQmfrSef;csufrSm - jrefrmEdkifiHwGif pdkufysdK;a&;u@udkrSDcdkae&aom aus;vufvlxk\ 0ifaiGESifh vlaerItqifhtwef;wdkUudk tdrfeD;csif;EdkifiHrsm;xufydkrdkum? zGHUNzdK;jyD;EdkifiHrsm;eSifh &ifabmifwef; Edkifap&efjzpfonf/ þarQmfrSef;csufudk(2031)ckESpfwGif a&muf&Sd&eftwGuf azmfjyyg&v'frsm;udk aqmif &GufEdkif&rnf/ (u)txl;jyKpm;aomufukefrsm;ESifh pdkufysdK;a&;tajccHwefzdk;jrifh xkwfukefrsm;\ aps;uGuf a0pkudk jynfwGif;a&mjynfyrSmyg trsm;qkH; &&Sdap&ef? (c)aus;vuf vlxk pm;eyf&du©mzlvkHap&ef? (*) obm0ywf0ef;usifeSifho[Zmwjzpfrnfh o,HZmwrsm;tm; a&&SnfwnfwHhatmif tokH;jyKjcif;jzifh pD;yGm;a&;zGHUNzdK;rI&,lEdkifrnfhvrf;aMumif;tm; azmfaqmif&efwdkUjzpfygonf/ 80/ a&wdkumvwGifu@tvdkuf&nfrSef;csufrsm;ü (u) pdkufysdK;a&;u@\ ukefxkwfvkyfrIEIef;udk t&Sdeft[kefjr§ifh&ef? (c) aus;vufa'o&Sd pdkufysdK;a&;tajcjyKtao;pm;ESifh tvwfpm;vkyfief;rsm;\ ukefxkwfvkyfrIEIef;wdk;wufap&ef? (*)wdk;wufaomenf;ynm? t&if;tESD;? aps;uGufESifh tvkyftudkif tcGifhtvrf;rsm;twGuf EdkifiHjcm;wdkuf½dkuf&if;ESD;jr§LyfESHrIudkqGJaqmif&ef? (C) jynfwGif;ESifh xkwfukefaps; uGufudk ydkrdkvufvSrf;rDap&efeSifh aps;uGufowif; tajccHtaqmufttkH wdk;wufaumif;rGefap&ef? (i) pdkufysdK;a&;u@wGif okawoeeSifh tokH;csokawoevkyfief; zGHUNzdK;ap&ef? (p) wefzdk;uGif;qufwGif vkyfief;ukefusp&dwfrsm;udk twwfEdkifqkH;avQmhcs&efwdkUyg0ifygonf/ 81/ trsdK;om;ydkUukef r[mAsL[m (NES) tm; (2015) ckESpfwGif ul;oef;a&mif;0,fa&;0efBuD;XmerS twnfjyKjyXmef;cJhonf/ ,if;onf jrefrmEdkifiH a&&SnfzGHUNzdK;wdk;wufa&;twGuf OD;pm;ay;u@rsm; jzpfaom yJrsdK;pkH? qDxGufoD;eSH? a&vkyfief;? opfawmxGufukefypönf;? txnftvdyfeSifh t0wftxnf? qef? &mbm? c&D;oGm;vkyfief;ponfwdkUjzifh aqmif&Gufrnfhvdktyfcsufrsm;eSifh OD;pm;ay;rsm;udk azmfjyaom 5-eSpfoufwrf;&Sdvrf;jyajrykHjzpfonf/ þr[mAsL[monf ydkUukefu@wpfckcsif;tvdkuf &nfrSef; xm;aom&if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;udk axmufcHwifjyxm;onfhtjyif pD;yGm;a&;avmu&Sd t[efUtwm;rsm; udkvnf; u@tcsif;csif;aqmif&GufrIjzifh udkifwG,fxm;onf/ ,if;wdkUwGif aiGaMu;vufvSrf;rDrI? ukefoG,fa&;owif;eSifh aps;uGufjr§ifhwifa&;? ukefoG,fa&;eSifhydkUaqmifa&;? t&nftaoG;pDrHcefYcGJrIwdkU yg0ifonf/ þr[mAsL[monf pD;yGm;a&;eSifhukefoG,fa&; taxmuftuljyKXmersm;jzifh wDxGifqef; opfEdkifpGrf;wdk;jr§ifh&efvnf;&nf&G,fonf/ 82/ 2016 ckeSpf atmufwdkbmvwGif twnfjyKjyXmef;cJhaom jrefrmh&if;ESD;jr§KyfESHrIOya'(MIL) onf EdkifiHjcm;&if;ESD;jr§KyfESHrIudk jr§ifhwifEdkif&ef&nf&G,fxm;ygonf/ 2012ckESpf EdkifiHjcm;&if;ESD;jr§KyfESHrI Oya'ESifh 2013 ckeSpfEdkifiHom; &if;ESD;jr§KyfESHrIOya'wdkUudkaygif;pnf;xm;aom þjrefrmh&if;ESD;jr§KyfESHrI Oya'wGif tcGefavQmhayghrI ykHpHtrsdK;rsdK;yg0ifygonf/ xdkOya'opft& EdkifiHjcm;om;&if;ESD;jr§Kyfolonf EdkifiHom; &if;ESD;jr§KyfESHoluJhodkU tvm;wl tcGifhta&;rsm;&Edkif&ef tcsufrsm;pGm owfrSwfjyifqifjyXmef;xm;yg onf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)onf jrefrmh&if;ESD;jr§KyfESHrIOya'(MIL)ESifh tnD pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;udk &if;ESD;jr§KyfESH&mwGif tao;pm;awmifolrsm;yg twlwuG tusdK;jzpfxGef; a&;udpö&yfrsm; yg0ifapa&;udk tm;ay;rnfjzpfonf/ 83/ jrefrmEdkifiH\ 2014 ckESpf trsdK;om;tqifha&rl0g'(NWP)onf a&a0a&vJa'orsm;? jrpfrsm;? uefrsm;ESifh a&avSmifuefrsm;? ajratmufa&atmif;aom ajrvTmrsm;eSifh urf;&dk;wef;eSifh tPÖ0ga& rsm;tokH;csrItwGuf yxrqkH;aom a&rl0g'jzpfonf/ jrefrmEdkifiHwGif a&t&if;tjrpfrsm; tokH;csrI

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 39 pDrHcefUcGJa&;twGuf wpfEdkifiHvkH;jcHKikHíwm0ef,laqmif&GufaeaomtzGJUtpnf; wpfckrSr&Sdao;ay/ Oya'rsm;ESifh tzGJUtpnf;rsm;qdkif&mpepfwpfckeSifh u@pkHzGHUNzdK;wdk;wufvmapa&;twGuf a&eSifhqdkif aom tajccHrlabmif(Myanmar Water Framework Directive)tygt0if vkyfief;pOfwpfcka&;qGJjcif; wdkUtwGuf trsdK;om;tqifha&rl0g'rS rlabmifwpfckcsrSwfay;&ef vdktyfygrnf/ ¤if;rlabmifonf Oya' a&;&meSifhtkyfcsKyfa&;qdkif&mtiftm;udktokH;cs&mwGif a,bk,stajccHrlrsm;rS vTrf;NcHKxm;Edkif&ef xkwfjyef csufyifjzpfonf/ 84/ vGefcJhaomeSpfeSpftwGif;wGif pdkufysdK;a&;eSifhqufEG,faomr[mAsL[mESifh pDrHudef;tcsdKUudka&; qGJcJh&matmufygwdkUyg0ifygonf - 2016-2017 rS 2020-2021 txd ig;ESpfpDrHudef; (Five Year Plan 2016-2017 to 2020-2021) ? pD;yGm;a&;eSifh vlrIa&;jyKjyifajymif;vJrIrsm;rlabmif (the Framework for Economic and Social Reforms) ? pm;eyf&du©meSifh tm[m&zlvkHa&;qdkif&m jrefrm EdkifiHtrsdK;om;vkyfief;pDrHcsuf (the National Comprehensive Development Plan) ? jrefrmEdkifiH &moDOwkajymif;vJrIeSifh vdkufavsmnDaxGjzpfaom pdkufysdK;a&;r[mAsL[m (Myanmar Climate Smart Agriculture Strategy) ? jrefrmEdkifiHqefpyg;u@zGHUNzdK;wdk;wufa&;r[mAsL[m (Myanmar Rice Sector Development Strategy) ? qeftdk;rSonf pm;zG,fpkHjcif;awmif;qDodkY puúLjzLpmwrf; (White Paper from Rice Bowl to Food Basket) [if;oD;[if;&Gufrsm;qdkif&mpuúLjzLpmwrf;? (White Paper on Vegetables) ? tpm;tpmwefzdk;uGif;qufvrf;jyajrykH ( Food Value Chain Road Map)? v,f,m? om;ig;u@ü pGrf;tm;jynfhbufpkHaygif;pyfpdkufysdK;jcif; (jynfaxmifpkor®wjrefrmEdkifiH) (tjyD;owf tpD&ifcHpm2016 JICA) ( Intensive agriculture promotion program in the Republic of the Union of Myanmar (Final report, 2016, JICA))ESifh pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ 'kwd,umvwdk ig;eSpf v,f,mu@ rl0g'eSifhvkyfief;pOfrsm; (2016? atmufwdkbm) (Agricultural Policy and Thrusts for Second Five Year Short Term Plan of MoALI (October 2016)wdkU jzpfygonf/ þpmwrf;rsm;udk jyef vnfokH;oyfMunfh&mwGif t"duaumufcsufokH;csufudk awGU&Sd&ygonf - l ,if;wdkUonfa,bk,stm;jzifh tjrifwlnDMuonf/ ¤if;wdkUonf pdkufysdK;a&;u@tay:wGif wlnDaomarQmfrSef;csufrsm;&SdjyD; pm;eyf&du©mzlvkHrI? awmifol0ifaiGwdk;aprI? xkwfukefjynfy wifydkUEdkifrIwdkUwGifu@rS yHhydk;ay;rIrsm;tay: tav;xm;arQmfrSef;Muonf/ ¤if;wdkUonf vkyfuGuf i,fawmifolrsm;eSifh ajrjyóemrsm;ajz&Sif;a&;udk OD;pm;ay;jcif;? aps;uGuftcsdwf tquf rsm;eSifh wefzdk;uGif;qufwdkUudktav;ay;jcif;eSifh qefpyg;udkA[dkjyKaeaom csOf;uyfrI rSpGefUcGmí tr,fpkHpdkufysdK;vkyfudkifrI(arG;jrLa&;ESifha&vkyfief;wdkUtygt0if)udktqdkjyKaqmif &GufaeMuonf/ pepfudkacwfrDatmifjyKvkyf&ef? pufrIv,f,mudkt&Sdefjr§ifh&efESifh jrefrmhxGuf ukef rsm;wifydkUrI BuD;xGm;vmapjcif;rSwpfqifh urÇmhaps;uGuf\ todtrSwfjyKrIudk&&Sd&ef vdktyfvsuf&SdaMumif; pmwrf;rsm;wGif,lqxm;Muonf/ yk*¾vduu@eSifh yl;aygif;aqmif &GufrIwdkUtm;jr§ifhwif&ef pmwrf;rsm;tm;vkH;wGif azmfjyxm;onf/ l tcsdKUaomudpö&yfrsm; tay:wGifuGJjym;aomcsOf;uyfrIenf;vrf;rsm;&SdMuonf/ Oyrmqdkaomf pdkufysdK;a&;qdkif&mtcef;u@wGif usyfusyfwnf;wnf; &kef;uefvIyf&Sm;ae&aom awmifol rsm;eSifh v,fajrrJhjzpfaeaomawmifolrsm;\ vdktyfcsufrsm;udk udk,fwG,fajz&Sif;&rnfhudpö &yfrsm;jzpfonf/ txl;ojzifh(u) pdkufysdK;a&;ukefxkwfpGrf;tm; wdk;jrifhvmjcif;jzifh aus;vuf a'otvkyftudkifydkrdk&EdkifzG,f&Sd?r&Sd (odkUr[kwf) v,f,mjyifypD;yGm;a&;vkyfief; BuD;xGm; zGHUNzdK;rIaMumifh aus;vufa'ovkyfom;tiftm;udkqGJxkwf,lEdkifjyD; v,f,mu@wGif vkyfom; tiftm;avsmhenf;vmEdkifzG,f&Sd^r&Sd (ta&SUawmiftm&EdkifiHrsm;\tawGUtBuHKrsm;t& þodkU 40 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ½IyfaxG;aomudpö&yftwGuf tajzwpfckwnf;r&SdEdkifay)? (c) ajr,m? oGif;tm;pkrsm;jzpfonfh "mwfajrMoZm? rsdK;aphrsm;eSifhtpdk;&rSaps;EIef;avsmhcsíyHhydk;jcif;? twdk;oufomaom acs;aiG wdkUtm; jzefUa0ay;jcif;(odkUr[kwf)tumtuG,fay;rnfh uGef&ufrsm;xlaxmifjcif;jzifh tm; vkH;yg0ifaom zGHUNzdK;wdk;wufrIeSifh qif;&JEGrf;yg;olrsm;tm; tusdK;jzpfxGef;aponfh pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI&&SdEdkifrI &Sd^r&Sd? (*) pufrIukefMurf;oD;eSHrsm;udk tm;ay;jr§ihfwif&mwGif þ pufrIvkyfief;udk EdkifiHjcm;,SOfjydKifrIrsm;rS tumtuG,fay;rnfh pufrIvkyfief;qdkif&m rl0g' wpfckcsrSwfay;&efvdk?rvdkeSifh (C) a&wdkeSifha&&Snf b@maiGyHhydk;rItm; pdkufysdK;a&;u@rS vufvSrf;rD&&SdEdkifrI wdk;wufvm&eftwGuf toifhawmfqkH;aom enf;vrf;rsm;rSm oJoJuGJuGJ r&Sdao;acs/ l tqdkygpmwrf;wdkif;wGif pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[meSifh &if;eSD;jr§KyfeSHrIpDrHudef; a&;qGJjyifqifjcif;twGuf tcsuftcsmusaomtydkif;rsm; yg0ifjcif;r&Sday/ tcsdKUae&mrsm;wGif &if;ESD;jr§KyfESHrIryg0ifyJ vpf[maejyD;tjcm;aomae&mrsm;wGifrl wm0ef0wÅ&m;owfrSwfcsufjy Z,m;? vsmxm;csufrsm;eSifhtnTef;udef;rsm;yg0ifaom xdef;ausmif;avhvm tuJjzwfa&; rlabmif(odkUr[kwf) tEÅ&m,fusa&mufEdkifajcudk pDrHcefUcGJjcif;tydkif;ponfwdkUryg0ifay/ 85/ þodkYjyKpkxm;jyD;jzpfaom pmwrf;rsm;udk tajccHum pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) eSifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOftm; a&;qGJxm;jcif;jzpfjyD; uGm[rIrsm;udkjznfhpGufajz&Sif;um tqdkjyK csufrsm;udk qufpyfaygif;pnf;jyD; pmwrf;wpfapmiftjzpf pkpnf;xm;jcif; jzpfonf/ ,if;wGif - (u) tajccHrlrsm; (c) tem*wfvm;&m arQmfrSef;csuf (*) xyfqifh&v'frsm;eSifh aqmif&Guf&rnfhvkyfief;aqmifwm pm&if;rsm; (C) &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf (i) wm0ef,laqmif&Guf&rnfh Xmersm; Z,m; (p) apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfa&;rlabmif (q) tEÅ&m,fusa&mufEdkifajcrsm;eSifh ab;tEÅ&m,favsmhyg;apa&;aqmif&Gufcsufrsm; (Z) pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[mtaumiftxnfazmfaqmif&Gufa&; tpDtpOfrsm;ponf wdkYyg0ifygonf/ þodkYa&;qGJ&mwGif 0efBuD;Xme\ vrf;\ñTefcsufeSifhtwl yk*¾vdu u@? t&yfbuf vlrItzGJUtpnf;eSifh zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm; tygt0ifywfouf qufEG,folrsm;rS yg0ifyl;aygif; vkyfaqmif cJhjcif;jzpfonf/

4.2/ jrefrmhpdkufysKd;a&; rl0g' 86/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD; Xmeonf\ 'kwd, ig;eSpfpDrHudef;tm; taumiftxnfazmf&mwGif vrf; ñTefrIay;Edkif&ef pdkufysdK;a&;rl0g'(2016ckeSpf)udkjyKpkcJhygonf/ þrl0g'wGif atmufazmfjyyg &nf&G,fcsuf rsm; yg0ifygonf/ l 'kwd,ig;eSpfpDrHudef;umvtwGif; pm;eyf&du©mzlvkHa&;ESifh ab;uif;vkHjcHKrI wdk;wufaumif;rGef apjyD; rQwaomtm[m&udk ydkrdkpm;okH;vmEdkifap&ef/ l awmifolwdkif;rdrdwdkU\tcGifhta&;rsm;udk tjynfht0&&SdcHpm;Edkifap&efeSifh pD;yGm;a&;zGHUjzdK; jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 41 wdk;wufrI\ tusdK;aus;Zl;rsm;udk cHpm;Edkifap&ef/ l todynmtopfrsm; vkyfief;wlvkyfuGufi,f awmifolv,form;rsm;? arG;jrLa&;orm;rsm; eSifh a&vkyfom;rsm;tm; tajccHí tpktzGJUrsm;(odkU)or0g,rrsm; zGJUpnf;jcif; (,if;wdkY wGiftrsdK;orD;rsm; rjzpfraeyg0ifaqmif&Guf&rnf)? todynmrsm;zvS,fjcif;udk tajcjyKí pdkufysdK;a&;u@ wpf&yfvkH; \vkyfief;pGrf;aqmif&nfudk jr§ifhwifEdkif&efeSifh acwfrDzGHUjzdK;wdk; wufvmap&ef/ l vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ vlrIpD;yGm;tajctae wdk;wufaumif;rGefvmap&efaus;vuf vrf;rsm;aqmufvkyfa&;? aus;vufa'otajccHtaqmufttkHzGHUjzdK;a&;? ajrtokH;csrI pDrH cefUcGJa&;eSifh tao;pm;pufrI ukefxkwfvkyfief;rsm; wdk;wufa&;wdkUwGif &if;eSD;jr§KyfeSHrnfh pDrH udef;wpfcktm; owfrSwfa&;qGJ&ef/ l oD;ESHpdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;ESifh a&vkyfief;xGufukefrsm; ydkrdkwdk;wufaumif;rGefvm&efESifh or0g,r u@zGHUNzdK;wdk;wufvm&eftwGuf vdktyfaeaom enf;ynmeSifh aiGaMu;yHhydk;rIrsm; tm; jynfwGif;jynfy rS t&if;tjrpfrsm;xHrS &,lEdkif&ef/ l jyifyaps;uGufrsm;odkY wifydkY&eftwGuft&nftaoG;jrifh oD;ESHom;ig;xGufukefrsm;udk xkwf vkyfrIjr§ifhwif&ef/ l tao;pm;pufrIvufrIvkyfief;rsm;eSifh toufarG;0rf;ausmif;rI ynma&;wdkYwGifyg0ifonfh xda&mufaom pdkufysdK;a&;tajcjyK pufrIvufrIvkyfief;rsm; ay:aygufvmap&ef/ l pdkufysdK;a&;u@twGuf jynfwGif;jynfyrS t&if;teSD;rsm;udk vufvSrf;rD&&SdEdkifrI wdk;jrifhvm ap&efeSifh qif;&JEGrf;yg;rIavQmhcsa&;? pdkufysdK;a&;u@ zGHYNzdK;wdk;wufa&;eSifh a&&SnfwnfwHh aom aus;vufa'ozGHUjzdK;a&; pDrHudef;rsm;wGif oufqdkif&mu@toD;oD;rS ywfoufquf EG,faeolrsm; tm;vkH;rSwuf<upGm tjynfht0yg0ifaqmif&Gufap&ef/ 42 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 43 tcef; 5/ jrefrmhpdkufysdK;a&;\ vuf&Sdaqmif&Gufaeaom zGHUNzdK;a&;rdwfzuftpDtpOfrsm; 5.1/ pdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;eSifh a&vkyfief;wdkU\ t"du u@rsm;wGif &if;ESD;jr§KyfESHrI 87/ Z,m; (2) wGif (2010-2015) pDrHudef;umvtwGif; zGHUNzdK;a&;rdwfzufwdkU\ &efykHaiGyHhydk;rI jzifhaqmif&GufcJhaom pDrHcsufrsm;tm; trsdK;tpm;(4)rsdK;jzifh tusOf;csHK;azmfjyxm;ygonf/Z,m;a&;qGJ csdefwGif aus;vufa'o zGHUNzdK;wdk;wufa&;OD;pD;XmeeSifh or0g,rOD;pD;Xmeqdkif&m udef;*Pef;rsm; yg0ifjcif;r&Sdaomfvnf;17 pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme&Sd usefXmersm;tm;vkH;twGuf (2016-2022) pDrHudef;umvtwGif; tvSL&Sifrsm;\yHhydk;rIjzifhaqmif&GufEdkifrnf[k arQmfrSef;xm;aom pDrHcsufrsm; tm;vnf; azmfjyxm;ygonf/ 88/ aus;vufa'ozGHUNzdK;a&;eSifh or0g,rwdkYrSty zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;rS pdkufysdK;a&;u@ wGif &if;ESD;jr§KyfESHrIrSm (2010-2015) umvwGif tar&duefa':vm oef; (131.352) &SdcJh&mrS (2016-2022) umvtwGif; tar&duefa':vmoef; (499.605) txd 280% wdk;wufvmrnf[k arQmfrSef;xm;onf/ (2010-2015) tMum;umvwGif tajccHtaqmufttkH zGHUNzdK;wdk;wufa&; twGuf &if;ESD;jr§KyfESHrIrSm trsm;qkH;jzpfum tar&duefa':vm (63.463) oef;&SdjyD; &if;ESD;jr§KyfESHrI tm;vkH;\48.3% &Sdonf/ tajccHtaqmufttkHwGif qnfajrmif;u@ jyefvnfjyKjyifwnfaqmufa&; ESifh xdef;odrf;a&;twGuf tar&duefa':vm(60.212)oef; tokH;jyKcJhjyD; tajccHtaqmufttkHqdkif&m &if;ESD;jr§KyfESHrIpkpkaygif;\ 45.7%&Sdonf/ þumvwGif tzGJUtpnf;qdkif&mpGrf;aqmif&nf jr§ifhwifa&; twGuf pkpkaygif;&if;ESD;jr§KyfeSHrI\ 30%eD;yg; tokH;jyKcJhonf/ usef&if;ESD;jr§KyfESHrIwdkUwGif rl0g'? pnf;rsOf; rsm;eSifh pDrHtkyfcsKyfrIeSifh xkwfvkyfrIwdk;jr§ifha&;wdkUu tnDtrQ eD;yg;&,lxm;onf/ (2016-2022) umvwGif tajccHtaqmufttkHqdkif&m &if;eSD;jr§KyfESHrIrSm qufvufí BuD;pdk;aernf[k arQmfrSef;xm;jyD; tar&duefa':vm (269.091)oef;txdwdk;jrifhvmEdkifum &if;ESD;jr§KyfESHrIpkpkaygif;\ 53.9%xd&SdEdkif onf/ ,if;wGif uefa':vm(248.934)oef;rSm qnfajrmif;u@ jyefvnfjyKjyif wnfaqmufa&;ESifh xdef;odrf;a&;twGuf okH;pGJrnfjzpfonf/ 89/ (2016-2022) umvtwGif;wGif usef&Sdaeao;onfhtrsdK;tpm;rsm; (3) ckwGifvnf; &if;ESD;jr§KyfESHrIonf odompGmwdk;wufrnf[karQmfvifhonf/ odkUaomf udef;*Pef;t&wGifrI ¤if;wdkYonf qnfajrmif;u@\ udef;*Pef;atmufodompGm avsmhenf;aeqJjzpfonf/ (2016-2022) umvwGif xkwfvkyfrIwdk;jr§ifha&;ü &if;ESD;jr§KyfESHrIrSm 313% jrifhwufvmrnf[k arQmfrSef;xm;jyD; uefa':vm (18.630) oef;rS (77.05) oef;txd? todynmay;jcif;? wdk;csJUynmay;vkyfief;eSifh v,f,mtzGJUtpnf;rsm;\

17 ,if;udef;*Pef;rsm;wGufcsufpOfumvwGif aus;vufOD;pD;ESifh orOD;pD;\Xmeqdkif&mtcsuftvufrsm; ryg0ifao;yg/ 44 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf pGrf;aqmif&nfjr§ifhwifa&;ü &if;ESD;jr§KyfESHrIrSm 202% jrifhwufvmrnf[k arQmfrSef;xm;jyD; uefa':vm (89.401) oef;txd? rl0g'? pnf;rsOf;rsm;eSifh pDrHtkyfcsKyfrIwGif &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;rSm 230% jrifhwufvmrnf[k arQmfrSef;xm;jyD; uefa':vm (64.064) oef;txd toD;oD;&Sdvmrnfjzpfonf/ 90/ pdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;eSifha&vkyfief;u@cGJrsm;wGif zGHUNzdK;a&;rdwfzuftzGJUtpnf;rsm;\ pDrH udef;rsm;wnfae&m yx0Dtaetxm;eSifh pyfvsOf;í urÇmhbPfrSjyKvkyfcJhaom avhvmokH;oyfcsuft& ppfaq;avhvmcJhaompDrHcsuf (103)ckteuf jzefUusufwnf&SdrIrSm - EdkifiHwpf0Srf; - 21.1% ? rEÅav; wdkif;a'oBuD; - 13.0%? ppfudkif;wdkif;a'oBuD; - 12.4%? rauG;wdkif;a'oBuD; - 10.7%? {&m0wD wdkif;a'oBuD; - 8.9%? &cdkifjynfe,f - 7.1%? &Srf;jynfe,f - 7.1%? yJcl;wdkif;a'oBuD; - 5.9%? csif;jynfe,f - 5.9%? &efukefwdkif;a'oBuD; - 4.1%? aejynfawmf - 3.6% ESifh usef&Sdaomjynf e,feSifh wdkif;a'oBuD;ig;ckrSm zGHUNzdK;wdk;wufa&; pDrHcsufrsm;\ 1% atmufpDom&SdMuonf/ þokH;oyfcsufrS zGHUNzdK;a&;pDrHcsufrsm;\ &if;eSD;jr§KyfeSHrIonf tv,fydkif;tylydkif;Zkefa'owGif pkpnf;vsuf&SdaeaMumif; &Sif;vif;pGmazmfjyaejyD; rEÅav;? ppfudkif;eSifh rauG;wdkif;a'oBuD; (3)ckaygif;wGif pDrHcsufrsm;\ 36% &Sdaeonf/ ဇယား ၂။ အလွဴရွင္ေငြေၾကးေထာက္ပံ႔မႈ ၂၀၁၀-၁၅ ခုႏွစ္ႏွင့္ အလွဴရွင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈခန္႔မွန္းခ်က္ ၂၀၁၆-၂၂ ခုႏွစ္ထိ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂ဝ၁ဝ-၁၅ ၂ဝ၁၆-၂၂ (%) ၂ဝ၁၆- ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈအမ်ဳိးအစားႏွင့္ အစီအစဥ္ (ကန္ေဒၚလာသန္း) (ကန္ေဒၚလာသန္း) ၂ဝ၂၂ သာ ၁။ အေျခခံအေဆာက္အအံု ၉၆ဝ,၅ဝ၄ ၁၅,ဝ၈၆,၈ဝ၅ ၅.၆% ဆည္ေျမာင္းအသစ္ ၆ဝ,၂၁၂,၇၉ဝ ၂၄၈,၉၃၃,၇၃၇ ၉၂.၅ လက္ရွိဆည္ေျမာင္း မြမ္းမံျပဳျပင္ ၁,ဝ၃၁,၅၇၇ ၁,၁၃၂,၁၆၃ ဝ.၄% စိုက္ပ်ဳိး- ၾကိတ္ခြဲျပဳျပင္မႈ ၁,၂၅၈,၁၅၂ ၃၉၃,၂၁၇ ၁.၅% အျခား ၆၃,၄၆၃,ဝ၂၃ ၂၆၉,ဝ၉၁,၉၂၂ ၁ဝဝ% စုစုေပါင္းခြဲ ၄၈.၃% ၅၃.၉% ၂။ ထုတ္လုပ္မႈ တိုးျမွင့္ေရး မ်ဳိးေစ႔ က႑ခြဲ ၂,၅၅၅,၁၃၁ ၈,၁၂ဝ,၃၈၄ ၁ဝ.၅% ေျမဆီလႊာ စီမံခန္႔ခြဲေရး/ဓါတ္ေျမၾသဇာ ၂,၈၈၈,၅၄၆ ၇,၈၇၉,၈၇၁ ၁ဝ.၂% သီးႏွံကာကြယ္ေရး - ၁,ဝဝ၄,၆ဝ၈ ၁.၄%

ေရစီမံခန္႔ခြဲေရးစနစ္မ်ား ၂,၄၄၆,၇၃၄ ၅,၁၃၂,၉၈၅ ၆.၇% ရာသီဥတုလုိက္ေလ်ာညီစိုက္ပ်ဳိးေရး ၁၁၃,၄၆၉ ၂ဝ,၂၄၉,၉၆၉၊ ၂၆.၃% အျခား ၈၇ဝ,၂ဝ၄ ၁၃,၉၅၇,၃၄၂ ၁၈.၁% စုစုေပါင္းခြဲ ၁၈,၆၃ဝ,၃၂၄ ၇၇,ဝ၅ဝ,၄၄၃ ၁ဝဝ% စုစုေပါင္းခ်ဳပ္တြင္ စုစုေပါင္းခြဲ၏ %၊ ၁၄.၄%၊ ၁၅.၄%၊ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 45 ၂ဝ၁ဝ-၁၅ ၂ဝ၁၆-၂၂ (%) ၂ဝ၁၆- ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈအမ်ဳိးအစားႏွင့္ အစီအစဥ္ (ကန္ေဒၚလာသန္း) (ကန္ေဒၚလာသန္း) ၂ဝ၂၂ သာ ၃။ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရး၊ ႏွင့္ လယ္ယာ အဖဲြ႕အစည္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ တည္ေဆာက္ေရး စိုက္ပ်ဳိ္းပညာေပးျခင္း ၈,၄၉၂,၉၅၂ ၂၅,၇၄၉,၉၈၂ ၂၈.၈% ေမြးျမဴေရးဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္း ၄၉၉,ဝ၈၈ ၁၂,၉၂၈,၅၂၁ ၁၄.၅% ငါးေမြးျမဴေရးႏွင့္ ေရလုပ္ငန္း ၃,၉၅၇,၄၅၉ ၁၆,၅၄၅,၉၈၄ ၁၈.၅% တကၠသိုလ္ သင္ရိုးညြန္းတမ္းျပဳစုေရး ၇၂၅,ဝဝဝ ၃,၃၅၅,၉၁၃ ၃.၇% စိုက္ပ်ဳိးကုန္ထုတ္ သမဝါယမအသင္းမ်ား ၁,၅၅၃,၁၇ဝ ၂,၆၄၄,၆၉ဝ ၃.ဝ% ေရအသံုးခ်သူအဖြဲ႔မ်ား ၇ဝ၁,၅၅၂ ၉,၅၈၁,၁၄၄ ၁ဝ.၇% က႑အသင္းအဖြဲ႕မ်ား/ကုန္သြယ္ေရး အသင္းအဖြဲ႕မ်ား၊ ၁,၅ဝ၉,ဝ၅၉ ၁,၄၇၈,၄၃၇ ၁.၆% စိတ္ဝင္စားသူ အုပ္စုမ်ား အျခား ၁၂,၇၂၇,၈၁ဝ ၁၇,၁၁၇,၂၆၁ ၁၉.၂% စုစုေပါင္းခြဲ ၂၁၉,၆ဝ၆,ဝ၉၁ ၈၉,၄ဝ၁,၉၃ဝ ၁ဝဝ%

စုစုေပါင္းခ်ဳပ္တြင္ စုစုေပါင္းခြဲ၏ %၊ ၂၂.၅% ၁၇.၉% ၄။ မူဝါဒ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း၊ စီမံခန္႔ခြဲေရး ေျမယာလုပ္ပိုင္ခြင့္ ၊ စီမံခန္႕ခြဲမႈ၊ ၈,၄၁၄,၅၉၅ ၂,၆၇၅,၂၉၉ ၄.၂% ေရစီမံခန္႕ခြဲမႈ၊ ၇၄ဝ,၅၆၁ ၆၆၁,၉၄၇ ၁.ဝ% ေရသယံဇာတအရင္းအျမစ္ စီမံခန္႕ခြဲေရး၊ ၇၄၆,၃၈၂ ၅၁,၀၇၄,ဝ၇၄ ၇၉.၇% သန႔္ရွင္းေရးႏွင့္ အပင္မ်ား ပိုးမႊားေရာဂါ၊ ဓာတုေဆးကင္းစင္ေရး ၇ဝ၅,၂ဝ၇ ၉၄၈,၉၅၇ ၁.၅% အစားအေသာက္ေဘးကင္းေရး၊ ၇ဝ၅,၂ဝ၇ ၉၄၈,၉၅၇ ၁.၅% က်ားမ ဆိုင္ရာ ၆၄၈,၈၆ဝ ၆၄၆,၃၇ဝ ၁.ဝ% စိုက္ပ်ဳိးေရးမူဝါဒ၊ တန္ဖိုးကြင္းဆက္မ်ား၊ သြင္းအားစုႏွင့္ အျခား ၇,၆၉၁,၈၇၂ ၇,၁၀၈,၆၇၄ ၁၁.၁% စုစုေပါင္းခြဲ၊ ၁၉,၆၅၂,၆၈၄ ၆၄,ဝ၆၄,၂၇၈ ၁ဝဝ.၅% စုစုေပါင္းခ်ဳပ္တြင္ စုစုေပါင္းခြဲ၏ %၊ ၁၅.ဝ% ၁၂.၈% စုစုေပါင္းခ်ဳပ္၊ ၁၃၁,၃၅၂,၁၂၂ ၄၉၉,၀ဝ၈,၅၇၃ Zpfjrpf/ urÇmYbPf? tvSL&Sifaygif;pyfn§dEIdif;a&;&Hk;/ 5.2/ aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;wGif &if;ESD;jr§KyfeSHrI 91/ aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;ESifh pdkufysdK;a&;ukefxkwfvkyfief; (odkYr[kwf)v,f,mvkyfief; (oD;ESH? arG;jrLa&;? a&vkyfief;) wdkUonf tjyeftvSef taxmuftuljyKaom vkyfief;rsm;jzpfonf/ aus;vufa'ozGHUNzdK;a&;onf pdkufysdK;ukefxkwfvkyfrIwGif tcsuftcsmusaomtajccHtaqmufttkH? 0efaqmifrI? aps;uGuf? 0ifaiG? ywf0ef;usifqdkif&m tcsuftvufrsm;twGuf tmrcHonf/ xdkUtwlpdkufysdK; a&;zGHUNzdK;rIuvnf; aus;vufa'ozGHUNzdK;a&;udk tvkyftudkifrsm;? taxmuftuljyK pD;yGm;a&;rsm;? ywf0ef;usifqdkif&m0efaqmifrIrsm;jzifh axmufyHhonf/ tpGeftzsm;usaom e,fajra'orsm;wGif v,f,m 46 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf vkyf ief;onf pD;yGm;a&;eSifhvlrIa&;qdkif&m tajccHtodkufttkHudk axmufyHhay;vsuf&Sdaom ta&;tBuD;qkH; taMumif;tcsufjzpfonf/ xdkaMumifh aus;vufa'ozGHUNzdK;a&;ESifh v,f,mpdkufysdK;a&;wdkUonf tjyef tvSeftm;jznfhjyD; tusdK;jzpfxGef;aeonf/ v,f,mvkyfief;rsm;? taxmuftuljyKpD;yGm;a&; vkyfief; rsm;udk aumif;rGefapjcif;jzifh v,f,mvkyfief;trsm;pkwnf&Sd&m aus;vufa'owdkU\ a&&SnfzGHUNzdK;rIudk tmrcHonf/ þodkUtjyeftvSef taxmuftuljyKrIaMumifh aus;vufa'ozGHUNzdK;a&;udk pdkuf? arG;? qnf 0efMuD;Xme\vufatmufwGifxnfhoGif;jcif;rSm tjyeftvSef tusdK;jyK&ma&mufonf/ 92/ jrefrmEdkifiHtpdk;&onf zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;\ taxmuftyHhjzifhaus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&; twGuf t&if;tjrpftrsm;tjym;udk xnfh0ifcJhonf/ aus;vufa'ozGHUNzdK;a&;pDrHudef;tm; ,cifu pdkufysdK;a&;u@\ tcsdefumvowfrSwfcsufjzifh okH;oyf&efrjzpfEdkifay/ aus;vufa'ozGHUNzdK; wdk; wufa&;OD;pD;Xmeonf jrefrmEdkifiH&Sd aus;vufa'ozGHUNzdK;a&; tpDtpOfrsm;tm; pkHvifpGmrSwfwrf;wif cJhonf/ pDrHcsuftapmqkH; pwifcJhaomtcsdefrSm (2014)ckeSpfwGifjzpfjyD; tjyD;owfrnfhtcsdefrSm (2022) ckESpf jzpfonf/ aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&; pDrHcsufrsm;twGuf bwf*sufpkpkaygif;rSm uefa':vm(783.907)oef;jzpfonf/ þudef;*Pef;onf pdkufysdK;a&;pDrHcsufrsm;tm;vkH;\ pkpkaygif; bwf*sufxuf uefa':vm (284) oef;ausmfvGefaeygonf/ tMuD;qkH;pDrHudef;(2)ckrSm urÇmhbPfrS tar&duefa':vmoef; 480 jzifhaqmif&Gufonfh vlxkA[dkjyKpDrHudef; (tajccH taqmuftkHt"du)ESifh tar&duefa':vmoef;90-jzifhaqmif&Gufaom vQyfppfrD;&&Sda&; pDrHudef;wdkU jzpfonf/ usefpDrHcsuf wdkUwGif (JICA)rS uefa':vm23.418oef;jzifh jrdKUe,f(23)cktm; a&ay;a&;pDrHudef; tqifh(1)? vlrIa&; qdkif&m okawoevkyfaqmifrI (SPPRG) tzGJUrSuefa':vm 0.12-oef;jzifh aqmif&Gufaom aus;vuf a'ozGHUNzdK;a&;okawoeeSifh vlrIzGHUNzdK;a&; pDrHudef;wdkY jzpfygonf/

5.3/ or0g,ru@wGif &if;ESD;jr§KyfESHrI 93/ or0g,ru@wGif aqmif&GufqJpDrHcsuf (2)ckom&Sdonf/ ¤if;wdkUrSm aus;vufa'o zGHUNzdK; wdk;wufa&;eSifh qif;&JEGrf;yg;rI avQmhcsa&;wdkUtwGuf wpfEdkifiHvkH;twdkif;twmjzifh tao;pm; aiGa&;aMu;a&;vkyfief; aqmif&Guf&ef w&kwfEdkifiH EXIM bPfrS acs;aiGuefa':vm oef; (400) acs;,ljcif;eSifh pufrIv,f,mvkyfief;twGuf wpfEdkifiHvkH;twdkif;twmjzifh tiSm;0,fpepf vkyf aqmif&efuefa':vmoef; (100) acs;,ljcif;wdkUjzpfonf/ tpktzGJU tmrcHrItay:tajccHum aiGacs;,lxm;aom or0g,rtoif;0ifrsm;onf acs;aiGudk wpfOD;csif; okH;pGJEdkifjcif;udkom t"du OD;wnfcsufxm;jyD;or0g,rtoif;\ vkyfief;vnfywfa&;twGufacs;,ljcif; r[kwfonfudkvnf; rMumcP MuHKawGUaeMu&ygonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 47 48 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 49 tcef; 6/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK; wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) \ tajccHrlrsm;ESifh csOf;uyfrIenf;vrf;rsm; 6.1/ tajccHrlrsm; 94/ tjrifhqkH;&nfrSef;csufudk xajrmufaprnfh tem*wfvm;&marQmfrSef;csuf(Vision)\ tusdK;ouf a&mufrI? xyfqifh&v'f? csufcsif;&v'f aqmif&Gufcsufrsm;wdkYudkrjyXmef;rD? pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wuf rIr[mAsL[ma&;qGJa&;\ tajccHrlrsm;rSm atmufazmfjyygtwdkif;jzpfygonf/ ¤if;wdkYtm;xda&mufpGm usifhokH;Edkif&eftwGuf tajccHrlrsm;tm;vkH;wGif trsdK;orD;rsm;\yg0ifaqmif&GufrI wdk;wufvmap&ef vdk tyfygonf/ (u) yk*¾vdueSifh tpdk;&wdkY\ tcef;u@udk &Sif;vif;pGm t"dyÜg,fowfrSwfedkifa&;/ awmifolrsm;eSifh yk*¾vdu u@wdkUrS &if;eSD;jr§KyfeSHEdkif&ef? tusdK;ydkrdkjzpfxGef;vmap&ef? pm;okH; olwdkY\ 0,fvdktm;udk jznfhqnf;ay;Edkif&eftwGuf vdktyfonfh rl0g'rsm;? tzGJUtpnf;rsm;? EdkifiHydkiftajccH taqmufttkHrsm;ESifh 0efaqmifrIrsm;tm; tpdk;&rSjznfhqnf;ay;onf/ (c) vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ tcGifhta&;ESifh ¤if;wdkU\ tmabmfrsm; azmfxkwfcGifh &&Sdapa&;/ vkyfuGufi,fawmifolwdkU\pdkufysdK;ajr? pm;eyf&du©m? owif;tcsuftvufwdkYudk&ydkifcGifh ESifh pDrHudef;a&;qGJjcif;? qkH;jzwfjcif;? taumiftxnfazmfjcif;wdkUwGif ¤if;wdkYtmabmfrsm; yg0ifvmEdkifapa&;wdkUudk Oya'jzifhw&m;0iftodtrSwfjyKjyD;? cdkifrmaom awmifolv,f orm;tzGJUtpnf;rsm; ay:aygufvma&;wGif xnfhoGif;xm;&rnf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wuf rIwGif vkyfuGufi,fawmifolrsm;yg0ifaprnf/ xdkodkUjzpfap&ef twGufvkyfuGufi,fawmif olwdkUonf tcsif;csif;pnf;½kH;um ,if;wdkU\udk,fpm;vS,frsm;udk tpdk;&tzGJUtpnf; tqifh qifh (aus;&GmtkyfpkrSjynfaxmifpktqifhxd)ESifh xdawGUaqmif&Guf&eftwGuf apvTwf&efvdk tyfonf/ vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ tcGifhta&;rsm;eSifh ajyma&;qdkcGifhwdkUwGif tmrcHcsuf ay;Edkif&ef cdkifrmaomta&;,laqmif&GufrIrsm;udk pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)wGif jyXmef;&rnf/ (*) vkyfuGufi,f awmifolrsm;onf zGHUNzdK;wdk;wufa&;wGif OD;aqmifarmif;eSifaeolrsm; jzpfapa&;/ vkyfuGufi,fawmifolrsm;tm; v,f,m? om;? ig; u@zGHUNzdK;wdk;wufrIwGif t"duusaom OD;aqmifarmif;eSifaeolrsm;tjzpf OD;wnfoGm;rnf/ ¤if;wdkYtwGuf taumif;qkH;jzpfaprnfh xkwfvkyfrIrsm;udk a&G;cs,fqkH;jzwfEdkif&eftwGuf oGif;tm;pkrsm;? enf;ynmrsm;eSifh aps;uGuf qdkif&mowif;tcsuftvufrsm;udk yHhydk;ay;oGm;rnf/ (C) pm;eyf&du©meSifh tm[m&zlvkHa&;/ pdkufysdK;a&;u@zGHUNzdK;wdk;wufvmjcif;onf pm;eyf&du©meSifhtm[m& zlvkHa&;udkvrf;aMumif; 50 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf trsdK;rsdK;rS yHhydk;ay;EdkifjyD; ¤if;wdkYwGif v,f,meSifhaus;vuftdrfaxmifpkrsm;\ 0ifaiGwdk;wuf vmapjcif;? tm[m&qdkif&m trltusifhajymif;vJapa&; ynmay;jcif;?tdrfwGif;rIodyÜH?tdrfjcH wGif; [if;pdkufcif;ESifh tr,fpkHpdkufysdK;a&;uJhodkUaom tpysdK;vkyfaqmifrIrsm;? zGHUNzdK;a&;pDrHudef; rsm;wGif trsdK;orD;rsm;tm;bufaygif;pkHrS yg0ifvmapjcif; (vdktyfygutrsdK;orD;rsm;yg0if aqmif&Guf&ef tenf;qkH;tcsdK;tm; owfrSwfxm;jcif;)? vlxktm;pnf;½kH;vIHUaqmfjcif;ESifh tpktzGJUrsm; zGJUpnf;jcif;wdkUyg0ifygonf/ (i) tm;vkH;yg0ifapjcif;/ qif;&JEGrf;yg;rI? vlrIa&;eSifh yx0D0iftaetxm;aMumifh z,fxm;cH&rI? vli,frsm;tpktjyHK tvdkuf ajymif;a&GTUoGm;rIwdkUonf pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;rIeSifh&IyfaxG;rsm;jym;aom tcsdwftqufrsm; &SdMuonf/ pdkufysdK;a&;zGHjzdK;rI\ tusdK;aus;Zl;rsm;udk awmifolrsm;? ajrydkif&Sifrsm;? v,f,m vkyfom;rsm;eSifh pD;yGm;a&;orm;rsm;ponfh tkyfpktrsdK;rsdK;wdkUudkcGJa0oifhonf/ xda&mufaom pdkufysdK;a&;r[mAsL[mwpf&yfonf pD;yGm;jzpfawmifoli,frsm;udk wdkuf&dkuftusdK;jyKrnf jzpfjyD;? ,if;wdkUu 0rf;pmrvkHavmufaom awmifolrsm;\ ukefxkwfpGrf;tm;udkwdk;wufapjyD; ajr,mrJhwdkUudk tvkyftudkifrsm;ay;EdkifMuvdrfhrnf/ (p) yGifhvif;jrifomrI? yl;aygif;yg0ifrIeSifh wm0efcH,lrI/ þrlrsm;onf rl0g'a&;qGJonfh vkyfief;pOf? qufoG,fa&;? ywfoufqufEG,folcsif; urf; vSrf;jcif;? tpdk;&XmetqifhqifhwGif þrl0g'rsm;udk taumiftxnfazmf&mü apmifhMuyf Munfh&Ijcif;[laom vkyfief;pOftm;vkH;udk vTrf;rdk;xm;oifhonf/ (q) obm0ywf0ef;usifeSifh vlrItodkif;t0dkif; a&&SnfzGHUNzdK;wdk;wufapa&;/ pdkufysdK;a&;eSifh pm;eyf&du©mxkwfvkyfjcif;wdkUonf obm0ywf0ef;usifudk oufa&mufrIrsm; &SdMuonfhtjyif tjcm;u@rsm;aMumifhjzpfay:aom obm0ywf0ef;usifqdkif&moufa&mufrI rsm;aMumifhvnf; pdkufysdK;a&;u@udk ododomomxdcdkufEdkifonf/ zGHUNzdK;rI? 0ifaiG&vrf;zef wD;EdkifrIwdkUESifh a&wdka&&Snfobm0ywf0ef;usifeSifh vlrIywf0ef;usifoufa&mufrIwdkUudk csdefqum pkaygif;qkH;jzwf&rnf/ enf;vrf;topfrsm;? enf;ynmtopfrsm; wifoGif;vm umukefxkwfpGrf;tm;udk wdk;jr§ifhrnfqdkygu ajr? ajrqDvTm? a&ESifhopfawmuJhodkUaom obm0t&if;tjrpfrsm;udk a&&SnfokH;pGJEdkifap&ef jyKvkyfoifhonf/ jrefrmEdkifiHwGif ,cktcg pdkufysdK;-a*[ csOf;uyfrIenf;vrf;topfrsm;udk a&SUajy;prf;oyfvsuf&Sd&m SRI tpdrf;a&mif a&pDrHcefUcGJrI? Ekdufx½dk*sifokH;pGJrI xda&mufa&;? xdef;odrf;pdkufysdK;a&;? oD;ESHopfawm a&maeSm pdkufysdK;a&;eSifhatmf*JepfpdkufysdK;a&;wdkUtygt0ifjzpfonf/ awmifolwdkU\ 0ifaiG wdk;wufaprnfh a&&SnfwnfwHhaomenf;emrsm;? csnf;uyfrIenf;vrf;rsm;? pdkufysdK;a&;qdkif &mtavhtusifh aumif;rsm;udkvdkufemusifhokH;ap&ef pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) utm;ay; jr§ifhwifoGm;rnfjzpfonf/

6.2/ csOf;uyfrIenf;vrf;rsm; 95/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[mykHpHa&;qGJjcif;eSifh taumiftxnfazmfjcif;wGif atmufazmf jyyg csOf;uyfrIenf;vrf;rsm;udk tajccHí vkyfaqmifoGm;rnf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 51 (u) pdkufysdK;a&; u@cGJrsm; tcsif;csif;tMum;eSifh pdkufysdK;a&;u@eSifh pdkufysdK;-pm;aomufukefu@ tcsif;csif;tcsdwftquf/ pdkufysdK;a&;eSifh pm;aomufukefu@acwfrDa&;onf oD;ESHpdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;? qnfajrmif;? wdkUudkomrua&vkyfief;ESifh opfawm^oD;ESH-opfawmponfwdkUudkyg tusHK;0ifoifhonf/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmeonf xkwfvkyfrItqifhqdkif&m udpö&yfrsm;omru ydkrdkus,fjyefU aomxGufukefaps;uGuf? axmufyHha&;uGif;quf? ukefoG,fa&;eSifh pD;yGm;a&;jzpfEdkifpGrf;&Sdonfh tajctaewdkUudkyg xnfhoGifpOf;pm;&ef vdktyfonf/ e,fy,fwpf&yfrSm atmifjrifygu usefe,fy,fESpf&yfudkyg rQwpGmtm½kH pdkufoifhonf/ (c) rl0g'csrSwfjcif;ESifh taumiftxnfazmfjcif;vkyfief;rsm; ydkrdkwdk;wuf aumif;rGefvmapa&; aygif;pyfnd§EIdif;rI/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmeonf oD;ESHomru arG;jrLa&;? a&vkyfief;? aus;vufa'o zGHUNzdK;a&;ESifh or0g,rwdkUudkyg vTrf;NcHKvmojzihf aygif;pyfn§dEIdif;rIonf txl;yifta&;BuD; vmonf/ 0efBuD;XmetwGif;&Sd OD;pD;Xmetcsif;csif;? jynfaxmifpkESifh jynfe,f^wdkif;a'o BuD;? 0efBuD;Xmetcsif;csif;?0efBuD;XmeESifh yk*¾vdu u@? awmifolrsm;ESifh zGHUNzdK;rIrdwfzuf rsm;ponfjzifh aygif;pyfn§dEIdif;rnfhtqifhrsm;&SdMuonf/ aygif;pyfn§dEIdif;jcif;rSm cufcJonf/ taMumif;rSmowif;rQa0ay;&jcif;? txufatmuftqifh[lí ruGJjym;bJ twlwuGtajz &Sm&jcif;wdkYaMumifhjzpfonf/ ,ck&Sd&if;pGJ tpdk;&pepf rsm;tay: tajcjyKxm;jcif;aMumifh pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)onf odomonfh&v'fudk OD;wnfaomxda&muf onfh n§dEIdif;aqmif&GufrIudk jyKvkyfoifhonf/ (*) aygif;pnf;xm;NyD; xda&mufrI&Sdaom pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\zGJUpnf; wnfaqmufykH/ 0efBuD;XmeokH;ckudk wpfckwnf;tjzpf aygif;pyfzGJUpnf;vdkufaom 0efBuD;Xme\ zGJUpnf;ykHudk jyefvnfpOf;pm;cGifh&aponf/ tem*wfvm;&marQmfrSef;csuf topfESifh wpfom;wnf; jzpfEdkif &eftwGuf OD;pD;Xme? XmecGJtopfrsm;? vlom;t&if; tjrpfrsm;? vkyfenf;vkyf[ef? enf;ud&d ,mrsm;? enf;ynmrsm;? OD;pm;ay;topfrsm;ESifh udkufnDrnfhbwf*sufvTJajymif;rIrsm;udk vdktyfrnf/ (C) rl0g'taumiftxnfazmfaqmif&GufrItm; pOfqufrjywfapmifhMunfhavhvmjcif;tm;jzifhwm0ef ,lrI? wm0efcHrIrsm;ydkrdkjzpfxGef;ap&ef/ tpdk;&opf\ yGifhvif;jrifomrIESifh wm0efcHrIudk pdwfESpfaqmif&Gufjcif;aMumifh þ0efBuD; Xmeonfvnf; &if;ESD;jr§KyfESHrIeSifhrl0g'jyifqifrIrsm;aMumifhpdkufysdK;pm;aomufukefu@tpdwf tydkif;rsm;? tusdK;wltkyfpkrsm; (ajr,mrJh? vkyfuGufi,fawmifol? aus;vufv,f,mjyify pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;? axmufyHha&;uGif;qufatmufajcrS vkyfudkifolrsm;? pm;okH;olrsm; (aus;vufa'orSpm;okH;olrsm;tygt0if)? jynfe,f^ wdkif;a'oBuD;rsm;tvdkuf axmufyHh a&;uGif;qufwpfavQmufvkH;odkU oufa&mufrIrsm;udkwdkif;wmEdkif&ef tnTef;rsm;udk jyKpkoifh onf/ þodkUjzifhrl0g'rsm;udkxda&mufpGm taumiftxnfazmfaprnf? vdkvm;aom&v'frsm; udk &&Sdaprnf/ odkUr[kwfygu tavtvGifheSifhr&nf&G,faom tusdK;qufrsm;udk a&SmifMuOf Edkif&ef jyefvnfn§dEdIif;&rnf/ (i) e,fajra'otvdkuf pDrHudef;a&;qGJjcif;/ jynfolvlxk? jynfe,fESifh wdkif;a'oBuD;wdkUonf EdkifiHtokH;p&dwfrsm;eSifh pyfvsOf;í pDrHudef; 52 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf a&;qGJjcif;eSifh taumiftxnfazmfjcif;wdkUwGif ydkrdkwuf<upGm yg0ifvmMuojzifh a'owGif; pDrHudef;rsm;ESifhtrsdK;om;tqifh pDrHudef;rsm;tMum; n§dEIdif;aqmif&Guf&efrSmydkí ta&;ygvm onf/ jrefrmEdkifiHonf EdkifiHa&;vkyfief;pOfrsm;u jyXmef;ay;jcif; r&Sdao;onfh A[dkcsKyf udkifrIpepfz,f&Sm;a&;udk ykHpHtrsdK;rsdK;jzifh pwifaqmif&GufaeqJ jzpfonf/ tpdk;&\ &if;ESD; jr§KyfESHrI tpDtpOfrsm;wGif pGefUOD;wDxGifrIrsm; ay:aygufvmEdkifacs&SdjyD; xdkjzpfpOfwGif jynfol vlxk? wdkif;a'oBuD;rsm;eSifh jynfe,frsm;rS ydkíta&;BuD;aom tcef;u@topfrsm;rS yg0if vmEdkifonfudkvnf; pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)a&;qGJ&mwGif xnfhoGif; pOf;pm;oifhonf/

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 53 tcef;7/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)\ tem*wfvm;&m arQmfrSef;csuf ? r[mAsL[mrlabmifeSifh tusdK;oufa&mufrIrsm; 7.1/ tem*wfvm;&m arQmfrSef;csuf 96/ pdkufysdK;a&; rl0g'\ tem*wfvm;&marQmfrSef;csufudk tajcjyKum pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m ADS udk jyKpka&;om;onf/ ]] tm;vkH;yg0ifjyD; EdkifiHwumESifh ,SOfNydKifEdkifpGrf;&Sdonfh a&&SnfwnfwHhaom v,f,mukefxkwfvkyfrIpepf xGef;um;apjcif;jzifh pm;eyf&du©mzlvkHí tm[m&jynfh0apNyD; awmifolrsm;eSifh aus;vufaejynfolrsm;\ vlrIpD;yGm;b0 jrifhrm;vmap&efeSifh EdkifiHpD;yGm;zGHUNzdK; wdk;wufrIudk taxmuftuljyKap&ef}} 7.2/ r[mAsL[mrlabmif 97/ qif;&JEGrf;yg;rI owfrSwfrsOf;atmufwGif aexdkifMuaom oef;aygif;rsm;pGmaom jrefrmvlxkudk qif;&JwGif;rSvGwfajrmufaprnfh taumif;qkH;enf;vrf;rSm pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrItm; t&Sdeft[kef wdk;jr§ifha&;yifjzpfonf/ pdkufysdK;a&;udktajccHaom xGef;um;rIonf tjcm;aompD;yGm;a&;u@rsm;rS tqifhwlwdk;yGm;rIxuf qif;&JrIudkavQmhcs&mwGif ESpfqrSokH;qtxdydkí xda&mufonf/18 pdkufysdK;a&; u@wGifzGHUNzdK;wdk;wufap&ef vIHUaqmfvdkygu pdkufysdK;a&;vkyfief;&Sifrsm;udk pGrf;aqmifEdkifjyD;aumif; rGefonfh 0ef;usifwpf&yfzefwD;ay;jcif;? ukefxGufwdk;aprnfhtodynmESifh oGif;tm;pkwdkYudk ydkrdkvuf vSrf;rDatmifzefwD;ay;jcif;wdkUonf tatmifjrifqkH;enf;vrf;jzpfaMumif; tm&SwdkufpD;yGm;a&;u oufaojycJhjyD jzpfonf/ zGHUNzdK;wdk;wufrI a&&SnfwnfwHha&;twGuf urÇmhaps;uGuf twuftusaMumifh aomfvnf;aumif;? wpfESpfcefY &moDOwkazmufjyefaomaMumifhaomfvnf;aumif;? jyifytultnDr&vQif aomfvnf; yaysmufroGm;Edkifrnfh wdk;wufajymif;vJxm;aom zGJUpnf;wnfaqmufykHudk tajccH&ygrnf/ 98/ pdkufysKd;a&;rl0g'\ tem*wfvm;&m arQmfrSef;csufudk jynfhrDap&eftvdkUiSmpdkufysdK;a&;zGHUNzdK; wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf pdkufysdK;a&;u@zGHUNzdK;rItm;aumif;rGefaom pDrHtkyfcsKyfrI? ukefxkwf pGrf;tm;? ,SOfjydKifEdkifpGrf;tm;&SdrIponfh r[mAsL[mr@dKif(3)&yfjzifh t&Sdeft[kef jr§ihfaqmif&GufoGm; rnfjzpfygonf/ wpfcsdefwnf;rSmyif vlrIa&;ESifh yx0Dtaetxm;wdkUt&tm;vkH; yg0ifaqmif&Guf EdkifrI? ywf0ef;usifudkrxdcdkufapbJ pOfqufrjywfzGHYNzdK;wdk;wufrIeSifh &moDOwkajymif;vJrIESifh vdkufavsmnDaxGjzpfaprI? yGifhvif;jrifomrI? tpdk;&ESifh yk*¾vdutcef;u@rsm; &Sif;vif;pGm t"dyÜm,f owfrSwfxm;&SdrI? vGwfvyfpGma&G;cs,fzGJUpnf;xm;aom awmifolv,form;ESifh yk*¾vduu@ tzGJUtpnf;rsm;ay:aygufvmapa&;eSifh aps;uGuftajccHtaqmufttkH? owif;tcsuftvuftajccH taqmufttkHESifh pGrf;tiftajccHtaqmufttkHwdkUESifh csdwfqufrIponfwdkUudk tm;ay;jr§ihfwifoGm; 18 zGHYNzdK;wdk;wufrItwGufpdkufysKd;a&;? 2008ckESpf urÇmhzGHYNzdK;wdk;wufrItpD&ifcHpm? urÇmhbPf 2008 ckeSpf/ 54 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf &ef &nf&G,fygonf/ tqdkygr[mAsL[mr@dKifokH;ckudk tpdk;&?v,form;rsm;eSifh yk*¾vdu pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;Mum; yl;aygif;aqmif&GufrItajccHtkwfjrpfay:wGif wnfaqmuf&rnfjzpfygonf/ 99/ tpdk;&eSifhyk*¾vdutcef;u@rsm;udk &Sif;vif;pGm t"dyÜm,fowfrSwfjyD; yGifhvif;jrifomrI&Sdaom? tm;vkH;yg0ifaqmif&GufEdkifaom? pOfqufrjywfaom? u@aygif;pkHyg0ifaom? csdwfqufrIrsm;udktajc cHaom zGHUNzdK;wdk;wufrIudk t&Sdeft[kefjr§ihfwifjcif;jzifh pm;eyf&du©meSifh tm[m&jynfh0zlvkHrI? aus; vufa'o qif;&JEGrf;yg;rIavsmhcsjcif;? vkyfuGufi,fawmifolrsm;eSifh aus;vufaetdrfaxmifpkrsm;\ 0ifaiGjrifhrm;vmjcif;? pdkufysdK;a&;ukefoG,frIrsm;\ ,SOfjydKifEdkifpGrf;eSifh awmifolv,form;rsm;\ tcGifh ta&;rsm; ydkrdkcdkifrmvmjcif;ponfh&v'frsm;udk arQmfrSef;xm;ygonf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[m AsL[m (ADS)\ r[mAsL[mrlabmifudk ykH(4) jzifh &Sif;vif;azmfjyxm;ygonf/ ပံု -၄ ။ စိုက္ပ်ဳိးေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ (ADS) ၏ မဟာဗ်ဴဟာမူေဘာင္ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 55

100/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)\ rlabmifwGiftusdK;oufa&mufrIrsm;? &nf&G,fcsuf rsm;? xyfqifh&v'frsm;? csufcsif;&v'frsm;eSifh vkyfaqmifrIrsm;[laom,kwÅdusonfh tpDtpOfrsm; yg&Sd onf/ þtpDtpOfjzifh pdkufysdK;a&;rl0g'\ tem*wfvm;&marQmfrSef;csufudk azmfaqmifEdkifrnf[k arQmfvifh onf/ 7.3/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) \ tusdK;oufa&mufrIrsm; 101/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) \ tusdK;oufa&mufrIrsm;udk rsufeSmpm (5)ck jzifh jyEdkifonf/ ,if;wdkUrSm -(u) pm;eyf&du©meSifhtm[m&zlvkHrI wdk;wufvmjcif;? (c) qif;&JEGrf;yg;rI avQmhcsjcif;? (*) ,SOfjydKifEdkifpGrf;wdk;wufvmjcif;? (C) aus;vuftdrfaxmifpkrsm;\ 0ifaiGydkrdkjrifhrm;vmjcif;ESifh omwlnDrQrIydkí&Sdvmjcif;ESifh (i) v,form;rsm;\tcGifhta&;rsm; ydkrdkcdkifrm vmjcif;wdkYjzpfonf/ oufa&mufrIwdkY\ tnTef;udef;rsm;udk Z,m;(3) wGifazmfjyxm;onf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) taumiftxnfazmfaqmif&Gufjcif; rjyKrDwGif tajccHtcsuftvuf ppfwrf;aumuf,lrI tajrmuftrsm;udkvnf; vkyfaqmifoGm;&efvdktyfygonf/ ဇယား ၃။ စိုက္ပ်ဳိးေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမဟာဗ်ဴဟာ (ADS) ၏ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈျပ အညႊန္းကိန္းမ်ား အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား အညႊန္းမ်ား၊ အေျခခံ မ်ဥ္း၊ ရည္မွန္းခ်က္ စားနပ္ရိကၡာနွင့္ ငါးနွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ား ပုညက္မႈ (အသက္ ၂၉.၂% ၁၂.၄% အာဟာရဖူလံုမႈ၊ အလိုက္ အရပ္) HFIAS19 ေလ်ာ့နည္းျခင္း (က်ား၊မ ခြဲျခားသတ္ ၁၈.၉% ၁၃% မွတ္ျခင္းမရွိ) ငါးနွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ား ခ်ည့္နဲ႔ျခင္း (အရပ္ ၇% ၂% အလိုက္ အေလးခ်ိန္) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား နာတာရွည္ X4 X4*(၁-၅၀%) အင္အားျပတ္လပ္မႈ (ခနၶာကိုယ္ထုထည္ အညႊန္း ျဖင့္ တိုင္းတာသည္) ေသြးအားနည္းမႈ Y1 Y1*(၁-၅၀%) ဗီတာမင္ေအ ခ်ိဳ႕တဲ့မႈ Y2 Y2*(၁-၅၀%) အဝလြန္မႈ Y3 Y3*(၁-၅၀%) ေက်းလက္ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈအခ်ိဳးအစား ၂၀% ၁၅% ေက်းလက္ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ေျမယာမဲ့ေတာင္သူတို႔၏ ဝင္ေငြ(က်ား) X1 ၄၀% တိုး ေလ်ာ့က်ျခင္း၊ ေက်းလက္ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈအခ်ိဳးအစား ၂၀% ၁၅%

19 ေျမယာမဲ့ေတာင္သူတို႔၏ ဝင္ေငြ(က်ား) X1 ၄၀% တိုး 19 tdrfaxmifpkrsm; tpm;tpmrzlvHkrI owfrSwfjcif;pau; (http://www.fao.org/fileadmin/user_upload/edfao-fsi4dm/doc-training/hfias.pdf) 56 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား အညႊန္းမ်ား၊ အေျခခံ မ်ဥ္း၊ ရည္မွန္းခ်က္ ေျမယာမဲ့ေတာင္သူတို႔၏ ဝင္ေငြ(မ) X2 ၄၅% တိုး စိုက္ပ်ိဳးေရး စားေသာက္ကုန္- စိုက္ပ်ိဳးစားေသာက္ကုန္ က႑ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈ ၅၃၀သန္း ၄၀% တိုး ကုန္သြယ္မႈ ယွဥ္ၿပိဳင္နိုင္စြမ္း ရွိျခင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးထုတ္ကုန္ တိုးတက္မႈနွင့္တန္ဖိုး ၂၀ဝ၀သန္း ၄၀% တိုး စိုက္ပ်ိဳးေရးတြင္ တန္ဖိုးျမွင့္ျခင္း ၅၀% ၈၀% တိုး ကမၻာ့စိုက္ပ်ိဳးေရးထုတ္ကုန္တြင္ ျမန္မာ့စိုက္ပ်ိဳးေရး X3 ၃၀% တိုး ထုတ္ကုန္ေဝစု လုပ္ကြက္ငယ္ေတာင္သူ(က်ား)တို႔၏ဝင္ေငြ X7 ၅၀% တိုး လုပ္ကြက္ငယ္ေတာင္သူ(မ)တို႔၏ဝင္ေငြ X8 ၆၀% တိုး ေတာင္သူအခြင့္အေရးကို ဥပေဒျပဌာန္းျခင္း မရွိ ဥပေဒအတည္ျပဳ လုပ္ကြက္ ငယ္ေတာင္သူတို႔ ေျမယာလုပ္ပိုင္ခြင့္ကို မရွိ ဥပေဒအတည္ျပဳ ေစာင့္ေရွာက္သည့္ ျပည့္စံုေသာ ေျမမူဝါဒ ADS၏ အဓိက အတိုင္ပင္ခံ အဖြဲ႔မ်ားတြင္ မရွိ ADS တြင္ လယ္ ေတာင္သူမ်ား ကိုယ္စားလွယ္ပါဝင္မႈ သမား အျမဲ တမ္းကိုယ္စား လွယ္ပါဝင္ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 57

58 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmeonf awmifolv,form;tzGJUtpnf;rsm;udk jr§ifhwiftm;ay;? wnfhrwfay;jcif;jzifh v,f,mu@\ jyKjyifajymif;vJrI jzpfpOfwGif ta&;ygaom armif;ESiftm;udk jzpfapygrnf/ jrefrmh v,f,mu@ onf tao;pm;vkyfuGufi,f awmifolrsm; t"du yg0ifaeojzifh awmifoltzGJYtpnf;eSifh v,f,m ukefxkwfvkyfrI or0g,r toif;rsm;onf acs;aiG? oufomaom oGif;tm;pk ESifh 0efaqmifrIrsm;udk &,lEdkifrI? oGif;tm;pkESifh v,f,mxkwfukef aps;uGufwGif aps;ac:aps;qpf n§dEdIif;edkifpGrf;wdkY pGrf;&nfwdk;jrifhvmapum? wefzdk;jrifh wefzdk; uGif;qufrsm;xJodkY awmifolrsm;tm; csdwfqufoGm;edkifapygonf/ jrefrmh pdkufysKd;a&;onf 0rf;pmzlvHkrI pdkufysKd;a&;rS ydkvQHoD;ESHukd a&mif;ukefaps;uGufodkY wifydkYaom pD;yGm;jzpf pdkufysKd;a&; odkYajymif;vJcJhjyD jzpfygonf/ xdkrSwpfqifh v,f,mpD;yGm;a&;vkyfief; zGHYjzdK;rI (Agribusiness Development) tqifhodkY wufvSrf;&ef vdkaeygao;onf/ v,f,mpD;yGm;a&;vkyfief;\ tc&musaom tcsufrSm xkwfukefwefzdk; uGif;qufrsm; zGHUNzdK;vma&;yifjzpfonf/ xkwfukefrsufESmpmrS &Ijrifaomf odkavSmifrI? MudwfcGJrI? a&mif;csrIomru tacsmudkifjyKjyifrI? xkwfydk;rI? ukeftrSwf wHqdyfjzifh a&mif;csedkifrI? o,f,lydkYaqmif? vufvD? vuúm; aps;uGufodkY jzefYcsdrIwdkY yg0ifygonf/ oGif;tm;pk rsufESmpmrS &Ijrifaomf "gwfajrMoZm? ydk;owfaq;? rsdK;aph? arG;jrLa&; tpm;tpm? a&oGif; a&zsef;ud&d,m? vufxGef;v,fxGefpuf rS uGefbdkif;&dwfajcGpuftygt0if tpdk;&? yk*¾vdu? NGO wkdY\ wdk;csJUynmay;a&;eSifh acs;aiG 0efaqmifrI vkyfief;rsm;pGm yg0ifygonf/ pdkufysKd;a&; zGHYjzdK;wdk;wufrI r[mAsL[monf txufyg wefzdk;uGif;qufrsm; wpfavsmuf vkyfuGufi,fawmifolrsm; tygt0ifzGHYjzdK;wdk;wufatmif MuHqazmfxkwfxm;í aumif;rGefaom pDrHcefYcGJrIudk tajccHí yg0ifywfoufol tm;vHk;wefzdk;uGif;qufwavsmuf tusKd;tjrwfudk rSswpGm cGJa0cHpm;edkifa&;udk OD;wnfxm;ygonf/ pdkufysKd;a&; wDxGifqef;opfrI rl0g'\ wpfpdwfwpfydkif;tjzpf okawoe? wdk;csJUynmay;a&; ESifh ynma&; 0efaqmifrIrsm;udk pdkuf?arG;?qnf0efMuD;XmetwGif; wpnf;waygif; csdwfqufay;jcif;onf vkyfief;aqmifwmrsm; tm;vHk;qufpyfrdum pOfqufrjywfaygif;pyf n§dESdKif;jcif;? aemufaMumif;jyef pdppf oHk;oyfjcif;,EÅ&m;rsm; jzpfxGef;vmapedkifonf/ tqdkyg pdkufysKd;a&; wDxGif qef;opfrIudk t&Sdeft[kef jr§ifhwif&ef 0efMuD;Xme twGif;ü trsKd;om;tqifh pdkufysKd;a&; okawoe eSifh wdk;csJUynmay;a&; pepf (NARES) udk azmfaqmifay;&ef pdkufysKd;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[mü axmufcHwifjyxm;ygonf/ NARES pepfatmufü okawoe? wdk;csJUynmay;a&;ESifh ynma&; oHk;yGifhqdkif yl;aygif;edkifaom yHkpHwpfrsKd;rsKd;jzifh pHjyuGufyl;aygif;vkyfaqmifjcif; wGJzufí oifwef;zGifhjcif; xkwfukefvufpGJpmtkyfrsm;ü aygif;pyfa&;om;jcif; vkyfief;rsm;udk aqmif&Gufvmapedkifrnf/ okawoeESifh wdk;csJUynmay;XmewdkY yl;aygif;í ESpfpOfenf;ynmaygif;ul; jzefYa0rIwdkYudk n§dEIdif;pnf;a0;yGJrsm; usif;yaqmif&Gufedkifonf/ aqmif&GufjyD;? aqmif&GufqJeSifh aqmif&Guf&ef vkyfief;pOfrsm;? csOf;uyfrIrsm;ty: Xmersm;ESifh rdwfzuftzGJYtpnf;rsm;tMum; [efcsufnDnD aygif;pyfaqG;aEG;jcif; &v'frsm;udk azmfxkwfjcif;wdkYudk aqmif&GufEdkifaprnf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 59 tcef; 8/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) \ &nfrSef;csufrsm;? xyfqifh&v'frsm;? csufcsif;&v'frsm;ESifh vkyfaqmifcsufrsm; 8.1/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)\ &nfrSef;csufrsm; 102/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)wGif aumif;rGefaompDrHtkyfcsKyfrI? ukefxkwfpGrf;tm; ESihf ,SOfjydKifEdkifpGrf;&SdrI ponfh r[mAsL[m\r@dKifokH;&yfESifhudkufnDrI&Sdaom &nfrSef;csuf okH;&yf&Sdyg onf- &nfrSef;csuf 1/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrItwGuf wm0ef&SdaomtzGJUtpnf;rsm;\ aumif;rGef aom pDrHtkyfcsKyfa&;vkyfief;pOfESihf pGrf;aqmif&nf jrifhrm;vmjcif;/ &nfrSef;csuf 2/ ukefxkwfpGrf;tm;ESihf awmifolrsm;\0ifaiGwdk;wufvmjcif;/ &nfrSef;csuf 3/ aps;uGufcsdwfqufrIrsm;ESihf ,SOfNydKifEdkifpGrf;tm;rsm; wdk;wufvmjcif;/ 103/ r[mAsL[m\&nfrSef;csuf wpfckpDwdkif; twGuf owfrSwfxm;aom vsmxm;csufrsm;tm; atmufygZ,m;wGif azmfjyxm;ygonf/

ဇယား ၄။ စိုက္ပ်ဳိးေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ (ADS) ၏ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အစိတ္အပိုင္းမ်ုားအတြက္ လ်ာထားခ်က္မ်ား ရည္မွန္းခ်က္ ညႊန္းကိန္း လက္ရွိအေျခအေန လာမည့္ ၅နွစ္အတြက္ လ်ာထားခ်က္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ နွစ္စဥ္ ပွ်မ္းမွ် နွစ္စဥ္ ပွ်မ္းမွ် မႈအ တြက္ တာဝန္ရွိေသာ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈ တိုးတက္မႈနႈန္း၏ ၂% တိုးတက္မႈနႈန္း၏ ၄% အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ နွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္မားလာျခင္း 60 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ရည္မွန္းခ်က္ ညႊန္းကိန္း လက္ရွိအေျခအေန လာမည့္ ၅နွစ္အတြက္ လ်ာထားခ်က္ ကုန္ထုတ္စြမ္းအားနွင့္ ေျမယာ ကုန္ထုတ္ စြမ္းအား ကန္ေဒၚလာ ၁,၂ဝဝ ÷ ၅ဝ%တိုးျမွင့္ရန္ ေတာင္သူမ်ား ၏ ဝင္ေငြ (စိုက္ပ်ိဳးေရး က႑ စုစုေပါင္း ရိတ္သိမ္းေျမ ဧရိယာ တိုးတက္လာျခင္း ျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္ တန္ ဖိုး (GDP) ÷ ရိတ္သိမ္းေျမ ဧရိယာ) လုပ္သားကုန္ထုတ္စြမ္း အား ကန္ေဒၚလာ ၁,၆ဝဝ ÷ ၅ဝ%တိုးျမွင့္ရန္ (စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ စုစုေပါင္း လုပ္သား ျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္တန္ ဖိုး ÷ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ လုပ္သားအင္အား) စိုက္ပ်ိဳး စီးပြားေရး လုပ္ငန္း စုစုေပါင္း ျပည္တြင္း စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ စုစုေပါင္း (Agribusiness) ၏ စုစုေပါင္း ထုတ္ကုန္တန္ဖိုး၏ ××% ျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္တန္ဖိုး၏ ေစ်းကြက္ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ားနွင့္ ျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္တန္ ဖိုး ၂××% ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းအားမ်ား တိုး တက္လာျခင္း စိုက္ပ်ိဳးေရး စားေသာက္ကုန္ ကန္ေဒၚလာ ၂၄၀ဝ သန္း ကန္ေဒၚလာ ၃၈၆၅ သန္း တင္ပို႔မႈ

8.2/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) \ xyfqifh&v'frsm; 104/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)\ r@dKifokH;&yfjzpfonfh aumif;rGefaompDrHtkyf csKyfrI? ukefxkwfpGrf;tm;ESihf aps;uGufwGif; ,SOfNydKifEdkifpGrf;&SdrIwdkUESihf ESD;EG,faom&nfrSef;csufrsm;tm; atmifjrifpGma&muf&Sd&efrSm atmufwGif tao;pdwfazmfjyxm;aom xyfqifh&v'frsm;tm;&&Sdatmif aqmif &Guf&rnfjzpfonf/ tqdkygxyfqifh&v'frsm;onf cufcJ&IyfaxG;rI? t&if;tjrpfrsm;csdKUwJhrI? taumif txnfazmf&efvdktyfaom tcsdefumvtwdkif;twmwdkUtay:rlwnfum trsdK;rsdK;uGJjym;rI&Sdygonf/ xyf qifh&v'frsm;wGifrl0g'? tzGJUtpnf;ESifh&if;EDS;jrKyfESHrIqdkif&m aqmif&GufrIrsm; vnf;a&maESm yg0ifjyD; xyfqifh&v'frsm;? csufcsif;&v'frsm;? vkyfaqmifcsufrsm;? wm0efrsm;ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOfrsm; pm&if;Z,m;wGif tao;pdwfazmfjyxm;ygonf/ wdusaomvsmxm;csufrsm;ESifh tnTef;udef;rsm;udk apmifh Munfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif;rlabmifwGifazmfjyrnf/ 105/ &nfrSef;csufrsm;? xyfqifh&v'frsm;eSifh csufcsif;&v'frsm;onf trsm;pk\atmifjrifrI&&Sdatmif pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\xdef;csKyfrIatmufwGif &Sdaeygonf/ tcsdKUae&mrsm;wGifrl tjcm;aomouf qdkif&mtzGJUtpnf;rsm;eSifh eD;uyfpGmaygif;pyfn§dEIdif;rIrsm; vdktyfrnfjzpfygonf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk; wufrIr[mAsL[m(ADS)\ atmifjrifrItwGufywfoufqufEG,foltm;vkH; (t"dutm;jzifh awmifol rsm;ESihf yk*¾vduu@)\ yg0ifaqmif&GufrIonf tvGefta&;BuD;ygonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 61 ဇယား၅။ စုိက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမဟာဗ်ဴဟာ(ADS) ၏ မ႑ိဳင္မ်ား၊ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားနွင့္ ထပ္ဆင့္ရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္မ်ား ေကာင္းမြန္ေသာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အတြက္ ကုန္ထုတ္စြမ္းအားနွင့္ ေတာင္သူမ်ား၏ ေစ်းကြက္ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ားနွင့္ တာဝန္ရွိေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ဝင္ေငြ တိုးတက္လာျခင္း ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းအားမ်ား ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး တိုးတက္လာျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္ နွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္မားလာျခင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္မ်ား ၁၊၁။ စီမံကိန္းေရးဆြဲျခင္း-ျပည္ေထာင္စု ၂၊၁။ စိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတသန - သီးနွံ၊ ၃၊၁။ စီးပြားဝန္က်င္ - စိုက္ပ်ိဳး- အဆင့္နွင့္ ျပည္နယ္ /တိုင္း ေမြးျမဴေရးနွင့္ ေရလုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ စားေသာက္ကုန္ ေထာက္ပံ့ ျဖည့္ဆည္း ေဒသၾကီး အဆင့္တို႔တြင္ လူထု ပါဝင္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ သုေတသနစနစ္ ေရး ကြင္းဆက္ တစ္ေလွ်ာက္ရွိ စီးပြား ေဆာင္ရြက္သည့္ လုပ္ငန္း စဥ္ မ်ား အေပၚ နွင့္ လယ္သမားမ်ားနွင့္ ပုဂၢလိက က႑ ဝန္းက်င္၊ သတင္း အခ်က္ အလက္နွင့္ အေျခခံသည့္ ထိေရာက္၍ ေပါင္းစည္းမႈ ပူးေပါင္းပါဝင္ေသာ သုေတသန တိုးခ်ဲ႕ ရင္းနွီး ျမႇဳပ္နွံမႈတို႔ တိုးတက္လာျခင္း။ ရွိေသာ စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္း။ ပညာေပးေရး ညႇိနွိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈ စနစ္မ်ား တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာျခင္း။

၁၊၂။ မူဝါဒဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္ - မူဝါဒ ၂၊၂။ စိုက္ပ်ိဳးေရး တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရး - ၃၊၂။ ဉာဏပစၥည္း မူပိုင္ခြင့္ - စိုက္ပ်ိဳး ေရးဆြဲနိုင္မႈနွင့္သံုးသပ္နိုင္မႈ စြမ္းရည္မ်ား အစိုးရနွင့္ ပုဂၢလိကဆိုင္ရာ စိုက္ပ်ိဳးေရး ေရးနွင့္ စားနပ္ရိကၡာ က႑ အတြက္ တိုးတက္လာျခင္း။ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးျခင္း စနစ္အား အသြင္ ဉာဏပစၥည္း မူပိုင္ခြင့္ျဖင့္ အကာ ေျပာင္းလဲ၍ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ထုတ္ကုန္ အကြယ္ေပးျခင္း။ မ်ား (သီးနွံ၊ ေမြးျမဴေရး၊ ေရလုပ္ငန္း) နွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ျပင္ဆင္ အသံုးျပဳနိုင္ မည့္ နည္းပညာတို႔ကို က်င့္သံုးေစျခင္းနွင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရး သုေတသနနွင့္ ပိုမိုခ်ိတ္ဆက္ လာနိုင္ျခင္း။ ၁၊၃။ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္း ၂၊၃။ပညာေပးျခင္းနွင့္ သင္တန္းပို႔ခ်ျခင္း ၃၊၃။ အရည္အေသြး - ယံုၾကည္အား စိစစ္ သံုးသပ္ျခင္း- ဝက္ဘ္ အေျခခံ -ေက်းလက္ေဒသရွိ ေတာင္သူမ်ားနွင့္ ထားရေသာ အရည္ အေသြးထိန္းစနစ္ သတင္းအခ်က္အလက္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ စနစ္ ေက်းလက္ေဒသ ပုဂၢလိကက႑တို႔၏ ထူေထာင္ေပးျခင္းျဖင့္ ေတာင္သူမ်ား (web-based Management Information ေျပာင္းလဲ လာေသာ လိုအင္တို႔ကို တံု႔ နွင့္ အစား အစာ ၾကိတ္ခြဲျပင္ဆင္ System-MIS) အတြက္ အခ်ိန္နွင့္ ျပန္ ေပးမည့္ ‘လူသားအရင္းအနွီး’ ကို သူမ်ားအား အရည္အေသြးမီ ထြက္ တေျပးညီ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္းစိစစ္ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ စားနပ္ရိကၡာ က႑ ကုန္မ်ား အတြက္ေစ်းေကာင္းရရွိ သံုးသပ္ျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္။ တြင္ တည္ေဆာက္ႏိုင္ရန္ အတြက္ ထိ ေစရန္ နွင့္ အရည္အေသြး ျမႇင့္တင္ ေရာက္ေသာ ပညာသင္ၾကားေရးနွင့္ ေလ့ ထုတ္လုပ္လိုေသာ မက္လံုးမ်ား ရလာ က်င့္ေပးေရးအား ဖြံ႔ၿဖိဳးေစျခင္း (သို႔မဟုတ္ ေစျခင္း။ ျပန္လည္မြမ္းမံျခင္း)။

62 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္မ်ား ေကာင္းမြန္ေသာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ ၁၊၄။ စာရင္းအင္းအခ်က္အလက္မ်ား ၂၊၄။ဆည္ေျမာင္းနွင့္ ေရအသံုးခ်မႈ ၃၊၄။ ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႔ျဖိဳး - အေထာက္အထား အေျခခံေသာ စီမံခန္႔ခြဲေရး - ပိုမို တုန္႔ျပန္မႈအားေကာင္းျပီး တိုးတက္ေရး စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္း - ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္းအတြက္ အားထားရေသာ ဆည္ေျမာင္းနွင့္ ေရနုတ္ ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ခိုင္မာေသာ စာရင္းအင္းအခ်က္အလက္ ေျမာင္း ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ေပးပို႔ ႏိုင္ ျခင္းနွင့္ စီမံကိန္း မ်ားအား က်ား၊မ တန္းတူ စနစ္မ်ားထူေထာင္ျခင္း။ ပိုမိုထိေရာက္မႈရွိျပီး ေရရွည္ခံေသာ ေရအ ညီမွ်မႈရွိေစျခင္း၊ လူထု ပူးေပါင္း သံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲေရးစနစ္မ်ား ေပၚထြန္း ပါဝင္မႈျဖင့္ စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္းနွင့္ ျခင္း။ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ျခင္း အတြက္ ပိုမိုအားေကာင္းေသာ မူေဘာင္ အား အဖြဲ႔အစည္းမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းလုပ္ေဆာင္ျခင္း။ ၁၊၅။ အသင္းအဖြဲ႔မ်ား - ၂၊၅။ သီးနွံသြင္းအားစုမ်ား - ၃၊၅။ ေက်းလက္ေဒသ အေျခခံ ခိုင္မာေသာ ေတာင္သူနွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္း ပိုမိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေသာ သီးနွံ အေဆာက္အအံု - ေက်းလက္ေဒသ ဆိုင္ရာ အသင္းအဖြဲ႔မ်ားနွင့္ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္မ်ား။ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ သြင္းအားစုမ်ား နွင့္ အေျခခံ အေဆာက္အအံုမ်ား ပိုမို အစိုးရ ေတာင္သူ ပုဂၢလိက စိုက္ပ်ိဳး နည္းပညာမ်ားအား သီးနွံ စိုက္ပ်ိဳးသူ တို႔က ေကာင္းမြန္လာျပီး လုပ္ကြက္ငယ္ စီးပြားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားျဖင့္ သံုးပြင့္ဆိုင္ ပိုမိုသံုးစြဲလာျခင္း။ ေတာင္သူမ်ား ပိုမိုအက်ဳိးရွိလာေစ ထုတ္လုပ္မႈဆိုင္ရာ စီမံျခင္း။ ျခင္းနွင့္ အျမတ္ပိုမိုရရွိလာျခင္း

၁၊၆။ ေျမယာ - ေတာင္သူမ်ား၏ ၂၊၆။ စက္မႈလယ္ယာ - စိုက္ပ်ိဳးေရး ၃၊၆။ တန္ဖိုးကြင္းဆက္မ်ား ေျမယာပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ခိုင္မာျခင္းနွင့္ တန္ဖိုးကြင္းဆက္တြင္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ - ဦးစားေပး ကုန္ပစၥည္းမ်ား ၏ လယ္ယာေျမနွင့္ ပတ္သက္ပါဝင္ေနေသာ စက္မႈလယ္ယာစနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲျခင္းအား တန္ဖိုးျမင့္ ကြင္းဆက္ မ်ားတြင္ ဌာနမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ တိုးခ်ဲ႕လုပ္ေဆာင္ရန္။ ပတ္သက္ ဆက္ႏြယ္သူ တို႔ ပိုမို တိုးျမင့္လာျခင္း။ ပါဝင္လာျခင္း နွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ စြမ္း တိုးတက္လာျခင္း ၁၊၇။ ညွိနွိႈင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း - ၂၊၇။ ေမြးျမဴေရးနွင့္ ငါးလုပ္ငန္း - ၃၊၇။ စားေသာက္ကုန္ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ႀကီးဌာန၏ စိုက္ပ်ိဳး တိရစာၦန္နွင့္ ငါး ေမြးျမဴေရး၊ မ်ိဳးပြားျခင္း၊ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈ - စားေသာက္ကုန္ ေရးဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ (ADS) ေမြးျမဴေရး ကုသေရးဆိုင္ရာ ဝန္ေဆာင္ အရည္အေသြးနွင့္ ေဘးကင္းမႈတို႔ ညွိနွိႈင္း ေဆာင္ရြက္မႈနွင့္အေကာင္အထည္ မႈလုပ္ငန္းမ်ား၊ နည္းပညာမ်ားကို ပိုမိုတိုးတက္လာျခင္း ေဖာ္မႈတို႔ အတြက္ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္ တိရစာၦန္နွင့္ ငါးေမြးျမဴသူမ်ား မားလာျခင္း နွင့္ ထိုလုပ္ငန္းစဥ္အား ဒီမို ပိုမိုသံုးစြဲလာႏိုင္ျခင္း။ ကေရစီနည္းလမ္းက်က် ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ ထားျပီး က်ား၊မ သာတူညီမွ်မႈ ရွိေသာ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ကိုယ္ စားျပဳသူမ်ားမွ ထိန္းေက်ာင္းေပးျခင္း။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 63 မ႑ိဳင္မ်ား ေကာင္းမြန္ေသာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ

၁၊၈။ စားနပ္ရိကၡာနွင့္ အာဟာရ ၂၊၈။ ေရရွည္တည္တံ့ေသာ ၃၊၈။ ေငြေရးေၾကးေရး ဖူလံုေရး - အားနည္းခ်ဳိ႕တဲ့ေသာ အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား - ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား - ေတာင္သူမ်ားနွင့္ အုပ္စုမ်ား၏ စားနပ္ရိကၡာနွင့္ အာဟာရ ေရရွည္တည္တံ့ေသာ လယ္ယာစိုက္ပ်ိုးေရး၊ စိုက္ပ်ိဳး-စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ပိုမိုဖူလံုလာျခင္း။ စိုက္ပ်ိဳးေရး အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား ေငြေၾကးဝန္ေဆာင္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ပိုမို (GAP)၊ ေကာင္းမြန္ေသာေမြးျမဴေရး လက္လွမ္း မီျခင္း။ က်င့္စဥ္မ်ား (GAHP)၊ ေရလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား (Good Aquaculture Practices – GAqP) နွင့္ ဓာတုကင္းလြတ္ စိုက္ပ်ိဳးေရး (Organic Agriculture – OA) အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား ထူေထာင္ကာ လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္း။ ၁၊၉။ ျပန္လည္ျပဳျပင္ဖြဲ႕စည္းျခင္း - ၂၊၉။ ၾကံ့ၾကံ့ခံနိုင္မႈ - ရာသီဥတု ၃၊၉။ ကုန္သြယ္ေရးနွင့္ ပို႔ကုန္မ်ား - ေတာင္သူမ်ား၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ ေျပာင္းလဲမႈ နွင့္ ေဘးအႏၱရာယ္တို႔ကို စိုက္ပ်ိဳး-စားေသာက္ကုန္ နွင့္ စိုက္ပ်ိဳး အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔ အစည္းမ်ားကို ေတာင္သူမ်ားမွ ရင္ဆိုင္တုန္႔ျပန္နိုင္စြမ္း ေရး ထြက္ကုန္မ်ား၏ ကုန္ သြယ္ေရး ပို၍ထိေရာက္စြာ တံု႔ျပန္နိုင္ရန္အတြက္ တိုးတက္လာျခင္း။ ျဖစ္ေျမာက္ေစျခင္း နွင့္ ပို႔ကုန္ တိုးျမင့္ လက္ရွိဌာနမ်ားကို ေကာင္းမြန္စြာ လာျခင္း။ ေပါင္းစည္းကာ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာနအား ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းျခင္း။ 8.3/ r@dKif (1) - aumif;rGefaom pDrHtkyfcsKyfrI 106/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)a&;qGJjcif;? csrSwfjcif;? taumiftxnfazmfjcif; wdkUwGif aumif;rGefaompDrHtkyfcsKyfrIqdkonfrSm - rl0g'rsm;udk 'DZdkif;xkwfEdkif? a&;qGJEdkif? taumiftxnf azmfEdkifonfh tjyifwm0efrsm;udkxrf;aqmifEdkifonfhtpdk;&20\ pGrf;aqmif&nf[k t"dyÜm,fzGifhxm;onf/ þuJhodkU pGrf;aqmif&nfrsm; tm;enf;ygu pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)udk atmif jrifpGmtaumiftxnfazmfEdkifrnf r[kwfay/ pDrHtkyfcsKyfrIwGifyg0ifaom tajccHtcsuf 21wdkUrSm - wm0ef,lrI? wm0efcHrI? yg0ifaqmif&GufrI? cefUrSef;okH;oyfEdkifrIESihf yGifhvif; jrifomrIwdkYjzpfonf/22

20 urÇmhbPf? 1992 ckESpf? ]]pDrHtkyfcsKyfrIESifh zGHUNzdK;wdk;wufrI}} urÇmhbPf/ 21 tm&SzGHYNzdK;a&;bPf? 1995 ckESpf? ]]pDrHtkyfcsKyfrI - aumif;rGefaomzGHUNzdK;wdk;wufa&; pDrHcefYcGJrI}}? tm&SzGHUNzdK;a&;bPf? atmufwdkbmv? 1995 ckESpf/ 22 0efxrf;cefYxm;&mwGif wdusaom vkyfief;wm0efrsm;twGufomcefYxm;jcif;? vkyfief;pGrf;aqmif&nfudktajccHaom &mxl;wdk;wufjcif;jzpfpOf? OD;pD;Xmersm;tMum;ESifh XmecGJrsm;ESifh OD;pD;XmewdkYtMum; n§dEdIif;aqmif&GufrI wdk;wufaumif;rGefapjcif;? bwf*sufcGJa0csxm;ay;&mwGif ydkrdkyGifhvif;jrifomrI &Sdjcif;ESifh todynmudktajccHí qHk;jzwfcsufcsrSwfjcif;jzpfpOfrsm; ponfwdkY tygt0iftrsm;jynfolqdkif&m 0efaqmifrIrsm;tm; jyKjyifajymif;vJay;&ef vdktyf ayvdrfYrnf/ 64 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 107/ pkdufysdK;a&;u@\ cufcJ&IyfaxG;rIESihfXmersm;tcsif;csif;? tqifhtcsif;csif; (jynfaxmifpkESihf jynfe,f^wdkif;a'oBuD;rsm;)? ywfoufqufEG,foltcsif;csif; (awmifolv,form;rsm;? yk*¾vdu u@? t&yfbufvlrItzGJUtpnf;rsm;ESihf zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;) ydkrdkaygif;pyfn§dEIdif;&ef vdktyfaejcif;tm; pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)rS todtrSwfjyKonf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS)udk atmifjrifpGmtaumiftxnfazmfEdkif&eftwGuf tpdk;&onf tcsuftcsmusaom vkyfief; wm0eftcsdKUudk awmifolrsm;? yk*¾vdu u@? vlrItzGJUtpnf;ESihf zGHUNzdK;a&; rdwfzufrsm;\ yg0ifrIjzifh xrf;aqmifEkdif&ef vdktyfonf/ ,if;wm0efwdkUwGif (u)xda&mufaom? bufpkHyg0ifaom pDrHudef; a&;qGJjcif;udk A[dktqifh (jynfaxmifpkESifh a'ocHtqifh (jynfe,frsm;^wdkif;a'oBuD;rsm;? c½dkifrsm;? jrdKUe,frsm;? aus;&Gmtkyfpkrsm;) ESpfckvkH;wGif aqmif&Gufjcif; (c) rl0g'rsm;udk okH;oyfjcif;? a&;qGJjcif;? jyefvnfokH;oyfjcif;? (*) apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; - 0uf(bf)(Web) tajcjyK owif; tcsuftvuf pDrHcefUcGJjcif;pepf wnfaqmufjcif;ESihf (C) taxmuftxm; tajcjyK qkH;jzwfrItwGuf cdkifrmaom pm&if;tif;ESihf tcsuftvuf aumuf,lonfh pepfwdkUyg0ifonf/ xdkUtjyif pdkufysdK;a&; zGHUNzdK; wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) wGif tm;vkH;yg0ifaprI&Sdap&ef (usm;? ra&;&m? 0rf;pmrvkHavmufaom ajr,mrJhawmifolrsm;? yx0D0if taetxm;t& tcGifhromolrsm;) twGuf r[mAsL[m (ADS)\ pDrH udef;a&;qGJjcif;? taumiftxnfazmf aqmif&Gufjcif;ESihf apmifhMunfhppfaq;jcif; vkyfief;rsm;wGif yl; aygif;aqmif&GufrIESifh wm0efcH,lrIwdkU &Sdaprnfh enf;vrf;rsm;jzifh aqmif&GufoGm;oifhonf/ tpdk;&Xme qdkif&mrsm;ESihf vlrItzGJUtpnf;rsm;rS a&G;cs,fxm;onfh tzGJU tpnf;rsm;\ vlom;t&if;tjrpfrsm;udk pGrf;aqmif&nf jr§ihfwifay;jcif;onf pdkufysdK;a&;zGHUNzdK; wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) \ pDrHtkyfcsKyfrI wpf&yfvkH;udk tm;jznfhay;&ma&mufayrnf/ 108/ pdkufysKd;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) \ aumif;rGefaom pDrHtkyfcsKyfrIESihf atmifjrifrIudk ajr,mudpö&yfrsm;tm; xdxda&mufa&muf udkifwG,fEdkifjcif; &Sd^r&Sd [laomtcsufjzifh ppfaq;Edkifonf/ þudpö&yfonf (u) u@aygif;pkH yg0ifaom trsdK;om;ajr tokH;csrIaumifpD odkUr[kwf tvm;wludk zGJUpnf;jcif;? 23(c) rMumao;rDu twnfjyKcJhaom trsdK;om;ajrtokH;csrI rl0g'udk tajccHvsuf tm; vkH;udkvTrf;NcHKaom ajrOya'wpf&yfeSifh wdusaom? jynfhpkHaom ajrOya'eSifh vkyfxkH;vkyfenf;rsm; ajrwdkif; jyD;aomae&mrsm;rS aMu;wdkiftcsuftvufrsm;udk acwfrDap jcif;? (*) tdrfaxmifOD;pD; ZeD; armifESHESpfOD;vkH;tm; ajrydkifqdkifcGifh&Sdoltjzpf xm;&Sd&efvdktyfjcif;? (C) ajrwdkif; jyD;aomae&mrsm;rSaMu; wdkiftcsuftvufrsm;udk acwfrDenf;ynmjzihf aqmif&Gufapjcif;? txl;ojzifh e,fpyfa'orsm;eSihfa0; vHacgifzsm;aom a'orsm;&Sd ajrwdkif;wmedkifjcif; r&Sdao;aom uGif;ajrykHrsm;wGif ryg0ifonhf ajrtokH; cscGifhqdkif&m tcsuftvufopfrsm; zefwD;jcif;? (i) udef;*Pef;tcsuftvuf pDrHcefUcGJa&;pepfrsm;udk acwf rDapjcif;? (p) ajruGufrsm;\ acwfrD tcsuftvufrsm;t& ajrtokH;cscGifh vufrSwfopfrsm; xkwfay;jcif;? (q) ajreSifh ajrtokH;csrIudk trsKd;tpm; jyefvnfcGJjcm; owfrSwfjcif;? (Z) ajrodrf;qnf;rI tygt0if ajr ,meSifhqdkifaom y#dyu©rsm;udk ajz&Sif;jcif;eSifh (ps) ajr,mavsmfaMu;ay;jcif;eSifh jyefvnfcGJa0ay;jcif; wdkUyg0ifonf/ þodkUrsm;ajr§mihf&IyfaxG;aom tvkyfrsm;udk aqmif&Guf&efrSm ajrpDrHcefYcGJa&;wGif wm0ef &Sdaom tzGJUtpnf;rsm;\ pGrf;aqmif&nfudk tm;jznfhay;rSom jzpfedkifrnf/ 109/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) wGif yg0ifaom ajr,mqdkif&mudpö&yfrsm;rSmenf; ynmwpfckwnf;aMumifhomr[kwfyJ tajccHtm;jzifh vlrIpD;yGm;a&;qdkif&m qufqHa&;rsm;aMumifhay:ayguf

23 2018 ckESpf? Zefe0g&Dv 17 &ufaeY&ufpGJjzifh jynfaxmifpktpdk;&u trsKd;om;ajrtoHk;csrIaumifpDzGJUpnf;jcif; trdefYaMumfjimpm xkwfjyefNyD;/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 65 vmjcif;jzpfonf/ rl0g'rsm;eSifhpDrHudef;rsm; a&;qGJjcif;? qkH;jzwfcsufcsjcif;? taumif txnfazmfjcif;wdkUwGif t"duywfouf qufEG,folrsm; (awmifolrsm;? pD;yGm;a&; vkyfief;rsm;? t&yf bufvlrItoif;tzGJUrsm;) \ yl;aygif;yg0ifrIr&Sdygu ,if;ywfoufqufEG,fol wdkU\ pGrf;tm;eSifh t&if; tjrpfrsm;rSm tokH;rjyK&yJ usef&SdaernfjzpfjyD; xdkUxuf ydkqdk;ygu ,if;wdkUonf pdwf0ifpm;rI avsmh enf;vmjcif;? qefUusifjcif;wdkUyg jzpfvmedkifonf/ 110/ ajr,mudpö&yfrsm;udk udkifwG,fajz&Sif;onfhtjyif pm;eyf&du©mESifh tm[m&jynfh0 zlvkHa&;onf pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) \tajccHusaom pDrHtkyfcsKyfa&; 0wå&m; wpf&yfjzpfygonf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) onf pm;eyf&du©m&ydkifcGifhudk todtrSwfjyKonf/ tm;enf; csdKUwJhaom tkyfpkrsm;\ pm;eyf&du©meSifh tm[m&zlvkHrI tajctaeudk oufomaumif;rGefatmif vkyfay; rnfh ,kHMunfpdwfcs&aom tpDtpOfrsm; r&Sdygu pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) ESifh ,if;\ pm;eyf&du©mESifh tm[m&zlvkHa&; vkyfaqmifcsufrsm;onfvnf; ,kHMunfp&m aumif;awmhrnfr[kwfay/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)\ tem*wfvm;&marQmfrSef;csufwGif jrefrmjynfoljynf om;wdkU\ pm;eyf&du©mESifh tm[m&zlvkHa&;udk &Sif;vif;pGm azmfjyxm;jyD; pOfqufrjywf zGHUNzdK; rIyef;wdkif (1) ESifh (2) wdkUwGifvnf; xdktcsufudk uwdjyK azmfjyxm;onf/ ,if;onf pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[m AsL[m (ADS) \ tpdwftydkif;toD;oD;u jznfhqnf;ay;aeaom a&&Snf &nf&G,fcsufyifjzpfonf/ odkU aomf a&wdkumvwGif pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)\ atmifjrifrI twdkif;twmudk tm; enf;csdKUwJhqkH;aom tkyfpkrsm;\ vufiif;vdktifudk jznfhqnf;ay;edkifonfh tpdk;&\ pGrf;aqmif&nfudkwdkif; wmygrnf/ þppfaq;csufudk wHkUjyef&ef pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)\ pDrHtkyfcsKyfrI tydkif;wGif pm;eyf&du©meSifh tm[m&zlvkHa&;qdkif&m tpDtpOfwpfckudk xnfhoGif;xm;onf/ r@dKif(1) \ xyfqifh &v'frsm;ESihf qufpyfvsuf&Sdaom csufcsif;&v'frsm;ESihf vkyfaqmifcsufrsm;udk atmufygtwdkif; tao;pdwf azmfjyxm;ygonf/ 8.3.1/ xyfqifh&v'f 1.1 - pDrHudef;a&;qGJjcif; 111/ pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xmetaejzifh vkyfief;rsm;udk xda&mufpGm aqmif&Guf&eftwGuf t"du wm 0efrsm;jzpfaom pDrHudef;a&;qGJjcif;? rl0g' jyefvnfokH;oyfjcif;ESihf a&;qGJjcif;? apmifhMunfh xdef;ausmif; pdppf okH;oyfjcif;wdkUudk xda&mufrI&SdjyD; ynmom;ygyg aqmif&Guf&rnf/ avmavmq,fwGif 0efMuD;Xmeü þtcsuftcsmusaom vkyfief;wm0efrsm;twGuf t&if;tjrpf tenf;i,fudkom cGJa0xm;onf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) udk taumiftxnfazmfaom yxr (2)ESpfwmumvwGif þe,f y,frsm;ü pGrf;aqmif&nf odompGm wdk;jrifhvmap&ef twGuf txl;ojzifh vkyfief;XmewGif tzGJU tpnf;qdkif&m jyefvnfzGJUpnf;jcif;eSifh vlom;t&if;tjrpf zGHUNzdK;wdk;wufa&;wdkUudk aqmvsifpGm aqmif &Guf&ef vdktyfygrnf/ 112/ yxrOD;pGmaqmif&Guf&rnfh vkyfief;rSm XmetoD;oD;rS vuf&SdpDrHudef;wdkUudk toifhokH; ykHpHZ,m; rsm; (templates) ESihf aqmif&Gufrnfhenf;vrf;rsm;tm; rQa0jcif;jzifh aygif;pnf; &efjzpfonf/ 0efBuD;Xme onf qmAm (server) odkUr[kwf (cloudspace) wpfckudk xlaxmif&ef vdktyfjyD; ,if;wGif pDrHudef;a&; qGJjcif; qdkif&m owif;wdkYudk rQa0jcif;jzifh Xmeqdkif&m pDrHudef;rsm;tm; aygif;pnf;EdkifrnfjzpfjyD; ykHwlrsm; xyfrHa&;qGJrdjcif;rS a&SmifMuOfedkifrnfjzpfonf/ tm;vkH;yl;aygif;yg0ifEdkifaom pDrHudef; a&;qGJjcif;twGuf enf;vrf;wpfcktm; a&;om;jyKpk&ef vdktyfjyD; ¤if;tm;oufqdkif&m OD;pD;Xmersm;rS vdkufemusifhokH;&rnf jzpfonf/ 113/ qufvufaqmif&Guf&rnfrSm jynfe,f^wdkif;a'oBuD; pDrHudef;rsm;eSifh jynfaxmifpktqifh pDrHudef;wdkUudk aygif;pnf;&efjzpfonf/ avmavmq,fwGif xdkodkUaygif;pnf;jcif;rSm tm;enf;onfaqmif 66 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf &GufaomtcgwGifvnf; trsdK;om; pDrHudef;a&;qGJa&; aumfr&Sifuom jyKvkyfonf/ XmetoD;oD;rS wdkif;a'oBuD;^jynfe,ftqifh 0efxrf;rsm;onf ¤if;wdkU\ wdkif;a'oBuD;^ jynfe,f pDrHudef;rsm;ESihf jynfaxmifpkpDrHudef;rsm;tm; [efcsufnDpGm xdef;nSdaqmif&GufEdkifpGrf; &Sdoifhygonf/ xdkodkUjyKvkyfrnf qdkygu txufygtwdkif; tcsuftvuf rQa0edkifrnfh qmAmwpfck vdktyfrnfjzpfjyD; jynfe,f? wdkif; a'oBuD; pDrHudef;rsm;eSifh jynfaxmifpk pDrHudef;wdkUtMum; yl;aygif;aqmif&GufEdkif&ef? tvsiftjref EIdif; ,SOfcsuf&efESihf aygif;pnf;edkif&ef wdkUtwGuf taxmuftuljzpfaponf/ 114/ pDrHudef;rsm;udk yHhydk;rIay;jcif;ESihf wnDwnGwfwnf; jzpfapjcif;onf ta&;BuD;aomfvnf; ¤if;wdkU tm; taumiftxnfazmfrIudk ykHrSefapmifhMunfh xdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif; rjyKvkyfygu ,if;wdkY\ tokH;0ifrIrSm tuefUtowfjzifhom &Sdygrnf/ pDrHudef; a&;qGJjyifqifjcif;wGif ta&;BuD;aom tydkif;rSm vsmxm;csufrsm;? tnTef;udef;rsm;udk owfrSwfjcif; jzpfjyD; apmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif;wdkUudk Xmepdwfrsm;rS ,if;tnTef;udef;rsm;udk pGJudkifí aemufaMumif;vdkufum awGU&Sdcsufrsm;udk tcsdefrSefrSef tpD&ifcH&rnfjzpfonf/ 115/ pDrHudef;a&;qGJjcif;rSm tpdk;&\ tajccHvkyfaqmifrIwpfckjzpfaomfvnf; xda&mufap&eftwGuf ywfoufqufEG,folwdkUu yl;aygif;yg0if&ef vdktyfonf/ pdkufysdK;pD;yGm;a&;u@wGif awmifolrsm; ESifh pdkufysdK;pD;yGm;a&; vkyfief;rsm;rSm yifrywfoufqufEG,folrsm;jzpfonf/ avmavmq,fwGif awmifolrsm;ESihf pdkufysdK;a&; vkyfief;rsm;\ tjrifudk pDrHudef;a&;qGJ&mwGif xnfhoGif;pOf;pm;aponfh Xme qdkif&m vkyfxkH;vkyfenf; r&Sdao;ay/ trsdK;om; pDrHudef;a&;qGJa&; aumfr&SifrS0efBuD;Xme toD; oD;\ pDrHudef;wdkUudk aygif;pyfn§dEIdif;&ef judk;pm;vsuf&Sdonf/ aemifwGif jynfaxmifpktqifhESihfwdkif; a'oBuD;^jynfe,f tqifhrsm;ü pdkufysdK;a&;u@qdkif&m pDrHudef;a&;qGJrIrsm;wGif t"duywfouf qufEG,faeolrsm; yg0ifaqmif&GufrI&Sdap&ef v,f,mu@qdkif&mpDrHudef; a&;qGJa&;aumfr&Sif (Agricultural Planning Commission – APC) wpf&yf zGJUpnf;aqmif&Gufrnfh enf;vrf;tm; xnfhoGif;pOf; pm;vmEdkifygonf/ v,f,mu@qdkif&m pDrHudef;a&;qGJa&; aumfr&SifwGif tpdk;&Xme rsm; (pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme? tjcm;oufqdkifaom jynfaxmifpk 0efBuD;Xmersm; (Oyrm-o,HZmwESifh obm0 ywf0ef;usifxdef;odrf;a&;0efBuD;XmeeSifhwdkif;a'oBuD;ESifh jynfe,ftm;vkH;&Sd pdkufysdK;a&; 0efBuD;Xmersm;)? awmifolv,form; tzGJUtpnf;rsm;ESifh yk*¾vdu u@&SdtzGJUtpnf;rsm; ponfwdkUrS udk,fpm;vS,frsm; yg0ifrnfjzpfjyD; ykHrSefawGUqkHum (ajcmufvywf) pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) udk xda&mufpGm taumif txnfazmfa&;twGuf vdktyfaom pDrHudef;rsm;eSifh rl0g'rsm;wdkUtm; jyefvnfokH; oyf jcif;eSifh qef;ppfavhvmjcif;wdkUudk aqmif&GufoGm;rnfjzpfonf/ 116/ avmavmq,fwGif pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ pDrHudef;rsm;udk tpdk;&t&m&Sdrsm;eSifh uRrf;usifol ynm&Sif tenf;i,fpkwdkUuom udkifwG,faqmif&GufMuonf/ xdkUaMumifh pdkufysdK;a&; zGHUNzdK; wdk;wufrI r[mAsL[m ADS udk taumiftxnfazmfcsdefwGif yGifhvif;jrifomrIESifh yl;aygif;yg 0ifrI&Sd&ef pDrHudef;rsm;udk tifwmeufrSwpfqifh vlwdkif;xHodkU a&muf&Sdaprnf/ pDrHudef;pmwrf; wpfapmifpDudkvnf; aus;&Gmtkyfpkwdkif;odkY a&muf&Sdap&ef &nf&G,fonf/ 117/ pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xmeonf owif;tcsuftvuf vufvSrf;rDrIESifh Xmeqdkif&m tcsif;csif; yl;aygif;aqmif&GufrIeSifh n§dEdIif;vkyfaqmifrIwdkU ydkrdkjrifhrm;vma&;ap&ef tDvufx&Gef;epf tpdk;&pepfodkU (e-government system) OD;wnfoGm;rnfjzpfonf/

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 67 ဇယား ၆။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၁ - စီမံကိန္းေရးဆြဲျခင္းဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္ ၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၁၊၁။ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္နွင့္ ျပည္နယ္/ ၁၊၁၊၁။ ေရရွည္စီမံကိန္းမ်ားနွင့္ နွစ္စဥ္လုပ္ငန္းစီမံခ်က္မ်ား ဘတ္ဂ်က္မ်ားကို တိုင္းေဒသႀကီး အဆင့္တို႔တြင္ လူထု ေပါင္းစည္းေစရန္။ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအေပၚ ၁၊၁၊၂။ စီမံကိန္းေရးဆြဲရာတြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား သံုးစြဲရန္။ အေျခခံသည့္ ထိေရာက္၍ ေပါင္းစည္းမႈ ရွိေသာ ၁၊၁၊၃။ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္ စီမံကိန္းမ်ားကို ျပည္ေထာင္စု စီမံကိန္းနွင့္ စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္း။ ေပါင္းစည္းေစရန္။ ၁.၁.၄။ လယ္ယာက႑ဆိုင္ရာ စီမံကိန္းေရးဆြဲေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔စည္းေရး၊ လည္ပတ္ေစေရးနွင့္ ADS ေပါင္းစပ္ညွိနွိႈင္းေရး ယနၱရားတည္ေထာင္ နိုင္ေရး ေလ့လာရန္။ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား • E-government စနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ နွင့္ ျပည္နယ္/ တိုင္းေဒသၾကီးမ်ား၏ စီမံကိန္းမ်ားကို အင္တာနက္တြင္ ေဖာ္ျပေပးရန္ • စီမံကိန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းကို ပံုမွန္ေစာင့္ၾကည့္ရန္။ ၁၊၁၊၅။ လယ္ယာက႑ဆိုင္ရာစီမံကိန္းေရးဆြဲေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔သင့္၊ မသင့္ အကဲျဖတ္ရန္။ ၁၊၁၊၆။ စီမံကိန္းမ်ားကို အင္တာနက္တြင္ ေဖာ္ျပေပးရန္ 8.3.2/ xyfqifh&v'f 1.2 - rl0g' 118/ pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xmeonf pDrHudef;OD;pD;Xme (Department of Planning – DOP) wGifv,f,m u@qdkif&mrl0g',lepf (Agriculture Policy Unit) Xmepdwfwpfckudk xlaxmifxm;jyD;jzpfonf/ tqdk ygXmepdwftm; xyfrHtm;jznfhay;&ef vdktyfjyD; pDrHudef;OD;pD;Xme\ XmecGJwpfcktjzpfodkU wdk;jr§ifhay; oGm;rnf jzpfonf/ þXmecGJ\ tem*wfvm;&marQmfrSef;csufrSm rl0g'topfrsm; a&;qGJjcif;? vuf&Sd rl0g'rsm;udk jyefvnfokH;oyfjcif;? taumiftxnfazmfrIrsm;udk tuJjzwfjcif;wdkUwGif axmufyHh&ef jzpf onf/ þXmecGJonf vuf&Sdrl0g'rsm;? Oya'rsm;? vkyfxkH;vkyfenf;rsm;ESifh aqmif&GufqJ rl0g'rsm;? rl0g' topfrsm;udk wpfom;wnf; jzpfaprnf/ þodkUxlaxmif&ef rl0g'okH;oyfa&;eSifh a&;qGJa&;qdkif&m 0efxrf;wdkUudk pGrf;aqmif&nfydkif; jr§ihfwifay;&ef vdktyfrnf/ ueOD;wGif þXmecGJonf enf;ynm taxmuftuludk tawmftwef vdktyfrnf/ þXmecGJonf pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ OD;pm;ay; vkyfaqmif&ef vdktyfrIwdkUudk rl0g't& ppfwrf;aumuf&efvnf; wm0ef&Sdrnf/ ta&;ygaom vkyf aqmifrIwpf&yfrSm oD;jcm;vGwfvyfaom rl0g'jyefvnfokH;oyfrIwdkUudkjyKvkyfum 0efBuD;Xme\ qkH;jzwf csufcsrSwfa&;vkyfief;pOfwGif owif;tcsuftvuf ay;oGif;&ef jzpfonf/ ဇယား ၇။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁.၂။ မူဝါဒဆိုင္ရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား

မ႑ိဳင္ ၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၁.၂။ မူဝါဒေရးဆြဲနိုင္စြမ္း၊ သံုးသပ္နိုင္မႈ စြမ္းရည္မ်ား ၁၊၂၊၁။ လက္ရွိမူဝါဒမ်ားကို ျပည္လည္သံုးသပ္ရန္နွင့္ မူဝါဒအသစ္မ်ားကို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ျခင္း။ ေရးဆြဲရန္အတြက္ မူဝါဒဌာနခြဲကို ထူေထာင္ရန္။ ၁၊၂၊၂။ မူဝါဒဆိုင္ရာ ေလ့လာမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၁၊၂၊၃။ လြတ္လပ္ေသာ မူဝါဒ ျပန္လည္သံုးသပ္မႈမ်ားကို ပံုမွန္ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၁၊၂၊၄။ တည္ရွိျပီးျဖစ္ေသာ မူဝါဒမ်ား၊ ဥပေဒမ်ား၊ စည္းမ်ဥ္းမ်ားနွင့္ ကိုက္ညီမႈရွိေစရန္။ 68 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 8.3.3/ xyfqifh&v'f 1.3 - apmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif; 119/ vuf&SdwGif pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xmeonf ¤if;\ vkyfief;aqmif&GufrI (odkUr[kwf) pdkufysdK;a&; u@\ tusdK;&v'frsm;udk apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; (Monitoring and Evaluation – M&E) jyKvkyfedkif&ef pDrHudef;OD;pD;Xme vufatmufü Xmepdwfwpfckudk zGJUpnf;wnfaxmifcJhonf/ tjcm;aom OD;pD;XmetoD;oD;wGifvnf; tvm;wlXmepdwfrsm;xlaxmif oifhonf/ pDrHudef; OD;pD;XmeeSifh tjcm;Xmersm;? jynfaxmifpktqifheSifh jynfe,f^wdkif;a'oBuD; tqifhrsm;yg apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; tuJjzwfjcif;Xmersm;udk xlaxmifum pdwfcs,kHMunf&aom0efxrf;rsm;udk wm0efay;xm;&ef r&Sdrjzpf vdktyfonf/ apmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif; vkyfief;rsm; aqmif&Guf&mwGif pDrHcefUcGJrIqdkif&m qkH;jzwfcsufrsm; csrSwf&eftwGuf 0ufbf (Web) tajccH owif;tcsuftvuf pDrHcefYcGJrI pepfudkyg yl;wGJ xlaxmifoifhonf/ 120/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) tm; apmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif;wGif tnTef;udef;rsm;? tajccH^ueOD; wdkif;wmcsufrsm;? pdppftwnfjyK&ef enf;vrf;rsm;eSifh tpD&ifcHpma&; om;jcif;rsm;yg0ifonfh rlabmifwpf&yf vdktyfonf/ tpdk;&eSifhawmifolrsm;?yk*¾vdu u@ESifhzGHUNzdK;a&; rdwfzufrsm;yg0ifaom apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; ppfwrf;aumuf tzGJUrsm;udk tcsdeftydkif; tjcm;eSifh ykHrSef zGJUpnf;oifhonf/ txl;ojzifh pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) \ t"du pDrHudef;rsm;eSifh pDrHcsufrsm; taumiftxnfazmfjcif;udk jyefvnf okH;oyf&rnf jzpfonf/ ဇယား ၈။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁.၃ - ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္ သံုးသပ္ျခင္းဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္ ၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၁.၃။ ဝက္ဘ္ အေျခခံေသာ သတင္း အခ်က္အလက္ ၁၊၃၊၁။ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္နွင့္ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသၾကီးအဆင့္ရွိ ေစာင့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ စနစ္အား တည္ေဆာင္နိုင္မည့္ အခ်ိန္ ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္ သံုးသပ္ျခင္း ဌာနစိတ္မ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ နွင့္ တေျပးညီျဖစ္ျပီး ထိေရာက္ေသာ ေစာင့္ အားေကာင္းလာေစရန္။ ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္ သံုးသပ္ျခင္း လုပ္ငန္း ၁၊၃၊၂။ စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ (ADS)အား စနစ္တက် ေစာင့္ စဥ္မ်ား ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္ သံုးသပ္ျခင္းျပဳလုပ္နိုင္မည့္ နည္လမ္းနွင့္ စနစ္တို႔အား ထူေထာင္ရန္။ ၁၊၃၊၃။ အစိုးရ၊ ေတာင္သူမ်ား၊ ပုဂၢလိက က႑နွင့္ ဖြံ႔ျဖိဳးေရး မိတ္ဖက္မ်ား ပါဝင္ ေသာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္ သံုးသပ္ျခင္းအား လုပ္ ေဆာင္သြားရန္။ ၁၊၃၊၃။ စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ (ADS) ေစာင့္ၾကည့္ ထိန္း ေက်ာင္း စိစစ္ သံုးသပ္ျခင္း ဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာမ်ားကို စီမံကိန္း ဦးစီးဌာနမွ ေရးသားျပဳစုရန္နွင့္ အြန္လိုင္း (အင္တာနက္)တြင္ လႊင့္တင္ သြားရန္။

121/ pDrHudef;a&;qGJ&mrSmuJhodkUyifapmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif;wdkUwGifvnf; yGifhvif;jrifom rIeSifh owif;tcsuftvuf vufvSrf;rDrI&Sd&ef vdktyfygonf/ pDrHudef;OD;pD;Xmeonf apmifhMunfhxdef; ausmif; pdppfokH;oyfjcif;qdkif&m tpD&ifcHpmrsm;udk owfrSwfumvtvdkufESifh eSpfpOfa&;om; jyKpkoGm;&ef eSifh 0ufbf (Web) tajccHaom owif;tcsuftvuf pDrHcefUcGJrIpepfudk tokH;jyKum tGefvdkif; (tifwm euf0ufbfqdk'f) wGif ykHrSefjznfhoGif;oGm;&ygrnf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 69 8.3.4/ xyfqifh&v'f 1.4 - pm&if;tif;tcsuftvufrsm; 122/ cdkifrmaom pm&if;tif;pepfwpf&yfudk tajccHum owif;tcsuftvufjynfhpkHaom qkH;jzwf csufrsm;udk csrSwfedkifonf/ vuf&Sdpm&if;tif;rsm;onf oD;eSHxkwfvkyfa&; twGufom&SdjyD;? t"duus aom udpörsm;jzpfonfh a&TUajymif;edkifaomypönf;rsm;? v,form;rsm; ajr,mvuf0,fxm;&Sd vkyfydkifcGifh (Land Holder Right) eSifh vkyfydkifcGifh (Tenure) tcGifhta&;? ukefxkwfvkyfrIp&dwf? aps;EIef;rsm;? wefzdk;uGif;quf tqifhtrsdK;rsdK;\ tcGefrsm;? &dwfodrf;csdefvGef tavtvGifhrsm;?,Ofaus;rI tavhtxrsm;? wd&pämef arG;jrLa&; enf;pepfrsm;? a&tokH;csrIeSifh awmifolv,form; tzGJUtpnf;rsm; ponfwdkUwGiftav; xm;rI tenf;i,fom&Sdonf/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmewGif wdk;wufaumif;rGefaom pm&if;tif; pepf&Sd&eftwGuf tcsuftvufrsm;udk wdk;íaumuf,l&ef omru aumuf,lonfhpepfudkvnf; ydkrdk wdk;wufvmap&ef owif;tcsuftvufrsm;? qufoG,fa&;ESifh enf;ynm (ICT)wdkUtay: tajccH aom acwfrDjyD; xda&mufonfh enf;ynmrsm; (Oyrm - j*dKvfwkykH&dyf)udk tokH;jyK&ef vdktyfonf/ pdkufysdK;a&;oef;acgifpm&if;topf aumuf,loifhjyD; xdkodkUaumuf,l&mwGif oD;ESHrsm;? arG;jrLa&;ESifh a& vkyfief;wdkU yg0ifap&efeSifh ajrtokH;csrIeSifh ajr,mydkifqdkifvkyfydkifcGifh ponfwdkU\ tao;pdwfowif; tcsuftvufrsm;yg aumuf,l&ef vdktyfygonf/ pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme\ pm&if;tif;XmecGJonf rl0g'topfrsm; a&;qGJjcif;eSifh pyfvsOf;aom tajctaersm;udk qef;ppf&ef tcsdef tydkif;jcm;tvdkuf ykHrSef ppfwrf;aumuf&ef wm0ef ,laqmif&Gufoifhonf/ ဇယား ၉။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁.၄ - စာရင္းအင္းအခ်က္အလက္မ်ားဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၁.၄။ အေထာက္အထား အေျခခံေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ၁၊၄၊၁။ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး၊ ေရလုပ္ငန္း သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူျခင္း။ မ်ား ခ်မွတ္ျခင္းအတြက္ ခိုင္မာေသာ စာရင္းအင္း ၁၊၄၊၂။ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား၊ ဆက္သြယ္ေရးနွင့္ နည္းပညာ (ICT) အခ်က္အလက္ စနစ္မ်ား။ နွင့္ ျဂိဳဟ္တုပံုရိပ္ကို အသံုးျပဳသည့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္မ်ား ေကာက္ယူမႈစနစ္။ ၁၊၄၊၃။ မူဝါဒဌာနခြဲမွ ေဖာ္ထုတ္ေတြ႔ရွိေသာ အဓိကကိစၥရပ္မ်ားကို နွစ္စဥ္စစ္ တမ္းေကာက္ယူမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္သြားရန္။ 8.3.5/ csufcsif;&v'f 1.5 - toif;tzGJUrsm;ESifhtkyfpkrsm; 123/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) udk xda&mufpGm taumiftxnfazmf&ef twGuf awmifolrsm;? pdkufysdK;pm;aomufukef vkyfief;rsm;rS udk,fpm;vS,frsm;eSifh cdkifrmpGm rdwfzufjyK&ef vdktyf onf/ tpdk;&? awmifol? yk*¾vdu u@wdkYonf u@eSifh u@cGJrsm;tvdkuf rl0g'rsm;? pDrHudef;rsm; a&;qGJjcif;? pdkufysdK;pufrIvkyfief;qdkif&m Oya'jyXmef;jcif;ESifh apmifhMunfh xdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; wdkUwGif yl;aygif;aqmif&Guf&ef vdktyfonf/ 124/ vuf&SdwGif vkyfuGufi,fawmifolrsm;eSifh yk*¾vdu u@wdkYtMum; tiftm;[efcsuf rudkuf nDay/ yk*¾vduu@rSm tweftoifh zGHUNzdK;aejyDjzpfjyD;? jrefrmedkifiH ukefonfrsm;eSifh pufrIvkyfief; &Sifrsm; toif;csKyfeSifh tjcm;aom toif;tzGJUrsm;^tzGJUcsKyfrsm; (Oyrm - trsdK;om;tqifh qefpyg;? yJ? eSrf;ukefonfrsm; &mbm pdkufysdK;xkwfvkyfolrsm;toif;? MuHeSifhoMum; xkwfvkyfolrsm;eSifh ukefonf rsm;toif; ponfwdkU) rSwpfqifh ¤if;wdkU\ tmabmfrsm;udk azmfxkwfcGifh &&Sdaeygonf/ awmifol v,form;rsm;\ tzGJUtpnf;rsm;rSmrl tajcwnfp tqifhwGifom&SdjyD; a'otqifhrS trsdK;om; tqifh xd wufvSrf;edkifrnfh zGJUpnf;ykHvnf; r&Sdao;ay/ þodkUaom zGJUpnf;ykH wpf&yfrSm atmufrS txuf

70 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf odkUom ay:xGufvm&efoifhjyD; txufrS csay;jcif; rjzpfoifhay/ xdkodkU zGJUpnf;edkif&ef pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;rI wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) onf awmifolv,form; tzGJUtpnf;wpfck zGJUpnf;xlaxmif&eftwGuf pGrf;aqmif&nf jr§ifhwifay;jcif;jzifh axmufyHhoGm;rnfjzpfonf/ 125/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmeatmufwGif awmifolv,form;a&;&m toif;tzGJUrsm;udk enf;Oya't& xm;&SdcGifh&vmvsif awmifolv,form;tzGJUtpnf;rsm;a&;&m,lepf wpfckudk (Farmer Organizations Affairs Unit –FOAU) or0g,rOD;pD;XmeatmufwGif ,m,DzGJUpnf;oifhjyD; awmifolv,form; tzGJUtpnf;rsm; pGrf;aqmif&nf jr§ihfwifjcif;ESifh rSwfykHwifjcif;udk yHhydk;ay;oifhygonf/ þawmifolv,form; tzGJU tpnf;rsm;tm;rSwfykHwifcGifhjyKjcif;jzifh pdkuf? arG; qnf0efMuD; Xme atmuf&Sdtjcm;aom Xmersm; (Oyrm - pdkufysdK;a&; wdk;csJUynmay;XmecGJ odkUr[kwf aus;vufa'o zGHUNzdK;wdk;wufa&; OD;pD;Xme)eSifh ydkrdkeD;uyfpGm n§dEdIif;aqmif&Gufvmedkifrnfjzpfonf/ awmifolv,form; tzGJUtpnf;rsm; a&;&m,lepf (FOAU)onf tpdk;&eSifh awmifolv,form; tzGJUtpnf;rsm;eSifh pufrIvkyfief; tzGJUtpnf;wdkU\ ykHrSeftpnf;a0;yGJrsm;udk usif;yjyKvkyfoGm;&ef OD;pD;íjyKvkyfay;&rnf jzpfonf/ pdkufysdK;pD;yGm;a&;eSifh aps;uGufowif;OD;pD;Xme zGJUpnf;cGifh&vsif txufygvkyfief;&yfrsm;udk or0g,rOD;pD;XmerS vTJajymif;wm0efay;tyfedkifrnf jzpfygonf/ OD;pm; ay; wefzdk;uGif;qufrsm;eSifh pyfvsOf;í owfrSwfxm;aom wefzdk;uGif;qufrsm; tvdkuf wefzdk; uGif;qufqdkif&m ywfoufqufEG,faeolrsm;eSifh tpnf;ta0;rsm; jyKvkyfoGm;rnfjzpfonf/ u@ tm;vkH;eSifhoufqdkifaom udpö&yfrsm;twGuf jynfaxmifpktqifheSifh wdkif;a'oBuD;^jynfe,f tqifh wdkUwGif aqG;aEG;rIrsm; jyKvkyfoGm;rnfjzpfonf/ 126/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf awmifolv,form; tzGJUtpnf;rsm;tm; jr§ifhwifoGm;rnfjzpfjyD; v,form;wpfOD;csif;\ aps;uGuf&SmazGa&;tm; yHhydk;ay;&mwGif &Sdaeaomtm;om csufeSifh pdkufysdK;a&; xGufukefrsm;tm; yxrtqifh BudwfcGJjyifqif&efwGuf tcGifhtvrf;rsm; tay:wGif tm;xm;vkyfaqmif oGm;rnf/ ဇယား ၁ဝ။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁.၅ - အသင္းအဖြဲ႕မ်ားနွင့္အုပ္စုမ်ားဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၁.၅။ ခိုင္မာေသာ ေတာင္သူနွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္း ဆိုင္ရာ ၁၊၅၊၁။ ေတာင္သူလယ္သမား အသင္းအဖြဲ႕မ်ားနွင့္ ၄င္းတို႔၏ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္မ်ား အသင္းအဖြဲ႔မ်ားနွင့္ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္မ်ား။ ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ျခင္းအား အားေပးျမွင့္တင္ျခင္း။ ၁၊၅၊၂။ ေစ်းကြက္ရွာေဖြေရးနွင့္ အရင္းအျမစ္မ်ား အသံုးျပဳေရးတြင္ ေတာင္သူ တို႔၏ စြမ္းေဆာင္ရည္အား ျမွင့္တင္ေပးျခင္း နွင့္ အစိုးရ၏မူဝါဒနွင့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ပါဝင္ ေစနိုင္ျခင္း။ ၁၊၅၊၃။ ေတာင္သူလယ္သမား အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအား ထိေရာက္စြာ စီမံခန္႔ခြဲ နိုင္ေရးအတြက္ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္ သင္တန္းမ်ားပို႔ခ်ျခင္း။ ၁၊၅၊၄။ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္နွင့္ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသၾကီးအဆင့္ အသီးသီးတြင္ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ဝန္ၾကီးဌာနနွင့္ ေတာင္သူ လယ္သမား အဖြဲ႔အစည္းမ်ား နွစ္ပတ္လည္အစည္းေဝးပြဲမ်ား က်င္းပျပဳလုပ္ျခင္း။ ၁၊၅၊၅။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ဝန္ၾကီးဌာနနွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္း အသင္းအဖြဲ႔မ်ား နွစ္ပတ္ လည္ အစည္းအေဝးပြဲမ်ား က်င္းပျပဳလုပ္ျခင္း။ ၁၊၅၊၆။ သမဝါယမအသင္းအဖြဲ႕အျဖစ္ ဖြဲ႕စည္းထားျခင္း မရွိေသာ ေတာင္ သူလယ္သမား အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အား မွတ္ပံုတင္ရန္ အတြက္ သမဝါယမ ဦးစီးဌာနလက္ေအာက္တြင္ ဌာနခြဲတစ္ခု ဖြင့္လွစ္ျခင္း။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 71 8.3.6/ xyfqifh&v'f 1.6 - ajr,mtcGifhta&;rsm; 127/ ajr,mqdkif&mudpö&yfrsm;udk eSpfvwfumvtwGif; (5eSpf) oifhavsmfpGm udkifwG,fajz&Sif;edkif &ef csrSwfxm;jcif;onf þvkyfaqmifcsufrIrsm;\ t"du&nfrSef;csufjzpfonf/ vGefcJhaomig;eSpf twGif; pdkufysdK;ajrtygt0if ajr,mudpöeSifhoufqdkifaom Oya'rsm;? rl0g'rsm;? vlrItzGJUtpnf; rsm;eSifh yk*¾vduu@wdkU\ vkyfaqmifrIrsm; jzpfay:cJhonf/ ajr,mvkyfydkifcGifh tmrcHjcif;?ajrtrsdK; tpm; owfrSwfjcif;? ajr,mvkyfydkifcGifhvufrSwf xkwfay;jcif;? ajr,modrf;qnf;rI tajrmuftjrm; udk udkifwG,fjcif;? ajr,mrJhwdkUudk ajrcsay;jcif;eSifh ajrjyefvnf cGJa0csxm;jcif; rsm; ponfhudpöwdkU onf rnfonfhae&ma'owGifrqdk &IyfaxG;aomvkyfief;rsm;jzpfonf/ ajr,mpDrHcefUcGJrIeSifh w&m;Oya' pdk;rdk;rIwdkUonf vGefcJhaom eSpf50-twGif; qdk;&Gm;pGm BuHKcJhygonf/ tpdk;& udk,fwdkifyifvQif þqdk;arGudk jyifqifedkifrnfh xda&mufaom tm;xkwfrIrsm;udk pwifonfrSm rMumao;ay/ rsm;jym;&IyfaxG;vSaom ajr,mudpö&yfrsm;udk ajz&Sif;&ef q,fpkESpfaygif; rsm;pGm vdktyfonf[kajymaomfvnf; eSpfrsm;aygif;rsm;pGm Mumjrifh edkifygonf/ vsSifjrefjyD; a&&SnfwnfwHhaom pdefac:rI tm;vkH;udk ADS taumiftxnfazmf onfh tcsdefumvtwGif; ajz&Sif;edkifrnf r[kwfaomfvnf; &Sif;vif;jywfom;aom vrf;nTefcsufeSifh jyóemajz&Sif;vdkpdwfudk jyo&efjzpfedkifonf/ jzpfoifhaom tcsdeftwdkif;twmtwGif;ü tcsdKU&v'frsm;udk &&SdrSom wdk;wufrI&SdaejyDjzpfaMumif; vkyfuGufi,fawmifolrsm;? yk*¾vdu u@ESifh vlrIa&; tzGJUtpnf;wdkU u ,kHMunfMuayrnf/ tpdk;&ESifh jrefrmjynfolwdkU\ ajrpDrHcefUcGJrIqdkif&m vlrIa&; y#dnmOfwpfck onf acwfopfjrefrmedkifiHeSifh ADS taumiftxnfazmfonfh tcsdefumvtwGif;wGif r&Sdrjzpf vdktyfaeonf/ 128/ awmifolwdkU ajr,mvkyfydkifcGifhcdkifrm&ef? pdkufysdK;ajreSifh ywfoufaeaom Xmeqdkif&mwdkU\ pGrf; aqmif&nfwdk;jrifhvm&eftwGuf atmufygwdkUtygt0if vkyfaqmifrItcsKdUwdkYxajrmuf&ef vdktyfonf - (u) trsdK;om;ajrtokH;csrIaumifpD odkUr[kwf tvm;wltzGJUudk zGJUpnf;í bufrvdkufaom OD;aqmifrI atmufwGif u@tcsif;csif; qufoG,frnfh tzGJUtpnf;wpf&yftjzpfjzifh ajr,mjyKjyif ajymif;vJ a&; vkyfief;pOfrsm;udk aqmif&GufoGm;&efjzpfonf/ u@tvdkuf tm;jydKifrIrsm;rSaeí ajr,m tajcjyKqkH;jzwfcsufcsrSwfrIwdkUudk wm;qD;edkif&efeSifh avsmhyg;ap&ef þu@tcsif;csif; quf oG,frnfhtzGJUtpnf;wpfckrS aqmif &Guf&efvdktyfygonf/ (c) trsdK;om;ajrtokH;csrI rl0g'ygvrf;nTefrIrsm;udk tajccHum? tm;vkH;yg0ifapaom? ywfoufquf EG,foltrsm;yg0ifjyD; vlxkwdkifyifaqG;aEG;rI vkyfief;pOfudk tokH;jyK vsuf ajr,mu@qdkif&m vTrf;NcHK Oya'ESifh oD;jcm;Oya'rsm;udk a&;qGJ&efjzpfonf/ þtzGJU tpnf;qdkif&m zGHUNzdK;rIeSifhbufpkH jyD;jynfhpkHaom ajrjyKjyifajymif;vJrI vkyfief; pOfwdkUonf wnfjidrfjyD; vlrIa&;t& vufcHzG,f&Sdonfh taumif;qkH;aom tmrcHcsufyifjzpfonf/ (*) vkyfuGufi,fawmifolwdkU vuf0,fwGif&Sdaeaom ajrwdkUudk trnfayguf ajrcsxm;ay;rIjzifhrvdk tyfaomuefUowfcsufrsm; udkz,f&Sm;ay;&ef? ,if;udk atmufygtwdkif; aqmif&Gufygujzpfajrmuf Edkifonf/ (1) ajrtokH;csrI owfrSwfonfh pepfudk vG,fulatmifjyKvkyfum ajrtrsdK;tpm; owfrSwf csufudk wdk;csJUjyD; ajr,mvkyfydkifcGifhudk tmrcHjcif; (v,f,majrOya'wGif pdkufysdK;ajr rsm;udk usOf;ajrmif;pGm t"dyÜm,f owfrSwfxm;&mrS ig;arG;jrL a&;? wd&pämef pm;usufajr ESifh pufrIukefMurf;oD;eSHrsm; tygt0if rnfonfhpdkufysdK;a&;qdkif&m vkyfief;rsm;twGuf rqdk tokH;jyKedkifrnfh pdkufysdK;aom ajrrsm;txd wdk;csJU tusHK;0ifapjcif;? ajrtrsdK;tpm; udkvnf; pdkufysdK;ajr? opfawm ajr? ajrvGwf? ajrvyf? ajr&dkif; (VFV Land) ESifh tjcm; 72 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ajr[lí trsdK;tpm; tkyfpk av;rsdK;us,fjyefUpGm owfrSwfjcif;)/ (2) aus;vufa'otwGif; ajrtrsdK;tpm; cGJjcm;jcif;udkwwfEdkiforQ &dk;&Sif;vG,fulap&ef vdktyf onf/ pdkufysdK;ajr? opfawmajr? ajrvGwf ajr½dkif;ESifh tjcm;ajr[lí ajrtrsdK;tpm; tkyfpkBuD;av;ckom owfrSwfxm;oifhonf/ ajrtrsdK; tpm;tvdkuf ajrtokH;cscGifh ajymif;vJavQmufxm;rI qdkif&majzavQmha&; udpö&yf rsm;udk vwfwavmwGif vTwfawmfü aqG;aEG;okH;oyfaeMuonf[k od&Sd&onf/ (3) awmifolrsm;twGuf oD;eSHrsm;pdwfBudKuf pdkufysdK;cGifh&&Sdedkifrnfh 0ef;usifwpfckzef wD;ay; jcif;jzifh ¤if;wdkUtaejzifhaps;uGufajymif;vJrIrsm;ESifh trsdK;rsdK;aom xdwfvefUrIrsm;tm; wkefUjyefedkifrnfjzpfjyD; ,if; tm; qefpyg;tygt0if rnfonfhoD;ESHudk pdkufysdK;onf jzpfap ajr,mvkyfydkifcGifhudk &&Sdapjcif;jzifh xajrmufatmif vkyfEdkifonf/ þudpö onf jrefrmhv,f,mzGHUNzdK;a&;bPf (MADB) rS &moDtvdkuf aiGacs;jcif;udk ouf a&mufrI &Sdvmedkifonf/ awmifolwdkUonfh rdrdwdkUajr,mtm; rnfonfh pdkufysKd;a&; vkyfief;twGufrqdk pdwfBudKufokH;pGJEdkifygu ,if;&moDtvdkufacs;aiGudk (pyg;tjyif) tjcm;oD;ESHrsm; pdkufysKd;a&;? arG;jrLa&; eSifh a&vkyfief;wdkY twGufvnf; okH;edkifrnfjzpfonf/ (C) vkyfuGufi,fawmifolrsm;udk v,f,majrvkyfydkifcGifhudk rSwfykHwifjyD;aemuf ¤if;wdkY\ pdkufysKd;ajr tm; vuf&Sdxm;ydkifcGifhESifh tokH;csydkifcGifh &Sdap&ef tmrcHcsufay;jcif;? ,if;udk jyefvnfjyif qifa&;om;rnfh trsdK;om;ajr,mOya'wGif xnfhoGif;a&;qGJrnfh atmufygta&;,l aqmif&Guf rIrsm;jzifh xajrmufatmif aqmif&Gufedkifygonf/ (1) ajr,mtokH;jyKcGifhqdkif&m uefYowfcsufwpfckudk vkyfuGufi,fawmifolrsm;twGuf ajz avsmhay;jcif; (Oyrm - wm0efauspyg; pdkufysdK;&jcif;? ajrudk yvyfrxm;bJ tquf rjywf pdkuf ysdK;&jcif;? v,f,m pD;yGm;a&;vkyfief;&Sif rsm;eSifh EIdif;,SOfygu csxm;ay;aom ajropfudk ajr½dkif;azmfpdkufysdK;&mwGif tcsdeftenf;i,fom qdkif;xm;jyD; pdkufysdK;&jcif; paomuefYowfcsufrsm;) (2) tcsdKUuefUowfcsufrsm;qufvuf&SdaeOD;rnfqdkygu ajrtokH;csykH ajymif;vJ jcif;qdkif&m vkyfxkH;vkyfenf;udk vG,fulapjcif;? A[dkcsKyfudkifrIpepfudkz,f&Sm; ay;jcif;/ (Oyrm - ajr,mvkyfydkifcGifhcs xm;jcif;rsm;udk wdkif;a'oBuD;? jynfe,ftpdk;&tqifhwGif jyD;pD; apjcif;) (3) ajrtokH;csykHeSifh ywfoufaom uefUowfcsufrsm;udk rvdkufemygu ajrqkH;&IH;rI? &mZ0wf aMumif;jzifh pGJqdkrI[laom tvGeftusL; ta&;,lrIudk jyefvnf pOf;pm;jcif;/ (Oyrm- vlrIa&;qdkif&m w&m;rQwrI&Sdapa&;eSifh owfrSwf pnf;urf;csufrsm;eSifhtnD pD&ifqkH;jzwf csufwdkUudk [efcsufnDapjcif;) (i) ajrvGwf? ajrvyfeSifh ajr&dkif; pDrHcefUcGJrI Oya' oufa&mufapjcif;udk OD;pm;ay; owfrSwf&ef/ ,if;udpötwGuf atmufygvkyfaqmifrIrsm; vdktyfonf - (1) pdkufysdK;a&;twGuf csay;xm;aom ajrvGwf? ajrvyf? ajr&dkif;wdkUudk owfrSwf {uausmfvQif (50 {u xufydkvQif)ykHrSwfykHtrsdK;tpm;ta&twGuf? tcsuftvuftjynfhtpkHjzifh rSwf wrf;wif pm&if;oGif;xm;&ef/ (2) þajrvGwf? ajrvyf? ajr&dkif;wdkUudk vuf&SdtokH;jyKxm;ykHtm; j*dK[fwkykH&dyf enf;ynmjzifh ajrjyif uGif;qif;ppfaq;jcif;jzifh rSwfwrf;wifpm&if;oGif; pm&if;ppf&ef/

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 73 (3) ajrvGwf? ajrvyfESifh ajr½dkif;rsm; avQmufxm;&,lolonf ajrtokH;csrI zGHUNzdK;a&;twGuf csKyf qdkxm;aom pmcsKyfyg oabmwlnDcsufrsm;udk vdkufemjcif;r&Sdygu azmfjyyg tusdK; oufa&mufrIrsm; ajz&Sif;aqmif&Guf&ef jzpfay:vmEdkifonf - (u) &dk;&m"avht& vkyfudkifaeolrsm;\ ajr,mtcsdKUudk ajr,mcs xm;&mwGif yg0ifoGm;vQif 4if;ajrwdkUudk trSefwu,ftokH;rjyKygu rlvydkif cGifh&Sdolrsm;jzpfaom &dk;&m"avhESihftnD vkyfudkif vsuf&Sdaom awmifolrsm;udk jyefay;apjcif;/ (c) vkyfuGuf i,fawmifolrsm;ESihfh ajr,m rJhawmifolrsm;xHodkU ajr,mrsm; xda&mufpGm cGJa0csxm; ay;jcif;ESihf (*) vlrIa&; bkHajr tjzpf vkyfydkifcGifhrsm;ay;jcif; wdkUjzpfEdkifonf/) (4) us,f0ef;aomajrvGwfajr&dkif;rsm;udk vkyfief;&Sifrsm;tm; csxm;&mü BudwfcGJjyKjyifrI v,f ,mtajccH puf½kHrsm; wpfygwnf; wnfaxmifxm;&SdrItajctae? puf&kHteD;0ef;usifü vkyfuGufi,f awmifolrsm;tpktzGJUudkyg ajr,mcs xm;rItajctae wGifyg0ifrI&Sdr&Sd tay: rlwnfí &if;ESD;jr§KyfESHolrsm;tm; ajr,m tus,ft0ef; owfrSwfay;oifhonf/ þodkUjzifh vkyfuGufi,f awmifolrsm; yg0ifaom zGHUNzdK;wdk;wufa&;udk OD;wnfedkifrnfjzpfonf/ (p) vufrSwfxkwfay;jyD; ajr,mydkifqdkifrIrsm;\ vuf&Sdtcsuftvufrsm;udk xnfhoGif;&ef? ajr,m vkyfydkifcGifh tmrcHjcif;udk taMumif;aMumif;aMumifh (tajccHajrykH r&Sdjcif;? ajrvkyfydkifcGifh csrSwfay;&ef t&nftcsif;rrSDjcif;? 0efaqmifrI r&Sdjcif;aMumifh) ryg 0ifao;aome,fajrrsm;odkUwdk;csJUjcif;/ acwfrDenf; ynmudktrSDjyKum aMu;wdkifowif; tcsuftvuf pDrHcefUcGJjcif;pepfudk wnfaqmuf &efeSifh uGufpdyfajrykH puúLtajcjyK aMu;wdkif owif;tcsuftvuf pepfudk 'D*spfw,fpepfodkU jznf;jznf;csif;ajymif; vJ&ef? ajr,mpDrHcefUcGJolrsm;udk enf;ynmtopfrsm;eSifh tajccHrlrsm;udk tokH;jyKedkif&ef oifwef;ay;jcif; (taxGaxGe,fedrdwfrludk okH;pGJjcif;uJhodkU)/ (q) ajrESifhoufqdkifaom y#dyu©rsm;udk udkifwG,f&mwGif enf;trsdK;rsdK;udk rnfodkYtokH; jyKedkifonfudk azmfjyrnfh &Sif;vif;wdusaom Oya'eSifh tzGJUtpnf;qdkif&m rlabmif wpfckudk a&;qGJ&efeSifh jynfhpkHaom pepfwpfcktjzpf aygif;pnf;&ef/ trsdK;om;ajr tokH;csrl0g' (NLUP)wGif atmuf ygenf;rsm;udk azmfxkwfxm;onf - (1) a'otqifhwGif awmifoltoif;tzGJUrsm; yl;aygif; yg0ifrI&Sdonfh tjcm;aom enf;vrf;jzifh tjiif;yGm;rI ajz&Sif;jcif; (2) txl;w&m;&kH;rsm; (3) vGwfvyfonfh teknmw ckHorm"denf; (4) ykHrSefw&m;&kH;rsm;eSifh (5) pDrHcefUcGJa&;jzifh qkH;jzwf jcif;wdkU jzpfonf/ tqdkygenf;wpfckcsif;pDtwGuf &Sif;vif;aom vkyfxkH;vkyfenf;rsm; a&;qGJ jyKpk&ef vdktyfrnf/ (Z) ajr,mtajcpdkuf uefx&dkufpdkufysdK;ol? oD;pm;cH,lol? xGufukefay:ygu tusdK;wlrQa0 pdkuf ysdK;olwdkUtwGufvnf; ajr,mvkyfudkifcGifheSifh ywfoufí cdkifrmrI&Sdaom ajr,mpDrHcefUcGJrI enf; vrf;rsm; csrSwfay;&efvdktyfonf/ (ps) &dk;&m"avht& ajr,mtokH;jyKcGifhrsm;udk todtrSwfjyK&ef? rSwfwrf;wif&ef? rSwfykHwif&efeSifh e,fedrdwfydkif;jcm;íumuG,f&ef/ (,if;onfv,fpyg;rpdkufaom awmifay:a'orsm;tygt0if edkifiH\ ae&mtrsm;tjym;&Sd vlyk*¾dKvf wpfOD;csif;? tdrfaxmifpk? &yf&Gmrsm;\toufarG;rIudk umuG,f&ef tcsuftjcmusonf/ ,if;a'owdkYwGif trsdK;rsdK;aom oD;eSHopfawm a&maeSmpdkuf ysdK;a&;pepfrsm;udk a'oqdkif&mpHrsm;? xkH;pHrsm;jzifh pDrHcefUcGJum wnfaxmifxm;Muonf/ ,if; ajrrsm;onf ,cktcg w&m;0if ajr,modrf;qnf;rI'Pfudk txl;yif rvGwfuif;edkifMuay/ txl;ojzifh ajrvGwf? ajrvyf? ajr½dkif;Oya'eSifh ajr,modrf;qnf;a&; Oya't& jzpfonf/ þ&dk;&m"avh t& ajrvkyfydkifcGifhudk tod trSwfjyKjcif;onf jrefrmhaus;vufae vlxktrsm;tjym; 74 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf \ toufarG;rItwGuf t"duus&kHrQomru trsdK;om; &ifMum;apha&;eSifh jidrf;csrf;a&;wnf aqmufrIvkyfief;pOftwGufvnf; tvGefta&;ygonf/ (n) ajr,mpDrHcefYcGJa&; 0efaqmifrIrsm;? taxmuftyHhtzGJUtpnf;rsm;udk ydkrdktm;aumif; ap&ef uGif;ajr ykH wGifyg&Sdaom owif;tcsuftvufrsm;udk jznfhpGuf&ef? acwfrDap &ef? ajrvkyfydkifcGifhrsm;udk rSwfykHwif&ef? &dk;&m"avht& ajrvkyfydkifcGifhrsm;udk rSwfykHwif&ef? ajr,mpDrHcefUcGJa&;pepfrsm;udk xdef;odrf;&ef? uGif; ajrykHopfrsm;udk a&;qGJ&ef? ajreSifh oufqdkifaom jyóemrsm;udk ajz&Sif; &ef? ajrodrf;qnf;rIudpö&yf rsm;udk udkifwG,f&ef? ajrvGwf? ajrvyf? ajr&dkif;rsm;udk pm&if; aumuf&ef? pm&if;ppf&ef? ajrcGJa0cs xm;jcif;? jyefvnfae&mcsxm;jcif; pDrHudef;rsm;udk taumiftxnfazmf&efeSifh tjcm;vkyfief;rsm;udk aqmif&Guf edkifrnfh pGrf;aqmif&nfudk tm;jznfh ay;&ef (Oyrm - jrefrmwpfjynfvkH;ajrykH wpfcsyfwnf;tm; pmydk'f 54 wGif Munfhyg&ef)/ þ0ef aqmifrIwdkUteuf trsm;tjym;rSm wpfcgw&Hv,f,majrpDrHcefUcGJa&;eSifh pm&if;tif;OD;pD;Xme (Department of Agriculture Land Management and Statistics - DALMS) ESifh taxGaxGtkyf csKyfa&;OD;pD;Xme (GAD) wdkY\&Sif;&Sif;vif;vif; cGJcGJjcm;jcm; aqmif&Gufí &aomtwlyl;wGJ aqmif&Gufjcif;rS jzpfay:vsuf&Sdonf/ ,if;tm;txl; aumfrwDrsm;eSifh aumfr&Siftrsm;tjym;\ vkyfief;vnfywfrIrS axmufulay;xm; onf/ o,HZmweSifh obm0ywf0ef;usif xdef;odrf;a&; 0efBuD;Xme (Ministry of Natural Resources and Environmental Conservation - MONREC) (ajrwdkif;OD;pD; Xme&Sdonf) wdkYrSm yHhydk;vsuf&Sdaom tzGJUtpnf;jzpfonf/ ajr,mpDrHcefUcGJa&; 0efaqmifrIrsm;\ zGJUpnf;ykHudkvnf; avhvmppfaq;&ef vdktyfrnf/ (#) wnfqJOya't& rSwfykHwif&ef owfrSwfcsufrrDaomfvnf; vufawGUtajctaewGif vkyfuGuf i,fawmifolrsm;? rdom;pkrsm;\ pm;0wfaea&;vdktyfcsufeSifh a&ajrobm0 tajctaeeSifhavsmf nDpGm ajrtokH;csrIrsm;&Sdaeonf/ atmufygtajctae t&yf&yfwdkUtwGuf ajr,mtokH;jyKcGifh rsm;csrSwfay;jcif; odkUr[kwf &yf&GmbkHajr vkyfydkifcGifhrsm; twGuf xkwfay;jcif; wdkUvdktyfrnf/ (1) arG;jrLa&;eSifh a&vkyfief; ukefxkwfvkyfrIeSifh tao;pm; pdkufysdK;BudwfcGJ vkyfief;wdkUtwGuf tokH;jyKonfhajr/ (2) ajr,mrSwfykHwifjcif;twGuf tusHK;0ifapaompHEIef;udk v,f,majrrS pdkufysdK;ajrtjzpf wdk;csJUjcif;/ ,if;wGif oD;eSHopfawm a&maESmpdkufcif;? pm;usufajr? "avhxkH;wrf;pHEIef; rsm;eSifh pnf;rsOf;rsm;jzifh pDrHcefUcGJaom a&TUajymif;awmif,mwdkUyg0ifygonf/ oD;ESHeSifh opfawma&maESmpdkufcif;twGuf trsdK;om;ajrtokH;csa&; Oya'a&;&mrsm; udkifwG,fcsdef wGif pOf;pm;&efudpöjzpf ay:vmonf/ (3) ajrvGwf? ajrvyf? ajr&dkif;wdkUudk vkyfuGufi,fawmifolrsm;eSifh ajr,mrJh tdrfaxmifpkrsm;odkU cGJa0csxm;jcif;eSifh odrf;qnf;ajrrsm; jyefvnfay;tyfjcif;/ wnfqJv,f,majrOya't& ,if;wdkUudk yxrOD;pGmv,f,majrtjzpfodkUajymif;jyD;rSom ajrtokH;jyKcGifhvufrSwfudk (LUC) xkwfay;Edkifrnf jzpfonf/)

(X) ajr,mcsxm;rI {&d,mtenf;trsm;onf pdkufysdK;oD;eSH\ pD;yGm;jzpfwGufacs udkufEdkifaom t&G,f tpm;udk wkefYjyefrItay: tajccHí owfrSwfcsxm;ay;edkifonf/ (Oyrm-BuH? Budwf 0g;rI? oMum; pufrIvkyfief;onf puf&kHt&G,ftpm;BuD;av wGufacsudkufavjzpfonf/ ajr,mpkzGJUrIonfpau; t&G,ftpm;BuD;&ef vdktyfonf/) (!) ajr,mpDrHcefYcGJjcif;? oufqdkif&m ajrOya'yg enf;Oya'rsm;? vkyfxkH;vkyfenf;rsm; udkvdkufemjcif;? jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 75 y#dyu©ajz&Sif;rnfh enf;vrf;a&G;cs,fjcif;? vdktyfygu w&m;pGJjcif;? vdktyfygu t,lcH0ifjcif; wdkUeSifh pyfvsOf;í rSefuefpGm qkH;jzwfedkifa&;twGuf ta&;BuD;aom tcsuftvufrsm;udk vlxku tvG,fwul vufvSrf;rDap&ef/ (¡) trsdK;orD;rsm;eSifh tm;enf;csdKUwJholrsm;tygt0if vlxkodkU ajrpDrHcefUcGJa&;qdkif&m 0efaqmifrIudk ydkrdkaumif;rGefpGmay;tyf&ef/ ,if;wGif atmufygwdkUudk xlaxmif&ef yg0ifonf/ (1) c&D;eD;0efaqmifrI ay;tyfonfhpepfeSifh (jrdKUe,ftqifhESifh atmufvTm) c&D;p&dwftydkrukef usbJ vufvSrf;rDaponf/ (2) vlxk\ oD;jcm;awmif;qdkcsufrsm;udk wkHUjyefaom? tokH;jyK& vG,fulaom? uefUowfcsuf r&Sdaom 0efaqmifrI/ (3) ajrodrf;qnf;ay;jcif;? ajrvTJajymif;jcif;? a&mif;0,fjcif;? wdkifyifaqG;aEG;rI tusdK;? ajrcGJa0csxm;jcif;? jyefvnfae&mcsxm;jcif;qdkif&m qkH;jzwfcsufrsm;? ajrvGwf? ajrvyf? ajr&dkif;qdkif&m qkH;jzwf csufrsm;wdkYeSifh oufqdkifonfh owif;rsm;udk vlxku&vG,faprnfh yGifhvif;jrifomaom 0efaqmifrI/ (4) w&m;0iftodtrSwfrjyKyJ vkyfaqmifaeaom ajr,mtiSm;pmcsKyfrsm;? ajr,miSm;&rf; jcif;? ajr,miSm;&rf;cGifh? ol&if;iSm;vkyfudkifjcif;? tBuD;pm;v,f,mpdkufysdK;a&;vkyfief; twGif;odkU ajr,mrsm;tm; a0pktjzpftyfxm;jcif;? v,form;rsm;tMum; ajr,maygif; pnf;jcif; (odkUr[kwf) v,form;rS v,form;odkU 0,f,la&mif;csjcif; vkyfief;rsm;twGuf w&m;0ifap&ef aqmif&GufrI/ (P) txufazmfjyyg udpö&yfrsm;tm; udkifwG,fajz&Sif;edkifrnfh tzGJUtpnf;eSifh Oya'qdkif&m rlabmif opfudk apmifhqdkif;aepOf umvwGif vwfwavm ta&;wBuD; vdktyfcsuf rsm;udk wkHUjyefEdkifrnfh vufawGUusaom Mum;jzwfta&;,lrIrsm;udk usifhokH;jcif;/ ,if;wGifatmufygwdkUyg0ifEdkifonf- (1) v,f,majrOya' ñTefMum;csufrsm;udk jyifqifum ajrtokH;csrIwGif ajymif;vG,f jyif vG,fjzpfapjcif;/ Oyrm/ oifhawmfaom t&G,ftpm;&Sd{uatmuf v,fudkpyg; pdkufysdK; jcif;tpm; ig;arG;jrLa&;eSifh tjcm;0ifaiG&oD;ESHrsm; pdkufysdK;cGifhay;&ef/ (2) ½dk;&m"avht&ajr,mvkyfydkifcGifhudk tmrcHaom Mum;jzwfta&;,l aqmif&Gufcsufrsm;/ (3) vGefcJhaomeSpf (30)ausmfu International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA) ESifh FAO wdkUrdwfzufjyKa&;qGJcJhonfh urÇmvkH;qdkif&m pdkufysdK;-a*[aA'Zkefrsm; rl0g'rsm;t& pdkufysdK;a*[ aA'Zkefrsm;udk wnfaxmif &ef/ ,if;onf txl;jyKoD;eSHeSifh xkwfvkyfrI? oifhavsmfaom v,f,mpepf trsdK;tpm; okH;oyfcsuf (oD;eSHeSifh pdkufysdK;a&;? a&csdK;ig;uef? ykpGefuef? o&uftygt0if opfoD;jcH? pufrIukefMurf;oD;eSH paomtjcm; ajrtokH;csrI rsm;aygif;pyfjcif;)udk pOf;pm;onf/ ,if;okH;oyfcsufwGif &edkifaom &moD Owk tcsuftvuf (rdk;a&csdef? aeUtvif;a&mif&rI? tylcsdef? umAGef'dkifatmufqdk'f tajctae)? ajrqDvTmqdkif&m tcsuftvuf (jrefrmEdkifiH ajrqDvGTmajrykHeSifh tjcm;c½dkif ajrqDvTmajrykHrsm;)? oD;eSHwpfckcsif;\ vdktyfcsufrsm;? tjcm; xkwfvkyfrIpepfrsm;\ okH;oyfcsufrsm; (arG;jrLa&;? ig;uef) oGif;tm;pkrsm;\ tqifh (pufrIv,f,m? ajrMoZm? qnfajrmif;? a&ekwfajrmif;) wdkYudk tajccHonf/ pdkufysdK;-a*[ Zkefwpfck xlaxmif&eftwGuf vuf&Sdudef;*Pef; tcsuftvufrsm;udk wwfEdkifoa&TU pkaqmif;í tajccHxGuf ay:vmaom &v'f&rnf/ tcsuftvufrsm;rsm;&av xGufay:vmrnfh 76 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf &v'frsm; cdkifrmavjzpfonf/ pdkufysdK;-a*[Zkefwpfcktjzpf tusdK;&v'fwdkUonfr[m AsL[meSifh a'otvdkuf pDrHudef;a&;qGJjcif;? oD;eSHESifh pdkufysdK;a&;pepfrsm;tvdkuf&nf &G,fcsufcsrSwfedkifrnf? vuf&Sd pdkufysdK;a&;zGHYNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m ADSwGif xnfhoGif; edkifrnf/ tao;pdwf tcsuftvufrsm;udk rlwnfum rdk;&moDeSifh ajcmufaoGU&moD? twGuf oD;eSHa&G;cs,frI? txGufEIef; aumif;&ef vdktyfonfh oGif;tm;pkrsm;? rdk;oD;eSHrsm;twGuf vdktyfonfh t&efa&oGif; pepfrsm;? ajcmufaoGU&moD oD;eSHrsm;twGuf a&oGif;pepf vdktyfcsufrsm;? "mwfajrMoZm ponfwdkY twGuf &nfrSef;csuftvdkuf axmufcHwifjycsuf wdkUudk aqmif&Gufrnf/ þowif; tcsuftvufrsm;onf wdk;csJUynmay;a&; pDrHudef; a&;qGJ&eftwGufeSifh yk*¾vdu oGif;tm;pk 0efaqmifrIay;olrsm; twGuftaxmuftul jzpfaponf/

ဇယား ၁၁။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁.၆ - ေျမယာအခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၁.၆။ ေတာင္သူမ်ား၏ ေျမပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ခိုင္မာလာျခင္းနွင့္ ၁၊၆၊၁။ ေျမယာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ေရွ႕ဆက္ ေဆာင္ရြက္မည့္ လယ္ယာေျမနွင့္ ပတ္သက္ပါဝင္ေနေသာ အမ်ိဳးသား ေျမအသံုးခ်မႈေကာင္စီ သို႔မဟုတ္ အလားတူကို ဖန္တီးရန္။ ဌာနမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ တိုးျမင့္လာျခင္း။ ၁၊၆၊၂။ အမ်ိဳးသားေျမအသံုးခ်မႈ မူဝါဒပါလမ္းညြန္မႈမ်ားကို အေျခခံကာ၊ အား လံုးပါဝင္ေစေသာ၊ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္သူအမ်ားပါဝင္ျပီး လူထုတိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးမႈ လုပ္ငန္းစဥ္ကို အသံုးျပဳလ်က္ ေျမယာဆိုင္ရာ လြမ္းျခံဳ ဥပေဒနွင့္ သီးျခားဥပေဒမ်ားကို ေရးဆြဲရန္။ ၁၊၆၊၃။ လုပ္ကြက္ငယ္ေတာင္သူတို႔၏ လက္ရွိေျမမ်ားကို ေျမယာမွတ္ပံုတင္ခြင့္ ခ်ေပးျခင္းျဖင့္ ေျမပိုင္ခြင့္ကို ကန္႔သတ္ထားသည့္ အေျခအေနမ်ားကို ဖယ္ရွားရန္။ ၁၊၆၊၄။ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ကို မွတ္ပံုတင္ျပီးေနာက္ လုပ္ကြက္ငယ္ ေတာင္ သူတို႔၏ စိုက္ပ်ိဳးေျမအား လက္ရွိထားပိုင္ခြင့္နွင့္ အသံုးခ်ပိုင္ခြင့္ရွိေစရန္ နွင့္ အာမခံခ်က္ေပးရန္။ ၁၊၆၊၅။ ေျမလြတ္၊ ေျမလပ္၊ ေျမရိုင္းဥပေဒ သက္ေရာက္ျခင္းကိုဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၁၊၆၊၆။ လက္မွတ္ထုတ္ေပးျပီးေသာ ေျမယာ လက္ဝယ္ထားရွိ လုပ္ကိုင္ခြင့္ ရသူမ်ား၏ လက္ရွိ ဦးပိုင္မ်ားႏွင့္ ကြက္စိပ္ကြင္းေျမပံုဆိုင္ရာ ေခတ္မီ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို မွတ္တမ္းျဖည့္သြင္းရန္။ ၁၊၆၊၇။ ေျမနွင့္သက္ဆိုင္ေသာ ပဋိပကၡမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းနိုင္မည့္ နည္း လမ္းမ်ားအား ေဖာ္ျပထားသည့္ ရွင္းလင္းတိက်ေသာ ဥပေဒနွင့္ အဖြဲ႔ အစည္းဆိုင္ရာ မူေဘာင္တစ္ခုကို ေရးဆြဲရန္။ ၁၊၆၊၈။ ဓေလ့ထံုးစံအရ ေျမယာအသံုးျပဳခြင့္မ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳရန္၊ အကာ အကြယ္ေပးရန္နွင့္ မွတ္ပံုတင္ရန္။ ၁၊၆၊၉။ ေျမယာစီမံခန္႔ခြဲေရးဌာနမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမွင့္တင္ေပးရန္။ ၊၆၊၁ဝ။ တည္ဆဲဥပေဒအရ မွတ္ပံုတင္ရန္ သတ္မွတ္ခ်က္ မမီေသာ္လည္း လက္ေတြ႔ အေျခအေနတြင္ လုပ္ကြက္ငယ္ ေတာင္သူမ်ား၊ မိသားစု မ်ား၏ စားဝတ္ေနေရးလိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ ေရေျမသဘာဝ အေျခအေနအ ရပ္ရပ္တို႔အတြက္ ေျမယာ အသံုးျပဳခြင့္မ်ား ခ်မွတ္ေပးျခင္း သို႔မဟုတ္ ရပ္ရြာဘံုေျမ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားအတြက္ ထုတ္ေပးျခင္းတို႔ လိုအပ္မည္။ ၁၊၆၊၁၁။ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို ျပည္သူလူထုမွ အလြယ္တကူ လက္လွမ္းမီေစရန္။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 77 မ႑ိဳင္၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၁.၆။ ၁၁၊၆၊၁၂။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားနွင့္ အဆင္းရဲဆံုးသူမ်ား အပါအဝင္ အမ်ားျပည္သူ ထံသို႕ ေျမစီမံခန္႔ခြဲေရးဆိုင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈေပးရာတြင္ ပိုမိုေကာင္း မြန္လာေစရန္။ ၁၊၆၊၁၃။အထက္ေဖာ္ျပပါ ကိစၥရပ္မ်ားအား ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းနုိင္မည့္ အဖဲြ႔အ စည္းနွင့္ ဥပေဒဆုိင္ရာ မူေဘာင္သစ္ကုိ ေစာင့္ဆုိင္းေနစဥ္ကာလတြင္ လတ္တေလာ အေရးတၾကီး လုိအပ္ခ်က္မ်ားကုိ တံု႔ျပန္နုိင္မည့္ လက္ ေတြ႔က်ေသာ ၾကားျဖတ္အေရးယူမႈမ်ားကုိ က်င့္သံုးရန္။ (ဥပမာ- ေရႊ႔ ေျပာင္းေတာင္ယာ စုိက္ပ်ိဳးေသာ ေတာင္ယာေျမအခ်ုိဳ႕ကုိ အျမဲတမ္း ေတာင္ယာစုိက္ပ်ိဳးေရးစနစ္ျဖင့္ ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးေစကာ ၄င္းေျမ ယာ မ်ားကုိ ေျမယာလုပ္ကုိင္ခြင့္ ခ်မွတ္ေပးျခင္း၊ ထံုးတမ္းစဥ္လာ ရုိးရာ ဘံု ေျမမ်ားတြင္ စုိက္ပ်ိဳးရာတြင္ စာရင္းေျမပံု တုိင္းတာေဖာ္ထုတ္၍ ရပ္ရြာ အေျချပဳ ဘံုေျမယာသံုးစဲြခႊင့္ လက္မွတ္ထုတ္ေပးျခင္း ၁၊၆၊၁၄။ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ စိုက္ပိ်ဳး-ေဂဟ ဇုန္မ်ား၏ အေျခခံမူမ်ားအရ စိုက္ပ်ိဳး ေဂဟ ဇုန္မ်ားကို တည္ေထာင္ရန္။ ၁၊၆၊၁၅။ ေမြးျမဴေရးသမားမ်ား၊ ေရလုပ္သားအဖြဲ႕မ်ားနွင့္ ေတာင္သူမ်ား၏ ေျမ အသံုးခ်မႈလုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားနွင့္ စားက်က္ေျမ အသံုးခ်မႈ နွင့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ အတြက္ ရွင္းလင္းတိက်ေသာ စည္းမ်ဥ္းမ်ား ခ်မွတ္ရန္ ၁၊၆၊၁၆။ စိုက္ပ်ိဳးေျမအား တိရစာၦန္ေမြးျမဴေရးနွင့္ ငါးေမြးျမဴေရးအတြက္ အသံုး ျပဳလိုေသာ လယ္သမားမ်ားနွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ ေျမအ သံုးခ်ေရးနွင့္ ေျမအသံုးခ်ပိုင္ခြင့္လက္မွတ္ ထုတ္ေပး ေရးဆိုင္ရာ ကိစၥ ရပ္မ်ားအား ရွင္းလင္း လြယ္ကူေသာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား ေဖာ္ထုတ္ ရန္။

8.3.7/ xyfqifh&v'f 1.7 - n§dEIdif;aqmif½Gufjcif;ESifh yl;aygif;yg0ifjcif; 129/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) udk taumiftxnfazmf&mwGif pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;XmetwGif;? 0efBuD;XmeESifh tjcm;tpdk;&tzGJUtpnf;rsm;tMum;? jynfaxmifpktqifheSifh wdkif; a'oBuD;^jynfe,ftqifhrsm;tMum;ESifh 0efBuD;XmeESifh t"duywfoufqufEG,faeolrsm; tMum; tqifhwdkif;wGif n§dEIdif;aqmif&Guf&ef vdktyfygonf/ 0efBuD;Xmetaejzifh pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)udk taumiftxnf azmf&mwGif ydkrdkaumif;rGefa&;twGuf 0efBuD;XmetwGif;&Sd OD;pD;Xme tcsif;csif;udk n§dEdIif;aqmif&Guf&ef wm0ef&Sdonfh Xmepdwfwpfckudk pDrHudef; OD;pD;Xme(DOP) vuf atmufwGif zGifhvSpfoGm;rnfjzpfonf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) tm; taumif txnfazmfaqmif&Gufrnfh tapmydkif;umvrsm;wGif tqdkyg n§dEIdif;aqmif&Gufa&;Xmepdwfonf enf;ynm yHhydk;rIrsm; vdktyfrnfjzpfonf/ 130/ pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;Xmeonf t&yfbufvlrItzGJUtpnf;rsm;eSifh pOfqufrjywf ajymqdk qufqHrI jyKvkyf&rnfjzpfonf/ xdkodkUvkyfaqmif&eftwGuf pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) taumiftxnfazmfrIudk jrefrm? t*FvdyfeSpfbmomjzifh aemufqkH;& tajctaersm;udk azmfjy rnfh 0ufbfqdk'fwpfckwGif vTihfwifxm;jcif;? pDrHudef;OD;pD; Xme(DOP)\ jyefMum;a&; Xmersm;udk jynfaxmifpktqifheSifh jynfe,f^ wdkif;a'oBuD; tqifhwdkYwGif zGifhvSpfjcif;? pdkufysdK;a&;zGHUNzdK; wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) \ apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif;qdkif&m tpD&ifcHpmwdkUudk tifwmeuf 0ufbfqdk'fwGif vGTihfwifjyD; owif;tcsuftvufrQa0jcif; tygt0ifenf;vrf;trsdK;rsdK;jzifh aqmif &Gufedkifonf/ xdkUjyif pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmeonf pm;eyf&du©meSifhtm[m& zlvkHa&; vkyfief;tzGJUrsm;eSifh 78 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf eD;uyfpGm n§dEIdif;aqmif&Gufjcif;jzifh ¤if;\ OD;wnfpDrHudef;onftjcm; tzGJUtpnf; toD;oD;rS vkyfief;aqmif&GufrIrsm;\ tusdK;oufa&mufrItm; ydkrdktm;jznfhay;edkif&ef ESifh pm;eyf&du©meSifh tm[m& zlvkHa&;vkyfief;rsm;wGif tpdk;&r[kwfaom tzGJUtpnf;rsm;rS (NGOs) yg0ifaqmif&Gufvmap&efjzpfonf/ ဇယား ၁၂။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁.၇ - ညွိနွိႈင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းနွင့္ ပူးေပါင္းပါဝင္ျခင္းဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ုပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၁.၇။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာန၏ စိုက္ပ်ိဳးေရး ၁၊၇၊၁။ စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈမဟာဗ်ဴဟာ (ADS) အေကာင္အထည္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ (ADS) ေဖာ္ေရးအတြက္ စီမံကိန္း ဦးစီးဌာနေအာက္တြင္ ညွိနွိႈင္းေဆာင္ရြက္ ညွိနွိႈင္း ေဆာင္ရြက္မႈနွင့္ အေကာင္အထည္ ေရးဌာနစိတ္ကို ထူေထာင္ရန္။ ေဖာ္မႈ တို႕ အတြက္ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္မား ၁၊၇၊၂။ ညွိနွိႈင္းေဆာင္ရြက္ေရးဌာနစိတ္အား နည္းပညာပံ့ပိုးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္။ လာျခင္း နွင့္ ထိုလုပ္ငန္းစဥ္အားလြတ္လပ္စြာ ၁၊၇၊၃။ နိုင္ငံတကာ မိတ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားနွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ထားျပီး က်ား၊မသာတူညီမွ်မႈ အတြက္ ပံ့ပိုးမႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ - ရွိေသာ အရပ္ဘက္လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ - အာဆီယံနိုင္ငံမ်ား နွင့္ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးမိတ္ဖက္မ်ားျဖင့္ ဝန္ၾကီးဌာန ကိုယ္စားျပဳသူမ်ားမွ ထိန္းေက်ာင္းေပးျခင္း။ အဆင့္ အစည္းအေဝးပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း - စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာနရွိ နိုင္ငံတကာေခ်းေငြ/ ေထာက္ပံ့ ေငြ/ ေထာက္ပံ့ေငြပံ့ပိုးမႈ စီမံခ်က္မ်ားနွင့္ ပူးေပါင္းညႇိနွိႈင္းေဆာင္ ရြက္ျခင္း - နိုင္ငံတကာသင္တန္းမ်ားနွင့္ အစည္းအေဝးမ်ား တက္ေရာက္ ရန္အတြက္ဝတ္စံုနွင့္ ခရီးစရိတ္မ်ား ေထာက္ပံ့ျခင္း ၁၊၇၊၄။ စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈမဟာဗ်ဴဟာ (ADS)ဆိုင္ရာ ဝက္ဘ္ဆိုက္ တစ္ခုအား ျမန္မာ၊အဂၤလိပ္ နွစ္ဘာသာျဖင့္ ထုတ္လြင့္ရန္နွင့္ ထိန္း သိမ္း ျပဳျပင္သြားရန္။ ၁၊၇၊၅။ စီမံကိန္းဦးစီးဌာန (DOP)တြင္ ျပန္ၾကားေရးဌာန လႊင့္တင္ထားျခင္း၊ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္နွင့္ ျပည္နယ္/ တိုင္းေဒသၾကီး အဆင့္တို႕တြင္ ဖြင့္လွစ္ရန္။ ၁၊၇၊၆။ စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈမဟာဗ်ဴဟာ (ADS)၏ ေစာင့္ၾကည့္ ထိန္း ေက်ာင္း စိစစ္သံုးသပ္ျခင္း ဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာတို႔ကို အင္တာနက္ ဝက္ဘ္ဆိုဒ္တြင္ လႊင့္တင္ သတင္းမွ်ေဝရန္။

8.3.8/ xyfqifh&v'f 1.8 - pm;eyf&du©meSifh tm[m&zlvkHrI 131/ edkifiHawmftpdk;&rS pm;eyf&du©meSifh tm[m&zlvkHa&;udk tav;xm;aqmif&Gufaeaomfvnf; txl;ojzifh jrefrmhaus;vufa'orsm;wGif pm;eyf&du©meSifh tm[m&rzlvkHaom tdrfaxmifpkrsm;eSifh vlyk*¾dKvfrsm; tajrmuftjrm; &Sdaeao;onf/ ,if;wdkUwGif qif;&JEGrf;yg;olrsm;? xdcdkufvG,folrsm;? ajrrJh,mrJhrsm;eSifh tjcm;ab;z,fcHxm;&ol tkyfpkrsm; yg0ifonf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) \ vkyfief;pOfrsm;tm;vkH;onf pm;eyf&du©meSifhtm[m&zlvkHapa&;udkwdkuf&dkuf aomfvnf;aumif;? oG,f0dkufíaomfvnf;aumif; axmufyHhay;vsuf&SdjyD;? txl;ojzifh ukefxkwf pGrf;tm; wdk;jr§ifha&;vkyfief;rsm;eSifh aiGaMu;ESifh v,f,mjyify tvkyftudkifrsm;odkU vufvSrf;rDrI wdk;wufvmapjcif; wdkUrSwpfqifh aqmif&GufoGm;rnfjzpfonf/ pm;eyf&du©m&ydkifcGifhrsm;udk tmrcH csufay;edkif&ef vdktyfaomajumifh þtcsuftm; r@dKif(1) aumif;rGefaompDrHtkyfcsKyfrIatmufwGif xnfhoGif;xm;ygonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 79 132/ þxyfqifh&v'fwGif tm[m&eSifh qif;&JEGrf;yg;rI yaysmufa&;aqmif&Gufaeaom tjcm; u@aygif;pkHrS tzGJUrsm;eSifh n§dEIdif;aqmif&Gufum pm;eyf&du©meSifh tm[m&zlvkHapa&; vkyfief;rsm; vkyfaqmif&eftwGuf enf;vrf;rsm; (Oyrm - vkyftm;wefzdk;tvdkuf pm;eyf&du©m axmufyHhjcif;pDrH udef;rsm;? tpm;tpm (odkY) oGif;tm;pk vufrSwfrsm;? 0ifaiG&&Sdapa&; yHhydk;rIrsm; ponfjzifh) eSifh OD;wnftkyfpkrsm; (Oyrm - trsdK;orD;OD;aqmifaom tdrfaxmifpkrsm;? ajr,mrJhrsm;? a0;vHacgifoD aoma'orsm;&Sd wdkif;&if;om;rsm;)tm; owfrSwfazmfxkwfoGm;rnfjzpfonf/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD; Xmeonf pm;eyf&du©meSifh tm[m&zlvkHa&; vkyfief;tzGJUrsm;eSifh eD;uyfpGm n§dEIdif;aqmif&Gufjcif;jzifh ¤if;\OD;wnfpDrHudef;onf tjcm;tzGJUtpnf; toD;oD;rS vkyfief;aqmif&GufrIrsm;\ tusdK; oufa&mufrItm; ydkrdktm;jznfhay;edkifrnfjzpfonf/ xdkUjyif tpdk;&r[kwfaom tzGJYtpnf;rsm; (NGOs)? t&yfbufvlrItzGJUtpnf;rsm;eSifh tjcm;aom edkifiHawmf pDrHcsufrsm;rSvnf; þvkyfief;e,fy,frS &&SdcJh aom tawGUtMuHKrsm;udk tajccHí vkyfief;rsm; wdk;csJUaqmif&Gufedkifrnf jzpfonf/ ဇယား ၁၃။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁.၈ - စားနပ္ရိကၡာနွင့္ အာဟာရဖူလံုမႈဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၁.၈။ အားနည္းခ်ဳိ႕တဲ့ေသာ အုပ္စုမ်ား၏ ၁၊၈၊၁။ ရည္မွန္းထားေသာ စားနပ္ရိကၡာနွင့္ အာဟာရဖူလံုေရး စီမံကိန္းအား စားနပ္ရိကၡာနွင့္ အာဟာရ ပိုမိုဖူလံုလာျခင္း။ ဒီဇိုင္းေရးဆြဲျခင္း။ ၁၊၈၊၂။ ရည္မွန္းထားေသာ စားနပ္ရိကၡာနွင့္ အာဟာရဖူလံုေရး စီမံကိန္းကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္။ ၁၊၈၊၃။ က႑ေပါင္းစံုမွ စားနပ္ရိကၡာနွင့္ အာဟာရဖူလံုေရး ေဆာင္ရြက္ေနဆဲ အဖြဲ႕မ်ား နွင့္ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈ နွင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ပေပ်ာက္ေရး လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ားနွင့္ ေပါင္းစပ္ညႇိနွိႈင္းရန္။

8.3.9/ xyfqifh&v'f 1.9 - pdkufysdK;a&;? arG;jrLa&;eSifh qnfajrmif;0efBuD;Xme jyefvnfzGJUpnf;jcif; 133/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf jrefrmhpdkufysdK;a&;u@acwfrDa&; vkyfief; pOfudk t&Sdeft[kefjr§ihfwifay;rnf jzpfonf/ pdkuf? arG;? qnf0efjuD;Xmetaejzifh awmifolrsm;? pD;yGm;a&; vkyfief;rsm;eSifh t&yfbuf vlrItzGJUtpnf;rsm;udk wkefUjyefedkifpGrf;aumif;jyD; pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk; wufrI r[mAsL[m (ADS) udk taxmuftyHhay;edkifrnfh tzGJUtpnf;wpfck jzpfvm&eftwGuf vuf&Sd aqmif&Gufaeaom vkyfief;rsm;udk aocsmpGmaygif;pnf;&ef vdktyfjyD; vkyfief;wm0ef topfrsm;udkvnf; owfrSwfaqmif&Guf&ef vdktyfygonf/ 134/ ydkrdkus,fjyefYonfh rufc&dk (macro) tqifhwGif a&qif;pdkufysdK;a&; wuúodkvfuJhodkYaom tzGJY tpnf;rsm;udk a&&SnfwGif oD;jcm;vGwfvyfpGm &yfwnfedkifatmif zGJYpnf;&ef vdktyfygonf/24 pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmetwGif;wGifvnf; rl0g'? apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; (OD;pD;Xmewpfck 24 vwfwavmwGif a&qif;pdkufysKd;a&;wuúodkvf (YAU) tm;vlrIa&;odyÜHynmXme (¤if;tm; ,cktcgwGif pdkufysKd;a&;wuúodkvf\ pdkufysKd;a&;wdk;csJU ynmay;Xmetjzpf owfrSwfxm;&Sdonf/) pdkufysKd;a&;Zd0enf;ynmXme? tpm;taomuf odyÜHESifh enf;ynmXmeESifh pdkufysKd;a&; tPkZD0XmewdkYtygt0if Xme topfav;ckjzifh wdk;csJUzGJUpnf;jcif;ESifh arG;jrLa&;ynmXme? pdkufysKd;a&;tif*sifeD,mXme? 0dZÆmESifhodyÜHXmersm;tygt0if vuf&Sd&SdaeNyD;jzpfaom Xmersm;tm; tqifhjr§ifhwifí ynm&yfqdkif&mXmewdkif;wGif ygarmu©rsm;OD;aqmifvmapjcif;wdkYtm; ynma&;0efBuD;XmerS ydwfyifxm;ygonf/ ynma&;0efBuD;XmerS YAU ESifh UVS wdkY\zGJUpnf;yHkqdkif&m tydkif;rsm;wGif wm0ef,lxm;NyD; pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmerS pDrHcefYcGJjcif;ESifh &efyHkaiGyHYydk;jcif; tydkif;rsm;wGif wm0ef,lxm;ygonf/ 80 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf pDwdkif;wGif xnfhoGif;&rnf)eSifh awmifolv,form; tzGJUtpnf; wdkUtwGuf Xmetopfrsm;udkxlaxmif &rnf/ okawoeeSifh wdk;csJUynmay;a&; n§dEIdif;aqmif&GufrIrsm; wdk;wufaumif;rGefvm&efESifh ajr,m tokH;csrItwGuf tzGJUtpnf;udkvnf; xlaxmifoifhonf/ pdkufysdK;a&; OD;pD;Xme onf rlvOD;pD;XmeESpfckudk aygif;pyfxm;jcif;aMumifh? wm0efrsm;xyfwlusaejcif;? vkyfief;wm0efcGJa0jcif;? A[dkOD;pD;pepfavQmhjcif;? xGufukefqdkif&m udpö&yfrsm;eSifh taMumif;t&mwdkif;wGif yg0ifaom udpö&yfrsm;tMum; xdef;n§day;jcif;eSifh yGifhvif;jrif omrI&Sdjcif;paom tzGJYtpnf;qdkif&m udpö&yftrsm;tjym;udk udkifwG,fajz&Sif;&ef vdktyfae ao;onf/ xdktxJwGif zGJUpnf;&ef &nfrSef;xm;aom pdkufysKd;pD;yGm;a&; eSifh aps;uGufowif;OD;pD;Xme (DABMI) odkUwm0ef0wå&m;rsm; vTJajymif;ay;tyfjcif;vnf; yg0ifygonf/ 135/ a,bk,stm;jzifh pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ aumif;rGefaom pDrHtkyfcsKyfrIwGif OD;pD;Xmersm; tm;vkH;xda&mufpGm vkyfief;aqmif&GufEdkif&eftwGuf wm0ef0wå&m;rsm;tm; cGJa0ay;tyfjcif;ESifh A[dkcsKyf udkifrIpepf avQmhcsjcif;wdkYudk vkyfaqmifoGm;&ef vdktyfrnfjzpfonf/ ဇယား ၁၄။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁.၉- စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ဝန္ၾကီးဌာန ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းျခင္းဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၁.၉။ ေတာင္သူမ်ား၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ အရပ္ ၁၊၉၊၁။ ေရရွည္တြင္ ေရဆင္းစိုက္ပ်ဳိးေရးတကၠသိုလ္ကို သီးျခားလြတ္လပ္စြာရပ္ ဘက္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို ပို၍ထိေရာက္စြာ တည္နိုင္ေစေရး ႏွင့္ အျမဲတမ္း အတြင္းဝန္သံုးဦးကို တစ္ဦးတည္းအျဖစ္ တံု႔ျပန္နိုင္ရန္အတြက္ လက္ရွိဌာနမ်ားကို ေကာင္း ေပါင္းစည္းျခင္း၊ လက္ေထာက္အတြင္းဝန္မ်ား ခန္႕အပ္ျခင္း အပါ စြာ ေပါင္းစည္းကာ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာန အဝင္ စိုက္ေမြးဆည္ဝန္ၾကီးဌာန ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းေရးအတြက္ အျခား အား ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းျခင္း။ ေသာနည္းလမ္းတို႔ကို သံုးသပ္အကဲျဖတ္ရန္။ ၁၊၉၊၂။ မူဝါဒဆိုင္ရာ၊ ေစာင့္ၾကည့္ ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္သံုးသပ္ျခင္းဆိုင္ရာ၊ စိုက္ ပ်ိဳးေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈမဟာဗ်ဴဟာ (ADS)ညွိနွိႈင္းေဆာင္ ရြက္ေရး ဆိုင္ရာ ဌာနစိတ္မ်ားကို စီမံကိန္းဦးစီးဌာန၏ ေအာက္တြင္ ထူေထာင္ ရန္။ ၁၊၁၉၊၃။ စိုက္၊ေမြးဆည္ဝန္ၾကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ ဦးစီးဌာနတိုင္းတြင္ ေစာင့္ၾကည့္ ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္သံုးသပ္ျခင္း ဆိုင္ရာ ဌာနစိတ္မ်ားကို ထူေထာင္ရန္။ ၁၊၉၊၄။ မ႑ိဳင္ (၂) (ဥပမာ - အမ်ိဳးသား စိုက္ပ်ိဳးေရးသုေတသန ေကာင္စီ (National Agriculture Research Council – NARC) နွင့္ အမ်ိဳးသား စိုက္ပ်ိဳးေရးသုေတသနနွင့္ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရး စနစ္ (National Agriculture Research and E×tension Sys- tem (NARES)) နွင့္ မ႑ိဳင္ (၃) (ဥပမာ - စိုက္ပ်ဳိးစီးပြားေရးႏွင့္ ေစ်းကြက္သတင္း ဦးစီးဌာန (Department of Agribusiness and Market Information) ေအာက္တြင္ အၾကံျပဳထားသည့္ အျခားေသာ ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းျခင္းဆိုင္ရာ နည္းလမ္းမ်ားနွင့္ညႇိနွိႈင္းေဆာင္ရြက္ရန္။ ၁၊၉၊၅။ ေရြးခ်ယ္ထားေသာ ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းမႈ နည္းလမ္းမ်ားကို အေကာင္ အထည္ေဖာ္ရန္။ ၁၊၉၊၆။ ေဝးလံေခါင္သီေသာ ေဒသမ်ားတြင္ အလုပ္လုပ္လ်က္ရွိေသာ အစိုးရ ဝန္ထမ္းမ်ားအား ပံ့ပိုးမႈမ်ားေပးနိုင္ရန္အတြက္ မူဝါဒကို သံုးသပ္ အကဲ ျဖတ္ရန္။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 81 8.4/ r@dKif (2) - ukefxkwfpGrf;tm; 136/ ajr,meSifhvkyftm;wdkYrS ukefxkwfpGrf;tm; wdk;wufrIonf pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) \ tkwfjrpfyifjzpfonf/ pdkufysdK;a&;ukefxkwfvkyfrIwdk;wuf&eftwGufoifhavsmfaom enf;ynm? enf;pepfrsm;udk tokH;jyKum aps;uGufeSifh wpfom;wnf;jzpfatmif a&&SnfwGif xdxd a&mufa&mufxkwfvkyf &ef vdktyfonf/ pdkufysdK;a&;xkwfukefwdk;&ef atmufygwdkUudk aqmif&Guf&rnf - (u) xda&mufaom pdkufysdK;a&;okawoeeSifh wdk;csJUynmay;a&;? (c) oGif;tm;pkwdkUudk xdxda&mufa&muf okH;pGJa&;?(*) o,HZmw(ajr? a&? ajrqDvTm? opfawm)wdkYudk xdxda&mufa&muf a&&SnfwnfwHhatmif okH;pGJa&;? (C) &moDOwk tajymif;tvJESifh uyfab;rsm;udkydkrdkBuHhBuHhcHEdkifa&;/ 137/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) wGif yk*¾vdu pD;yGm;a&;u@? or0g,ru@? NGO rsm;? pGefUxGifOD;pD;jyKaeaom awmifolBuD;rsm; ponfwdkU yg0ifaqmif&Gufaeaomolrsm;teuf tpdk;&u@onfvnf; enf;ynmay:xGufvma&;ESihfjzefUa0a&;wdkUwGifwm0ef,laqmif &Gufaeaomu@ BuD;wpfck jzpfonf/ odkUaomftpdk;&onf usefvIyf&Sm;olrsm;\ tm;xkwfrIwdkUudk aygif;pyfn§dEIdif; &jcif;? rl0g'rsm;ESihf pDrHudef;rsm;udk taumiftxnfazmf&jcif;? vkyfief;aqmif&GufrIrsm;udk axmuf vSrf;apmifhMunfh&jcif;? vkyfxkH;vkyfenf;rsm;udk twnfjyK&jcif; paomt"duwm0efrsm;udk ,lxm;& onf/ tqdkygvkyfief;pOf\ wpfpdwfwpfydkif; taejzifh okawoejyKvkyfolrsm;ESihf wdk;csJUynmay; a&;0efxrf;rsm;onf ¤if;wdkU\ txufrSatmufodkU csOf;uyfrIenf;vrf;rsm;tm; ajymif;vJjyD; ¤if;wdkU\ tvkyfonf awmifolv,form;rsm;ESihf aps;uGuf\awmif;qdkrIudk wkefUjyef EdkifpGrf;&Sdap&ef aqmif&Guf &rnf/ 138/ tcsdKUvIyf&Sm;olrsm; (Oyrm? NGO rsm;? yk*¾vdu u@)wdkUonf pdkufysdK;a&; wdk;csJUynm ay;a&;wGif yg0ifaeaMumif;ESihf ,if;wdkU\ taetxm;rSmvnf; ydkíta&;ygvmaMumif;udk pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m ADS u todtrSwf jyKygonf/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ wdk;csJU ynmay;XmewGif vlom;t&if;tjrpfudk vuf&Sdtajctaet& zGJYpnf;ykH tjynfhwdk;csJUcefUxm;a&; rvkyfEdkifonfhwdkif pGrf;aqmif&nf jr§ihfwifEdkifaom CARTC ESihfaejynfawmf tygt0if e,fajrtvdkuf oifwef;ausmif;rsm;wGif pGrf;aqmif&nf wnfaqmufay;um pdkufysdK;a&; wdk;csJUynmay;wm0efcHtjzpf odkUajymif;vJ&ef pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) u tm;ay;vdkonf/ þtcef;u@wGif tpdk;&ESihf yk*¾vdu aiGaMu;yHhydk;rIay;xm;aom 0efaqmifrIay;olrsm;u 0efaqmif rIrsm;tm; aus;&Gmtqifh txda&muf&Sdatmif aqmifusOf;ay;jcif;udk tav;xm;vkyfaqmifoGm;rnf jzpfonf/ 139/ ukefxkwfpGrf;tm; wdk;wuf&efrSm t&nftaoG;jynfh0aom oGif;tm;pkrsm;udk tcsdefrD&&Sdjcif; tay:wGif rlwnfaeonf/ a&&SnfwGif pdkufysdK;a&;u@\ ukefxkwfpGrf;tm; wdk;wufrIESihf ,SOfjydKifEdkif pGrf;&SdrIwdkUonf wdk;wufvmaom enf;ynmudk vufvSrf;rDrIESihf vdkufemaqmif&GufrI? pkpkaygif;ukef xkwf pGrf;tm; wdk;jrifhvmap&ef o,HZmwESihf tjcm;oGif;tm;pkrsm;udk xda&mufpGmpDrH cefYcGJrIwdkYtay:rSDwnf aeonf[k pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)u todtrSwfjyKonf/ 140/ t&nftaoG;jynfh0aom oGif;tm;pkrsm;udk tcsdefrD&&Sd&efrSm t&nftaoG; tmrcHpepfrsm;? Oya'tmPmwnfaprnfh Xmersm;? yk*¾vdu u@uoGif;tm;pkrsm;udk axmufyHhjzefUjzL;vmaprnfh rufvkH;rsm; &Sd&efvdkonf/ ,if;onfvnf; tqifhrDoGif;tm;pkrsm;udk okH;pGJ&efenf;pepfaumif;rsm; udk pdkufuGufrsm;ay:wGif vufawGUo&kyfjyrnfh wdk;csJUynmay;rIrsm;udk jyefírSDaejyefonf/ pdkufysdK;a&; oGif;tm;pkrsm;ESihf pufrIv,f,m 0efaqmifrIrsm;ay;jcif;udk yk*¾vdu u@uom t"duaqmif&Gufap oifhjyD; tpdk;&url xdef;ausmif;jcif;? Oya'tmPm wnfapjcif;ESihf oGif;tm;pkaps;uGuf pepfwustvkyf 82 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf vkyfap&efvdktyfrnfh trsm;jynfolESihf oufqdkifaom 0efaqmifrIrsm;? ukefypönf;rsm;udk jznfhqnf; ay;jcif;wdkUudkom aqmif&Gufoifhonf/ 141/ a&ESihf ajrqDvTmpDrHcefUcGJa&; aumif;rGef&eftwGuf aqmif&Guf&efvnf; vdktyfcsufrsm;pGm &Sdae ao;onf/ jrefrmEdkifiHwGif qnfajrmif;pepfrsm;twGuf &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;udktwefyifaqmif&GufcJhjyD; jzpfaomfvnf; &efykHaiGay:rlwnfí aqmif&Guf&aom tajctaeaMumifh jyKjyifxdef;odrf;rIvkyfief; udk tuefUtowfjzifhom aqmif&GufEdkifygonf/ qnfajrmif;pepfrsm;udk 'DZdkif;xkwfjcif;ESifh wnf aqmufrIrsm;wGif ajrmif;rBuD;? 'kwd,tqifhajrmif;? wwd,tqifhajrmif;wdkUudk EdkifiHawmfrSwnf aqmuf ay;xm;jyD; v,fMum;ajrmif;rsm;udk v,form;u wm0ef,laqmif&Guf&ef txl;vdktyf ygonf/ awmifolv,form;rsm;\ pdwfyg0ifpm;pGm yl;aygif;aqmif&Gufjcif;ESihf qnfajrmif;pepfrsm; ydkrdkxda&mufap&eftwGuf enf;ynmtjyif oufqdkif&mtzGJUtpnf;rsm; ydkrdktm;aumif;&ef vdktyfvsuf&Sd ygonf/ þtcsufonfa&tokH;jyKolrsm; toif;tzGJUwdkU\ ta&;ygaom tcef;u@udk odjrifapjyD; tzGJU0ifv,form;rsm;\ pDrHcefUcGJrItm;aumif;a&;udk jr§ifhwif&efvdktyfaeaMumif; nTef;jyaeonf/ ,if;wdkUwGif-twlyl;aygif; yg0ifonfh aumif;rGefaom vkyfenf;vkyf[efESihf vkyfaqmifrI apmifhMunfh xdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif;? a&okH;pGJa&; xda&mufrIudk wdkif;wmjcif;? tjcm;a&oGif;pepfrsm;udk tuJjzwfjcif; (jrpfa&wifpepf? ajratmufa&? tpufcsa&ay;enf;? a&jzef;enf;)? tjcm;a&tokH;csrI pDrHcefUcGJenf;pepfrsm; pdkwpfvSnfh ajcmufwpfvSnfh a&oGif;jcif; (Alternate Wetting and Drying - AWD, pGrf;tm;jynfh qefpyg;pdkufysdK;jcif; (System of Rice Intensification - SRI)? oD;ESHa*[ enf;emrsm;ESihf qef pyg;tjyif tr,fpkH pdkufenf;rsm;wdkY yg0ifonf/ 142/ vkyfuGufi,fv,form;wdkUonf udk,fydkifpufa&wGif;rsm;wl;&efESihf a&pkyfpufrsm;twGuf aiG tajrmuftjrm;&if;ESD;vmMuonf/ xdkodkUaqmif&Gufjcif;rSm tpdk;&\pDrHudef;rsm;? tao;pm;acs;aiG rsm;aMumifhr[kwfbJ tvdktavsmuf vkyfudkifvmMujcif; jzpfonf/ ,if;jzpfpOftm; tvsiftjref wdk;wuf vmaom tao;pm; pufa&wGif;wl;vkyfief;rsm;u yHhydk;ay;vsuf&Sdonf/ ajratmufa&jzifh pdkufysdK;a& ay;a0&mwGif a&vQHwGif;rsm;ESihf ajratmufa& tvQHy,fxkwf,lEdkifaom pufa&wGif;rsm; wl;azmfí jznfhpGufpdkufysdK;a& ay;a0jcif;aqmif&Gufay;jcif;? a&acRwmaom tpufcspepfESihf a&jzef;pepfrsm;jzifh aygif;pyfaqmif&Gufoifhonf/ pDrHudef;tBuD;pm;wpfcktjzpfpwifí oGif;a&tm; vufvSrf;rDrI wdk;jrifh vmap&ef ajratmufa&udk &,lía&oGif; pdkufysdK;jcif;tm; tm;ay;jr§ifhwif&ef vdktyfygonf/ 143/ pdkufysdK;.ajr\ 84% rSmqnfajrmif;a& r&&SdMuay/ rdk;aumif;aomuf v,fajrpepfay:wGif? ajrqD\vTmeSifh a&pDrHcefYcGJrI enf;ynmrsm;udk jzpfxGef;atmif okawoejyKum txl;*&kjyKaqmif &Guf&ef rsm;pGmvdktyfaeonf/ xdkYjyif jrefrmhpdkufysdK;a&; todynmay;jcif;pepfonfa&pDrHcefUcGJa&; tavhtusifhrsm;qdkif&m enf;vrf;rsm;ESihf tuRrf;0if&ef vdktyfjyD;a&okH;pGJoltkyfpkrsm;udk tMuHÓPfESihf vrf;nTefrIrsm; ay;Edkifa&;twGuf avhusifhoifMum;ay;&ef vdktyfygonf/ 8.4.1/ xyfqifh&v'f 2.1 - okawoejyKvkyfjcif; 144/ jrefrmEdkifiH&Sd pdkufysdK;a&;okawoepepfrSm &efykHaiG rvkHavmufonfhtjyif wuGJwjym; jzpfae onf/ oD;ESHokawoeudk pdkufysdK;a&;OD;pD;XmeESifh pdkufysdK;a&;okawoeOD;pD;Xmeuyg vkyfaqmifMu onf/ þOD;pD;XmeESpfckESifh wuúodkvfwdkU tcsif;csif; aygif;pyfn§dEdIif;rIudk ydkaumif;atmif vkyf&rnf/ txl;ojzifh okawoepcef;rsm;eSifh vkyfief;pDrHcsufrsm;udk aumif;rGefaom pDrHcefU cGJEdkifa&; jzpfonf/ vuf&Sd wGif arG;jrLa&;eSifh a&vkyfief;qdkif&m okawoeudk aqmif&Gufaeaom okawoetzGJUtpnf;pepf (Institutionalize Activity) [lívnf; rnfrnf&& r&Sdao;yJ arG;ukOD;pD;XmeeSifh ig;vkyfief;OD;pD;Xme? pufrI v,f,mOD;pD;Xme? arG;aq;wuúodkvf ponfwdkUatmufwGif tenf;i,fom aqmif&Gufvsuf&Sdonf/

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 83 oD;ESHrsm;? arG;jrLa&;eSifh a&vkyfief;wdkUtm; okawoe jyKvkyf&eftwGuf n§dEdIif;aqmif&GufrIESifh vrf;nTef rIay;Edkifrnfh trsdK;om; pdkufysdK;a&; okawoe aumifpD (NARC) wpfck wnfaxmifjcif;jzifh vuf&Sd okawoeqdkif&m tm;xkwfrIrsm; tuGJuGJ tjym;jym; jzpfaeonfudk ajz&Sif;ay;edkifrnfjzpfonf/ xdkUtjyif e,fy,ftopfrsm;jzpfonfh &dwfodrfcsdefvGef udpö&yfrsm;? v,f,mpdkufysdK;a&;pepfrsm;? wefzdk;uGif;quf ppfwrf;rsm; tygt0if vlrIpD;yGm;a&;okawoe ponfjzifh okawoee,fy,fwdk;csJU vkyfaqmif&mwGif yHhydk;ay;edkifrnfjzpfonf/ OD;pD;Xmewdkif; okawoetzGJUtpnf;wdkif;u OD;pm;ay;rsm;udk owfrSwfjyD; okawoeyifrpDrHudef;wGif aygif;pnf;ay;um awmifolwdkU\ vdktifrsm;? aps;uGuf\ 0,fvdktm;? pdkufysdK;-a*[ tvdkuf qDavsmfnDnGwfrI tcGifhtvrf;rsm;? pdkufysdK;a&;u@\ tem*wf vm;&marQmfrSef;csufwdkUESihf wpfajy;nDjzpfap&rnf/ trsdK;om; pdkufysdK;a&;okawoe aumifpD (NARC) onf tzGJUtpnf; toD;oD; rS pDrHcefUcGJvsuf&Sdaom pdkufysdK;a&;okawoepcef;rsm;\ pepftm; jyefvnf okH;oyfoGm;rnfjzpfjyD; ¤if;wdkUtm;aygif;pyfzGJUpnf;&ef? ¤if;wdkU\ pGrf;aqmif&nfrsm;udk wdk;jr§ifhí jrefrmEdkifiH\ t"dupdkufysdK;a*[Zkefrsm; tm;vkH;tm; vTrf;NcHKEdkifap&ef vkyfaqmifoGm;rnf/ 145/ tajccHESihf tokH;csokawoe (basic and applied research)25 wdkUtjyif pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk; wufrIr[mAsL[m(ADS) onf okawoe vkyfaqmifrIrsm;wGif yk*¾vdu u@ ? pdkufysdK;a&;qdkif&m &yf&GmtajcjyK tzGJUtpnf;rsm;ESihf awmifolwpfOD;csif;pD yl;aygif;yg0ifvmap&ef vkyfaqmifrI okawoe (Action Research) tm; axmufyHhrnfhtjyif okawoeESihf wdk;csJUynmay; vkyfief; wdkUudkvnf; aumif;pGm aygif;pnf;Edkif&ef vkyfaqmifoGm;rnf/ 146/ vuf&SdwGif pdkufysdK;a&;okawoe trsm;pkonf obm0odyÜHynmtay:wGif tajccHxm;jyD; pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI\ vlrIpD;yGm;a&;qdkif&m &Iaxmifhrsm;rS okawoejyKvkyf&ef vdktyfvsuf &Sdonf/ ADS onf pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIwGif rl0g'qdkif&mavhvmrIrsm;jyKvkyf&eftwGuf tzGJUtpnf; wpf&yftm; xlaxmifoGm;rnf/ wcsdefwnf;rSmyif pdkufysdK;a&;ESifh pm;eyf&du©mu@ü txl;jyKynm&yf? okawoeESihf rl0g'csrSwfjcif;qdkif&m pGrf;aqmif&nfrsm; tm;aumif;vmap&efeSifh aygif;pnf;Edkif&ef ADS u pdkufysdK;a&;odyÜHtu,f'rDudk jyefvnfzGJUpnf;&ef axmufcHonf/ ADS onf a&SUwGifazmfjycJhaom wuGJwjym;jzpfaeonfh jyóemrsm; avsmhyg;ap&ef okawoepcef;rsm;wGif vlrIpD;yGm;a&; ynm&Sifrsm; tm; (txl;ojzifh pdkufysdK;a&; abm*aA'? pdkufysdK;pD;yGm;a&; vkyfief;ESihf aus;vufa'oqdkif&m vlrIaA'^rEkóaA') ESihf ZD0aA' ynm&Sifrsm;tm; twlwGJí vkyfudkifapjcif;? ZD0aA'^&lyaA' okawoeudk wdkuf&dkuf jznfhpGufay;rnfh vlrIpD;yGm;a&; okawoe pDrHudef; rsm; wnfaxmifjcif;wdkUjzifh vkyfaqmifoGm;rnf/ vlrIpD;yGm;a&;ESihf v,f,m pdkufysdK;a&; pepfrsm; okawoewGif oifhavsmfaomenf; ynmtpkrsm;udk taumif;qkH;tokH;jyKEdkif&ef txl;tm;jzifh usm;^ra&;&m tcef;u@rsm;udk xnfhoGif; pOf;pm;oGm;rnfjzpfonf/ 147/ trsdK;om; pdkufysdK;a&;okawoeaumifpD xlaxmifjcif;? tjcm;jyKjyifajymif;vJjcif;wdkU ESihftwl pdkufysdK;a&; okawoe vlom;t&if;tjrpf zGHUNzdK;a&; pDrHcsufudkvnf; a&;qGJtaumif txnfazmfum pdkufysdK;a&;wGif wDxGifqef;opfa&;pepfudk taxmuftyHhjyKrnfh vlom; t&if;tjrpfudk vkHavmufap&ef vkyfaqmifoGm;rnf/ tqdkyg vkyfief;pOfwGif vlrIa&;odyÜHe,fy,ftm; tav;ay;aqmif&GufoGm;rnf/ 25 vkyfaqmifrIokawoe (Action Research)onf vkyfief;aqmif&Gufaeolrskm;tm; pHkprf;ar;jref;NyD; ppfwrf;jyKaom pnf;pepfusonfh vkyfief;pOfwpfckjzpfonf/ vkyfaqmifrIokawoe jyKvkyf&jcif;\ yifr&nf&G,fcsufrSm ]]vkyfief;aqmif&Gufol}} tm; ¤if;\vkyfaqmif csufrsm;udk wdk;wufaumif;rGefatmif (odkYr[kwf) jyefvnfjyKjyifEdkifatmif tultnDay;Edkif&eftwGuf jzpfonf/ þokawoeonf PPP twGuf tcGifhtvrf;rsm;ay;Edkifrnf jzpfonf/ 84 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf pGrf;aqmif&nf jr§ihfwifay;jcif;tjyif okawoDrsm;ESihf okawoe tzGJUtpnf;rsm;\ vkyfief;pGrf;aqmif &nftm; tuJjzwfonfhpepfudkyg xlaxmifoGm;rnf/ 148/ yl;wGJvkyfaqmifEdkifaomokawoe pDrHcsufrsm;ESihf vlom;t&if;tjrpf zvS,frIrsm; rSwpfqifh EdkifiHwum pdkufysdK;a&;okawoe twdkifyifcHtzGJU (CGIAR)ESifh EdkifiHwum okawoeXmersm;udkyg csdwf qufí tm;ay;jr§ifhwifrnf jzpfonf/ 149/ okawoepepfESihf eD;uyfpGmcsdwfqufrIudk tm;ay;jrSifhwifEdkif&ef ADS onf trsKd;om; pdkufysdK; a&;okawoeESihfwdk;csJUynmay;a&;pepf (NARES) xlaxmifjcif;tm; xnfhoGif;pOf;pm;rnf jzpfonf/ okawoeESihf wdk;csJUynmay;vkyfief;rsm;tMum; yl;aygif;aqmif&GufrIudk jr§ifhwif&eftwGuf (NARES) atmufwGif wdusaom vkyfaqmifcsufrsm;pGm aqmif&GufoGm;rnfjzpfjyD; ¤if;wdkUwGif - yl;wGJ o&kyfjyjcif;rsm;? yl;wGJoifwef;ydkUcsjcif;? yl;wGJokawoe ESihf ukefpnfqdkif&m vufpGJpmtkyfrsm;udk yl;wGJ a&;om;jyKpkjcif;wdkUyg0ifygonf/ xdkYtjyif okawoewdk;csJUynmay;a&; yl;aygif;aqmif&GufrIqdkif&m ESpfywfvnf tpnf;a0;yGJrsm;tm; ykHpHwus jyKvkyfoGm;rnf jzpfjyD; ¤if; NARES onf aqmif&GufjyD;? aqmif&GufqJESihf aemifwGif aqmif&GufoGm;rnfh okawoeeSifh wdk;csJh ynmay;a&; csOf;uyfrIenf;vrf;rsm;? pDrHudef;rsm;? vkyfaqmifcsufrsm;ESihf &v'frsm;tm;aqG;aEG;&ef? [efcsufnDap&efESihf tm;jznfhay;&ef vkyf aqmifoGm;rnf/ ဇယား ၁၅။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂.၁ - သုေတသနျပဳလုပ္ျခင္းဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား

မ႑ိဳင္၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၁။ သီးနွံ၊ ေမြးျမဴေရးနွင့္ ေရလုပ္ငန္းမ်ား ၂၊၁၊၁။ အမ်ိဳးသားစိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတသနေကာင္စီ (NARC) ကို ထူေထာင္ကာ သီးနွံ၊ ေမြးျမဴ အတြက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ေရး၊ ေရလုပ္ငန္း ေစ်းကြက္သြင္းအားစုဆိုင္ရာ သုေတသနမ်ားကို လမ္းညႊန္ရန္နွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတသနစနစ္ ေပါင္းစပ္ညွိႏိႈင္းရန္။ အဆိုပါအတြက္ ျမန္မာ့စိုက္ပ်ိဳးေရး ေမြးျမဴေရးနွင့္ ေရလုပ္န္း အရပ္ဖက္ အကယ္ဒမီ အဖြဲ႔ဖြဲ႔၍ လုပ္ငန္းမ်ားအား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ၂၊၁၊၂။ ေစ်းကြက္ဝယ္လိုအားနွင့္ စားနပ္ရိကၡာနွင့္အာဟာရဖူလံုေရးတို႔နွင့္ ကိုက္ညီေသာ ထိေရာက္ကာ ေရရွည္တည္တံ့သည့္ စိုက္ပ်ိဳးထုတ္ လုပ္မႈကို တိုးတက္ေစမည့္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ နည္းပညာမ်ား၊ နည္းနာ မ်ား ထြက္ေပၚ လာေရး ရည္မွန္းခ်က္ျဖင့္ အဖြဲ႕အစည္း အသီးသီးက ေဆာင္ရြက္မည့္ ဦးစားေပး စိုက္ပ်ိဳးေရးသုေတသနမ်ားနွင့္ သုေတသန အစီအစဥ္မ်ားကို စုစည္းခ်မွတ္ေပးမည့္ သုေတသန ပင္မစီမံခ်က္ကို ေရးဆြဲရန္။ ၂၊၁၊၃။ စိုက္ပ်ိုးေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈဆိုင္ရာ မူဝါဒေလ့လာေရးအတြက္ အဖြဲ႕အစည္းထူေထာင္ ရန္။ ၂၊၁၊၄။ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ စားနပ္ရိကၡာက႑၌ အထူးျပဳပညာရပ္၊ သုေတသနနွင့္ မူဝါဒ ခ်မွတ္ ျခင္းဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ား အားေကာင္းလာေစရန္နွင့္ ေပါင္းစည္းနိုင္ရန္ စိုက္ ပ်ိဳးေရးသိပၸံအကယ္ဒမီကို ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းရန္။ ၂၊၁၊၅။ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ပထဝီဝင္အေနအထားအမ်ိဳးမ်ိဳးနွင့္ ကိုက္ညီေသာ သီးနွံမ်ား၊ တိရစာၱၦန္ မ်ား၊ ငါးလုပ္ငန္းမ်ားနွင့္ အျခားေသာ ထြက္ကုန္မ်ားတြင္ ပိုေကာင္းေသာ မ်ိဳးသစ္မ်ား ရရွိရန္ အေလးထား၍ ဇီဝေဗဒ၊ ဓာတု ေဗဒနွင့္ ရူပေဗဒဆိုင္ရာ အေျခခံနွင့္ အသံုးခ် သုေတသနတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၂၊၁၊၆။ ပထဝီဝင္အေနအထား၊ သီးနွံမ်ား၊ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈနည္းနာမ်ားနွင့္ လယ္ယာ စိုက္ပ်ိဳး ေရးစနစ္မ်ား အလိုက္ လူမႈစီးပြားေရး သုေတသန၊ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈစရိတ္နွင့္ “ေစ်း ကြက္ရွာေဖြျခင္းဆိုင္ရာ စစ္တမ္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၂၊၁၊၇။ ကုန္ထုတ္စြမ္းအားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္နိုင္စြမ္းအား တိုးတက္ေစရန္ ရိတ္သိမ္း ခ်ိန္လြန္နည္း ပညာအေပၚတြင္ သုေတသနျပဳလုပ္ရန္။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 85 မ႑ိဳင္၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၁။ ၂၊၁၊၈။ ပုဂၢလိက က႑နွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း အပါအဝင္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား နွင့္ သုေတသနရလဒ္မ်ားကို ေကာက္နုတ္ျခင္း၊ ထုတ္ေဝျခင္းနွင့္ မွ်ေဝျခင္းတို႔ေဆာင္ ရြက္ နိုင္မည့္စနစ္ကို တည္ေထာင္ရန္။ ၂၊၁၊၉။ သုေတသနလုပ္ေဆာင္မႈမ်ား၊ သုေတသနနွင့္ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးမႈမ်ားကို ေပါင္းစည္းရာ တြင္ ေတာင္သူမ်ား၏ ရပ္ရြာအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းမ်ား နွင့္ ပုဂၢလိက က႑ကပါ ပါဝင္ လာေစရန္ လုပ္ေဆာင္မႈ သုေတသန ရန္ပံုေငြကို ထူေထာင္ရန္။ ၂၊၁၊၁ဝ။စိုက္ပ်ိဳးေရးသုေတသန ဝန္ေဆာင္မႈတို႕၏ ဌာနဆိုင္ရာ၊ လူသားဆိုင္ရာ၊ အေျခခံအ ေဆာက္အအံု(ICT အပါအဝင္) ဆိုင္ရာနွင့္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို စိုက္ ပ်ိဳးေရးသုေတသနစီမံကိန္းေပၚတြင္ အေျချပဳ၍ တည္ေဆာက္နိုင္ရန္။ ယင္းတြင္ - • စိုက္ပ်ိဳးေရး/သီးနွံသုေတသန ဝန္ေဆာင္မႈ • ေမြးျမဴေရးသုေတသန ဝန္ေဆာင္မႈ (အသစ္) • ေရလုပ္ငန္းနွင့္ ငါးပုစြန္ေမြးျမဴေရး သုေတသန ဝန္ေဆာင္မႈ(အသစ္) ၂၊၁၊၁၁။ လက္ရွိ ရွိေနေသာ သုေတသနဌာနမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို အား ေကာင္းလာေစျပီး၊ တိုင္းေဒသၾကီးမ်ား/ျပည္နယ္မ်ား အားလံုးနွင့္ သီး နွံမ်ား၊ ေမြးျမဴေရးနွင့္ ေရလုပ္ငန္းတို႔ အတြက္ စိုက္ပ်ိဳး ေဂဟဇုန္မ်ား အားလံုးအား လြမ္းျခံဳနိုင္ရန္ တိုးခ်ဲ႕ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၂၊၁၊၁၂။ ျမန္မာနိုင္ငံနွင့္ ျပည္ပနိုင္ငံ နွစ္ခုလံုးတြင္ ကာလတို၊ ကာလလယ္၊ ကာလရွည္ သင္တန္းမ်ား တက္ေရာက္နိုင္မည့္ သုေတသီမ်ားနွင့္ ကြ်မ္းက်င္ဝန္ထမ္းမ်ားအား၏ အေရအတြက္ တိုးတက္လာေစရန္ လံုေလာက္ေသာ အရင္းအျမစ္မ်ား ပံ့ပိုးေပးျခင္း။ ၂၊၁၊၁၃။ စိုက္ပ်ိဳးေရးသုေတသန လုပ္ငန္း၏ လုပ္ငန္းစြမ္းေဆာင္ရည္ကို အကဲ ျဖတ္မည့္စနစ္ တစ္ခု ထူေထာင္ရန္။ ၂၊၁၊၁၄။ CGIAR မွတစ္ဆင့္ အမ်ိဳးသားစိုက္ပ်ိဳးေရးသုေတသနအတြက္ နိုင္ငံတကာမွ ဝန္ ေဆာင္မႈ (International Service for National Agriculture Research) ကို အဓိက ပါဝင္ေစလ်က္ နိုင္ငံတကာ စိုက္ ပ်ိဳးေရးသုေတသန မိတ္ဖက္အစီအစဥ္သစ္ တစ္ခုကို ထူေထာင္ရန္။ ၂၊၁၊၁၅။ ညွိနွိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား တိုးတက္လာေစရန္ ရည္ရြယ္၍ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရးနွင့္ ေရလုပ္ငန္း တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရးနွင့္ သုေတသန စနစ္မ်ားအား အေသးစိတ္ စစ္တမ္းေကာက္ယူျခင္းကို ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၂၊၁၊၁၆။ သုေတသနနွင့္ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရးလုပ္ငန္းအၾကား ညွိနွိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈ လြယ္ကူ ေစရန္ အမ်ိဳးသား စိုက္ပ်ိဳးေရးသုေတသနနွင့္ တိုးခ်ဲ႕ ပညာေပးေရးစနစ္ (NARES) အား ထူေထာင္ရန္။ ၂၊၁၊၁၇။ အေတြ႕အၾကံဳနွင့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ဖလွယ္ရန္နွင့္ သီးနွံ၊ ေမြးျမဴေရးနွင့္ ေရလုပ္ငန္း ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ရန္ သုေတသန-တိုးခ်ဲ႕ ပညာေပးေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဆိုင္ရာ နွစ္ပတ္လည္ အစည္းေဝးပြဲမ်ားအား က်င္းပျပဳလုပ္ရန္။

၂၊၁၊၁၈။ ေခတ္မီေသာ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ သုေတသနရလဒ္မ်ားနွင့္ တိုးခ်ဲ႕ပညာ ေပးေရး အၾကံျပဳခ်က္မ်ားအား ပူးတြဲေဖာ္ျပရန္အတြက္ လယ္သမားမ်ားအား သင္ တန္းပို႔ခ်ျခင္းလုပ္ငန္းနွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြရွိေသာ သုေတသနဌာမ်ား တည္ေထာင္ ျခင္း/ျပန္လည္ထူေထာင္ ျခင္း။ ၂၊၁၊၁၉။ သုေတသီမ်ားနွင့္ ပညာေပးဝန္ထမ္းမ်ားမွ ကုန္စည္ဆိုင္ရာ လက္စြဲ စာအုပ္မ်ား ေရး သားျပဳစုျခင္း အပါအဝင္ ပူးတြဲျပင္ဆင္ျခင္း၊ ျမႇင့္တင္ျခင္းနွင့္ ျဖန္႔ေဝျခင္းတို႔ လုပ္ ေဆာင္ၿပီး လယ္သမားမ်ားမွ လိုက္နာသံုးစြဲနိုင္ရန္ တိုးတက္လာေသာ ကုန္ထုတ္ လုပ္မႈနည္းပညာမ်ားအေၾကာင္း အသိပညာေပးရန္။ 86 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 8.4.2/ xyfqifh&v'f 2.2 - wdk;csJUynmay;a&; 150/ okawoewGif t"du taMumif;udpö&yfrsm;rSm &efykHaiGrvkHavmufrIESihf wuGJwjym; &SdaerI jzpfouJhodkU wdk;csJUynmay;a&;\ t"dutaMumif;udpö&yfrsm;rSm &efykHaiGrvkHavmufrIeSifh csOf;uyf rIenf;vrf;wdkU jzpfaeonf/ okawoe-wdk;csJUynmay;a&; csdwfqufrIrsm; tm;enf;jcif;onf vkyfief; ESpf&yfvkH;twGuf jyóemjzpfonf/ ,cifu wdk;csJUynmay;rI trsm;pkrSm pyg;txGufwdk;a&; twGuf om OD;wnfonf/ tjcm;xGufukefrsm;(qefpyg;r[kwfaomoD;ESHrsm;? arG;jrLa&;)wdkY twGufrSm tuefU towfjzifhom &Sdonf/ pufrIukefMurf; oD;ESHrsm;jzpfaom &mbm? MuH? 0g*Grf; ponfwdkYESihf oufqdkif aom EdkifiHydkifvkyfief;rsm;udk yk*¾vduodkUvTJajymif;ay;vdkufojzifh xdkxGufukefrsm;twGuf wdk;csJYynm ay;a&; tm;xkwfrIrsm;\ wpdwfwydkif;udkvnf; yk*¾vdu u@odkYvTJajymif; ay;cJh&onf/ xdkUaMumifh jrefrmhpdkufysdK;a&;u@wGif MuHKawGUae&aom pdefac:rIrsm; jzpfonfh (u) ydkí tr,fpkHaom tpdk;&-yk*¾vd upepf? (c) wefzdk;jrSifh xGufukef? (*) yk*¾vdu pD;yGm;a&; vkyfief;ESihf NGO rsm;ESihf yl;aygif; aqmif&Gufjcif;? (C) awmifolrsm;\ vdktyfcsufrsm;ESihf aps;uGuf awmif;qdkrIrsm;udk wHkUjyefEdkifpGrf;? (i) okawoeESihf eD;uyfpGm csdwfqufrI ponfwdkU twGuf vdktyfaomwdk;csJUynmay;rIrsm;udk aumif;pGmruRrf;usif rwwfajrmufaom wdk;csJUynmay; vkyfom;rsm;jzifh aqmif&GufaeMu&onf/ xdkUaMumifh bufaygif;pkH wGif ajymif;vJrI jzpfpOfwpf&yfvdktyfvsuf&SdjyD; ,if;wdkUwGif - rdrdtBudKufudkay;jcif;tpm;awmifolY tMudKufudkay;jcif;? txufrS atmufodkU zGJUpnf;xm;jcif;tpm; atmufrStxufodkU zGJUpnf;jcif;? xGufukef rsm;udk OD;wnfxm;&mrS v,form;rsm;udk A[dkjyKjcif;odkESihf jyóemazmfjyjcif;rS jyóemajz&Sif;jcif;odkU aqmif&Gufay;&ef ponfwdkY yg0ifygonf/ 151/ yk*¾vdu wdk;csJUynmay;a&; 0efaqmifrIay;olrsm;tm; tm;ay;jr§ifhwifonfhtaejzifh ajypmpepf (vouchers) udk tokH;jyKum awmifolv,form;rsm;tm; rdrdwdkYESpfoufonfh 0efaqmifrIay;olrsm;udk a&G;cs,fEdkifrnfh enf;vrf;rsm; ay;Edkifonf/ tqdkygvkyfief;udk a&SUajy;prf;oyf tpDtpOfrSwpfqifh vkyf aqmifoGm;rnf/ yk*¾vdu wdk;csJUynmay;a&; 0efaqmifrI ay;olrsm;onf v,form;rsm;ESihf pdkufysdK;- pm; aomufukef pD;yGm;a&;vkyfief;rsm; tMum;&Sd v,f,mpdkufysdK;a&; oabmwlpmcsKyf\ tpdwftydkif; wpfck jzpfvmrnf/ 152/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)onf vuf&SdcsOf;uyfrIenf;vrf;udk yl;aygif;yg0if aom csOf;uyfrIenf;vrf;rsm;tjzpfodkU ajymif;vJjcif;? awmifolv,form; tzGJUtpnf;rsm;udk jzpfxGef; apjcif;? OD;pD;OD;&GufjyKonfh awmifolrsm;tm; qufoG,fjcif; xkwfvkyfa&;pepfudk tr,fpkH vifapjcif;? pdkufysdK;-a*[ESihf qDavsmfrI? aps;uGufawmif;qdkrI? rdk;a&udk t"du tokH;jyKaom pdkufysdK;a&; pepf wGif a&tcuftcJrsm; tygt0if awmifolwdkU\ vdktyfcsufrsm;ESihf uefUowf csufrsm; (txl;ojzifh trsdK; orD; awmifolrsm;) tm; xnfhoGif;pOf;pm;jcif; ponfwdkUudk &nf&G,faom wdk;csJUynmay;a&;rl0g'udk a&;qGJrnf/ (ICT) enf;ynmaMumifh awmifolwdkU qufoG,fa&;udk &&Sdvmojzifh ,cifu r&&SdcJhaomtod ynmrsm; &&Sd&ef tcGifhtvrf;rsm; &Sdvmonf/ 153/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)onf todynm pepfrsm;udk wdk;jr§ifhum (ICT) ESihf aygif;pnf;jcif;jzifh wdk;csJUynmay;a&; vkyfom;rsm;u oufqdkifaom todynmudk vufvSrf;rDvmum awmifolrsm;odkY qufvuf ay;tyfaprnf/

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 87 ဇယား ၁၆။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂.၂.၃- တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးျခင္းဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၂။ အစိုးရနွင့္ ပုဂၢလိကဆိုင္ရာ ၂၊၂၊၁။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာန၏တာဝန္မ်ား (သီးနွံ၊ေမြးျမဴေရး၊ ေရလုပ္ငန္း၊ သမဝါယမ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးျခင္း ေက်းလက္ေဒသဖြံ႕ျဖိဳးေရး) နွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဦးစားေပးမ်ား၊ ADS၏ အနာဂတ္လားရာ စနစ္အား အသြင္ေျပာင္းလဲ၍ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေသာ စားနပ္ရိကၡာဖူလံုေရး၊ လယ္သမားတို႔၏ လူမႈစီးပြားေရး ေကာင္း ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ မြန္ေရး၊ နိုင္ငံေတာ္စီးပြားေရး ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ စသည္တို႔ကို လြမ္းျခံဳေသာ အမ်ိဳးသား တိုးခ်ဲ႕ ထုတ္ကုန္မ်ား (သီးနွံ၊ ပညာေပးေရးမူဝါဒ နွင့္ မဟာဗ်ဴဟာကိုေရးဆြဲရန္၊ တိုးခ်ဲ႕ ပညာေပးေရးစနစ္ကို ျပန္သံုး ေမြးျမဴေရး၊ ေရလုပ္ငန္း) သပ္ရန္။ နွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ၂၊၂၊၂။ ေစ်းကြက္ဝယ္လိုအား၊ လယ္သမားတို႔၏ လိုအပ္ခ်က္တို႔နွင့္ အညီ စိုက္ပ်ိဳးကုန္ထုတ္မႈ ျပင္ဆင္ အသံုးျပဳနိုင္မည့္ အျမဲတိုးတက္ေစမည့္ နည္းပညာ လႊဲေျပာင္းေပးမႈ ေတာင္သူလယ္သမား ပညာေပးမႈ နည္းပညာတို႔ကို ေပးအပ္နိုင္ျခင္း တို႔အတြက္ လုပ္ငန္း လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား၊ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရး မူဝါဒမ်ား၊ မဟာဗ်ဴဟာ နွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတသနနွင့္ မ်ား ကို အေျခခံ၍ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရး လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကို ျပဳစုေရးသားကာ ပံုမွန္ ပိုမို ခ်ိတ္ဆက္လာနိုင္ျခင္း။ မွတ္တမ္းတင္ရန္။ ၂၊၂၊၃။ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးလုပ္ငန္းအတြက္ ဦးစားေပးမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ရန္၊ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးလုပ္ငန္း အစီအစဥ္မ်ားကို ေက်းရြာတစ္ခုခ်င္းစီ (သို႔) ေက်းရြာအုပ္စု အဆင့္တြင္ ေရးဆြဲရန္ (ထိုမွ တစ္ဆင့္ ျမိဳ႕နယ္၊ ခရိုင္၊ ျပည္နယ္ နွင့္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ထိ စုေပါင္းသြားရန္)၊ လယ္ သမားမ်ား၊ လယ္သမား အဖြဲ႕အစည္းမ်ား နွင့္ အျခား ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနသူ မ်ားအား အဆင့္အားလံုး၌ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရး နွစ္စဥ္လုပ္ငန္းစီမံခ်က္ ေရးဆြဲျခင္းတြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေစရန္။ ၂၊၂၊၄။ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး၊ ေရလုပ္ငန္းတိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရးအဖြဲ႕ အစည္းမ်ားနွင့္ ဝန္ထမ္း မ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို တည္ေဆာက္ အားျဖည့္ေပးရန္၊ သင္တန္း( ေရရွည္၊ဌာန တြင္း၊ အရည္အခ်င္းစစ္ေဆးျခင္းအပါအဝင္)နွင့္ ခရီးသြားလားေရး၊ ဆက္သြယ္ေရး အေထာက္အပံ့မ်ားကို ေပးရန္။ ၂၊၂၊၅။ အာဟာရျပည့္ဝေသာ၊ အျမတ္ရနိုင္ေသာ၊ သီးနွံ၊ သား၊ငါး၊ ထုတ္လုပ္ေရးကို အထူးအ ေလးေပး ေဖာ္ထုတ္ထားေသာ ဦးစားေပးမ်ား၊ ရနိုင္ေသာ အရင္းအျမစ္မ်ားနွင့္အညီ ေက်းရြာ အဆင့္ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္ အရင္းအျမစ္မ်ား ကို လံုေလာက္စြာ ေထာက္ပံ့ရန္။ ၂၊၂၊၆။ က်ား၊မ တန္းတူအခြင့္အေရး၊ လူမႈေရးတြင္အားလံုးပါဝင္ေရး၊ အာဟာရ စသည့္ ကိစၥရပ္ မ်ားကို အေလးမူ၍ ကြင္းဆင္းဝန္ထမ္းကို အထူးေလ့ က်င့္ေပးျခင္း အပါ အဝင္၊ လယ္ သမားအစည္းအရံုးမ်ား၊ လယ္သမားေလ့လာသင္ယူမႈေက်ာင္းမ်ား၊ လယ္သမားေစ်း ကြက္ျမွင့္တင္ေရး ေက်ာင္းမ်ား၊ ထုိေက်ာင္းမ်ားတြင္ လယ္သမားမ်ား ပါဝင္ေဆာင္ ရြက္နိုင္ေသာ သင္ယူမႈနည္းစနစ္မ်ားကို ကြင္းဆင္းဝန္ထမ္းမ်ားကို သင္ၾကားေပးရန္။ ၂၊၂၊၇ လယ္သမားမ်ားအား အက်ိဳးပို၍ရွိေစေသာ ဘာသာရပ္မ်ားတြင္ ကြ်မ္းက်င္သူ အေရ အတြက္နွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ကိုတိုးျမွင့္ေပးရန္ - ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္ သူ မ်ား စုေဆာင္းျခင္းနွင့္ ပိုမိုခန္႔အပ္ထားျခင္း၊ ၄င္းတို႔၏ ဘာသာရပ္အလိုက္ သင္တန္း ပို႔ခ်ျခင္းနွင့္ ဖြံျဖိဳးတိုးတက္ေစျခင္းနွင့္ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးလုပ္ငန္းတြင္ အထူးပံ့ပိုးမႈမ်ား ျပဳ လုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္။ ၂၊၂၊၈။ အေျပာင္းအလဲတြင္ ပါဝင္လာနိုင္ေစရန္ ေတာင္သူလယ္သမား အဖြဲ႕အစည္း မ်ားကို (အုပ္စုမ်ား၊ အသင္းအဖြဲ႕မ်ား၊ သမဝါယမ၊ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္မ်ား) အားျဖည့္ေပးရန္။ (ရန္ပံုေငြ အား မ႑ိဳင္ ၁ ေအာက္ရွိ - ခ်က္ခ်င္းရလဒ္ ၁.၅ တြင္ ခြဲေဝေပးထားသည္။)

88 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၂။ ၂၊၂၊၉။ လယ္သမားမ်ားနွင့္ လယ္သမားအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ေဒသအဆင့္ (ေက်းရြာ၊ ေက်းရြာ အုပ္စု၊ ျမိဳ႕နယ္၊ ခရိုင္၊ ျပည္နယ္) တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ နွစ္စဥ္လုပ္ငန္း အစီအစဥ္မ်ား ေရးဆြဲရာတြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္နိုင္ ေစရန္။ ၂၊၂၊၁ဝ။ သတင္းအခ်က္အလက္ နွင့္ အသိပညာစနစ္တစ္ရပ္ကို ထူေထာင္ကာ လယ္သမား မ်ားကို အၾကံေပးဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ေပးနိုင္ရန္။ ၂၊၂၊၁၁။ လယ္သမားမ်ားနွင့္ အျခားပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနသူမ်ားမွ ေတာင္းခံေသာ သတင္း အခ်က္အလက္နွင့္ အသိပညာတို႔ကို ဘာသာရပ္အလိုက္ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ား နွင့္ တိုက္ ရိုက္ထိေတြ႕ ေဆာင္ရြက္ေစျခင္းျဖင့္ ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းရန္။ ၂၊၂၊၁၂။ သီးနွံ၊ ေမြးျမဴေရး၊ ေရလုပ္ငန္း၊ ပ်ားေမြးျမဴေရး နွင့္ စိုက္ပ်ဳိးစီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားနွင့္ အျခားနည္းလမ္းမ်ားဆိုင္ရာ လက္စြဲ စာအုပ္မ်ား အပါအဝင္ လယ္သမားမ်ားအတြက္ ရိုးရွင္းလြယ္ကူမည့္ နည္းပညာဆိုင္ရာ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို ျပဳစုျဖန္႔ေဝရန္။ ၂၊၂၊၁၃။ ဘာသာရပ္အလိုက္ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ား၊ ပညာေပးလုပ္သားမ်ား နွင့္ လယ္သမား မ်ားအား အသိပညာစနစ္၊ သရုပ္ျပမႈမ်ား၊ ေနာက္ဆံုး ထြက္ရွိေသာ သီးနွံ/တိရစာၦန္/ ေရလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ လက္စြဲစာအုပ္မ်ား၊ သုေတသနဌာနမ်ား၊ ဖုန္းဝန္ေဆာင္မႈဌာနမ်ား၊ အသိပညာဌာနမ်ား အပါအဝင္ အၾကံေပးဝန္ေဆာင္မႈမ်ားနွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ေပးမည့္ ICT နည္းပညာအား အားေပးျမွင့္တင္ရန္နွင့္ အသံုးျပဳသြားရန္။ ၂၊၂၊၁၄။ လယ္သမားမ်ားမွ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးသူမ်ားကို ေရြးခ်ယ္နိုင္ရန္ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရးနွင့္ အၾကံေပးေရးဝန္ေဆာင္မႈမ်ားအတြက္ ေဘာက္ခ်ာစနစ္ကို ေရွ႕ေျပးေဆာင္ရြက္ရန္။ ၂၊၂၊၁၅။ လယ္သမားမ်ားအတြက္ ေစ်းကြက္ရွာေဖြေရး သင္တန္းေက်ာင္းမ်ား စတင္ဖြင့္လွစ္ရန္။ ၂၊၂၊၁၆။ က်ား၊မ ေရးရာ၊ လူမႈေရးတြင္ အားလံုးပါဝင္ေစေရး (Gender and Social Inclu- sion – GESI) နွင့္ အာဟာရတို႔အား အေလးထားေစရန္ ကြင္းဆင္း ဝန္ထမ္းမ်ားအား သင္တန္းေပးရန္။

8.4.3/ xyfqifh&v'f 2.3 - ynma&; 154/ okawoepepfuJhodkUyif pdkufysdK;a&; ynmoifMum;a&;rSmvnf; &efykHaiGrvkHavmufum qufpyf aygif;pnf;rI tm;enf;aeonf/ ajymif;vJaeaom awmifolwdkU\ vdktifESihf aus;vuf a'o&Sd yk*¾vdu u@ wdk\ vdktifudk wHkUjyefEdkifrnfh ]]vlom;t&if;tESD;}} udk wnfaqmuf&ef ynmoifMum;a&;ESihf avhusifha&;udk zGHUNzdK;atmif pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) u jr§ifhwifrnf/ xdkodkUaqmif&Guf&mwGif - (u) a&&SnfwGif wuúodkvfpepf (University System) udk aygif;pnf;um pdkufysdK;a&;ESihf? arG;jrLa&; vkyfief;twGuf aumvdyfrsm;zGifhjcif;? (c) aygif;pnf;xm;aom wuúodkvfwdkUwGif tpOftvmobm0 odyÜHynm&yf tjyifpdkufysdK;a&;abm*aA'?v,f,m pD;yGm;a&;vkyfief;ESihf aps;uGuf&SmazGjcif;? pdkufysdK;- tif*sifeD,m? a&pDrHcefUcGJjcif;? tpm; taomuf enf;ynm? pdkufysdK;a&; wdk;csJUynmay;a&;ESihf quf oG,fa&;paom bmom&yfwdkUudkyg xnfhoGif;oifMum;jcif;?26 (*) t"duusaom u@tvdkuf bmom &yfrsm;udk okH;ESpf 'Dyvdkrm oifwef;rsm; zGifhay;&ef tpdk;&pdkufysdK;a&;odyÜHrsm; (State Agricultural Institutes – SAI) udk wdkif;a'oBuD;ESihf jynfe,fwdkif;wGif zGifhvSpfjcif;ESihf (C) txufwef;ausmif; tqifh pdkufysdK; a&;oifwef;ausmif; ESifh tjcm;toufarG;ausmif;rI oifwef;ausmif; (tpdk;&^yk*¾vdu) rsm;udk jyef vnftoufoGif;jcif; ponfwdkUvkyfaqmif&ef vdktyfygonf/ 26 pdkufysKd;a&;wuúodkvfwGif bmom&yfXmeopfrsm; zGifhvSpfjcif;? XmewpfcsKdUudk tqifhjr§ifhwifjcif;? wdk;csJUjcif;wdkY pwifaqmif&Guf aeNyD/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 89 ဇယား ၁၇။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂.၃ - ပညာေရးဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား၊ ဆည္ေျမာင္းႏွင့္ ေရအသံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲျခင္း မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၃။ ေက်းလက္ေဒသရွိ ေတာင္သူမ်ားနွင့္ ေက်းလက္ ၂၊၃၊၁။ လက္ရွိ ေရဆင္းတကၠသိုလ္တို႔ကို ေရရွည္တြင္ လြတ္လပ္ေသာ တစ္ခု ေဒသ ပုဂၢလိက က႑တို့၏ ေျပာင္းလဲလာေသာ တည္းေသာ တကၠသိုလ္အျဖစ္သို႔ ေပါင္းစည္းကာ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴ လိုအင္တို႔ကို တံု႔ျပန္ ေပးမည့္ ‘လူသားအရင္း ေရး လုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ ေကာလိပ္မ်ားျဖင့္ ဘြဲ႕ၾကိဳဘြဲ႕ရ အတန္းမ်ား အနွီး’ ကို စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ စားနပ္ရိကၡာက႑တြင္ သင္ၾကားေပးရန္။ တည္ေဆာက္နိုင္ရန္ အတြက္ ထိေရာက္ေသာ ၂၊၃၊၂။ စိုက္ပ်ိဳးေရးေဘာဂေဗဒ၊ စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားေရးလုပ္ငန္းနွင့္ ေစ်းကြက္ရွာေဖြ ပညာသင္ၾကားေရး နွင့္ ေလ့က်င္ ့ေပးေရးအား ျခင္း၊ စိုက္ပ်ိဳး-အင္ဂ်င္နီယာ၊ ေရစီမံခန္႔ခြဲျခင္း၊ အစားအေသာက္နည္း ဖြံ႔ျဖိဳးေစျခင္း (သို႔ မဟုတ္) ျပန္လည္ မြမ္းမံျခင္း ပညာ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရးနွင့္ ဆက္သြယ္ေရးစသည့္ တို႔ အပါအဝင္ က႑အလိုက္ အဓိကဘာသာရပ္တို႔ကို ေရဆင္းနွင့္ အျခား တကၠသိုလ္မ်ားတြင္ သင္ၾကားရန္။ ၂၊၃၊၃။ ျပည္နယ္နွင့္ တိုင္းေဒသၾကီးမ်ားအားလံုးရွိ အစိုးရစိုက္ပ်ိဳးေရးသိပၸံ (SAI) တို႕တြင္ သံုးနွစ္ဒီပလိုမာသင္တန္းမ်ား တိုးခ်ဲ႕ဖြင့္လွစ္ကာက႑ အလိုက္ အဓိကဘာသာရပ္မ်ားျဖစ္သည့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး၊ ေရလုပ္ငန္း၊ စက္မႈ၊ အစားအေသာက္နည္းပညာ၊ လယ္ယာေျမစီမံ ခန္႔ခြဲမႈ၊ လယ္ယာစီးပြားေရး လုပ္ငန္းနွင့္ ေစ်းကြက္တင္ျခင္း တို႔ကို သင္ၾကားေပးရန္။

8.4.4/ xyfqifh&v'f 2.4 - qnfajrmif;ESifh a&tokH;csrI pDrHcefhcGJjcif; 155/ qnfajrmif;ESihf a&tokH;csrI pDrHcefYcGJa&;OD;pD;Xmeonf pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme\ tajccH taqmufttkHqdkif&m &if;ESD;jr§KyfESHrItrsm;pkudk &,lxm;onf/ þodkU tajrmuftjrm;&if;ESD;jr§KyfESHxm; aomfvnf; wpfESpfywfvkH; a& &&SdrIrSm t"duoD;ESH(pyg;) twGufa&m? usefoD;ESHrsm; twGufyg rvkH avmufay/ vuf&Sdqnfajrmif;pepf trsm;pkrSmvnf; pyg;twGufom ykHpHa&;qGJaqmuf vkyfxm;jyD; tr,f pkHpdkufysdK;a&;twGuf vdktyfaom Xmeqdkif&mESihf tajccHtaqmufttkHrsm; r&Sdao;ay/ qnfajrmif; pepf rsm;udk tr,fpkH pdkufysdK;xkwfvkyfa&;twGuf &nf&G,fí tqifhjrihfwifjcif;ESihf jyKjyifxdef;odrf;rIrsm;udk wdk;wufaqmif&Gufoifhygonf/ 156/ 84% rQaom pdkufysdK;ajrwdkUrSm qnfa&r&&Sdaomfvnf; rdk;aumif;aomufv,f,mpepf? ajrqD vTmESihf a&tokH;csrItavhtusifhrsm;ESihf enf;ynmrsm;udk okawoejyKjcif;? o½kyfjy&Sif;vif;jcif;ESihf jzefUa0jcif;rsm;tm;vnf; vkHavmufpGm vkyfaqmifaejcif; r&Sdao;ay/ xdkUtjyif {&m0wD? yJcl;ESihf ppf awmif;jrpf0Srf; a'orsm;&Sd a&Ekwfjcif;udkom aqmif&Gufay;&efvdkaomaMumifh rdk;aumif;aomuf{&d,m tajrmuftjrm;udk tokH;cs&mwGif ajrrsm;xkwfvkyfrIpGrf;tm; enf;vsuf&Sdonf/ 157/ trsdK;om;tqifh a&t&if;tjrpf bufpkHpDrHcefUcGJrIrl0g' (National Integrated Water Resources Management Policy) \ &nf&G,fcsuft& pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)onf qnfajrmif;ESihf a&pDrHcefUcGJa&;u@wGif qufvuf&if;ESD;jr§KyfESHrnf/ qnfajrmif; pepfudkvnf; xda&mufrIESihf ouf a&mufrI ydkrdk&Sdvmap&ef jyefvnf OD;wnfay;rnf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m ADS onf (u) tr,fpkH v,f,mpdkufysdK;a&;pepfrsm; ydkrdkjzpfxGef;ap&ef pyg;ESifh tjcm;oD;ESHrsm;twGuf v,f,m u@ a&tokH;csa&; pDrHcefYcGJrIudk tav;xm;aqmif&Gufjcif;? (c) tajccHusaom tokH;jyKrIESihf xdef; odrf;rI vkyfief;rsm;omru wjznf;jznf;ESihf qnfajrmif;pepf wpfckvkH;udkyg pDrHcefUcGJEdkif&ef a&tokH; csoltoif;tzGJUrsm; (WUA) tm;aumif;vmjyD; pGrf;aqmif&nf jrifhwufvmap&ef yHhydk;ay;jcif;? (*) 90 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf qif;&JrIEGrf;yg;rI yaysmufa&;? EdkifiH\ pdrf;vef;pdkajya&;ESihf a&&SnfzGHUNzdK;a&;wdkUtwGuf jznfhqnf; ay;Edkif&ef jrefrmEdkifiH\ a&t&if;tjrpfudk bufpkHaygif;pnf;xm;um tm;vkH;yg0ifapaom pDrHcefY cGJrIjzifh wnfaqmuf rQa0cefUcGJEdkifrnfh bufpkHa&t&if;tjrpf pDrHcefUcGJrIudk vdkufemusifhokH;jcif;? (C) txl; ojzifh a&BuD;a&vQHrI tjzpfrsm;aom a'orsm;twGuf a&Ekwfajrmif; ESihfa&BuD;a&vQHrI umuG,fa&; qdkif&m udpö&yfrsm;udk udkifwG,f ajz&Sif;jcif;? (i) a&Ekwfajrmif;pepfrsm; qdkif&m okawoe? wdk;csJUynm ay;a&;ESihf &if;EDS;jr§KyfESHjcif;wdkU aqmif&Gufjcif;rSwpfqifh rdk;aumif;aomuf v,fajrrsm;udk aocsmpGm tm½kHpdkufaqmif&Gufay;jcif;? (p) a&&SnfwnfwHhjyD; &moDOwkajymif;vJrIESifh vdkufavsm nDaxGjzpfrnfh ajratmufa& tokH;csEdkifrI tcGifhtvrf;rsm;udk &SmazGazmfxkwfjcif; ponfwdkUudk vkyfaqmifoGm;rnf/ ဇယား ၁၈။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂.၄ - ဆည္ေျမာင္းနွင့္ ေရအသံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲျခင္းဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၄။ ပိုမို တုန္႔ျပန္မႈအားေကာင္းျပီး အားထားရေသာ ၂၊၄၊၁။ ျမန္မာနိုင္ငံ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေရမူဝါဒအတြက္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား ဆည္ေျမာင္းနွင့္ ေရနုတ္ေျမာင္း ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ကို ျပဳစုျခင္း။ နွင့္ ပိုမိုထိေရာက္မႈရွိျပီး ေရရွည္ခံေသာ (က) မိုးေကာင္းေသာက္စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေရနုတ္ေျမာင္း၊ ေျမ ေရအသံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲေရး စနစ္မ်ား။ ေအာက္ေရ၊ ေရအသံုး ခ် သူမ်ား အသင္းအဖြဲ႔မ်ား (WUA) နွင့္ ဆည္ေရသြင္းဝန္ေဆာင္မႈ အခေၾကးေငြ (Irrigation Service Fees – ISF) စသည္တို႔အတြက္ စည္းမ်ဥ္းမ်ား အပါအဝင္ အမ်ိဳးသားေရးရာမူဝါဒကို အ ေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ နည္းဥပေဒမ်ား၊ လုပ္ထံုးလုပ္ နည္းမ်ားကို ျပဳစုရန္။ (ခ) ေရအသံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲေရး အေလ့အက်င့္မ်ားကို သုေတသနျပဳလုပ္ရန္၊ စစ္တမ္းေကာက္ရန္၊ သရုပ္ျပရန္၊ သင္တန္းပို႔ခ်ရန္၊ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးရန္၊ လိုအပ္ေသာ နည္း ဥပေဒမ်ား၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကို ျပဳစုရန္။ ၂၊၄၊၂။ မိုးေကာင္းေသာက္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ ေရစီမံခန္႔ခြဲမႈအတြက္ သင့္ ေလ်ာ္ေသာ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္။ (က) မိုးေကာင္းေသာက္စနစ္မ်ားတြင္ ေရအသံုးခ်မႈ စီမံခန္႕ခြဲ ေရးအတြက္ သုေတသနနွင့္ သင္တန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္။ (ခ) မိုးေကာင္းေသာက္စနစ္မ်ားတြင္ ေရအသံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲ ေရးအတြက္ သရုပ္ျပျခင္းနွင့္ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးျခင္း စီမံကိန္း မ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္။ (ဂ) မိုးေကာင္းေသာက္နယ္ေျမမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ ျမစ္ဝ ကြ်န္း ေပၚေဒသမ်ားတြင္ ေရနုတ္ေျမာင္းဆိုင္ရာ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈ ျဖစ္နိုင္ေျခအား ဆန္းစစ္ရန္။ (ဃ) ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚေဒသတြင္ ေရနုတ္ေျမာင္းမ်ားတူးေဖာ္ရန္။ ၂၊၄၊၃။ ေျမေအာက္ေရဖြံ႕ျဖိဳးေရး စီမံကိန္းထူေထာင္ရန္ - (က) ေျမေအာက္ေရသံုးစြဲေရး အတြက္ အရင္းအျမစ္မ်ား ရရွိနိုင္ ရန္ ဇလေဗဒစစ္တမ္းမ်ား ေကာက္ယူရန္။ (ခ) ေရရွည္တည္တံ့နိုင္မည့္ ေျမေအာက္ေရေဖာ္ထုတ္သံုးစြဲ ျခင္းအား အားေပးျမွင့္တင္မည့္ စီမံကိန္းကို ေရးဆြဲရန္ ။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 91 မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၄။ ၂၊၄၊၄။ ေရသြင္းစိုက္ပ်ိဳးေျမဧက (၂ဝဝ) ေအာက္နည္းေသာ ေက်းရြာ ဆည္ ေရကာတာ (Village Irrigated Dam) နွင့္ ေက်းရြာေရတားတာ (Vil- lage Embankment) စနစ္မ်ား (VE)ကို ျပန္လည္ထူေထာင္ရန္ နွင့္ အဆင့္အဆင့္တိုးခ်ဲ႕ရန္ (က) ေက်းရြာဆည္စနစ္(×××ဧက)ကို ျပန္လည္ထူေထာင္ရန္၊ (×××ဧက)ကိုအသစ္တည္ေဆာက္ရန္။ (ခ) ေက်းရြာေရတားတာ(×××ဧက)ကို ျပန္လည္ထူေထာင္ရန္၊ (×××ဧက)ကိုအသစ္တည္ေဆာက္ရန္။ ၂၊၄၊၅။ အေသးစား ဆည္ေရကာတာ စနစ္မ်ား (ဧက ၅ဝဝ မွ ၁ဝဝဝ ထိ) ကို ျပန္လည္ထူေထာင္ရန္ (×××ဧက)။ ၂၊၄၊၆။ အလတ္စား ကန္/ေရသြင္းခ်ိဳင့္မ်ား ထူေထာင္ျခင္း ( စိုက္ပ်ိဳးေရ အတြက္ေရာ ေသာက္သံုးေရအတြက္ပါ ေရကို သိုေလွာင္ရန္၊ ေျမ ေအာက္ေရကို ေရျပန္သြင္းရန္ အသံုးျပဳေသာခ်ိဳင့္မ်ား) – (က) ေရွ႕ေျပးစီမံကိန္းေဆာင္ရြက္ရန္၊ ျမစ္ေရတင္စနစ္နွင့္ သမရိုး က်မဟုတ္ေသာ ေရေပးစနစ္(ဥပမာ- ေရဖ်န္းစနစ္၊ ေရအ စက္ ခ်စနစ္)မ်ားနွင့္ပါ ခ်ိတ္ဆက္၍ အစိုးရပုဂၢလိက မိတ္ဖက္ ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၂၊၄၊၇။ သမရိုးက် မဟုတ္ေသာ ေရေပးစနစ္မ်ားထူေထာင္ရန္( ေျမဆြဲ အားသံုး ေရပိုက္စနစ္၊ မိုးေရစုေဆာင္းမႈ၊ အငယ္စားေရတင္ စနစ္၊ ေရအ စက္ခ် စနစ္၊ ေရျဖန္းစၾကၤာစနစ္ အပါအဝင္)၊ ယင္းတို႕ကို အထူးသျဖင့္ ေတာင္ ကုန္းမ်ားနွင့္ ေတာင္တန္းေဒသတြင္ တန္ဖိုးျမင့္ သီးနွံထုတ္လုပ္ေရး အတြက္ တည္ေဆာက္ရန္။

ဆည္/ေရဦးစီး ႏွင့္ ေက်းလက္ဦးစီးတို႔ေဆာင္ရြက္နိုင္ေသာကိစၥရပ္မ်ား ၂၊၄၊၈။ ဆည္ေရေသာက္စနစ္ကို ျပန္လည္ ထူေထာင္ရန္ (ဧက ၁ဝဝဝ ထက္မ်ားေသာ ဆည္မ်ား ၂ဝဝ-ခန္႕ရွိရာ ယင္းတို႕အနက္၄ဝ%သာ ေကာင္းမြန္သည္)၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကို ျပီးစီးေအာင္လုပ္ရန္၊ ထိေရာက္မႈကို တိုးျမွင့္ရန္၊ လက္ရွိစနစ္ မ်ားကို အရွိန္ျမွင့္ရန္(ဧက ၈ဝ,ဝဝဝကို လြမ္းျခံဳနိုင္ရန္ စုစုေပါင္းကုန္က်စရိတ္ ကန္ေဒၚလာသန္း ၃၂ဝ သံုး၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ၁ဧကလွ်င္ ကန္ေဒၚလာ ၄,ဝဝဝ နႈန္းျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း) (က) ပ်က္စီးေနေသာ ျမစ္ေရတင္စနစ္မ်ား နွင့္ စက္ေရတြင္းမ်ားကို ျပင္ဆင္ရန္၊ လက္ရွိစနစ္ကို အားျဖည့္ေပးမည့္ စက္ေရတြင္း အသစ္မ်ား တူးေဖာ္နိုင္ရန္ (ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး မျပီးစီးမီ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းအသစ္မ်ား မေဆာင္ရြက္ရ။ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈကို IWUMD နွင့္ ရပ္ရြာလူထုမွ လုပ္ေဆာင္မည္။) (ခ) လက္ရွိ ဆည္ေျမာင္းစနစ္မ်ား၏ ထိေရာက္မႈကို စရိတ္မွ်ခံ ေသာစနစ္ျဖင့္ တိုးခ်ဲ႕ရန္(ဥပမာ။ လယ္သမားမ်ားက လုပ္အားထည့္ဝင္ရန္) ေဖာ္ျပ ပါအတိုင္း ေဆာင္ရြက္ရမည္ - (၁) ေရလႊတ္ရာတြင္ မေလလြင့္ေစရန္ ေရေပးေျမာင္းမ်ားကို အုတ္စီျခင္း (သို႔) အဆင့္ျမႇင့္ျခင္း (၂) ေရစီမံ ခန္႔ခြဲ မႈနွင့္ ေရျဖန္႔ေဝမႈ တိုးတက္ရန္ ထိန္းခ်ဳပ္အေဆာက္အအံုမ်ားေဆာက္ ျခင္း (၃) ေျမညွိျခင္း၊ ေရျဖန္႔ျဖဴးေရး ကြန္ရက္မ်ား(ကြင္းေျမာင္းမ်ား)တည္ ေဆာက္ျခင္း (၄) အထူးလိုအပ္ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ပိုက္ျဖင့္ေရေပး ပို႔ျခင္း (၅) WUA ေရအသံုးျပဳသူအသင္းအဖြဲ႔မ်ားကို ဆည္ေရေသာက္ စိုက္ပ်ိဳးေျမ စီမံခန္႔ခြဲျခင္းဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ား ျမႇင့္တင္ေပးျခင္း။

92 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၄။ (ဂ) လက္ရွိဆည္ေျမာင္းစနစ္မ်ားျဖင့္ ဆည္ေရေသာက္ လယ္ေျမ ပိုမ်ား လာေစရန္ ေရေပးေျမာင္းကြန္ရက္ တိုးခ်ဲ႕နိုင္ေရး ပံ့ပိုးေပးျခင္း။ (ဃ) ေရေပးေျမာင္းတေလွ်ာက္ရွိ လယ္သမားကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား ဆည္ေရေသာက္စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးျခင္းမွတစ္ဆင့္ ေရျဖန္႔ျဖဴးမႈ၊ သီးနွံကုန္ထုတ္စြမ္းအား၊ သာတူညီမွ်မႈ နွင့္ WUAမ်ား အားေကာင္းလာမႈ တို႔အပါအဝင္ ေရခြဲေဝေပးမႈနွင့္ သီးနွံ စိုက္ပ်ိဳး မႈအစီအစဥ္မ်ား တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာျခင္း။ (င) ေရထိန္းတံခါးမ်ား (headworks) ကို အေသေဆာက္လုပ္ထားရန္နွင့္ လယ္သမားမ်ား စီမံခန္႔ခြဲသည့္ ဆည္ေျမာင္းစနစ္မ်ား (FMIS)၏ ေျမာင္းမ်ားကို ပိုမို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္။ (၁) ေရေဝေရလဲေဒသမ်ား စီမံခန္႔ခြဲမႈကို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းနွင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ျခင္း။ (၂) ေရျပတ္လပ္မႈရွိေသာ ဆည္ေျမာင္းစနစ္မ်ားတြင္ ေရပိုေပး ရန္အတြက္ ေရအျမဲတမ္းရွိေသာ ျမစ္မွ ရာသီအလိုက္သာ ေရရွိေသာ ျမစ္မ်ားသို႕ ေရကို ေျပာင္းေရြ႕ေပးနိုင္ရန္ ျမစ္ဝွမ္း အခ်င္းခ်င္း ေရေျပာင္းပို႔မႈ(IBT)စနစ္မ်ား တည္ေဆာက္ ျခင္း။ ၄င္းအား စီးပြားေရးအရ သင့္ေတာ္ပါက ေရအားလွ်ပ္ စစ္ထုတ္လုပ္ျခင္းျဖင့္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္။ IBT တည္ ေဆာက္လိုပါက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္သို႕ သက္ေရာက္ နိုင္မႈမ်ားကို အျပည့္အဝသံုးသပ္ျပီး ေလ်ာ့ပါးေအာင္ေဆာင္ ရြက္ခ်က္မ်ားကို ျပဳစုထားရမည္။ ၂၊၄၊၉။ ဆည္ေျမာင္းစနစ္မ်ားနွင့္ လယ္ယာသံုးေရ စီမံခန္႔ခြဲမႈကို တိုးတက္ ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္ (က) ေရအရင္းအျမစ္ ဘက္စံုစီမံခန္႔ခြဲမႈ (IWRM) မူဝါဒကို အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေရမူဝါဒ မူေဘာင္အတြင္းမွ ေရးဆြဲရန္။ (ခ) ေရအသံုးခ်သူအသင္းအဖြဲ႕မ်ား (WUAs) ကို စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမွင့္ တင္ေပးရန္၊ လယ္သမားမ်ားကို အၾကံဉာဏ္နွင့္ ျဖစ္နိုင္ပါက ရန္ပံုေငြ ေထာက္ပံ့ကာ၊ ယင္းတို႔၏ ဆည္ေရသြင္းစနစ္မ်ားနွင့္ အေလ့အက်င့္ မ်ားအား တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေစရန္။ (ဂ) ေဆာင္ရြက္ဆဲ ဆည္ေျမာင္းစီမံခန္႔ခြဲမႈ လႊဲေျပာင္းျခင္း (IMT) ကို ျပီးစီး ေအာင္ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရန္ - ဆည္ေျမာင္းနွင့္ ေရအသံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲေရး ဦးစီးဌာန (IWUMD) မွ ေရသံုးစြဲသူအသင္းအဖြဲ႔မ်ား (WUA)မ်ားသို႔ စီမံခန္႔ခြဲမႈအား လႊဲေျပာင္းေပးရန္ (ဥပမာ - ေရတံခါး ေစာင့္မ်ား ခန္႔အပ္ေရးကိစၥ)။

(ဃ) WUA (သို႔မဟုတ္) WUA အဖြဲ႔ခ်ဳပ္တစ္ခုထံသို႔ အလတ္တန္းစား စီမံကိန္း (ဟက္တာ ၅,ဝဝဝ မွ ၁ဝ,ဝဝဝ အထိ)ကို တာဝန္နွင့္ ပိုင္ဆိုင္မႈ အျပည့္ အဝ လႊဲအပ္ရန္။ (င) အလယ္အလတ္မွ အၾကီးစား ဆည္ေျမာင္းစနစ္နွစ္ခုကို ဆည္ေျမာင္း စီ မံခန္႔ခြဲမႈ လြဲေျပာင္းျခင္း ေရွ႕ေျပးစီမံခ်က္အျဖစ္ ေရးဆြဲရန္ နွင့္ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ရန္။ (စ) ျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိေသာ ဆည္ေရေသာက္ နယ္ေျမအတြင္း စံျပ ေရစီမံခန့္ခြဲမႈ စနစ္ တခုကို တည္ေဆာက္ရန္။ (ဆ) သီးနွံအလိုက္ အျပိဳင္အဆိုင္ ေရလိုသည့္ ေနရာမ်ား၊ ေရေၾကာင့္ ပဋိပကၡ ျဖစ္သည့္ ေနရာမ်ားတြင္ (IWRM) ကို စတင္ေဆာင္ရြက္ရန္။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 93 မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၄။ (စ) (WUA)မ်ားကို ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေစမည့္ တရားေရး အေဆာက္အအံု မ်ားကို အဆင္ေျပ ညီညြတ္ ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္။ ၂၊၄၊၁ဝ အသံုးျပဳျခင္းနွင့္ထိန္းသိမ္းျခင္းအတြက္ ရန္ပံုေငြနွင့္ လမ္းညြန္ခ်က္မ်ား ထူေထာင္ရန္- (က) အစီအစဥ္မ်ားတြင္ ပံ့ပိုးမႈမ်ားေပးနိုင္ေဆာင္ တည္ေဆာက္သြားရန္။ (ခ) လယ္ခြန္ေဆာင္ရာတြင္ ေရခြန္ေျပစာပူးတြဲေစေရး ဥပေဒ ျပဌာန္းရန္ ။ (ဂ) ေျမအေရာင္းအဝယ္မွတ္ပံုမတင္မီ ေရခြန္ေျပစာမ်ားကို ေနာက္ဆံုးခ်ိန္ထိ ေပးသြင္းထားေၾကာင္း တင္ျပရသည့္ စနစ္ကို တည္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ရန္။

8.4.5/ xyfqifh&v'f 2.5 - oD;eSHoGif;tm;pkrsm; 158/ ½dk;½dk;rsdK;rsm; (Open Pollinated Variety - OPV) ESifh pyfrsdK;rsm; (hybrid seeds) tm; awmifol wdkUrS vdktyfaejcif;udk jynfhrDaprnfh rsdK;aphu@wpf&yf zGHUNzdK;a&;twGufpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) u axmufyHhrnf/ tpdk;&onf vkyfxkH;vkyfenf;? Oya'ouf a&mufaprI? t&nf taoG;tmrcHrIwdkUudkaqmif&Gufay;um rsdK;aphu@wdk;yGm;atmif vIHUaqmfrnfhtjyif tqifhrDrsKd;aphrsm; tcsdefrD&&Sdap&ef tmrcHrnf/ yk*¾vdu? or0g,ru@ESihf &yf&GmtajccH rsdK;aphxkwfvkyfrIudkvnf; wdk; wufaprnf/ xdkUjyif axmufcHcsufvufrSwf&&Sdxm;jyD;jzpfaom yk*¾vduppfaq;a&; t&m&Sdrsm;rSvnf; rsdK;aphoD;ESHrsm;tm; qef;ppftuJjzwfjcif;udk vkyfaqmifoGm;rnf/ rsdK;aph 0,fvdktm;ESifh a&mif;vdktm;? rsdK;aphvufusef ponfwdkUESihf oufqdkifaomowif; pepfwpfckudk wnfaqmufrnf/ ZD0rsdK;uGJqdkif&m rl0g'wpfck taumiftxnfazmf&efaxmufyHhrnfhtjyif jrefrmEdkifiH\ZD0rsdK;uGJ? rsdK;ADZ t&if;tjrpfudk okawoejyKjcif;? prf;oyfjcif;qdkif&m vkyfxkH;vkyfenf;rsm;udkvnf; jyKpka&;om;rnf/ 159/ ADS onf "mwfajrMoZmtokH;jyK&mwGif xda&mufrIESihfbufpkHydk;rTm;a&m*g umuG,fESdrfeif; enf;rsm; (Integrated Pest Management – IPM) wdk;wufvmap&ef wdk;jr§ifh vkyfaqmifoGm;rnf/ xdkUjyif o½kyfjyjcif;ESihftodynmay;jcif; vIyf&Sm;rIrsm;ESihf atmf*Jepf (Organic) ESihf ZD0ajrjoZmwdkUwGif yk*¾vdu tcef;u@ ydkrdkyg0ifvmjcif;udk tm;ay;jr§ifhwifoGm;rnf/ 160/ tpdk;&onf "mwfajrMoZmokH;pGJrI? jzefYjzL;rI? wifoGif;rI? vufusef ponfwdkUyg0ifaom owif;pepf wpfckudk xlaxmifrnf/ xdkpepfonf (u) t&nftaoG;tmrcHcsuf &Sdap&ef tm;jznfhay;jcif;ESihf ajrqD vTmXmecGJtm; pGrf;aqmif&nfjr§ifhwifay;jcif;ESihf tm;aumif;vmapjcif; rSwpfqifh "mwfajrjoZm t&nftaoG;ppfaq;onfhpepfudk cdkifrmvmapjcif;? (c) ydk;owfaq; "mwfcGJcef;rsm;tm; ydkrdkwdk;wuf aumif;rGefvmapjcif; tygt0if ydk;owfaq;ESihf aygif;owfaq; qdkif&m owif;tcsuftvufrsm;ESihf t&nftaoG;tmrcHonfh pepfrsm; tm;aumif;vmapjcif;ESihf (*) "mwfajrMoZmrsm;ESihf ydk;owfaq; rsm;qdkif&m Oya'wdkUudk twnfjyKjcif;ESihf"mwfajrMoZmudk aocsmpGm ppfaq;&efESihftwkty? ta&m taESmESifh wHqdyftwkrsm;wyfxm;onfh "mwfajrMoZmrsm; jzefUjzL;jcif;udk umuG,fEdkif&eftwGuf ukef trSwfwHqdyf Oya'topf wpfckudk a&;qGJjcif;wdkUudkvnf; vkyfaqmifoGm;rnf/ 94 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ဇယား ၁၉။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂.၅ - သီးနွံသြင္းအားစုမ်ားဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၅။ ပိုမိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေသာ သီးနွံ မ်ိဳးေစ့နွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးပစၥည္းမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ျခင္း ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ သြင္းအားစုမ်ား ၂၊၅၊၁။ မ်ိဳးေစ့မူဝါဒ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရန္ႏွင့္ ပုဂၢလိက က႑မွ နွင့္ နည္းပညာမ်ားအား သီးနွံ ကုမၸဏီမ်ားကို မ်ိဳးေစ့မ်ား ဖြံ႕ျဖိဳးရန္၊ တင္သြင္းရန္၊ တင္ပို႔ရန္၊ သင့္ေလ်ာ္ေသာ အသိ စိုက္ပ်ိဳးသူတို႔က ပိုမိုသံုးစြဲလာျခင္း။ အမွတ္ျပဳမႈ ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၂၊၅၊၂။ ျပင္ဆင္ထားေသာ မ်ိဳးေစ့ဥပေဒ မူၾကမ္းေရးဆြဲျခင္း လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားတြင္ လူထု၏ သေဘာထား မွတ္ခ်က္မ်ား ပါဝင္ေစရန္။ ၂၊၅၊၃။ မ်ိဳးပြားထုတ္လုပ္ထားေသာ မ်ိဳးေစ့မ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳ လက္မွတ္ ထုတ္ ေပးမႈကို အားျဖည့္ရန္နွင့္ မ်ိဳးေစ့ ဓာတ္ခြဲခန္းတို႔၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမွင့္တင္ေပးရန္။ ၂၊၅၊၄။ အေျခခံမ်ိဳးေစ့မ်ားကို ထုတ္လုပ္ရန္အတြက္ မ်ိဳးေစ့သုေတသနစခန္းမ်ားကို တိုးျမွင့္ ေပးရန္၊ ဤ လုပ္ငန္းတြင္ ေအာက္ပါတို႔ ပါဝင္မည္ - (က) အစိုးရ သုေတသနအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ သုေတသန စခန္းမ်ား၊ တကၠသိုလ္မ်ား၊ ပုဂၢလိက က႑ လုပ္ငန္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမွင့္တင္ရန္အတြက္ ရန္ပံုေငြ တိုးေပးျခင္း။ (ခ) တစ္နိုင္တစ္ပိုင္ဝမ္းစာဖူလံုေရး စိုက္ပ်ိဳးမႈ ၾကီးစိုးေသာ ေဝးလံေသာ ေဒသမ်ားရွိ အရည္အေသြးေကာင္းမြန္ေသာ ေျမအမ်ဳိးအစားမ်ားနွင့္ သီးနွံအမ်ိဳးမ်ိဳး၏လြတ္လပ္စြာ ဝတ္မႈံကူးနိုင္ေသာ OPV မ်ိဳးမ်ား၏ အရည္အေသြး ေကာင္းမ်ားကို ထိန္းသိမ္းထားရန္။ (ဂ) နိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားနွင့္ အခ်ိတ္အဆက္ေကာင္းမ်ားကို တိုးျမႇင့္တည္ေဆာက္ ရန္။ (ဃ) ပုဂၢလိက၊ သမဝါယမက႑တို႔ နွင့္ ရပ္ရြာအေျခခံ မ်ိဳးေစ့ထုတ္လုပ္ေရးမ်ားကို အဆင့္ တိုးျမွင့္ေပးရန္။ ယင္းလုပ္ငန္းတြင္ ေအာက္ပါတို႔ ပါဝင္သည္ - - အဆင့္မီ စိုက္ပ်ိဳးေရးပစၥည္း ထုတ္လုပ္မည့္ ပုဂၢလိက က႑၊ သမဝါယမအဖြဲ႕အစည္း မ်ား၊ ျခံမ်ား၊ မ်ိဳးဥယ်ာဥ္မ်ားနွင့္ မိတ္ဖက္ေဆာင္ရြက္မႈကို တိုးျမွင့္ျခင္း။ - ပုဂၢလိကနွင့္ သမဝါယမ မ်ိုးေစ့စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ားသို့ အေျခခံမ်ိဳးေစ့မ်ားကို ေထာက္ပံ့ရန္၊ အေျခခံမ်ိဳးေစ့မ်ား၊ စပ္မ်ိုး မ်ိဳးေစ့မ်ားကို ထုတ္လုပ္ရန္ ပုဂၢလိက က႑သို႔ ထေျမာက္ ေအာင္ ကူညီရန္။ - အမ်ိဳးသားအဆင့္ မ်ိဳးေစ့လိုအပ္ခ်က္ ႏွင့္ ပို႔ကုန္တိုးျမွင့္ ျဖည့္ဆည္းေပးရန္ မ်ိဳးေစ့ ထုတ္ လုပ္ငန္းအား စက္မႈလုပ္ငန္းတစ္ခုအျဖစ္ အားေပးျမွင့္တင္ရန္။ - ပုဂၢလိက က႑မွ မ်ိဳးေစ့ထုတ္လုပ္ရန္ စိတ္ဝင္စားမႈေလ်ာ့နည္းေသာ သီးႏွံမ်ားအတြက္ ႏွင့္ ေဝးလံေခါင္ဖ်ားေသာ ေဒသမ်ားတြင္ ရပ္ရြာအေျခခံ မ်ိဳးေစ့ထုတ္လုပ္ေရးနွင့္ စိုက္ပ်ိဳး-ဇီဝမ်ိဳးစံု မ်ိဳးကြဲလုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ထြန္းေအာင္ ကူညီရန္။

- အရည္အေသြး အာမခံစနစ္မ်ားကို အားျဖည့္တည္ေဆာက္သြားရန္၊ ယင္းတြင္ေအာက္ ပါတို႔ ပါဝင္မည္ - • စိုက္ပ်ိဳးေရးပစၥည္းမ်ားအား အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ထုတ္ေပးသည့္ လုပ္ငန္း စဥ္ကို ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္ သက္ဆိုင္ေသာ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ဓာတ္ခြဲ ခန္း မ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမွင့္တင္ေပးျခင္း။ • လယ္ယာသြင္းအားစုမ်ား၏ အရည္အေသြး စံႏႈန္းမ်ားနွင့္အညီ စိုက္ခင္းမ်ား တြင္ လိုက္နာစိုက္ပ်ိဳးေစျခင္း။ • အစိုးရသာမက ပုဂၢလိကက႑မွလည္း အရည္အေသြး ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းနွင့္အသိ အမွတ္ျပဳလက္မွတ္ ထုတ္ေပးျခင္း တို႕ကို ေဆာင္ရြက္နိုင္မည့္ ပုဂၢလိကမ်ိဳးေစ့ ေထာက္ခံခ်က္ေပးေသာ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ားအား အသိအမွတ္ျပဳလာေစရန္ သင္ တန္းမ်ားပို႕ခ်ျခင္းနွင့္ ပံ့ပိုးမႈမ်ားေပးျခင္း။ • တည္ဆဲ စံသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို မလိုက္နာဘဲေဆာင္ရြက္ေသာ အဆင့္မမီ မ်ိဳး ေစ့မ်ားကို ဝယ္မိသည့္ ေတာင္သူမ်ားကို ေလ်ာ္ေၾကးေပးေရး ဥပေဒအတည္ ျဖစ္ေစျခင္း။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 95 မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၅။ • အာဆီယံနိုင္ငံမ်ားအတြင္းရွိ အမ်ိဳးသားမိ်ဳးေစ့ေကာ္မတီမ်ားသို႕ အေထာက္ အထားမ်ား တင္သြင္းခြင့္ရနိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားနွင့္ သမဝါယမစီမံကိန္း မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ေဆာင္ရြက္သြားရန္နွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ စစ္ ေဆးမႈမ်ား၏ အရည္အေသြးအား တူညီသည္ဟု လက္ခံေစျခင္း။ ၂၊၅၊၅။ စပ္မ်ိဳးထုတ္လုပ္ေရးကို ျဖစ္ထြန္းေအာင္ ကူညီရန္၊ ယင္းတြင္ ေအာက္ပါတို႔ပါဝင္မည္ - (က) လိုအပ္ေသာ စစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္ျပီး သင့္ေလ်ာ္ေသာ စပ္မ်ိဳးတို႔ကို တင္သြင္းခြင့္ျပဳျခင္း။ (ခ) အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ပုဂၢလိက က႑၊ သမဝါယမ က႑ မ်ား၊ နိုင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ားနွင့္ ဖက္စပ္လ်က္ ေဒသစပ္မ်ိဳး ထုတ္လုပ္ေရးကို အားေပးျခင္း။ ၂၊၅၊၆။ အမ်ားျပည္သူမွ လက္လွမ္းမီရရွိနိုင္မည့္ ေနာက္ဆံုးရသတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ပံုမွန္ျဖည့္သြင္းထားေသာ ေဒတာေဘ့စ္အပါအ၀င္ မ်ိဳးေစ့ဝယ္လိုအားနွင့္ ေရာင္းလို အား ကို ျပေသာ သတင္းစနစ္တစ္ခုကို ထူေထာင္ရန္။ ထိုစနစ္တြင္ (၁) မ်ိဳးေစ့ထုတ္လုပ္မႈ၊ အဓိကသီးနွံမ်ားအတြက္ မ်ိဳးေစ့လက္က်န္၊ ပ်ိဳးဥယ်ာဉ္မ်ား၊ မ်ိဳးေစ့ထုတ္ဌာနမ်ား နွင့္ သုေတသနစခန္းမ်ား နွင့္စပ္လ်ဥ္းေသာ သတင္းအခ်က္လက္မ်ားကို အခ်ိန္နွင့္ တေျပးညီ ျဖန္႔ေဝျခင္း၊ (၂) သီးနွံနွင့္ နယ္ေျမအလိုက္ ခန္႔မွန္း ဝယ္လိုအားနွင့္ ပစၥည္း ေပးသြင္းသူမ်ားနွင့္ စစ္ေဆးျခင္းမ်ားဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ပါဝင္မည္။

၂၊၅၊၇။ ဇီဝမ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲ မူဝါဒနွင့္ မ်ိဳးထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရး စီမံကိန္းတို႕ကို ေရးဆြဲရန္နွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္။ ယင္းတြင္ ေအာက္ပါတို႔ ပါဝင္မည္ (က) စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္သက္ဆိုင္ေသာ ဇီဝအရင္းအျမစ္မ်ား အမ်ိဳးမ်ိဳးကို စုေဆာင္းျခင္း၊ အ မ်ိဳး အစားခြဲျခင္း၊ အကဲျဖတ္ျခင္းနွင့္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ျခင္းကို အားျဖည့္ျခင္း၊ နွင့္ သိပၸံနည္းက် အစီရင္ခံျခင္း၊ မွတ္တမ္းတင္ျခင္းကို ေထာက္ပံ့ျခင္း - (ျမန္မာ သီးနွံမ်ိဳးဗီဇဘဏ္မွ အေအးခန္းသိုေလွာင္ေရး ပစၥည္းကိရိယာမ်ားအား သုေတသန ဌာနမ်ားတြင္ ျဖန္႔ေဝေပးျခင္းျဖင့္ ပံ့ပိုးေပးလ်က္ရွိသည္။) (ခ) စိုက္ပ်ိဳးေရး-ဇီဝမ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲမ်ားကို မွတ္ပံုတင္သည့္စနစ္ကို စတင္ ေဆာင္ရြက္ရန္၊ ျမန္မာ့ဇီဝမ်ိဳးစံု မ်ိဳးကြဲမ်ားနွင့္ မ်ိဳးဗီဇအရင္းအျမစ္မ်ားကို သုေတသနျပဳရန္နွင့္ လက္ေတြ႔ စမ္းသပ္ရန္အတြက္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား နွင့္ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား ေရးဆြဲရန္၊ ဇီဝမ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲမ်ား၊ မ်ိဳးဗီဇအရင္းအျမစ္မ်ား နွင့္ လူ႔က်န္းမာေရးကို ဆိုးက်ဳိးသက္ ေရာက္ေစသည့္ မ်ိဳးဗီဇျပဳျပင္ထားေသာ မ်ိဳးမ်ား (Genetically Modified Organisms – GMO) မ်ားဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို ေရးဆြဲရန္။ ေျမဆီလႊာ ေကာင္းမြန္ေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈ ၂၊၅၊၈။ ကုန္ထုတ္စြမ္းအားနွင့္ ဓာတ္ေျမၾသဇာ အသံုးျပဳရာတြင္ ထိေရာက္မႈရွိျခင္းအား ပိုမို တိုးတက္လာေစရန္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ပုဂၢလိက က႑မွ ပိုမို ပါဝင္လာေစရန္ အား ေပးျမႇင့္တင္ရမည္။ ယင္းတြင္ ေအာက္ပါတို႔ပါဝင္မည္- (က) ေျမဆီလႊာစစ္တမ္းေကာက္ျခင္း နွင့္ ေျမပံုဆြဲျခင္း၊ ၁၉၆ဝျပည့္ လြန္နွစ္မ်ားက ေဆာင္ ရြက္ခဲ့သည္ထက္ မ်ားစြာအေသးစိတ္က်က် ျမန္မာတစ္ျပည္လံုးကို လႊမ္းျခံဳေဆာင္ ရြက္နိုင္ရန္။ (ခ) ေျမဆီလႊာထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရး နည္းပညာမ်ားကို ျမွင့္တင္ျခင္းနွင့္ သရုပ္ျပျခင္း။ (ဂ) ပုဂၢလိက က႑မွ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္မႈျဖင့္ ေျမဆီလႊာပိုမိုေကာင္းမြန္ေရး နည္းပညာမ်ား ကို ျမွင့္တင္ျခင္းနွင့္ သရုပ္ျပျခင္း။ (ဃ) လယ္သမားမ်ားအေနျဖင့္ ေျမဆီလႊာစစ္ေဆးျခင္းနွင့္ အျခားဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို လက္လွမ္းမီ ရယူရာတြင္ ေငြေၾကးတတ္နိုင္ျပီး အခ်ိန္နွင့္တေျပးညီ ရရွိေစရန္ ဓာတ္ခြဲ ခန္းမ်ားအား အားျဖည့္ေပးျခင္း။ (င) ဓာတ္ေျမၾသဇာစစ္ေဆးေရးအပါအဝင္ အရည္အေသြး အာမခံေရးစနစ္ကို အားျဖည့္ ျခင္း။

96 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၅။ (စ) ေျမဆီလႊာဌာနခြဲ ဝန္ထမ္းမ်ား၊ ဌာနစိတ္မ်ားနွင့္ အေဆာက္အအံုမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ ကို တိုးျမွင့္ေပးျခင္း။ (ဆ) ပုဂၢလိက က႑၏ပါဝင္မႈျဖင့္ ျပည္တြင္းဓာတ္ေျမၾသဇာ ထုတ္လုပ္ေရးနွင့္ ေရာင္းဝယ္ ေရးကို အားေပးရန္၊ ယင္းတို႔တြင္ ေအာက္ပါတို႔ပါဝင္သည္ - - ျပည္တြင္းထုတ္လုပ္မႈ အေျခအေနကို စစ္တမ္း ေကာက္ျခင္း။ - စည္ပင္သာယာအမွိႈက္မွ ဇီဝေလာင္စာ နွင့္ စိုက္ပ်ိဳးကုန္ၾကိတ္ခြဲ ျပင္ဆင္ေရးမွ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားကို အေျခခံကာ ဇီဝေျမၾသဇာ စီးပြားျဖစ္ ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ထြန္းလာျခင္း။ (ဇ) အစိုးရ၊ ပုဂၢလိက မိတ္ဖက္အစီအစဥ္ျဖင့္ ဓာတ္ေျမၾသဇာ အရန္သိုေလွာင္ျခင္း။ (စ်) ဓာတ္ေျမၾသဇာသံုးစြဲမႈ၊ ျဖန္႔ျဖဴးမႈ ေဒတာေဘ့စ္ နွင့္ ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးျခင္း စနစ္ထူ ေထာင္ရန္။ တရားဝင္နွင့္ အလြတ္သေဘာ တင္သြင္းမႈပါ ပါဝင္ေစရန္ (အလြတ္ သေဘာတင္သြင္းမႈကို စစ္တမ္းေကာက္ျခင္း ျဖင့္သိရွိနိုင္သည္)။ အပင္ေရာဂါနွင့္ ပိုးမြားေရာဂါကာကြယ္နွိမ္နွင္းျခင္း ၂၊၅၊၉။ ဘက္စံုပိုးမြားေရာဂါ ကာကြယ္နွိမ္းနင္းနည္းမ်ား (Integrated Pest Management – IPM)နွင့္ ဇီဝထိန္းခ်ဳပ္မႈျဖင့္ ေပါင္းသတ္နည္း တို႕ကို ေရးသားထုတ္ေဝရန္နွင့္ အားေပးရန္။ ၂၊၅၊၁ဝ။ ပိုးသတ္ေဆးနွင့္ ေပါင္းသတ္ေဆး ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ားကို အားျဖည့္ရန္။ ၂၊၅၊၁၁။ ပိုးသတ္ေဆးနွင့္ အျခားအပင္ကာကြယ္ေရးပစၥည္းမ်ား၏ အရည္အေသြးအာမခံမႈကို ထူေထာင္ရန္။ ယင္းတြင္ ေအာက္ပါတို႔ ပါဝင္သည္ (၁) သက္ဆိုင္ေသာအစိုးရအဖြဲ႔အစည္းတို႔၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမႇင့္တင္ကာ ပိုးသတ္ေဆး၊ ေပါင္းသတ္ေဆး၊ အျခားထြက္ကုန္မ်ား စစ္ေဆးေရးကို အားျဖည့္ေပးျခင္း။ (၂) တင္သြင္းသူမ်ားနွင့္ ေရာင္းခ်သူမ်ားမွ အရည္အေသြးစံခ်ိန္မ်ားအတိုင္း လိုက္နာေဆာင္ ရြက္ေစရန္ ျပဌာန္းျခင္း။ ယင္းတြင္ ေအာက္ပါတို႔ ပါဝင္သည္ • ဓာတ္ေျမၾသဇာဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ ပိုးသတ္ေဆးနွင့္ ေပါင္းသတ္ေဆးဆိုင္ရာ ဥပေဒတို႔ကို ျပဌာန္းျခင္း • ကုန္အမွတ္တံဆိပ္ဆိုင္ရာ ဥပေဒအသစ္တစ္ခု အတည္ျပဳျပဌာန္းျခင္းနွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း • အတုအပ၊ အေရာအေနွာနွင့္ တံဆိပ္အတုမ်ားတပ္ထားသည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ျဖန္႔ျဖဴးျခင္းကို ကာကြယ္နိုင္ရန္အတြက္ ေသခ်ာ စစ္ေဆးျခင္းနွင့္ ဥပေဒ ျပဌာန္းျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ရန္ (၃) အရည္အေသြးထိန္းသိမ္းျခင္း နွင့္ အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ ထုတ္ေပးမႈကို အစိုးရေရာ ပုဂၢလိက က႑မွပါ ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္ အားေပးျခင္း။ ၂၊၅၊၁၂။ အပင္နွင့္တိရစာၦန္ ေရာဂါမပ်ံ႕နွံ႔ေအာင္တားဆီးျခင္း - ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ား၊ သိုေလွာင္ရံု၊ မ်ိဳးပြား/ စမ္းသပ္ကြက္မ်ား အပါအဝင္ နယ္စပ္ နွင့္ ကုန္းတြင္းပိုင္းထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း အေဆာက္အအံုမ်ား ထူေထာင္ျခင္း။

၂၊၅၊၁၃။ အရည္အေသြးထိန္းသိမ္းျခင္း နွင့္ အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ ထုတ္ေပးမႈကို အစိုးရေရာ ပုဂၢလိက က႑မွပါ ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္ အားေပးျခင္း ၂၊၅၊၁၄။ ဓာတ္ေျမႀသဇာဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ ပိုးသတ္ေဆးနွင့္ ေပါင္းသတ္ေဆးဆိုင္ရာ ဥပေဒ တို႔ကို ျပဌာန္းျခင္း၊ အတုအပ၊ အေရာအေနွာနွင့္ တံဆိပ္အတုမ်ား တပ္ထားသည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ျဖန္႔ျဖဴးျခင္းကို ကာကြယ္နိုင္ရန္နွင့္ ေသခ်ာစိစစ္နိုင္ရန္ ကုန္အမွတ္ တံဆိပ္ဆိုင္ရာ ဥပေဒအသစ္တစ္ခု အတည္ျပဳ ျပဌာန္းျခင္းနွင့္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ျခင္း။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 97 8.4.6/ xyfqifh&v'f 2.6 - pufrIv,f,mvkyfief; 161/ pufrIv,f,mpepfodkU ajymif;vJusifhokH;a&; jzpfpOfudk pHrsm;a&;qGJjcif;? vkyfxkH;vkyfenf;rsm;udk vdkufemapjcif;? oifwef;ay;jcif;? o½kyfjyjcif;wdkUtjyif awmifolrsm; pufud&d,mrsm;udk0,f&mwGif rSefrSefuefuef qkH;jzwfEdkifap&ef aiGaMu;t& okH;oyfEdkif&ef ulnDjcif;jzifh pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)uaxmufyHhrnf/ a&&SnfwGifyk*¾vdu u@rSjyKjyifjcif;? xdef;odrf;jcif;ESihf tydkypönf; axmufyHhjcif; tygt0if pufrIv,f,mvkyfief; 0efaqmifrIrsm;ay;edkif&ef tm;ay;rIrsm; jyKvkyf&rnf/ þodkUvkyfaqmifEdkif&ef vuf&SdpufrIv,f,mOD;pD;Xme\ vkyfaqmifvsuf&Sdaom v,f,m0efaqmifrI vkyfief;rsm;? 0efaqmifrIESihf ywfoufonfh t&if;tESD;ypönf;rsm;udk yk*¾vdu u@odkU wjznf;jznf;vTJ ajymif; ay;&efvdkonf/ ဇယား ၂ဝ။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂.၆ - စက္မႈလယ္ယာလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၆။ စိုက္ပ်ိဳးေရး တန္ဖိုးကြင္းဆက္တြင္ ၂၊၆၊၁။ ေျမျပင္ဆင္ျခင္း၊ ပ်ိဳးေထာင္ျခင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးျခင္း၊ ရိတ္သိမ္းျခင္းတို႔ကို သင့္ေလ်ာ္ေသာ စက္မႈလယ္ယာစနစ္သို႔ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ စက္မႈလယ္ယာ စနစ္ကို တိုးျမွင့္က်င့္သံုးနိုင္ရန္ ေျပာင္းလဲျခင္းအား တိုးခ်ဲ႕လုပ္ေဆာင္ရန္။ ေတာင္သူမ်ားမွ လယ္ကြက္မ်ားကို စက္မႈလယ္ယာ စနစ္က်င့္သံုးနိုင္ေသာ လယ္ယာေျမမ်ား (လယ္ၾကားလမ္း၊ ေရနုတ္ေျမာင္း၊ ေရသြင္းေျမာင္း ကြန္ရက္မ်ား၊ ေျမညွိျခင္း အပါအဝင္) အျဖစ္ ေျပာင္းလဲေဆာင္ရြက္ရာ၌ ေတာင္သူတို႔ကို အားေပးရန္။ ေရသြင္းစိုက္ပ်ိဳးေသာ ေဒသမ်ားတြင္ ေရအသံုးျပဳသူအသင္းအဖြဲ႕(WUA)တို႔ျဖင့္ ဤလုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို ကူညီနိုင္သည္။ ၂၊၆၊၂။ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား၊ အေသးစားနွင့္ အလတ္စား စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားမွ လယ္ယာသံုးစက္ကိရိယာမ်ား ဝယ္ယူရာတြင္ ေခ်းေငြ ပိုမို ထုတ္ေခ်းနိုင္ရန္ နွင့္ “ေစ်းၾကီးေသာ စက္ကိရိယာမ်ားအား လယ္ယာမ်ားမွ မွ်ေဝအသံုးျပဳျခင္း အပါအဝင္ စက္ကိရိယာ အငွားစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုျခင္း နွင့္ ငွားရမ္းျခင္းအတြက္ ေရြးခ်ယ္မႈမ်ား ရွိေစရန္ ပုဂၢလိက ေငြေရးေၾကးေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား (နွင့္ အျခားေသာ သြင္းအားစု တင္သြင္းသူမ်ားနွင့္ ဝယ္ယူသူမ်ား စသည္တို႔) အတြက္ စြမ္းေဆာင္နိုင္ခြင့္ရွိေသာ ပတ္ဝန္းက်င္အား ပိုမိုတိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေစရန္။ ၂၊၆၊၃။ စက္မႈလယ္ယာဦးစီးဌာနေအာက္ရွိ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေသာ လယ္ယာ ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား၊ ဝန္ေဆာင္မႈနွင့္ ပတ္သက္သည့္ အရင္းအနွီး ပစၥည္းမ်ားကို ပုဂၢလိက က႑နွင့္ ေတာင္သူ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသို႔ တျဖည္းျဖည္း လြဲေျပာင္းေပးေစရန္။ ၂၊၆၊၄။ စက္ကိရိယာသံုးစြဲပံု၊ ျပင္ဆင္ပံု၊ ထိန္းသိမ္းပံုတို႔ကို လယ္ယာအေရာက္ သင္တန္းေပးရန္နွင့္သရုပ္ျပရန္။ ၂၊၆၊၅။ စိုက္ပ်ိဳးေရးသံုး စက္ကိရိယာမ်ားကို ျပင္ဆင္ရန္ ထိန္းသိမ္းရန္အတြက္ ေက်းလက္ေဒသအလုပ္ရံုမ်ား (workshop) ထြက္ေပၚလာေအာင္ ကူညီရန္။ ၂၊၆၊၆။ အပိုပစၥည္းမ်ားကို အခ်ိန္မီရေစရန္ ပုဂၢလိက က႑နွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၂၊၆၊၇။ ေဒသအလိုက္ စိုက္ပ်ိဳးေဂဟစနစ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးတြင္ ျခားနားေသာ စက္ကိရိယာမ်ားကို သံုးစြဲရန္ ေတာင္သူတို႕မွ ရင္းနွီးျမွပ္နွံမႈဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်နိုင္ေရးအတြက္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ သံုးသပ္မႈေဆာင္ရြက္ရန္။

98 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 8.4.7/ xyfqifh&v'f 2.7 wd&pämefarG;jrLa&;eSifh ig;vkyfief; 162/ wd&pämefarG;jrLa&;ESihf ig;vkyfief;u@cGJrsm; zGHUNzdK;wdk;wufap&ef pwifvkyfaqmif&rnfrSm wd&pämefESihf ig;rsdK;yGm;jcif;? arG;jrLjcif;ESihf usef;rma&; 0efaqmifrIrsm;twGuf tpdk;&ESihf yk*¾vduwdkU\ vkyfief;wm0efrsm;udk ydkif;jcm;owfrSwfjcif;yifjzpfonf/ tpdk;&onf pm;eyf&du©mab;uif;rIESihfoefY&Sif;rI ppfaq;jcif;? wd&pämef usef;rma&;ESihfwd&pämef tpmxkwfukefudk prf;oyfppfaq;jcif;ESihf rSwfykHwif jcif;? a&m*gysHUESHUrIESihf ul;pufa&m*g jzpfyGm;rI (enzootic, epizootic) ESihf e,fpyfrS jzwfausmf0if a&mufvmaoma&m*grsm;) xkwfjyefaMujimcsuftm; jyXmef;jcif;? wd&pämefrSwfykHwifjcif;ESihf wd&pämef jzwfoef;oGm;vmrIudk xdef;csKyfjcif;wdkUudk pDrHaqmif&GufoGm;rnfjzpfonf/ yk*¾vduvkyfief;rsm;ESihf 0efaqmifrIay;olrsm;onf rsdK;ADZ ypönf;rsm;ESihf arG;jrLa&; 0efaqmifrIrsm;ay;jcif;? twnfjyKjyD; wd&pämef arG;jrLa&;okH; aq;0g;rsm;ESihf EDS;EG,fonfh usef;rma&;0efaqmifrIrsm;tm; axmufyHh ay;jcif;? twnfjyKjyD; wd&pämeftpmrsm;ESihf pm;usufyifrsm; axmufyHhay;jcif;? tm[m&qdkif&m tMuHOmPfrsm;ay;jcif;ESihf wd&pämef arG;jrLa&; 0efaqmifrIrsm;ay;jcif;wdkUudk vkyfaqmif oGm;rnf/ arG;jrLa&;ESifh ukoa&;OD;pD;Xmeonf wd&pämef rsdK;yGm;a&;? a&m*gumuG,fa&;? ukoa&;ESihf okawoevkyfief;rsm;aqmif&Gufjcif;? wd&pämef arG;jrLa&;ESifh pepfwus xdef;ausmif;a&; wdkUudk aqmif&Gufvsuf&SdjyD; EdkifiHawmf om;ig;u@ zGYHNzdK; wdk;wufa&;twGuf yk*¾vdu u@odkY enf;ynmESihf vdktyfaomyHhydk;rIrsm;udk aqmif&GufoGm;rnf/ pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;Xmeonf arG;jrLa&;ESihf oD;ESHukefxkwf vkyfief;rsm; aygif;pnf;jcif;ESihf wd&pämeftpmxkwf vkyfjcif; zGHUNzdK;wdk; wufa&; wdkUudk tm;ay; jr§ifhwifoGm;rnf/ 163/ pdkufysdK;a&; zGHYNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)onf ZD0rsdK;pkHrsdK;uGJrsm;udk umuG,fapmifh a&Smufjcif;jzifh wd&pämefESihfig;rsdK;pdwfrsm;\ rsdK;½dk;ADZzGJUpnf;rI jr§ifhwifa&;udk pepfwusaqmif&GufoGm; rnfjzpfonf/ wd&pämefrsdK;ADZ t&if;tjrpf qdkif&mtrsdK;om; r[mAsL[mESihf vkyfief;pDrHcsufudk a&; qGJum taxmuftyHhjyKaom Oya'? vkyfxkH;vkyfenf;? vrf;nTefcsufrsm;jzifh aqmif&Gufrnf/ tqdkyg vkyfief;wGif (u) EdkifiHwpf0Srf; arxkefrJh wd&pämef om;pyfa&; (Artificial Insemination) tpDtpOf zGHUNzdK; wdk;wufap&eftwGuf yHhydk;ay;jcif;? arxkefrJhom;pyf&ef jynfyrS wifoGif;vmaom at;cJrsdK;&nfrsm;ESihf jynfwGif;üxkwfvkyfaom at;cJrsdK;&nfrsm;udk tokH;jyKoGm;rnf/ (c) yk*¾vduESihf or0g,ru@wdkYrS rsdK;aumif;rsdK;oefUrsm; xkwfvkyfEdkif&ef yHhydk; ay;jcif;ESihf yk*¾vduarG;jrLa&;toif;tzGJUrsm;tm; rsdK;½dk; tpOftquf?xkwfvkyfEdkifpGrf;ESihf xda&mufrIwdkUudk pepfwus rSwfwrf;wifapjcif;wdkUtm; aqmif&Guf oGm;rnf/ 164/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)onf (u) trsdK;om;tqifh wd&pämefusef;rma&; ESihf a&m*gpl;prf;avhvmha&; pDrHudef; (National Animal Health and Disease Surveillance Plan) a&;qGJtaumiftxnfazmfjcif;tygt0if wd&pämefESihf a&aeowÅ0g usef;rma&; owif;tcsuftvuf pepfudk tm;jznfhay;&ef? (c) EdkifiHwGif; xkwfvkyfaom aq;ESihfjynfyrSwifoGif;aomtm;udk; tm;xm; jyKEdkifonfh umuG,faq;rsm;tm; tvG,fwul &&Sdap&ef? (*) wd&pämefusef;rma&; 0efaqmifay; aus; vufvkyfom; tpDtpOfudk wdk;csJU&efESifh (C) vuf&Sd jzpfyGm;aeaomESihf ay:aygufvmaeaom wd&pämef a&m*gjcdrf;ajcmufrIrsm;twGuf ta&;ay:pDrHcsufESihfh ta&;,l aqmif&GufrIrsm; a&;om;jyKpk&efwdkUudk vkyf aqmifoGm; rnfjzpfonf/ yk*¾vdurS wd&pämESihf ig;arG;jrLa&;qdkif&m 0efaqmifrIrsm;ay;&mwGiftusdK; tjrwf rjzpfxGef;Edkifaomtcgrsm;wGif tpdk;&bufrS ¤if;wdkU 0efaqmifrIay;Edkif&ef yHhydk;ay;jcif; (ESpfouf&m enf;vrf;jzifh) (odkUr[kwf) tjcm;aom 0efaqmifrI rsm;ay;jcif;wdkU aqmif&GufoGm;rnf/ 165/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) onf trsdK;om;tqifh pm;usufajrrsm;xdef;odrf; a&; r[mAsL[m (National Forage Strategy) ESihf pDrHudef; (2030 ckESpftxd) a&;qGJjcif;tm;axmufyHhay; jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 99 oGm;rnf/ ¤if;wGif pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmeatmufwGif wd&pämeftpmESifh pm;usufajrXme\ wnf ae&mtm; owfrSwfay;jcif;? wd&pämef tm[m&qdkif&m tokH;csokaw oeudk vrf;nGTefay;jcif;? pdkufysKd; jykjyifxm;aom pm;usufcif;? uRJ? EGm;tpm? vTwfausmif;jcif; ESihftpmauR;jcif; qdkif&musifhpOfrsm; wdk; wufaumif;rGefapjcif;wdkU yg0ifonf/ ¤if;onf wd&pämef tpm prf;oyfa&;"mwfcGJcef;\ pGrf;aqmif&nfudk tm;aumif;aprnfhtjyif t&nftaoG;rD tpmESihf tpmrsdK;ADZypönf;wdkUudk ppfaq;jcif;^rSwfykHwifjcif;? ,if;\ yk*¾vdu u@ jyefUyGm;apjcif;ESihf v,f,mpdkufysdK;a&; pepfrsm;wGif yl;aygif;yg0ifjcif;wdkUtm; yHhydk;ay;rnf jzpfonf/ 166/ ADS onf tao;pm;arG;jrLa&;ESihfEdkYxGufukefxkwfvkyfolrsm;udk tm;ay;í aus;vufa'orsm; wGif arG;jrLa&;qdkif&m 0ifaiGwdk;yGm;ap&eftwGuf toufarG; 0rf;ausmif;rI? pGefUOD;wDxGifrIESihf pD;yGm;a&; vkyfief;aqmif&GufrI wdkUtygt0if pGrf;aqmif&nf jr§ifhwifay;rIrsm; jyKvkyfrnfjzpfjyD; trsdK;orD;rsm;twGuf txl;tav;xm; vkyfaqmifoGm;rnf/ 167/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf tao;pm;xkwfvkyfolrsm;twGuf yifr odkUr[kwf tydkaqmif;0ifaiG&vrf;tjzpf ysm;arG;jrLa&; ydkrdkta&;ygap&ef wdk;csJUjcif; udkaxmufyHhrnf/ 168/ ig;vkyfief;u@wGif pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)onf (u) ig;ESihfykpGef om;ayguf xkwfvkyfrI? jzefUjzL;rIwdkUtwGuf ig;om;azmufvkyfief; tajccH taqmufttkHudk jyefvnfzGJUpnf;&ef? wdk;csJU&efESihf vdktyfygu yk*¾vduodkU vTJajymif;ay;tyf&ef? (c) taxmuftyHh jykrnfh "mwfcGJcef; yg0ifaom ig;arG;jrLa&; enf;ynm Xmersm; uGef&ufwpfckudk wnfaqmuf&ef ESihfa&vkyfief;ESihf tjcm;a&jyifqdkif&m toufarG;rItwGuf Oya'ESihf pnf;urf;xdef;odrf;rIqdkif&m rlabmifwpf&yf a&;qGJ&efESihf (*) ig;ykpGef arG;jrLa&; tusdK;jzpfxGef;rI? ajr,m zGHUNzdK;wdk;wufrI? avSmiftdrfESihf ig;arG;uefponfh arG;jrLa&;enf;ynm tpDtrHrsm;udk tm;ay;jr§ihfwif&ef aqmif&Gufrnfjzpfonf/

ဇယား ၂၁။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂.၇ - တိရစၦာန္ေမြးျမဴေရးနွင့္ ငါးလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၇။ ပိုမို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ ေသာ တိရစၦာန္ နွင့္ တိရစၦာန္ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္း ငါး ေမြးျမဴေရး၊ မ်ိုးပြားေရး နွင့္ က်န္းမာေရး ၂၊၇၊၁။ ျမန္မာ့တိရစၦာန္ မ်ိဳးရိုးဗီဇအရင္းအျမစ္ သတင္းစနစ္ကို ထူေထာင္ရန္ နွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား နွင့္ နည္း ပညာမ်ားကို ထိန္းသိမ္းရန္။ ေမြးျမူေရး လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူမ်ားမွ ပိုမို ၂၊၇၊၂။ တိရစၦာန္ မ်ိဳးဗီဇအရင္းအျမစ္ဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ မဟာဗ်ဴဟာနွင့္ အသံုးျပဳ လာနိုင္ျခင္း။ လုပ္ငန္း စီမံခ်က္ကို ေရးဆြဲရန္ - ဥပေဒ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း၊ လမ္းညႊန္ခ်က္တို႔ အပါအဝင္။ ၂၊၇၊၃။ နိုင္ငံတစ္ဝွမ္း ေမထံုမဲ့သားစပ္ေရး (Artificial Insemination - AI) အစီအစဥ္/ လုပ္ငန္းအား ေဖာ္ျပပါစစ္တမ္းမ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ ထူေထာင္သြားရန္ (၁)ျမန္မာနိုင္ငံ တြင္ တိရစၦာန္မ်ိဳးျမွင့္တင္ရန္ မ်ိဳးဗီဇမ်ား အသံုး ခ်ျခင္း (၂) ျပည္တြင္း မ်ိဳးရည္ထုတ္လုပ္ျခင္းမွ စီးပြားေရး အက်ိဳးအျမတ္ ရရွိနိုင္မႈနွင့္ (၃) ေမထံုမဲ့သားစပ္ေရးဆိုင္ရာ ပစၥည္း ကိရိယာမ်ား တင္သြင္းျခင္းနွင့္ ျဖန္႔ေဝျခင္းတို႔ တြင္ အစိုးရနွင့္ ပုဂၢလိက အခန္းက႑မ်ားအား ရွင္းလင္းစြာ သတ္မွတ္ထားျခင္း။ ၂၊၇၊၄။ အမ်ိဳးသားအဆင့္ တိရစၦာန္က်န္းမာေရးနွင့္ ေရာဂါစူးစမ္းေလ့လာေရး စီမံကိန္း (National Animal Health and Disease Surveillance Plan)၊ ၄င္းနွင့္ဆက္စပ္ေသာ စူးစမ္းေလ့လာျခင္းနွင့္ အစီရင္ခံစာေရးသားျခင္း လုပ္ငန္းမ်ား အပါအဝင္ တိရစၦာန္နွင့္ ငါးက်န္းမာေရး သတင္းအခ်က္အလက္ စနစ္ကို အားျဖည့္ေပးရန္။

100 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၇။ ၂၊၇၊၅။ ပုဂၢလိက က႑ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈမ်ားမွတစ္ဆင့္ အေအးခန္းသိုေလွာင္မႈ စီမံ ခန္႔ခြဲျခင္းအား အားေကာင္းေစျခင္း အပါအဝင္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားအားထုတ္ လုပ္ျခင္း/ တင္သြင္း ျခင္းနွင့္ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း။ ၂၊၇၊၆။ တိရစၦာန္က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈေပး ေက်းလက္လုပ္သား အစီအစဥ္ (Community Animal Health Worker – CAHW) အစီအစဥ္အား ဥပေဒ ျပဌာန္းပံ့ပိုးမႈျဖင့္ နိုင္ငံတစ္ဝွမ္း ဖြဲ႕စည္း ေဆာင္ရြက္ျခင္း။ ၂၊၇၊၇။ ေပၚေပါက္လာေနေသာ တိရစၦာန္ေရာဂါ ျခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားအတြက္ အေရး ေပၚစီမံခ်က္ ေရးဆြဲျခင္းနွင့္ ေငြေၾကးပံ့ပိုးေပးျခင္း။ ၂၊၇၊၈။ တိရစၦာန္ ေကာင္ေရအေျခခံစစ္တမ္း ေကာက္ယူျခင္း။ ၂၊၇၊၉။ တိရစၦာန္ စားက်က္ေျမမ်ား၊ ကြ်ဲ၊ႏြားစာနွင့္ အစာေကြ်းစနစ္မ်ားဆိုင္ရာ စာ ရင္းနွင့္ ေဒတာေဘ့စ္ (database) မ်ားအား စုေပါင္းထားရွိျခင္း။ ၂၊၇၊၁ဝ။ ေမြးျမဴေရးနွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာနရွိ တိရစၦာန္ အစာစမ္းသပ္သည့္ ဓာတ္ ခြဲခန္း၏ အေဆာက္အအံု၊ လူသားအရင္းအျမစ္ နွင့္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ စြမ္း ေဆာင္ရည္ကို တိုးျမင့္ လာေစျခင္း။ ၂၊၇၊၁၁။ အမ်ိဳးသားအဆင့္ တိရစၦာန္အစာ မဟာဗ်ဴဟာတစ္ရပ္အား ေရးဆြဲျပဳစုျခင္း။ ၂၊၇၊၁၂။ တိရစၦာန္ေမြးျမဴထုတ္လုပ္ျခင္းလုပ္ငန္းအတြက္ တိရစၦာန္ေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာ ေကာင္း မြန္ေသာက်င့္စဥ္မ်ား ေရးသားျပင္ဆင္ျခင္းနွင့္ လိုက္နာက်င့္သံုး ျခင္း။

၂၊၇၊၁၃။ ပ်ားေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းအား ဝင္ေငြရလမ္းတစ္ခုအျဖစ္ လုပ္ေဆာင္နိုင္မည့္ ဇီဝ- ေဂဟဆိုင္ရာ အလားအလား နွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ တို႔ကို ဆန္းစစ္ရန္ စစ္တမ္းေကာက္ယူျခင္းနွင့္ ကြင္းဆင္းစမ္းသပ္ျခင္းတို့ အပါအဝင္ ေလ့ လာမႈမ်ားျပဳလုပ္ျခင္း။ ငါးလုပ္ငန္း ၂၊၇၊၁၄။ ငါးနွင့္ ပုစြန္သားေပါက္ ထုတ္လုပ္မႈ၊ ျဖန္႔ျဖဴးမႈတို႔အတြက္ ငါးသားေဖာက္ လုပ္ငန္း အေျခခံ အေဆာက္အအံု (ငါးသားေဖာက္ကန္မ်ား နွင့္ ငါးေမြးျမဴေရး ကန္မ်ား)ကို ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းရန္ နွင့္ လိုအပ္ပါက ပုဂၢလိကသို႔ လြဲေျပာင္း ေပးအပ္ရန္။ ၂၊၇၊၁၅။ ေမြးျမဴနိုင္ေသာငါးမ်ိဳးစိတ္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ျခင္း၊ စာရင္းသြင္းျခင္းနွင့္ ငါး သယံဇာတ အရင္းအျမစ္ထိန္းသိမ္းျခင္း ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၂၊၇၊၁၆။ ငါးေမြးျမဴေရး နည္းပညာဌာနမ်ား ကြန္ရက္ထူေထာင္ရန္ ( ေမာ္လျမိဳင္၊ ပု သိမ္၊ ျမိတ္၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မ်ားရွိ ျပည္ပအကူအညီ၊ အေထာက္အပံ့ သုေတသနဌာနမ်ား) နည္းတူ ထူေထာင္ရန္၊ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ား ေထာက္ ပံ့ေပးရန္။ ၂၊၇၊၁၇။ ငါးဖမ္းျခင္းဆိုင္ရာ အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ား တည္ေဆာက္ရန္နွင့္ ရရွိနိုင္ရန္၊ နွင့္ ေျမယာ ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ၊ ေလွာင္အိမ္နွင့္ ငါးေမြးကန္စသည့္ ေမြးျမဴ ေရးနည္းပညာမ်ား အပါအဝင္ ငါးလုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားအား တည္ရွိျပီး ျဖစ္ေသာ ေရကန္မ်ား (သို့) ေရေလွာင္ကန္မ်ားနွင့္ ေပါင္းစည္းျခင္းအား သင့္ ေလ်ာ္ေသာ ဥပေဒမူေဘာင္မ်ားေအာက္မွ ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္။ ၂၊၇၊၁၈။ ေရလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ဥပေဒအသစ္တစ္ရပ္ ေရးဆြဲရန္။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 101 8.4.8/ xyfqifh&v'f 2.9 - pdkufysdK;a&;qdkif&m tavhtusifhaumif;rsm; 169/ oD;ESH? wd&pämefusef;rma&;? ajrqDvGTmpDrHcefUcGJrI? tyifESihfwd&pämef tm[m&pDrHcefUcGJrI? atmf*Jepf v,f,mwdkUwGif tavhtusifhaumif;wdkUudk usifhokH;atmif ulnD&eftwGuf pHrsm;ESihf wdk;csJUynmay; rIrsm; a&;qGJ&mwGif pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)u axmufyHhrnf/ jrefrmEdkifiH\a&ajr obm0uGJvGJrI&Sdaom ywf0ef;usifrSpdkufysdK;-a*[tajctaersm;ESihf udkufnDaompHcsdefESihf tavhtusifh wdkUudk a&;qGJrnf/ ukefypönf;wdkUudk ,if;a'orsm;odkU wifydkU&ef&Sdygu a'otvdkufpHrsm;(Oyrm? tmqD,H GAP) odkUr[kwf urÇmvkH;qdkif&m pHrsm;(Oyrm? urÇmvkH;qdkif&m GAP) wdkYESihfvnf; udkufnD aom tavhtusifhrsm;udk jzpfxGef;atmif ulnDrnf/ (8?5?3 wGif vnf;Munfhyg/) ဇယား ၂၂။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၈ - စိုက္ပ်ိဳးေရးအေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ားဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၈။ ေရရွည္တည္တံ့ေသာ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ၂၊၈၊၁။ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား (GAP) ဆိုင္ရာ စိုက္ပ်ိဳးေရး အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား အေတြးအျမင္မ်ား၊ အေျခခံမူမ်ား၊ လမ္းညႊန္မႈမ်ား၊ ဥပေဒမ်ား၊ စည္း (GAP)၊ ေမြးျမဳေရးဆိုင္ရာ ေကာင္းမြန္ေသာ မ်ဥ္းမ်ားနွင့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားအား ညႇိနွိႈင္းျခင္း၊ ေရးဆြဲျခင္း၊ အက်ယ္ က်င့္စဥ္မ်ား (GAHP) အား ထူေထာင္ကာ တဝင့္ရွင္းျပျခင္း၊ မွတ္တမ္းတင္ျခင္း နွင့္ ျမႇင့္တင္ေပးျခင္း တို႔ကို လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္း။ ေဆာင္ရြက္ရန္ (ေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာ ေကာင္းမြန္ေသာ က်င့္စဥ္မ်ား (GAHP), ေရလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား (GAqP)၊ ဓာတုကင္းလြတ္ စိုက္ပ်ိဳးေရး (OA) တို႔ အပါအဝင္) • ဝန္ၾကီးဌာနအတြင္း (GAP၊ GAHP၊ GAqP၊ OA) ကိစၥမ်ားကို ေပါင္းစပ္ညႇိနွိႈင္းရန္၊ ဦးစီးဦးေဆာင္ျပဳရန္အတြက္ (GAP) ဌာနခြဲ တစ္ခုကိုတည္ေထာင္ရန္။ • ျမန္မာ၊ အာဆီယံ၊ တစ္ကမၻာလံုးေစ်းကြက္သို႔ ဦးတည္ခ်က္မ်ားျဖင့္ (GAP)ဆိုင္ရာအေတြးအျမင္မ်ား၊ လမ္းညႊန္မႈမ်ား၊ ဥပေဒမ်ား၊ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းမ်ား၊ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ ျခင္း၊ မွ်ေဝျခင္း၊ ျပန္႔နွံ႔ေအာင္လုပ္ျခင္း တို႔ကိုေဆာင္ရြက္ရန္။ • (GAP)နွင့္ အျခားစံနႈန္းမ်ား၊ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားဆိုင္ရာ၊ အမ်ိဳး သားဓာတ္ခြဲခန္းထူေထာင္ျခင္း၊ သင္တန္းေပးျခင္း အပါအဝင္စစ္ ေဆးေရးနွင့္လက္မွတ္ထုတ္ေပးေရးအတြက္ စြမ္းေဆာင္ရည္တည္ ေဆာက္ေပးရန္ ။ • (GAP၊ GAHP၊ GAqP၊ OA) လိုက္နာမႈကို ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း၊ ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ၾကပ္မတ္ျခင္း၊ အာဏာတည္ေစျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ ေအာ္ဂဲနစ္စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ပိုးသတ္ေဆး ကင္းေဝးေရးစံခ်ိန္မ်ား၊ ေဘး အႏ ၱရယ္ရွိေသာ ဓာတုေဆးဝါးမ်ားကို သီးနွံမ်ားတြင္ သံုးစြဲျခင္း၊ ေမြးျမဴေရး ကုန္မ်ားထုတ္လုပ္ရာတြင္ ပဋိဇီဝေဆးမ်ားကို သံုးစြဲျခင္း တို႔ကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္။ • (GAP၊ GAHP၊ GAqP၊ OA) အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ ထုတ္ေပးေရး ေဆာင္ရြက္ရန္အတြက္ ပံ့ပိုးမႈမ်ားေပးရန္။ ၂၊၈၊၂။ (GAP)နွင့္(OA)နည္းနာေကာင္းမ်ားျဖင့္ ထုတ္လုပ္ထားေသာ ဆန္၊ ပဲ၊ ဟင္း သီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီး၊ နို႔ထြက္ကုန္၊ အသား၊ ပ်ားရည္ နွင့္အျခားထုတ္ ကုန္မ်ားကို ပိုမိုထုတ္လုပ္ရန္၊ တန္ဖိုးျမွင့္ရန္၊ ေရာင္းခ်ရန္ စားသံုးရန္ ။ • ျမန္မာ့ GAP နွင့္ OA ဆိုင္ရာ လယ္သမားအုပ္စုမ်ား၊ သမဝါယမမ်ား ဖြဲ႕ စည္းျခင္း အပါအဝင္ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနသူမ်ားကို စြမ္းေဆာင္ရည္ တိုး တက္ေစရန္ နွင့္ လုပ္ကိုင္နိုင္စြမ္းရွိေစရန္။

102 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၈။ • စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာနရွိ ဦးစီးဌာနမ်ားကိုလည္း (GAP) နွင့္ (OA) ဆိုင္ ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ား ျမွင့္တင္ေပးရန္။ • ပုဂၢလိက က႑ အေထာက္အပံ့အပါအဝင္ GAPနွင့္OA နည္းနာမ်ား အသံုးခ် သုေတသနေဆာင္ရြက္ရန္။ • (GAP)နွင့္(OA)ဆိုင္ရာ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ သံုးသပ္ျခင္း၊ ထုတ္လုပ္မႈ စရိတ္ စစ္တမ္းေကာက္ျခင္း တို႔ကိုေဆာင္ရြက္ ရန္။ • ပုဂၢလိက က႑အေထာက္အပံ့အပါအဝင္ (GAP)နွင့္(OA) နည္းနာဆိုင္ရာ နည္းပညာလြဲေျပာင္းေရးနွင့္ သီးျခားတိုးခ်ဲ႕ ပညာေပးေရး အစီအစဥ္မ်ား ကိုေဆာင္ရြက္ရန္။ • အေသးစားနွင့္အလတ္စား ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ (GAHP) နည္းနာ မ်ားျဖစ္ထြန္းေအာင္ေထာက္ပံ့ရန္ ။ • ငါးလုပ္ငန္း ထြက္ကုန္မ်ား - လက္ရွိ ရွိေနေသာ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ားအား ISO ၁၇ဝ၂၅ အဆင့္သို႔ ျမွင့္တင္ေပးရန္၊ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အေလ့အက်င့္ ေကာင္းမ်ားကို လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္းအား အားေပးရန္၊ နွင့္ ျပည္ပသို႔ တင္ပို႔နိုင္ေခ်ရွိေသာ ေရလုပ္ငန္းထြက္ကုန္မ်ားအတြက္ ေဘးအနၱရာယ္ ရွိ နိုင္ေခ် သံုးသပ္ျခင္းနွင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းအမွတ္မ်ား (Hazard Analysis Crit- ical Control Points – HACCP)အရ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရန္ • GAP ဆိုင္ရာ ျပိဳင္ပြဲမ်ား၊ ျပပြဲမ်ား နွင့္ အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပျပဳလုပ္ရန္။ ၂၊၈၊၃။ ျပည္တြင္းနွင့္ နိုင္ငံတကာေစ်းကြက္မ်ားတြင္ ‘ျမန္မာအမွတ္တံဆိပ္’ ရိုက္နွိပ္ ထားေသာ (GAP) နွင့္ (OA) ဆိုင္ရာ ထြက္ကုန္မ်ားအား တင္ပို႔နိုင္ရန္နွင့္ အသံုးျပဳလာၾကေစရန္။ • (GAP)နွင့္(OA)ဆိုင္ရာ ေစ်းကြက္သတင္းအခ်က္အလက္ အေျခခံတည္ ေဆာက္ရန္။ • အနည္းဆံုး အသိအမွတ္ျပဳ စီမံခန္႔ခြဲမႈ စံခ်ိန္နွစ္ခုရရွိရန္ ။ ေစ်းကြက္ရွာေဖြေရး စီမံကိန္းမ်ားကို သံုးသပ္အကဲျဖတ္ရန္၊ ေလ့လာရန္၊ ေရးဆြဲရန္၊ မွ်တေသာကုန္သြယ္ေရး (Fair Trade - FT) အုပ္စုမ်ား/ ေစ်းကြက္ မ်ားနွင့္ ဆက္သြယ္ျခင္း အပါအဝင္ ေစ်းကြက္အလား အလာမ်ားကို အသံုးခ်ရန္ အတြက္ (GAP) နွင့္ (OA) ဆိုင္ရာ ထုတ္လုပ္သူမ်ားနွင့္ ေရာင္း ဝယ္သူမ်ားကို အကူအညီေပးရန္

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 103 8.4.9/ xyfqifh&v'f 2.15 - MuHhMuHhcHedkifrI 170/ &moDOwkajymif;vJrIESihf obm0 ab;tEÅ&m,frsm;udk awmifolwdkU MuHhMuHhcHEdkifap&eftwGuf EdkifiHawmftqifh? &yf&Gmtqifh? tdrfaxmifpktqifhwdkUwGif tajymif;tvJrsm;? tEÅ&m,fusa&mufrI avsmhyg;apa&; vkyfief;rsm;udk aqmif&Guf&ef vdktyfrnf/ pdkufysdK;a&; zGHYNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf &moDOwk ajymif;vJrI? qm;iefaygufjcif;? rdk;acgifjcif;? a&BuD;jcif; paom'Pfrsm;udk cHedkif&nf&Sdonfh oD;ESHrsdK;rsm;? wd&pämefESifh ig;ykpGefrsdK;rsm;udk okawoejyKedkifatmifulnDrnf/ 171/ &yf&Gmobm0ab;tEÅ&m,f pDrHcefUcGJa&;(CBDRM)udk jzpfxGef;atmif ulnDjcif;jzifh v,f,mpdkuf ysdK;onfh &yf&Gmrsm;u a&BuD;jcif;? rdk;acgifjcif; paom obm0ab;wdkUudk wkHYjyefedkif&eftwGuftaqmuf ttkHrsm; (a&BuD;jcif;udk umuG,fedkifonfh tajccHtaqmufttkHrsm;? a&avSmifuefrsm;? a&Ekwfajrmif; rsm;? cdkvIH&m ae&mrsm;)jzifh vnf;aumif;? taqmufttkHr[kwfaom aqmif&Gufcsufrsm; (rdk;a& pkaqmif;jcif;? oD;ESHtr,fpkHpdkufysdK;jcif;? BudKwifowday;pepf? ta&;ay:tokH;taqmifrsm;)jzifhvnf; aumif; aumif;pGmjyifqifedkifaprnf/ rdk;acgifjcif;? tylvIdif;jzwfjcif;? ½kwfw&uf a&BuD;jcif;? a&um wmusdK;aygufrI rjzpfap&ef? a&vQHjcif;eSifh a&BuD;jcif;wdkUudk xda&mufpGm wkefUjyefedkifaprnfh tcsdef tvkHtavmuf &&Sdap&ef &yf&Gmrsm;odkU BudKwifowday;pepfudk tm;jznfh&rnf/ &yf&Gmtqifh odkUr[kwf wdkif;a'oBuD;^ jynfe,f tqifhwdkU&Sd toifhjyifqifa&; pepfwGif pm;eyf&du©meSifh t&efrsdK;aphxm;jcif; vnf; yg0ifedkifonf/ oD;eSHeSifh arG;jrLa&; tmrcHjzifh awmifolwdkUtm; ydkrdkumuG,fay;Edkifayrnf/ (r@dKif 3? aiGaMu;0efaqmifrIrsm;odkY vufvSrf;rDrI qdkif&m xyfqifh&v'fudkvnf; Munfhyg)/ rdk;av0o rSwfwrf;Xmersm; wdk;csJU&ef eSifhtm;jznfh&ef vdktyfrnf/ ဇယား ၂၃။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂.၉ - ၾကံ့ၾကံ့ခံနိုင္မႈဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၉။ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ နွင့္ ၂၊၉၊၁။ ဒဏ္ခံနိုင္သည့္အျပင္ အထြက္ေကာင္းေသာ သီးနွံ၊ ေမြးျမဴေရးမ်ိဳး၊ ေဘးအနၱရာယ္တို႔ကို ေတာင္သူမ်ားမွ ငါးမ်ိဳးမ်ားကို သုေတသနလုပ္ျခင္းျဖင့္ ရာသီဥတုဒဏ္ကို ၾကံ႕ၾကံ႕ခံနိုင္ေသာ ရင္ဆိုင္တုန္႕ျပန္နိုင္စြမ္း တိုးတက္လာျခင္း စိုက္ပ်ိဳးေရးကို ျဖစ္ထြန္းေစရန္။ ၂၊၉၊၂။စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ စားနပ္ရိကၡာနွင့္ အာဟာရ ဖူလံုမႈတို႔တြင္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ၏ ေဘးအႏၱရာယ္ကို စီမံခန္႔ခြဲနိုင္ရန္ ၾကိဳတင္သတိေပးစနစ္ကို ထူေထာင္ကာ ၾကိဳတင္သတိေပးသည့္ သတင္းအခ်က္အလက္တို႔ကို လိုက္နာက်င့္သံုးရန္။ ၂၊၉၊၃။ေတာင္သူမ်ားကို သတင္းေပးရန္ ဒီဇိုင္းထုတ္ထားေသာ ရာသီဥတု သတင္းနွင့္ မိုးေလဝသၾကိဳတင္ သတင္း အစီအစဥ္တစ္ခုကို တည္ေထာင္ရန္။ ယင္းတြင္ ေဒသခံအဆင့္တြင္ မိုးေလဝသေဘးရန္ အညႊန္း (စိုက္ပ်ိဳးေရးအာမခံအတြက္ လိုအပ္ခ်က္)ကို ထုတ္ျပန္ေပးနိုင္မည့္ မိုးေလဝသဌာနကို စြမ္းေဆာင္ရည္ တည္ေဆာက္ေပးရန္နွင့္ ယင္းကို အေျခခံကာ သီးနွံအထြက္နႈန္းကို ခန္႔မွန္းနိုင္စြမ္းကို တည္ေဆာက္ေပးရန္။ ၂၊၉၊၄။ အေရးေပၚအေျခအေနကို ရင္ဆိုင္နိုင္ရန္ နွင့္ စားနပ္ရိကၡာ ဖူလံုရန္ ဦးတည္ ေတာင္သူအိမ္ေထာင္စုမ်ားသို႔ ေဝငွေပးမည့္ အရန္ရိကၡာစနစ္ကို အားျဖည့္ ေပးရန္။ ၂၊၉၊၅။ သဘာဝေဘးမ်ားျဖစ္ေသာ ေရၾကီးျခင္း၊ မိုးေခါင္ျခင္းတို႔ကို ရင္ဆိုင္ ေက်ာ္လႊား နိုင္ရန္ မ်ိဳးေစ့နွင့္ အစားအစာ/ ျမက္ေျခာက္ အရန္စနစ္ကို အားျဖည့္ေပးရန္။

104 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ - ၂.၉။ ၂၊၉၊၆။ သင္တန္းပို႔ခ်ျခင္း၊ ေတာင္သူသင္တန္းေက်ာင္းမ်ား (Farmer Field Schools) နွင့္ သရုပ္ျပျခင္းတို႔ျဖင့္ ရာသီဥတုနွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြေသာ စိုက္ပ်ိဳးေရး နည္းစနစ္ဆိုင္ရာ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရးဝန္ထမ္းမ်ားနွင့္ ေတာင္သူတို႔၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ တိုးျမႇင့္ေပးရန္။ ၂၊၉၊၇။ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ၊ သဘာဝေဘးအနၱရာယ္၊ အျခားမေရရာမႈမ်ားကို ေမြးျမဴေရးေတာင္သူမ်ားမွ ၾကံ႕ၾကံ႕ခံနိုင္ရန္နွင့္ ေလ်ာ့ပါးသက္သာေရး အခ်က္အလက္မ်ား ထည့္သြင္းနိုင္ရန္ စီမံကိန္းကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ျခင္း။ ၂၊၉၊၈။ ရာသီဥတုနွင့္ကိုက္ညီေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးကို ဦးတည္ေသာ ေမြးျမဴေရးနွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးကို ဦးတည္ေသာ လယ္ယာ လုပ္ငန္း။ ၂၊၉၊၉။ ေက်းလက္ေဒသမ်ားနွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအာမခံ မထားရွိနိုင္ေသာ ေတာင္သူတို႔ကို ထိခိုက္ေစသည့္ မိုးေခါင္မႈ၊ ေရၾကီးမႈ၊ ကပ္ေရာဂါမ်ား နွင့္ အေရးေပၚ အေျခအေနမ်ားအတြက္ ျပင္ဆင္ထားရန္နွင့္ တုန္႔ျပန္နိုင္ရန္ ရန္ပံုေငြ တစ္ရပ္ကို ထူေထာင္ရန္။ ၂၊၉၊၁ဝ။ လူထုအေျချပဳ ေဘးအနၱရာယ္က်ေရာက္နိုင္ေခ် စီမံခန္႔ခြဲမႈ (CBDRM) ဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမွင့္တင္ေပးရန္။ 8.5/ r@dKif (3) - aps;uGuftcsdwftqufrsm;eSifh ,SOfNydKifEdkifpGrf;tm; 172/ pdkufysdK;a&;zGHYNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) r@dKif (3) aps;uGuftcsdwftqufrsm;? ,SOfNydKifEdkif pGrf;tm;\ xyfqifh&v'frSm- jrefrmedkifiH&Sd awmifolrsm;? pdkufysdK;-pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;udk xda&mufaom wefzdk;uGif;quftwGif;odkU aygif;pnf;vdkufjyD; a'owGif;eSifh wpfurÇmvkH; aps;uGufwdkUwGif ,SOfNydKif edkifpGrf;&Sdvmjcif;yifjzpfonf/ ,if;wdkUjzpfap&efrSm pdkufysdK;a&;u@udk 0rf;pmzlvkH½kH odkUr[kwf e,f ajrcHaps;uGufodkU wifydkU&ef trsm;pku aqmif&Gufaeaom tajctaerS tusdK;tjrwf&&Sdaom pD;yGm;a&; qefqef aqmif&Gufuma'o? edkifiHawmf? edkifiHwumaps;uGufwdkUeSifh csdwfqufxm;onfh tajctaeodkU ajymif;vJjcif;jzifh txajrmufedkifonf/ 173/ vuf&SdpdkufysdK;a&;u@udk ydkrdkí jydKifqdkifrI tm;aumif;aom pdkufysdK;pD;yGm;a&; pepfodkU ul; ajymif;&ef awmifolv,form;rsm;udkomru pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief;wGif yg0ifywfoufaeaom oGif; tm;pk jzefUjzL;olrsm;? ydkUukefvkyfief;&Sifrsm;? 0efaqmifrI ay;olrsm; tm;vkH;udk OD;wnfí ajymif;vJrIudk azmfaqmifay;&rnf/ ,if;pD;yGm;a&; vkyfief;rsm;wGif oGif;tm;pk ay;oGif;ol? xkwfvkyfol ukrÜPDrsm;? aps;uGufwifaom or0g,rtoif;rsm;? odkavSmif&kH vkyfief;vkyfudkifolrsm;? o,f,lydkUaqmifa&; ukrÜPDrsm;? BudwfcGJjyKjyifolrsm;? pdkufysdK;- pm;aomufukef wifoGif;ol? wifydkYolrsm;? vufvDvufum; jzefYjzL;olukefonfrsm;? aiGaMu; 0efaqmifrI? oD;ESH tmrcH? pD;yGm;a&; 0efaqmifrIay;olrsm;tm;vkH; yg0ifonf/ tusdK;tjrwf&Sdaom pD;yGm;a&;qefqef aqmif&Guf&efrSm- pGrf;aqmifedkifaompD;yGm;a&;eSifh &if;ESD;jr§KyfeSHa&;ywf0ef;usif? xda&mufí pD;yGm;a&;qefaom pdkufysdK;a&;udk jzpfxGef;aprnfh uefx&dkuf vkyfief;rsm;? aiGaMu;0efaqmifrIrsm;udk tm;jznfhay;rnfh jykjyifajymif;vJrIrsm;eSifh ½kyfydkif;a&m ICT enf; ynmyg tajccH taqmufttkHrsm;yg vdktyfonf/ 174/ qufoG,fEdkifrIudk jzpfapaom tajccHtaqmufttkHrsm; (ydkUaqmif^qufoG,fa&; tajccHt

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 105 aqmufttkH)? tm;udk;&í aps;oufomaom pGrf;tifudk vufvSrf;rDrI? xda&mufaom axmufyHha&;uGif; quf(odkavSmif&kH? xkyfydk;½kH? 'dkif? aps;uGufydkUaqmifa&;Xmepaom wefzdk;uGif;quf tajccH taqmuf ttkHrsm;)ponfwdkU\ t"duwm0efudk pdkufysdK;a&; zGHYNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) u todtrSwf jyKygonf/ xda&mufaom aps;uGufowif;eSifh owif;0efaqmifrIwdkU rSwpfqifh pD;yGm;jzpf pdkufysdK;a&;udk jzpfxGef;ap&ef pdkufysdK;a&; zGHYNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) u todynm tajccHtaqmufttkHudk wdk;wuf aumif;rGefvmap&ef axmufyHhay;rnfjzpfonf/ 175/ pdkufysdK;a&;zGHYNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m\ þr@dKif (3)onf ,SOfjydKifedkifpGrf;&SdrIudk OD;wnf xm;onf/ ,SOfjydKifedkifpGrf;onf-(u) t&nftcsif;&SdjyD; tvkyfBudK;pm;onfh xda&mufaom tvkyform; tiftm;xk? (c) urÇmhaps;uGufwGif jrefrm\ xl;jcm;csufrSm rnfhonfht&mjzpfonfudk &Sif;vif;pGm oabmaygufjcif;? (*) ukefxkwfwdk;rI trsm;qkH; jzpfap&efeSifh edkifiH\obm0u ay;tyfxm;aom t&nf taoG;wdkYudk tajccHonfh xkwfukefopf? enf;pOftopfwdkYjzifh wDxGifqef;opf&ef oEédXmefpdwfeSifh pGefU pm;aqmif&Gufvdkolrsm; ponfwdkUtay:wGif tajccHonf/ ,SOfjydKifedkifpGrf;&SdrIqdkonfrSm pm;okH;oltm; wefzdk;udkay;tyfjyD; aps;uGufa0pkudk odrf;,ljcif;yif jzpfonf/ jrefrmhpdkufysdK;a&;onf v,fawm tqifh wGifrl tcsdKUxGufukefrsm;onf EIdif;,SOfedkifpGrf; &Sdedkifonf/ odkUaomf ,SOfNydKifEdkifpGrf;&Sd&efrSm wefzdk; uGif; quftqifhwdkif;wGif ukefusp&dwf avsmhcs aprnfh wDxGifqef;opfrIrsm;? pm;okH;olrsm; vdkvm;onfh *kPfyk'frsm;udk jzpfaponfh wDxGifqef;opfrIrsm; (Oyrm- tpm;taomuf ab;uif;vkHjcHKpdwfcs&rI? xkyfydk;rI aumif;rGefjcif;? csufjyKwf&ef tqifajyjcif;? t&omwm&Snftxm;cHrI)? ukefxkwfp&dwftouf omqkH;jzpfaprnfh o,f,lydkYaqmifa&;enf;pepfrsm;jzifh axmufyHha&;uGif;quf wpfckvkH;udk aumif;rGef atmif jyKjyif&ef vdktyfonf/ 176/ ,SOfNydKifEdkifpGrf;aumif;rGefap&eftwGuf awmifolwdkYESifh yk*¾vdu u@wdkU\ x<uvkHYvESifhwDxGif edkifpGrf;rSm r&Sdrjzpf vdktyfonf/ þtajymif;tvJrsm;onf pdkufysdK;a&; jzpfxGef;jcif;ESifh ,SOfNydKifedkif pGrf;udk OD;wnfaqmif&Guf&ef enf;vrf;wdkYudk awmif;qdkonf/ ,if;onf yk*¾vdu u@eSifh awmifol tzGJUtpnf;wdkU\ yg0ifaqmif&GufrIonf tcsuftcsmusaMumif; todtrSwfjyKaomfvnf; ,SOfNydKifedkif pGrf;wdk;wufapa&;ESifhtwl qif;&JEGrf;yg;olwdkU\ tusdK;udkOD;wnf&eftwGuf BuD;Muyf&rnfh? xdef;odrf; &rnfh? txajrmufap&ef vkyfay;&rnfh tpdk;&\ t"duusaom wm0ef [kvnf; 0efcH&ayrnf/ yk*¾vdu u@eSifh awmifolwdkY\ wuf<urI? ZGJ? vkHYv? wDxGifedkifpGrf; wdkUeSifh jynfolvlxk\ tusdK;&v'f aumif;xGufay:ap&eftwGuftpdk;&\aqmif&GufrIwdkUudkaygif;pyf vdkufaomtcg tpdk;&ESifh yk*¾vdu rdwfzufaqmif&Guf&ef taMumif;ay:aygufvmonf/ 177/ þrdwfzufjyKrI\ tESpfom&rSm usefrdwfzufwpfOD;u ryg0ifraqmif&Gufygu aumif;usdK; rsm; r&Edkifojzifh rdwfzufjyKjcif;onf jznfhqnf;edkifpGrf; wpfrsdK;udkzefwD;edkifa&;jzpfonf/ tpdk;&\ tjrifwGif &efykHaiGrsm;udk tokH;jyKjyD; tusdK;&v'frsm; jzpfay:um vrf;aMumif;azmfaqmif,ledkifonf[k jrifEdkifonf/ odkU&mwGif jynfolU&efykHaiGrsm; yg0ifaygif;pyfvmjcif;jzifh tvm;tvmaumif;aomfvnf; qkH;½IH;rItEÅ&m,fBuD;aom pDrHudef;BuD;rsm;twGuf &if;ESD;jr§KyfeSH&ef pdwful;rsm;avsmhyg;oGm;apedkifonf[k yk*¾vduESifh awmifolwdkUu jrifMuonf/ 178/ pD;yGm;a&;qdkif&m &v'faumif;rsm; &&SdjyD; u@tvdkuf 0ifaiGwdk;&efeSifh tvkyftudkif&&Sda&;wGif tusdK;oufa&mufrI&Sdap&ef wefzdk;uGif;qufrsm;udk OD;pm;ay;owfrSwf&ef vdktyfajumif; þr[mAsL[m r@dKifwGiftav;ay;azmfjyxm;onf/ r@dKif (3)\ xyfqifh&v'frsm;eSifh csufcsif;&v'frsm;udkatmuf wGifazmfjyxm;ygonf/ 106 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 8.5.1/ xyfqifh&v'f 3.1 - pD;yGm;a&;ywf0ef;usif 8.5.1-u/ &if;ESD;jr§KyfESHrIywf0ef;usif 179/ yk*¾vdu pdkufysdK;-pD;yGm;a&;vkyfief;wdkU\ vkyfaqmifcsufrsm;udk [efUwm;aeonfrSmvkyfief; p&dwfudk ydkukefusapaomOya'? vkyfxkH;vkyfenf; udpö&yfrsm;eSifh ½kH;udpörsm; jzpfonf/ (rSwfcsuf- ukefoG,frI t[efUtwm;ajzavsmhjcif;? ukefpnfpD;qif;rI oGufvufapjcif;wdkUtwGuf oufqdkif&m tpdk;&Xmersm;vnf; aqmif&Gufaejuonf/) odkU&mwGif rvdkvm;tyfaom jynfwGif;tcGefrsm;? vrf; wHwm;taumufrsm;ESifh cGifhjyKpmrsm;onf wpfjynfvkH;wGif ukefpnfpD;qif;rIudk ydkícufcJ MuefUMumaprI rsm;vnf;&Sdaeao;onf/ pdkufysdK;a&; zGHYNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)onf ukefoG,fa&;ESifh vkyftm; uefx½dkufrsm;twGuf Oya'tzGJUtpnf;rsm; ydkaumif;ap&ef axmufyHhrnf/ txl;ojzifh uefx&dkuf v,f ,mrsm;twGuf jzpfonf/ xdkUjyif aus;vufa'orsm;wGif jzpfEdkifaom uefx½dkufqdkif&m y#dyu©rsm; ajz &Sif;&ef tEknmw0efaqmifrIrsm;jzifhvnf; axmufyHhrnf/ uefx½dkufv,f,mESifh ywfoufí ykHpHrsm;? oifcef;pmrsm;udk azmfxkwfjyD; xda&mufaom uefx½dkuf v,f,mtaumiftxnfazmfa&;twGuf Oya' wpf&yfESifh vrf;nTefcsufrsm;udk a&;qGJrnf/ 180/ wm0ef,lrI? wm0efcHrI&Sdaom jynfwGif;? jynfyrS &if;ESD;jr§KyfESHolrsm;tm; wdkufwGef;tm;ay;&ef twGuf jrefrmEdkifiHawmftpdk;&onf &if;ESD;jr§KyfESHrIOya'udk jyifqif xkwfjyefcJhygonf/ ydkrdkwdk;wufaumif; rGefaom pD;yGm;a&; ywf0efusifwpfck &&Sd&eftwGuf pdkufysdK;a&; zGHYNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)onf pdkufysdK;a&;eSifh pm;eyf&du©m u@twGuf &if;ESD;jr§KyfESHrIjr§ifhwifa&; r[mAsL[mESifh pDrHudef; a&;qGJjcif;ESifh taumiftxnfazmfjcif;wdkUtm; axmufyHhay;rnfjzpfonf/ 8.5.1-c/ aps;uGuf owif;tcsuftvuf 181/ pdkufysdK;a&;zGHYNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)onf awmifolrsm;eSifh pdkufysdK;-pD;yGm;a&; vkyfief;rsm;odkU aps;uGufowif;ay;rnfh tpdk;&eSifh yk*¾vdu0efaqmifrIrsm;udk tm;jznfhay;&ef ulnDedkifrnf/ ,if;wGif ICT enf;ynmudk tokH;jyKí tifwmeufESifh rdkbdkif;zkef;rsm;rSwpfqifh jrefrmbmomjzifh aps;uGufowif;rsm; (Oyrm/ aps;EIef;? aps;uGuftvm;tvm? yrmP? tqifh? t&nftaoG;)ESifh aps;uGuftodynm (ouf qdkif&m vkyfaqmifolwdkU\ 0,fvdktm;ESifh a&mif;vdktm;? aps;uGufa0pk) rsm;udk xkwfvTihfEdkif&ef jyKpkjcif; yg0ifrnf/

ဇယား ၂၄။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၁။ စီးပြားေရးပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္ ၃ - “ေစ်းကြက္ ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ားနွင့္ ယဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၁။ စိုက္ပ်ိဳး-စားေသာက္ကုန္ ေထာက္ပံ့ ၃၊၁၊၁။ ကုန္သြယ္ေရးနွင့္ လုပ္အားကန္ထရိုက္မ်ားအတြက္ ျဖည့္ဆည္းေရး ကြင္းဆက္တစ္ေလွ်ာက္ရွိ ဥပေဒအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို ပိုမို ေကာင္းမြန္ေစရန္၊ အထူးသျဖင့္ စီးပြားဝန္းက်င္၊ သတင္း အခ်က္အလက္နွင့္ ကန္ထရိုက္လယ္ယာအမ်ိဳးမ်ိဳး အတြက္ ျဖစ္သည္။ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈတို႔ တိုးတက္လာျခင္း ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ ျဖစ္နိုင္ေသာ ကန္ထရိုက္ဆိုင္ရာ ပဋိပကၡမ်ား ေျဖရွင္းရန္ အနုညာတဝန္ေဆာင္မႈ တည္ေဆာက္ရန္၊ ကုန္သြယ္ေရး ပဋိပကၡအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေျဖရွင္းရန္ တရားရံုးစနစ္ကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစရန္။ - အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ကန္ထရိုက္လယ္ယာစနစ္မ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား အပါအဝင္ စီးပြားျဖစ္နွင့္ လုပ္သား သေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ား ခ်ဳပ္ဆိုျခင္းအား ေခ်ာေမြ႕ေစရန္။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 107 မ႑ိဳင္ ၃ - “ေစ်းကြက္ ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ားနွင့္ ယဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၁။ - ဆက္လက္ေျဖေလ်ာ့ေပးရန္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ျပည္တြင္းအခြန္မ်ား၊ လမ္း- တံတားအေကာက္မ်ား၊ ခြင့္ျပဳစာမ်ားကို ဖယ္ရွားနိုင္ေရးကို ကူညီပံ့ပိုးကာ ျပည္တြင္း ကုန္စည္စီးဆင္းမႈကို ပိုမိုလြယ္ကူေစရန္။ - စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတစ္ခုတြင္ စတင္ဝင္ေရာက္ကာ ေဆာင္ရြက္နိုင္မႈ တို႔နွင့္ စပ္လ်ဥ္း ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၏ ကန္႔သတ္ခ်က္အခ်ဳိ႔ကို ဖယ္ရွားနိုင္ေရးအတြက္ ကူညီပံ့ပိုးကာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ငန္းအတြက္ ပြင့္လင္းျမင္သာျပီး အခ်ိန္မီ ေဆာင္ရြက္နိုင္ျပီး လုပ္ငန္းစရိတ္ကို ေလွ်ာ့ခ်နိုင္ေရး ကူညီရန္။ ၃၊၁၊၂။ စားသံုးသူကာကြယ္ေရးဥပေဒ၏ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းတို႔ကို ျပဳစုေရး ကူညီပံ့ပိုးရန္ စားသံုးသူမ်ား အထူးသျဖင့္ လုပ္ကြက္ငယ္ ေတာင္သူမ်ား၏ တိုင္ၾကားမႈကို ေျဖရွင္းမည့္ ပုဂၢလိကနွင့္ အစိုးရ လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားကို အသက္ဝင္ေစရန္။ ၃၊၁၊၃။ထိေရာက္ေသာ ကန္ထရိုက္လယ္ယာနွင့္ ပတ္သက္၍ ပံုစံမ်ား၊ သင္ခန္းစာမ်ား၊ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ရန္ နွင့္ ကန္ထရိုက္လယ္ယာအတြက္ စံသတ္မွတ္ထားေသာ လုပ္ငန္းလည္ပတ္မႈဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္။ ၃၊၁၊၄။ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ စားနပ္ရိကၡာက႑အတြက္ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈ ျမွင့္တင္ေရး မဟာဗ်ဴဟာနွင့္ စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္းနွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း။ ၃၊၁၊၅။ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑တြင္ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈဆိုင္ရာ ေလွ်ာက္ထားခ်က္ မ်ားအား အျမန္ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္ ျမန္မာ့ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈေကာင္မရွင္၏ စြမ္းေဆာင္ရည္အား အားျဖည့္ေပးရန္ နွင့္ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ နွင့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ားကို ဆန္းစစ္ ေလ့လာမႈမ်ား ထိေရာက္စြာ ျပဳလုပ္သြားရန္။ ၃၊၁၊၆။ စိုက္ပ်ဳိးေရး က႑တြင္ ျပည္တြင္းနွင့္ နိုင္ငံျခား (နိုင္ငံျခားပိုင္ ကုမၸဏီမ်ား အပါအဝင္) ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံသူမ်ားအား အားေပးတိုက္တြန္းမည့္ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ျခင္းဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားအား ေရးသားျပဳစုရန္ နွင့္ ေအာက္ပါတို႔ကို အာမခံခ်က္ေပးနိုင္ရန္ -

- ျပည္တြင္းမွ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံသူမ်ားအား ျပည္ပမွ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံသူမ်ား အလားတူ တူညီေသာ အခြင့္အေရးမ်ား နွင့္ ပံ့ပိုးမႈမ်ား ေပးျခင္း။ - ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိျပီး ကန္႔သတ္ထားေသာ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈ က႑မ်ား မွတစ္ဆင့္ ပုဂၢလိက ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈမ်ား ဝင္ေရာက္လာျခင္းကို တားဆီးထားသည့္ က႑အလိုက္ ကန္႔သတ္မႈမ်ားအား ေလွ်ာ့ခ်ရန္။ ၃၊၁၊၇။ ေစ်းကြက္သတင္းနွင့္ေစ်းကြက္ပညာအတြက္ သင့္ေလ်ာ္ ေသာ စာရြက္စာတမ္းမ်ား ေရးဆြဲျခင္း ျပဳလုပ္နိုင္ရန္။ ၃၊၁၊၈။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္နွင့္စီးပြားကူးသန္းဝန္ၾကီးဌာနတို႔မွ သက္ဆိုင္ေသာ ဝန္ထမ္းမ်ားကို ေစ်းကြက္ပညာနွင့္ သတင္းစနစ္မ်ားဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္ေပးရန္၊ နည္းပညာ အေထာက္အကူေပးရန္အတြက္ နိုင္ငံတကာ သင္တန္းနွင့္ အစည္းအေဝးမ်ားတက္ေရာက္ျခင္းအပါအဝင္ ေငြေၾကး၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး နွင့္ အျခား အေထာက္အပံ့မ်ားေပးရန္ ။ ၃၊၁၊၉။ အင္တာနက္နွင့္ မိုဘိုင္းဖုန္းအပါအ၀င္ (ITC)နည္းပညာကို သံုး၍စိုက္ပ်ိဳး- စားေသာက္ကုန္ က႑အဆင့္တိုင္းတြင္ ျမန္မာ ဘာသာျဖင့္ ေစ်းကြက္သတင္းကို ရရွိေစရန္ - 108 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္ ၃ - “ေစ်းကြက္ ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ားနွင့္ ယဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၁။ - စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ဝန္ၾကီးဌာန၊ မိုး/ဇလဌာန၊ အျခားဌာန မ်ားပူးေပါင္းလ်က္က႑ အလိုက္ သတင္းမ်ား၊ ေလ်ာ့ကြက္စံနႈန္းမ်ား၊ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား၊ အမ်ိဳးအစားသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား၊ ရာသီဥတု၊ ဓာတ္ေျမၾသဇာ၊ ပိုးသတ္ေဆးဆိုင္ရာစေသာ စိုက္ပ်ိဳးေရး နည္းပညာ/ အသိအျမင္မ်ား၊ ေျမဆီလႊာနွင့္ေျမအသံုး ခ်ပံုေျမပံုမ်ား စသည္တို႔ကို စုေဆာင္းေပါင္းစပ္လ်က္ အသံုးခ်နိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္ရန္။ - ပုဂၢလိက သတင္းမ်ားကိုလည္း ဆဲလ္ဖုန္း၊ အင္တာနက္၊ သတင္းဌာနစသည္တို႔ျဖင့္ သတင္းကြန္ရက္မ်ားတည္ေဆာက္ေစရန္။ - သုေတသနနွင့္ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရး ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားနွင့္ ဝန္ထမ္းမ်ားအား (ICT) ကြန္ရက္မ်ားနွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ရန္နွင့္ အေထာက္အပံ့ေပးရန္ လုပ္ေဆာင္ျခင္း။

8.5.2/ xyfqifh&v'f 3.2 -ÓPypönf;rlydkifcGifh 182/ pdkufysdK;a&;zGHYNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)onf pdkufysdK;a&;eSifh pm;eyf&du©mu@twGuf ÓP ypönf;rlydkifcGifhudk umuG,frnf/ t"du aqmif&Gufcsufrsm;wGif - tyifrsdK;pdwf umuG,fa&;Oya' (EdkifiHwum tyifrsdK;pdwfopfrsm; umuG,fa&;tzGJUcsKyf (UPOV)? pdkufysdK;a&;eSifh pm;aomuf ukefqdkif&m yx0D0iftnTef;rsm; Geographic Indicator(GI) eSifh ukeftrSwfwHqdyfrsm;udk umuG,fEdkifrnfhvkyfxkH; vkyfenf;rsm;? pdkufysdK;a&;oGif;tm;pk txl;ojzifh ydk;owfaq;twktyrsm;udkwm;qD; umuG,frIrsm;? ukefypönf;twk wifoGif;rIudk avQmhcsrnfh cdkifrmaom e,fpyfxdef;csKyfrIrsm; yg0ifonf/ pdkufysdK;a&; ok awoeOD;pD;Xmeonf tyifrsdK;pdwfumuG,fa&;Oya'Murf;udk UPOV rlabmiftwGif;rS jyKpkjyifqifvsuf vTwfawmfodkU Oya'jyXmef;edkif&efvnf; jyifqifvsuf&Sdonf/ ဇယား ၂၅။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၂။ ဉာဏပစၥည္းမူပိုင္ခြင့္ဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္ ၃ - “ေစ်းကြက္ ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ားနွင့္ ယဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၂။ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ စားေသာက္ကုန္ ၃၊၂၊၁။နိုင္ငံတကာ အပင္မ်ိဳးစိတ္သစ္မ်ား ကာကြယ္ေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (UPOV)၏ က႑အတြက္ ဉာဏပစၥည္း မူပိုင္ခြင့္ျဖင့္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားနွင့္အညီ အပင္ မ်ိဳးစိတ္ ကာကြယ္ေရးဥပေဒတစ္ရပ္ကို အကာအကြယ္ေပးျခင္း။ ေရးဆြဲရန္၊ အတည္ျပဳရန္ နွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္၊ ၁၉၉၁ ခုနွစ္ UPOV ကြန္ဗင္းရွင္း အက္ဥပေဒကို အတည္ျပဳရန္။ ဥပေဒၾကမ္းကုိ လႊတ္ေတာ္သုိ့ တင္ျပနုိင္ေသာ အဆင့္တြင္ ရိွေနျပီး။ ၃၊၂၊၂။ စိုက္ပ်ိဳးေရးထြက္ကုန္မ်ားနွင့္ စားေသာက္ကုန္မ်ားအတြက္ ပထဝီဝင္အညႊန္းမ်ား၊ အသိအမွတ္ျပဳ အမွတ္အသားမ်ား၊ ကုန္ အမွတ္တံဆိပ္မ်ားကို ကာကြယ္နိုင္မည့္ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္ ဥပေဒ မူၾကမ္းနွင့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကို အတည္ျပဳ ရန္။ ၃၊၂၊၃။ ကုန္ပစၥည္း အတုအပ တင္သြင္းမႈကို ေလွ်ာ့ခ်မည့္ ခိုင္မာေသာ နယ္စပ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ား အပါအဝင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးသြင္းအားစုမ်ား အထူးသျဖင့္ ပိုးသတ္ေဆး အတုအပမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ IPR ကို အားျဖည့္ရန္။ ၃၊၂၊၄။ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ စားေသာက္ကုန္ က႑တြင္ ျပည္တြင္းသုေတသီမ်ား တီထြင္ဆန္းသစ္သူမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးမည့္ မူပိုင္ခြင့္ဥပေဒကို အတည္ျပဳရန္။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 109 8.5.3/ xyfqifh&v'f 3.3 - t&nftaoG;pepf 183/ xkwfukeft&nftaoG; aumif;rGefrIajumifh awmifolrsm;eSifh pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;twGuf ydkrdk aps;aumif;&&ef ulnDedkifrnf[k pdkufysdK;a&;zGHYNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)u todtrSwfjyKonf/ t&nftaoG; ydkrdkaumif;rGef&ef t&nftaoG;udk xdef;csKyfonfh tmrcHonfh pepfwpf&yf vdktyfonf/ ,if;pepfonf ukefypönf;pHcsdefrsm;ESifh todtrSwfjyKrIrsm;udk a&;qGJjcif;? t&nf taoG;tqifhowfrSwf jcif;? t&nftaoG;xdef;csKyfta&;,lrIrsm;? pHtav;csdefrsm;eSifh twdkif;twmrsm;tm; tokH;jyKjcif;? vdkuf emrI&Sd r&Sdppfaq;onfh tm;xm;,kHMunf&aom vkyfxkH;vkyfenf;rsm;udk &nf&G,faom ta&;,laqmif&Guf csufrsm;udk tajccHum wnfaqmufxm;onf/ 184/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf pHcsdefpHnTef;owfrSwfa&;Oya' (Law on Standardization) eSifh odyÜHynmenf;us wdkif;wma&;Oya' (Law on Metrology)wdkUudk jyefvnfrGrf;rH a&;qGJjcif;tm; yHhydk;ay;rnf/ xdkUjyif ppfaq;jcif;vkyfief;&yfrsm;twGuf trsdK;om;tqifh todtrSwf jyKa&;&kH; (National Accreditation Bureau) eSihf wdkif;wmjcif;rsm;twGuf trsdK;om;tqihf odyÜHenf;us wdkif;wma&;Xme (National Metrology Institute) wdkUudk xlaxmif&mwGif axmufyHhay;rnf/ trsdK;om; pHcsdefpHnGef; aumifpDrS pdkufysdK;a&;(om;ig;tygt0if)ESihf &du©mBudwfcGJjyKjyifa&; u@qdkif&m t"du pHcsdefrsm;udk us,fus,fjyefUjyefU vufcHxm;juaom edkifiHwumpHcsdefrsm; (tpm;tpmtwGuf CODEX pHEIef;rsm;eSihf (HACCP) pHcsdefrsm;? urÇmvkH;qdkif&m pdkufysdK;a&;tavhtusifhaumif;rsm;qdkif&m (GAP) pHcsdefrsm;eSifh (International Standard Office – ISO) wdkUtygt0if) tay:wGif tajccHvsuf aqmvsif pGm twnfjyKay;jcif;tm; axmufyHhulnDoGm;rnf jzpfonf/ þudpö&yfrsm;onf pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;Xme vkyfydkifcGifhabmiftwGif;ü r&Sdaomfvnf; v,f,mom;ig;u@zGHUNzdK;a&;udk taxmuftul jyKaejcif;ajumifhoufqdkif&m jyifyXme rsm;tm; csdwfqufí yl;aygif;aqmif&Gufjcif;onf vkyfoifhvkyf xdkufaom tpDtpOf wpfckjzpfygonf/ ဇယား ၂၆။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္၃.၃။ အရည္အေသြးစနစ္ဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား မ႑ိဳင္ ၃ - “ေစ်းကြက္ ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ားနွင့္ ယဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၃။ ေတာင္သူမ်ား နွင့္အစားအစာၾကိတ္ခြဲျပင္ ၃၊၃၊၁။ထုတ္ကုန္စံခ်ိန္မ်ား၊ အသိအမွတ္ျပဳ လက္မွတ္ထုတ္ေပးျခင္း၊ ဆင္သူမ်ားသည္ အဆင့္ျမင့္ ထြက္ကုန္မ်ား အရည္အေသြးအဆင့္ သတ္မွတ္ျခင္း၊ အရည္အေသြး ထိန္းခ်ဳပ္ အရည္အေသြး ျမွင့္တင္ ထုတ္လုပ္ျပီး အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ား၊ စိတ္ခ်ရေသာ စစ္ေဆးမႈ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား ေစ်းေကာင္းရရွိ ေစေသာ မက္လံုးႏွင့္ ထြက္ေပၚလာေရးကို ပါဝင္ကူညီရန္ အားထား ယံုၾကည္ရေသာ အရည္အေသြး ၃၊၃၊၂။စံနႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား၊ စစ္ေဆးေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ နည္းပညာဆိုင္ရာ စနစ္ တစ္ခု ထူေထာင္ေပးျခင္း။ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား ေရးဆြဲရန္အတြက္ အဓိကက်ေသာ နိုင္ငံတကာ အေကာင္းဆံုးနည္းစနစ္မ်ား နွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို သြတ္သြင္းသံုးစြဲရန္၊ စံခ်ိန္ စံညႊန္းသတ္မွတ္မႈဥပေဒကို ျပန္လည္သံုးသပ္ေရးဆြဲရာတြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ရန္ ၃၊၃၊၃။လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို စစ္ေဆးမည့္ အမ်ိဳးသားလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အသိအမွတ္ျပဳေရးရံုးနွင့္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ အတိုင္း အတာ သတ္မွတ္ေရးရံုးတို႔ကို ထူေထာင္ေရးကို ျဖစ္ေပၚေစရန္။

110 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္ ၃ - “ေစ်းကြက္ ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ားနွင့္ ယဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၃။ ၃၊၃၊၄။ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လက္ခံထားၾကေသာ နိုင္ငံတကာစံခ်ိန္မ်ား (အစားအစာနွင့္ HACCP စံခ်ိန္မ်ား၊ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ စိုက္ပ်ိဳးေရး နည္းစနစ္ေကာင္း စံခ်ိန္မ်ား အပါအဝင္)ကို အေျခခံလ်က္ စိုက္ပ်ိဳးေရး (သားငါး အပါအဝင္)နွင့္ ရိကၡာၾကိတ္ခြဲျပဳျပင္ေရးက႑ ဆိုင္ရာ စံခ်ိန္မ်ားကို အမ်ိဳးသား စံခ်ိန္စံညႊန္း ေကာင္စီက ေဆာလ်င္စြာ အတည္ျပဳရန္ ကိစၥရပ္မ်ားကို ေထာက္ပံ့မည္။ ၃၊၃၊၅။ နိုင္ငံတကာမွ အေကာင္းဆံုးနည္းစနစ္မ်ား၊ ျဖစ္နိုင္ပါက ထုတ္ကုန္မ်ားကို တင္သြင္းသည့္ အဓိကနိုင္ငံမ်ား တြင္ သံုးစြဲေနသည္မ်ားတို႔ နွင့္ ကိုက္ညီေစရန္ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ ၾကိတ္ခြဲျပီးကုန္မ်ား၏ အရည္အေသြးစံမ်ား၊ စမ္းသပ္သည့္ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ား၊ ကြ်မ္းက်င္မႈမ်ား၊ အသိအျမင္တို႔ကို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစရန္။ ၃၊၃၊၆။ အတိုင္းအတာမ်ားဥပေဒကို ျပန္လည္မြမ္းမံေရးဆြဲသည့္ ဥပေဒမူၾကမ္းကို အတည္ျပဳေရးတြင္ ဆက္စပ္ေပါင္းစည္းရန္၊ ပိုမိုလြယ္ကူ ရွင္းလင္းျပီး စိတ္ခ်ရသည့္ အတိုင္းအတာစနစ္ တစ္ရပ္ကို ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ထူေထာင္ေရးကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ဆက္စပ္ေပါင္းစည္းရန္၂၀၁၁ ခုနွစ္က စတင္ခဲ့ေသာ မတ္ထရစ္စနစ္ ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ငန္းစဥ္ကို အျပီးသတ္ရန္ (ရိုးရာ အစားအေသာက္ ေစ်းကြက္ အပါအဝင္)။ ၃၊၃၊၇။ တိက်ေသာ စစ္ေဆးေရး တိုင္းတာေရး ကိရိယာမ်ားကို အသံုးျပဳေစရန္အတြက္ စံကိုက္ ခ်ိန္ညွိမႈ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို အစိုးရေရာ ပုဂၢလိက ကပါ တည္ေထာင္နိုင္ေရး ေထာက္ပံ့ရန္။

8.5.4/ csufcsif;&v'f 3.4 - aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;twGuf tm;vkH;yg0if pDrHudef;a&;qGJjcif; 185/ pdkufysdK;a&; eSifh aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&; XmewdkUudk pdkuf?arG;?qnf 0efBuD;XmewGif aygif; pnf;cJhojzifh aus;vufa'o zGHUNzdK;wdk;wufa&;pDrHudef;rsm;udk tm;vkH; yl;aygif;yg0ifrIjzifh pDrHudef; a&;qGJ &efeSifh taumiftxnfazmf&eftwGuf Xmeqdkif&m rlabmifwpfckudk rGrf;rH&ef vdktyfonf/ 186/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)onf aus;&Gmtqifh&yf&GmzGHUNzdK;a&;? jrdKUe,ftqifh &yf&GmzGHUNzdK;a&;? vkyfief;pDrHcsufrsm;eSifh aus;vufa'o pGefUOD;wDxGifpD;yGm; a&;vkyfief;rsm;udk a&;qGJedkif&ef twGuf &yf&Gm\pGrf;aqmif&nf wnfaqmufay;a&;wdkUeSifh oufqdkifaomvkyfief; aqmif&GufrIrsm;jzifh yHhydk; vkyfaqmifoGm;rnf/ tqdkyg vkyfief;aqmif&GufrIrsm;wGif usm;ra&;&m wef;wlnDrQrI&Sdap&efygxnfh oGif;vkyfaqmif oGm;rnfjzpfonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 111 ဇယား ၂၇။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္၃.၄။ ပူးေပါင္းပါဝင္ေသာ စီမံကိန္းေရးဆြဲျခင္းနွင့္ ေက်းလက္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား မ႑ိဳင္ ၃ ၊ ေစ်းကြက္ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ၊ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၄ ေက်းလက္ေဒသဖြံ႕ျဖိဳးေရး အစီအစဥ္မ်ား ၃၊၄၊၁။ ေက်းလက္ဦးစီးဌာနတြင္ သုေတသနနွင့္ ဖြံ႔ျဖိဳးေရးဌာနစိတ္ကို စီမံကိန္း ေရးဆြဲ၊ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေသာ ေရွ႕လာလတၱံ႕ေသာ ဌာနမ်ား ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းေရး အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္း မ်ား တြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ျခင္း တေျပးညီ ဖြဲ႔စည္းမည့္၊ မူဝါဒႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာ ဌာန၏ ယူနစ္တစ္ခုအျဖစ္ နွင့္ က်ား၊ မ တန္းတူညီေရး မူေဘာင္မ်ား ေပါင္းစပ္ဖြဲ႔စည္းရန္ တိုးျမွင့္လာျခင္း ၃၊၄။၂။ ေက်းလက္ အေဆာက္အဦ ဒီဇိုင္းဌာနအား အဆင့္ျမႇင့္တင္ရန္ ၃၊၄၊၃။ေက်းရြာအဆင့္ရပ္ရြာဖြံ႕ျဖိဳးေရးအစီအမံမ်ား။ (ဥပမာ-ေက်းလက္ဦးစီးဌာန၏ ျမစိမ္းေရာင္စီမံကိန္း) ၃၊၄၊၄။ ျမိဳ႕နယ္အဆင့္ရပ္ရြာဖြံ႕ျဖိဳးေရးအစီအမံမ်ား။ ၃၊၄၊၅။လုပ္ငန္းစီမံခ်က္ေရးဆြဲရန္ စြမ္းေဆာင္ရည္တည္ေဆာက္ျခင္း။ ၃၊၄၊၆။ ေက်းလက္ေဒသ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ သင္တန္းေပးျခင္း။

8.5.5/ xyfqifh&v'f 3.5- aus;vufa'otajccHtaqmufttkH 187/ v,f,mukefxkwfvrf;rsm;-v,f,mukefxkwfvrf;rsm;onf awmifolrsm;eSifh aps;uGufwdkUudk csdwfquf&mwGifyxrajcvSrf;jzpfonf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)onf o,f,l ydkUaqmifa&; yifrpDrHudef; (Master Plan for Transportation) eSifh aus;vufvrf;r[mAsL[m (Rural Road Strategy) eSifhtnD aus;vufvrf;tajccH taqmufttkHudk aumif;rGefa&;udk ta&;BuD;aom vkyfief; &yftjzpf &Ijrif&efvdktyfonf/ aus;vufvrf; wnfaqmufa&; jyifjyifxdef;odrf;a&;twGuf oufqdkif&m tzGJUtpnf;rsm;odkU oD;jcm;&efykHaiGay;tyfrnf/ aus;vufvrf;rsm;\ oufa&mufrIudk tBuD; rm;qkH; jzpfap&eftwGuf jynfe,feSifhwdkif;rsm;twGif; pdkufysdK;a&;xGufukefrsm; a½TUajymif;jcif;udk [efU wm;csuftm;vkH;eSifh xdkuefUowfcsufrsm;aMumifh jzpfay:vmaom tcGeftc tm;vkH;wdkUudk z,f&Sm;&ef ta&;BuD;onf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf o,fydkUp&dwfeSifh tcsdefudkavQmh &ef[laom tjrifjzifh vrf;tokH;jyKc rl0g'udk jyefvnfokH;oyf&mü qufpyfn§dEIdif;aqmif&Guf&ef vdktyf ygrnf/ o,fydkUcESifh tcsdefwdkUudk axmufvSrf;í owif;tcsuftvufrsm;udk wefzdk;uGif;qufESifh tusdK; oufqdkifol tm;vkH;odkU us,fjyefUpGm rQa0oifhygonf/ 188/ aus;vufpGrf;tif - vQyfppfeSifh tifwmeufudk aus;vuftdrfaxmifpkrsm; ydkrdkvufvSrf;rDap&ef tpdk;&\ vuf&Sdtm;xkwfrIudk pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)u axmufyHhay;rnf/ aus;vufa'o zGHUNzdK;wdk;wufa&; OD;pD;Xmeonf aea&mifjcnfpGrf;tif tygt0if jyefvnfjynfhjzdK;jrJ pGrf;tiftcsdKUESifhywfoufí aqmif&Gufvsuf&Sdonf/ v,f,mpepfrsm;? pdkufysdK;-a*[tajctaersm;udk vdkufí aps;oufomaomtjcm; jynfhjzdK;jrJpGrf;tifrsm; (Oyrm? a&tm; vQyfppf tao;pm;?ZD0 "mwfaiGU? tyifypönf;rS "mwfaiGUxkwfpuf)udk wGifus,fatmif pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m ADS u BudK;pm;rnf/ tpdk;&-yk*¾vdu rdwfzufjyKum pGrf;tifxkwfvkyfjyD; v,f,mpdkufysdK;ol? awmifolrsm;tm; jzefYjzL;jcif;onf ta&;BuD;aom csOf;uyfrIenf;vrf;wpfck jzpfonf/ 189/ oefU&Sif;aomaomufokH;a& - aus;vufa&&&Sda&; tajccHtaqmufttkH aqmufvkyfjcif;? oefU&Sif;aom aomufokH;a&vufvSrf;rDa&;qdkif&m todtjrifrQa0a&;wdkUjzifh aus;vuftdrfaxmifpkrsm; aomufokH;a& ydkrdkvufvSrf;rD&ef pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) u aqmif&Gufrnf/ 112 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 190/ aps;uGufrsm;eSifh axmufyHhydkUaqmifa&; tajccHtaqmufttkH - ,SOfNydKifEdkifpGrf;&Sdaom wefzdk; uGif;qufonf pdwfcs&aom aps;uGufESifhydkUaqmifa&; tajccHtaqmufttkHudk rSDcdkvsuf&Sdonf/ ,if; onftpdk;&uvuf&SdarQmfrSef;aeaom ydkUaqmifa&;pBuøvrf;rBuD;wdkU tay:wGifwnfaqmufxm;aom pD;yGm;a&; pBuøvrf;rBuD;wdkUudk rSDcdkvsuf&Sdonf/ pufrI0efBuD;Xmeonf pMuøvrf;rBuD;av;ckudkxkwf azmfxm;jyD; (ykH 5 udk Munfhyg) ,if;wdkUrSm - ajrmuf-awmif pBuøvrf;rBuD;? ta&SU-taemuf pBuøvrf;rjuD;? ta&SUajrmuf-taemufawmif pBuøvrf;rBuD;eSifh &efukef-jr0wD pBuøvrf;rBuD;wdkUjzpf onf/ þpBuøvrf;rBuD;av;ckonf pufrIrl0g'\ tkwfjrpfyifjzpfonf/ þe,fajrwdkUonf jrefrm EdkifiH\ vlaetxlxyfqkH; eSifh ukefxkwfvkyfrI trsm;qkH; e,fajrrsm;jzpfonf/ Oyrmtm;jzihf ajrmuf- awmifpBuøvrf;rBuD;onf &efukefoDv0grS jrpfBuD;em;odkU? yJcl;? aejynfawmf? rdw¬Dvm? rEÅav; wdkUrSwpfqihf oGm;onf/ ,if;onf vuf&Sdjrefrm vlOD;a& 48%udk vGrf;jcHKxm;jyD; pkpkaygif; jynf wGif;xkwfukef wefzdk;\ 55% udkay;tyfvsuf &Sdonf/ ,if;pBuFHvrf;rBuD;wGif oDv0gü txl; pD;yGm;a&;ZkefwpfckeSihf pufrIZkef 24- ck? pufrIZkef cGJ 7 ckwdkUvnf; yg0ifonf/ 191/ p u f r I v k y f i e f ; r l 0 g ' w G i f EdkifiHawmf tpdk;&onf a&eufqdyfurf; ESpfckudk {&m0wDwdkif;a'oBuD;?ykodrfjrdKU ESifh rGefjynfe,f a&;jrdKUwdkUwGif wnf aqmuf&ef pDrHxm;aMumif;azmfjyxm; ygonf/ ykodrfqdyfurf;udkwdkif;jrdKU awmf \awmifbuf&Sd i&kwfaumif; a'owGif tmz&duESifh taemuftmz&durS vm aom oabFmrsm;qdkufuyf&ef wnf aqmuf rnf/ a&;qdyfurf; (oHjzLZ&yf jrdKUe,fteD;)udk ukvm;*kwfuRef;wGif wnfaqmufum xdkif;edkifiH rJaqmuf? armfvjrdKif? jr0wDwdkUodkU oGm;rnfh ukefpnfrsm; wpfaxmufem;&yf tjzpf wnfaqmufrnf/ þpBuørsm; ywf0ef; usifwGif jynfwGif;jynfy aps;uGufrsm; twGuf &nfrSef;aom pufrIvkyfief;rsm; wnfaxmif&ef arQmfrSef;xm;onf/ puf rI rl0g'wGif ppfudkif;? weoFm&D? yJcl;? rauG;? {&m0wDwdkif;a'oBuD;wdkUwGif txl;pD;yGm;a&;Zkefrsm;udk wnfaqmuf &ef azmfjyxm;onf/

ပံု - ၅ ။ စက္မႈလုပ္ငန္းဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးစႀကၤ ံမ်ား jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 113 192/ þpufrIvkyfief;rl0g't& pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf pdkufysdK;a&;aps;uGuf zGHUNzdK;a&;twGuf r[mAsL[mae&mrsm;udk azmfxkwfum jzpfedkifajcppfwrf;rsm;udk aumuf,lrnf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS)onf zGHUNzdK;rItm;enf;aomjrdKUrsm;wGif odkavSmif&kHrsm;? tat;cef;odkavSmif½kHrsm;? ukefwifum;pDrHcefYcGJrIrsm; tygt0ifaps;uGufeSifh ydkUaqmifa&;tajccHtaqmuf ttkHrsm;udkomru jzefUjzL;rIudk ajc&maumuf&ef (ICT)qufoG,frIwdkUudkyg yk*¾vdu u@t"du xnfh0ifrIjzifh wdk;wufap&ef tav;ay;rnf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK; wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS)onf aps; uGuf tajccHtaqmufttkH pDrHcefUcGJrI ydkaumif;ap&ef pnf;rsOf;rsm;? vkyfxkH;vkyfenf;rsm;? pHvkyfief; aqmif&Gufenf;rsm;a&;qGJjyKpk&mwGifvnf;aumif;? awmifolaps;uGufrsm;? 'dkifrsm;tygt0if aps;uGuf tajccHtaqmufttkH pDrHcefUcGJrItwGuf pGrf;aqmif&nfwnfaqmuf&mwGifvnf;aumif; taxmuftul jyKrnf/ 193/ r[mrJacgifa'ocGJ (GMS) t"du pdkufysdK;a&;qdkif&m axmufyHhulnDrI pDrHcsuftqifh(2)wGif pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xmeonf ab;uif;vkHjcHKí ywf0ef;usif xdcdkufrIr&Sdaom pdkufysdK;a&;tajccHxGuf ukefrsm; xkwfvkyfjcif;? ukefacsm xkwfvkyfjcif;qdkif&m pdkufysdK;a&;Zkefrsm; owfrSwfEdkifcJhygonf/ tqdkyg pdkufysdK;a&; ZkHrsm;twGif; aps;uGufvkyfief;rsm;udk axmufyHhjcif;jzifh v,form;rsm;pdkufysdK;a&; qdkif&m pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;twGuf wDxGifqef;opfrIrsm;? enf;ynmrsm;? ypönf;ud&d,mrsm;txGuf aumif;oD;eSHjzefUa0jcif;? pdkufysdK;enf; pepfjzefYa0jcif;eSifh oD;oefYxkwfukefrsm; pHcsdefrDxkwfvkyf jcif;wdkYudk pepfwusjyKvkyfvmedkifygonf/ txl;vkyfief;rsm;tjyif uspfuspfvspfvspf vkyfaqmifvm Edkifygrnf/ uRrf;usif vkyfom;tjyif xkwfvkyfolrsm; t&nftaoG;jrifhrm;vmrnf/ wnfjidrfaom pdkufysdK;vkyfudkifolrsm;jzpfvmrnf/ avvGifhqkH;&IH;rI enf;vmrnf/t&if;tESD;rsm;rsm; jr§KyfESHvmEdkif rnf/ ZD0"mwfaiGUrsm; xkwfvmedkifjyD; vQyfppf"mwftm; xkwfvkyfvmEdkifrnf/ v,f,mxGufukef tavtvGifhrsm;udkvnf; jyefvnftokH;csedkifvmrnf/ a&qdk;rsm;udk a&oefUjyKvkyfedkifaom puf&kHrsm; yg0ifvmrnf/ tyifxGufpGefUypfypönf;rsm;udk tokH;jyKíajraqG;eSifh rD;aoG;awmifhrsm; &&Sdvmrnf/ yxrOD;pm;ay;a'otaejzifh e,fpyfa'opD;yGm;a&; zGHUNzdK;rI pDrHudef;rsm;&Sdaom w½kwfEdkifiHESifh xdkif; edkifiHe,fpyf a'orsm;wGif OD;pm;ay;aqmif&Gufoifhonf/'kwd,OD;pm;ay; a'otaejzifh jrefrmedkifiH tv,fydkif;&Sd vuúm;aps;uGufxm;í aqmif&Gufoifhygonf/ vuúm; aps;uGufwpfckudk rEÅav;jrdKUwGif wnfaqmufaejyD;? wpfckudk aejynfawmfwGif wnfaqmuf&ef pDrHudef; a&;qGJaeygonf/ ဇယား ၂၈။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္၃.၅။ ေက်းလက္ အေျခခံအေဆာက္အအံုဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္ ၃ ၊ ေစ်းကြက္ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ၊ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၄ ေက်းလက္အေျခခံ အေဆာက္အဦးမ်ား ၃၊၅၊၁။ ပို႔ေဆာင္ေရးပင္မစီမံခ်က္နွင့္ ကိုက္ညီေသာ ေက်းလက္ေဒသ ပိုမို ေကာင္းမြန္လာျပီး လုပ္ကြက္ငယ္ လမ္းကြန္ရက္ကို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ျပဳျပင္ရန္- ေတာင္သူမ်ား ပိုမိုအက်ိဳး ရွိလာေစျခင္းနွင့္ - ေက်းရြာျပင္ပမွ ထြက္ကုန္စုစည္းရာ ေနရာသို႔ ဆက္သြယ္မႈ အျမတ္ပို မိုရရွိလာျခင္း ေခ်ာေမြ႕ေစျခင္း - ကုန္စည္ဒိုင္သို႔သယ္ပို႔ေသာ အခ်ိန္ကာလ တိုေတာင္းေစရန္ ေက်းလက္ကုန္ထုတ္လမ္းမ်ားကို တည္ေဆာက္၊ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း ျခင္း၊ - ပ်က္စီးလြယ္ေသာ သီးနွံထုတ္ကုန္မ်ား အပ်က္အစီး ေလ်ာ့နည္းျခင္း ၃၊၅၊၂။ ျပည္နယ္ နွင့္ တိုင္းေဒသၾကီးမ်ားအတြင္း စိုက္ပ်ိဳးေရးထြက္ကုန္မ်ား ေရႊ႕ေျပာင္းျခင္းကို ဟန္႔တားခ်က္အားလံုး၊ ထိုကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ အခြန္အခအားလံုးတို႔ကို ဖယ္ရွားနိုင္ေရး အတြက္ ဆက္စပ္ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ရန္။

114 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္ ၃ ၊ ေစ်းကြက္ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ၊ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၄ - လက္ရွိသယ္/ပို႔ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းကို ျပန္လည္ သံုးသပ္ရန္၊ အၾကံျပဳရန္ ။ - စိုက္ပ်ိဳးကုန္မ်ား သယ္/ပို႔ေရးအတြက္ လိုအပ္ေသာ ဥပေဒျပဳေရး။ ၃၊၅၊၃။ သယ္ပို႕ခနွင့္ အခ်ိန္တို႔ကို ေထာက္လွမ္းကာ ယင္း သတင္းအခ်က္အလက္ကို က်ယ္ျပန္႔စြာ ေဝမွ်ရန္။ ၃၊၅၊၁။ ေက်းလက္ေဒသတြင္ လွ်ပ္စစ္စီမံခ်က္မ်ား - ေက်းလက္ေဒသ အိမ္ေထာင္စုမ်ားကို မဟာ ဓာတ္အားစနစ္နွင့္ ခ်ိတ္ဆက္နိုင္ေရး ေပါင္းစည္းေပးရန္။ - ျပန္လည္ျပည့္ျဖိဳးျမဲ စြမ္းအင္ျဖစ္ထြန္းေအာင္ ကူညီရန္(ေနေရာင္ျခည္၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္အေသးစား၊ ဇီဝဓာတ္ေငြ႕၊ အပင္ပစၥည္းဓာတ္ေငြ႕)။ - အစိုးရပုဂၢလိကမိတ္ဖက္ျပဳကာ ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ကာ ေတာင္သူရပ္ရြာတို႔သို႔ ျဖန္႔ျဖဴးရန္။ ၃၊၅၊၁ ေက်းလက္ေဒသ ေရရရွိေရး အေျခခံ အေဆာက္အအံု ေဆာက္လုပ္ရန္။ ၃၊၅၊၂။ သန္႔ရွင္းေသာ ေသာက္သံုးေရ လက္လွမ္းမီေရး အသိပညာမွ် ေဝရန္။ 8.5.6/ csufcsif;&v'f 3.6- pdkufysdK;pD;yGm;vkyfief;rsm; zGHUNzdK;wdk;wufjcif; 8.5.6-u/ OD;pm;ay; wefzdk;uGif;qufrsm; 194/ wefzdk;uGif;qufqdkonfrSm pm;okH;oltwGuf wefzdk;jzpfxGef;ap&ef tjyeftvSef trSDo[JjyKae Muaom vlyk*¾dKvfrsm;ESifh pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;tMum; r[mAsL[majrmuf rdwfzufjyKaqmif&Gufjcif; jzifh pkaygif;,SOfjydKifEdkifpGrf;&&Sdjcif;jzpfonf/ atmifjrifaomwefzdk;uGif;qufrsm;onf xkwfukefwefzdk; jr§ifhjcif;(odkUr[kwf) pm;okH;olrsm;u vdkvdkvm;vm; 0,f,ltokH;jyKjcif;? tjcm;vkyfief;rsm;u ykHwlvkyf udkif&efcufcJonfh rwluGJjym;aom xkwfukefrsm;xkwfvkyfjcif;jzifh a&&SnfwnfwHhrnfh,SOfjydKifedkifpGrf; &Sdjcif; paomtm;omcsufudk ay;edkifygonf/ xdktm;omcsufrsm;onf vkyfief;pkHyg0ifrIESifh a&&Snf vkyfaqmif&rIwdkUaMumifh a&&SnfwnfwHhrnfh ,SOfjydKifedkifpGrf; tm;omcsufudkay;edkifrnfh tvm;tvm &Sdygonf/ xdkUaMumifh wefzdk;uGif;qufrsm;tm; &Sifoefaeaom pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;tjzpf ,lqEdkif onf/ vkyfuGufi,fawmifolrsm;onf pdkufysdK;-pD;yGm;a&; vkyfief;rsm;eSifh tusdK; t"GefY&SnfrnfhpD;yGm; a&;vkyfief;rsm;tjzpf rdwfzufjyKvkyfjcif;jzifh wefzdk;uGif;qufrS tusdK;aus;Zl;cHpm;edkifonf/ xdkrdwf zufjyKrIrsm;wGif awmifolrsm;onf xda&mufaom awmifolv,form; tzGJUtpnf;rsm;zGJUí? t&nf taoG; wpforwfwnf;&SdjyD; xkxnfyrmP ydkrdkBuD;rm;aomxkwfukefrsm;udk xkwfvkyfpkaqmif; &&Sdedkifaom tusdK;aus;Zl;rsm;&&Sdvmygrnf/ wefzdk;uGif;quf twGif;wGif ¤if;wdkU\ ta&;ygrIESifhn§dEIdif; EdkifrIpGrf;&nfrsm; jrifhwufvmedkifygonf/ awmifolrsm;eSifh ¤if;wdkU\ acgif;aqmifrsm;onf pdkufysdK;pm; aomufukef wefzdk;uGif;qufwGif ,SOfjydKifEdkifpGrf; &Sdap&eftwGuf pnf;½kH;jcif;? pDrHjcif;? pm&if;udkifjcif;? n§dEdIif;jcif;? aps;uGuf&SmazGjcif; wdkhqdkif&m pGrf;aqmif&nfudk wdk;jrSifh&ef vdktyfygonf/ 195/ þyl;aygif;tm;xkwfrIonf ,if;\ tvm;tvmrsm;udk taumiftxnfazmfvdkygu yxr OD;pGm wefzdk;uGif;quftcsdKUudkom uefYowfí OD;wnfedkifrnfh a&G;cs,frIjzpfpOfudk vkyfaqmifoifhonf/ xdkjzpfpOfwGif (u) aiGaMu;eSifh pD;yGm;a&;qdkif&m tusdK;aus;Zl;? (c) qif;&JEGrf;yg;rI avQmhcsedkifonfh tvm;tvm? (*) zGHUNzdK;a&;tvm;tvm? (C) jynfyodkU wifydkUEdkifonfhtvm; tvmeSifh (i) taMumif; t&mtm;vkH;eSifhoufqdkifaom udpö&yfrsm; (tm;vkH;yg0ifapa&;? usm;? r a&;&m? obm0ywf0ef;usif a&&SnfwnfwHha&;? trsdK;om;tqifhESifh e,fajra'otqifh r[mAsL[majrmuf OD;pm;ay;rsm;ESifh udkuf

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 115 nDrIESifh yx0D0if taetxm;t& vTrf;NcHKysHUESHUrI) wdkUudk xnfhoGif;pOf;pm;oGm;rnfjzpfonf/ qef? yJrsdK;pkH? [if;oD;[if;&Gufrsm;? qDxGufoD;eSHrsm;?aumfzD? &mbm? 0g? MuH? uRJ? EGm; eSifh ig;vkyfief; u@ cGJrsm;&Sd wefzdk;uGif;qufrsm;tm; OD;pm;ay; vkyfaqmifrnfjzpfonf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[m AsL[m (ADS) onf wefzdk;uGif;quf zGHUNzdK;wdk;wufa&;twGuf t"duywfoufqufEG,faeolrsm; (awmifoltkyfpkrsm;eSifh pdkufysdK; pD;yGm;a&;vkyfief; wefzdk;uGif;quf toif;tzGJUrsm;)\ pGrf;aqmif&nfudk jr§ifhwifay;jcif;? oifhavsmfaom aiGa&;aMu;a&; 0efaqmifrIrsm; eSifh yxrqkH;ajymif;a&GTUvkyfudkifolrsm;\ (first mover) qkH;&IH;edkifacsudk avQmhcsedkifrnfh tpDtrHeSifh tpdk;&-yk*¾vdu &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;tm; vuf vSrf;rDrI wdk;wufapjcif;eSifh qef;opfwDxGifrIeSifh vkyfuGufi,fawmifolrsm; yl;aygif;yg0ifrIwdkUudk tm; ay;csD;ajrmufjcif; wdkUjzifhyHhydk;aqmif&GufoGm;rnf/ 196/ pdkufysdK;pD;yGm;a&;eSifh wefzdk;uGif;quf zGHUNzdK;wdk;wufrIudk yHhydk;ay;&eftwGuf ADS onf awmifol v,form;rsm;eSifh pdkufysdK;-pD;yGm;vkyfief;rsm;odkU aps;uGufowif; tcsuftvufrsm;ay;aeaom tpdk;&eSifh yk*¾vdu 0efaqmifrIrsm; tm;aumif;vmap&ef vkyfaqmifoGm;rnf/ xdktxJwGif aps;uGufowif;rsm; (Oyrm - aps;EIef;? aps;uGuf tvm;tvm? yrmP? tqihf? t&nftaoG;) eSihf aps;uGuftodynm (oufqdkif&m vkyfaqmifolwdkU\ 0,fvdktm;eSihf a&mif;vdktm;? aps;uGuf a0pkrsm;)wdkUudk ICT enf; ynmudk tokH;jyKí tifwmeufeSihf rdkbdkif;zkef;rsm;rSwpfqihf jrefrm bmomjzihf tokH;jyKolrsm;xHodkU xkwf vGifhjzefUa0Edkif&ef aqmuf&GufoGm;rnf/ 8.5.6-c/ tao;pm;ESihf tvwfpm; pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief;rsm; 197/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf wDxGifqef;opfaom tao;pm;ESifh tvwf pm; pdkufysdK;-pD;yGm;a&; vkyfief;rsm;udk wdk;yGm;ap&ef ulnDonf/ ,if;aqmif&GufcsufwdkUwGif pdkufysdK;-pD; yGm;a&;vkyfief; tavhtx ysdK;axmifay;rI tpDtpOfrsm; ? tao;pm;eSifh tvwfpm; pdkufysdK;- pD;yGm;a&; vkyfief;wdkUwDxGifqef;opfrIudk jzpfxGef;aprnfhtaxmuftyHh &efykHaiGwdkUudk udkufnDapjcif;? pdkufysdK;- pD;yGm;a&; vkyfief;rsm;? or0g,rrsm;twGuf wDxGifqef;opfrI ,SOfNydKifa&; &efykHaiGrsm; yg0ifonf/ xdkU jyif pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m ADS onf trsdK;orD;rsm;? vli,frsm;? tm;enf;csdKUwJhaom tkyfpkrsm;eSifh a'orsm;twGuf oD;jcm; pdkufysdK;-pD;yGm;a&;vkyfief; tpDtpOfrsm;udk jzpfxGef;atmif ulnD rnf/ ဇယား ၂၉။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္၃.၆။ စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ျခင္း ဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား မ႑ိဳင္ ၃ ၊ ေစ်းကြက္ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ၊ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၆ ဦးစားေပး ကုန္ပစၥည္းမ်ား ၏ တန္ဖိုးျမႇင့္ ကြင္း ၃၊၆၊၁။ အမ်ိဳးသား ဦးစားေပး တန္ဖိုးကြင္းဆက္အစီအစဥ္ ၇ ခုကို ထူေထာင္ရန္(သီးနွံ၊ ဆက္မ်ားတြင္ ပတ္သက္ ဆက္ႏြယ္ သူ တို႔ ပိုမို ေမြးျမဴေရး၊ ငါးပုစြန္ေမြးျမဴ ေရး အပါအဝင္)၊ ဥပမာ။ ဆန္၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ ပါဝင္လာျခင္း နွင့္ ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္း တိုးတက္ ပဲမ်ိဳးစံု၊ ဆီထြက္သီးနွံ၊ ၾကံ၊ ရာဘာ၊ ေကာ္ဖီ၊ ကြ်ဲ၊ႏြား၊ ငါး၊ ပုစြန္ေမြးျမဴေရး။ လာျခင္း ၃၊၆၊၂။ ဦးစားေပး တန္ဖိုးကြင္းဆက္တိုင္းအတြက္ တန္ဖိုး ကြင္းဆက္ စစ္တမ္း ေကာက္ယူကာ အဟန္႔အတား မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ရန္။ ၃၊၆၊၃။ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ မူဝါဒ၊ မဟာဗ်ဴဟာ၊ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ အစီအစဥ္ ေရးဆြဲရန္။ ၃၊၆၊၄။ ထုတ္လုပ္မႈစရိတ္၊ ေစ်းကြက္သတင္းနွင့္ သံုးသပ္ခ်က္ တို႔ကိုေထာက္လွမ္း နိုင္ရန္ တန္ဖိုး ကြင္းဆက္ ျပန္ၾကားေရး ဌာနမ်ား ကို တည္ေထာင္ရန္။

116 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf မ႑ိဳင္ ၃ ၊ ေစ်းကြက္ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ၊ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၆ ၃၊၆၊၅။ သီးျခား တန္ဖိုးကြင္းဆက္ တစ္ခုတည္းကို အထူးျပဳေသာ ေတာင္သူအဖြဲ႕ အစည္းမ်ား ဖြဲ႕စည္းေရးကို ေထာက္ပံ့ရန္။ ၃၊၆၊၆။ သီးျခား တန္ဖိုးကြင္းဆက္ တစ္ခုတည္းကို အထူးျပဳေသာ ကုန္သြယ္ေသာ အဖြဲ႕မ်ား ဖြဲ႕စည္းေရးကို ေထာက္ပံ့ရန္။ ၃၊၆၊၇။ သီးျခား တန္ဖိုးကြင္းဆက္ တစ္ခုတည္းကိုသာ အထူးျပဳေသာ လုပ္ငန္း အဖြဲ႕မ်ား( ေတာင္သူမ်ား၊ ၾကိတ္ခြဲသူမ်ား၊ ပို႕ေဆာင္သူမ်ား၊ ဝန္ေဆာင္မႈေပး သူမ်ား) ဖြဲ႕စည္းေရးကို ေထာက္ပံ့ရန္။ စက္မႈအေျခခံ တန္ဖုိးျမင့္ စုိက္ပ်ိဳး ေရးထုတ္ကုန္မ်ား ဖံြ႔ျဖိဳးေစမည့္ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ား (ဥပမာ- ၾကံ သၾကားဥပေဒ၊ ရာဘာဥပေဒစသည္) ထြက္ေပၚေရးကုိ သက္ဆုိင္ရာ ဥပေဒ ျပဳ လႊတ္ေတာ္မ်ားထံ ခ်ဥ္းကပ္ တင္ျပျခင္း၊ အေရးဆုိျခင္း စေသာလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္။ ၃၊၆၊၈။ တန္ဖိုးကြင္းဆက္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား နွင့္ အစိုးရတို႔ ပံုမွန္(သံုးလတစ္ၾကိမ္)ေတြ႕ ဆံုရန္။ ၃၊၆၊၉။ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ အညႊန္းကို တည္ေထာင္ကာ ယင္း၏ စြမ္းေဆာင္မႈကို ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈရန္၊ ယင္းအညႊန္းတြင္ တိုးတက္မႈရွိပါက တန္ဖိုးကြင္းဆက္ အစီအမံမ်ားကို ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ရန္။ ၃၊၆၊၁ဝ။ ေတာင္သူ- စီးပြားေရးလုပ္ငန္း မိတ္ဖက္ျပဳမႈ ျဖစ္ထြန္း ေအာင္ ကူညီရန္၊ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးရန္ပံုေငြမ်ား ထူေထာင္ရန္။ ၃၊၆၊၁၁။ နွစ္စဥ္ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈ ျပိဳင္ပြဲက်င္းပရန္ အတြက္ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈ ရန္ပံုေငြတစ္ရပ္ကို ထူေထာင္ရန္။ ပညာေရးဆံုးခန္းတိုင္ သင္ၾကားျခင္း မျပဳနိုင္ေသာ လူငယ္၊ လူရြယ္မ်ား အတြက္ စားေသာက္ကုန္သင္တန္း၊ အလွကုန္ သင္တန္း၊ လူသံုးကုန္ ဆုိင္ရာသင္တန္း၊ ၀ါးလက္မႈပညာသင္တန္း၊ ေမာ္ေတာ္ ဆုိင္ကယ္ ျပဳျပင္ျခင္း သင္တန္း၊ ဂေဟ(၀ရိန္) ေဆာ္သင္တန္း၊ တြင္ခံု သင္တန္း၊ ပရိေဘာဂသင္ တန္း အသက္ေမြး ဝမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာ သင္တန္းေပးနိုင္ေရး ရန္ပံုေငြ တစ္ ရပ္ ထူေထာင္ရန္။ ၃၊၆၊၁၂။ ျမန္မာ့စိုက္ပ်ိဳး-စားေသာက္ကုန္မ်ား ေစ်းကြက္ လက္လွမ္းမီေရးကို ရည္ ရြယ္လ်က္ ျပည္တြင္းတြင္ ေရာ ျပည္ပတြင္ပါ နွစ္စဥ္တန္ဖိုးကြင္းဆက္ျပပြဲ မ်ား၊ ျပခန္းမ်ား၊ နွီးေနွာပြဲမ်ား၊ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၊ အစည္းအေဝးမ်ား၊ သင္တန္း မ်ားကို က်င္းပရန္။ ၃၊၆၊၁၃။ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ဖြံ႕ျဖိဳးေရးအတြက္ အစိုးရနွင့္ပုဂၢလိကတို႔ ပူးေပါင္းပါဝင္ ေသာ PPPကို ျဖစ္ထြန္းေစရန္။ ၃၊၆၊၁၄။ ရာသီဥတုနွင့္လိုက္ေလ်ာေသာ စိုက္ပ်ိဳး- စီးပြား လုပ္ငန္း တန္ဖိုးကြင္းဆက္ အတြက္ နည္းျပသင္တန္း ေပးရန္။ ၃၊၆၊၁၅။ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ မက္လံုးမ်ား အေရးဆိုေတာင္းခံေပး၍ စိုက္ပ်ိဳးေရး အေျခခံ စီးပြားလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံေစေရး လံႈ႕ေဆာ္ေပးရန္။ ၃၊၆၊၁၆။ စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားလုပ္ငန္းပ်ိဳးေထာင္ေပးမႈမ်ား ျမွင့္တင္ရန္ ၃၊၆၊၁၇။ ေထာက္ပံ့ရန္ပံုေငြမ်ား ပံ့ပိုးေပးျခင္းျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားလုပ္ငန္း ဆန္းသစ္ တီထြင္မႈ ျမွင့္တင္ေပးရန္ ၃၊၆၊၁၈ ။ စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားလုပ္ငန္းမ်ားနွင့္ သမဝါယမ အသင္းမ်ားအား ဆန္းသစ္တီထြင္ ျပိဳင္ပြဲမ်ားက်င္းပနိုင္ေရး ရန္ပံုေငြတစ္ရပ္ ထူေထာင္ရန္ ၃၊၆၊၁၉။ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ လူငယ္မ်ား၊ အခ်ိဳ႕ငဲ့ဆံုး အုပ္စုမ်ားနွင့္ ေဒသမ်ားအတြက္ သီးျခား စိုက္ပ်ိဳး-စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အစီအစဥ္မ်ားကို ျဖစ္ထြန္းေစေရး ေဆာင္ရြက္ရန္

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 117 8.5.7/ xyfqifh&v'f 3.7 - pm;aomufukeft&nftaoG;ESihf ab;uif;vkHjcHKrI 198/ jrefrmedkifiHonf pm;aomufukef t&nftaoG;eSifh ab;uif;vkHjcHKrI tmrcHpepfudk pwifwnf axmifumpjzpfonf/ a'owGif;rS pHcsdefrsm;udk vdkufemap&ef pnf;rsOf;pnf;urf;ydkif;? tzGJU tpnf;ydkif;eSifh pGrf;aqmif&nf wnfaqmufrI qdkif&mwdkUwGif aqmif&Guf&ef &Sdaeao;onf/ wdusaom ta&;,l aqmif &GufcsuftcsdKUwGif atmufygwdkU yg0ifonf - (u) tpm;taomufOya' acwfrDa&;twGuf oufqdkif&meSifh n§dEIdif;aqmif&Guf&efeSifh xda&mufaom enf;Oya'? vkyfxkH; vkyfenf;wdkUudk taqmvsifqkH; aqmif&Gufedkif&ef oufqdkif&mXmersm;ESifh yl;aygif;a&;om;&ef? ab;tEÅ&m,f tajcjyKOya' twnfjzpfapjcif;eSifh EdkifiHwum pHcsdefrsm;udk okH;pGJ&ef? (c) jrefrm edkifiH&Sd oD;ESHeSifh wd&pämefwdkU\ usef;rma&;udk umuG,f apmifha&Smuf&ef edkifiHwumtavhtusifhrsm;ESifhtnDoefU&Sif;a&;eSifh a&m*gydk;rTm;uif;pifa&; (sanitary and phytosanitary -SPS) vkyfxkH; vkyfenf;rsm;tm; a&;om;jyKpk&ef? (*) OD;pm;ay; wefzdk;uGif;qufrsm;rS pwifum tpm;taomuf vkHjcHKa&;eSifh t&nftaoG;pHrsm;udk a&;qGJ jyXmef;&ef? (C) pHcsdefpHnTef;rsm; todtrSwfjyKa&; tzGJUtpnf;rsm;eSifh trsdK;om;tpm;taomuf ab;uif;vkHjcHKa&;eSifh t&nftcsif; todtrSwfjyK "mwfcGJcef;rsm;udk Oya'jzifh jyXmef;&ef? (i) edkifiHwum pHcsdefpHnTef;rsm;ESifhtnD "mwfcGJ cef;rsm;udk tm;jznfh&efeSifh tqifhjr§ifhwif&ef? (p) tpm;tpm ab;uif;vkHjcHKa&;qdkif&m prf;oyfrIrsm; (ajrqDvTmprf;oyfjcif;? "mwf<uif;tjrifhqkH;tqifh? a&ppfaq;jcif;? ydk;owfaq;rsm;? "mwfajrMoZm rsm; ponf)twGuf a'otqifh "mwfcGJcef;rsm;eSifh c&dkif&kH;rsm; xlaxmif&ef? (q) ab;tEÅ&m,fus a&mufedkifajc qef;ppfjcif; (tyif? wd&pämefeSpfrsdK;vkH;twGuf)? SPS pDrHcefUcGJjcif;ESifh apmifhMunfh jcif;qdkif&m pGrf;aqmif&nf wnfaqmuf&ef? (Z) tpm;tpmab;uif;rI todynmay; aqmif&Guf &ef? (ps) usef;rma&;wpfckcsOf;uyfrIenf;vrf;udk pGJudkifíwd&pämefusef;rma&; apmifhMunfhrI? a&m*g &SmazGa&;eSifh wkHUjyefa&;qdkif&m pGrf;aqmif&nfwdkUudk tm;jznfh&ef/(n)tpm;tpmab;uif; vkHjcHKrI ppfaq;jcif;udk tm;jznfhaqmif&Guf&efeSifh ab;tEÅ&m,f awGU&Sdcsufrsm;tm; ykHeSdyfjzefYa0í pm;okH;ol rsm;od&Sdap&ef? (#) xkwfukefwifydkh&mwGif tqifajyacsmarGUap&eft"duukefoG,fzufrsm;ESifh SPS usifh0wfrsm;udk n§dEdIif;aphpyf&ef? (X) wwfedkiforQ p&dwfoufom&efeSifh ukefoG,fa&;wGif qdk;usdK; roufa&mufap&eftwGuf edkifiHwumpHcsdefrsm;udk tajccHum w&m;Oya'eSifh udkufnDaom rl0g' &nfrSef;csufwdkUudkom usifhokH;&ef? (!) vkyfief; aqmif&Gufjcif;qdkif&m edkifiHwumpHcsdefrsm;udk vdkuf emjcif; ydkrdktodtrSwfjyKrI cH&ap&ef yk*¾vdu u@a&m tpdk;&u@yg ppfaq;a&;ESifh prf;oyfa&; vkyfief;pOfrsm;udk xlaxmifa&;twGuf axmufyHh&ef? (¡) jynfwGif; pm;aomufukef ab; uif;rI? oD;eSHESifh wd&pämef usef;rma&; ta&;,laqmif&GufrItwGuf omru? jrefrmh pdkufysdK;a&;ESifh pm;aomufukefrsm;udk wifoGif;aeaom edkifiHrsm;rS tpdk;&ESifh yk*¾vdu u@wdkU\ vdktyfcsufrsm;udkyg jynfhrDap&ef "mwf<uif; ppfaq;a&; vkyfief;pOfqdkif&m pGrf;aqmif&nf jr§ifhwifay;&ef - wdkUjzpfygonf/ 118 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ဇယား ၃ဝ။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္၃.၇။ စားေသာက္ကုန္ အရည္အေသြး နွင့္ ေဘးကင္းစိတ္ခ်ရမႈဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ား နွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား မ႑ိဳင္ ၃ ၊ ေဈးကြက္ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ၊ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၇ စားေသာက္ကုန္ အရည္အေသြး ၃၊၇၊၁။ စားေသာက္ကုန္ ဥပေဒကို ေခတ္မီေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္နွင့္ ပိုမို ေကာင္းမြန္ လာျခင္း နွင့္ ပိုမို ထိေရာက္ေသာ နည္းဥပေဒ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းတို႔ကို အေဆာလ်င္ဆံုး ေဘးကင္းလာျခင္း ေရးသားရန္၊ ေဘးအနၱရာယ္အေျချပဳ ဥပေဒ အတည္ျဖစ္ေစျခင္းနွင့္ နိုင္ငံတကာစံခ်ိန္မ်ားကို သံုးစြဲရန္။ ၃၊၇၊၂။ ျမန္မာနိုင္ငံရွိ သီးႏွံနွင့္ တိရစာၦန္က်န္းမာေရးကို ကာကြယ္ရန္၊ နိုင္ငံတကာနည္းစနစ္ နွင့္အညီ က်န္းမာေရးနွင့္ သီးနွံက်န္းမာေရး လုပ္ထံုးလုပ္နည္းတို႔ကို ေရးဆြဲရန္။ ၃၊၇၊၃။ ဦးစားေပး တန္ဖိုးကြင္းဆက္တို႔မွ စတင္ကာ စားေသာက္ကုန္ လံုျခံဳေရးနွင့္ အရည္အေသြးဆိုင္ရာ စံမ်ားကို ေရးဆြဲျပဌာန္းရန္။ ၃၊၇၊၄။ စံခ်ိန္စံညႊန္း အသိအမွတ္ျပဳေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားနွင့္ အမ်ိဳးသား စားေသာက္ကုန္ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးနွင့္ အရည္အခ်င္း အသိအမွတ္ျပဳ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ားကို ဥပေဒျဖင့္ ျပဌာန္းရန္။ ၃၊၇၊၅။ နိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ား ႏွင့္အညီ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ားကို အားျဖည့္ရန္၊ အဆင့္ျမွင့္ရန္။ ၃၊၇၊၆။ စားေသာက္ကုန္ စိတ္ခ်လံုျခံဳေရး ဆိုင္ရာ စမ္းသပ္မႈမ်ား (ေျမၾသဇာစမ္းသပ္ျခင္း၊ အျမင့္ဆံုးဓာတ္ၾကြင္းအဆင့္၊ ေရ၊ ပိုးသတ္ေဆး၊ ဓာတ္ေျမၾသဇာစမ္းသပ္ျခင္း စသည္) အတြက္ ေဒသအဆင့္ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ား၊ ခရိုင္ရံုးမ်ား ထူေထာင္ရန္ ။ ၃၊၇၊၇။ ေဘးအႏၱရာယ္ ရွိမႈဆန္းစစ္ျခင္း(သီးနွံနွင့္ တိရစာၦန္)၊ SPS စီမံခန္႕ခြဲျခင္းႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္ ထူေထာင္ရန္။ ၃၊၇၊၈။ စားေသာက္ကုန္ ေဘးကင္းမႈ အသိပညာေပးေဆာင္ရြက္ရန္ ။ ၃၊၇၊၉။ က်န္းမာေရး တစ္ခု ခ်ဥ္းကပ္မႈနည္းလမ္းကို လိုက္နာရန္ႏွင့္ တိရစာၦန္ က်န္းမာေရးေစာင့္ၾကည့္မႈ၊ ေရာဂါရွာေဖြေရး၊ တုန္႔ျပန္ေရးဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို အားျဖည့္ရန္။ ၃၊၇၊၁ဝ။ထုတ္ကုန္တင္ပို႔ရာတြင္ အဆင္ေျပေစရန္ အဓိကကုန္သြယ္ဖက္နိုင္ငံမ်ား နွင့္ SPSက်င့္ဝတ္မ်ားကို ညႇိနွိႈင္းေပးရန္။ ၃၊၇၊၁၁။ တတ္နိုင္သမွ် စရိတ္သက္သာေစရန္နွင့္ ကုန္သြယ္ေရး တြင္ ဆိုးျပစ္မသက္ေရာက္ေစရန္ ႏိုင္ငံတကာစံခ်ိန္မ်ားကို အေျခခံကာ တရားဥပေဒနွင့္ ကိုက္ညီေသာ မူဝါဒ၊ ရည္မွန္းခ်က္တို႔ကိုသာ က်င့္သံုးရန္။

၃၊၇၊၁၂။လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ျခင္းဆိုင္ရာ နိုင္ငံတကာစံခ်ိန္မ်ားကို လိုက္နာသည္ဟု အသိအမွတ္ျပဳမႈ ပိုမိုခံရေအာင္ ပုဂၢလိက က႑ေရာ အစိုးရက႑ပါ စစ္ေဆးေရးနွင့္ စမ္းသပ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ထူေထာင္ေရး ေထာက္ပံ့ရန္။ ၃၊၇၊၁၃။ျပည္တြင္း စားေသာက္ကုန္ ေဘးကင္းမႈ၊ သီးနွံနွင့္ တိရစၦာန္က်န္းမာေရး အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈအတြက္ သာမက ျမန္မာ့စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ စားေသာက္ကုန္ ထုတ္ကုန္မ်ားကို တင္ပို႔ေနေသာ နိုင္ငံမ်ားမွ အစိုးရနွင့္ ပုဂၢလိကက႑ တို႔၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကိုပါ ျပည့္မီေစရန္ ဓာတ္ၾကြင္း စစ္ေဆးေရး လုပ္ငန္းစဥ္ဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္ တည္ေဆာက္ရန္။ ၃၊ ၇၊ ၁၄။ဇီဝလံုျခံဳမႈနယ္ေျမအပါအဝင္ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေသာဇုန္ ထူေထာင္ရန္ နယ္စပ္ေဒသမ်ားသတ္မွတ္ျခင္း။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 119 8.5.8/ xyfqifh&v'f 3.8 - aiGa&;aMu;a&;0efaqmifrIrsm; 199/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)onf txl;ojzifh awmifolrsm;eSifh tao;pm;eSifh tvwfpm; pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;(SMEs) tygt0if aus;vufaejynfolrsm; vdktyfaeonfh 0efaqmif rIrsm;udk ay;onfhbPfrsm;? tao;pm; aiGa&;aju;a&;vkyfief;rsm; (MFIs) bPfr[kwfaom aiGaMu; tzGJUtpnf;rsm;jzpfonfh aiGacs;iSm;onfh ukrÜPDrsm;eSifh tmrcHukrÜPDrsm;udk tm;ay;onfhpdkufysdK;a&; qdkif&mb@ma&;rl0g'wpf&yf xGufay:a&;udk axmufcHay;onf/ xdkodkUvkyfaqmif&ef jrefrmedkifiHawmf A[dkbPf? pDrHudef;eSifh b@ma&; 0efBuD;XmewdkUESifh eD;uyfpGm yl;aygif;aqmif&Guf&rnf jzpfonf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)onf rMumao;rDu jyXmef;cJhaom aiGa&;aMu;a&;tzGJU tpnf;rsm;Oya' (Financial Institutions Law) twGuf taumiftxnfazmfjcif;qdkif&m vkyfxkH;vkyfenf; rsm; a&;qGJjcif;eSifh þvkyfief;pOfwGif pdkufysdK;a&;eSifh pm;aomufukefu@0efBuD; Xmersm;ESifh yk*¾vdu ywfoufqufEG,faeolrsm;rS tav;teuf yg0ifaqmif&Gufjcif;udkaxmufcHonf/ bPfrsm;u wdk;csJU aiGacs;&eftwGuf vkyfxkH;vkyfenf;qdkif&m tcsuftcsmusaom jyKjyifajymif;vJrIwdkUwGif(u) acs;aiG rsm;twGuf tyfESH&onfh taygifypönf; qdkif&m ajymif;vG,fjyifvG,f&SdrI (a&GTUajymif;edkifaom ypönf;udk taygifypönf;tjzpf vufcHjcif; (odkY) tcsdKUaom tajctaersm;wGif pD;yGm;a&; vkyfief;tpDtpOfrsm;\ jzpfedkifpGrf;&SdrIeSifh aiGacs;,lol\ aemufaMumif; rSwfwrf;ponfwdkUudktajccHí aiGacs;jcif;)? (c) wpfeSpfxufydkaom oufwrf;jzifh aiGacs;&ef cGifhjyKjcif;ESifh twdk;EIef;udk tavQmhtwif; vkyfcGifhjyKjcif;wdkU yg0ifygonf/ 200/ tcsdeftcgoifhaomtcg tao;pm; aiGa&;aMu;a&;vkyfief; Oya'udk jyefvnfokH;oyf jyifqif &ef jzpfaomfvnf; a&wdkumvwGif tao;pm; aiGa&;aMu;a&; vkyfief;rsm;twGuf t"duusaom vkyfxkH;vkyfenf; jyKjyifajymif;vJrIrsm;udk taumiftxnfazmfoGm;rnf/ aus;vufaiGpkaiG acs;vkyfief;udk wdk;csJUEdkif&ef-(u) pkaiGvufcHrI wdk;csJUjcif;? jynfwGif;? edkifiHjcm;bPfrsm;ESifh tjcm; &efykHaiG&if;jrpfrsm;xHrS ydkíajymif;vJjyifvG,f&Sdaom aiGacs;,ljcif; wdkUjzifh MFI rsm;\ &efykHaiG &if;jrpfrsm;udk wdk;csJUjcif;? (c) twdk;EIef; tavsmhtwif;jyKvkyfedkifrI wdk;wufvmjcif; eSifh (*) MFI rsm;rS aqmif&Gufaeaom aiGa&;aMu; a&;0efaqmifrI e,fy,fudk wdk;csJYjcif;wdkY vkyfaqmifoGm;rnf/ 201/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) onf txl;ojzifh awmifolv,form;rsm;eSifh tjcm;aus;vufa'owGif aexdkifolrsm;tm; p&dwfenf; aiGa&;aMu;a&; 0efaqmifrIrsm;odkU vufvSrf; rDrI wdk;jr§ihfvmap&ef 'pf*spfw,f (digital) enf;ynmokH; aiGa&;aju;a&; 0efaqmifrIrsm; zGHUNzdK;wdk; wufrItm; tm;ay;jr§ifhwifrnf/ yk*¾vdu bPfrsm;\ acs;aiGwdk;wufvmap&ef? &moDtvdkufoD;ESH twGuf acs;aiGrsm;ay;jcif;eSifh pD;yGm;jzpf vkyfuGufi,fawmifolrsm;twGuf ESpfvwf &if;ESD;jr§KyfESHrI aiGaMu;taxmuftyHh (Oyrm - pufa&wGif;rsm;? arG;jrLa&;? v,f,mokH; pufud&d,m) ay;jcif;wdkUwGif yxrqkH; pGefUxGifvkyfudkifolrsm; (first movers) twGuf qkH;½IH;edkifajcudk avQmhcsedkif&ef wdkUtwGuf ADS onf &efykHaiGrsm;? acs;aiG qkH;&IH;rIumuG,fa&; &efykHaiGrsm; avsmfaMu;&Sif;wrf; (Compensation Balance) axmufyHhaiGrsm;udk tmrcHcsuf ay;&eftwGuf ta&;ygaomtcef;u@udk okH;oyfawGUjrifxm;onf/ ADS onf wefzdk;uGif;quf aiGaMu; axmufyHhrI twGufydkítr,fpkHaom xkwfukefrsm;jzifh b@ma&; zGHUNzdK;a&;udk yHhydk;ay;rnf/ xdkUtjyif tvm;tvmaumif;aom awmifolrsm;? tao;pm;eSifh tvwfpm; pD;yGm;a&; vkyfief;rsm; udk taygifypönf;rJh acs;aiGrsm;ay;jcif;tm; ydkrdkvG,fulaprnfh aiGacs;&efpdwfcs&onfh (credit worthiness) owif;tcsuftvufpepf xlaxmifjcif;tm; axmufyHhay;rnf/

120 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ဇယား ၃၁။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္၃.၈။ ေငြေၾကးဝန္ေဆာင္မႈမ်ားဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားႏွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား မ႑ိဳင္ ၃ ၊ ေစ်းကြက္ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား မ္းရွိမႈ၊ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၈ ေတာင္သူမ်ားနွင့္ စိုက္ပ်ိဳး-စီးပြားေရး ၃၊၈၊၁။ အထူးသျဖင့္ ေတာင္သူမ်ား SMEမ်ား အပါအဝင္ ေက်းလက္ရပ္ရြာမ်ားက လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ေငြေၾကးဝန္ လိုအပ္ေနသည့္ ဝန္ေဆာင္မႈ ကို ေပးသည့္ဘဏ္မ်ား၊ အေသးစားေငြေၾကးဌာနမ်ား ေဆာင္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ပိုမိုလက္လွမ္း (MFI)၊ ဘဏ္မဟုတ္ေသာ ေငြေၾကးအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ျဖစ္သည့္ ေငြေခ်းငွားသည့္ မီျခင္း။ ကုမၸဏီမ်ား၊ အာမခံကုမၸဏီမ်ားကို အားအေပးသည့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး မူဝါဒ တစ္ရပ္ကို ေရးဆြဲရန္၊ ဤကိစၥကို ျမန္မာနိုင္ငံဗဟိုဘဏ္၊ ဘ႑ာေရးနွင့္စီမံေရး ဝန္ႀကီးဌာနတို႔နွင့္ နီးကပ္စြာ ေဆာင္ ရြက္ရန္။ ၃၊၈၊၂။ မၾကာမီက ျပဌာန္းခဲ့ေသာ ေငြေၾကးဌာနမ်ားဥပေဒကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကို ေရးဆြဲရန္နွင့္ ဤလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ စား ေသာက္ကုန္ ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ ပုဂၢလိက ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္သူမ်ားက အေလးအနက္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေစရန္။ ဘဏ္မ်ားက တိုးခ်ဲ႕ေငြေခ်း ငွားရန္အတြက္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းဆိုင္ရာ အခ်က္အခ်ာက်ေသာ ျပဳၿပင္ေျပာင္းလဲမႈတို႔မွာ (က) အေပါင္ပစၥည္းဆိုင္ရာ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ရွိမႈ (ေရႊ႕ေျပာင္းနိုင္ေသာပစၥည္းကို အေပါင္ပစၥည္းအျဖစ္ လက္ခံျခင္း၊ စီးပြားေရး စီမံခ်က္၏ ျဖစ္နိုင္စြမ္းရွိမႈ၊ ေငြေခ်း ယူသူ၏ ေနာက္ေၾကာင္းမွတ္တမ္း စသည္တို႔ကို အေျခခံကာ ေငြေခ်း ျခင္း)၊ (ခ) တစ္ နွစ္ထက္ပို၍ ေငြေခ်းျခင္းနွင့္ အတိုးနႈန္းကို အေလွ်ာ့အတင္း လုပ္ခြင့္ျပဳျခင္း ။

၃၊၈၊၃။အခ်ိန္အခါသင့္ေသာအခါ အေသးစားေငြေၾကးဥပေဒကို ျပန္လည္သံုးသပ္ျပင္ဆင္ရန္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေရတိုအေနျဖင့္ အဓိကက်ေသာ ေအာက္ပါလုပ္ထံုးလုပ္နည္းအခ်ိဳ႕ ကို ျပင္ဆင္ကာ (MFI)မ်ားက ေက်းလက္ေငြစုေငြေခ်းလုပ္ငန္းကို တိုးခ်ဲ႕ရန္ - (က) စုေငြလက္ခံျခင္း၊ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ ဘဏ္မ်ား၊ အျခား ေငြေၾကးအရင္းအျမစ္မ်ားမွ ပို၍ အဆင္ေျပေသာ ေငြေၾကး အရင္းအျမစ္မ်ားမွ ေငြေခ်းျခင္း တို႕ျဖင့္ (MFI)မ်ား၏ ရန္ပံုေငြကို တိုးခ်ဲ႕ရန္၊ (ခ) (MFI)မ်ားက ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ေငြေၾကးဝန္ေဆာင္မႈ နယ္ပယ္ကို တိုးခ်ဲ႕ေရးကူညီျဖည့္ဆည္းရန္။ ၃၊၈၊၄။ ေဝးလံသည့္ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ ေငြေၾကးဝန္ေဆာင္မႈ ရံုးကဲ့သို႔ ရုပ္ဝတၳဳ အေဆာက္အအံုျဖင့္ ဝန္ေဆာင္မႈေပးျခင္းသည္ စရိတ္အကုန္ အက်မ်ားသည္။ ေက်းလက္ေဒသမ်ားရွိ ေတာင္သူမ်ားနွင့္ အျခားသူမ်ားထံသို႔ စရိတ္သက္သာေသာ ေငြေၾကးဝန္ေဆာင္မႈ ေရာက္ရွိေစမည္။ အီလက္ထရြန္နစ္ေငြေၾကး သို႔မဟုတ္ မိုဘိုင္း ေငြေၾကး (စရိတ္သက္သာေသာ ေငြေၾကးဝန္ေဆာင္မႈမ်ားအတြက္ မိုဘိုင္းလ္ဖုန္း ကုမၸဏီမ်ားက ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံေစမည္)နွင့္ အီလက္ထရြန္နစ္-ဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ား တိုးပြား လာေစမည့္ အဓိကက်ေသာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကို အၾကံျပဳရန္။ ၃၊၈၊၅။ ျဖစ္နိုင္စြမ္းရွိေသာ ေတာင္သူမ်ား၊ SMEမ်ားကို အေပါင္ပစၥည္း မပါဘဲ ေငြေခ်းရန္ လြယ္ ကူေစမည့္ ေငြေခ်းရန္ စိတ္ခ်ရသည့္ သတင္းစနစ္မ်ားကို ထူေထာင္ေရး အတြက္ ဆက္စပ္ေပါင္းစည္း ရန္။ ၃၊၈၊၆။ ေတာင္သူမ်ား ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ေငြေၾကးနည္းလမ္း မ်ားတိုးခ်ဲ႕နိုင္ေရးကို ထည့္ သြင္းစဥ္းစား ေပးသည့္အျပင္ ေထာက္ပံ့ေၾကးရရန္ ရွိ၊ မရွိ ေသခ်ာစြာ ရွင္းျပသည့္ စီး ပြားေရးပံုစံတစ္ခု ေရးဆြဲရန္ ။ ၃၊၈၊၇။ (MADB) လယ္ယာဘဏ္၏ စီးပြားစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈကို ေျပာင္းလဲကိစၥတြင္ ဒါ႐ိုက္တာ ဘုတ္အဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းျခင္း အပါအဝင္ ဆက္စပ္ ညႇိနွိႈင္း အၾကံျပဳရန္ ၃၊၈၊၈။ (MADB)ဘဏ္ကို နွစ္ရွည္ေခ်းေငြမ်ား၊ အခ်ဳိ႕သီးႏွံမ်ား အတြက္ ရာသီေက်ာ္လြန္ ေခ်းေငြမ်ား ထုတ္ေခ်းခြင့္ျပဳေရး ဆက္စပ္ညႇိႏႈိင္းရန္ ။ ၃၊၈၊၉။ ေတာင္သူမ်ားကို ေငြေၾကးစီမံခန္႔ခြဲေရး သင္တန္းေပးရန္။ ၃၊၈၊၁ဝ။ (MADB)ဘတ္ဂ်က္ကို ေငြရင္းေငြနွီးထည့္ဝင္ရန္။ စိုက္၊ေမြး၊ ဆည္ဝန္ႀကီးဌာန ဖြံ႕ၿဖိဳး ေရးအေထာက္ပံ့အပါအဝင္။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 121 မ႑ိဳင္ ၃ ၊ ေစ်းကြက္ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား မ္းရွိမႈ၊ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၈ ၃၊၈၊၁၁။ ဂ်ပန္နွင့္ ကိုရီးယားဘဏ္တို႔မွ ေငြေၾကးတို႔ျဖင့္ သမဝါယမမ်ားအတြက္ အေသးစား ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ရန္ ။ ၃၊၈၊၁၂။ စိုက္ပ်ိဳးေရး အာမခံဆိုင္ရာ မူဝါဒ၊ ဥပေဒ၊ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းမ်ားကို ျဖစ္နိုင္ေခ်စူးစမ္း ေလ႔လာမႈမ်ား ျပဳလုပ္ ေရးဆြဲရန္။ ၃၊၈၊၁၃။ ေတာင္သူမ်ား စိုက္ပ်ိဳးေရးအာမခံ ထားရွိေရး လံႈ႕ေဆာ္ရန္ ။ ၃၊၈၊၁၄။ နယ္ခံအဆင့္ မိုးေလဝသအညႊန္းအာမခံစနစ္(WIIS) တစ္ခုကို ေရွ႕ေျပးစမ္းသပ္ရန္။ ၃၊၈၊၁၅။ သီးနွံဆိုင္ရာခန္႔မွန္းျခင္း စြမ္းေဆာင္ရည္ အားျဖည့္ေပးရန္။ ၃၊၈၊၁၆။ ေမြးျမဴေရးအာမခံစနစ္ ခ်မွတ္နိုင္ေရး ျဖစ္နိုင္ေခ် စူးစမ္းေလ့လာမႈမ်ားေပၚ မူတည္၍ ေရွ႕ေျပးစမ္းသပ္ရန္။ 8.5.9/ xyfqifh&v'f 3.9 - ukefoG,frIacsmarGUapa&;eSifh ydkUukefwdk;jrifhvmapa&; 202/ ukefoG,frIacsmarGUapjcif;-pdkufysdK;a&;eSifh pm;aomufukefrsm;,SOfNydKifedkifpGrf; ydkrdkaumif;rGefa&; rSm oGif;ukefxkwf ukefqdkif&m vkyfxkH;vkyfenf;rsm; aumif;rGefapjcif;eSifh ukefoG,fa&; nSdeSdkif;aqG; aEG;yGJrsm;ponfh ukefoG,fa&;qdkif&m ta&;,laqmif&Gufcsufrsm;udk rSDaeonf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)rS ta&;,laqmif&Gufrnfh tydkif;rsm;wGif (u) oGif;ukefeSifh pdkufysdK;a&;eSifh pm;aomufukef xkwfukefvdkifpifqdkif&m vdktyfcsufrsm;udkrsm;pGmavQmhcs&eftwGuf - (u-1) pdkufysdK;a&;xGufukefwdkif;udk xkwfukefvdkifpify,fzsuf&efeSifh (u-2) u@tvdkuf oGif;ukefvdkifpifvdktyfaom ukefypönf;pm&if; tygt0if jzpfaom pdkufysdK;a&; xGufukefrsm;? pdkufysdK; a&;eSifhpm;aomufukefvkyfief;twGuf? oGif;tm;pkrsm;twGuf oGif;ukefvdkifpif vdktyfcsufrsm; avQmh csjcif; wdkUvkyfaqmif&ef? (c) ydkrdkxda&mufaom ukefoG,frIacsmarGUapa&; pGrf;aqmif&nfrsm;udk wnf aqmufedkif&efe,fpyfxdef;csKyfjcif;eSifh taumufcGef&Sif;vif;a&; p&dwfrsm;udk avQmhcsa&;twGuf - (c- 1) SPS aqmif&Gufcsufrsm; tygt0if oGif;ukeftcGef r[kwfaom vkyfief;pOfrsm;udk acsmarGUapjyD; tvdktavsmuf pepfjzifh aqmif&Gufap&ef? (c-2) tvdktavsmuf taumufcGef pepfudk jyD;pD;atmif aqmif&Gufjcif;eSifh oGif;ukeftcGef raumufcHrI oabmwlnDcsufudk taumufcGef &Sif;vif;a&;? trsdK; om; jywif;wpfaygufpepf (National Single Window) xlaxmifí ,if;udk tmqD,H jywif;wpfayguf pepf (ASEAN Single Window) eSifh aygif;pnf; csdwfqufjcif;wdkUudkaqmif&GufMu&mwGif oufqdkif&meSifh aygif;pyfn§dEdIif;&ef? (*) t"du ukef;wGif; e,fpyfjzwfausmfpcef;rsm;wGif taumufcGef&Sif;vif;a&; vkyfief;pOfrsm;ESifh o,f,lydkUaqmifa&; vkyfief;rsm;udk tqifhjr§ifha&;udk aygif;pyfnSdeSdkif;&ef? (C) ukef;wGif;e,fpyf ukefoG,fa&; pepfrsm;udk aumif;rGefap&ef tdrfeD;csif;edkifiHrsm;eSifh n§dEdIif;aqG;aeG;&ef? (i) tmqD,HtaumufcGef tul;tajymif;pepf (ASEAN Customs Transit System) taumiftxnfazmfjcif;jzifh jrefrmedkifiHudk jzwfausmfum? txl;ojzifh &efukefrS rlq,fodkU? ukefpnfo,fydkUjcif;udk aumif;rGefatmif jyKjyifjcif;wGif yg0ifaqmif&GufMu&efeSifh (p) BuD;xGm;aeaom w½kwfjynf taemufydkif;aps;uGuf rsm;odkY oGif;ukefrsm;udk wpfqifhcH wifydkU&mwGif &efukefqdyfurf;udk 0ifayguftjzpf w½kwfjynfu tokH;jyK rIwdk;wufvmojzifh wpfqifhcHay;ydkUonfh ukefpnfrsm;jym;vmrIudk udkifwG,f&ef pDrHcsufrsm; a&;qGJ&ef wdkUyg0ifygonf/ 203/ ydkUukefwdk;jr§ifhjcif;-ydkUukefudkOD;wnfum pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)onf ydkUukefrsm;wdk;jrifhvm&ef pDrHudef;rsm;ESifh oHwrefenf;vrf;rsm;jzifh aqmif&GufoGm;rnf/ ,if;wdkUwGif atmufygaqmif&Gufcsufrsm; yg0ifonf - (u) awmifolv,form;rsm;eSifh BudwfcGJjyKjyifolrsm;udk aps;

122 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf uGuf tcGifhtvrf;rsm;eSifh vdktyfcsufrsm;udk owif;ay;jcif;? xdk;azmufvdkonfh edkifiHjcm; aps;uGufrsm;wGif jrefrmhxkwfukefrsm;udk aMumfjimjcif;wdkYjzifh pdkufysdK;a&; ydkYukefjr§ifhwifa&;pDrHudef; (Agricultural Export Promotion Program) udk taumiftxnfazmf&ef? (c) urÇmhukefoG,fa&;tzGJU (World Trade Organization - WTO) eSifh tmqD,H pD;yGm;a&;todkuft0ef; tygt0if pdkufysdK;a&; xkwfukefrsm;twGuf ta&;BuD;aom edkifiHwum ukefoG,fa&;tzGJUtpnf;rsm;wGif trsdK;om;tusdK; pD;yGm;udk umuG,fedkif&ef ydkxda&mufaom ukefoG,frI oHwrefa&;&mtwGuf yg0ifaqmif&Gufrnfh tpdk;&u@eSifh yk*¾vdu u@udk pGrf;aqmif&nf jr§ifhwifay;&ef? (*) txl;ojzifh tdrfeD;csif; edkifiHrsm;wGif jrefrmhydkYukef uefUowfrI tajctaersm;udk avQmhcsay;&eftwGufydkí xda&mufpGm n§dEdIif;aphpyfedkifa&; pGrf;aqmif&nfwnfaqmuf&ef? (C) ydkUukef 0ifaiGwdk;jrifhvmap&ef xkwfukef t&nftaoG;udk jr§ifhwif&ef/ ဇယား ၃၂။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္၃.၉။ ကုန္သြယ္မႈေခ်ာေမြ႕ေစျခင္းနွင့္ ပို႔ကုန္တိုးျမွင့္ျခင္းဆိုင္ရာ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား မ႑ိဳင္ ၃ ၊ ေဈးကြက္ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ၊ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၉ စိုက္ပ်ိဳး-စားေသာက္ကုန္ ကုန္သြယ္ မႈ ၃၊၉၊၁။သြင္းကုန္နွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ စားေသာက္ကုန္ လိုင္စင္ဆိုင္ရာ လိုအပ္ ေခ်ာေမြ႔ေစျခင္း နွင့္ ပို႔ကုန္တိုးျမင့္လာျခင္း။ ခ်က္မ်ားကို ေအာက္ပါတို႕ျဖင့္ ေလွ်ာ့ခ်ရန္ - (က) စိုက္ပ်ိဳးေရးထြက္ကုန္ တိုင္းကို ထုတ္ကုန္လိုင္စင္ပယ္ဖ်က္ရန္၊ (ခ) က႑အလိုက္ သြင္းကုန္ လိုင္စင္လိုအပ္ေသာ ကုန္ပစၥည္းစာရင္း အပါအဝင္ျဖစ္ေသာ စိုက္ပ်ိဳးေရး ထြက္ကုန္မ်ား၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ စားေသာက္ကုန္ လုပ္ငန္းအတြက္၊ သြင္း အားစုမ်ားအတြက္ သြင္းကုန္လိုင္စင္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းကိစၥ ရပ္မ်ားတြင္ ေပါင္းစပ္ညႇိႏွိဳင္းရန္။ ၃၊၉၊၂။ နယ္စပ္ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းနွင့္ အေကာက္ခြန္ ရွင္းလင္းေရး စရိတ္မ်ားေလွ်ာ့ခ်ေရးကို ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ျပီး ကုန္သြယ္ေရးလုပ္ငန္း စြမ္းေဆာင္ ရည္ကို တည္ေဆာက္ရန္- (က) SPS ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား အပါအဝင္ သြင္းကုန္အခြန္ မဟုတ္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို အလိုအေလ်ာက္ စနစ္ ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ေစျခင္း၊ ေခ်ာေမြ႔ေစျခင္း၊ (ခ) အလိုအေလ်ာက္ အေကာက္ ခြန္စနစ္ကို ျပီးစီးေအာင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းနွင့္ သြင္းကုန္အခြန္ မေကာက္ခံမႈ သေဘာတူညီခ်က္ကို အေကာက္ခြန္ရွင္းလင္းေရး၊ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ျပတင္းတစ္ေပါက္စနစ္ထူေထာင္၍ ယင္းကို အာဆီယံ ျပတင္းတစ္ေပါက္ စနစ္နွင့္ ေပါင္းစည္း ခ်ိတ္ဆက္ျခင္းတို႔ျဖစ္ထြန္းရန္။ ၃၊၉၊၃။ အဓိက ကုန္းတြင္း နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္စခန္းမ်ားတြင္ အေကာက္ခြန္ ရွင္း လင္းေရးနွင့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ေရး ညႇိႏိႈင္းရန္။ ၃၊၉၊၄။ ကုန္းတြင္း နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစနစ္မ်ားကို ေကာင္းမြန္ေစရန္ အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံမ်ားနွင့္ ညွိနိႈင္းေဆြးေႏြးျခင္းတြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ရန္ ၃၊၉၊၅။ အာဆီယံအေကာက္ခြန္ အကူးအေျပာင္းစနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ျခင္းျဖင့္ (အထူးသျဖင့္ ရန္ကုန္မွ မူဆယ္သို႔) ျမန္မာနိုင္ငံကို ျဖတ္ေက်ာ္ကာ ကုန္စည္ သယ္ပို႔ျခင္းကို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ျပဳျပင္ေရးတြင္ ပါဝင္ေဆာင္ ရြက္ရန္ ၃၊၉၊၆။ ႀကီးထြားေနေသာ တရုတ္ျပည္ အေနာက္ပိုင္းေစ်းကြက္မ်ားသို႔ သြင္းကုန္ မ်ားကို တစ္ဆင့္ခံ တင္ပို႔ရာတြင္ ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းကို ဝင္ေပါက္အျဖစ္ တရုတ္ျပည္က အသံုးျပဳမႈတိုးတက္လာသျဖင့္ တစ္ဆင့္ခံေပးပို႕သည့္ ကုန္ စည္ မ်ားျပားလာမႈကို ကိုင္တြယ္ရန္ စီမံခ်က္မ်ား ေရးဆြဲရန္။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 123 မ႑ိဳင္ ၃ ၊ ေဈးကြက္ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းရွိမႈ၊ ခ်က္ခ်င္းရလဒ္မ်ားနွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃.၉ ျပည္ပသုိ႔တင္ပုိ့ျခင္း ၃၊၉၊၇။အမ်ိုးသား ပုိ႔ကုန္မဟာဗ်ဴဟာနွင့္ စုိက္ပ်ိဳးေရးပုိ႔ကုန္ တုိးျမွင့္ေရး အစီအစဥ္ကုိ ျပင္ဆင္ျခင္း။ ၃၊၉၊၈။အစုိးရနွင့္ ပုဂၢလိကအပါအ၀င္ ကုန္သြယ္မႈမ်ား ေစ့စပ္ညိွနွုိင္းျခင္းဆုိင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ားကုိ အစုိးရဌာနမ်ားတြင္ တည္ေဆာက္ျဖည့္ဆည္းျခင္း။ ၃၊၉၊၉။ စုိက္၊ေမြး၊ဆည္ ၀န္ၾကီးဌာန၏ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေခ်းေငြေထာက္ပံ့မႈ စီမံကိန္းမ်ားတြင္ ပူးေပါင္းညိွနွုိင္းျခင္း။ ၃၊၉၊၁၀။ ကုန္သြယ္မႈေရးရာ ရင္းနွီးျမွုဳပ္နွံမႈ စီမံခန္႔ခဲြေရးတြင္ အက်ဳံးမ၀င္ေသာ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားအတြက္ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား သတင္းအခ်က္မ်ား ထူေထာင္ရန္။ 124 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 125 tcef; 9/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) taumiftxnfazmfjcif; 9.1/ taumiftxnfazmfjcif;eSifhn§dEdIif;aqmif½Gufjcif;twGuftzGJUtpnf;qdkif&m vkyfief;,EÅ&m;rsm; 204/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) taumiftxnfazmf&eftwGuf pdkuf?arG;?qnf 0efBuD;XmerSm t"duusjyD; tpdk;&eSifh yk*¾vdu u@rS tzGJUtpnf;trsdK;rsdK;? t&yfbuf vlrItzGJU tpnf;eSifh zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;\ pkaygif;tm;xkwf aqmif&GufrIrsm; vdktyfygonf/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK; wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) wGif pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme\ vkyfief;tpDtpOfrsm;eSifh bwf*sufudk a&;qGJazmfjyay;rnfjzpfonf/ trsdK;om; pDrHudef; a&;qGJa&; aumfr&Sif (National Planning Commission - NPC) odkUr[kwf tvm;wledkifiHawmf pD;yGm;a&; aumfrwD zGJUpnf;vQif 4if;onf rl0g'ESifh pDrHudef; a&;qGJrIqdkif&m tvkH;pkHaygif;pyf n§dEIdif;rIrsm; jyKvkyfay;oGm;rnfjzpfjyD; vkyfief;taumiftxnfazmfrIwGif pdkuf?arG;?qnf 0efBuD;XmerS OD;aqmifoGm;rnf jzpfygonf/ 205/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)udk pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ OD;aqmifrIjzifh vuf&Sdtpdk;&\ zGJUpnf;cGifhjyKtiftm;twGif; taumiftxnfazmfaqmif&Gufrnfjzpfygonf/ ,if;odkU taumiftxnfazmf&eftwGuf cufcJ&IyfaxG;rI? tzGJUtpnf;aygif;pkH yg0if&efvdktyfrIwdkUaMumifh vuf&Sd tzGJUtpnf;rsm;tm; pDrHudef;a&;qGJrI? aygif;pyfn§dEdIif;rI? taumiftxnfazmfaqmif&GufrIESifh apmifhMunfh avhvmrIwdkUwGif tm;aumif;vmap&ef vkyfief;tqifhqifhudk aqmif&GufoGm;rnf jzpfygonf/ 206/ rl0g'rsm; aygif;pyfn§dEdIif;jcif;udk trsdK;om; pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) aygif; pyfn§dEdIif;a&; aumfrwD (NADSCC) jzifh aqmif&Gufrnfjzpf&m tpdk;&udk,fpm;vS,frsm; 27? yk*¾vdu ESifh awmifolv,form; tzGJUtpnf;rsm;rS udk,fpm;vS,frsm; yg0ifrnfjzpfygonf/ trsdK;om;pDrHudef; aumfr&Sif (NPC) \ qyfaumfrwDwpfcktaejzifh trsdK;om;pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) aygif;pyfn§dEdIif;a&; aumfrwD (NADSCC)onf tvGTmtoD;oD;wGif ADS udktaumiftxnf azmfaeaom jynfe,f^wdkif;a'oBuD;? c½dkifeSifh NrdKUe,fzGHUNzdK;wdk;wufa&; aumfrwDrsm;eSifh csdwfquf &rnf jzpfygonf/ ADS udk taumiftxnfazmfaqmif&Gufa&; tpDtpOfrsm;ESifh pDrHcsufrsm;onf jynfaxmifpktqifh ADS taumiftxnfazmf aqmif&Gufa&;aumfrwD\ a,bk,s OD;aqmifrIjzifh aqmif&GufMurnf jzpfygonf/ pdkuf?arG;?qnf0efBuD;Xme\ trIaqmif aumfrwD0ifrsm;ESifhtwl? yk*¾vdu u@? awmifolv,form; tzGJUtpnf;wdkY\ udk,fpm;vS,f rsm;yg0ifaom pkHnDpnf;a0;yGJrsm; usif;y

27 o,HZmwESifh obm0ywf0ef;usifxdef;odrf;a&;OD;pD;Xme (odkYr[kwf) &moDOwk ajymif;vJrItay:vdkufavsmnDaxG&Sdapa&;? trsKd; om;vIyf&Sm;rI tpDtpOf (NAPA), pDrHudef;ESihf b@ma&;0efBuD;XmeponfwdkYtygt0if 126 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jcif;tm;jzifh aqmif&GufMurnfjzpfygonf/ (NADSIC) onf pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) taumiftxnfazmfa&; yHhydk;rI,lepf (ADSISU)\ OD;aqmif aumfrwDtjzpf aqmif&Gufrnf/ (ADISU) udk pdkuf?arG;?qnf 0efBuD;Xme\ pDrHudef; OD;pD;XmewGif zGifhvSpfxm;jyD; ueOD; 5-eSpftwGif; pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) taumiftxnfazmfa&;wGif taxmuftuljyK&ef wm0ef&Sdrnf/ ပံု - ၆ ။ စိုက္ပ်ဳိးေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ (ADS) အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးအစီအစဥ္ 9.1.1/ trsdK;om; pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) aygif;pyf n§dEIdif;a&; aumfrwD (NADSCC) ESifh qyfaumfrwDrsm; 207/ trsdK;om; ADS aygif;pyfnSdeSdkif;a&;aumfrwD (NADSCC) udk pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[m AsL[m(ADS)taumiftxnfazmfa&; yHhydk;rI,lepf (ADSISU) \ twGif;a&;rª;tzGJUu yHhydk;0efaqmifrI ay;rnfjzpfovdk (NADSCC)\ qyfaumfrwDrsm;uvnf; vkyfief;vnfywfatmif axmufyHhay;rnf jzpfygonf/ tqdkygaumfrwDrsm;? qyfaumfrwDrsm; tm;vkH;udk 0efBuD;XmetwGif; &Sd&if;pGJaumfrwDrsm; (odkU) tzGJUtpnf;rsm;rSjzpfap? jyKjyifwdk;csJUíjzpfap? zGJUpnf;aqmif&Gufaprnf jzpfygonf/ þenf;jzifh oufqdkif&m wm0ef&Sdaome,fy,f toD;oD;ü ADS twGuf aygif;pyfn§dEdIif;rI ydkrdkwdk;wuf aumif; rGefvmapygrnf/ (u) yk*¾vdu u@ESifh aygif;pyfn§dEdIif;a&; qyfaumfrwD/ tpdk;&u@ ? yk*¾vdu u@ (UMFCCI ? ukefoG,fa&;^ pufrIvufrI vkyfief;^ ukefpnftoif; tzGJUrsm;)? or0g,ru@ (Oyrm-A[dkor0g,rtoif;)? awmifol tzGJUtpnf;rsm;eSifh aygif;pyf n§dEIdif;jcif;/ jynfaxmifpk jrefrmedkifiH ukefonfrsm;eSifh pufrIvufrIvkyfief;&Sifrsm; toif;csKyf (UMFCCI) u tqdkyg qyfaumfrwD\ tpnf;ta0;rsm;udk usif;yedkifonf/ (c) tpdk;&r[kwfaom tzGJUtpnf;rsm; (NGO) u@eSifh aygif;pyfn§dEdIif;a&; qyfaumfrwD/ tpdk;&Xmeqdkif&mrsm;eSifhtpdk;&r[kwfaom tzGJUtpnf;rsm; (NGO/INGO) udk aygif;pyfn§dEIdif;jcif;/ &Sd&if;pGJ tpdk;&r[kwfaom tzGJUtpnf;rsm; aygif;pyf n§dEdIif;a&;t&if;tjrpfpDrHcefUcGJrI aumfrwDrS tqdkyg qyfaumfrwD\ tpnf;ta0;rsm;udk usif;yEdkifonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 127 (*) zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;ESihf aygif;pyfn§dEdIif;a&; qyfaumfrwD/ þqyfaumfrwDonf &Sd&if;pGJ pdkufysdK;a&;eSifh aus;vufa'o zGHUNzdK;wdk;wufa&; u@aygif;pyf n§dEIdif;a&;tzGJUjzpfygonf/ (C) pm;eyf&du©mESihf tm[m&zlvkHa&; aygif;pyfn§dEdIif;a&; qyfaumfrwD/ þqyfaumfrwDonfpdkufysdK;a&;ESifh aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&; u@aygif;pyf n§dEdIif;a&; tzGJU tvª&Sifrsm; tpktzGJU trIaqmiftzGJU0ifrsm; yl;aygif;yg0ifwm0ef ,ledkifonf/ (i) pm;eyf&du©mab;uif;rI aygif;pyfn§dEdIif;a&; qyfaumfrwD/ wefzdk;uGif;quf wavQmuf ay:aygufonfh pm;eyf&du©mab;uif;rIqdkif&m udpö&yfrsm;udk þqyfaumfrwDu aygif;pyfnSdeSdkif;rnf/ "mwkypönf;rsm;? wd&pämefeSifh tyifa&m*gqdkif&m udpö &yfrsm;rSm pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\vkyfydkifcGifhjzpfonf/ ukefoG,f a&;? BudwfcGJ jyifqif jcif;ESifh pm;aomufukef ab;uif;rIwdkUrSm pD;yGm;a&;ESifh ul;oef;a&mif;0,fa&;0efBuD;Xme? pufrI 0efBuD;Xme? usef;rma&;eSifh tm;upm;0efBuD; XmewdkUESifh toD;oD; oufqdkifMurnf/ yk*¾vdu u@? pm;okH;oltzGJUtpnf;? (NGO) rsm;onf pm;eyf&du©mab;uif;a&; tzGJUtpnf;wGif tcsuf tcsmae&mrS yg0ifMuonf/ A[dktpm;taomufESifh aq;0g;BuD;MuyfuGyfuJa&; aumfrwD\ nTefMum;a&;rSL;csKyfOD;aqmifaom(FDA)u ,ckqyfaumfrwD\ tpnf;ta0;rsm;udk usif;yEdkifyg onf/ (p) wdkif;a'oBuD;eSifh jynfe,fpDrHudef; aygif;pyfn§dEdIif;a&; qyfaumfrwD/ edkifiHawmf pD;yGm;a&;aumfrwD (odkU) tvm;wltrsdK;om; pDrHudef;a&;qGJa&; aumfr&SifrS wpfqifh n§dEIdif;í wdkif;a'oBuD;^jynfe,fpDrHudef;0efBuD;XmeeSifh pdkufysdK;a&;0efBuD; Xmersm;rS udk,fpm; vS,frsm; yl;aygif;yg0ifMurnfjzpfjyD; jynfaxmifpktqifheSifh wdkif;a'oBuD;^ jynfe,ftqifh &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOfrsm;udk aocsmpGm aygif;pyfn§dEIdif;aqmif&Gufrnf jzpfygonf/ ,if;qyf aumfrwD\ tpnf;ta0;rsm;udk edkifiHawmf pD;yGm;a&;aumfrwD odkUr[kwf trsdK;om; pDrHudef; a&;qGJa&; aumfr&Sif (NPC)rS OD;aqmifí pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) taumif txnfazmfa&; yHhydk;rI,lepf (ADSISU) \ yHhydk;rIjzifh aqmif&Gufedkifrnf jzpfygonf/

9.1.2 / trsdK;om;pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) taumiftxnfazmfa&; aumfrwD (NADSIC) ESihf qyfaumfrwDrsm; 208/ pdkuf?arG;?qnf 0efBuD;Xme? jynfaxmifpk0efBuD;rS Ouú|tjzpfOD;aqmifrnfh pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;Xme\ tvkyftrIaqmif pnf;a0;yGJrsm;rSwpfqifh taumiftxnfazmfoGm;rnfh trsdK;om; pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) taumiftxnfazmfa&;aumfrwD (NADSIC)wGif pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme&Sd jynfaxmifpktqifhtpdk;&udk,fpm;vS,frsm;? awmifoltzGJUtpnf;rsm;? t&yfbuf vlrItzGJUtpnf;rsm;eSifh yk*¾vdu u@wdkUrS udk,fpm;vS,frsm;yg0ifonf/ þaumfrwDonf pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS) taumiftxnfazmfa&;twGuf wm0ef&SdjyD; pdkufysdK;a&;zGHUNzdK; wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) taumiftxnfazmf aqmif&GufrItpnf;ta0;rsm;udk (Oyrm-okH;v wpfBudrf) ykHrSef awGYqkHoifhonf/ aumfrwD\vkyfief;wm0efrsm;wGif atmufygwdkU yg0ifrnf - (u) oufqdkif&mtzGJUtpnf;rsm;twGif; rl0g'? tkyfcsKyfrI? Oya'a&;&m tajymif;tvJrsm; udk tvsiftjrefjzpfapjcif;jzifh pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS) taumif 128 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf txnfazmfrIudk jzpfajrmufapa&; axmufyHhay;&ef? (c) jynfwGif;(tpdk;&eSifhyk*¾vdu)ESifh jynfy&if;jrpfrsm;xHrS t&if;tjrpfrsm; pnf;½kH;rIudk jzpf ajrmufatmif ulnD&ef/ (*) atmufajcrS edkifiHawmftqifhtxd pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS) tpDtpOf rsm;? pDrHcsufrsm; taumiftxnfazmf&mwGif tqifajyacsmarGUap&ef pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;XmeESifh t"duywfoufqufEG,folrsm;udk vrf;ñTefay;&ef/ (C) pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS) taumiftxnfazmfa&;wGif yHhydk;rIay;rnfh pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme&Sd pDrHudef;OD;pD;Xmeudk tajcjyKaom pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wuf rIr[mAsL[m taumiftxnfazmfa&; yHhydk;rI,lepf(ADSISU)onf pDrHcsuf OD;aqmifaumf rwDtjzpf aqmif&Guf&ef/ (i) (NADSCC) ESifhtwl pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) taumiftxnf azmf EdkifrIudk tcsdefrSefaumuf,lqef;ppfum jyifqifn§dEIdif;rItwGuf tcsuftvufrsm;axmuf cHwifjy&ef/ 9.1.3/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m taumiftxnfazmfa&; yHhydk;rI,lepf (ADSISU) 209/ ADS udktaumiftxnfazmf&mwGif rwluGJjym;aomtzGJUtpnf;rsm;ESifh ywfoufqufEG,f olrsm; Mum; aygif;pyfn§dEIdif;&efvdktyfjyD;rl0g'?Oya'a&;&m?pDrHudef;a&;qGJjcif;? apmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH; oyfjcif;qdkif&m t&nftaoG;rsm; vdktyfonf/ vuf&SdtajctaewGif tuefUtowf&Sdum jyefUusJvsuf &Sdonf/ 210/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m taumiftxnfazmfa&; yHhydk;rI,lepf (ADSISU) onf rl0g'a&;qGJjcif;? qef;ppfavhvmjcif;? pDrHudef;csrSwfjcif;? apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif; ESifh aygif;pyfn§dEIdif;jcif;wdkUtwGuf vlom;t&if;tjrpfeSifh pGrf;aqmif&nfrsm;udkjznfhqnf; yHhydk;ygrnf/ þ,lepfonf ueOD;ig;eSpfwmumvwGif ADS taumiftxnfazmf aqmif&Gufjcif;udk yHhydk;ulnDoGm;rnf jzpfjyD; rl0g'eSifh taumiftxnfazmfa&;wGif vdktyfcsuf uGufvyfrsm; aygif;ul; qufpyfay;oGm;ygrnf/ 211/ þ,lepftm; pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmewGif; pDrHudef;OD;pD;Xmeü zGJUpnf;xm;rnfjzpfjyD; ADS taumiftxnfazmfa&;udk yHhydk;ulnDjcif;? ywfoufqufEG,folrsm;eSifh ADS taumif txnfazmfaqmif &Gufaom tzGJUtpnf;rsm;\ pGrf;aqmif&nfjrSifhwifay;jcif;eSifh aygif;pyfn§dEIdif; jcif;wdkU aqmif&Gufygrnf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[mtaumiftxnfazmfa&; yHhydk;rI ,lepf (ADSISU) \ vkyfief;wm0efrsm;rSm - (u) pDrHcsufpwiftaumiftxnfazmfcsdefwGif ywfoufqufEG,foltm;vkH; yg0ifaom tvkyf ½kHaqG;aEG;yGJusif;yí ADS t"duOD;pm;ay;udpö&yfrsm; csrSwf&ef? txl;tm;jzifh 2018-19 ckeSpf ESifh 2019-20 ckeSpf eSpfeSpfwm vkyfief;tpDtpOfrsm;ESifh &efykHaiG owfrSwfedkif&ef/ (c) rl0g'a&;&m qef;ppfavhvmjcif; eSifhapmifhMunfhxdef;ausmif;jcif; ? aygif;pnf;yg0ifaom pDrHudef;a&;qGJjcif; wdkUtwGuf oufqdkif&m taumiftxnfazmf aqmif&Gufrnfh tzGJU tpnf;rsm;tm; pGrf;aqmif&nfjr§ifhwifay;&ef/ (*) ADS apmifhMunfhxdef;ausmif;a&;twGuf owif;tcsuftvufrsm;tm; tajccHaompepf wpfck xlaxmifa&;yHhydk;&ef/ (C) ADS taumiftxnfazmfa&;twGuf rl0g'rsm;? vkyfxkH;vkyfenf;rsm;? vkyfief;pOfrsm;ESifh

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 129 vufpGJvrf;nTefcsufrsm; a&;qGJjcif;eSifh jyifqifrGrf;rHjcif;? (i) aygif;pyfyg0ifaom umvtvdkuf pDrHudef;rsm;a&;qGJedkifa&; yHhydk;&ef/ (ESpfESpfwmeSifh ig; ESpfwm &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOfrsm;eSifh ADS pDrHudef;rsm; jyifqifjznfhpGufjcif;) (p) trsdK;om; ADS aygif;pyfnSdeSdkif;a&;aumfrwD(NADSCC)eSifh qyfaumfrwDrsm;tm; qef;ppf avhvmrIeSifh axmufyHhydkUaqmifa&;pDrHcefUcGJrIwdkUyHhydk;ay;&ef/ (q) ADS taumiftxnfazmfjcif;udk apmifhMunfhxdef;ausmif;a&;ESifh ywfoufqufEG,faom rl0g'rsm; pOfqufrjywfapmifhMunfhjcif; tygt0if tzGJUtpnf;rsm;zGJUpnf;rI yHhydk;&ef/ (Z) ADS wefzdk;uGif;quf tpDtpOfrsm;wGif pDrHcsufrefae*smrsm;tm; tBuHÓPfay;jcif; 0ef aqmifrIrsm;eSifh EdkifiHawmftqifh taumiftxnfazmfrItpDtpOfrsm;wGif yHhydk;ulnD&ef/ (ps) u@tvdkuf rl0g'rsm;? EdkifiHwum uwdu0wfrsm;ESifh vrf;nTefcsufrsm;tm; o,HZmw jzpfapa&;yHhydk;ay;&ef/ (n) ADS taumiftxnfazmf&mwGif &Sd&if;pGJtcsuftvufrsm;eSifh pkpnf;n§dEIdif;aqmif&Guf jcif;tm;jzifh tusdK;&v'frsm; &&Sdap&efvdktyfonfh r[mAsL[majrmuf ta&;ygaom tcsuftvufrsm;udk pkpnf;? qef;ppfyHhydk;&ef/ (#) zGHUjzdK;a&; rdwfzufrsm;\ &if;ESD;jr§KyfESHrIeSifh tpDtpOfrsm;tm; ADS taumiftxnf azmf a&;tpDtpOfrsm;eSifh vdkufavsmnDaxGjzpfapa&; aygif;pyfn§dEIdif;&ef/ (X) trsdK;om; ADS aygif;pyfn§dEIdif;a&;aumfrwD(NADSCC)\ twGif;a&;rª;tzGJUtjzpf aqmif &Guf&ef ponfwdkUjzpfygonf/ 9.2/ r[mAsL[mr@dKiftvdkuf t"du&v'frsm; 212/ ADS udk taumiftxnfazmf&mü r@dKifwpfckcsif;pDatmufwGif aqmif&Guf&rnfh cufcJ&Iyf axG;aom vkyfief;rsm;&Sdygonf/ taumiftxnfazmfrnfh tzGJUtpnf;rsm;eSifh aygif;pyfn§dEIdif;a&; aumfrwD rsm;tm; pl;pdkufvkyfaqmif&rnhfvkyfief;rsm;udk vrf;ñTefay;&ef r[mAsL[mr@Kdif wpfckcsif;pDatmufü t"du&v'frsm;udk owfrSwfay;xm;ygu taxmuftuljzpfygvdrfhrnf/ 213/ apmifhMunfhavhvmjcif;rlabmifwGif yg0ifaom&v'frsm;tm;vkH;udk tcsdefrD jyD;pD;atmif raqmif &GufEdkifcJhonfhwdkifatmif ADS \ t"du&v'frsm;onf atmifjrifrItwGuf aocsmayguf OD;wnf aqmif&Guf&rnfh &v'frsm;jzpfygonf/ t"du&v'frsm;onf aygif;pyfn§dEIdif;a&; tpnf;ta0;ESifh apmifhMunfhavhvmrI tpD&ifcHpmrsm;wGif rnfonfhudpö&yfudkrQ udkifwG,fajz&Sif;jcif;rjyKrD yxrqkH;OD; pm;ay;udkifwG,f ajz&Sif;oifhonfhudpö&yfrsm; t"du&v'frsm;udk owfrSwfa&;jzpfygonf/ atmufyg Z,m;(33)wGif t"du&v'fwdkUudk azmfjyxm;onf/ 130 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ဇယား ၃၃။ စိုက္ပ်ိဳးေရး ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ(ADS)၏ အဓိကရလဒ္မ်ား မ႑ိဳင္ ၁ -ေကာင္းမြန္ေသာစီမံ မ႑ိဳင္ ၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား မ႑ိဳင္ ၃ - ယွဥ္ျပိဳင္နွိႈင္စြမ္းအား စဥ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ရွိ ေအာက္ရွိ အဓိကရလဒ္မ်ား ေအာက္ရွိ အဓိကရလဒ္မ်ား အဓိကရလဒ္မ်ား ၁။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာန၊ အမ်ိဳးသားအဆင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး ဦးစားေပးသတ္မွတ္ထားေသာ လယ္သမားမ်ားနွင့္ ပုဂၢလိက သုေတသနဌာနစနစ္ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ ၇ ခုတြင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွ ပတ္သက္ တည္ေထာင္ျပီးစီး ခဲ့ျပီး (၅) ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနသူ ေတာင္သူမ်ား ဆက္ႏြယ္ေနသူမ်ား၏ ၇၀% နွစ္တာကာလ သုေတသန ရရွိေသာ အျမတ္အစြန္းမွာ အနည္းဆံုး သည္ စိုက္ေမြးဆည္ ဝန္ၾကီးဌာန၏ မဟာဗ်ဴဟာတစ္ခုကို အတည္ျပဳကာ ၂၀% တိုးတက္လာျခင္း။ ဘက္စံုဆက္စပ္ထားျပီး ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လယ္ယာ သား၊ငါး၊ အားလံုးပူးေပါင္း ပါဝင္ေသာ ထုတ္လုပ္မႈ စနစ္ အေျချပဳ စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္း အသံုးခ်သုေတသန စီမံကိန္းအား လုပ္ငန္းစဥ္အေပၚ ေက်နပ္မႈရွိျခင္း။ ညွိနွိႈင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိျခင္း။

၂။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ အစိုးရနွင့္ ပုဂၢလိကတို႕၏ ဆန္စပါး၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ဟင္းသီး ဝန္ၾကီဌာနအဆင့္နွင့္ ဦးစီးဌာန အခန္းက႑ မ်ားနွင့္ တာဝန္ဝတၱရား ဟင္းရြက္မ်ား၊ ဆီထြက္သီးနွံမ်ား၊ အဆင့္မ်ားရွိ ေစာင့္ၾကည့္ မ်ားအား ရွင္းလင္းစြာ ခြဲျခားေဖာ္ျပ ၾကံ၊ ကြ်ဲ၊ႏြား၊ နွင့္ ငါးလုပ္ငန္း ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္ သံုးသပ္ျခင္း ထားသည့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး တိုးခ်ဲ႕ က႑ခြဲမ်ားအတြက္ အစားအစာ (M&E) လုပ္ငန္းမွ နွစ္စဥ္ ပညာေပးေရး မူဝါဒ ျပဌာန္းျခင္း။ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈ နွင့္ အရည္အေသြး အစီရင္ခံစာမ်ားတင္ျပျခင္း နွင့္ ဆိုင္ရာ စံခ်ိန္ စံနႈန္းမ်ား အား သတင္းအခ်က္အလက္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ေရးသားျပဳစုျခင္း။ စနစ္ထဲသို႔ သံုးလတစ္ၾကိမ္ သတင္းပို႔ျခင္း။ ၃။ အမ်ိုးသားေျမအသံုးခ်မႈေကာင္စီ ၏ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေရမူဝါဒဆိုင္ရာ ေဂဟစနစ္ အေျချပဳအားလံုး လုပ္ငန္းအဖြဲ႔တြင္ ပါဝင္၍ အားလံုးကို မူေဘာင္အတြင္းတြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ေသာ လိုက္ေလ်ာ ညီေထြ လႊမ္းျခံဳေသာ ေျမဥပေဒတစ္ရပ္ ေရအရင္းအျမစ္ ဘက္စံုစီမံခန္႔ခြဲမႈ ျပင္ဆင္မႈ (ecosystems-based ျပဌာန္းေရးကို ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ျခင္း။ (Integrated Water Resources participatory adaptation) နွင့္ Management - IWRM) မူဝါဒအား ေဘးအနၱရာယ္ က်ေရာက္နိုင္ေျခ ထည့္သြင္း ေရးသားျခင္း။ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း စီမံကိန္းမ်ားအား အဓိက ေရေဝေရလဲေဒသ ၁၀ခုတြင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း။ 9.3/ tcsdefwdkwGif; &&Sdedkifonfh atmifjrifrIrsm; (Quick wins) 214/ ADS udk taumiftxnfazmfonfh yxreSpfwGif pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmetwGif;ESifh t"du ywfoufqufEG,faeolrsm;xHrS ADS tm; axmufcHtm;ay;ulnDrIrsm; us,fus,fjyefUjyefU &&Sd&ef ta&;BuD;ygonf/ xdkuJhodkUaom tm;ay;ulnDrIrsdK;&&Sd&efrSm tcsdefwdktwGif; odomxif&Sm;onfh atmifjrifrItcsdKU (quick wins) jyoedkif&efvdktyfjyD; ADS taumiftxnfazmfrI yxrESpftwGif; &&SdEdkif rnfhatmifjrifrIrsm; (quick wins) udk Z,m; (34)wGif azmfjyxm;ygonf/

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 131 ဇယား ၃၄။ ADS ေဆာင္ရြက္ရန္ ပထမနွစ္အတြင္း အလ်င္အျမန္ ေအာင္ျမင္ေစေရး အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည့္ အခ်က္မ်ား မ႑ိဳင္ ၁ - ေကာင္းမြန္ေသာ မ႑ိဳင္ ၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား မ႑ိဳင္ ၃ - ယွဥ္ျပိဳင္နိဳင္စြမ္းအား ရွိ စဥ္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ရွိ ရွိ Quick Win မ်ား Quick Win မ်ား Quick Win မ်ား ၁။ အမ်ိဳးသား ADS ေပါင္းစပ္ အမ်ိုးသားအဆင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး ဦးစားေပး တန္ဖိုးကြင္းဆက္ ကုန္စည္ ညွိနွိႈင္းေရး ေကာ္မတီ (NAD- သုေတသနေကာင္စီ (၇)ခု ရွိ တန္ဖိုးကြင္းဆက္မ်ား ဆိုင္ရာ SCC) ၊ အမ်ိဳးသား ADS တည္ေထာင္ျခင္း နွင့္ ေငြေၾကး နွင့္ စီးပြားေရး သံုးသပ္ခ်က္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေရး သက္ဝင္ လႈပ္ရွားမႈအတြက္ ေဆာင္ရြက္ ျပီးစီးျခင္း နွင့္ အနည္းဆံုး ေကာ္မတီ (NADSIC) ၊ နွင့္ ADS ျမန္မာ့စိုက္ပ်ဴိးေရး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ဦးစားေပး တန္ဖိုးကြင္းဆက္ (၂) ခုအတြက္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေရး ပံ့ပိုးမႈ ေရလုပ္ငန္း သိပၸံ အကယ္ဒမီကို လံုေလာက္ေသာ အရင္းအျမစ္မ်ား ေကာ္မတီ တို႕၏ လုပ္ငန္းမ်ား ဖြဲ႔စည္းတာဝန္ေပးျခင္း၊ ရရွိသည့္ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ စီမံကိန္းမ်ား လည္ပတ္လ်က္ရွိျခင္း။ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ (ဥပမာ - ဆန္နွင့္ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး) ပင္မစီမံကိန္း ေရးဆြဲ ျပီးစီးျခင္း။ တည္ေထာင္ျပီးစီးျခင္း။ ၂။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာန တြင္ လုပ္ေဆာင္မႈ သုေတသန စိုက္ပ်ိဳး စီးပြားေရးလုပ္ငန္း မူဝါဒေရးရာ နွင့္ ေစာင့္ၾကည့္ (Action Research) ရန္ပံုေငြ အေတြ႔အၾကံဳယူေရး အစပ်ိဳးခ်ိန္တြင္ ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္ သံုးသပ္ျခင္း တစ္ရပ္ထူေထာင္ျခင္း။ လက္တြဲေခၚယူမႈ တည္ေထာင္ျပီးစီးျခင္း။ (M&E) ဌာနခြဲမ်ား ဖြင့္လွစ္ျပီးစီးျခင္း။

၃။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာနရွိ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးေရးဥပေဒ စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားနွင့္ ေစ်းကြက္သတင္း ေတာင္သူလယ္သမား မူၾကမ္းအား ပတ္သက္ ဦးစီးဌာန တည္ေထာင္ျပီးစီျခင္း အဖြဲ႕အစည္းမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္း ဆက္ႏြယ္ေနသူမ်ား၏ ဌာနစိတ္ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈျဖင့္ ေရးဆြဲျပီးစီးျခင္း။ လ်က္ရွိျခင္း။ ၄။ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနသူမ်ား၏ စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ မူရင္းထြက္ရွိရာေနရာေဒသေၾကာင့္ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈျဖင့္ အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား (GAP) ထူးျခားသည့္ အရည္အေသြး ရွိမႈကို စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာန၏ မွ အနည္းဆံုး စံနႈန္း ၂ခုအား ညႊန္ျပသည့္ Geographical Indi- ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းေရး ေရးဆြဲျခင္း၊ အတည္ျပဳျခင္းနွင့္ cations အနည္းဆံုး ၂ ခုအတြက္ စီမံကိန္းမူၾကမ္း ေရးဆြဲျပီးစီးျခင္း။ ျဖန္႔ေဝျခင္း။ ခြင့္ျပဳခ်က္ရရွိျခင္း။ ၅။ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေျမအသံုးခ် စက္မႈလယ္ယာစခန္း(၃)ခုရွိ စိုက္ပ်ဳိးေရးထြက္ကုန္လုပ္ငန္းဆိုင္ ေကာင္စီ လုပ္ငန္း လည္ပတ္ ပုံေသပိုင္ပစၥည္းအခ်ဳိ႕ကို ပုဂၢလိက ရာ တီထြင္မႈႏွင့္ ျပိဳင္ပြဲမ်ား က်င္းပ၍ လ်က္ရွိျခင္း နွင့္ ပတ္သက္ သို႔လႊဲျပာင္းျခင္း အစီအစဥ္ အျဖစ္ တိုင္းေဒသၾကီး၊ ျပည္နယ္မ်ားမွ ဆက္ႏြယ္ေနသူမ်ား၏ ပူးေပါင္း စက္ကိရိယာ မ်ားအား တန္ဖိုးသင့္ ေအာင္နိုင္သူမ်ားကို ဆုခ်ီးျမႇင့္ေရး၊ ပါဝင္မႈျဖင့္ အားလံုးကို လႊမ္းျခံဳေသာ ေရာင္းခ်ျခင္း ေျမဥပေဒတစ္ရပ္ ျပဌာန္းျခင္း။ 132 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 133 tydkif; 2 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) \ &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOfrsm; (2018-19 ckESpf rS 2022-23 ckESpfxd)

134 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 135 tcef; 1/ XmetoD;oD;\ wm0efrsm; 215/ aemufqufwGJ(1)28 wGif wifjyxm;onfh pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)\Z,m; wGif vkyfaqmifcsuf wpfckcsif;pDtwGuf wm0ef&Sdonfh OD;pD;Xme? XmecGJ? Xmepdwftvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrI tao;pdwfpm&if;rsm;udk ,ckyifrpmtkyfeSifhwGJzufMunfh&I&ef &kH;okH;vufudkiftjzpf ykHeSdyfxm;ygonf/ 28 aemufqufwGJ (1)wGifwifjyxm;onfh pdkufysKd;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS)\ Z,m;wGif vkyfaqmifcsufwpfckcsif;qD twGuf wm0ef&Sd onfh OD;pD;Xme? XmecGJ? Xmepdwftvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrItao;pdwfpm&if;rsm;udk OD;pD;Xme odkYr[kwf ¤if;\XmecGJ? XmepdwfwdkY uay;ydkYvmonfh &efyHkaiGcefYrSef; vdktyfcsufpm&if;rsm;udk tajccHí ADS \ rlrsm;ESifhnd§EdIif;um wGufcsufjyKpkxm;onf/ b@ma&;pDrHcsufrsm; a&;&mwGif rSDjirf;jyKpkEdkif&efjzpfygonf/ ,ckyifrpmtkyfESifh wGJzufMunfh½I&ef ½Hk;oHk;vufudkiftjzpf yHkESdyfxm;ygonf/ 136 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 137 tcef; 2/ &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 2.1/ ed'gef; 216/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)onf jrefrmedkifiH\ pdkufysdK;a&;u@a&&Snf zGHUNzdK; a&;twGuf (2030)ckeSpfxd r[mAsL[mOD;pm;ay;rsm;? yef;wdkifrsm;twGuf tem*wfvm;&m arQmfrSef;csuf eSifh rlabmifudkay;onf/ pm;eyf&du©mzlvkHa&;? toufarG;rIeSifh 0ifaiGwdk;wufrIwdkUonf pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)\ yifr&nfrSef;csufrsm; jzpfMuonf/ &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf(IP)onf pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)\ t"dutpdwftydkif;jzpfonf/ ,if;onf (2018-19 rS 2022-23) txd 5-eSpfwmtwGufjzpfonf/ ,if;onf pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)\ (u) tem*wfvm;&marQmfrSef;csuf? oufa&mufrIrsm;? xyfqifh&v'frsm;? csufcsif;&v'frsm;eSifh tBuHjyK xm;onfh vkyfaqmifcsufrsm; (c) rl0g'a&;qGJrI? vkyfief;aqmif&GufrIeSifh (*)n§dEIdif;aqmif&Gufjcif;? taumiftxnfazmfjcif;eSifhtjcm;eSpfvwf? eSpf&Snf xnfhoGif;pOf;pm;oifhonfh tcsufrsm;twGuf tBuH jyKcsufrsm; ponfwdkUudktajccHxm;onf/ 217/ &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOfwGif jynfoltwGuftokH;p&dwf jyefvnfokH;oyfrI (Public Expenditure Review – PER) (urÇmhbPf? LIFT 2017 ckESpf)? eSpfvwftokH;p&dwfrlabmif (Mid-term Expenditure Framework (MTEF) eSifh tvª&Sifrsm;\ &efykHaiGxnfh0ifrI qef;ppfavhvmcsufrsm;udk xnfhoGif;pOf; pm;cJhygonf/ xdkUjyif pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;Xme\ zGJUpnf;ykHwGif rBumao;rDu ajymif;vJoGm;aom tajymif;tvJESpfckeSifhvnf; oifhavsmfatmif a&;qGJcJhygonf/ yxrtajymif;tvJrSm jrefrmhv,f,m zGHYNzdK;a&;bPfudk pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;Xmeatmufrxm;bJ pDrHudef;eSifh b@ma&;0efBuD;Xme atmuf wGif a&TUajymif;vdkufjcif;jzpfonf/ 'kwd,tajymif;tvJrSm aus;vufa'o zGHUNzdK;a&;OD;pD;XmewGif&Sdaom vrf;wHwm;Xmeudk ,cktcgaqmufvkyfa&;0efMuD;XmeodkUvTJajymif; ay;vdkufjcif; wdkUjzpfonf/ 218/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)eSifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf(IP)wdkUudk ywfoufquf EG,fol trsdK;rsdK;wdkUeSifh wdkifyifaqG;aEG;um a&;qGJcJhjcif;jzpfonf/ 2016 ckeSpf jrefrm pdkufysdK;a&;rl0g' rlMurf;onf þwdkifyifaqG;aEG;rIwGif vrf;nTefrl0g'tjzpf yg0ifaeonf/ xdkYjyif þvkyfief;pOfwGif tjcm;rl0g'rsm;? r[mAsL[mrsm;? pDrHcsufrsm;omru ,cif^ vuf&Sd^ &nf&G,f arQmfrSef;xm;onfh pDrHudef;rsm;? pDrHcsufrsm;eSifh tokH;p&dwfrsm;udkvnf; aocsmpGm jyefvnfokH;oyf xm;onf/ ADS a&;qGJjcif; vkyfief;pOfwGif pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme&Sd OD;pD;XmetoD;oD;rS 0efxrf;rsm;tjyif? pdkufysdK;a&;eSifh aus; vufzGHUNzdK;a&;u@ yl;aygif;n§dEIdif;a&;tzGJU? awmifol v,form;rsm;? yk*¾vdu u@rS vkyfief;&Sifrsm;? pufrIvufrIvkyfief;eSifh ukefoG,fa&;tkyfpkrsm;? zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;? t&yfbufvlrItzGJUtpnf;(CSO) rsm;ESifh wdkifyifaqG;aEG;rIjyKvkyfjcif;rsm;vnf; yg0ifygonf/ 219/ þjyefvnfokH;oyfcsuf? qef;ppfcsuf? tMuHjyKcsufwdkUudk tajccHum pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wuf

138 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf rIr[mAsL[m(ADS) onf pdkufysdK;a&;u@eSifh qufpyfvsuf&Sdonfh vlrIpD;yGm;? pdkufysdK;-enf;ynm? pdkufysdK;-ywf0ef;usif? Xmeqdkif&mponfh tajctaet&yf&yfudk tuJjzwfumwifjyxm;onf/ xdkU aemufpDrHudef;qdkif&m csOf;uyfrIudkokH;umowfrSwfxm;onfh xyfqifh&v'frsm;? csufcsif;&v'frsm;? vkyfaqmifcsufrsm;rS wpfqifhpdkufysdK;a&;u@\ tem*wfvm;&marQmfrSef;csuf? yef;wdkifrsm;eSifh &nfrSef; csufrsm;odkU atmifjrifpGma&muf&Sdedkifrnfh enf;vrf;rsm;eSifh vkyfief;aqmif&GufrIrsm;udk zGJUpnf;wnf aqmuf cJhonf/ þpDrHudef;qdkif&m csOf;uyfrIenf;vrf;rsm;onf 0efMuD;Xme&Sd oufqdkif&m OD;pD;Xmersm; tMum; eSpfpOfvkyfief;pDrHcsufeSifh bwf*sufcGJa0rIwdkUtygt0if taumiftxnfazmfjcif;qdkif&m wm0ef 0wÅ&m;rsm;tm; azmfxkwfowfrSwfedkif&ef yHhydk;ay;ygrnf/ þpDrHudef; csOf;uyfenf;onf ADS \ csufcsif;&v'frsm;? xyfqifh&v'frsm;? r@dKifrsm;atmuf&Sd axmufcHtBuHjyKxm;onfh pDrHudef;rsm;? pDrH csufrsm;eSifh vkyfaqmifcsufrsm;twGuf &efykHaiGay;tyfjcif;eSifh taumiftxnfazmfjcif;wdkU aqmif&GufEdkif &ef tpdk;&? v,form;rsm;? yk*¾vdu u@eSifh zGHUNzdK;a&; rdwfzufwdkUtMum; wm0efcGJa0owf rSwf&mwGif vG,fulacsmarGUapygonf/ 220/ þtcef;wGif pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)\ &nfrSef;csufrsm;udk atmifjrif atmif aqmif&Gufedkif&eftwGuf &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf(IP)udk tusOf;csKyfwifjyxm;jyD; xdkrSwpfqifh pdkufysdK;a&;rl0g'\ &nfrSef;csufrsm;udkyg jynfhrDatmif aqmif&GufoGm;rnf/ xdkodkUwifjyxm;&mwGif vuf&SdeSifh,cif bwf*sufrsm;eSifh pDrHudef;rsm;tm; jyefvnfokH;oyfxm;rIrsm;? pdkufysdK;a&;bwf*swf twGuf eSpfvwfarQmfrSef;csuftm; qef;ppfcsuf? &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf\OD;pm;ay;rsm; azmfjycsufeSifh (2018-19ckeSpf rS 2022-23ckeSpf) umvtwGuf ADS IP tusOf;csKyfwdkU yg0ifygonf/ &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOftm;taumiftxnfazmf&eftwGuf yifrwm0ef0wÅ&m;rsm;udk aemufqufwGJ (1)wGifazmfjy xm;ygonf/ aemufqufwGJ(2)wGif owif;tcsuftvufrsm;? ADS r@dKifwpfckcsif;pDESifh,if;wdkU\ oufqdkif&mxyfqifh&v'frsm;? csufcsif;&v'frsm;twGuf &if;ESD;jr§KyfESHrI vdktyfcsufrsm;udk bwf*suf wGufcsufxm;rIrsm;tm; tusOf;csKyfazmfjyxm;ygonf/ 29 &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOfonf jznfhpGufjyKjyif Edkifaom pmwrf;t&Sifwpfckjzpfygonf/ tcsdefMumvmonfeSifhtrQ apmifhMunfh xdef;ausmif;pdppf okH;oyfjcif; (M&E) rSwpfqifh owif;tcsuftvuftopfrsm; &&Sdvmygu? rl0g'qdkif&m a'wmabhpf wdk;wufajymif;vJvmygu rGrf;rHjyifqifrIrsm; jyKvkyfoGm;rnfjzpfonf/ pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme\ pDrHudef;OD;pD;XmerS &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf a&;qGJEdkif&eftwGuf tokH;jyKxm;aom wGufcsufrI Z,m;rsm; yg0ifonfh a'wmabhpfudkxdef;odrf;jyD; qufvufjznfhoGif; oGm;rnfjzpfonf/ tu,fí &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOfwGif ajymif;vJrIwpfckck&Sdygu yxrOD;pGm pDrHudef;OD;pD;Xme&Sd a'wmabhpfwGif xnfhoGif;jyif qif&rnfjzpfygonf/ 2.2/ pdkufysdK;a&;qdkif&m b@maiGrsm;wGif ajymif;vJvmrIrsm; 221/ udef;*Pef; azmfjycsuft& (2012-13 rS 2017-18) txd EdkifiHawmf bwf*sufonf pdkufysdK;a&; tokH;p&dwfwGif eSpfqwdk;vmonf/ (Z,m;-35) OD;pD;XmeokH;ck\ (pufrIv,f,m? qnfa&OD;pD;? aus; vufOD;pD;) bwf*sufonf pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme pkpkaygif;pdkufysdK;a&; bwf*suf&efykHaiG\ 86% &SdaejyD; t"dutm;jzifh aus;vufa'otajccHtaqmufttkHrsm; (qnfajrmif;? aus;vufvrf;rsm;? aus; 29 xyfqifh&v'fwpfckpDtwGuf bwf*suftm; csufcsif;&v'f^vkyfaqmifcsuf wpfckcsif;pDtwGuf &if;ESD;jr§KyfESHrIbwf*sufrS tajccHí wGufcsufxm; jcif;jzpfonf/ aemufqufwGJ 1 ESifh 2 twGuf oD;oefYtwGJwpfwGJtjzpf Xmevufudkif rSDjirf;toHk;jyK&ef yHkESdyfxm;onf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 139 vufa'o a&&&Sda&;? aus;vufpGrf;tif) ESifh pufud&d,mrsm; (xGefpufrsm;ESifh tjcm;pufypönf;rsm;) wGif tokH;jyKxm;jcif;jzpfonf/ 222/ txufyg&mcdkifEIef;onf tcsdeftawmfMum wajy;wnf;&SdaecJhaomfvnf; tqdkyg OD;pD;XmeokH; ckMum; b@maiGcGJa0rIrSm odompGmajymif;vJvmcJhonf/ vGefcJhaom(5)eSpftwGif; pufrIv,f,mOD;pD; Xme(AMD)ESifh aus;vufa'o zGHUNzdK;wdk;wufa&; OD;pD;XmewdkU\cGJa0rIrSm vsifjrefpGmBuD;xGm;vmcJhjyD; (AMD)\ cGJa0rIrSm 4.9% rS 14.4% odkU? DRD \ cGJa0rIrSm 11.2% rS 43.8% odkU) qnfajrmif;eSifh a&tokH;csrI pDrHcefUcGJa&;OD;pD;Xme(IWUMD)\ cGJwrf;rSmpkpkaygif;bwf*suf\ 67% rS 27% odkUavsmh usoGm;cJhonf/ (ykH-7) 223/ pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme bwf*suf\cGJa0rItrsm;pkrSm tqdkygOD;pD;XmeokH;ckwGifom &SdaecJhjcif; aMumif; pdkufysdK;a&;u@zGHUNzdK;rItwGuf ta&;ygonfh tjcm;t"duusaom vkyfief;rsm;eSifh u@cGJrsm; wGif tav;ay;rI tm;enf;vsuf&Sdonf/ atmufazmfjyyg b@maiGcGJwrf;udpö&yfrsm; (Z,m; 35)udk tav;ay;&ef vdktyfygonf - l urÇmwpf0Srf;wGif pdkufysdK;a&;okawoeü&if;eSD;jr§KyfeSHjcif;jzifh tusdK;tjrwf&&SdrIjrifhrm; aMumif; awGU&Sdxm;aomfvnf; pdkufysdK;a&; okawoevkyfief;rsm;wGif t&if;tjrpfrsm; tvGefenf;yg;aejcif; (yQrf;rQtm;jzifh pkpkaygif; bwf*suf\ 0.7%)/ l pdkufysdK;a&; GDP \ 30% &SdjyD; oD;eSHu@cGJxuf 2qydkrdk BuD;xGm;vsuf &Sdaeaomfvnf; arG;jrLa&;eSifha&vkyfief;wdkUwGif t&if;tjrpfrsm; tvGefenf;yg;aejcif; (ESpfckaygif; 2.0%)/ l pdkufysdK;a&;qdkif&m pDrHudef;a&;qGJjcif;wGif yrmPenf;yg;aom t&if;tjrpfom (0.2%) cGJa0ay;xm;jcif;? ,if;onfta&;BuD;aomvkyfief;wm0efjzpfonfh pdkufysdK;a&; ESifh aus; vuf a'ozGHUNzdK;wdk;wufa&;udk tbufbufrSxnfhoGif;pOf;pm;onfh ydkrdkBuD;rm;vmaom 0efBuD;Xmetm; OD;aqmifn§dEIdif;&ef? A[dkxdef;csKyfpepf avQmhcs&eftwGuf jynfe,frsm;^ wdkif;a'oBuD;rsm;? yk*¾vdu u@? awmifolv,form;rsm;? vlxktajcjyK tzGJUtpnf;rsm; (CBOs)? zGHUNzdK;a&; rdwfzufrsm;? tjcm;tzGJUtpnf;rsm;eSifh n§dEIdif;aqmif&Guf&efwdkUudk vkyf aqmifaeygaomfvnf; 0.2&mcdkifEIef;om &Sdaeonf/

140 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ဇယား ၃၅။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ဝန္ၾကီးဌာန၏ ၂ဝ၁၂-၁၃ မွ ၂ဝ၁၇-၁၈ ခုနွစ္ဘ႑ာေရးရန္ပံုေငြ (က်ပ္ေငြသန္းေပါင္း) ဌာနမ်ား ၂၀၁၂-၁၃ ၂၀၁၃-၁၄ ၂၀၁၄-၁၅ ၂၀၁၅-၁၆ ၂၀၁၆-၁၇ ၂၀၁၇-၁၈ ၀န္ၾကီးရံုး ၈၃၅ ၈၇၆ ၁၄၂၁ ၂၄၇၈ ၂၄၉၃ ၁၅၅၇ စီမံကိန္းဦးစီးဌာန ၃၇၇၁ ၆၄၁ ၉၀၄ ၈၁၈ ၇၆၄ ၇၉၂ စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာန ၃၄၄၉၀ ၃၅၀၇၈ ၄၀၈၅၆ ၆၅၂၂၀ ၈၃၇၆၁ ၅၂၇၆၅ ဆည္ေျမာင္းႏွင့္ေရအသံုးခ်မႈ ၃၂၂၄၁၃ ၄၀၇၈၂၃ ၄၂၃၂၂၁ ၄၂၀၃၇၈ ၃၃၃၈၉၈ ၂၉၇၀၈၇ စီမံခန္႔ခြဲေရးဦးစီးဌာန လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲေရးႏွင့္ ၂၂၉၁၉ ၂၄၆၅၃ ၂၅၈၁၉ ၂၈၄၃၁ ၃၂၁၃၈ ၃၂၄၃၁ စာရင္းအင္း ဦးစီးဌာန စက္မႈလယ္ယာဦးစီးဌာန ၂၃၃၉၁ ၂၂၉၇၆ ၄၁၁၇၁ ၁၂၆၁၅၈ ၁၁၃၁၈၂ ၁၅၂၅၅၃ ေရဆင္းစိုက္ပ်ဳိးေရး တကၠသိုလ္ ၆၈၀၆ ၁၅၃၈၁ ၉၀၈၄ ၁၄၇၈၃ ၅၆၈၈ ၉၂၂၆ စိုက္ပ်ဳိးေရးသုေတသန ဦးစီးဌာန ၃၆၂၅ ၂၉၀၃ ၇၄၂၈ ၉၂၈၉ ၁၀၀၇၃ ၈၄၇၄ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရး ၂၄၅၀ ၂၇၈၅ ၂၁၀၂၇ ၁၄၈၇၄ ၁၈၇၁၂ ၂၁၂၄၀ ဦးစီးဌာန ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာန ၁၈၀၃ ၂၀၄၇ ၉၈၃၅ ၉၂၆၂ ၅၅၆၅ ၁၂၅၃၆ ေက်းလက္ေဒသဖြံ႔ျဖိဳး ၅၃၈၅၂ ၈၅၁၆၂ ၄၀၂၅၁၆ ၅၀၀၀၄၁ ၅၄၀၈၉၁ ၄၆၄၀၄၇ တိုးတက္ေရးဦးစီးဌာန ေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာ ၅၇၉ ၁၂၉၉ ၄၁၂၈ ၂၉၄၁ ၂၁၀၅ ၁၄၈၅ ေဆးတကၠသိုလ္ သမ၀ါယမဦးစီးဌာန ၁၄၇၀ ၃၂၆၈ ၅၃၈၄ ၆၁၃၀ ၃၉၇၇ ၄၇၇၄

အေသးစားစက္မႈလက္မႈ ၃၅၇ ၅၈၁ ၄၁၈၇ ၁၇၂၆ ၁၃၂၅ ၁၄၃၄ လုပ္ငန္းဦးစီး ဌာန စုစုေပါင္း ၄၇၈၇၇၉ ၆၀၅၄၇၃ ၉၉၆၉၈၃ ၁၂၀၂၅၂၉ ၁၁၅၄၅၇၂ ၁၀၆၀၄၀၁ ပံု -၇ ။ စိုက္ပ်ဳိးေရးဘ႑ာေငြ၏ ေ၀စုမ်ား (၂၀၁၂-၁၃ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၇-၁၈ ခုႏွစ္) jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 141 ဇယား ၃၆။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ဝန္ႀကီးဌာနရွိ ဌာနမ်ားအလိုက္ဘ႑ာေငြေဝစုမ်ား၏ စုစုေပါင္းနွင့္ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈ အေျချပဇယား ၂ဝ၁၂-၁၃ခုနွစ္ မွ ၂ဝ၁၇-၁၈ ခုနွစ္ စုစုေပါင္းရန္ပံုေငြ၏ စုစုေပါင္းရန္ပံုေငြ၏ ဌာနမ်ား ပ်မ္းမွ်ခြဲတမ္း ရာခိုင္ႏွဳန္း ပ်မ္းမွ်တိုးတက္မႈ ရာခိုင္ႏွဳန္း ၀န္ၾကီးရံုး ၀.၂% ၁၃.၃% စီမံကိန္းဦးစီးဌာန ၀.၂% -၂၆.၈% စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာန ၅.၈% ၈.၉% ဆည္ေျမာင္းႏွင့္ေရအသံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲေရးဦးစီးဌာန ၄၄.၈% -၁.၆% လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲေရးႏွင့္ စာရင္းအင္း ဦးစီးဌာန ၃.၃% ၇.၂% စက္မႈလယ္ယာဦးစီးဌာန ၇.၉% ၄၅.၅% ေရဆင္းစိုက္ပ်ဳိးေရးတကၠသိုလ္ ၁.၂% ၆.၃% စိုက္ပ်ဳိးေရးသုေတသနဦးစီးဌာန ၀.၇% ၁၈.၅% ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာန ၁.၃% ၅၄.၀% ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာန ၀.၇% ၄၇.၄% ေက်းလက္ေဒသဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးဦးစီးဌာန ၃၃.၀% ၅၃.၈%

ေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာ ေဆးတကၠသိုလ္ ၀.၂% ၂၀.၀% သမ၀ါယမဦးစီးဌာန ၀.၄% ၂၆.၆% အေသးစားစက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းဦးစီး ဌာန ၀.၂% ၃၂.၁% စုစုေပါင္း ၁၀၀.၀၀% ၁၇.၂% စက္မႈလယ္ယာဦးစီးဌာန၊ ဆည္ေျမာင္းႏွင့္ေရအသံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲေရးဦးစီးဌာနႏွင့္ ေက်းလက္ေဒသ ၈၅.၇% ၁၈.၀% ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ဦးစီးဌာန ဌာန(၃)ခုေပါင္း ရာခိုင္ႏွဳန္း 2.3/ vuf&Sdumv b@ma&;zGHUNzdK;rI (2016-17 ckeSpf rS 2017-18ckeSpf) 224/ 2016-17 eSifh 2017-18 ckeSpftwGuf pdkufysdK;a&;bwf*sufwGif (Z,m; 37) rMumao;rD u jyKvkyfcJhaom jyifqifa&;qGJrIrsm;ü jyD;cJhonfhtcef;wGif aqG;aEG;oGm;cJhaom ajymif;vJrIrsm;tm; tenf;i,fom jyKjyifcJhonf/ xdkbwf*sufwGif OD;pD;XmeokH;cktm;(pufrIv,f,m? qnfa&OD;pD;eSifh aus;vufOD;pD;) tav;omaom bwf*sufcGJa0rIrsm; qufvuf&SdaejyD; pkpkaygif;bwf*suf\ 77% rS 71% odkU tenf;i,fom avsmhenf;oGm;cJhonf/ tjcm;OD;pD;Xmersm;\cGJwrf;rSm tvGefenf; vsufyif&Sdaeonf/ odkUaomfxl;jcm;rItaejzifh omrefeSifhaiGvkH;aiG&if;tokH;p&dwfcGJwrf;\ ajymif;vJ vmrItcsdK;rSm 2017-18 wGif tnDtrQeD;yg; jzpfvmcJhonf (omreftokH;p&dwftwGuf 48% eSifh aiGvkH;aiG&if; tokH;p&dwftwGuf 52%) / 142 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ဇယား ၃၇။ စိုက္ပိ်ဳးေရး က႑ ဘ႑ာ ေရးဆိုင္ရာ ျပင္ဆင္သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ၂၀၁၆-၁၇ ၂၀၁၇-၁၈ စုစုေပါင္းဘတ္ဂ်က္ (က်ပ္ေငြသန္းေပါင္း) (က်ပ္ေငြသန္းေပါင္း) ၏ ဘ႑ာေငြခြဲတမ္း ဦးစီးဌာနမ်ား/ သာမန္ ေငြလံုး သာမန္ ေငြလံုး ၂၀၁၆- ၂၀၁၇- စုစုေပါင္း စုစုေပါင္း အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ရန္ပံုေငြ ေငြရင္း ရန္ပံုေငြ ေငြရင္း ၁၇ ၁၈ ၀န္ၾကီးရံုး ၁၅၅၂ ၂၈၄ ၁၈၃၆ ၁၄၃၆ ၁၀၆ ၁၅၄၂ ၀.၂% ၀.၁% စီမံကိန္းဦးစီးဌာန ၅၅၂ ၂၁၂ ၇၆၄ ၇၇၁ ၂၁ ၇၉၂ ၀.၁% ၀.၁% စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာန ၃၉၈၇၆ ၄၃၈၈၆ ၈၃၇၆၁ ၄၁၀၀၄ ၁၁၈၃၅ ၅၂၈၃၉ ၈.၂% ၄.၇%

ဆည္ေျမာင္းႏွင့္ ေရအသံုးခ်မႈ ၁၂၁၃၃၇ ၂၁၂၅၆၁ ၃၃၃၈၉၈ ၁၁၉၅၆၀ ၁၆၇၁၉၆ ၂၈၆၇၅၇ ၃၂.၈% ၂၅.၆% စီမံခန္႔ခြဲေရးဦးစီးဌာန လယ္ယာေျမ စီမံခန္႔ခြဲေရးႏွင့္ ၃၀၇၉၅ ၁၃၄၃ ၃၂၁၃၈ ၃၁၁၂၅ ၁၂၄၂ ၃၂၃၆၇ ၃.၂% ၂.၉% စာရင္းအင္း ဦးစီးဌာန စက္မႈလယ္ယာ ၄၁၃၂၃ ၇၁၀၄၆ ၁၁၂၃၆၉ ၄၄၃၅၈ ၁၁၈၄၀ ၅၆၁၉၈ ၁၁% ၅% ဦးစီးဌာန ေရဆင္းစိုက္ပ်ဳိးေရး ၂၇၄၄ ၂၉၄၄ ၅၆၈၈ ၂၆၀၅ ၆၄၇၃ ၉၀၇၈ ၀.၆% ၀.၈% တကၠသိုလ္ စိုက္ပ်ဳိးေရးသုေတသန ၅၅၄၀ ၄၅၃၃ ၁၀၀၇၂ ၅၂၇၀ ၂၇၄၈ ၈၀၁၇ ၁% ၀.၇% ဦးစီးဌာန ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ၁၂၅၉၀ ၆၁၂၂ ၁၈၇၁၂ ၁၄၅၉၈ ၅၉၁၂ ၂၀၅၁၀ ၁.၈% ၁.၈% ကုသေရးဦးစီးဌာန ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာန ၂၈၅၂ ၁၆၆၀ ၄၅၁၂ ၉၇၀၈ ၂၇၀၄ ၁၂၄၁၂ ၀.၄% ၁.၁% ေက်းလက္ေဒသဖြံ႔ျဖိဳး ၂၃၁၄၀ ၃၂၀၂၉၉ ၃၄၃၄၄၀ ၁၈၄၄၆၇ ၂၆၆၂၉၈ ၄၅၀၇၆၅ ၃၃.၇% ၄၀.၃% တိုးတက္ေရးဦးစီးဌာန ေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာ ၁၀၂၃ ၁၀၈၂ ၂၁၀၅ ၁၀၄၃ ၄၄၀ ၁၄၈၃ ၀.၂% ၀.၁% ေဆးတကၠသိုလ္ သမ၀ါယမဦးစီးဌာန ၃၄၇၄ ၅၀၃ ၃၉၇၇ ၂၅၄၉၇ ၇၆၄၁၃ ၁၀၁၉၁၀ ၀.၄% ၉.၁% အေသးစား စက္မႈလက္မႈ ၁၁၀၅ ၂၂၀ ၁၃၂၅ ၁၂၁၀ ၂၃၄ ၁၄၄၃ ၀.၁% ၀.၁% လုပ္ငန္းဦးစီး ဌာန ျမန္မာ့စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႕ၿဖိဳး ၆၄၄၀၈ ၂၀ ၆၄၄၂၈ ၅၅၂၉၇ ၂၇၂၁၃ ၈၂၅၁၀ ၆.၃% ၇.၄% မႈဘဏ္ စုစုေပါင္း ၃၅၂၃၁၂ ၆၆၆၇၁၃ ၁၀၁၉၀၂၄ ၅၃၇၉၄၉ ၅၈၀၆၇၅ ၁၁၁၈၆၂၅ ၁၀၀% ၁၀၀% စုစုေပါင္းဘတ္ဂ်က္၏ ၃၅% ၆၅% ၁၀၀% ၄၈% ၅၂% ၁၀၀% ဘ႑ာေငြခြဲတမ္းမ်ား

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 143 ၂၀၁၆-၁၇ ၂၀၁၇-၁၈ စုစုေပါင္းဘတ္ဂ်က္ (က်ပ္ေငြသန္းေပါင္း) (က်ပ္ေငြသန္းေပါင္း) ၏ ဘ႑ာေငြခြဲတမ္း စက္မႈလယ္ယာဦး စီးဌာန၊ ဆည္ေျမာင္းႏွင့္ ေရအသံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခဲြေရးဦးစီး ၅၃% ၉၁% ၇၇% ၆၅% ၇၇% ၇၁% ဌာနႏွင့္ ေက်းလက္ေဒ သဖြ႔ံျဖိဳးတိုးတက္ေရးဦး စီးဌာန ဌာန(၃)ခုေပါင္း ခြဲတမ္း ရာခိုင္ႏွဳန္း ဇစ္ျမစ္ - စီမံကိန္းဦးစီးဌာန စိုက္၊ ေမြး၊ ဆည္ ၀န္ႀကီးဌာန 225/ a,bk,stm;jzifh &efykHaiGcGJa0okH;pGJjcif;onf vkyfief;acgif;pOfwpfckcsif;&Sd azmfjycsufrsm; tay:rlwnfí jyKvkyfxm;jcif;jzpfjyD; pDpOfa&;qGJxm;onfh csufcsif;&v'frsm;? xyfqifh&v'frsm;? &nf rSef;csufrsm;eSifh aocsmcsdwfqufxm;jcif;r&SdyJjzpfaeygonf/ ,if;wGif&if;ESD;jr§KyfESHrI (odkUr[kwf) taumiftxnfazmfjcif;eSifh&v'frsm;tm; apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif;wdkUtm; pepfwus (odkUr[kwf)wduscdkifrmpGm rwdkifrD^jyD;aemuf okH;oyfrIrsm;jyKvkyfcJhonf[laom oufaotaxmuf txm;tenf;i,fom awGU&onf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)onf xdkuJhodkU bwf*suf rsm;ESifh rl0g'rsm;tMum; rudkufnDrIrsm;udk udkifwG,fajz&Sif;oGm;rnfjzpfonf/ 226/ bwf*sufonf pdkufysdK;a&;qdkif&m pkpkaygif;jynfwGif;xkwfukefwefzdk;(GDP)eSifhvnf;udkufnDrI r&Sday/ 2005-06ckeSpf rS 2015-16 ckeSpftwGif; pdkufysdK;a&;qdkif&m pkpkaygif;jynfwGif;xkwfukef wefzdk; wGif arG;jrLa&;eSifh a&vkyfief;u@cGJwrf;ü vsifjrefpGmwdk;wufvmrIudk awGU&SdedkifjyD; (Z,m; 38) (2005- 06) ckeSpfwGif 16% om&Sd&mrS (2015-16) ckeSpfwGif 30% odkU eSpfqrQwdk;wuf vmcJhumoD;ESHrsm;\wdk; wufrIEIef;xuf ESpfqydkrsm;vmygonf/ ဇယား ၃၈။ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ နွင့္ က႑ ခြဲမ်ား၏ ဂ်ီဒီပီ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈ ႏွစ္စဥ္ ၂၀၀၅- ၂၀၁၀- ၂၀၁၁- ၂၀၁၂- ၂၀၁၃- ၂၀၁၄- ၂၀၁၅- အမည္ခံ က႑မ်ား ၀၆ ၁၁ ၁၂ ၁၃ ၁၄ ၁၅ ၁၆ တိုးတက္ မႈႏွဳန္း က်ပ္ေငြ (ဘီလ်ံျဖင့္) စိုက္ပ်ဳိးေရး ၅၇၃၆ ၁၄၆၅၉ ၁၄၈၇၂ ၁၅၆၈၀ ၁၇၁၃၃ ၁၈၁၆၂ ၁၉၄၆၈ ၁၃% သီးႏွံ ၄၇၁၈ ၁၁၁၀၈ ၁၁၁၁၃ ၁၁၃၅၀ ၁၂၃၁၆ ၁၂၇၈၁ ၁၃၄၁၈ ၁၁% သား+ငါး ၉၄၁ ၃၃၉၂ ၃၇၅၉ ၄၁၄၁ ၄၆၃၂ ၅၂၄၃ ၅၉၀၇ ၂၀%

စိုက္ပ်ဳိးေရးဂ်ီဒီပီ၏ ရာခိုင္ႏွုန္း စိုက္ပ်ဳိးေရး ၁၀၀% ၁၀၀% ၁၀၀% ၁၀၀% ၁၀၀% ၁၀၀% ၁၀၀% သီးႏွံ ၈၂% ၇၆% ၇၅% ၇၂% ၇၂% ၇၀% ၆၉% -၂% သား+ငါး ၁၆% ၂၃% ၂၅% ၂၆% ၂၇% ၂၉% ၃၀% ၆% ဇစ္ျမစ္ - စာရင္းအင္းအခ်က္အလက္မ်ား နွစ္ခ်ဳပ္စာအုပ္၊ စီမံကိန္းဦးစီးဌာန၊ စီမံကိန္းနွင့္ဘ႑ာေရးဝန္ျကီးဌာန 144 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 227/ wpfcsdefwnf;rSmyif pdkufysdK;a&;bwf*sufrS arG;jrLa&;eSifha&vkyfief;u@odkU b@maiGcGJa0ay;rI onf enf;aeqJyifjzpfjyD; 2017-2018 ckeSpfwGif pkpkaygif;bwf*suf\3% om&Sdonf/ ဇယား ၃၉။ စုစုေပါင္းစိုက္ပ်ိဳးေရးဘတ္ဂ်က္မွ ေမြးျမဴေရးနွင့္ေရလုပ္ငန္းမ်ားသို႔ ခြဲေဝေပးမႈ ရာခိုင္နႈန္း ၂၀၀၉- ၂၀၁၀- ၂၀၁၁- ၂၀၁၂- ၂၀၁၃- ၂၀၁၄- ၂၀၁၅- ၂၀၁၆- ၂၀၁၇- ၁၀ ၁၁ ၁၂ ၁၃ ၁၄ ၁၅ ၁၆ ၁၇ ၁၈ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ၁.၄% ၁.၄% ၀.၄% ၀.၅% ၀.၅% ၂.၁% ၁.၂% ၁.၆% ၂.၀% ကုသေရးဦးစီးဌာန ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာန ၁.၁% ၁.၁% ၀.၄% ၀.၄% ၀.၃% ၁.၀% ၀.၈% ၀.၅% ၁.၂% ေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာ ၀.၀% ၀.၀% ၀.၁% ၀.၁% ၀.၂% ၀.၄% ၀.၂% ၀.၂% ၀.၁% ေဆးတကၠသိုလ္ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ၂.၄% ၂.၅% ၀.၉% ၁.၀% ၁.၀% ၃.၅% ၂.၃% ၂.၃% ၃.၃% ေရလုပ္ငန္း စုစုေပါင္း ဇစ္ျမစ္ -ျမန္မာ့စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ျပည္သူ႔အသံုးစရိတ္ ျပန္လည္သံုးသပ္မႈ စာတမ္း၊ (ကမၻာဘဏ္ နွင့္ LIFT – ၂၀၁၇ ခုနွစ္) 228/ tjcm;BuD;rm;aom rrQwrIwpfckrSm pdkufysdK;a&; okawoevkyfief;rsm; zGHUNzdK;wdk;wufrI (R&D) wGif okH;pGJrIenf;aejcif;jzpfonf/ pdkufysdK;a&;GDPeSifh EIdif;,SOfvQif jrefrmEdkifiH\ pdkufysdK;a&; okawoe vkyfief;rsm; zGHUNzdK;wdk;wufrIqdkif&m tokH;p&dwfonf ta&SUawmiftm&Sa'otwGif; tenf;qkH;jzpfae onf/ tdrfeD;csif;edkifiHrsm;jzpfaomAD,uferf? vmtdkeSifh xdkif;edkifiHwdkUudkMunfhvQif jrefrmEdkifiHxuf ig;q rSq,fqtxd ydkrsm;vsuf&Sdaeonf/ ဇယား ၄၀။ စိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈက႑တြင္ ဘ႑ာေငြအသံုးျပဳမႈ နွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး GDP တို႕အခ်ိဳးက် အေျချပဇယား

စိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတသန လုပ္ငန္းမ်ား ျမန္မာ နိုင္ငံႏွင့္ နိုင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈတြင္ ဘ႑ာေငြအသံုးျပဳမႈ ႏွင့္ အခ်ဳိးအစား စိုက္ပ်ိဳးေရး GDP တို႔ အခ်ဳိး ျမန္မာ (၂၀၁၆-၁၇) ၀.၀၄ ၁ အေရွ႕အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသ (၂၀၀၀-၂၀၁၁) ၀.၆၀ ၁၅.၀ တရုတ္(၂၀၁၀) ၀.၆၂ ၁၅.၅ လာအို(၂၀၁၃) ၀.၄၂ ၁၀.၅ အင္ဒိုနီးရွား (၂၀၀၈) ၀.၃၁ ၇.၇၅ ထိုင္း (၂၀၀၈) ၀.၃၂ ၈ ဗီယက္နမ္ (၂၀၁၅) ၀.၁၉ ၄.၇၅ ေတာင္အာရွ (၂၀၀၀-၂၀၁၁) ၀.၉၀ ၂၂.၅ အိႏၵိယ ၀.၃၀ ၇.၅ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၀.၃၈ ၉.၅ လက္တင္အေမရိကႏွင့္ ၁.၃၂ ၃၃.၀ ကာေရဗီယန္း(၂၀၀၀-၂၀၁၁) ဖြံ႔ျဖိဳးျပီးနိုင္ငံမ်ား ၂.၅၁ ၆၂.၇၅ ဇစ္ျမစ္ -ျမန္မာ့စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ျပည္သူ႔အသံုးစရိတ္ ျပန္လည္သံုးသပ္မႈ စာတမ္း၊ (ကမၻာဘဏ္ နွင့္ LIFT – ၂၀၁၇ ခုနွစ္) jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 145 229/ aiGaMu;cGJa0okH;pGJrIwGif jyóemrsm;&Sdaeonfhtjyif vuf&SdpdkufysdK;a&;bwf*sufwGif t"du uGm[csufwpfckvnf;&Sdaeygonf/ xdkuGm[csufrSm pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmetwGif;awmifolrsm; eSifh pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;tMum; tusdK;jzpfxGef;zG,f&Sdaom rdwfzufjyKrIudk tm;ay;jr§ifhwif&ef eSifha,bk,stm;jzifh pdkufysdK;-pm;aomufukefwefzdk;uGif;quf zGHUNzdK;wdk;wufrIudk tm;ay;jr§ifhwif&ef twGuf pDrHudef;rsm;eSifh tzGJUtpnf;qdkif&m zGJUpnf;wnfaqmufxm;rIrsm; r&Sdjcif;eSifh qufpyfvsuf &Sdonf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)onf jrefrmhpdkufysdK;a&;u@\ ,SOfNydKifedkifpGrf; &SdrIudk wdk;wufatmifjyKvkyf&ef &nf&G,fxm;ygonf/ xdktwGuf vkyfuGufi,fawmifolrsm;tm; aygif;pnf;xm;jyD; xkwfukefwefzdk; jr§ifhwifay;edkifrnfh xda&mufaom wefzdk;uGif;qufrsm; jzpfxGef; ay:aygufvmap&ef vdktyfygonf/ vuf&Sd pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ zGJUpnf;ykHeSifh bwf*suftwGif; wGif þ&nf&G,fcsuftwGuf t&if;tjrpfrsm;cGJa0ay;xm;rIr&Sdyg/ xdkuGm[csufudkpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk; wufrIr[mAsL[m(ADS)ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf(IP)rS udkifwG,fajz&Sif;oGm;rnfjzpfonf/

2.4/ pdkufysdK;a&;bwf*suftwGuf ESpfvwf&IjrifokH;oyfcsuf 230/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS) \ &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOfonf pDrHudef;eSifhb@m a&;0efMuD;Xme (MOPF) rS xkwfjyefxm;aom eSpfvwf&okH;aiGrlabmif (MTEF)ESifh udkufnD&rnfjzpf onf/ eSpfvwfumv (5 eSpf)twGif; pdkufysdK;a&;u@odkU bwf*sufcGJa0csxm;rI ydkrdk&&SdedkifrnfhtcGifh ta&;onf jynfaxmifpktpdk;&\ b@ma&;eSpf0ifaiGrsm; wdk;jrifhvmEdkifacs&SdrI? jrefrmhpD;yGm;a&;wGif pkpk aygif;jynfwGif;pkpkaygif;xkwfukefwefzdk;(GDP)wdk;wufvmrIeSifh tvSL&Sifrsm; \ &efykHaiGyHhydk;rIrsm; tay: wGifrSDwnfvsuf&Sdonf[k eSpfvwf&okH;aiGrlabmif(MTEF)wGif azmfjyxm;ygonf/ 231/ jrefrmedkifiH\ pkpkaygif;jynfaxmifpkb@maiGonf tjcm;aomedkifiHrsm;eSifh EdIif;,SOfvQifenf;yg; jyD; (GDP \ 10-12% cefU) (ykH-8) eSpfvwfumvwGifvnf; qufíenf;yg;aeOD;rnf jzpfaMumif;cefU rSef;xm;ygonf/ (ykH-9) yHk - 8 / tcGefaiG&&SdrIESifh GDP &mcdkifEIef; yHk - 9 / jynfaxmifpkb@maiG&&SdrIESifhGDP&mcdkifEIef; ဇစ္ျမစ္ -ျမန္မာ့စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ျပည္သူ႔အသံုးစရိတ္ ျပန္လည္သံုးသပ္မႈ စာတမ္း၊ (ကမၻာဘဏ္ နွင့္ LIFT – ၂၀၁၇ ခုနွစ္) 146 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 232/ ESpfvwf&okH;aiGrlabmif(MTEF)wGif pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\bwf*suf(aus;vufa'ozGHU NzdK;wdk;wufa&;OD;pD;Xme tygt0if)onf (2016-17) ckeSpfwGif GDP \ 1.3% &Sd&mrS (2020-21) ckESpf wGif 1.4% txd wdk;jrifhvmrnf[k arQmfrSef;xm;ygonf (Z,m; 42)/ bwf*suf wdk;jrifhrIrsm;&Sdaeonfh 0efBuD;Xmetenf;pkjzpfonfh pGrf;tif? ynma&;? usef;rma&;eSifh tm;upm; 0efBuD;Xmersm; pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmevnf;yg0ifrnf[k arQmfrSef;xm;ygonf/ tjcm;aom 0efBuD;Xmetrsm;pkonf aemif tem*wfumvwGif &efykHaiG&&SdrIavsmhenf;vmrnf[k cefUrSef;xm;aomfvnf; pDpOfxm;ouJhodkU jrefjrefqefqef twnfjyKedkifacsr&Sdao;yJ pdkufysdK;a&;u@twGuf edkifiHhb@maiGtenf;i,frQ wdk;ay;jcif; onfyifvQif tusyftwnf;jzpfvmEdkifonf/ ဇယား ၄၁။ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ဘတ္ဂ်က္အား GDP ၏ ရာခိုင္နႈန္းအျဖစ္ အေျချပဇယား က႑ ၂၀၁၅-၁၆ ၂၀၁၆-၁၇ ၂၀၁၇-၁၈ ၂၀၁၈-၁၉ ၂၀၁၉-၂၀ ၂၀၂၀-၂၁ စိုက္ပ်ဳိးေရး ၁.၅ ၁.၃ ၁.၂ ၁.၁ ၁.၂ ၁.၄ စြမ္းအင္ ၀.၂ ၀.၃ ၀.၆ ၀.၆ ၀.၈ ၁.၂ ပညာေရး ၂.၁ ၁.၉ ၁.၉ ၂.၁ ၂.၅ ၂.၉ က်န္းမာေရး ၁.၁ ၁.၀ ၁.၀ ၁.၂ ၁.၄ ၁.၆ အျခား၀န္ၾကီးဌာနမ်ား ၈.၀ ၇.၂ ၆.၈ ၆.၄ ၅.၉ ၅.၅ စုစုေပါင္း ၁၂.၉ ၁၁.၇ ၁၁.၅ ၁၁.၄ ၁၁.၈ ၁၂.၆ 233/ jrefrmedkifiH\ GDP onf 2018-19 rS 2022-23 umvtwGif;wGif ysrf;rQ 7% txd tcdkiftrm BuD;xGm;wdk;wufvmrnf[k arQmfrSef;xm;ygonf/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ bwf*sufwdk;wufrI tajctaeokH;oyfcsufrSm atmufygaumufekwfcsufrsm;tay:wGif rlwnfygonf/ (u) pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmetwGuf tokH;jyKedkifom bwf*sufudk GDP \ &mcdkifEIef; t jzpfowfrSwf jyoxm;jyD; xdk&mcdkifEIef;rsm;onf eSpfvwf&okH;aiGrlabmif(MTEF) tay: wGif tajccHxm;ygonf/ 2018-19 rS 2022-23 ckESpfumv\ aemufqkH; (2)eSpfwm umvtwGuf &mcdkifEIef;tm; ESpfvwf&okH;aiGrlabmif (MTEF)\ 2020-21 ckeSpfwGif &Sd aom&mcdkifEIef;ESifh twlwlyif (1.4%) owfrSwfxm;&Sdygonf/ (c) GDP wdk;wufrIEIef; 7% &Sdrnf[k ,lqxm;onf/

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 147 (*) aiGvJvS,fEIef;rSm uefwpfa':vmudk jrefrmaiG 1365 usyfcefUrSef;xm;onf/ (C) pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme? aus;vufvrf;zGHUNzdK;a&;OD;pD;Xme\ aus;vufvrf;rsm; vkyfief;pDrHcsufrsm;udk aqmufvkyfa&;0efBuD;XmeodkUvTJajymif;jyD;aemufwGifaus;vuf vrf;rsm;qdkif&m &if;ESD;jr§KyfESHrItm; pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmebwf*sufrS xkwfy,fxm; onf/ tqdkyg&if;ESD;jr§KyfESHrIwefzdk;onf 2017-18 ckESpf wefzdk;ay:wGif rlwnfxm;jyD; &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf\ (5)eSpfwmumvtwGif;(1)ESpf vQif 7% wdk;wuf vmrnf[k ,lqxm;ygonf/ (i) 2017-18 wGif&SdaeaomtajctaeudktajccHjyD; pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme\ aiGvkH; aiG&if;bwf *sufudk pkpkaygif; pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xmebwf*suf\ 56% &Sdrnf[k arQmfrSef;xm;ygonf/ (p) tvª&Sifrsm;\ &efykHaiGyHhydk;rI wdk;wufrIEIef;tm; urÇmhbPfrS 2019-20 ckeSpftxd &&Sd xm;aom a'wmtcsuftvufrsm;ay:wGif tajcjyKwGufcsufxm;jcif;jzpfjyD; xdkrS aemuf ESpfrsm;wGif 5% txd wdk;wufvmrnf[k aumufcsufcsxm;ygonf/ ဇယား ၄၂။ ၂၀၁၈-၁၉ မွ ၂၀၂၂-၂၃ ခုနွစ္အထိ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ႀကီးဌာနဘတ္ဂ်က္အတြက္ ရန္ပံုေငြရရွိနိုင္မႈခန္႔မွန္း တြက္ခ်က္ျခင္း။ စုစုေပါင္း (၂၀၁၈- ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ယူနစ္ ၂၀၂၀-၂၁ ၂၀၂၁-၂၂ ၂၀၂၂-၂၃ ၁၉ မွ ၁၉ ၂၀ ၂၀၂၂-၂၃ ထိ) ဂ်ီဒီပီတိုးတက္မႈႏႈန္း ရာခိုင္ႏႈန္း ၇% ၇% ၇% ၇% ၇% က်ပ္သန္း ၂၀၁၆-၁၇ ေစ်းႏႈန္းအရ ဂ်ီဒီပီ ၂၉၁၂၅၄၇၀ ၉၈၅၇၄၂၅၂ ၁၀၅၄၇၄၄၅၀ ၁၁၂၈၅၇၆၆၂ ၁၂၀၇၅၇၆၉၈ ၅၂၉၇၈၉၅၃၂ ေပါင္း က်ပ္/ ေငြလဲလွယ္ႏႈန္း ၁၃၆၅ ၁၃၆၅ ၁၃၆၅ ၁၃၆၅ ၁၃၆၅ ကန္ေဒၚလာ ဂ်ီဒီပီရာခိုင္ႏႈန္းအရ ရာခိုင္ႏႈန္း ၁.၁ % ၁.၂% ၁.၄% ၁.၄% ၁.၄% စိုက္ေမြးဆည္ဘတ္ဂ်က္ (MTEF အရ) (%)

က်ပ္သန္း ၁၀၁၃၃၈၀ ၁၁၈၂၈၉၁ ၁၄၇၆၆၄၂ ၁၅၈၀၀၀၇ ၁၆၉၀၆၀၈ ၆၉၄၃၅၂၈ စိုက္ေမြးဆည္ဘတ္ဂ်က္အတြက္ ေပါင္း ရန္ပံုေငြရရွိႏိုင္မႈ ကန္ေဒၚလာ ၇၄၂ ၈၆၇ ၁၀၈၂ ၁၁၅၈ ၁၂၃၉ ၅၀၈၈ သန္းေပါင္း ေက်းလက္ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး က်ပ္သန္း ဦးစီးဌာန၏ ေက်းလက္လမ္းမ်ား ၁၃၇၄၆၁ ၁၄၇၀၈၃ ၁၅၇၃၇၉ ၁၆၈၃၉၆ ၁၈၀၁၈၃ ၇၉၀၅၀၂ ေပါင္း အသုံးစရိတ္ က်ပ္သန္း ၈၇၅၉၁၉ ၁၀၃၅၈၀၈ ၁၃၁၉၂၆၃ ၁၄၁၁၆၁၂ ၁၅၁၀၄၂၅ ၆၁၅၃၀၂၇ စိုက္ေမြးဆည္ဘတ္ဂ်က္မွ ေက်းလက္ ေပါင္း လမ္းမ်ား ရန္ပံုေငြအသားတင္ရရွိႏိုင္မႈ ကန္ေဒၚလာ ၆၄၂ ၇၅၉ ၉၆၆ ၁၀၃၄ ၁၁၀၇ ၄၅၀၈ သန္းေပါင္း 148 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf စုစုေပါင္း (၂၀၁၈- ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ယူနစ္ ၂၀၂၀-၂၁ ၂၀၂၁-၂၂ ၂၀၂၂-၂၃ ၁၉ မွ ၁၉ ၂၀ ၂၀၂၂-၂၃ ထိ) စိုက္ေမြးဆည္ဘတ္ဂ်က္မွ ၅၆% ၅၆% ၅၆% ၅၆% ၅၆% ေငြလံုးေငြရင္း ဘတ္ဂ်က္ရာခိုင္ႏႈန္း စိုက္ေမြးဆည္ဘတ္ဂ်က္မွ က်ပ္သန္း ၄၉၀၅၁၅ ၅၈၀၀၅၂ ၇၃၈၇၈၇ ၇၉၀၅၀၃ ၈၄၅၈၃၈ ၃၄၄၅၆၉၅ ေငြလံုးေငြရင္း ဘတ္ဂ်က္ရရွိႏိုင္မႈ ေပါင္း

စိုက္ေမြးဆည္ဘတ္ဂ်က္မွ သာမန္ က်ပ္သန္း ၃၈၅၄၀၄ ၄၅၅၇၅၅ ၅၈၀၄၇၆ ၆၂၁၁၀၉ ၆၆၄၅၈၇ ၂၇၀၇၃၃၀ ဘတ္ဂ်က္ရရွိႏိုင္မႈ ေပါင္း စိုက္ပ်ဳိးေရးအတြက္ အလွဴရွင္ရန္ပံုေငြ ၅% ၅% ၅% ၅% ၅% တိုးတက္မႈ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ပ္သန္း ၂၀၀၆၅၅ ၂၁၀၆၈၈ ၂၂၁၂၂၂ ၂၃၂၂၈၃ ၂၄၃၈၉၇ ၁၁၀၈၇၄၅ ေပါင္း စိုက္ပ်ဳိးေရးအတြက္ အလွဴေငြရန္ပံုေငြ ကန္ေဒၚလာ ၁၄၇ ၁၅၄ ၁၆၂ ၁၇၀ ၁၇၉ ၈၁၂ သန္းေပါင္း စုိက္ပ်ဳိးဆည္ဘတ္ဂ်က္၏ အလွဴရွင္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀% ၁၈% ၁၅% ၁၅% ၁၄% ရန္ပံုေငြ ရာခိုင္ႏႈန္း (%) စိုက္ပ်ဳိးဆည္ေငြလံုးေငြရင္း ဘတ္ဂ်က္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၄၁% ၃၆% ၃၀% ၂၉% ၂၉% ၏ အလွဴရွင္ ရန္ပံုေငြ (%) က်ပ္သန္း စိုက္ေမြဆည္ဘတ္ဂ်က္ႏွင့္ အလွဴရွင္ ၁၂၀၄၀၃၅ ၁၃၉၃၅၇၉ ၁၆၉၇၈၆၄ ၁၈၁၂၂၉၈ ၁၉၃၄၅၀၅ ၈၀၅၂၂၇၄ ေပါင္း ရန္ပံုေငြအပါအ၀င္ စိုက္ပ်ဳိးေရး ကန္ေဒၚလာ အတြက္ စုစုေပါင္းရန္ပံုေငြရရွိႏိုင္မႈ ၈၈၉ ၁၀၂၁ ၁၂၄၄ ၁၃၂၈ ၁၄၁၇ ၅၈၉၉ သန္းေပါင္း မွတ္ခ်က္။ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ဘတ္ဂ်က္အေပၚ MTEF မွ ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ားကို GDP ၏ ရာခိုင္နႈန္းျဖင့္ ျပျခင္း (PER တြင္ၾကည့္ပါ။) 234/ tqdkygcefUrSef;csufrsm;tay: tajccHí pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m taumiftxnf azmfjcif;umv(2018-19 rS 2022-23 ckeSpftxd)twGif; pdkufysdK;a&;u@twGuf tokH;jyK edkifrnfh pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmebwf*sufrSm(aus;vufvrf; &if;ESD;jr§KyfESHrIudkEIwfí) bDvD,Husyf 6153 (odkUr[kwf tar&duefa':vm 4.5 bDvD,H) &Sdrnfjzpfygonf/ þudef;*Pmef;rsm;onf 2016-17ckESpf&Sd aps;EIef; rsm;twdkif; wGufcsufxm;jcif;jzpfygonf/ 235/ þumvtwGif;üyif azmfjyygjynfaxmifpkbwf*suf &efykHaiGrsm;tjyif pdkufysdK;a&;u@odkU tvSL&Sifrsm;\ &efykHaiGyHhydk;rIrS bDvD,Husyf 1108 (odkUr[kwf tar&duefa':vm 812 oef;) &&Sdrnf[k arQmfrSef;xm;ygonf/ tvSL&Sifrsm;\ &efykHaiGrsm;rStcsdKUrSm pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (odkUr[kwf)tpdk;&\ tjcm;pDrHudef;rsm;odkU wdkuf&dkufa&muf&SdrnfjzpfjyD; tcsdKUonfNGOrsm;eSifh yk*¾vdu u@odkUa&muf&Sdedkifygonf/

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 149 236/ þcefUrSef;wGufcsufrIrsm;tm; aemifvmrnfh(5)eSpfwmumvtwGif; twnfjyKoGm;rnfh trSef wu,ftokH;jyKrnfhbwf*sufeSifh ra&maxG;&ef vdktyfygonf/ odkUaomfxdkcefUrSef;csufrsm;wGif eSpfvwf& okH;aiGrlabmifeSifhudkufnDaomtokH;p&dwfrsm;udk azmfjyxm;ygonf/ xdkUjyifcefYrSef;csufrsm; onf pdkuf? arG;? qnf0efMuD;XmeESifh ADS ESifh IP bwf*sufrsm;\ tjrifhqkH;cefUrSef;xm;aom owfrSwfcsufjzpfonf/ 2.5/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)twGufig;ESpfwm&if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 237/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)twGuf &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf (IP) onf vuf&Sd aqmif&Gufaeonfh pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme\ pDrHudef;a&;qGJjcif;eSifh bwf*sufcGJa0ay;rIrsm;ESifh udkuf nDvsuf&Sdygonf/ ADS wGif tqdkjyKxm;aom vkyfief;pDrHcsufrsm;udk taumiftxnf azmfEdkif&ef IP onf rl0g'qdkif&mrlabmif? zGJUpnf;ykHtajctae? pDrHcefUcGJtkyfcsKyfykH? u@twGif;&Sd uRrf;usifrIESifh enf; ynmqdkif&m pGrf;aqmif&nfwdkUudk oifhavsmfatmifjyKjyifrnf[k tqdkjyKxm;ygonf/ 238/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[ma&;qGJpOfumvwGif pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme&Sd OD;pD;Xme rsm;tm;vkH;ESihf awGUqkHí ADS wGif pDpOfa&;qGJxm;onfh vkyfaqmifcsufrsm; taumiftxnfazmf&ef twGuf vdktyfrnfht&if;tjrpfrsm;ESifhpyfvsOf;jyD; ¤if;wdkU\tjrifrsm;ESifh axmufcH tBuHjyKcsufrsm;udk od&Sdem;vnfEdkif&ef wdkifyifaqG;aEG;rIrsm; jyKvkyfcJhygonf/ ADS rlabmifESifh pyfvsOf;í xifjrif ,lqcsufrsm;ESifh tBuHOmPfrsm;&,lEdkif&eftwGuf wdkif;a'oBuD;^jynfe,frsm;wGif wdkifyifaqG;aEG;rI rsm;udkvnf; aqmif&GufcJhygonf/ 239/ xdkodkUwdkifyifaqG;aEG;rIrsm;rS&&Sdvmaom axmufcHtBuHjyKcsufrsm;udk &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf twGif;odkY aygif;pnf;cJhygonf/ ,if;onf pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmetm; v,form;rsm;?yk*¾vdu u@? t&yfbufvlrItzGJUtpnf;rsm;ESihf zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;ESihfyl;aygif;í ADS \ tem*wfvm;&m arQmfrSef; csufESifh xyfqifh&v'frsm;qDodkUatmifjrifpGm a&muf&SdapEdkifygonf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK; wdk;wufrIr[m AsL[m(ADS)twGuf &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf (IP) onf 2018-19 rS 2022-23 ckESpf txd (5)ESpfwm umvtwGuf pkpnf;wifjyxm;jcif;jzpfonf/ &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf(IP)\ tao;pdwftcsuf tvuf rsm;udk (xyfqifh&v'f? csufcsif;&v'fESihf vkyfaqmifcsuftvdkuf) aemuf qufwGJ (1)wGif azmfjyxm; ygonf/ atmufygZ,m;wGif &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf(IP)tm; r@dKiftvdkuf? OD;pD;XmetvdkuftusOf;csKyf azmfjyxm;ygonf/ (Z,m; 43) ဇယား ၄၃။ ADS ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈစီမံကိန္းအား မ႑ိဳင္အလိုက္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္တင္ျပျခင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ - က်ပ္သန္းေပါင္း မ႑ိဳင္ ၂၀၁၈-၁၉ ၂၀၁၉-၂၀ ၂၀၂၀-၂၁ ၂၀၂၁-၂၂ ၂၀၂၂-၂၃ စုစုေပါင္း % မ႑ိဳင္ ၁ -ေကာင္းမြန္ေသာ စီမံ ၃၈၅၅၈ ၆၇၂၈၄ ၈၁၀၃၉ ၇၉၂၈၃ ၆၅၄၅၃ ၃၃၁၆၁၇ ၁၀.၆% အုပ္ခ်ဳပ္မႈ မ႑ိဳင္ ၂ - ကုန္ထုတ္စြမ္းအား ၂၇၇၅၂၇ ၃၂၃၇၉၃ ၃၅၁၇၁၈ ၃၄၇၅၇၅ ၃၄၉၉၆၁ ၁၆၅၀၅၇၄ ၅၂.၇% မ႑ိဳင္ ၃ - ယွဥ္ၿပိဳင္နွဳိင္စြမ္းအား ၁၇၃၄၄၆ ၁၈၈၁၉၆ ၂၃၉၄၃၁ ၂၈၀၆၅၂ ၂၇၀၅၂၆ ၁၁၅၂၂၅၃ ၃၆.၈% စုစုေပါင္း-ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈစီမံကိန္း ၄၈၉၅၃၁ ၅၇၉၂၇၄ ၆၇၂၁၈၈ ၇၀၇၅၁၁ ၆၈၅၉၄၀ ၃၁၃၄၄၄၄ ၁၀၀.၀%

150 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 240/ &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf(IP)onf &&SdEdkifaomt&if;tjrpfrsm;twGif;wGifom&SdjyD;ESpfvwf&okH;aiG rlabmif(MTEF)t& a&;qGJxm;jcif;jzpfonf/ (Z,m; 42 wGifjunfhyg/) &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf (5) ESpfwmumv pkpkaygif;bwf*suf (3.134 bDvD,Husyf) (uefa':vm 2296 oef;)onf pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme pkpkaygif;bwf*suf 6153 bDvD,HusyfESihf pkpkaygif;t&if;tESD;bwf*suf 3.445 bDvD,H usyf ESpfckvkH;xufenf;onf/ trSefwGif IP onf pkpkaygif;ESihf ESpfpOf&if;ESD;jr§KyfESHrI yrmPrsm;t& jzpf Edkifacs&Sdygonf/ (Z,m; 44) ဇယား ၄၄။ ADS ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈအစီအစဥ္ နွင့္ ရရွိနိုင္ေသာ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈဘတ္ဂ်က္တို့အျကား ကြာဟခ်က္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ - က်ပ္သန္းေပါင္း မ႑ိဳင္ ၂၀၁၈-၁၉ ၂၀၁၉-၂၀ ၂၀၂၀-၂၁ ၂၀၂၁-၂၂ ၂၀၂၂-၂၃ စုစုေပါင္း ADS ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အစီအစဥ္ ၄၈၉၅၃၁ ၅၇၉၂၇၄ ၆၇၂၁၈၈ ၇၀၇၅၁၁ ၆၈၅၉၄၀ ၃၁၃၄၄၄၄ စိုက္ေမြးဆည္ဝန္ႀကီးဌာန၏ ရရွိ ၄၉၀၅၁၅ ၅၈၀၀၅၂ ၇၃၈၇၈၇ ၇၉၀၅၀၃ ၈၄၅၈၃၈ ၃၄၄၅၆၉၅ ႏိုင္ေသာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈဘတ္ဂ်က္ ADS ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအစီအစဥ္ ႏွင့္ ရရွိႏိုင္ေသာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ဘတ္ ၉၈၄ ၇၇၈ ၆၆၅၉၉ ၈၂၉၉၂ ၁၅၉၈၉၈ ၃၁၁၂၅၁ ဂ်က္တို႔အၾကား ကြာဟခ်က္ 241/ ADS - &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf\ tjcm;xl;jcm;csufrSm Z,m; (43) wGifazmfjyxm;ouJhodkU r@dKifokH;ck (aumif;rGefaompDrHtkyfcsKyfrI? ukefxkwfpGrf;tm;?,SOfjydKifEdkifpGrf;&SdrI)tMum;ESihf ESpftvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;cGJa0ay;rIudk xnfhoGif;pOf;pm;xm;onf/ r@dKiftvdkufMunfhvQif ukefxkwfpGrf;tm; r@dKifonf t&if;tjrpftrsm;pkudk (pkpkaygif;\ 52.7%cefU) okH;pGJoGm;rnfjzpfonf/ taMumif;rSm qnfajrmif;ESihf a&t&if;tjrpfrsm;? okawoe? wdk;csJUynmay;a&;? oD;ESHpdkufysdK;a&;?arG;jrLa&;ESifh a&vkyfief;wdkUtwGuf oD;jcm;pDrHudef;rsm;? a&&SnfwnfwHhrI tavhtusifhrsm;? &moDOwkajymif;vJrIESihf obm0ab;tEÅ&m,f &ifqdkifwkefUjyefEdkifpGrf; ponfwdkUtwGuf &if;ESD;jrSKyfESH&rnfhyrmPrSm BuD;rm; aomaBumifhjzpfonf/ ,SOfNydKifEdkifpGrf;&SdrIr@dKifonf pkpkaygif; &if;ESD;jr§KyfESHrI\ 33% cefUudk okH;pGJrnf jzpfjyD; aus;vufa'otajccHtaqmufttkH? &yf&GmvlxkzGHUNzdK;wdk;wufrI? wefzdk;uGif;quf zGHUNzdK;wdk;wuf rIESihf t&nftaoG;? tpm;tpmab;uif;rI? v,form;rsm;ESihf pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;\ qef;opfwDxGif EdkifrIrsm;wdk;wufap&ef aqmif&Gufcsufrsm;twGuf OD;wnfokH;pGJrnf jzpfygonf/ aemufqkH;r@dKif jzpfaom aumif;rGefaompDrHtkyfcsKyfrI r@dKifwGifpkpkaygif; &if;ESD;jr§KyfESHrI\ 10% udk okH;pGJoGm;ygrnf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 151 okH;pGJrnfhyrmPrSm tjcm;r@dKifrsm;ESifhEIdif;,SOfvQifydkrdkenf;yg;aomfvnf; ADS \ atmifjrifrIwpfckvkH; twGuf þ&if;ESD;jr§KyfESHrI\ tusdK;oufa&mufrIrSm BuD;rm;ygonf/ tb,faMumifhqdkaomf ,if;onf aumif; rGefaompDrHtkyfcsKyfrIvkyfief;pOf\ tajccHvdktyfcsufrsm; (pDrHudef;a&;qGJjcif;? aygif;pyfn§dEIdif;jcif;? qufoG,fjcif;? rl0g'a&;qGJjcif;ESifhjyefvnfokH;oyfjcif;? apmifhMunfh xdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif;? ywf oufqufEG,faeolrsm;rS yl;aygif;yg0ifrI? pm&if;tif;rsm;) udk jznfhqnf;ay;EdkifjyD; ajr,mudpö&yfrsm;? vwfwavmpm;eyf&du©mrzlvkHrIrsm;? tzGJUtpnf;qdkif&m udpö&yfrsm;udk udkifwGifajz&Sif;&mwGif wdk;wuf rIrsm; &&SdapaomaMumifh jzpfygonf/ 242/ &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOftm; ESpftvdkufapmifhMunfhavhvmygu ysrf;rQ&if;ESD;jr§KyfEHSrI wdk;wufrI EIef;rSm wpfESpfvQif 10% &SdjyD; pdkuf? arG;? qnf0efBuD;XmetwGuf &&SdEdkifaom bwf*sufwdk;jrifhrI (wdk; wufrIEIef; 15% &Sdrnf[k arQmfrSef;xm;onf)ESihf EIdif;,SOfygu ydkenf;vsuf&Sdonf/ ,if;onf arQmfrSef; a&;qGJxm;jcif;omjzpfjyD; aemifvmrnfhESpfrsm;wGif OD;pm;ay;rsm;tjzpfay:aygufvmEdkifzG,f&Sdaom xyf wdk;&if;ESD;jr§KyfEHSrIrsm;vnf; &SdEdkifao;onf/ 243/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)twGuf &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;cGJa0xm;rIudk Z,m; (45) wGif tao;pdwfazmfjyxm;ygonf/ ,if;tm;Z,m;(37)ESihf EIdif;,SOfMunfhygu &if;ESD;jr§KyfESHrIudk OD;pm;ay; owfrSwf&mwGif ajymif;vJvmrIrsm;udk rD;armif;xdk;jyouJhodkU jzpfaeygonf/ tqdkyg ajymif;vJrIrsm;udk ykH-10 ESihf ykH-11 wGif ykHjzifhazmfjyxm;ygonf/30`

ဇယား ၄၅။ ၂၀၁၈-၁၉ မွ ၂၀၂၂-၂၃ အထိ ဌာနအလိုက္ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈအစီအစဥ္ - (က်ပ္သန္းေပါင္း) ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- စဥ္ ဌာနမ်ား/ ဦးစီး ဌာနမ်ား စုစုေပါင္း % ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ ၁ ဝန္ႀကီးရံုး ၃၀၄၀ ၂၀၉၇၁ ၃၁၁၅၉ ၃၁၂၂၀ ၂၁၃၂၀ ၁၀၇၇၁၀ ၃.၄% ၂ စီမံကိန္း ဦးစီးဌာန ၁၂၄၉၀ ၁၇၈၀၈ ၁၆၂၀၃ ၁၆၈၉၃ ၁၆၃၄၈ ၇၉၇၄၀ ၂.၅% ၃ စိုက္ပ်ိဳးေရး ဦးစီးဌာန ၆၃၂၇၇ ၆၇၅၀၀ ၈၀၂၀၆ ၈၁၅၈၀ ၈၆၂၁၁ ၃၇၈၇၇၄ ၁၂.၁% ဆည္ေျမာင္းႏွင့္ ၄ ေရအသံုးခ်မႈ ၁၄၈၅၅၀ ၁၆၅၆၅၀ ၁၈၇၁၅၀ ၁၉၇၁၀၀ ၂၀၁၈၅၈ ၉၀၀၃၀၈ ၂၈.၈% စီမံခန္႔ခြဲေရးဦးစီးဌာန လယ္ယာေျမ ၅ စီမံခန္႔ခြဲေရးႏွင့္ ၅၆၀၀ ၁၂၅၂၀ ၁၆၇၉၀ ၁၃၂၉၀ ၈၈၃၀ ၅၇၀၃၀ ၁.၈% စာရင္းအင္း ဦးစီးဌာန ၆ စက္မႈလယ္ယာ ဦးစီးဌာန ၄၇၈၂၈ ၃၇၉၅၄ ၃၄၅၉၁ ၃၄၉၃၄ ၃၂၆၈၉ ၁၈၇၉၉၄ ၆.၀% ေရဆင္းစိုက္ပ်ိဳးေရး ၇ ၁၆၅၀ ၂၇၅၀ ၂၀၅၀ ၂၅၀၀ ၇၅၀ ၉၇၀၀၃၀ ၀.၃% တကၠသိုလ္ စိုက္ပ်ိဳးေရးသုေတသန ၈ ၉၃၂၅ ၁၇၂၂၀ ၁၉၃၄၀ ၁၅၈၁၀ ၁၂၄၅၀ ၇၄၁၄၅ ၂.၄% ဦးစီးဌာန 30 pdkufwuúodkvf\ESpftvdkuf 2018-2021 &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOfwGif yxr(4)ESpfumvü &efyHkaiGwdk;xm;NyD; yOörESpfudk csefvSyfíwdk;wufrIEIef; udkwGufcsufvsif 13 &mcdkifEIef;cefY&Sdygonf/ odkY&mwGif tqdkyg yxr(4)ESpf\&if;ESD;jr§KyfESHrIyrmPyQrf;rQ&efyHkaiG usyfoef; 2237.5 om&Sd&m bmom&yfXmeopf (4)Xmewdk;csJUjcif;ESifh rlvXme(2)ck tqifhwdk;jr§ifhjcif;wdkYaMumifh ESpfpOfyQrf;rQusyfodef; 5000cefY wdk;jr§ifhvsmxm;oifhygonf/ 152 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- စဥ္ ဌာနမ်ား/ ဦးစီး ဌာနမ်ား စုစုေပါင္း % ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃

ေမြးျမဴေရးႏွင့္ကုသေရး ၉ ၂၇၈၂၇ ၄၆၀၈၆ ၄၃၁၁၂ ၃၄၈၇၇ ၃၉၅၃၇ ၁၉၁၄၃၉ ၆.၁% ဦးစီးဌာန ၁၀ ငါးလုပ္ငန္း ဦးစီးဌာန ၅၆၀၀ ၁၂၅၅၀ ၁၅၅၅၀ ၁၀၅၀၀ ၇၂၀၀ ၅၁၄၀၀ ၁.၆% ေက်းလက္ဖြံ႕ၿဖိဳး ၁၁ ၁၂၅၀၃၅ ၁၂၆၀၂၅ ၁၂၆၃၅၈ ၁၂၇၂၀၈ ၁၂၉၁၅၃ ၆၃၃၇၇၈ ၂၀.၂% တိုးတက္ေရး ဦးစီးဌာန ေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာ ၁၂ ၂၁၅၈ ၂၄၈၂ ၂၈၅၅ ၃၂၈၃ ၃၇၇၅ ၁၄၅၅၃ ၀.၅% ေဆးတကၠသိုလ္ ၁၃ သမဝါယမ ဦးစီးဌာန ၆၃၀၀ ၆၃၆၅ ၃၇၀၂၀ ၆၈၈၆၀ ၆၈၅၄၀ ၁၈၇၀၈၅ ၆.၀% အေသးစားစက္မႈ ၁၄ ၃၀၀၇ ၆၅၀၉ ၁၁၅၁၁ ၁၁၅၁၂ ၁၀၀၁၄ ၄၂၅၅၃ ၁.၄% လက္မႈလုပ္ငန္း ဦးစီးဌာန စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားေရးနွင့္ ေစ်း ၁၅ ၂၇၈၄၅ ၃၆၈၈၅ ၄၈၂၉၅ ၅၇၉၄၅ ၄၇၂၆၅ ၂၁၈၂၃၅ ၇.၀% ကြက္သတင္းဦးစီးဌာန ** စုစုေပါင္း ၄၈၉၆၃၄ ၅၇၉၃၈၉ ၆၇၂၁၉၈ ၇၀၈၁၀၀ ၆၈၅၁၂၅ ၃၁၃၄၄၄၄ ၁၀၀% မွတ္ခ်က္ ။ စိုက္၊ ေမြး၊ ဆည္ ၀န္ႀကီးဌာနတြင္ စိုက္ပ်ဳိးစီးပြားေရးႏွင့္ ေစ်းကြက္သတင္းဦးစီးဌာန မရွိေသးေသာ္လည္း ADS မွ ယင္းဌာနျဖစ္ေပၚလာေစေရး အႀကံျပဳထားပါသည္။ ပံု - ၁၀ ။ ၂၀၁၆ -၁၇ ခုႏွစ္ ေငြလံုးေငြရင္းရန္ပံုေငြ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာမႈ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 153 ပံု - ၁၁ ။ ADS ရန္ပံုေငြ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာမႈ 244/ bwf*sufwGif txif&Sm;qkH;aom uGJjym;jcm;em;csufrSm aus;vufa'o zGHUNzdK;wdk;wufa&; OD;pD;Xme\ avsmhenf;oGm;aom cGJwrf;yrmPjzpfjyD; 2016-17 aiGvkH;aiG&if;bwf*swfwGif 48% &Sd&mrSADSbwf*swfwGif 20.2%odkU avsmhusoGm;ygonf/ ,if;onf tcsufESpfcsufaMumifhjzpfjyD; ¤if;wdkUrSm - (u) aus;vufa'o zGHUNzdK;wdk;wufa&;OD;pD;Xmeatmuf&Sd vrf;? wHwm;Xmetm; aqmufvkyf a&;0efMuD;XmeatmufodkUvTJajymif;ay;vdkufjcif;jzpfjyD; xdktcsuftm;ADS\ &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOfwGif xnfhoGif;xm;ygonf? (c) aus;vufa'o zGHUNzdK;wdk;wufa&;OD;pD;Xme\ t"dutav;ay; aqmif&Guf rItm; aus;vufa'otajccHtaqmufttkH (Oyrm - a&? pGrf;tif) rS vlxktajcjyK zGHUNzdK;wdk;wufrIodkY jyefvnfOD;wnf&ef ADS rS azmfjyxm;ygonf/ 245/ 'kwd,t"duuGmjcm;csufrSm pufrIv,f,mOD;pD;Xme (AMD) vuf&Sdvkyfaqmifaeaom v,f ,m0efaqmifrIvkyfief;ESihf 0efaqmifrIESihfywfoufaom t&if;tESD;ypönf;rsm;udk wjznf;jznf;csif; yk*¾vduydkiftjzpfvTJajymif;ay;jcif;jzpfonf/ xdkodkUjyifqifzGJUpnf;rI\aemufqufwGJ tusdK;qufrSm ADS bwf*sufwGif pufrIv,f,mOD;pD;Xme\cGJwrf;rSm odomxif&Sm;pGmusqif;vmjyD; 2016-17 ckESpf aiGvkH; aiG&if;bwf*sufwGif 10.7% &Sd&mrS ADS IP bwf*sufatmufwGif 6% om&Sdawmhonf/ 246/ aus;vufa'o zGHUNzdK;wdk;wufa&;OD;pD;XmeESihfpufrIv,f,mOD;pD;XmewdkU\ bwf*sufcGJwrf;udk avQmhcsvdkufjcif;aMumifh (2016-17 ckESpf aiGvkH;aiG&if; bwf*sufwGif 44.7% &Sd&mrS ADS &if;ESD; jr§KyfESHrItpDtpOf IP bwf*sufatmufwGif 26.2% odkU) pdkufysdK;a&;u@ zGHUNzdK;wdk;wufrItwGuf ta&; ygaom tjcm;e,fy,frsm;odkU t&if;tjrpfrsm; jyefvnfcGJa0csxm;ay;Edkifvmrnfjzpfonf/ 2016-17 ckESpf aiGvkH;aiG&if;bwf*suftm; ADS &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf IP bwf*sufESifh EIdif;,SOf Munfhjcif;jzifh t"dubwf*sufjyefvnfcGJa0xm;rIrsm;udk atmufygtwdkif; awGU&ygonf/ u - okawoebwf*sufwGif 0.7%rS 6% odkU wdk;wufonf/

154 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf c - pdkufysdK;a&;OD;pD;XmewGif 6.6%rS 12.1% odkU wdk;wufonf/ * - ig;vkyfief;ESihf arG;jrLa&;OD;pD;Xmersm;wGif 1.1%rS 8%odkU wdk;wufonf/ C - pDrHudef;OD;pD;XmewGif 0.03%rS 2.5% odkU wdk;wufonf/ i - 0efMuD;&kH;wGif 0.04%rS 3.4% odkU wdk;wufonf/ p - v,f,majrpDrHcefUcGJrIESifh pm&if;tif;OD;pD;Xme wGif 0.2%rS 1.8% odkU wdk;wufonf/ q - or0g,rOD;pD;XmewGif 0.08%rS 6% odkU wdk;wufonf/ Z - tao;pm;pufrIvufrIvkyfief;OD;pD;XmewGif 0.03%rS 1.4% odkU wdk;wufonf/ 247/ þodkU &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;tm; cGJa0csxm;ay;jcif;onf ADS \ &nf&G,fcsufrsm;? r@dKifrsm;? pdkufysdK;a&;twGuf jynfoltwGuftokH;p&dwf jyefvnfqef;ppfrI (urÇmhbPfESihf LIFT 2017rS awGU&Sd csufrsm;ESifhtnD aqmif&Gufxm;jcif;jzpfonf/ awGU&Sdcsufrsm;rS atmufygtcsufrsm;udk tajccHyg onf/ (u) pdkufysdK;a&;okawoevkyfief;rsm;wGif &if;ESD;jr§KyfESHjcif;onf tusdK;tjrwfjyefvnf &&SdrIEIef;tvGef jrifhrm;jyD; ukefxkwfpGrf;tm;ESihf,SOfNydKifEdkifpGrf;wdk;wufa&;wGif t"du tcef;u@rS yg0ifae ygonf/ (c) ydkrdkwdk;wufaumif;rGefjyD; ywf0ef;usifudk rxdcdkufapEdkifonfh enf;ynmrsm;ESifh aumif;rGefaom tavhtxrsm;udk v,form;rsm;vufcHusifhokH;a&;wGif wdk;csJUynmay; 0efaqmifrIonf (tpdk; &ESihf yk*¾vduESpfzufvkH;rS) t"du tcef;u@rS yg0ifaeyg onf/ (*) arG;jrLa&;ESihf a&vkyfief;onf vQifjrefpGmwdk;wufzGHUNzdK;aeaomfvnf; vkHavmufaom tzGJUtpnf; rsm;\ ulnDyHhydk;rI? okawoESifh wdk;csJUynmay;0efaqmifrIpDrHudef;rsm; ponfwdkUr&Sdao;yg/ (C) 0efBuD;XmeokH;cktm; wpfckwnf;tjzpf aygif;pnf;vdkufjcif;? pdkuf? arG;? qnf 0efBuD;Xme twGif;wGif omrujyifytzGJUtpnf;rsm;ESihf n§dEIdif;aqmif&GufrI? wdkif;a'oBuD;^jynfe,ftqifh pDrHudef;a&; qGJrIrsm;udk jynfaxmifpktqifh pDrHudef;a&;qGJrIESihf aygif;pyfn§dEIdif;rI? txl;ojzifh wefzdk;uGif;quf zGHUNzdK;wdk;wufrItwGuf vdktyfaom e,fy,frsm;wGif tjcm;tzGJUtpnf;rsm;ESihf n§dEIdif;aqmif&GufrI? ywfoufqufEG,f aeolrsm;jzpfaom awmifolv,form;tzGJUtpnf;rsm;? yk*¾vduu@? NGOrsm;? vl xktajcjyKtzGJUtpnf; (CBO)rsm;? zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;ESihf qufoG,f aqmif&Guf&efESihf yl;aygif;yg0ifap &ef vdktyfrIponfwdkUuJUodkUaom pdefac:rItopfrsm;ay:xGuf vmaeonfhwdkif pdkuf? arG;? qnf0efBuD; XmetwGif;wGif apmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyf jcif;onf tav;ray;Edkifaom tajctaejzpfaeyg onf/ (i) 0efMuD;&kH;taejzifhvnf; OD;pD;Xmersm;ESihf XmecGJtopfrsm; xlaxmifjcif;? XmecGJrsm;tm; jyefvnf zGJUpnf;jcif;ESihf jyefvnfavhusifhay;jcif;? xdkodkUjyifqifrIrsm;aMumifh vlom;t&if;tjrpftwGuf ukefus p&dwfrsm; ponfwdkUtygt0if jyefvnfjyifqif zGJUpnf;jcif;qdkif&m &IyfaxG;aom udpö&yf rsm;udk OD;aqmif vkyfudkif&rnfjzpfygonf/ (p) ajr,mudpö&yfrsm;udk ajz&Sif;ay;&ef ta&;wBuD;vdktyfaeygonf/ taMumif;rSm þe,fy,fwGif wdk;wufrIrsm;&&Sd&ef arQmfvifhcsufrsm; tvGefjrifhrm;aejyD; ,if;onf 0efBuD;Xmetay: ,kHBunf tm;xm;rItm; prf;oyfaeouJhodkUjzpfonf/ (q) qkH;jzwfcsuf csrSwfrIrsm; wdk;wufaumif;rGefvmapa&;twGuf ,kHMunfpdwfcs&aom tajccH t jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 155 csuftvuf&&Sdap&eftvdkUiSmpm&if;tif;ESihf owif;tcsuftvufvufvSrf;rDrIrsm; wdk;wufvm zdkU vdktyfaeygonf/ (Z) v,form;rsm;onf yk*¾vdu u@ESihf tusdK;&SdpGmqufoG,fn§dEIdif;aqmif&Guf&ef? xkwfukefrsm;udk pD;yGm;jzpfxkwfvkyfa&mif;csEdkif&ef? oGif;tm;pkrsm;udk ydkrdkvufvSrf;rD &&SdEdkif&eftwGuf or0g,r toif;rsm;tygt0if awmifolv,form;tzGJUtpnf; rsm;udk ydkrdktm;aumif;atmif vkyfaqmifay; &ef vdktyfygonf/ (ps) tao;pm;pdkufysdK;pD;yGm;vkyfief;rsm;onf aus;vufa'owGif v,f,mjyify tvkyftudkiftcGifh tvrf; rsm;udkay;EdkifjyD; pdkufysdK;a&;u@\ qef;opfwDxGifrIESifh ,SOfNydKif EdkifpGrf;wdkYudk wdk;wuf ap&eftwGuf taxmuftuljyKygonf/ 248/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)wGif trsm;qkH;bwf*sufcGJwrf;rSm qnfajrmif;ESihf a& t&if;tjrpfrsm;twGufjzpfjyD; bwf*sufwpfckvkH;\ 28.8% tokH;jyKxm;um 2016-17 ckESpf bwf *sufESihf twlwlyifjzpfonf/ xdktxJwGif vwfwavmzGJUpnf;ykHajymif;vJrIrsm;udkvnf;xnfhoGif;xm;í a&umwmrsm;? qnfajrmif;pepfrsm; topfwnfaqmufjcif;udk qdkif;iHhxm;jyD; vuf&Sdpepfrsm;udk jyef vnfrGrf;rH&ef? a&Ekwfajrmif;pepfrsm;? ajratmufa&azmfxkwftokH;jyKjcif;ESihf tjcm;tpOftvmr[kwf onfh a&oGif;pepfrsm;zGHUNzdK;vmap&ef? tusdK;jzpfxGef;apaom a&pDrHcefUcGJrI? tokH;jyKjcif;ESihf xdef;odrf; jcif;pepfrsm; ponfwdkUudk ydkrdktav;xm; vkyfaqmifoGm;rnf/ 249/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS) &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf(IP)\ qef;opfwDxGifrIwpf ckrSm wefzdk;uGif;quf tajccHtaqmufttkH? aps;uGufowif; tcsuftvufrsm;ESihf axmufyHhydkUaqmif a&;0efaqmifrIrsm;tygt0if wefzdk;uGif;qufzGHUNzdK;wdk;wufrIESihf pdkufysdK;pD;yGm;a&;vkyfief; wdk;wufrIudk taxmuftuljzpfaprnfh vkyfief;rsm;twGuf t&if;tjrpfrsm; cGJa0csxm;ay;jcif; jzpfygonf/ tqdk yg &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;onf xda&mufaomwefzdk;uGif;qufrsm;twGif;odkUvkyfuGufi,f awmifolrsm;tm; aygif;pnf;xnfhoGif;ay;jcif;udk ydkrdkjrefqefapum ,SOfNydKifEdkifpGrf;udk jr§ifhwifay;Edkifrnfjzpfonf (xyf qifh&v'f3)/pdkuf? arG;? qnf0efMuD;XmetwGif; tzGJUtpnf;qdkif&myHhydk;rIrsm;ay;rnfh oifhavsmfaom Xmersm;r&Sdjcif;ajumifh þ&if;ESD;jr§KyfESHrIwGif 0efBuD;&kH;rS wdkuf&dkufwm0ef,l aqmif&Gufrnfh pdkufysdK;pD;yGm; a&;ESihf aps;uGufowif;OD;pD;Xmewpfckwnfaxmif&ef vdktyfayvdrfhrnf/ 2.5.1/ xyfqifh&v'frsm;tvdkuf &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 250/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)\ r@dKifokH;ckjzpfaom - aumif;rGefaom pDrH tkyfcsKyfrI? ukefxkwfpGrf;tm;ESihf ,SOfNydKifEdkifpGrf;tm;&SdrIwdkUonf &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf (IP) &Sd pkpkaygif; &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;\ 10.6%? 52.7% ESifh 36.8% pD toD;oD;&SdaMumif;udk awGU&SdcJhjyD; jzpfonf/ 251/ ADS \ yxr r@dKifaumif;rGefaompDrHtkyfcsKyfrIt&? Z,m; (46)ü xyfqifh&v'frsm;wGif &if;ESD; jr§KyfESHrItao;pdwftcsuftvufrsm;udk azmfjyxm;onf/

156 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ဇယား ၄၆။ မ႑ိဳင္ (၁)၏ ထပ္ဆင့္ရလဒ္မ်ားတြင္ နွစ္အလိုက္ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈ (က်ပ္ သန္းေပါင္း) ၂၀၁၈- မ႑ိဳင္ စုစု ၁၉ မွ ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- ၏ ေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၀၂၂- ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ ရာခိုင္ ရာခိုင္ ၂၃ အထိ ႏႈန္း ႏႈန္း စုစုေပါင္း မ႑ိဳင္ (၁) ေကာင္းမြန္ေသာ ၃၈,၅၅၈ ၆၇,၂၈၄ ၈၁,၀၃၉ ၇၉,၂၈၃ ၆၅,၄၅၃ ၃၃၁,၆၁၇ ၁၀၀.၀% ၁၀.၆% စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ၏ စုစုေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၁။ စီမံကိန္းေရးဆြဲျခင္း - ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ႏွင့္ ျပည္နယ္/ တုိင္းေဒသ ႀကီး အဆင့္တုိ႔တြင္ လူထု ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္သည့္ ၁၉၇၀ ၃၁၇၀ ၃၃၁၀ ၃၂၉၀ ၃၃၄၀ ၁၅၀၈၀ ၅% ၀.၅% လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအေပၚ အေျခခံသည့္ ထိေရာက္၍ ေပါင္းစည္းမႈ႐ွိေသာ စီမံကိန္း ေရးဆဲြျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၂။ မူဝါဒစြမ္းေဆာင္ရည္ - ၁၇၀၀ ၃၉၅၀ ၂၇၅၅ ၃၃၃၀ ၃၅၀၀ ၁၅၂၃၅ ၅% ၀.၅% မူဝါဒေရးဆဲြႏုိင္မႈႏွင့္ သံုးသပ္ႏုိင္မႈ စြမ္းရည္မ်ား တုိးတက္လာျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၃။ M&E - ဝက္ဘ္ အေျခခံေသာ သတင္းအခ်က္အလက္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ စနစ္အား တည္ေဆာင္ႏိုင္မည့္ ၁၃၄၀ ၁၅၉၀ ၁၉၆၀ ၂၀၈၀ ၂၂၅၀ ၉၂၂၀ ၃% ၀.၃% အခ်ိန္ႏွင့္ တေျပးညီျဖစ္ၿပီး ထိေရာက္ေသာ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္း ေက်ာင္းစိစစ္သံုးသပ္ျခင္းလုပ္ငန္း စဥ္မ်ား။

ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၄။ စာရင္းအင္းအခ်က္အလက္မ်ား - အေထာက္အထား အေျခခံေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ၁၁၃၅ ၂၀၆၀ ၂၆၁၀ ၃၅၁၀ ၂၃၆၀ ၁၁၆၇၅ ၄% ၀.၄% ခ်မွတ္ျခင္းအတြက္ ခုိင္မာေသာ စာရင္းအင္းအခ်က္အလက္ စနစ္မ်ား။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၅။ အသင္းအဖြဲ႕မ်ား - ခုိင္မာအားေကာင္းေသာ ၁၀၁၄၀ ၁၀၅၃၀ ၁၀၆၁၀ ၁၀၉၀၀ ၁၀၉၉၀ ၅၃၁၇၀ ၁၆% ၁.၇% ေတာင္သူႏွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္း ဆိုင္ရာ အသင္းအဖဲြ႕မ်ားႏွင့္ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္မ်ား။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 157 ၂၀၁၈- မ႑ိဳင္ စုစု ၁၉ မွ ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- ၏ ေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၀၂၂- ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ ရာခိုင္ ရာခိုင္ ၂၃ အထိ ႏႈန္း ႏႈန္း စုစုေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၆။ ေျမယာ - ေတာင္သူမ်ား၏ ေျမပုိင္ဆုိင္ခြင့္ ခုိင္မာလာျခင္းႏွင့္ လယ္ယာေျမႏွင့္ ၅၁၉၀ ၁၀၇၆၀ ၁၄၅၃၀ ၁၀၆၈၀ ၇၄၇၀ ၄၈၆၃၀ ၁၅% ၁.၆% ပတ္သက္ပါဝင္ေနေသာ ဌာနမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ တုိးျမင့္လာျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၇။ ညွိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈ - စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ (ADS) ညႇိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈ ႏွင့္ ၂၄၀၆ ၂၄၈၀ ၂၄၇၀ ၂၄၇၀ ၂၄၇၀ ၁၂၂၉၆ ၄% ၀.၄% အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႈတို႔ အတြက္ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ၀န္ၾကီးဌာန၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္မားလာျခင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၈။ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈ - ADS စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္း၊ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ျခင္း၊ ႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာ ျခင္းတို႔တြင္ ၁၂၉၅ ၁၄၅၁ ၁၄၆၄ ၁၆၀၀ ၁၆၀၀ ၇၄၁၀ ၂% ၀.၂% အရပ္ဘက္လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ပူးေပါင္းပါဝင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ အတြက္ ယႏၲရားမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း။

ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၉။ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ အာဟာရဖူလံုမႈ - အက်ိဳးခံစားခြင့္ အနည္းဆံုး ၁၀၈၈၀ ၁၁၀၄၅ ၁၁၀၄၅ ၁၁၀၉၅ ၁၁၀၉၅ ၅၅၁၆၀ ၁၇% ၁.၈% အုပ္စုမ်ား၏ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ အာဟာရ ပုိမုိဖူလံုလာျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၁၀။ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းျခင္း - ေတာင္သူမ်ား၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖဲြ႔ အစည္းမ်ားကို ပုိ၍ထိေရာက္စြာ ၂၅၀၀ ၂၀၀၀၀ ၃၀၀၀၀ ၃၀၀၀၀ ၂၀၀၀၀ ၁၀၂၅၀၀ ၃၁% ၃.၃% တုံ႔ျပန္ႏုိင္ရန္အတြက္ လက္ရွိဌာနမ်ားကို ေကာင္းစြာ ေပါင္းစည္းကာ စုိက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ႀကီးဌာနအား ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းျခင္း။ 158 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ၂၀၁၈- မ႑ိဳင္ စုစု ၁၉ မွ ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- ၏ ေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၀၂၂- ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ ရာခိုင္ ရာခိုင္ ၂၃ အထိ ႏႈန္း ႏႈန္း စုစုေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၁၊၁၁။ ေမြးေဆး တကၠသိုလ္ ၃ ၂၄၈ ၂၈၅ ၃၂၈ ၃၇၈ ၁၂၄၂ ၀% ၀% သင္ႀကားေရး၀န္ထမ္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမွင့္ တင္ေပးျခင္း။ ပံု - ၁၂ ။ မ႑ိဳင္ (၁) တြင္ ထပ္ဆင့္ရလဒ္မ်ားအလိုက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ခြဲေ၀ထားရွိမႈ (က်ပ္သန္းေပါင္း) 252/ r@dKif (1)wGif &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm; cGJa0xm;&SdrIudk ykH-12jzifhjyoxm;ygonf/ tBuD;qkH;tpdwf tydkif;rsm;rSm jyefvnfzGJUpnf;jcif; (31%)? awmifolv,form;ESihf ukefoG,fa&;toif;tzGJUrsm; (16%)? pm;eyf&du©mESihf tm[m&zlvkHrI (17%) ESihf ajr,m (15%) wdkUjzpfonf/ pdkuf? arG;? qnf 0efMuD;Xme jyefvnfzGJUpnf;jcif;ESihf jynfaxmifpkESihfwdkif;a'oMuD;^jynfe,ftqifhwdkUwGif pGrf;aqmif &nfjr§ifhwifjcif;wdkUonf aumif;rGefaompDrHtkyfcsKyfrIr@dKif&Sd tjcm;aomxyfqifh&v'frsm;udk atmifjrif pGm&&SdEdkifaprnfh ta&;MuD;aomtqifhwpfckjzpfygonf/

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 159 xkwfvkyfrIpGrf;tm;r@dKif-2 ESifhpyfvsOf;í ykH-13 jzifho&kyfazmfxm;ygonf/ &if;ESD;jr§KyfESHrI trsm;qkH; tpdwftydkif;rSm qnfajrmif;ESifha&pDrHcefUcGJjcif;jzpfí ¤if;onf pkpkaygif;\55% jzpfíoGif;tm;pk twGuf 14%? wd&pämefarG;jrLa&;ESihfig;arG;jrLa&;13%ESihfokawoe 6%wdkUjzpfonf/ qnfajrmif; ESihfa&pDrHcefUcGJrItwGuf bwf*sufcGJa0rItrsm;qkH;jzpfaomfvnf; ,cifESpfrsm;xufpmvsifqnfajrmif; ESihfoD;ESH? om;? ig;? okawoewdkU\ &efykHaiGtcsdK;tqrSm ydkrdkaumif;rGefvmonfudk Z,m;-47 wGif awGUEdkifygonf/ 253/ ADS\ 'kwd,r@dKifukefxkwfpGrf;tm;t&? Z,m;(47)ü xyfqifh&v'frsm;wGif &if;ESD;jr§KyfESHrI tao;pdwftcsuftvufrsm;udkazmfjyxm;onf/ ဇယား ၄၇။ မ႑ိဳင္ (၂)၏ ထပ္ဆင့္ရလဒ္မ်ားတြင္ နွစ္အလိုက္ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈ (က်ပ္ သန္းေပါင္း) ၂၀၁၈-၁၉ စုစု မ႑ိဳင္ ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- မွ ၂၀၂၂- ေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၏ ရာခိုင္ ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ ၂၃ အထိ ရာခိုင္ ႏႈန္း စုစုေပါင္း ႏႈန္း မ႑ိဳင္ (၂) ကုန္ထုတ္ ၂၇၇၅၂၇ ၃၂၃၇၉၃ ၃၅၁၇၁၈ ၃၄၇၅၇၅ ၃၄၉၉၆၁ ၁၆၅၀၅၇၄ ၁၀၀.၀% ၅၂.၇% စြမ္းအား၏ စုစုေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၁။ စိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတ သန - သီးႏွံ၊ ေမြးျမဴ ေရးႏွင့္ ေရလုပ္ငန္း ၁၂၉၂၅ ၂၅၇၈၅ ၂၇၉၉၅ ၁၉၁၆၅ ၁၄၅၀၅ ၁၀၀၃၇၅ ၆.၁% ၃.၂% မ်ား အတြက္ ပိုမုိ ေကာင္းမြန္ေသာ စိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတ သနစနစ္ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၂။ စိုက္ပ်ိဳးေရး တိုးခ်ဲ႕ ပညာေပး လုပ္ငန္း - ပိုေကာင္းေသာ ထုတ္ ကုန္မ်ား (သီးႏွံ၊ ေမြးျမဴေရး၊ ေရ လုပ္ငန္း) ႏွင့္ လိုက္နာ ၅၇၀၀ ၆၅၀၀ ၈၅၀၀ ၇၅၀၀ ၇၅၅၆ ၃၅၇၅၆ ၂.၂% ၁.၁% ေျပာင္းလဲျပဳျပင္က်င့္ သံုးရန္ နည္းပညာမ်ား ေပးႏိုင္မည့္ အသြင္ ေျပာင္း လဲလာေသာ စိုက္ပ်ိဳးေရး တိုးခ်ဲ႕ ပညာေပးေရးစနစ္။ 160 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf

၂၀၁၈-၁၉ စုစု မ႑ိဳင္ ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- မွ ၂၀၂၂- ေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၏ ရာခိုင္ ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ ၂၃ အထိ ရာခိုင္ ႏႈန္း စုစုေပါင္း ႏႈန္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၃။ သုေတသန-တိုးခ်ဲ႕ ပညာေပးေရး ညွိႏိႈင္း ေဆာင္ရြက္မႈ - ေတာင္ သူမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိက က႑မ်ားမွ ၂၅၀၉ ၃၂၈၅ ၃၁၉၅ ၃၂၄၅ ၃၂၄၅ ၁၅၄၇၉ ၀.၉% ၀.၅% ပုူးေပါင္းပါဝင္ေသာ သုေတသန-တိုးခ်ဲ႕ ပညာ ေပးေရး ညွိႏိႈင္း ေဆာင္ရြက္မႈ စနစ္ မ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၄။ ပညာေရးႏွင့္ ေလ့ က်င့္ သင္ၾကားေရး - ေက်း လက္ ေဒသရွိ ေတာင္သူမ်ားႏွင့္ ေက်းလက္ေဒသ ပုဂၢလိကက႑တုိ႔၏ ေျပာင္းလဲလာေသာ လုိအင္တုိ႔ကိုတုံ႔ျပန္ ေပးမည့္ “လူသားအ ရင္းအႏွီး” ကို စုိက္ ၄၄၇၃ ၆၂၅၀ ၅၅၅၆ ၆၅၀၀ ၄၈၀၀ ၂၇၅၇၉ ၁.၇% ၀.၉% ပ်ိဳးေရးႏွင့္ စား ေသာက္ ကုန္က႑ တြင္ တည္ေဆာက္ ႏုိင္ရန္ အတြက္ ထိ ေရာက္ေသာပညာ သင္ၾကားေရးႏွင့္ ေလ့က်င့္ေပးေရးအား ဖြံ႕ၿဖိဳးေစျခင္း (သို႔ မဟုတ္) ျပန္လည္ အသက္သြင္းျခင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၅။ ဆည္ေျမာင္းႏွင့္ ေရ အသံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲေရး - ပိုမို တုန္႔ျပန္မႈအား ေကာင္းၿပီး အားထား ရေသာ ဆည္ေျမာင္း ၁၄၈၅၅၀ ၁၆၅၆၅၀ ၁၈၇၁၅၀ ၁၉၇၁၀၀ ၂၀၁၈၅၈ ၉၀၀၃၀၈ ၅၄.၅% ၂၈.၇% ႏွင့္ ေရႏုတ္ေျမာင္း ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္ ပိုမိုထိေရာက္မႈ႐ွိၿပီး ေရ႐ွည္ခံေသာ ေရအ သံုးခ်မႈ စီမံခန္႔ခြဲေရး စနစ္မ်ား။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 161

၂၀၁၈-၁၉ စုစု မ႑ိဳင္ ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- မွ ၂၀၂၂- ေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၏ ရာခိုင္ ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ ၂၃ အထိ ရာခိုင္ ႏႈန္း စုစုေပါင္း ႏႈန္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၆။ သီးႏွံသြင္းအားစုမ်ား - ပိုမိုတိုးတက္ေကာင္း မြန္ေသာ သီးႏွံကုန္ ထုတ္လုပ္မႈ သြင္း ၂၀၇၆၀ ၂၂၉၀၀ ၂၇၉၀၀ ၃၀၁၀၀ ၃၂၄၂၆ ၁၃၄၀၈၆ ၈.၁% ၄.၃% အားစုမ်ားႏွင့္ နည္း ပညာမ်ားအား သီးႏွံ စုိက္ပ်ိဳးသူတုိ႔က ပုိမုိ သံုးစဲြလာျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၇။ စက္မႈလယ္ယာ လုပ္ငန္း - စုိက္ပ်ိဳးေရး တန္ဖိုးကြင္းဆက္တြင္ ၄၇၈၂၈ ၃၇၉၅၄ ၃၄၅၉၁ ၃၄၉၃၄ ၃၂၆၈၉ ၁၈၇၉၉၄ ၁၁.၄% ၆.၀% သင့္ေလ်ာ္ေသာ စက္ မႈလယ္ယာ စနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲျခင္း အား တိုးခ်ဲ႕လုပ္ေဆာင္ရန္။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၈။ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ငါးလုပ္ငန္း - ပိုမိုတိုး တက္ေကာင္မြန္လာ ေသာ တိရစာၦန္ႏွင့္ ငါးေမြးျမဴေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ကုသ ၂၉၆၂၇ ၄၉၅၃၆ ၄၉၅၆၂ ၄၀၉၇၇ ၄၃၆၃၇ ၂၁၃၃၃၉ ၁၂.၉% ၆.၈% ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈေပး ေရး ၀န္ေဆာင္မႈမ်ား ႏွင့္ နည္းပညာမ်ားကို ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူမ်ားမွ ပိုမို အသံုးျပဳလာႏိုင္ျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၉။ ေရရွည္တည္တံ့ေသာ အေလ့ အက်င့္မ်ား - ေရရွည္တည္တံ့ေသာ လယ္ယာ စုိက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္း၊ စုိက္ပ်ိဳးေရး အေလ့အက်င့္ ၂၀၀၀ ၂၀၀၀ ၃၀၀၀ ၃၁၀၀ ၃၅၄၃ ၁၃၆၄၃ ၀.၈% ၀.၄% ေကာင္းမ်ား (GAP)၊ ေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာ ေကာင္းမြန္ေသာ က်င့္စဥ္မ်ား (GAHP) အား ထူေထာင္ကာ လုိက္နာက်င့္သံုးျခင္း။

162 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ၂၀၁၈-၁၉ စုစု မ႑ိဳင္ ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- မွ ၂၀၂၂- ေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၏ ရာခိုင္ ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ ၂၃ အထိ ရာခိုင္ ႏႈန္း စုစုေပါင္း ႏႈန္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၁၀။ ႀကံ့ႀကံ့ခံႏိုင္မႈ - ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲ မႈႏွင့္ ေဘးအႏၲရာယ္ ၁၀၀၀ ၁၇၀၀ ၁၇၀၀ ၂၀၀၀ ၂၃၀၄ ၈၇၀၄ ၀.၅% ၀.၃% တုိ႔ကို ေတာင္သူမ်ား မွ ရင္ဆိုင္တုန္႔ျပန္ႏိုင္ စြမ္း တိုးတက္လာျခင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၂၊၁၁။ ေမြးေဆးတကၠသိုလ္ ၂၁၅၆ ၂၂၃၄ ၂၅၆၉ ၂၉၅၄ ၃၃၉၈ ၁၃၃၁၁ ၀.၈% ၀.၄% စြမ္းေဆာင္ရည္ပိုမို တိုးတက္လာျခင္း။ 254/ r@dKif (2)wGif &if;ESD;jr§KyfESHrI cGJa0xm;&SdrIudk ykH-13jzifh jyoxm;ygonf/ &if;ESD;jr§KyfESHrI trsm; qkH;vkyfief;rsm;rSmqnfajrmif;ESifha& pDrHcefUcGJjcif; (55%)? oD;ESHoGif;tm;pk (8%)? arG;jrLa&;ESihfig; vkyfief;(13%)ESihf okawoe(6%) wdkUjzpfonf/ qnfajrmif;ESifha&qdkif&m xyfqifh&v'fonf pkpkaygif; &if;ESD;jr§KyfESHrIwGif BuD;rm;aomcGJa0rIudk &&Sdxm;aomfvnf; oD;ESHrsm;? arG;jrLa&;ESifh ig;vkyfief; wdkUtMum;wGif ,cifuESifhpmvQif ydkrdkrQwpGmcGJa0rIrsm;&SdaejyD; okawoe? wdk;csJUynmay;a&;ESihf ynma&; pepf tm;vkH;aygif;vQif r@dKif (2)\ 12.4% &mcdkifEIef;&Sdygonf/ ပံု - ၁၃ ။ မ႑ိဳင္ (၂) တြင္ ထပ္ဆင့္ရလဒ္မ်ားအလိုက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ခြဲေ၀ထားရွိမႈ (က်ပ္သန္းေပါင္း) jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 163 255/ ADS \ ,SOfNydKifEdkifpGrf;tm; wwd,r@dKift&? Z,m; (48)ü xyfqifh&v'frsm;wGif &if;ESD;jr§KyfESHrI tao;pdwftcsuftvufrsm;udk azmfjyxm;onf/ ဇယား ၄၈။ မ႑ိဳင္ (၃)၏ ထပ္ဆင့္ရလဒ္မ်ားတြင္ နွစ္အလိုက္ ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈ (က်ပ္သန္းေပါင္း) ၂၀၁၈-၁၉ စုစု မ႑ိဳင္ ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- မွ ၂၀၂၂- ေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၏ ရာခိုင္ ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ ၂၃ အထိ ရာခိုင္ ႏႈန္း စုစုေပါင္း ႏႈန္း

မ႑ိဳင္ (၃) ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္စြမ္းအား၏ ၁၇၃၄၄၆ ၁၈၈၁၉၆ ၂၃၉၄၃၁ ၂၈၀၆၅၂ ၂၇၀၅၂၆ ၁၁၅၂၂၅၃ ၁၀၀.၀% ၃၆.၈% စုစုေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃၊၁။ စီးပြားေရး ပတ္ ဝန္းက်င္ - စိုက္ပ်ဳိး-စားေသာက္ကုန္ ေထာက္ပံ့ ျဖည့္ဆည္းေရး ကြင္းဆက္ ၁၉၅၀ ၂၄၀၀ ၂၇၁၅ ၂၈၆၀ ၃၁၁၇ ၁၃၀၄၂ ၁.၁% ၀.၄% တစ္ေလွ်ာက္ရွိ စီးပြားဝန္းက်င္၊ သ တင္း အခ်က္အလက္ႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ တို႔ တိုးတက္လာျခင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃၊၂။ ဥာဏပစၥည္းမူပိုင္ခြင့္ - စုိက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ စားေသာက္ကုန္ က႑အတြက္ ၁၅၀၀ ၁၅၀၀ ၁၅၀၀ ၁၇၀၀ ၁၇၅၄ ၇၉၅၄ ၀.၇% ၀.၃% ဉာဏပစၥည္း မူပုိင္ခြင့္ျဖင့္ အကာအကြယ္ေပးျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃၊၃။ အရည္အေသြး - ေတာင္သူမ်ားႏွင့္ အစားအစာႀကိတ္ခဲြ ျပင္ဆင္သူမ်ားအေနျဖင့္ အရည္အ ေသြးမီ ထြက္ကုန္မ်ားအတြက္ ေစ်း ၆၉၆၀ ၆၅၆၀ ၇၅၂၅ ၆၇၉၅ ၆၉၉၁ ၃၄၈၃၁ ၃% ၁.၁% ေကာင္းရ႐ွိေစရန္ ႏွင့္ အရည္အေသြး ျမင့္ေစရန္ ပ့ံပိုးမႈေပးႏိုင္မည့္ အားထား ယံုၾကည္ရေသာ အရည္အေသြးထိန္း စနစ္ ထူေထာင္ေပးျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃၊၄။ ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး စီမံကိန္းေရးဆြဲမႈ - ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး စီမံကိန္းမ်ားတြင္ က်ားမ တန္းတူ ၁၀၉၅၉၁ ၁၁၀၁၃၀ ၁၁၀၁၆၀ ၁၁၀၂၁၃ ၁၁၀၃၁၈ ၅၅၀၄၁၁ ၄၇.၈% ၁၇.၆% ညီမွ်မႈ႐ွိၿပီး အားလံုး ပူးေပါင္း ပါဝင္မႈ ျဖင့္ စီမံကိန္းေရးဆြဲ အေကာင္အ ထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ဌာနဆိုင္ရာ မူေဘာင္ အားေကာင္းလာျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃၊၅။ ေက်းလက္ေဒသ အေျခခံ အေဆာက္အအံု - ေက်းလက္ ေဒသအေျခခံ အေဆာက္အအံုမ်ား ၁၁၁၉၄ ၂၀၆၅၀ ၃၂၄၈၃ ၄၃၁၃၀ ၃၄၄၅၆ ၁၄၁၉၁၃ ၁၂.၃% ၄.၅% ျဖင့္ လုပ္ကြက္ငယ္ စိုက္ပ်ိဳး ေရး၏ ထိေရာက္မႈ ႏွင့္ အျမတ္အစြန္း ရ႐ွိႏိုင္မႈကို တိုးတက္လာေစျခင္း။

164 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ၂၀၁၈-၁၉ စုစု မ႑ိဳင္ ၂၀၁၈- ၂၀၁၉- ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- မွ ၂၀၂၂- ေပါင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၏ ရာခိုင္ ၁၉ ၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ ၂၃ အထိ ရာခိုင္ ႏႈန္း စုစုေပါင္း ႏႈန္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃၊၆။ တန္ဖိုးကြင္းဆက္မ်ား - ဦးစားေပး ကုန္စည္မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားသည့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ ၃၀၂၇၂ ၃၂၇၈၄ ၃၉၉၂၆ ၃၈၉၃၂ ၃၇၈၁၉ ၁၇၉၇၃၃ ၁၅.၆% ၅.၇% တို႔တြင္ ပတ္သက္ဆက္ ႏြယ္သူမ်ား ပိုမို ပါ၀င္လာျခင္း ႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္နိုင္စြမ္း တိုးတက္လာျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃၊၇။ စားေသာက္ကုန္ ေဘးကင္းမႈ - စားေသာက္ကုန္ အရည္ ၄၅၀၀ ၄၀၀၀ ၅၀၀၀ ၄၅၀၀ ၄၇၂၆ ၂၂၇၂၆ ၂% ၀.၇% အေသြးႏွင့္ ေဘးကင္းမႈတိုးျမင့္လာျခင္း ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃၊၈။ ေငြေရးေၾကးေရး ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား - ေတာင္သူမ်ားႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳး- ၁၀၀၀ ၁၂၀၀ ၁၄၀၀ ၃၀၀၀ ၃၀၀၀ ၉၆၀၀ ၀.၈% ၀.၃% စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ ေငြေၾကးဝန္ေဆာင္မႈအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ပုိမို လက္လွမ္း မီျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃၊၉။ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ပို႔ကုန္မ်ား - စိုက္ပ်ိုဳး-စားေသာက္ကုန္ ႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး ထြက္ကုန္မ်ား၏ ကုန္ ၅၈၈၀ ၈၃၇၃ ၇၅၂၃ ၆၃၂၃ ၅၅၃၆ ၃၃၆၃၃ ၂.၉% ၁.၁% သြယ္မႈ ေခ်ာေမြ႕ေစျခင္းျဖင့္ ပို႔ကုန္တိုး ျမင့္ တင္ပို႔ႏိုင္ျခင္း။ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ၃၊၁၀။ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားနွင့္ စိုက္ပ်ိဳး စီးပြားလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ေငြေႀကး ၆၀၀ ၆၀၀ ၃၁၂၀၀ ၆၃၂၀၀ ၆၂၈၀၉ ၁၅၈၄၀၉ ၁၃.၇% ၅.၁% ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကိုပိုမိုတိုးတက္လက္ လွမ္းမီလာျခင္း။

256/ r@dKif(3)wGif &if;ESD;jr§KyfESHrI cGJa0xm;&SdrIudk ykH-14jzifh jyoxm;ygonf/ &if;ESD;jr§KyfESHrIrSm trsm;qkH;rSm aus;vufa'ozGHUNzdK;wdk;wufa&; vlxkyl;aygif;yg0ifrIjzifh pDrHudef;a&;qGJjcif; (60%)? wefzdk;uGif;qufrsm; (17%) ESifh aus;vufa'otajccHtaqmufttkH (14%) wdkUjzpfygonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 165 ပံု - ၁၄ ။ မ႑ိဳင္ (၃) တြင္ ထပ္ဆင့္ရလဒ္မ်ားအလိုက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ခြဲေ၀ထားရွိမႈ (က်ပ္သန္းေပါင္း) 2.6/ pdkufysKd;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m (ADS) taumiftxnfazmf aqmif&Gufjcif; pDrHudef;ESifh tjcm;aomaiGvkH;aiG&if;eSifh omreftokH;p&dwfrsm; 257/ taumiftxnfazmfaqmif&GufrI &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOf (IP)wGif pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)\&nfrSef;csufrsm;? xyfqifh&v'frsm;? csufcsif;&v'frsm;ESihf vkyfaqmifcsufrsm;ESihf udkufnDonfh &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm; yg0ifygonf/ jyD;cJhaomaqmif&GufrIrsm;ESihf rwlnDaomtcsufrSm&if;ESD; jr§KyfESHrI tpDtpOfonf bwf*sufa&;qGJrI wpfckwnf;omruyJ pDrHudef;csrSwfa&;qGJjcif;yg yg0ifjyD; ,if;rSwpfqifh pdkufysdK;a&;rl0g'\ &nfrSef;csufrsm;ESihf vsmxm;csufrsm; atmifjrifatmif aqmif&Gufae rI\wdk;wufrIudkapmifhMunfhavhvmEdkifrnfjzpfygonf/ wpfcsdefwnf;rSmyif&if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf b@m a&;tokH;p&dwfvsmxm;csufrsm;onf vdktyfcsufudkom azmfjyjcif;rsdK;r[kwfyJ b@ma&;ESpf rlabmifudk vufawGUusus tuJjzwfxm;onfh ESpfvwf&okH;aiGrlabmif (MTEF) tay:wGif tajcwnfxm;jcif;jzpf onf/ 258/ 2018-19 rS 2022-23 ckESpf umvtwGuf ADS \ taumiftxnfazmfaqmif&GufrI pDrHudef;udkjcHKíMunfhvQif3.134bDvD,HusyfcefU&Sdygonf/ ,if;onf pdkuf? arG;? qnf 0efMuD;XmerS &&SdEdkifaom bwf*suftwGufb@ma&;ESpf\BudKwifvsmxm;aom b@maiGyrmPESifh udkufnDonfh tjyif MTEF ü azmfjyxm;onfh 6153 bDvD,HusyfESifhvnf;udkufnDygonf (Z,m; 49)/ pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xmeonf ADS taumiftxnfazmfaqmif&GufrI pDrHudef;tjyif xdkpDrHudef;xJwGif ryg0ifao; aom omrefESihf aiGvkH;aiG&if;tokH;p&dwfrsm;udkyg &&Sdrnfjzpfonf/ tqdkyg tokH;p&dwfwGufcsufrIrsm;udk Z,m;(49)jzifh wifjyxm;jyD;-(u) ADS twGuf r[kwfaomomreftokH;p&dwf bwf*sufonf pdkuf? arG;? qnf0efBuD;Xme pkpkaygif;bwf*suf\ 44% &Sdrnf[k cefUrSef;xm;jcif; ESifh (c) ADStwGuf r[kwfaom 166 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf aiGvkH;aiG&if; tokH;p&dwfonf pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme bwf*sufwpfckvkH;rS vufusefbwf*sufjzpfjyD;? ,if;wGif ADS taumiftxnfazmfrI pDrHudef;ESihf ADS twGuf r[kwfaom omreftokH;p&dwfbwf*suf ponfhtcsufrsm;udk tajccHíwGufcsuf xnfhoGif;azmfjyxm;ygonf/ 259/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS) taumiftxnfazmfaqmif&GufrI pDrHudef;wGif yg0ifaom vuf&SdusifhokH;aeonfh bwf*sufa&;qGJjcif;pepfrS (vdktyfcsufESihftnD jyifqifxm;aom) &v'ftajcjyKbwf*sufa&;qGJjcif;pepfodkU ajymif;vJ&mwGif 0efxrf;rsm;tm;jyefvnfavhusifay;&ef? jyef vnfae&mcsxm;ay;&efeSifh tzGJUtpnf;qdkif&m jyefvnfzGJUpnf;&efwdkUtwGuf tcsdefeSifh ajymif;vJrIukef usp&dwfrsm; vdktyfvmrnfjzpfonf/ odkUaomf tcsdefMumvmonfeSifhtrQ ADS bwf*sufeSifh ADS twGuf r[kwfaom bwf*suf[lí r&SdawmhyJ pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme\ tokH;p&dwfrsm;tm;vkH;onf ADS ESifh tnDom jzpfvmayvdrfhrnf/ 260/ pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme\ bwf*sufonf ADS ESifh udkufnDrnfh worwfwnf;usaompepf wpfckodkY wjznf;jznf;ajymif;vJvmrItao;pdwfudk pdkuf? arG;? qnf0efMuD;XmerS tqifhjrifht&m&Sd BuD;rsm;eSifh pDrHudef;OD;pD;XmerS a&;qGJoGm;rnfjzpfonf/ tqdkygajymif;vJjyifqifrI atmifjrifap&ef twGuf ADS wGif enf;vrf;rsm;eSifh t&if;tjrpfrsm;yg0ifjyD; xdkenf;vrf;rsm;wGif pDrHudef;OD;pD;Xme\ wm0ef0wÅ&m;rsm;wduscdkifrmapjcif;?t&if;tjrpfrsm;&&Sdapjcif;? 0efBuD;XmejyefvnfzGJUpnf;jcif; vkyfief; pOf wpfckvkH;tm; vrf;nTefcsufay;rnfh0efMuD;&kH;\ wm0efrsm;udk csrSwfay;jcif;ponfwdkUvnf; tyg t0ifjzpfonf/ ဇယား ၄၉။ ADS အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းစီမံကိန္းနွင့္ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာန၏ ဘ႑ာေငြ အေျချပဇယား

က်ပ္ေငြသန္းေပါင္း စုစုေပါင္း ၂၀၂၀- ၂၀၂၁- ၂၀၂၂- (၂၀၁၈-၁၉ ၂၀၁၈-၁၉ ၂၀၁၉-၂၀ ၂၁ ၂၂ ၂၃ မွ ၂၀၂၂- ၂၃) (MTEF) အရ စိုက္ေမြးဆည္ ၀န္ၾကီးဌာန ၏ ဘတ္ဂ်က္ ရရွိနိုင္မႈ ၈၇၅၉၁၉ ၁၀၃၅၈၀၈ ၁၃၁၉၂၆၃ ၁၄၁၁၆၁၂ ၁၅၁၀၄၂၅ ၆၁၅၃၀၂၇ ႏွင့္ ေက်းလက္လမ္း ၏ အသားတင္ ရန္ပံုေငြ ၁။ ADS အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး ၄၈၉၅၃၁ ၅၇၉၂၇၄ ၆၇၂၁၈၈ ၇၀၇၅၁၁ ၆၈၅၉၄၀ ၃၁၃၄၄၄၄ စီမံကိန္း ၂။ ADS မဟုတ္ေသာ (မူရင္း ၃၈၅၄၀၄ ၄၅၅၇၅၅ ၅၈၀၄၇၆ ၆၂၁၁၀၉ ၆၆၄၅၈၇ ၂၇၀၇၃၃၂ စိုက္ေမြးဆည္၏) သာမန္ရန္ပံုေငြ ၃။ ADS မဟုတ္ေသာ (မူရင္း စိုက္ေမြးဆည္၏) ၉၈၄ ၇၇၈ ၆၆၅၉၉ ၈၂၉၉၂ ၁၅၉၈၉၈ ၃၁၁၂၅၁ ေငြလံုးေငြရင္းရန္ပံုေငြ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 167 ပံု - ၁၅ ။ စိုက္၊ ေမြး၊ ဆည္ ၀န္ႀကီးဌာန ဘ႑ာေငြ၊ ADS ႏွင့္ ADS မဟုတ္ေသာ ရန္ပံုေငြလမ္းေၾကာင္းမ်ား ခန္႔မွန္း တြက္ခ်က္မႈ 261/ ykH-16wGif pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme\ b@maiGcefUrSef;wGufcsufrIrsm;udk atmufygvrf; aMumif;okH;oG,ft& azmfjyxm;ygonf/ vrf;aMumif; (1)/ ADS taumiftxnfazmfrIpDrHudef;wGif yg0ifaom tokH;p&dwfrsm;/ vrf;aMumif; (2)/ ADS taumiftxnfazmfrIpDrHudef;wGif ryg0ifaom omreftokH;p&dwfrsm;/ vrf;aMumif; (3)/ ADS taumiftxnfazmfrIpDrHudef;wGifryg0ifaomaiGvkH;aiG&if;tokH;p&dwfrsm;/ 262/ tcsdefMumvmonfeSifhtrQ vrf;aMumif;(3)onf vrf;aMumif;(1)eSifh aygif;pyfoGm;edkifrnfjzpf onf/ vrf;aMumif; (2)&Sd omreftokH;p&dwfrsm;onfyifvQif pkpkaygif;b@maiG\ 44% &Sdonf[laom cefUrSef;csufrS tenf;i,faoGzDedkifygonf/ ykH-16 wGif vrf;aMumif; (1)eSifh vrf;aMumif; (3) aygif;pyf oGm;cJhygu pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme\ b@maiGajymif;vJvmedkifykH udk azmfjyxm;ygonf/ ပံု - ၁၆ ။ စိုက္၊ ေမြး၊ ဆည္ ၀န္ႀကီးဌာန ဘ႑ာေငြ၊ ADS ႏွင့္ ADS မဟုတ္ေသာ အပိုင္းမ်ားအား ေပါင္းစပ္ၿပီးေသာ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္မႈ 168 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 2.7/ taumiftxnfazmfaqmif&GufrI pDrHudef;twGuf &efykHaiG&if;jrpfrsm; 263/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS) &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf\ 66.6% (pkpkaygif; 2.031 bDvD,HusyfcefU(tar&duefa':vm 1488 oef;)tm; jynfaxmifpkor®wjrefrmedkifiHawmf tpdk;&\ b@maiGcsxm;ay;rIrsm;rSwpfqifh yHhydk;ay;oGm;rnf[k arQmfrSef;xm;jyD; usef 33% tm; yk*¾vduu@? awmifolv,form;rsm;? zGHUNzdK;a&;rdwfzuftzGJUtpnf;rsm; tygt0iftjcm;aom ywf oufqufEG,folrsm;rS axmufyHhay;oGm;rnfjzpfonf/ (Z,m;50) yk*¾vdu u@rSypönf;ud&d,mrsm; axmufyHhjcif;ESifh tpdk;&-yk*¾vdu rdwfzufjyKrIwGif&if;eSD;jr§KyfeSHrsm;jyKvkyfjcif; ponfwdkUrSwpfqifh 3% xnfh0ifoGm;rnfjzpfonf/ awmifolv,form;rsm;eSifh¤if;wdkU\tzGJUtpnf;rsm;onf&if;ESD;jr§KyfESHrI tpDt pOf\ 0.6% cefUtm; yHhydk;ay;oGm;rnf[k arQmfrSef;xm;jyD; trsm;tm;jzifhypönf;ud&d,m axmufyHhrIrsm; jyKvkyfMurnfjzpfonf/ zGHUNzdK;a&;rdwfzuftzGJUtpnf;rsm;onf usef&Sdaom31% tm; ADS &if;ESD; jr§KyfESHrI tpDtpOftwGuf axmufyHhay;oGm;rnfjzpfonf/ ဇယား ၅၀။ ADS ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမႈ စီမံကိန္း - ရန္ပံုေငြရင္းျမစ္မ်ား

မ႑ိဳင္ ၁ မ႑ိဳင္ ၂ - မ႑ိဳင္ ၃ - ရန္ပံုေငြရင္းျမစ္မ်ား -ေကာင္းမြန္ေသာ စုစုေပါင္း ကုန္ထုတ္ စြမ္းအား ယွဥ္ၿပိဳင္နွဳိင္စြမ္းအား စီမံ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ က်ပ္သန္းေပါင္း အစိုးရ ၁၁၂၈၁၉ ၁၂၄၄၁၆၃ ၆၇၄၇၉၁ ၂၀၃၁၇၇၃ ပုဂၢလိက ၂၂၉၉ ၂၉၆၇၈ ၆၃၆၂၉ ၉၅၆၀၆ ေတာင္သူလယ္သမား ၉၆၃ ၁၀၁၇၆ ၈၆၃၂ ၁၉၇၇၁ အလွဴရွင္ ၂၁၅၅၃၅ ၃၆၆၅၅၇ ၄၀၅၂၀၀ ၉၈၇၂၉၃ စုစုေပါင္း ၃၃၁၆၁၇ ၁၆၅၀၅၇၄ ၁၁၅၂၂၅၃ ၃၁၃၄၄၄၄ အေမရိကန္ေဒၚလာသန္းေပါင္း အစိုးရ ၈၃ ၉၁၁ ၄၇၄ ၁၄၈၈ ပုဂၢလိက ၂ ၂၂ ၄၇ ၇၀ ေတာင္သူလယ္သမား ၁ ၇ ၆ ၁၄ အလွဴရွင္ ၁၅၈ ၂၆၉ ၂၉၇ ၇၂၃ စုစုေပါင္း ၂၄၃ ၁၂၀၉ ၈၄၄.၁ ၂၂၉၆ % မ႑ိဳင္ ၁ % မ႑ိဳင္ ၂ % မ႑ိဳင္ ၃ % စုစုေပါင္း အစိုးရ ၃၄% ၇၅% ၅၉% ၆၅% ပုဂၢလိက ၁% ၂% ၆% ၃% ေတာင္သူလယ္သမား ၀% ၁% ၁% ၀.၆% အလွဴရွင္ ၆၅% ၂၂% ၃၅% ၃၁% စုစုေပါင္း ၁၀၀% ၁၀၀% ၁၀၀% ၁၀၀% jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 169

264/ zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;rS ADS twGuf xnfh0ifrnf[kcefUrSef;xm;aom axmufyHhaiGonf pdkufysdK; a&;u@wpfckvkH;twGuf zGHUNzdK;a&;rdwfzufrsm;\ cefUrSef;&efykHaiGyrmPtwGif; &Sdaeygonf (pkpkaygif; ADStwGuf xnfh0ifaiGuefa':vm 468 oef;eSifh pdkufysdK;a&;u@twGuf pkpkaygif; arQmfrSef;xnfh0ifaiG uefa':vm 812 oef;)/ ဇယား ၅၁။ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑နွင့္ ADS အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းအတြက္ အလႉရွင္မ်ား၏ ထည့္ဝင္ပံ့ပိုးေငြ ခန္႔မွန္း ဇယား (အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္း) ၂၀၁၁- ၂၀၁၈-၁၉ ၂၀၁၉-၂၀ ၂၀၂၀-၂၁ ၂၀၂၁-၂၂ စုစုေပါင္း ၂၃ ADS ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အစီအစဥ္ ၃၅၉ ၄၂၄ ၄၉၂ ၅၁၈ ၅၀၃ ၂၂၉၆ ADS အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ စီမံကိန္းအတြက္ အလွဴရွင္မ်ား၏ ၁၁၃ ၁၃၄ ၁၅၅ ၁၆၃ ၁၅၈ ၇၂၃ ထည့္၀င္ေငြ ခန္႔မွန္းခ်က္ စိုက္ပ်ဳိးေရးက႑အတြက္ အလွဴရွင္မ်ား၏ ၁၄၇ ၁၅၄ ၁၆၂ ၁၇၀ ၁၇၉ ၈၁၂ ထည့္၀င္ေငြ ခန္႔မွန္းခ်က္ 2.8/ b@maiG pepfwustokH;jyKEdkifpGrf;&nf 265/ jrefrmhpdkufysdK;a&;u@jynfoltwGuftokH;p&dwf jyefvnfokH;oyfrItpD&ifcHpm (urÇmhbPf? 2017ckESpf)wGif vuf&SdtvSL&Sifrsm;\&efykHaiGrsm;tm; tpdk;&rSpepfwus tokH;jyKedkifpGrf;&nfenf;yg; aejcif;qdkif&mudpö&yfrsm;tm; rD;armif;xdk;azmfjyxm;ygonf/ xdkodkUenf;&jcif;\ t"dutaMumif;rSm (u) tpdk;&0efxrf;rsm;\ taumiftxnfazmfaqmif&GufrIpGrf;aqmif&nftm;enf;jcif;? (c)tvSL&Sif rsm;rSaxmufyHhxm;aom pDrHcsufrsm;eSifhyl;aygif;vkyfaqmif&eftwGuf pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme twGif;ü &Sif;vif;wdusaomXmewGif; vkyfxkH;vkyfenf;rsm;r&Sdjcif;ESifh (*) tvSL&Sifrsm;rS yHhydk;xm;onfh pDrHcsufrsm;taumiftxnfazmf&mwGif ,m,DtultnDeSifh enf;ynmyHhydk;rIrsm; &&Sd&eftwGuf tBuHay; yk*¾dKvfrsm;cefUxm;&mü acs;aiG&efykHaiGtm;tokH;jyK&ef 0efMuD;XmerSwkefUqdkif; aESmifhaES;aejcif;wdkYaMumifh jzpfygonf/ þonfrSm tpdk;&wpf&yfvkH;eSifh oufqdkifonfh udpö&yfjzpfygonf/ 266/ tqdkyg b@maiGtokH;jyKedkifrIpGrf;&nf enf;yg;jcif;udk rsm;aomtm;jzifh tvSL&Sifrsm;\ &efykH aiGrsm;tokH;jyK&mwGifawGU&jyD; jynfaxmifpkb@maiG pepfwustokH;jyKedkifrIpGrf;&nfrSmoifhavsmf onf[kxif&ygonf/ 2016-17b@ma&;ESpftwGuf pdkuf? arG;? qnf0efMuD;XmerS a&;qGJcJhonfh b@maiGeSifh trSefwu,fukefusonfh tokH;p&dwfrsm;tm; EIdif;,SOfMunfhygu (Z,m; 52) b@m aiGtokH;jyKedkifrIpGrf;&nfonf jcHKíMunfhvQif 100% eD;yg;&SdaejyD; omrefeSifhaiGvkH;aiG&if; tokH;p&dwf rsm;wGif BuD;rm;aomuGmjcm;rIrsm; &Sdaeygonf/ 267/ ADS onf tvSL&Sifrsm;\ &efykHaiGudk pepfwustokH;jyKedkifrIpGrf;&nftm; tvsiftjref jr§ifhwif &eftwGuf&nf&G,fí ta&;,laqmif&GufrIrsm; vkyfaqmifoGm;rnfjzpfonf/ ¤if;wdkUwGif - (u)pDrH udef;a&;qGJrIpGrf;aqmif&nf wdk;wufvmapjcif;? (c) zGHUNzdK;a&;rdwfzuftzGJUrsm;ESifh n§dEIdif;aqmif&GufrI tm;aumif;vmapjcif;eSifh (*)pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m taumiftxnfazmfa&;yHhydk;rI,lepf (ADSISU)ESifh oufqdkif&menf;ynmtultnDrsm;udk yHhydk;ay;jcif;wdkUyg0ifygonf/ 170 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf

ဇယား ၅၂။ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုနွစ္အတြက္ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ဝန္ၾကီးဌာန၏ ဘတ္ဂ်က္နွင့္ အမွန္တကယ္ ကုန္က်စရိတ္မ်ား b@maiG pepfwus toHk;jyKEdkifrI 2016-17 ckESpf toHk;p&dwfrsm; (usyf 2016-17 ckESpf jyifqifa&;qGJxm; onfh pGrf;&nf (bwf*suf ESifh toHk;pm; oef;aygif;) b@maiG (usyf oef;aygif;) &dwf \ &mcdkifESKef; tcsKd;tpm;) Xmersm;^tzGJUtpnf;rsm; omref aiGvHk; pkpkaygif; omref aiGvHk; pkpkaygif; omref aiGvHk; pkpkaygif; aiG&if; aiG&if; aiG&if; 0efBuD;&Hk; 1552.2 283.9 1836.1 1378.8 210.2 1589.0 88.80% 74.00% 86.50% pDrHudef; OD;pD;Xme 672.1 211.6 883.7 644.7 172.0 816.8 95.9% 81.30% 92.4% pdkufysKd;a&;OD;pD;Xme 40549.8 43885.5 84435.3 40419.9 21647.9 62067.7 99.7% 49.30% 73.5% qnfajrmif;ESifha&toHk;csrI 122725.0 212561.0 335286.0 121219.9 165384.5 286604.4 98.8% 77.80% 85.50% pDrHcefYcGJa&;OD;pD;Xme v,f,majrpDrHcefYcGJa&;ESifh 30795.4 1342.5 32137.9 29433.2 833.7 30266.9 95.60% 62.10% 94.20% pm&if;tif; OD;pD;Xme pufrIv,f,m OD;pD;Xme 42133.9 71046.4 113180.3 41164.1 24839.1 66003.2 97.7% 35.00% 58.3% a&qif;pdkufysdK;a&;wuúodkvf 2743.9 2944.2 5688.1 2649.5 1650.2 4299.7 96.60% 56.0% 75.6% pdkufysdK;a&;okawoe OD;pD;Xme 5540.5 4532.6 10073.1 5320.5 4328.0 9648.5 96.0% 95.50% 95.80% arG;jrLa&;ESifhukoa&; OD;pD;Xme 15203.5 6121.7 21325.2 12486.4 1649.5 14135.9 82.1% 26.9% 66.3% ig;vkyfief; OD;pD;Xme 3900.9 1659.8 5560.7 3417.0 1483.2 4900.1 87.6% 89.40% 88.1% aus;vufa'o zGHYNzdK;wdk;wufa&; 212364.8 320299.5 532664.2 186967.0 275353.2 462320.3 88.0% 86.00% 86.8% OD;pD;Xme arG;jrLa&;qdkif&maq;wuúodkvf 1023.0 1082.0 2105.1 981.8 1037.7 2019.6 96.00% 95.90% 95.90% or0g,r OD;pD;Xme * 27789.2 502.6 28291.8 28405.9 501.1 28907.0 * 102.2% 99.70% 102.2% tao;pm;pufrIvkyfief; OD;pD;Xme 1115.3 219.5 1334.8 1001.5 201.2 1202.7 89.8% 91.70% 90.1% jrefrmhv,f,mzGHUNzdK;a&;bPf * 64407.9 19.9 64427.8 74735.9 19.4 74755.3 * 116% * 97.5% 116% pkpkaygif; 572517.3 666712.7 1239230 3550226.1 499310.9 1049537 96.1% 74.9% 84.7% ဇစ္ျမစ္ - စိုက္ပ်ဳိးေရး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာန - * လိုေငြကို အေထြေထြပိုလွ်ံရန္ပံုေငြ မွ လႊဲေျပာင္းသံုးစြဲခဲ႔ပါသည္။

2.9/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOftm; taumiftxnf azmfaqmif&Guf&eftwGuf tajccHrlrsm; 268/ qufvufí ADS &if;ESD;jr§KyfESHrItpDtpOfwGif yg&Sdaomvkyfief;rsm;tm; &efykHaiGyHhydk;&ef twGuf atmufygtajccHrlrsm;udk owfrSwfxm;ygonf/ tm;vkH;jcHKí - r@dKiftvdkufr[kwfyJ &if;ESD;jr§KyfESHrI tm;vkH;twGuf tokH;jyKEdkifygonf/ (u) pm;eyf&du©mESifh tm[m&zlvkHa&;? qif;&JEGrf;yg;rIavQmhcsa&;? a&&SnfwnfwHhaom touf arG;0rf;ausmif;rI wnfaqmufa&;? aus;vufa'orsm;eSifh wpfedkifiHvkH;&Sd jynfolrsm;\ b0om,m0ajyma&;wdkUudk atmifjrifpGmaqmif&Guf&mwGif &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm; tm;vkH;\ tjyKoabmaqmifaom tusdK;oufa&mufrIrsm;udk okH;oyftuJjzwf&ef/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 171 (c) e,fajra'otvdkuf OD;pm;ay;ukefpnfrsm;\ wefzdk;uGif;qufudkifwG,frI vdktyfcsufrsm; tm;xnfhoGif;pOf;pm;í pdkufysdK;-a*[ZkeftrsdK;rsdK;eSifh wdkif;jynftwGif;&Sd a'orsm;\ yx0Dtaetxm;uGmjcm;csufrsm;tvdkuf&if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;udk xdef;n§djyKvkyfoGm;&ef/ (*) &if;ESD;jr§KyfESHrIrsm;onf vlrIa&;t& tm;vkH;yg0ifaprIudk jr§ifhwifay;edkif&ef? txl;ojzifh trsdK;orD;rsm;eSifh vkyfuGufi,fawmifolrsm;\ b0jrifhrm;apa&;udkaqmif&GufEdkif&ef/ (C) ul;oef;a&mif;0,fa&; wdk;wufaumif;rGefaprnfh rl0g'rsm;tm;axmufcHjcif;? wefzdk;jr§ifh wifjcif;? tpdk;&-yk*¾vdurdwfzufjyKrItm; yHhydk;ay;jcif;wdkUjzifh yk*¾vdu u@\ vIyf&Sm; aqmif&GufrIrsm;udk tm;ay;jr§ifhwifedkif&ef/ r@dKif (1) (u) ajr,mudpö&yfrsm; udkifwG,fajz&Sif;edkif&eftwGuf t&if;tjrpfrsm; tvkHtavmuf&&Sdap &ef? txl;ojzifht&nftcsif;jynfh0aom vlom;t&if;tjrpfrsm; vkHavmufrI&Sdap&ef/ (c) pDrHudef;a&;qGJjcif;? rl0g'jyefvnfokH;oyfjcif;eSifh a&;qGJjcif;? apmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif; (M&E)? n§dEIdif;aqmif&Gufjcif;? qufoG,fjcif;ESifh yl;aygif;yg0ifjcif; wdkUtm; taumiftxnfazmf&ef t&nftcsif;jynfh0aom vlom;t&if;tjrpfrsm; tvkHt avmuf&&Sdap&ef/ (*) pm;eyf&du©mESifh tm[m&qdkif&mvkyfief;rsm; aqmif&Gufedkif&ef/ (C) pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme jyefvnfjyifqifzGJUpnf;jcif;tm; aqmif&Gufedkif&ef/ r@dKif (2) (u) tpdk;&ESifh yk*¾vduu@vkyfief;aqmif&GufrIrsm; wdk;wufaumif;rGefap&eftwGuf pdkuf? arG;? qnf0efMuD;Xme\ pufrIv,f,mpcef;rsm;&Sd ykHaoydkifypönf;rsm;tm; ueOD;vTJ ajymif; a&mif;csjcif;rStpjyKí yk*¾vduydkiftjzpf tqifhtvdkufvTJajymif;ay;jcif; tygt0if pufrIv,f,mu@tm; jyefvnfzGJUpnf;edkif&ef/ (c) okawoe? wdk;csJUynmay;vkyfief;eSifh ynma&;wdkUwGif &if;ESD;jr§KyfESHrI\t&G,ftpm;? t usdK;jzpfxGef;rIESifh n§dEIdif;aqmif&GufrIwdkUwdk;jrifhvmap&ef/ (*) OD;pm;ay;owfrSwfxm;onfh ukefpnfrsm;udkOD;wnfí okawoeESifh wdk;csJUynmay;vkyf ief;rsm; wdk;jrifhaqmif&Gufedkif&ef/ (C) qnfajrmif;wmwrHqdkif&m tajccHtaqmufttkHrsm;tm; tokH;csjcif;eSifh jyKjyifxdef;odrf; jcif;(O&M) rsm; jyKvkyf&ef/ r@dKif (3) (u) OD;pm;ay;owfrSwfxm;aom ukefpnfrsm;wGif wefzdk;uGif;quf zGHUNzdK;wdk;wufrItwGuf t&if;tjrpfrsm; tvkHtavmuf&Sdap&ef/ (c) tao;pm;eSifh tvwfpm;pD;yGm;a&;vkyfief;rsm;twGuf qef;opfwDxGifrI? jydKifqdkifrIESifh oifhavsmfonfh axmufyHhaiGyHhydk;rIrsm; ay:aygufvmap&ef/ 172 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf (*) t&nftaoG;eSifh ab;uif;vkHjcHKrItmrcHpepfrsm;twGuf &efykHaiGtvkHtavmuf &&Sdedkif &ef/ (C) aus;vufvrf;eSifh tjcm;aomaus;vufa'o tajccHtaqmufttkHrsm;tm;tokH;jyK&ef ESifh jyKjyifxdef;odrf;&ef (O&M)twGuf yHhydk;rIrsm; &&Sdedkif&ef/ (i) pD;yGm;a&;pBuøvrf;rBuD; av;ckwGif (ajrmuf-awmif? ta&SU-taemuf? ta&SUajrmuf -taemufawmifeSifh &efukef-jr0wD)pdkufysdK;-pufrIZkefrsm; xlaxmif&eftwGuf jzpfedkif ajc qef;ppfonfh ppfwrf;rsm; aumuf,ledkif&ef/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 173

174 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 175 tcef; 3 / tEÅ&m,fusa&mufEdkifajcrsm;ESifh avsmhyg;apa&;aqmif&Gufcsufrsm; ဇယား ၅၃။ အႏၱရာယ္က်ေရာက္နိုင္ေျခမ်ား နွင့္ ေလ်ာ့ပါးေစေရးေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား ဆံုးရႈံးနိုင္မႈ အဆင့္ စဥ္ အႏၱရာယ္က်ေရာက္ႏိုင္ေျခမ်ား ADS ၏ ေလ်ာ့ပါးသက္သာေစနိုင္မႈ (နိမ့္၊ အလယ္ အ လတ္၊ ျမင့္) ၁။ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မ်ား (ေရႀကီးျခင္း၊ ေတာင္သူမ်ားနွင့္ ရပ္ရြာတို႔က ရာသီ ဥတု အလယ္အလတ္ မိုးေခါင္ျခင္း၊ အပူလႈိင္း၊ ရုတ္တရက္ အေျပာင္းအလဲ နွင့္ ကပ္ေဘးတို႔ ကို ပိုမို ေရႀကီးျခင္း) တို႔ေၾကာင့္ ထိခိုက္လြယ္မႈ ၾကံ့ၾကံ့ခံနိုင္ေစရန္ မ႑ိဳင္ ၂ ၏ ရလဒ္၂.၁ က အျမင့္မားဆံုး ေက်းလက္အိမ္ေထာင္စုမ်ား၏ ဦးတည္သည္။ အသက္ေမြးမႈ အရင္းျမစ္မ်ားကို ဖ်က္စီးႏိုင္မည့္အျပင္ စီမံကိန္းမ်ားကိုလည္း ျပတ္ေတာက္ေစႏိုင္ၿပီး အေတာ္အသင့္ ဆံုး႐ံႈးပ်က္စီးေစႏိုင္သည္။ ၂။ ပိုးမႊားမ်ား ႏွင့္ ေရာဂါမ်ား ရလဒ္၂.၆က အပင္ေရာဂါနွင့္ ပိုးမြား စီမံ ခန္႔ခြဲမႈ နိမ့္ ကို ေကာင္းမြန္ေစသည္၊ ရလဒ္ ၂.၉သည္ တိရစၦာန္ က်န္းမာေရးနွင့္သက္ဆိုင္သည္။ ရလဒ္၂.၁၂သည္ သီးနွံ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ ေမြးျမဴေရး နည္းစနစ္ေကာင္း တို႔ကို မိတ္ဆက္ေပးသည္။ ၃။ အစိုးရအဆင့္ဆင့္တို႔ ေပါင္းစပ္ညွိနိႈင္းမႈ သဟဇာတမျဖစ္မႈကို အနည္းဆံုး ျဖစ္ ေစရန္ အလယ္အလတ္ မရွိေသာေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္နွင့္ နွင့္ ပိုမို ေပါင္းစပ္ညွိနိႈင္းထား ေသာ စီမံကိန္းမ်ား ျပည္နယ္အဆင့္ စီမံကိန္းမ်ား သဟဇာတ ျဖစ္ေစရန္ ျပည္ေထာင္စု ေပါင္းစပ္ညွိနိႈင္းမႈ မျဖစ္ျခင္း။ ေကာ္မတီ နွင့္ ျပည္နယ္/ တိုင္းေဒသၾကီး/ ျမိဳ႕နယ္ ေပါင္းစပ္ ညွိနိႈင္းမႈ ေကာ္မတီတို့ကို (ADS)က စတင္ခဲ့သည္။

၄။ တရားမဝင္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈ ျပတ္ ရလဒ္၃.၁၄သည္ “ေဈးကြက္သတင္းမ်ားကို ျမင့္ ေတာက္သျဖင့္ အလြန္အက်ဴး “ေစ်းနႈန္း ေပးသျဖင့္ “ေစ်းကြက္၏ အလားအလာ မတည္ျငိမ္မႈကို ျဖစ္ေစသည္။ ကို သိနိင္မည္၊ ဦးစားေပး တန္ဖိုး ကြင္း ဆက္ဆိုင္ရာ ရလဒ္၃.၁၁သည္ လုပ္ကြက္ ငယ္ေတာင္သူတို႔နွင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း မ်ားကို ခိုင္မာစြာ ခ်ိတ္ဆက္ေပး သျဖင့္ ဝယ္လိုအား အေျပာင္းအလဲကို တုန္႔ျပန္နိုင္မည့္ မဟာဗ်ဴဟာမ်ားကို ရရွိေစမည္ ။ 176 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ဆံုးရႈံးနိုင္မႈ အဆင့္ စဥ္ အႏၱရာယ္က်ေရာက္ႏိုင္ေျခမ်ား ADS ၏ ေလ်ာ့ပါးသက္သာေစနိုင္မႈ (နိမ့္၊ အလယ္ အ လတ္၊ ျမင့္) ၅။ အတုအပ အေရာအေနွာ မမွန္မကန္ စားေသာက္ကုန္ အရည္အေသြးနွင့္ ေဘးကင္းမႈ နိမ့္ ပစၥည္းနွင့္ စိုက္ပ်ိုးေရး သြင္းအားစုမ်ား ဆိုင္ရာ ရလဒ္၃.၁၂နွင့္ အရည္အေသြး ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း ။ စနစ္ဆိုင္ရာ ရလဒ္၃.၄တို့သည္ စစ္ေဆး ေရးစနစ္မ်ားကို အားျဖည့္ေပးမည္ ။ ၆။ ေျမယာသိမ္းဆည္းမႈမ်ား တာရွည္ေနျခင္းနွင့္ ေျမယာလုပ္ပိုင္ခြင့္ ဆိုင္ရာ ရလဒ္၁.၆က ျမင့္ သိမ္း ဆည္းေျမကို ေလ်ာ္ေၾကးေပးမႈ သိမ္းဆည္းေျမ ကိစၥမ်ားကို ထိေရာက္စြာ မတိုးတက္ ျခင္း ။ ကိုင္တြယ္မည္။ ၇။ အက်င့္ ပ်က္မႈ ။ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္းစိစစ္သံုးသပ္ျခင္း အလယ္အလတ္ ဆိုင္ရာ အေရး ယူမႈမ်ား (ရလဒ္၁.၃)၊ လုပ္ငန္း အသင္းမ်ား၊ (ရလဒ္၁.၅)၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ၏ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္မႈ (ရလဒ္၁.၈) တို႔သည္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနွင့္ တာဝန္ခံယူမႈတို႔ ျဖစ္ထြန္းေအာင္ကူညီမည္။

၈။ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္းစိစစ္သံုးသပ္ ျခင္း ဆည္ေျမာင္း နွင့္ ေရဆိုင္ရာ ရလဒ္၂.၅ ၊ ျမင့္ နွင့္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈအတြက္ ရန္ပံုေငြ ေက်းလက္လမ္းဆိုင္ရာ ရလဒ္၃.၅ တို့ သည္ မလံုေလာက္ျခင္း။ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္သံုးသပ္ျခင္း အတြက္ လံုေလာက္ေသာ ရန္ပံုေငြ နွင့္ ဌာနဆိုင္ရာယနၱရား တို႔ကို အေလးေပး ေျပာၾကားထားသည္။ ၉။ ေျမယာကိစၥရပ္မ်ားေၾကာင့္ ပဋိပကၡ ေရွ႕လုပ္ငန္းမ်ား၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ ဌာနမ်ား၊ ျမင့္ ေပၚေပါက္လာျခင္း။ ရင္းနွီးမႈမ်ား၊ စြမ္းေဆာင္ရည္တည္ေဆာက္ မႈမ်ားကို ရလဒ္၁၆တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ၁၀။ ADS အေကာင္အထည္ရန္ စီမံခန္႕ခြဲမႈ အဓိက ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္သူတို႔၏ အလယ္အလတ္ အားနည္းျခင္း။ အားေကာင္း ခိုင္မာေသာ တာဝန္ယူမႈ တည္ေဆာက္နိုင္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 177 178 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 179 tcef; 4 / apmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfoHk;oyfjcif; 4.1/ ed'gef; 269/ apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif;onf aumif;rGefaompDrHtkyfcsKyfrI\xyfqifh&v'frsm; teuf t"du&v'fwpfckjzpfonf (xyfqifh&v'f 1?3)? apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif;eSifh oufqdkifaom vkyfaqmifcsufrsm;udk aumif;rGefaom pDrHtkyfcsKyfrItydkif;wGif wifjyxm;onf/ jynfaxmif pktqifheSifh a'otqifhwdkUwGifapmifhMunfhxdef;ausmif;pdppfokH;oyfjcif;twGufoD;jcm;pepf wpfckudk pdkuf ysdK; a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)\ vkyfief;tpwGifa&;qGJoGm;rnfjzpfjyD; jynfaxmifpktqifheSifh jynfe,f^wdkif;a'oBuD;tqifh tzGJUtpnf;wdkU\ apmifhMunfhavhvmrI pGrf;aqmif&nfudk jr§ihfwifoGm;rnf/ 4.2/ pdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)tm; apmifhMunfhxdef;ausmif;pdppf okH;oyfjcif; 270/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)tm; tm;vkH;yl;aygif;yg0ifapaom enf;vrf;udk okH; í uRrf;usifpGmjzifh ykHrSefapmifhMunfhavhvm&ef vdktyfygonf/ 0efBuD;XmeeSifh OD;pD;XmetqifhwdkUwGif&Sd aom apmifhMunfhavhvma&;XmecGJESifh ½kH;rsm;udk tm;jznfhay;oGm;rnfjzpfonf/ (csufcsif; &v'f1?3/ wGif Munfhyg/) pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[mtaumiftxnfazmfa&; yHhydk;rI,lepf (ADSISU) rS taxmuftyHhrsm;eSifh pGrf;aqmif&nfwnfaqmufrIrsm;udk yHhydk;ay;oGm;rnfjzpfonf/ 271/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrIr[mAsL[m(ADS)\ pDrHcsufeSifh pDrHudef;qdkif&mapmifhMunfhxdef;ausmif; pdppfokH;oyfjcif;udkomru rl0g'qdkif&mapmifhMunfhavhvmjcif;udkvnf; (ADSISU) u axmufyHhxm;aom rl0g'taumiftxnfazmfa&;yHhydk;rI,lepfu ykHrSefaqmif&Guf&efvdktyfygonf/ pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m(ADS)tm; apmifhMunfh&mwGif oGif;tm;pkrsm;ESifh csufcsif;&v'frsm;udk apmifhMunfhavhvm jcif;omruyJ vsmxm;csufrsm;tvdkuf xyfqifh&v'frsm;eSifh tusdK;oufa&mufrIrsm;udkygapmifhMunfh avh vmjcif;wdkUtjyif pdkufysdK;a&;zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) pDrHudef;rsm;\ apmifhMunfhxdef;ausmif; jcif;qdkif&m rlabmifa&;qGJjcif;vnf; yg0ifygonf/ apmifhMunfhavhvma&; tpD&ifcHpmrsm;udk trsm; jynfolodkU jrefrm? t*Fvdyf eSpfbmomjzifh xkwfa0jzefUcsday;oGm;rnfjzpfjyD; jynfaxmifpktqifhESifh jynfe,f^ wdkif;a'oBuD;tqifhwdkUwGifykHrSefaqG;aEG;rI rsm;jyKvkyfoGm;rnf/

180 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 4.3/ xyfqifh&v'frsm;ESihf csufcsif;&v'frsm;udk apmifhjunfhavhvmjcif; 272/ ADS \ tem*wfvm;&m arQmfrSef;csufeSifhtusdK;oufa&mufrIjy tnTef;udef; vsmxm;csufrsm; udkZ,m;(3)eSifh xyfqifh&v'frsm;twGuf vsmxm;csuftnTef;udef;rsm;udk Z,m;(4)wGiftoD;oD;azmfjy xm;ygonf/ xyfqifh&v'frsm;twGuf vsmxm;csuftnTef;udef;rsm;udk azmfjyygZ,m; (Z,m; 54?55?56) wdkUwGif wifjyxm;ygonf/ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 181 ဇယား ၅၄။ ရည္မွန္းခ်က္ (၁) ေကာင္းမြန္ေသာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈအတြက္ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၁၊၁။ စီမံကိန္းေရးဆြဲျခင္း - • ႏွစ္စဥ္ စီမံကိန္းမ်ား • အြန္လိုင္းတြင္ • ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျပည္ နယ္/ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ႏွင့္ • ၅ႏွစ္ စီမံကိန္းမ်ား စီမံကိန္းမရွိ။ တိုင္းေဒသႀကီး စီမံကိန္းမ်ား ျပည္နယ္/ တုိင္းေဒသႀကီး ရရွိျခင္း။ အြန္လိုင္းတြင္ ရရွိျခင္း ။ အဆင့္တုိ႔တြင္ လူထုပါဝင္ ေဆာင္႐ြက္သည့္ လုပ္ငန္း စဥ္မ်ားအေပၚ အေျခခံ သည့္ ထိေရာက္၍ ေပါင္း စည္းမႈ႐ွိေသာ စီမံကိန္း ေရးဆဲြျခင္း။ ၁၊၂။ မူဝါဒစြမ္းေဆာင္ရည္ • မူဝါဒဌာနခြဲ လုပ္ငန္း • မူဝါဒဌာနခြဲ မရွိ။ • မူဝါဒဌာနခြဲ ထူေထာင္ၿပီး။ - မူဝါဒေရးဆဲြႏုိင္မႈႏွင့္ လည္ပတ္ေနျခင္း • မူဝါဒ သံုးသပ္ျခင္း မရွိ။ • တစ္ႏွစ္ အနည္းဆံုး မူဝါဒ သံုးသပ္ႏုိင္မႈ စြမ္းရည္မ်ား • မူဝါဒ • (ADS) မူဝါဒ သံုးသပ္ သံုးသပ္ျခင္း သံုးႀကိမ္။ တုိးတက္လာျခင္း။ ျပန္လည္သံုးသပ္မႈမ်ား ျခင္း မရွိ။ • ADS မူဝါဒအား လြတ္လပ္စြာ • ADS မူဝါဒအား ျပန္လည္သံုးသပ္ျခင္း လြတ္လပ္စြာ တစ္ႏွစ္ တႀကိမ္။ ျပန္လည္သံုးသပ္မႈ

၁၊၃။ ေစာင့္ႀကည့္ထိန္းေက်ာင္း • ေစာင့္ၾကည့္ထိန္း • ေစာင့္ၾကည့္ထိန္း • အြန္လိုင္းေပၚတြင္ စိစစ္သံုးသပ္ျခင္း (M&E) ေက်ာင္းစိစစ္သံုး ေက်ာင္းစိစစ္ သံုးလတစ္ႀကိမ္ ျမန္မာ - ဝက္ဘ္ အေျခခံေသာ သပ္ျခင္း ဆိုင္ရာ သံုးသပ္ျခင္း အဂၤလိပ္ ႏွစ္ဘာသာျဖင့္ သတင္းအခ်က္အလက္ အစီရင္ခံစာမ်ား။ အစီရင္ခံစာ မရွိ ။ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္း စီမံခန္႔ခြဲမႈ စနစ္(MIS) စိစစ္သံုးသပ္ျခင္း အား တည္ေဆာင္ႏိုင္ မည့္ အစီရင္ခံစာရယူနိုင္ျခင္း။ အခ်ိန္ႏွင့္ တေျပးညီျဖစ္ၿပီး ထိေရာက္ေသာ ေစာင့္ ၾကည့္ ထိန္းေက်ာင္း စိစစ္ သံုးသပ္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ား။ ၁၊၄။ စာရင္းအင္း • သန္းေခါင္စာရင္း။ • သီးႏွံမ်ား၊ ေမြးျမဴေရး • သန္းေခါင္စာရင္း အခ်က္အလက္မ်ား • ICT ကို အသံုးခ်၍ ႏွင့္ေရလုပ္ငန္း အခ်က္အလက္မ်ား - အေထာက္အထား အခ်က္ အလက္မ်ား တို႔ပါဝင္သည့္ စုေဆာင္းျခင္း ႏွင့္ ျပဳစု အေျခခံေသာ စုေဆာင္းရန္ ႏွင့္ သန္းေခါင္စာရင္း မရွိ ျဖန္႔ေ၀ျခင္း။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ျဖန္႔ေဝရန္။ • ICT ကို • စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ ခ်မွတ္ျခင္း အတြက္ • မူ၀ါဒကိစၥရပ္မ်ားအေပၚ အကန္႔အသတ္ျဖင့္သာ စာရင္းအင္း ခုိင္မာေသာ စာရင္းအင္း ႏွစ္စဥ္ စစ္တမ္းမ်ား အသံုးျပဳႏိုင္ျခင္း။ အခ်က္အလက္မ်ား online အခ်က္အလက္ စနစ္မ်ား။ ေကာက္ယူရန္။ • မူ၀ါဒဆိုင္ရာ တြင္ လြယ္ကူစြာ ရယူနိုင္ျခင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ • စိုက္ပ်ဳိးေရးဆိုင္ရာ မ်ားအတြက္ စစ္တမ္းေကာက္ယူထား စစ္တမ္းအနည္း ေသာ သတင္းအခ်က္ ငယ္သာ ရွိျခင္း။ အလက္မ်ား ကို online မွ မွ်ေ၀ျခင္း

182 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၁၊၅။ အသင္းအဖြဲ႕မ်ား - • စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ • ျပည္နယ္၊တိုင္း • စိုက္၊ ေမြး၊ ဆည္ ၀န္ၾကီး ခုိင္မာအားေကာင္းေသာ ၀န္ၾကီးဌာန ႏွင့္ ေဒသႀကီးအဆင့္မွ ဌာန ႏွင့္ ေတာင္သူ ေတာင္သူႏွင့္ ေတာင္သူမ်ား၊ ျပည္ေထာင္စု လယ္သမား အသင္းအဖြဲ႔မ်ား စက္မႈလုပ္ငန္း ဆိုင္ရာ စက္မႈ လုပ္ငန္း အဆင့္အထိ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္၊ အသင္းအဖဲြ႕မ်ားႏွင့္ အသင္းအဖြဲ႔မ်ား ေတာင္သူ လယ္သမား ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသၾကီး အဖဲြ႔ခ်ဳပ္မ်ား။ အဆင့္အသီးသီး၌ အဖြဲ႔အစည္း မ်ား အဆင့္တု႔ိတြင္ ႏွစ္ပတ္လည္ (ျပည္ေထာင္စုအဆင့္၊ ဖြဲ႕စည္းထားျခင္း မရွိ။ ညီလာခံမ်ား က်င္းပ ျပည္နယ္/ • ျပည္နယ္/တိုင္း ေဆြးေႏြးရန္ တိုင္းေဒသၾကီး ေဒသၾကီး အဆင့္တြင္ • စိုက္၊ ေမြး၊ ဆည္ ၀န္ၾကီး အဆင့္) ေတြ႔ဆံု စို္က္၊ေမြး၊ဆည္ ၀န္ၾကီး ဌာန ႏွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္း ေဆြးေႏြးရန္ ဌာန ႏွင့္ ေတာင္သူ အသင္း အဖြဲ႔မ်ား လယ္သမားမ်ားႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္တြင္ စက္မႈ လုပ္ငန္း ႏွစ္ပတ္လည္ ညီလာခံမ်ား အသင္းအဖြဲ႕မ်ား က်င္းပ ေဆြးေႏြးရန္ အၾကား အျပန္အလွန္ • စိုက္၊ ေမြး၊ ဆည္ ဆက္သြယ္ ၀န္ၾကီး ဌာန၊ ေတာင္သူ ေဆာင္႐ြက္မႈ တြင္ လယ္သမား အသင္း အဖြဲ႔ အကန္႔ အသတ္ရွိျခင္း။ မ်ား ႏွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္း • ေတာင္သူလယ္သမား အသင္းအဖြဲ႔မ်ား အဖြဲ႔အစည္း မ်ား၏ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္တြင္ စြမ္းေဆာင္ရည္တြင္ ႏွစ္ပတ္လည္ ညီလာခံမ်ား အကန္႔အသတ္ရွိျခင္း။ က်င္းပ ေဆြးေႏြးရန္

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 183 ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၁၊၆။ ေျမယာ - ေတာင္သူမ်ား၏ • ႐ိုးရာဓေလ့ထံုးတမ္း • အမ်ဳိးသား • အမ်ဳိးသား ေျမအသံုးခ်မႈ ေျမယာပုိင္ဆုိင္ခြင့္ ေျမယာ ေျမအသံုးခ် မႈ မူဝါဒ ေကာင္စီ ဖြဲ႔စည္း ခုိင္မာလာျခင္းႏွင့္ ပိုင္ဆိုင္လုပ္ကိုင္ခြင့္။ အေကာင္အထည္ တည္ေထာင္ျခင္း လယ္ယာေျမႏွင့္ • ေၾကးတိုင္ ေဖာ္ရန္ႏွင့္ • ေျမဥပေဒ ျပဌာန္းရန္ ပတ္သက္ပါဝင္ေနေသာ သတင္းအခ်က္ ျပင္ဆင္ ျခင္းမ်ား • ေၾကးတိုင္ သတင္းအခ်က္ ဌာနမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ အလက္ မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရန္ အလက္မ်ားအား အခ်ိန္ႏွင့္ တုိးျမင့္လာျခင္း။ အခ်ိန္ႏွင့္ တေျပးညီ အတြက္ တိက်ေသာ တေျပးညီ မွတ္တမ္းတင္ရန္ ကိုက္ညီမႈရွိေစရန္ စည္းမ်ဥ္းမ်ား • အျငင္းပြား ေျမယာကိစၥ • ေျမယာဥပေဒႏွင့္ • အမ်ဳိးသား ေျမအသံုးခ် ရပ္မ်ား ေျဖရွင္းရာတြင္ လုပ္ထံုးလုပ္ မႈ ေကာင္စီ မရွိ တိက်ေသာ ဥပေဒသမ်ား၊ နည္းမ်ားကို အမ်ဳိးသား • ေျမယာလုပ္ပိုင္ခြင့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ရန္ ေျမအသံုးခ်မႈ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား • ဓေလ့ထံုးတမ္းအရ ေျမယာ မူ၀ါဒအတိုင္း • လယ္သမားမ်ား သီးႏွံ ပိုင္ဆိုင္လုပ္ကိုင္ခြင့္မ်ားကို ေရးဆြဲရန္။ ႏွင့္ ေျမအသံုးခ်မႈကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္း ႏွင့္ • ေျမယာပဋိပကၡ မ်ား ကန္႔သတ္ထားခ်က္ မွတ္တမ္းတင္ရန္ • သတင္းအခ်က္ • ေျမလြတ္၊ေျမလပ္၊ • ကမာၻ႔ စိုက္ပ်ဳိးေရး ေဂဟဇုန္ အလက္မ်ား ေျမရိုင္းမ်ားကို စာရင္း စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားေပၚ လက္လွမ္းမီေစရန္ ေကာက္ယူရန္ႏွင့္ အေျခခံေသာ စိုက္ပ်ဳိး • စိုက္ပ်ိဳးေရး ေဂဟဇုန္ တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးရန္ ေရး ေဂဟဇုန္ မ်ား ခြဲျခား ခြဲျခား သတ္မွတ္ျခင္း • ေၾကးတိုင္သတင္း သတ္မွတ္ရန္ အခ်က္ အလက္ မ်ား • ေျမယာ သတင္းအခ်က္ အခ်ိန္ႏွင့္ တေျပးညီ အလက္မ်ားကို မရွိျခင္း လက္လွမ္းမီမႈ သိသိသာသာ • ႐ိုးရာဓေလ့ထံုးတမ္း တိုးတက္ လာေစရန္။ ေျမယာပိုင္ ဆိုင္ခြင့္ • ေျမအသံုးခ်ခြင့္ မ်ားကို အသိအမွတ္ မွတ္ပံုတင္ေရး အာမခံခ်က္ မျပဳျခင္း ေပးႏိုင္ရန္။ • ေျမယာ အျငင္းပြားမႈ မ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ မူေဘာင္မ်ား ရွင္းလင္း တိက်မႈ မရွိျခင္း • ကမာၻ႔ စိုက္ပ်ဳိးေရး ေဂဟဇုန္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားေပၚ အေျခခံေသာ စိုက္ပ်ဳိး ေရး ေဂဟဇုန္ ခြဲျခား သတ္မွတ္မႈမရွိျခင္း။

184 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၁၊၇။ ADS • အေကာင္အထည္ေဖာ္ • စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ • စိုက္ပ်ဳိးေရး ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ ညႇိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ ေရး ပံ့ပိုးမႈယူနစ္။ ၀န္ၾကီး ဌာနအတြင္း၊ မႈ မဟာဗ်ဴဟာ ညွိႏိႈင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈတို႔ • ျပန္ၾကားေရးဌာနမ်ား ဝန္ႀကီဌာနႏွင့္ အျခား ေဆာင္ရြက္ေရး ယူနစ္ အတြက္ စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ • ေစာင့္ၾကည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား တည္ေထာင္ရန္ ၀န္ၾကီးဌာန၏ ထိန္းေက်ာင္း အၾကား၊ • စိုက္ပ်ဳိးေရး ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ စြမ္းေဆာင္ရည္ စိစစ္သံုးသပ္ျခင္း ဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ မႈ မဟာဗ်ဴဟာ ျမင့္မားလာျခင္း အစီရင္ခံစာမ်ားကို ျပည္နယ္/ အေကာင္အထည္ေဖာ္ တင္ျပျခင္း။ တိုင္းေဒသႀကီးမ်ား ေရးအေထာက္အကူျပဳဌာန • ADS ဝက္ဘ္ဆိုဒ္ အၾကား၊ တည္ေထာင္ရန္။ (ADS Website) ဝန္ႀကီးဌာန ႏွင့္ • ျပည္ေထာင္စုအဆင့္၊ လႊင့္တင္ျခင္း။ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသႀကီး ေနသူမ်ား အၾကား အဆင့္မ်ားတြင္ ADS ညွိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ ျပန္ၾကားေရးဌာနမ်ား ရာတြင္ ထူေထာင္ရန္။ အကန္႔အသတ္ရွိျခင္း။ • အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္း • အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕ မ်ားအား ADS အစည္းမ်ားသည္ ေစာင့္ၾကည့္ ထိန္းေက်ာင္း စိုက္၊ ေမြး၊ဆည္ စိစစ္သံုးသပ္ျခင္း အစီရင္ခံစာ ဝန္ႀကီးဌာန၏ မ်ားကို ကာလပတ္အလိုက္ စီမံကိန္းမ်ား တင္ျပရန္။ ေရးဆြဲမႈႏွင့္ • ADS ဝက္ဘ္ဆိုဒ္ (ADS အေကာင္အထည္ Website) လႊင့္တင္ရန္၊ ေဖာ္မႈ တို႔ကို အခ်ိန္ႏွင့္တေျပးညီ သတင္း အမ်ားအားျဖင့္ ေပးရန္ ႏွင့္ မွတ္ခ်က္ေပးျခင္း မသိရွိျခင္း။ ကို ခြင့္ျပဳထားရန္။ • အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕ အစည္းမ်ားမွ စိုက္၊ ေမြး၊ ဆည္ ၀န္ႀကီး ဌာနထံသို႔တုန္႔ျပန္ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား ပံုမွန္ေပးပို႔နိုင္ေသာ နည္းစနစ္မ်ားမရွိျခင္း

၁၊၈။ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ • စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ • စိုက္၊ေမြး၊ဆည္ ၀န္ၾကီး • ဦးတည္ရည္ရြယ္ထားေသာ အာဟာရ ဖူလံုမႈ - အာဟာရ ဖူလံုေရး ဌာနသည္ အာဟာရ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္အာဟာရ အားနည္းခ်ိဳ႕တဲ့ေသာ စီမံကိန္း ဖူလံုေစေရး လႈပ္ရွား ဖူလံုေရး စီမံကိန္းမ်ားအား အနည္းဆံုး အုပ္စုမ်ား၏ ေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားတြင္ လူထုအေျချပဳ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ အာဟာရ အေလးေပးမႈ ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားမွ ပုိမုိဖူလံုလာျခင္း။ နည္းပါးျခင္း။ တစ္ဆင့္ ေဆာင္ရြက္သြား ရန္။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 185 ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၁၊၉။ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းျခင္း - • ေစာင့္ၾကည့္ • စိုက္၊ေမြး၊ဆည္၀န္ၾကီး • မူဝါဒ ႏွင့္ ADS ညွိႏိႈင္း ေတာင္သူမ်ား၊ စီးပြားေရး ထိန္းေက်ာင္းစိစစ္ ဌာနတြင္ ထိန္းေက်ာင္း ေဆာင္ရြက္ေရး၊ ေစာင့္ၾကည့္ လုပ္ငန္းမ်ား၊ အရပ္ဘက္ သံုးသပ္ ျခင္း စိစစ္သံုးသပ္ျခင္း ထိန္းေက်ာင္းစိစစ္သံုးသပ္ လူမႈအဖဲြ႔ အစည္းမ်ားကို မူဝါဒ ႏွင့္ ADS မူဝါဒ ႏွင့္ ADS ညွိႏိႈင္း ျခင္း တို႔အတြက္ ဌာနခြဲမ်ား ပုိ၍ထိေရာက္စြာ ညွိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ ေဆာင္ရြက္ေရး၊ ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ ရန္။ တုံ႔ျပန္ႏုိင္ရန္အတြက္ ေရး၊ စိုက္ပ်ိဳး စီးပြားေရး စိုက္ပ်ိဳး စီးပြားေရး • မ႑ိဳင္ (၂) ေအာက္တြင္ လက္ရွိဌာန မ်ားကို တို႔အတြက္ ဌာနခြဲမ်ား။ တို႔ကို ဦးတည္လုပ္ အသစ္ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းမည့္ ေကာင္းစြာ ေပါင္းစည္းကာ • လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ား ေဆာင္ေသာ ဌာနခြဲ နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ (NARC စုိက္၊ေမြး၊ဆည္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ မရွိျခင္း။ ႏွင့္ NARES) ညႇိႏွိဳင္း ဝန္ႀကီးဌာနအား ၀န္ထမ္းမ်ား၏ • ဌာန ႏွင့္ ဌာနခြဲအခ်ိဳ႕ ေဆာင္ရြက္ရန္ ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းျခင္းး။ စြမ္းေဆာင္ရည္။ တို႔တြင္ အရည္အေသြး • စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားေရးႏွင့္ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ ေစ်းကြက္သတင္းဦးစီးဌာန လာေစရန္ ႏွင့္ ထူေထာင္ရန္ သင္တန္းမ်ား ျပန္လည္ • တာ၀န္မ်ားႏွင့္ ပို႔ခ်ရန္ လုိအပ္ျခင္း လုပ္ငန္းစြမ္းေဆာင္ရည္ • လုပ္ငန္းစြမ္း အညႊန္းကိန္းမ်ား ေဆာင္ရည္ ေဖာ္ထုတ္သတ္မွတ္ရန္ အညႊန္းကိန္းမ်ားအေပၚ • လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ား အေျခခံေသာ ထမ္းေဆာင္ရာတြင္ လုပ္ငန္းစြမ္း ၀န္ထမ္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ ေဆာင္ရည္ ရည္ ပိုမိုတိုးတက္ေကာင္း အကဲျဖတ္စနစ္ တစ္ခု မြန္ေစရန္ တည္ေထာင္ရန္ လိုအပ္ေနျခင္း

186 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ဇယား၅၅။ ရည္မွန္းခ်က္၂ ကုန္ထုတ္တိုးျခင္း ဆိုင္ရာ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ ရလဒ္အညႊန္းကိန္းမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၂၊၁။ စိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတသန - • အမ်ိဳးသား စိုက္ပ်ိဳးေရး • သုေတသနႏွင့္ တိုးခ်ဲ႕ • အမ်ိဳးသားစိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတ သီးႏွံစိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး သုေတသနႏွင့္ တိုးခ်ဲ႕ ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား သနႏွင့္ တုိးခ်ဲ႕ပညာေပးေရး ႏွင့္ ေရလုပ္ငန္း မ်ားအတြက္ ပညာေပးေရး ေကာ္မတီ အၾကား ညႇိႏွိဳင္း ေကာ္မတီ (NARES) ဖြဲ႕စည္း ပိုမုိ ေကာင္းမြန္ေသာ စိုက္ပ်ိဳး (National Agricultural ေဆာင္ရြက္မႈ မရွိျခင္း။ တည္ေထာင္ရန္ ေရး သုေတသနစနစ္ Research and Exten- • သုေတသနႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးသိပၸံ sion Committee - NA- အကယ္ဒမီဖြဲ႕၍ လုပ္ငန္း အ RES) နွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးသိပၸံ ေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း၊ တိုးခ်ဲ႕ အကယ္ဒမီအဖြဲ႕၏ ပညာေပးေရး ႏွစ္ပတ္လည္ လုပ္ငန္းမ်ားအေကာင္ အစည္းအေဝးပြဲမ်ား က်င္းပရန္။ အထည္ေဖာ္မႈ အစီအစဥ္ • သင္တန္းမ်ားနွင့္ သုေတ သန • သုေတသီမ်ားႏွင့္ ဌာနမ်ားတြင္ ပူးတြဲသရုပ္ျပျခင္း တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးလုပ္သား မ်ား။ မ်ားအၾကား လုပ္ငန္းမ်ား • ပင္မစိုက္ပ်ိဳးေရးထုတ္ကုန္ ပူးတြဲေဆာင္႐ြက္ျခင္း။ ဆိုင္ရာလက္စြဲစာအုပ္မ်ားကို ပူးတြဲေရးသားျပဳစုရန္။

၂၊၂။ စိုက္ပ်ိဳးေရး တိုးခ်ဲ႕ပညာေပး • မူ၀ါဒႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာ • တိုးခ်ဲ႕ပညာေပး လုပ္ငန္း • အစိုးရႏွင့္ ပုဂၢလိက အခန္းက႑ ေရး- ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ စာတမ္းမ်ား မ်ားတြင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ မ်ားကို သတ္မွတ္ေပးထားၿပီး ထုတ္ ကုန္မ်ား (သီးႏွံ၊ ေမြး • တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးဆိုင္ရာ ရြက္မႈ နည္းလမ္းမ်ား က်ားမေရးရာ ထည့္သြင္း ျမဴေရး၊ ေရလုပ္ငန္း)ႏွင့္ စီမံကိန္းမ်ား ပါ၀င္မႈ မရွိျခင္း စဥ္းစားမႈရွိသည့္ အမ်ဳိးသား လိုက္နာေျပာင္းလဲ • တိုးခ်ဲ႕ပညာေပး ၀န္ထမ္း • အခ်ဳိ႕ေသာ တိုးခ်ဲ႕ပညာ အဆင့္ တုိးခ်ဲ႕ပညာေပး ျပဳျပင္က်င့္သံုးရန္ နည္း မ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ ေပး ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားတြင္ မူ၀ါဒႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာကို ပညာမ်ားေပးႏိုင္ မည့္ • တိုးခ်ဲ႕ပညာေပး စီမံကိန္း လယ္သမားမ်ား၏၊ ေရးဆြဲအေကာင္အထည္ေဖာ္ အသြင္ ေျပာင္းလဲလာေသာ မ်ား ေရးဆြဲရာတြင္ေတာင္ အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသမီး ရန္ စိုက္ပ်ိဳးေရးတိုးခ်ဲ႕ ပညာေပး သူ လယ္သမားမ်ား ပါ၀င္ ေတာင္သူမ်ား၏ • ေက်းရြာပူးေပါင္းပါဝင္မႈျဖင့္ တိုး ေရးစနစ္။ လာေစျခင္း ေတာင္းဆိုမႈကို အေလး ခ်ဲ႕ပညာေပး စီမံကိန္းမ်ား ေရး • အစိုးရမွ ေထာက္ပံ့ေပး ထားမႈ နည္းပါးျခင္း ဆြဲျခင္းႏွင့္ အေကာင္အထည္ သည့္ ပုဂၢလိကက႑ • တိုးခ်ဲ႕ပညာေပး စီမံကိန္း ေဖာ္ရန္ ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးျခင္း မ်ားေရးဆြဲရာတြင္ ေတာင္ • တိုးခ်ဲ႕ပညာေပး၀န္ထမ္းမ်ား၏ အပါအဝင္ တိုးခ်ဲ႕ပညာ သူလယ္သမားမ်ား ပါ၀င္မႈ စြမ္း ေဆာင္ရည္တိုးတက္ လာ ေပး ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားေပး မရွိျခင္း ေစရန္ ရာတြင္ ပုဂၢလိကက႑မွ • ITC အသံုးခ် နိုင္စြမ္းနည္း • ပညာရပ္အလိုက္ အထူးျပဳ ပညာ ပါဝင္လာေစျခင္း။ ပါးျခင္း ရွင္ အေရအတြက္ တုိးတက္လာ • F2F ႏွင့္ E2F တိုးခ်ဲ႕ ေစရန္ ပညာေပး ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား • ေတာင္သူလယ္သမား အဖြဲ႔အ အသံုးျပဳမႈ နည္းပါးျခင္း။ စည္းမ်ား အင္အားေတာင့္တင္း • သုေတသနႏွင့္ တိုးခ်ဲ႕ လာေစရန္ ပညာေပး လုပ္ငန္းမ်ား • F2F ႏွင့္ E2F တိုးခ်ဲ႕ ပညာေပး အၾကား ညႇိႏွိဳင္း ေဆာင္ ေရးအပါအဝင္ ဆန္းသစ္ထား ရြက္မႈ မရွိျခင္း။ ေသာ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပးစနစ္မ်ား စတင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 187 ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား • တိုးခ်ဲ႕ပညာေပး က႑တြင္ ICT ကို ပိုမိုအသံုးျပဳနိုင္ေစရန္ • ကုန္ထုတ္စြမ္းအားႏွင့္ အားလံုး ပူးေပါင္းပါ၀င္ႏွိဳင္မႈ တို႔ အေပၚ မူတည္၍ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပး လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ပံုမွန္ အကဲျဖတ္ရန္ • အမ်ိဳးသားစိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတသ နႏွင့္ တုိးခ်ဲ႕ပညာေပးေရး ေကာ္မတီ (NARES) ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ရန္ • သုေတသနႏွင့္ တိုးခ်ဲ႕ပညာေပး ေရး ႏွစ္ပတ္လည္ အစည္းအေဝး ပြဲမ်ား က်င္းပရန္။ • သင္တန္းမ်ားနွင့္ သုေတသနဌာန မ်ားတြင္ ပူးတြဲသရုပ္ျပျခင္းမ်ား။ • ပင္မစိုက္ပ်ိဳးေရးထုတ္ကုန္ ဆိုင္ရာ လက္စြဲစာအုပ္မ်ား ကို ပူးတြဲေရး သားျပဳစုရန္။

၂၊၃။ ပညာေရးႏွင့္ ေလ့က်င့္သင္ • တစ္စုတစ္စည္းတည္း • ရန္ပံုေငြ လုံေလာက္မႈ • ေရဆင္းတကၠသိုလ္အား စိုက္ပ်ဳိး ၾကားေရး - ေက်းလက္ေဒသ ရွိေသာ တကၠသိုလ္ စနစ္ မရွိျခင္း ႏွင့္ က်ိဳးပ်က္ ေရး၊ ေမြးျမဴေရး ႏွင့္ ေရလုပ္ငန္း ရွိေတာင္သူမ်ားႏွင့္ေက်းလက္ • ၃ႏွစ္တာ သင္ယူမႈျဖင့္ ေနေသာ စနစ္ ေကာလိပ္မ်ား ေပါင္းစည္းထား ေဒသ ပုဂၢလိက က႑တုိ႔၏ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသၾကီး ေသာ တကၠသိုလ္ ျဖစ္လာေစရန္ ေျပာင္းလဲလာေသာလုိအင္တုိ႔ စိုက္ပ်ဳိးေရးသိပၸံမ်ား တြင္ • ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသၾကီးအားလံုး ကို တုံ႔ျပန္ေပးမည့္ “လူသား ဒီပလိုမာ ရယူနုိင္ျခင္း တြင္ စိုက္ပ်ဳိးေရး သိပၸံမ်ားဖြင့္လွစ္ အရင္းအႏွီး” ကို စုိက္ပ်ိဳးေရး • စိုက္ပ်ဳိးေရး နို္င္ေစရန္ ႏွင့္ စားနပ္ရိကၡာ က႑တြင္ အထက္တန္းေက်ာင္း • စိုက္ပ်ဳိးေရး အထက္တန္း တည္ေဆာက္ႏုိင္ရန္ အတြက္ မ်ား ႏွင့္ အသက္ေမြး ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ အသက္ေမြး၀မ္း ထိေရာက္ေသာပညာသင္ ၀မ္းေက်ာင္းမႈ သင္တန္း ေက်ာင္း သင္တန္းမ်ားဖြင့္လွစ္ ၾကားေရးႏွင့္ ေလ့က်င့္ေပး မ်ား နိုင္ေစျခင္း ေရးအား ဖြံ႕ၿဖိဳးေစျခင္း(သို႔) ျပန္လည္ အသက္သြင္းျခင္း။ 188 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၂၊၄။ ဆည္ေျမာင္းႏွင့္ ေရအသံုးခ်မႈ • သက္ဆိုင္ေသာ မူဝါဒ • ဒီဇိုင္းေရးဆြဲမႈ မျပည့္စံု • ျမန္မာ့ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ေရ စီမံခန္႔ခြဲေရး - ပိုမို စာတမ္းမ်ား ျခင္း၊ လုပ္ငန္း လည္ပတ္ မူ၀ါဒ ေရးဆြဲနိုင္ေစရန္ တုန္႔ျပန္မႈအားေကာင္းၿပီး • စနစ္အမ်ိဳးမ်ိုးတြင္ ေရစီမံ မႈ ႏွင့္ ထိန္းသိမ္းမႈ မလံု • မိုးေကာင္းေသာက္ စိုက္ပ်ဳိးေရး အားထားရေသာ ဆည္ေျမာင္း ခန္႔ခြဲေရး နည္းလမ္းမ်ား ေလာက္ျခင္းေၾကာင့္ အတြက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာေရ စီမံ ႏွင့္ ေရႏုတ္ေျမာင္း • လက္ရွိစနစ္မ်ားကို ျပန္ ဆည္ေျမာင္းစနစ္၏ ခန္႔ခြဲမႈ နည္းလမ္းမ်ား ျပဳစုနိုင္ေစ ဝန္ေဆာင္မႈ မ်ားႏွင့္ လည္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း ကုန္က်စရိတ္ႏွင့္ ရန္ ပိုမိုထိေရာက္မႈ႐ွိၿပီး ရန္ အက်ိဳးအျမတ္ အခ်ိဳးနိမ့္ • ေျမေအာက္ေရ ေဖာ္ထုတ္အသံုး ေရ႐ွည္ခံေသာ ေရအသံုးခ်မႈ • ေျမေအာက္ေရႏွင့္ သမ က်ျခင္း။ ျပဳမႈ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး အတြက္ စီမံခန္႔ခြဲေရး စနစ္မ်ား။ ရိုးက် မဟုတ္ေသာ • စပါးသီးႏွံ အေပၚတြင္သာ စီမံကိန္းမ်ား ေရးဆြဲ ခ်မွတ္ေရး ေရသြင္းအစီအစဥ္မ်ား အေရးထားမႈ မ်ားျခင္း • အစီအစဥ္မ်ားကို ျပန္လည္ျပဳျပင္ • လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ျခင္း • ေရအရင္းအျမစ္ ဘက္စံု ထိန္းသိမ္းရန္ ႏွင့္ ျပင္ဆင္ထိန္း သိမ္းမႈ စီမံခန္႔ခြဲမႈ မူ၀ါဒ မရွိျခင္း • လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ ႏွင့္ ျပဳျပင္ (O&M) အဆင့္အတန္း • ေျမေအာက္ေရ၊ သမရိုး ထိန္းသိမ္းေရးရံပံုေငြ စနစ္ႏွင့္ • ေရအသံုးခ်ႏွိဳင္ စြမ္းႏွင့္ က်မဟုတ္ေသာ ေရသြင္း လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား ေဖာ္ထုတ္ ထိေရာက္မႈ စနစ္၊ မိုးေကာင္း ေသာက္ သတ္မွတ္ရန္ စိုက္ပ်ဳိးေရႏွင့္ ေရႏုတ္ • ေရအသံုးခ်ႏွိဳင္စြမ္းႏွင့္ ထိေရာက္ ေျမာင္း စနစ္တို႔တြင္ အ မႈအတြက္ အျခားေရြးခ်ယ္ရန္ ေလးထား ေဆာင္ရြက္မႈ နည္းလမ္းမ်ား မလံုေလာက္ျခင္း။

၂၊၅။ သီးႏွံသြင္းအားစုမ်ား - • အရည္အေသြးေကာင္း • ၁၀%ေသာ ေတာင္သူ • ၅၀% ေသာ ေတာင္သူလယ္ ပိုမိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေသာ မ်ဳိးေစ့မ်ားကို အသံုးျပဳျခင္း လယ္သမားတို႔သာ သမားတို႔ အရည္အေသြးေကာင္း သီးႏွံ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ • မ်ိဳးေစ့ ဥပေဒႏွင့္ လုပ္ထံုး အရည္အေသြးေကာင္း မ်ဳိးေစ့ မ်ားကို အသံုးျပဳနိုင္ေစရန္ သြင္းအားစုမ်ား ႏွင့္ လုပ္နည္းမ်ား မ်ဳိးေစ့မ်ားကို အသံုးျပဳျခင္း • ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား နည္းပညာ မ်ားအား • ေျမဆီလႊာ အမ်ဳိးအစား • နိုက္ထရိုဂ်င္ အက်ိဳးရွိ ႏွင့္ ပုဂၢလိက က႑၏ အၾကံ သီးႏွံ စုိက္ပ်ိဳးသူတုိ႔က မွတ္တမ္းျပဳသတ္မွတ္ျခင္း စြာ အသံုးခ်မႈ စပါး (၃၀) ျပဳခ်က္မ်ား အရ မ်ဳိးေစ့ ဥပေဒကို ပုိမုိသံုးစဲြလာျခင္း။ • ေျမၾသဇာ ထုတ္လုပ္မႈ ကီလိုဂရမ္/နိုက္ထရိုဂ်င္ ျပန္လည္ ျပဳျပင္ရန္ စြမ္းအားႏွင့္ အသံုးျပဳနိုင္ (၁) ကီလုိဂရမ္ • ေျမဆီလႊာအမ်ဳိးအစား စစ္တမ္း စြမ္းရည္ • အရည္အေသြးနိမ့္က် ေကာက္ယူျခင္း ႏွင့္ ေျမဆီလႊာ • ေျမၾသဇာ ဥပေဒႏွင့္ ပိုး ေသာ၊ အစစ္အမွန္မဟုတ္ အမ်ဳိးအစား ခြဲျခားမွတ္တမ္းျပဳရန္ သတ္ေဆး၊ ေပါင္းသတ္ ေသာ၊ ဓာတုပစၥည္းမ်ား • မ်ဳိးေစ့ႏွင့္ ဓါတ္ေျမၾသဇာမ်ား ေဆး ဥပေဒတို႔အားသက္ လြန္ကဲစြာပါ၀င္ေသာ အတြက္ အရည္အေသြး ဝင္ အားေကာင္း ေစျခင္း (အခ်ိဳးအစားမမွန္ကန္) သတ္မွတ္ ထိန္းသိမ္းေသာစနစ္ ဓါတ္ေျမၾသဇာမ်ား သက္၀င္လာေစရန္ ေၾကာင့္ ေျမာက္မ်ားစြာ • နိုက္ထရိုဂ်င္ အက်ိဳးရွိစြာ အသံုး ေသာ တိုင္ၾကားမႈမ်ား ခ်မႈ စပါး (၄၀) ကီလို ဂရမ္/ႏိုက္ ထရိုဂ်င္ (၁) ကီလုိဂရမ္ ျဖစ္လာ ေစရန္ • ပိုးသတ္ေဆး၊ ေပါင္းသတ္ေဆး ဥပေဒ တို႔ ျပဌာန္းႏိုင္ရန္။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 189 ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၂၊၆။ စက္မႈလယ္ယာလုပ္ငန္း - • ပုဂၢလိက စက္မႈလယ္ယာ • စက္မႈလယ္ယာဦးစီးဌာန • စက္မႈလယ္ယာဦးစီးဌာန ရွိ စုိက္ပ်ိဳးေရး တန္ဖိုးကြင္းဆက္ စခန္းမ်ား သည္ စက္ကိရိယာမ်ား စက္မႈလယ္ယာစခန္းမ်ားမွ တြင္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ • ေက်းရြာ ပုဂၢလိက စြာကို ပိုင္ဆိုင္လ်က္ရွိျပီး၊ ပံုေသပိုင္ပစၥည္းမ်ား ကို ပုဂၢလိက စက္မႈလယ္ယာစနစ္သို႔ စက္ျပင္ အလုပ္ ရံုမ်ား ပုဂၢလိကႏွင့္ ေတာင္သူ က႑သို႔ ေရာင္းခ်ဌားရမ္းရန္ ေျပာင္းလဲျခင္းအား တိုးခ်ဲ႕ • စက္အပိုပစၥည္းမ်ား လယ္သမားမ်ားသို႔ • ျပင္ဆင္ထိန္းသိမ္းရန္ အတြက္ လုပ္ေဆာင္ရန္။ ရရွိႏို္င္မႈ တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္ ေက်းရြာ စက္ျပင္ အလုပ္ ရံုမ်ား ေရာင္းခ် ဌားရမ္းေပးရန္ ေပၚေပါက္လာေစရန္ လိုအပ္ေနျခင္း • စက္အပိုပစၥည္းမ်ား ရရွိႏိုင္ေစရန္ • စက္ကိရိယာမ်ား အတြက္ • စက္မႈလယ္ယာစနစ္သို႔ ေငြေၾကး ၀န္ေဆာင္မႈ ေျပာင္းလဲျခင္းအား ဘဏ္မ်ားမွ အကန္႔ အသတ္ျဖင့္ သာ ေငြေၾကး ေထာက္ပ့ံျခင္း။ ရွိျခင္း ၂၊၇။ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ငါးလုပ္ငန္း - • ပုဂၢလိက က႑မွတိရစာၦန္ • အခမဲ့ (သို႔) ေစ်းေလွ်ာ့ • အမ်ိဳးသားအဆင့္ မူဝါဒ၌ေမြး ပိုမို တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာ ႏွင့္ ငါး သားေဖာက္ျခင္း၊ ထားေသာ အစိုးရက႑မွ ျမဴေရးႏွင့္ ငါးလုပ္ငန္း နည္း ေသာ တိရစာၦန္ႏွင့္ ငါးေမြးျမဴ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေမြးျမဴ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားေၾကာင့္ ပညာ ႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈေပး ေရး၊ က်န္းမာေရး ႏွင့္ကုသ ေရးဆိုင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈ ပုဂၢလိက က႑ဝန္ေဆာင္ ျခင္းတို႔တြင္ အစိုးရႏွင့္ ပုဂၢလိက ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈေပးေရး မ်ား ေပးျခင္းကို တိုးျမႇင့္ မႈ ႏွင့္ နည္းပညာပံ့ပိုးမႈ အခန္းက႑မ်ားကို ရွင္းလင္း ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္ နည္းပညာ ႏိုင္ရန္ အတြက္ အလားအလာ တိက်စြာ သတ္မွတ္ေပး မ်ားကို ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္း နည္းပါးေနျခင္း ထားျခင္း။ လုပ္ကိုင္သူမ်ားမွ ပိုမိုအသံုး • တိရစာၦန္ႏွင့္ငါး သားေဖာက္ျခင္း၊ ျပဳလာ ႏိုင္ျခင္း။ က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈေပးျခင္း ႏွင့္ ေမြးျမဴေရး တို႔အတြက္ အစိုး ရပိုင္ ပစၥည္းအခ်ိဳ႕အား ပုဂၢလိက ပိုင္အျဖစ္ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္း။

(က) တိရစာၦန္ေမြးျမဴေရး - ပိုမို • မဟာဗ်ဴဟာ မွတ္တမ္း • တိရစာၦန္ ေမြးျမဴေရး • တိရစာၦန္မ်ိဳးဗီဇ အရင္းအျမစ္ အထြက္ႏႈန္းေကာင္းၿပီး အျမတ္ • ပုဂၢလိေမြးျမဴေရးျခံမ်ား အတြက္ လူသားအရင္း မ်ားအတြက္ မဟာဗ်ဴဟာ ႏွင့္ အစြန္းရႏိုင္ေျခမ်ားေသာ မ်ိဳး • AI ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း အျမစ္မ်ား အသံုး လုပ္ငန္း စီမံကိန္းမ်ား ခ်မွတ္ ဗီဇ ေကာင္းသည့္ တိရစာၦန္ • ေမြးျမဴေရးအာမခံ အေဆာင္မ်ား၊ ေငြေၾကး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ မ်ား။ အရင္းအႏွီးမ်ား အကန္႔ ရြက္ရန္ အသတ္ျဖင့္သာ ရွိျခင္း • ပုဂၢလိက ေမြးျမဴေရး ျခံမ်ားေပၚ • တိရစာၦန္ေမြးျမဴေရးလုပ္ ေပါက္လာေစရန္ ငန္းတြင္ ပုဂၢလိကက႑ • AI မ်ား တိုးခ်ဲ႕ေဆာင္ရြက္ရန္ မွ ပါ၀င္မႈ အကန္႔အသတ္ • ေမြးျမဴေရး အာမခံစနစ္မ်ား ရွိျခင္း။ လုပ္ငန္း လည္ပတ္ေစရန္။ • ေမြးျမဴေရး အာမခံ စနစ္ မ်ား မရွိျခင္း။ 190 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား (ခ) တိရစာၦန္က်န္းမာေရး- ပိုမို • တိရစာၦန္ က်န္းမာေရး • တိရစာၦန္က်န္းမာေရး • တိရစာၦန္ က်န္းမာေရးသတင္း က်န္းမာၿပီး အထြက္ႏႈန္း သတင္းအခ်က္ အလက္ အတြက္ သတင္းအခ်က္ အခ်က္အလက္မ်ားစနစ္ ခိုင္မာ ေကာင္းေသာ တိရစာၦန္မ်ား။ မ်ားစနစ္ အလက္စနစ္ႏွင့္ တိရစာၦန္ အားေကာင္း လာေစရန္ • ရပ္ရြာအတြက္ တိရစာၦန္ ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးမ်ား • ရပ္ရြာအတြက္ တိရိစာၦန္က်န္းမာ က်န္းမာေရး လုပ္သားမ်ား လံုေလာက္မႈ မရွိျခင္း ေရးလုပ္သား စီမံကိန္းအား ျမႇင့္ • ကာကြယ္ေဆးမ်ား ျဖန္႔ျဖဴး • အေအးထိန္းစနစ္ တင္ေပးရန္ ေရး မလံုေလာက္မႈေၾကာင့္ • ျဖစ္ေပၚလာနိုင္ေသာ တိရစာၦန္ • ျဖစ္ေပၚလာနိုင္ေသာ ကာကြယ္ေဆးမ်ားကို ေရာဂါ အႏၲရာယ္မ်ားအတြက္ တိရစာၦန္ေရာဂါ အႏၲရာယ္ အကန္႔အသတ္ျဖင့္သာ အေရးေပၚ စီမံကိန္းမ်ား ေရးဆြဲ မ်ားအတြက္ အေရးေပၚ ျဖန္႔ေ၀ နိုင္ျခင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရန္ စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္း။ • အေအးထိန္းစနစ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ ကာကြယ္ေဆးမ်ား ျဖန္႔ေဝမႈတို႔ တိုးျမႇင့္လာေစရန္။

(ဂ) တိရစာၦန္အာဟာရ - • စားက်က္ခင္း၊ တိရစာၦန္ • စားက်က္ခင္း၊ တိရစာၦန္ • စားက်က္ခင္း၊ တိရစၦာန္အစာနွင့္ အစာေကာင္းေကာင္း ေကၽြး အစာႏွင့္ လႊတ္ေက်ာင္း အစာႏွင့္ လႊတ္ေက်ာင္း လြတ္ေက်ာင္းစနစ္မ်ား ဆိုင္ရာ ထားသည့္ အထြက္ႏႈန္း စနစ္မ်ား ဆိုင္ရာ သတင္း စနစ္မ်ား ဆိုင္ရာ အမ်ိဳး သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို ေကာင္းေသာ တိရစာၦန္မ်ား။ အခ်က္အလက္မ်ား သားအဆင့္ သတင္း အမ်ဳိးသားအဆင့္ ေဒတာေဘ့စ္ • တိရစာၦန္အစာဓာတ္ခြဲခန္း အခ်က္အလက္မ်ား တြင္ စုေဆာင္ျခင္းႏွင့္ ထိန္းသိမ္း • သရုပ္ျပျခင္း နည္းပါးျခင္း။ ထားရွိျခင္း။ • သုတသနစီမံကိန္း • တိရစာၦန္အစာ စမ္းသပ္ • တိရစာၦန္အစာ စမ္းသပ္စစ္ေဆး စစ္ေဆးျခင္းသည့္ဓာတ္ ျခင္းသည့္ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ား အား ခြဲခန္းမ်ား အားနည္းျခင္း ေကာင္းလာျခင္း။ ႏွင့္ တိရစာၦန္ အာဟာရ • တိရစၦာန္အစာနွင့္ လြတ္ေက်ာင္း သုေတသနစီမံ ကိန္း စနစ္မ်ား သရုပ္ျပျခင္း။ မရွိျခင္း။ • တိရစၦာန္အာဟာရဆိုင္ရာ အသံုး ခ်သုေတသနစီမံကိန္း အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ျခင္း။ (ဃ) အေသးစားေမြးျမဴေရးႏွင့္ • အေသးစားေမြးျမဴေရး • လုပ္ကြက္ငယ္ ေတာင္သူ • အေသးစား ေမြးျမဴေရးကုန္ထုတ္ ႏို႔ထြက္ပစၥည္း ထုတ္ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ ဌာနမ်ား။ မ်ားတြင္ ေရရွည္ တည္တံ့ လုပ္ငန္းအား အမ်ိဳးသားအဆင့္ လုပ္ေရး - အေသးစား မည့္ ေမြျမဴေရး ကုန္ထုတ္ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္အညီ တိုးခ်ဲ႕ ေဆာင္ တိရိစာၦန္ ေမြးျမဴသူမ်ား၏ လုပ္မႈ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္အညီ ရြက္ႏိုင္ျခင္း။ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမွင့္တင္ အေသးစား ေမြးျမဴေရး ရန္။ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ႏို္င္မည့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ အားနည္းျခင္း။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 191 ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား (င) ပ်ားေမြးျမဴေရး - အေသးစား • ငါးသားေဖာက္ျခင္းႏွင့္ • ေရလုပ္ငန္းတုိးတတ္ေရး • ငါးသားေဖာက္ အေျခခံအ ထုတ္လုပ္သူမ်ား၏ ပင္မ/ ေမြးျမဴေရးအတြက္ ေနရာ ႏွင့္ အဆင့္ ျမႇင့္ေရး ေဆာက္အအံုမ်ားကို တုိးခ်ဲ႕ရန္။ ေဘး ၀င္ေငြရလုပ္ ငန္းအျဖစ္ မ်ား။ အတြက္ အေရးပါေသာ • ေရလုပ္ငန္းႏွင့္ ငါးေမြးျမဴေရး ပ်ားေမြးျမဴေရး လုပ္ငန္းအား • ဥပေဒႏွင့္စည္းမ်ဥ္းမ်ား။ အကူအညီမ်ား။ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ဥပေဒ တိုးခ်ဲ႕ရန္ႏွင့္ ၎၏အေရးပါမႈ • ငါးစာထုတ္လုပ္ေရး။ • ငါးေမြးျမဴျခင္း၊ငါးဖမ္း ေရးရာႏွင္ စည္းမ်ဥ္းဆိုင္ရာ တိုးတက္လာေစရန္။ ျခင္းႏွင့္ ငါးစာထုတ္လုပ္ မူေဘာင္မ်ား ခ်မွတ္အေကာင္ ျခင္းတုိ႔ အတြက္ အထည္ေဖာ္ရန္။ စည္းမ်ဥ္းထုတ္ျပန္မႈမ်ား • ငါးစာထုတ္လုပ္ေရး တိုးျမႇင့္လုပ္ မလံုေလာက္ျခင္းႏွင့္ ေဆာင္ရန္။ အေျခခံအေဆာက္အအံု • ငါးမ်ိဳးစိတ္မ်ား၊ အဏၰဝါႏွင့္ ေရ အားနည္းျခင္း အခက္အခဲ ထြက္ကုန္အရင္းအျမစ္မ်ားအား မ်ား။ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း။ ၂၊၈။ ေရရွည္တည္တံ့ေသာ • သီးႏွံမ်ား (GAP)၊ • အေလ့အက်င့္ • အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား တိရစၧာန္မ်ား (GAHP)၊ ေကာင္းမ်ား ႏွင့္အညီ (GAP, GAHP, GAqP ႏွင့္ - ေရရွည္တည္တံ့ေသာ ငါးေမြး ျမဴေရး (GAqP)၊ ထုတ္လုပ္ထား သည့္ OA) အတြက္ လုပ္ထံုးလုပ္ လယ္ယာ လုပ္ငန္း၊ ေအာ္ဂဲနစ္ စိုက္ပ်ိဳးေရး စိုက္ပ်ိဳး-စားေသာက္ကုန္ နည္းမ်ားႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းမ်ား ကုိ စုိက္ပ်ိဳးေရး အေလ့ (OA) တုိ႔အတြက္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားဆိုင္ရာ ခ်မွတ္ရန္ႏွင့္ ျဖန္႔ေဝေပးရန္။ အက်င့္ေကာင္းမ်ား (GAP)၊ အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား အသိပညာ၊ သ႐ုပ္ျပျခင္း၊ • GAP ႏွင့္ OA နည္းပညာ ေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာ ေကာင္းမြန္ ဆိုင္ရာ စည္း မ်ဥ္းမ်ား။ အေရာင္းျမွင့္တင္ျခင္း၊ သံုး စားေသာက္ကုန္မ်ား ေသာ က်င့္စဥ္မ်ား (GAHP)၊ • အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား ႏွင့္ ထုတ္လုပ္ျခင္းတို႔တြင္ ထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ ေရာင္းခ်မႈ ငါးလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အေလ့ ႏွင့္အညီ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ကန္႔သတ္မႈမ်ားရွိျခင္း။ တိုးျမွင့္ျခင္း။ အက်င့္ေကာင္းမ်ား (GAqP) ထုတ္လုပ္ျခင္း။ ႏွင့္ ဓာတုကင္းလြတ္ စိုက္ပ်ိဳးေရး (OA) အေလ့ အက်င့္ေကာင္းမ်ားအား ထူေထာင္ကာ လုိက္နာ က်င့္သံုးျခင္း။

၂၊၉။ ႀကံ့ႀကံ့ခံႏိုင္မႈ - ရာသီဥ တု • လူထုအေျချပဳ ေဘး • စြမ္းေဆာင္ရည္ မျပည့္ဝ • ခံႏို္င္ရည္ရွိေသာ မ်ိုးစိတ္မ်ား ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ ေဘးအႏၲရာယ္ အႏၲရာယ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ စီမံ ျခင္း၊ ႀကိဳတင္သတိေပး ဆိုင္ရာ သုေတသန ျပဳလုပ္မႈ တို႔ကို ေတာင္သူမ်ားမွ ရင္ဆိုင္ ကိန္းမ်ား (CBDRM) စနစ္မ်ား မလံုေလာက္ အား ပံ့ပိုးေပးရန္ ( သီးႏွံမ်ား၊ တုန္႔ျပန္ႏိုင္စြမ္း တိုးတက္ • ခံႏုိင္ရည္ရွိေသာ မ်ိဳးစိတ္ ျခင္း၊ အရန္မထားရွိျခင္း ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ငါးလုပ္ငန္း) လာျခင္း။ မ်ားဆိုင္ရာ သုေတသန။ ႏွင့္ ခံႏိုင္ရည္ရွိေသာ • ႀကိဳတင္သတိေပးစနစ္မ်ား • ႀကိဳတင္သတိ ေပးစနစ္ မ်ိဳးစိတ္မ်ား အေပၚသုေတ တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာျခင္း၊ မ်ား။ သနမျပဳ လုပ္ထားျခင္း • အစားအစာ၊ မ်ိဳးေစ့၊ ႏွင့္ • အရန္သီးသန္႔ထားရွိမႈ တို႔ေၾကာင့္ အလ်င္အျမန္ တိရစာၦန္အစာမ်ား သီးသန္႔ထား (အစားအစာ၊ မ်ိဳးေစ့၊ ရင္ဆိုင္ တုန္႔ျပန္ႏိုင္စြမ္း ေသာ စနစ္မ်ား ထူေထာင္ရန္။ တိရစာၦန္အစာ) မရွိျခင္း စသည့္ အခက္ • လူထုအေျချပဳ ေဘးအႏၲရာယ္ အခဲ မ်ားေၾကာင့္ လယ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ စီမံကိန္း မ်ား ယာစိုက္ပ်ိဳးသူမ်ားမွ (CBDRM) အား ႏိုင္ငံႏွင့္အဝွမ္း ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္။ ႏွင့္ ေဘးအႏၲရာယ္က် ေရာက္မႈကို ႀကံ့ႀကံ့ခံႏိုင္မႈ အားနည္းျခင္း။ 192 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf

ဇယား ၅၆။ ရည္မွန္းခ်က္ (၃) ယွဥ္ျပိဳင္နိုင္စြမ္းအား ဆိုင္ရာ ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၃၊၁။ စိုက္ပ်ဳိး-စားေသာက္ကုန္ • လုပ္ငန္းကုန္က်စရိတ္မ်ား • ကုန္က်စရိတ္ အေရ • ျပည္တြင္းျပည္ပကုန္သြယ္ေရး ေထာက္ပံ့ ျဖည့္ဆည္းေရး (ဥပမာ - လုပ္ငန္းစတင္ အတြက္ႏွင့္ အဆင့္မ်ား တြင္ လုပ္ငန္းစရိတ္မ်ား ေလွ်ာ့ ကြင္းဆက္တစ္ေလွ်ာက္ရွိ ရန္ ၾကာခ်ိန္၊ လုပ္ငန္းလုပ္ ေၾကာင့္ စီးပြားေရး ခ်ရန္။ စီးပြားဝန္းက်င္၊ သတင္း အ ရန္အတြက္ အေထာက္ လုပ္ငန္း စတင္ရန္ႏွင့္ • လုပ္ငန္းမ်ား စတင္ျခင္းႏွင့္ ခ်က္အလက္ႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ အထား စာရြက္စာတမ္း လည္ပတ္ရန္ ခက္ခဲျခင္း။ လည္ပတ္ျခင္းတြင္ ကုန္က် မႈတို႔ တိုးတက္လာျခင္း။ ယူရန္ ၾကာခ်ိန္၊ သြားလာ • ဒီဇိုင္းေရးဆြဲမႈ အားနည္း စရိတ္မ်ား ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း။ စရိတ္၊ လမ္းပိတ္ဆို႔မႈမ်ား၊ ျခင္း ႏွင့္ ျပင္ဆင္မႈမလံု • အက်ိဳးတူလယ္ယာ စသည္) ေလာက္ ျခင္းတို႔ ေၾကာင့္ စည္မ်ဥ္းမ်ားႏွင့္ • အက်ိဳးတူလယ္ ယာလုပ္ အက်ိဳးတူ လယ္ယာ အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ား ကို ငန္း၏ ေအာင္ျမင္မႈ ျဖစ္ လုပ္ငန္းမွာ အလုပ္မျဖစ္ ခ်မွတ္ရန္ႏွင့္ ျဖန္႔ေဝ သြားရန္။ ရပ္မ်ား။ ေသးျခင္း။ • အက်ိဳးတူလယ္ယာ လုပ္ငန္း • စုိက္ပ်ိဳးေရး စားေသာက္ • ျပည္တြင္းႏွင့္ ျပည္ပရင္း ေဆာင္ရြက္မႈဆိုင္ရာ ကုန္ က႑တြင္ ရင္းႏွီး ႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားအၾကား အခ်က္အလက္မ်ား သိုမွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈပမာဏ။ တန္းတူလုပ္ ကုိင္ေနေသာ ထားရွိျခင္း (ေဒတာေဘ့စ္)။ • စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးဖန္တီးေပး • စုိက္ပ်ိဳးေရး စားေသာက္ကုန္ ေစ်းကြက္သတင္းႏွင့္ ရန္ လိုအပ္ျခင္း။ က႑တြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပမာဏ ေစ်းကြက္အသိပညာ • ေစ်းကြက္သတင္းႏွင့္ မ်ားျပားလာျခင္း။ မ်ားကို လက္လွမ္းမီမႈ။ အျခား ေစ်းကြက္အသိ • ေစ်းကြက္သတင္းအခ်က္ ပညာမ်ားကို လက္လွမ္းမီ အလက္မ်ားအား ေတာင္သူ နိုင္မႈ အလြန္ ကန္႔သတ္ မ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိက က႑သို႔ လ်က္ရွိျခင္း။ အြန္လိုင္းဝန္ေဆာင္မႈမ်ား • စိုက္ပ်ိဳးေရး က႑တြင္ ႏွင့္ ICT နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ICT သည္ အလြန္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ျဖန္႔ေဝေပးျခင္း။ ေနာက္က်ေနျခင္း။

၃၊၂။ စုိက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ • ဥပေဒမ်ား(စီမံကိန္း၊ • ဥပေဒမူၾကမ္းမ်ားမွာ • UPOV ႏွင့္ ကိုက္ညီသည့္ စားေသာက္ကုန္ အကာအကြယ္ေပး ျခင္း၊ ေရးဆြဲေနဆဲ အဆင့္ အပင္မ်ိဳးစိတ္ကာကြယ္ေရး က႑အတြက္ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္၊ မူပုိင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးတြင္ ရွိေနျခင္း။ ဥပေဒ အတည္ျပဳရန္ ဉာဏပစၥည္း မူပုိင္ခြင့္ျဖင့္ ခြင့္ ဥပေဒ) • ျပည္ပမွ တင္သြင္းလာ • ပထဝီဝင္အၫႊန္းမ်ား (Geolog- အကာအကြယ္ေပးျခင္း။ • နယ္စပ္အေရးယူမႈမ်ား။ ေသာ ထုတ္ကုန္မ်ားတြင္၊ ical Indicator)ကို ခြင့္ျပဳသည့္ အထူးသျဖင့္ ပိုးသတ္ေဆး ကုန္အမွတ္ တံဆိပ္ ဥပေဒမ်ား။ မ်ားတြင္ အတုအပ ပါဝင္မႈ • စိုက္ပ်ိဳးေရး ကုန္ပစၥည္း ျပႆနာ ဆက္လက္ျဖစ္ အတုအပမ်ားမွ ကာကြယ္ ႏိုင္ရန္ ပြားေနျခင္း။ နယ္စပ္အေရးယူမႈ မ်ားအား ျပဌာန္းျခင္း။ • စုိက္ပ်ိဳးေရး -စားေသာက္ကုန္ က႑တြင္ ျပည္တြင္း သုေတသနမ်ား၊ တီထြင္ ဆန္းသစ္မႈမ်ား ကုိ ကာကြယ္မည့္ မူပုိင္ခြင့္ ဥပေဒကုိ အတည္ျပဳရန္။ jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 193 ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား

၃၊၃။ ေတာင္သူမ်ားႏွင့္ အစားအစာ • ဥပေဒမ်ား (စံခ်ိန္စံညႊန္း • အားထားရေသာ အရည္ • စံခ်ိန္စံညႊန္းသတ္မွတ္ေရး ဥပေဒ ႀကိတ္ခဲြ ျပင္ဆင္သူမ်ား သတ္မွတ္ေရး အေသြးထိန္းစနစ္မ်ား (Law on Standardization) အေနျဖင့္ အရည္အေသြးမီ (Standardization) ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေစေရး ျပန္ လည္ျပင္ဆင္ေရးဆြဲျခင္း။ ထြက္ကုန္မ်ားအတြက္ ႏွင့္ သိပံၸပညာနည္းက် အတြက္ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ • သိပံၸပညာနည္းက် တိုင္းတာ ေရး ေစ်းေကာင္းရ႐ွိေစရန္ ႏွင့္ တိုင္းတာေရး ဖြဲ႕စည္းမႈမ်ား မွာ အစပ်ိဳး ဥပေဒ (Law on Metrology) အရည္အေသြးျမင့္ေစရန္ (Metrology))။ အဆင့္တြင္ ရွိေနျခင္း။ ျပင္ဆင္ ဆြဲၿပီး အတည္ျပဳျခင္း။ ပ့ံပိုးမႈေပးႏိုင္မည့္ • အဖြဲ႕အစည္းမ်ား (အမ်ဳိး • အမ်ဳိးသားအဆင့္ အသိအ အားထား ယံုၾကည္ရေသာ သားအဆင့္ အသိအမွတ္ မွတ္ျပဳေရး႐ံုး ႏွင့္ အမ်ဳိးသား အရည္အေသြးထိန္းစနစ္ ျပဳေရး႐ံုး (National အဆင့္ သိပၸံ နည္းက်တိုင္း ထူေထာင္ေပးျခင္း။ Accreditation Bureau)၊ တာေရးဌာန ထူေထာင္ျခင္း။ အမ်ဳိးသားအဆင့္ သိပၸံ • အစားအစာႏွင့္ အစားအစာ နည္းက် တိုင္းတာေရးဌာန ႀကိတ္ခြဲျပင္ဆင္ျခင္းတို႔ (National Metrology အတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ Institute)) စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ား အတည္ျပဳျခင္း။ • အမ်ိဳးသားအဆင့္ စံခ်ိန္ စံၫႊန္းမ်ား ၃၊၄။ ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳး • ေက်းလက္ဖြံ႕ျဖိဳးေရး ဦးစီး • နည္းပညာႏွင့္ သုေတသန • ေက်းလက္ဖြံ႕ျဖိဳးေရးဦးစီးဌာန တိုးတက္ေရး စီမံကိန္းမ်ားတြင္ ဌာန (DRD) အတြင္းရွိ ပံ့ပိုးမႈမ်ား မရွိပဲ လုပ္ငန္း (DRD) အတြင္း သုေတသန က်ား၊မ တန္းတူညီမွ်မႈ႐ွိၿပီး ဌာနခြဲမ်ား ေဆာင္႐ြက္ေနေသာ လုပ္ငန္းမ်ားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ ေရး အားလံုးပူးေပါင္းပါဝင္မႈျဖင့္ • လူထုအေျချပဳ ဖြံ႕ၿဖိဳး ေက်းလက္ဖြံ႕ ျဖိဳးေရး ဌာနခြဲ (R&D) ထူေထာင္ျခင္း။ စီမံကိန္းေရးဆြဲ အေကာင္ တိုးတက္ေရး လႈပ္ရွား ဦးစီးဌာန (DRD) သည္ • ေက်းလက္ေဒသ အေျခခံ အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ရန္ အတြက္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား။ ၎၏ လုပ္ငန္းတာဝန္ အေဆာက္အအံု အတြက္ ဌာနဆိုင္ရာ မူေဘာင္ အား မ်ားကို ပိုမိုထိေရာက္စြာ ေက်းလက္ဖြံ႕ျဖိဳးေရးဦးစီးဌာန ေကာင္းလာျခင္း။ လုပ္ေဆာင္ရန္ လုိအပ္ (DRD) အတြင္း အေျခခံ ျခင္း။ အေဆာက္အအံုဒီဇိုင္း ေရးဆြဲ • လူထုအေျချပဳ ဖြံ႕ၿဖိဳး ေရး ဌာနခြဲ အသစ္အား ထူ တိုးတက္ေရး လႈပ္ရွား ေထာင္ျခင္း။ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ၏ • လူထုအေျချပဳ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ လႊမ္းၿခံဳမႈႏွင့္ ရပ္ရြာလူထု ေရးလႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အား အ႐ွိန္အဟုန္ျမႇင့္ တင္ျခင္း။ ပူးေပါင္း ပါဝင္မႈတို႔တြင္ • အားလံုးပူးေပါင္းပါဝင္ၿပီး က်ားမ အကန္႔အသတ္မ်ားရွိျခင္း။ ေရးရာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားမႈ ရွိသည့္ ေက်း႐ြာအဆင့္ႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္ အဆင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးနွင့္ ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ ေရး စီမံကိန္းမ်ား ေရးဆြဲျခင္း။

194 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၃၊၅။ ေက်းလက္ေဒသအေျခခံ • ေက်းလက္ေဒသ အေျခခံ • ေက်းလက္ေဒသ အေျခ • ရပ္ရြာလူထုႏွင့္ ပုဂၢလိက အေဆာက္အအံုမ်ားျဖင့္ အေဆာက္ အအံုမ်ား ခံ အေဆာက္အအံုမ်ား က႑မွ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈ လုပ္ကြက္ငယ္ စိုက္ပ်ိဳး စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္း၊ စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္း၊ အားေကာင္းေသာ ေက်းလက္ ေရး၏ ထိေရာက္မႈႏွင့္ ေဆာက္ လုပ္ျခင္း၊ လုပ္ငန္း လည္ပတ္ျခင္း ေဒသ အေျခခံ အေဆာက္အအံု အျမတ္အစြန္း ရ႐ွိႏိုင္မႈကို လုပ္ငန္း လည္ပတ္ျခင္းႏွင့္ ႏွင့္ ျပဳျပင္ ထိန္း သိမ္း မ်ားတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား တိုးတက္လာေစျခင္း။ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း ျခင္းတို႔တြင္ ရပ္ရြာလူထု တိုးတက္ လာျခင္း။ ျခင္းတို႔တြင္ ရပ္ရြာ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈ မလံု လူထုႏွင့္ ပုဂၢလိက ေလာက္ျခင္း။ က႑မွ ပူးေပါင္းပါဝင္ • ေက်းလက္ေဒသ အေျခ ျခင္း။ ခံ အေဆာက္အအံု မ်ား တြင္ အစိုးရ-ပုဂၢလိ က မိတ္ဖက္ျပဳ ျခင္းမွ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ား အနည္း ငယ္သာ ရွိျခင္း။ (က) ေက်းလက္လမ္း • ေက်းလက္လမ္းႏွင့္ • ေက်းလက္လမ္း ကြန္ • ေက်းလက္လမ္းတံတား မ်ား၏ ကြန္ရက္ကို တိုးခ်ဲ႕၍ ပိုမို တံတားမ်ား၏ အလ်ား။ ရက္မ်ား ေဆာက္ ကြန္ရက္အား ခ်ဲ႕ထြင္ျခင္း။ ေကာင္းမြန္ေစၿပီး အမ်ိဳးသား • ေထာက္ပံ့ပုိ႔ေဆာင္ေရး လုပ္ေနဆဲ ျဖစ္ျခင္း။ • ေက်းလက္လမ္းမ်ားတြင္ ပို႔ေဆာင္ေရး စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ စရိတ္ မ်ား။ • စုိက္ပ်ိဳးထုတ္ကုန္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စရိတ္မ်ား ေပါင္းစည္းျခင္း။ မ်ားအား ေဒသတြင္း ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း။ သယ္ယူမႈမ်ားကို တားျမစ္ထားျခင္းမ်ားအား ပယ္ဖ်က္ရန္ လိုအပ္ျခင္း။

(ခ) ေက်းလက္ေဒသ • ေက်းလက္ေနျပည္သူ • အစိုးရ-ပုဂၢလိက မိတ္ဖက္ • ေက်းလက္ေန ျပည္သူမ်ား လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားႏွင့္ မ်ားႏွင့္ အိမ္ေထာင္စုမ်ား ျပဳမႈမ်ား (PPP) မွတစ္ဆင့္ မွ ႏိုင္ငံေတာ္ ဓာတ္အားေပး ျပန္လည္ျပည့္ၿဖိဳးၿမဲ လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အား ျပန္လည္ျပည့္ၿဖိဳးၿမဲ စြမ္း စနစ္ ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ႏို္င္မႈကို စြမ္းအင္မ်ားကို ပိုမို အသံုးျပဳႏိုင္ရန္။ အင္မ်ား (အေသးစား တိုးခ်ဲ႕ျခင္း။ လက္လွမ္းမီလာျခင္း။ ေရအားလွ်ပ္စစ္၊ ေနေရာင္ • အစိုးရ-ပုဂၢလိက မိတ္ဖက္ ျခည္စြမ္းအင္သံုး(ဆိုလာ)၊ ျပဳမႈမ်ား (PPP) မွတစ္ဆင့္ ဇီဝေလာင္စာ၊ ဇီဝဓာတ္ ျပန္လည္ ျပည့္ၿဖိဳးၿမဲ စြမ္းအင္ ေငြ႕)ျဖင့္ လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္ စီမံခ်က္မ်ားကို တိုးခ်ဲ႕ ေဆာင္ အား ရရွိမႈကို တိုးျမႇင့္ေပး ရြက္ရန္။ ရန္ အတြက္ ေ႐ြးခ်ယ္ • လက္လွမ္းမမီေသာ ေဒသ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္မည့္နည္း မ်ားတြင္ ဓာတ္အားေပးစနစ္ လမ္း အမ်ိဳးမ်ိဳး။ ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားမႈ မရွိေသာ ေက်းလက္ စြမ္းအင္ အသံုးျပဳမႈ တိုးခ်ဲ႕ရန္။ (ဂ) ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ • ေက်းလက္ေဒသေရ • ေက်းလက္ေဒသ • ေက်းလက္ေဒသေရရရွိမႈ သန္႔ရွင္းေသာ ေသာက္သံုးေရ ရရွိေရး။ ေရရရွိေရး အေျခခံ တိုးခ်ဲ႕လာျခင္း။ လက္လွမ္းမီေရး။ အေဆာက္အအံုမ်ား ခ်ဲ႕ထြင္လ်က္ရွိျခင္း။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 195 ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား (ဃ) ေစ်းကြက္ႏွင့္ ေထာက္ပ့ံ • ေစ်းကြက္ႏွင့္ ေထာက္ပ့ံ • စိုက္ပ်ိဳး- စားေသာက္ကုန္ • စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားေရးႏွင့္ ေစ်းကြက္ ပို႔ေဆာင္ေရး အေျခခံ ပို႔ေဆာင္ေရး အေျခခံ က႑နွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ သတင္း ဦးစီးဌာန တည္ေထာင္ အေဆာက္ အအံုမ်ား အေဆာက္အအံုမ်ား ေစ်းကြက္ႏွင့္ ေထာက္ပ့ံ ျခင္း။ တည္ေဆာက္ျခင္း ႏွင့္ အတြက္ အဖြဲ႕ ပို႔ ေဆာင္ေရး အေျခခံ • ေစ်းကြက္မ်ား၊ သိုေလွာင္ရံုမ်ား၊ ထိန္းသိမ္းျခင္း။ အစည္းမ်ား။ အေဆာက္အအံုမ်ား အေအးခန္း ထိန္းသိမ္းမႈ အေျခ • ေစ်းကြက္ႏွင့္ ေထာက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ခံအေဆာက္အအံုမ်ားအား PPP ပ့ံ ပို႔ေဆာင္ေရး အေျခခံ အတြက္ တာဝန္ယူ နည္းျဖင့္ တည္ေဆာက္ျခင္း။ အေဆာက္အအံုမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနေသာ • စိုက္ပ်ိဳး စက္မႈဇုန္မ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳး အဖြဲ႕အစည္းမရွိျခင္း။ လာျခင္း။ ၃၊၆။ ဦးစားေပး ကုန္စည္မ်ားႏွင့္ • တန္ဖုိးကြင္းဆက္စီမံ • ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်သည့္ • ဦးစားေပး ပင္မစိုက္ပ်ိဳးေရးထုတ္ ခ်ိတ္ဆက္ထားသည့္ ကိန္း။ ဘုတ္အဖြဲ႕တြင္ ကုန္ ၇ မ်ိဳးအတြက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ ႏိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ တန္ဖိုး • ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္စြမ္းျမင့္ေသာ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ စြမ္းရွိေသာ တန္ဖိုးကြက္ဆက္ ကြင္းဆက္တို႔တြင္ ပတ္သက္ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ႏွင့္ ေနသူမ်ား (ေတာင္သူ စီမံကိန္းမ်ား ထူေထာင္ျခင္းနွင့္ ဆက္ႏြယ္သူမ်ား ပိုမိုပါ၀င္ အေသးစားႏွင့္ အလတ္ မ်ား၊ စက္မႈလုပ္ငန္းႏွင့္ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ျခင္း။ လာျခင္းႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္နိုင္စြမ္း စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား အစိုးရ) ပါဝင္သည့္တန္ဖိုး • ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္စြမ္းျမင့္ေသာ တိုးတက္လာျခင္း။ (SME) ဆန္းသစ္တီထြင္မႈ ကြင္းဆက္ စီမံကိန္းမ်ား တန္ဖိုး ကြင္းဆက္ႏွင့္ SME ရန္ပံုေငြ။ မရွိျခင္း။ ဆန္းသစ္တီထြင္မႈ ပူးတြဲ • တန္ဖိုးကြင္းဆက္ အသင္း • တန္ဖိုးကြင္းဆက္ဆိုင္ရာ ေငြေၾကးေထာက္ပ့ံျခင္း ရန္ပံု အဖြဲ႕မ်ား လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ ေငြမ်ား ထူေထာင္ျခင္း။ • ဦးစားေပးတန္ဖိုးကြင္း အမ်ားအျပားလုပ္ကိုင္ေန • တန္ဖိုးကြက္ဆက္ ဖြံ႕ၿဖိဳး ဆက္တြင္ တန္ဖိုးျမႇင့္ ေသာ္လည္း ညႇိႏိႈင္း တိုးတက္ မႈအတြက္ ေတာင္သူ တင္ျခင္း။ ေဆာင္ ႐ြက္မႈ မရွိျခင္းႏွင့္ လယ္သမားမ်ား၊ ကုန္သည္ • စိုက္ပ်ိဳး စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ခ်ဲ႕ထြင္ႏိုင္မႈ မရွိျခင္း။ မ်ားႏွင့္ စက္မႈ လက္မႈလုပ္ငန္း အစပ်ိဳးခ်ိန္တြင္ လက္တြဲ • တန္ဖိုးကြင္းဆက္တစ္ခု၏ အသင္း အဖြဲ႕မ်ား ထူေထာင္ ေဆာင္ရြက္မႈ အေျခ တန္ဖိုးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ျခင္း။ အေန။ ထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ တရားဝင္ • အဓိက ထုတ္ကုန္မ်ားအတြက္ • ယွဥ္ၿပိဳင္ေလွ်ာက္ထားရ တင္ပို႕မႈ ဆိုင္ရာ တန္ဖိုးကြင္းဆက္ တန္ဖိုးျမႇင့္ မည့္ ရန္ပံုေငြမ်ား။ သတင္းအခ်က္အလက္ တင္မႈ ၄၀% အထိ တိုးျမင့္ မ်ားသာ ရႏိုင္ျခင္း။ လာျခင္း။ ႀကီးမားေသာနမူနာအေပၚ • စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားေရးလုပ္ငန္း တြင္ စစ္တမ္းေကာက္ယူ လက္တြဲ ေဆာင္ရြက္မႈ အစီ ရန္ လိုအပ္ျခင္း။ အစဥ္မ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း။ • စတင္ေဆာင္ရြက္ကာစ စိုက္ပ်ိဳး-စီးပြားလုပ္ငန္းမ်ား ႀကီးထြားေစေရးႏွင့္ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈ ရွိေစ ေရးတြင္ အကူအညီေပး ရန္အတြက္၊ အထူး သျဖင့္၊ လူငယ္မ်ား၊ အမ်ိဳး သမီးမ်ား၊ ႏွင့္ ဝမ္းစာ မလံု ေလာက္သူ အုပ္စုမ်ား အတြက္၊ ဖြဲ႕စည္းထား ေသာ စနစ္မရွိျခင္း။

196 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၃၊၇။ စားေသာက္ကုန္ • ဥပေဒမ်ား။ • စားေသာက္ကုန္ • စားေသာက္ကုန္ ဥပေဒ ႏွင့္ အရည္အေသြးႏွင့္ ေဘးကင္းမႈ • စားေသာက္ကုန္ ေဘးကင္းမႈမွာ စည္းမ်ဥ္းမ်ား ျပင္ဆင္ေရး တိုးျမင့္လာျခင္း။ အရည္အေသြးႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ ဆြဲျခင္း။ ေဘးကင္းစိတ္ခ်ရမႈ။ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ား ႏွင့္ • စားေသာက္ကုန္ ေဘးကင္းမႈႏွင့္ • ႏုိင္ငံေတာ္ အသိအမွတ္ျပဳ ညီညႊတ္မႈ မရွိျခင္း။ အရည္အေသြးဆိုင္ရာ စံႏႈန္း မ်ား ဓာတ္ခြဲ ခန္းမ်ား။ • အမ်ိဳးသားအဆင့္ ျပဌာန္းျခင္း။ • ေဘးအႏၲရာယ္႐ွိႏိုင္ေျခ ဓာတ္ခြဲခန္း • စားေသာက္ကုန္ ေဘးကင္းမႈ ဆန္းစစ္ျခင္းအတြက္ အနည္းငယ္သာရွိၿပီး စမ္းသပ္စစ္ေဆးရန္ အတြက္ စြမ္းေဆာင္ရည္။ စားေသာက္ကုန္ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ား အား ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း။ အတြက္ လုိအပ္သည့္ • ေဘးအႏၲရာယ္႐ွိႏိုင္ေျခ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမ်ား ဆန္းစစ္ျခင္းအတြက္ ျပဳလုပ္ရန္ စြမ္းေဆာင္ရည္ (အပင္မ်ား မလံုေလာက္ျခင္း။ ႏွင့္ တိရစာၦန္ထုတ္ကုန္မ်ား • ေဘးအႏၲရာယ္႐ွိႏိုင္ေျခ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးအတြက္) ဆန္းစစ္ျခင္းအတြက္ တိုးျမင့္လာျခင္း။ စြမ္းေဆာင္ရည္မွာ အစပ်ိဳးေသာ အဆင့္သာရွိျခင္း။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 197 ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၃၊၈။ ေတာင္သူမ်ားႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳး- • ဥေပဒမ်ားႏွင့္ မူဝါဒမ်ား။ • ျမန္မာ့လယ္ယာဖြံ႔ၿဖိဳး • စိုက္ပ်ိဳးေရးအာမခံလုပ္ငန္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ • စုိက္ပ်ိဳးေရးအာမခံ ေရးဘဏ္ (MADB) အား အတြက္ ေငြေၾကးအရႏွင့္ ေငြေၾကးဝန္ေဆာင္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေရွ႕ေျပးစီမံခ်က္မ်ား။ စီမံကိန္း ႏွင့္ဘ႑ာေရး စီးပြားေရး အရ ေရရွည္ ကို ပုိမိုလက္လွမ္းမီလာျခင္း။ ဝန္ႀကီးဌာန (MOPF) တည္တ့ံမည့္ နည္းလမ္း မ်ားကို သို႔ လႊဲေျပာင္း လိုက္သ ျဖစ္နိုင္ေခ် စူးစမ္းေလ့လာ၍ ျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးေငြေၾကး ေရွ႕ေျပးစမ္းသပ္ေဆာင္ရြက္ရန္ ဆိုင္ရာ တာဝန္ေတာ္ေတာ္ ႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ မူဝါဒ၊ ဥပ မ်ားမ်ားသည္ MOPF ေဒ ႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းမ်ား ေရးဆြဲ ေအာက္သို႔ ေရာက္ရွိသြား ရန္။ ျခင္း။ • သီးႏွံအထြက္ႏႈန္း ႀကိဳတင္ • လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ား ခန္႕မွန္း ျခင္းအတြက္ စြမ္းေဆာင္ ခ်ဲ႕ထြင္ ျခင္းကို ခြင့္ျပဳႏိုင္ ရည္ တိုးတက္ေစျခင္း။ ရန္ အေသးစားေငြ ေရး • ေခ်းေငြဆိုင္ရာ သတင္း အခ်က္ ေၾကးေရး ဥပေဒအား ျပင္ အလက္စနစ္ ထူေထာင္ျခင္း။ ဆင္ေရးဆြဲ ရန္။ • အေသးစားေငြေရးေၾကးေရး • ေခ်းေငြေပးျခင္း တိုးခ်ဲ႕ ဥပေဒအား ျပင္ဆင္ေရးဆြဲျခင္း။ ႏိုင္ရန္ ေခ်းေငြ ဆိုင္ရာ • ဒစ္ဂ်စ္တယ္ (digital) နည္း သတင္း အခ်က္ အလက္ ပညာသံုးဘ႑ာေရး ဥပေဒအား စနစ္ ထူေထာင္ ရန္။ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲ ျခင္း။ • သီးႏွံစိုက္ပ်ိဳးေရး ႏွင့္ • စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ ဘ႑ာေရး ေမြးျမဴ ေရး အာမခံ မူဝါဒ ေရးဆြဲျခင္း။ အပါ အဝင္ စိုက္ပ်ိဳးေရး • အနည္းဆံုး ဘဏ္ (၄)ခုမွ အာမခံ လုပ္ငန္းသည္ ဒစ္ဂ်စ္ တယ္ နည္းပညာသံုး အစိုးရႏွင့္ ပုဂၢလိကတို႔က ေငြေရးေၾကးေရး ဝန္ေဆာင္မႈ အာရံုစိုက္ကာစ အဆင့္၌ မ်ားအား တိုက္ရိုက္ျဖစ္ေစ၊ ပင္ ရွိေနေသး ျခင္း။ မွတ္ပံုတင္ေသာ အေသးစား • ဒစ္ဂ်စ္တယ္ (digital) ေငြေရး ေၾကးေရးလုပ္ငန္းမ်ား နည္း ပညာသံုး ေငြေရး (MFIs) မွ တစ္ဆင့္ျဖစ္ေစ ေၾကးေရး ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ေက်းလက္ေဒသ ရွိ ေပးႏိုင္ရန္ ဥပေဒဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ေနာက္က်လ်က္ ဝယ္ယူသူ အနည္းဆံုး (၅) ရွိျခင္း။ သန္းထံသို႔ ေပးျခင္း။

198 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf ထပ္ဆင့္ရလဒ္ အညႊန္းကိန္းမ်ား ကနဦး/အေျခခံ လ်ာထားခ်က္ တိုင္းတာခ်က္မ်ား ၃၊၉။ စိုက္ပ်ိုဳး-စားေသာက္ကုန္ • ပို႕ကုန္ႏွင့္ သြင္းကုန္ • နယ္စပ္စခန္းမ်ားတြင္ • စိုက္ပ်ဳိး-စားေသာက္ကုန္ထုတ္ ႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး ထြက္ကုန္ လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ား တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈ ကုန္မ်ား အတြက္ ပို႔ကုန္၊ သြင္း မ်ား၏ ကုန္သြယ္မႈ ေခ်ာေမြ႕ ေဆာင္႐ြက္ ရန္အတြက္ အေရအတြက္ အထိုက္ ကုန္ဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္ ေစျခင္းျဖင့္ ပို႔ကုန္တိုးျမင့္ တင္ အခ်ိန္နွင့္ ကုန္က်စရိတ္။ အေလ်ာက္ရွိျခင္း နည္း မ်ား တိုးတက္ ေကာင္း ပို႔ႏိုင္ျခင္း။ • ကုန္စည္မ်ား အကူး • ပို႕ကုန္ႏွင့္ သြင္းကုန္ မြန္ေစျခင္း အေျပာင္း လုပ္ရာတြင္ လုပ္ ငန္းစဥ္မ်ား ေဆာင္ • ကုန္းတြင္းနယ္စပ္စခန္းမ်ား၌ ေစ်းႏႈန္းေျပာင္းလဲမႈမ်ား ႐ြက္ရန္အတြက္ ကုန္က် အေကာက္ခြန္ ရွင္းလင္း ေရးလုပ္ အား ေျဖရွင္းျခင္း စရိတ္ျမင့္မားျခင္း ႏွင့္ ငန္းစဥ္မ်ား အဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္း။ • မဟာဗ်ဴဟာ အခ်ိန္မ်ားစြာကုန္ျခင္း။ • ျမန္မာႏုိင္ငံကို ျဖတ္ေက်ာ္ကာ၊ • ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ (အထူးသျဖင့္ ရန္ကုန္မွ ဆက္စပ္ သည့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ မူဆယ္သို႔ ) ကုန္စည္ သယ္ပို႔ ႏွံမႈ ျပဳလုပ္ထားသည့္ ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား တိုးတက္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေကာင္းမြန္လာေစျခင္း။ အတြက္ ကုန္သြယ္မႈ • အမ်ိဳးသားအဆင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး သံတမန္ ေရးရာ၊ ႏိုင္ငံ ပုိ႔ကုန္ မဟာဗ်ဴဟာအား (Na- တကာ မိတ္ဖက္အဖြဲ႕မ်ား tional Agricultural Export ႏွင့္ ေစ့စပ္ညွိႏိႈင္းမႈႏွင့္ Strategy) အတည္ျပဳ ျခင္းႏွင့္ မွတ္တမ္းတင္မႈတို႔ တိုး အေကာင္ အထည္ေဖာ္ျခင္း။ တက္ ေကာင္းမြန္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ ျခင္း။

jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf 199 REFERENCES ADB 1995, Governance: Sound Development Management, Asian Develop- ment Bank, October 1995. ADB 2012. Myanmar, Interim Country Partnership Strategy 2012-2014, Asian Development Bank Manila, October 2012 Dapice D. O., Vallely T. J. ,Wilkinson B. and Montesano M. J. 2010. Revitaliz- ing Agriculture in Myanmar: Breaking Down Barriers, Building a Framework for Growth, ASH Center for Democratic Governance and Innovation, Harvard Kennedy School, Cambridge, 2010; GIZ 2016. Myanmar’s Financial Sector. A Challenging Environment for Banks, Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH Goletti, F. (2011). International Experience in Agricultural Transformation and Implications for the Agricultural Development Strategy in Nepal. Paper present- ed at the Nepal ADS Conference, Kathmandu, 29 November 2011. GORUM 2011. National Comprehensive Development Plan. Government of the Republic of the Union of Myanmar GORUM 2012. Framework for Economic and Social Reforms. Policy Priorities for 2012-15 towards the Long-Term Goals of the National Comprehensive De- velopment Plan. Government of the Republic of the Union of Myanmar GORUM 2014. National Water Policy. Government of the Republic of the Union of Myanmar. GORUM 2016. National Economic Policy, Government of the Republic of the Union of Myanmar GORUM 2017. Foreign Investment Law, Government of the Republic of the Union of Myanmar IRRI 2015. Myanmar Rice Sector Development Strategy. International Rice Re- search Institute. IRRI 2016. Myanmar Climate Smart Agricultural Strategy. International Rice Re- search Institute. MOC 2015. National Export Strategy (NES). Ministry of Commerce, Govern- ment of the Republic of the Union of Myanmar 200 jrefrmYpdkufysdK;a&; zGHUNzdK;wdk;wufrI r[mAsL[m (ADS) ESifh &if;ESD;jr§KyfESHrI tpDtpOf MOH 2016. Myanmar National Action Plan for Food and Nutrition Security. Min- istry of Health. Government of the Republic of the Union of Myanmar. Sönke Kreft, David Eckstein, Lukas Dorsch & Livia Fischer, 2015. GLOBAL CLI- MATE RISK INDEX 2016. Who Suffers Most From Extreme Weather Events? Weather-related Loss Events in 2014 and 1995 to 2014. Germanwath, Bonn. Steinberg, D.I., Burma/Myanmar: What Everyone Needs to Know, Oxford Uni- versity Press, New York, 2010; Timmer, C. Peter 2007. The Structural Transformation and the Changing Role of Agriculture in Economic Development: Empirics and Implications UNDP 2004, Agricultural Sector Review and Investment Strategy. C. Peter Tim- mer1 Wendt Lecture, October 30, 2007 American Enterprise Institute Washing- ton, DC , http://www.mm.undp.org/content/myanmar/en/home/library/pover- ty/agrisectorreview.html Vokes, R. W.A. 2013. ‘The Ageing of Agriculture in Asia and Deagrarianisation: Implications for Poverty, Productivity and Policy’, forthcoming in Current Impera- tives in Understanding Poverty: Proceedings of the 10th Anniversary Colloquim, Centre for Poverty Analysis, Colombo, Sri Lanka, 2013. WHO. 2014. Country Cooperation Strategy Myanmar 2014–2018 World Bank 1992. “Governance and Development”, the World Bank World Bank 2017. Myanmar Public Expenditure Review: Realigning Budgets to Development Priorities. World Bank and LIFT.

World Bank. 2016. Myanmar Economic Monitor, December 2016, The World Bank Ye Sun, Nithya Neelakantan, Yi Wu, Rashmi Lote-Oke, An Pan, and Rob M van Dam, Journal of Nutrition 2015. Palm Oil Consumption Increases LDL Choles- terol Compared with Vegetable Oils Low in Saturated Fat in a Meta-Analysis of Clinical Trials1,2,3. J. Nutr. July 1, 2015, vol. 145 no. 7, 1549-1558