Regulation on the veterinary measures and controls for the protection of public health from contaminants or residues that are transmitted from animals or products of animal origin for 2015

Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 1 од 18 20141955995 АГЕНЦИЈА ЗА ХРАНА И ВЕТЕРИНАРСТВО Врз основа на член 57 став (1) алинеја 2 од Законот за ветеринарно здравство („Службен весник на Република Македонија” бр. 113/07, 24/11, 136/11 и 123/12), директорот на Агенцијата за храна и ветеринарство, донесе НАРЕДБА ЗА ИЗВРШУВАЊЕ НА ВЕТЕРИНАРНИТЕ МЕРКИ И КОНТРОЛИ ЗА ЗАШТИТА НА ЈАВНОТО ЗДРАВСТВО ОД КОНТАМИНЕНТИ ИЛИ РЕЗИДУИ КОИ СЕ ПРЕНЕСУВААТ ОД ЖИВОТНИТЕ ИЛИ ОД ПРОИЗВОДИТЕ ОД ЖИВОТИНСКО ПОТЕКЛО ВО 2015 ГОДИНА Член 1 Општа одредба Со оваа наредба се определуваат ветеринарните мерки и контроли за заштита на јавното здравство од контаминенти или резидуи кои се пренесуваат од животните или од производите од животинско потекло кои треба да се извршат во 2015 година. Член 2 Mониторинг на резидуи и недозволени супстанции (1) Мониторингот над одгледувањето на животните и примарното производство на храна од животинско потекло се врши заради откривање на присуство на резидуи од ветеринарно медицински препарати и контаминенти и недозволени супстанции во живи животни и храна од животинско потекло, нивните производи и суровини, и суровини и храната за животни како и нивната животна средина, за заштита на здравјето на луѓето и обезбедување на услови за несметан промет со производи од животинско потекло. (2) Мониторингот се спроведува на: фарми, кланици, млекарници, објекти за одгледување на животни и преработка на производи и храна од животинско потекло и други оператори со храна од животинско потекло. (3) Мониторингот на резидуи, контаминенти и недозволени супстанции се спроведува согласно Правилникот за начинот на вршење на мониторинг и контрола на присуството на резидуи и контаминенти во живите животни и храната од животинско потекло, начинот на вршење на официјалните контроли и постапките за мониторинг и контрола на резидуи и недозволени супстанции и мерките кои се преземаат во случај на сомнение и на позитивен наод на присуство на резидуи и недозволени супстанции (*1) и согласно Националната мониторинг програма за контрола на резидуи од ветеринарно медицински препарати и контаминенти во живи животни и храна од животинско потекло за 2015 година. (4) Средствата за надоместување на трошоците за земањето мостри и лабораториските испитувања се обезбедуваат согласно Програмата за користење на средствата за ветеринарно јавно здравство во 2015 година. (5) Освен мониторингот на резидуи, контаминенти и недозволени супстанции од став (3) на овој член, операторите со храна треба да обезбедат и контрола на резидуи врз основа на сопствена анализа на ризик, специфичен за одреден вид/категорија на објект, потеклото на суровината и производниот процес. Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 2 од 18 Член 3 Мониторинг на безбедност и хигиенска исправност на храната од животинско потекло (1) Мониторингот на безбедност на храната од животинско потекло се врши заради утврдување на степенот на исполнување на барањата за безбедност и хигиенска исправност на храната од животинско потекло. (2) Мониторингот на безбедност на храната од животинско потекло се врши во сите фази на ланецот на производство, прометот и употребата на храната од животинско потекло. (3) Средствата за надоместување на трошоците за земањето мостри и лабораториските испитувања се обезбедуваат согласно Програмата за користење на средствата за ветеринарно јавно здравство во 2015 година. (4) Освен мониторинг на безбедност на храната од животинско потекло од став (1) на овој член, операторите со храна треба да обезбедат контрола и мониторинг на безбедност и хигиенска исправност врз основа на сопствена анализа на ризик, специфичен за одредени вид/категорија на објект, потеклото на суровината и производниот процес. (5) Операторите кои произведуваат храна од животинско потекло треба да земаат и доставуваат на лабораториска анализа мостри од сите суровини кои се користат за производство, а еднаш месечно и репрезентативна мостра од готовите производи за утврдување на исполнувањето на барањата за безбедност од аспект на микробиолошките и хемиските опасности и ризици врз основа на сопствена анализа на ризик, специфичен за одредени вид/категорија на објект, потеклото на суровината и производниот процес. Една третина од предвидените мостри на операторот треба да се земе под директен надзор на официјален ветеринар со цел верификација на внатрешните системи на контрола. Член 4 Мониторинг на афлатоксин во млеко (1) Операторите со млеко треба да спроведуваат постапки со кои ќе се обезбеди исполнување на барањата за максималните нивоа на микотоксини од Правилникот за општите барања за безбедност на храната во однос на максималните нивоа на одделни контаминенти (*2) Прилог дел 2 точка 2.1.13 (афлатоксин М 1) со лабораториско испитување, кои треба да вклучуваат и лабораториско испитување при прием на сурово млеко и млеко во објектите за преработка на млеко. (2) Лабораториското испитување од став (1) на овој член треба да се врши со метод на репрезентативна мостра најмалку еднаш во две недели под надзор на официјален ветеринар. Член 5 Мониторинг на присуство на Listeria Monocitogenes (1) Операторите со храна од животинско потекло треба да востановат процедура за испитување на репрезентативен примерок од најмалку една мостра по група на производи (по тип на производство - третман и тип на суровина), на готов производ и брисеви од работната средина еднаш месечно со цел исполнување на посебните барања за безбедност на храната на Listeria monocytogenes по однос на микробиолошките критериуми согласно Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 3 од 18 Правилникот за посебните барања кои се однесуваат на микробиолошките критериуми за храна. (2) Земањето на мостри за лабораториското испитување од став (1) на овој член треба да се врши под надзор на официјален ветеринар.” Член 6 Мониторинг на зоонози и причинители на зоонози (1) Мониторингот на зоонози и причинители на зоонози се врши заради идентификување и карактеризирање на опасностите, процена на изложеноста и утврдување на ризикот поврзан со зоонози и причинители на зоонози, со цел заштита на здравјето на луѓето и обезбедување на услови за несметан промет со производи од животинско потекло. (2) Мониторингот на зоонози и причинители на зоонози се врши во сите фази на ланецот на производство на храна, а особено на ниво на примарно производство, вклучително и производство на храна за животни. (3) Средствата за надоместување на трошоците за земањето мостри и лабораториските испитувања се обезбедуваат согласно Програмата за користење на средствата за ветеринарно јавно здравство во 2015 година. (4) Освен мониторингот на зоонози и причинители на зоонози од став (1) на овој член кој се спроведува согласно оваа наредба, операторите со храна треба да обезбедат и контрола на зоонозите и причинителите на зоонози врз основа на сопствена анализа на ризик, специфичен за одредени вид/категорија на објект, потеклото на суровината и производниот процес. (5) Операторите кои произведуваат храна за животни треба да земаат и да доставуваат мостри за вршење на бактериолошка анализа во лабораторија од сите суровини од животинско потекло кои се користат за производство на храна за животни, пред приготвувањето на храна за животни, а еднаш месечно и репрезентативна мостра од сите готови крмни смески. (6) Заради утврдување на сите видови салмонела потребно е во резултатите од лабораториски наод да се наведат сите серотипови утврдени со лабораториското испитување. Член 7 Мониторинг на квалитетот на храната од животинско потекло (1) Мониторингот на квалитетот на храната од животинско потекло се врши заради утврдување на степенот на исполнување на барањата за квалитет на храната од животинско потекло од страна на операторите со храна од животинско потекло. (2) Мониторингот се врши во сите фази на ланецот на производство и промет на храната. (3) Средствата за надоместување на трошоците за земањето мостри и лабораториските испитувања се обезбедуваат согласно Програмата за користење на средствата за ветеринарно јавно здравство во 2015 година. Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 4 од 18 Член 8 Мониторинг на безбедност, хигиенска исправност и квалитет на храната за животни и други производи за исхрана на животните (1) Мониторингот на безбедност, хигиенска исправност и квалитет на храната за животни се врши заради утврдување на степенот на исполнување на барањата за безбедност, хигиенска исправност и квалитет на храната за животни и другите производи за исхраната на животните. (2) Мониторингот на безбедност, хигиенска исправност и квалитет на храната за животни се врши во сите фази на ланецот на производство и промет на храната за животни. (3) Средствата за надоместување на трошоците за земањето мостри и лабораториските испитувања се обезбедуваат согласно Програмата за користење на средствата за ветеринарно јавно здравство во 2015 година. (4) Освен мониторинг на безбедност, хигиенска исправност и квалитет на храната за животни и други производи за исхрана на животните од став (1) на овој член, операторите со храна за животни треба да обезбедат контрола и мониторинг на безбедност, хигиенска исправност и квалитетот на храната за животни врз основа на сопствена анализа на ризик, специфичен за одредени вид/категорија на објект, потеклото на суровината и производниот процес. (5) Операторите кои произведуваат храна за животни треба да земаат и доставуваат на лабораториска анализа мостри од сите суровини кои се користат за производство на храна за животни, пред приготвувањето на храна за животни, а еднаш месечно и репрезентативна мостра од сите готови крмни смески за утврдување на исполнувањето на барањата за безбедност од аспект на микробиолошките критериуми и присуство на контаминенти и непожелни супстанции врз основа на сопствена анализа на ризик, специфичен за одредени вид/категорија на објект, потеклото на суровината и производниот процес. Една третина од предвидените мостри на операторот треба да се земе под директен надзор на официјален ветеринар со цел верификација на внатрешните системи на контрола. (6) Операторите кои увезуваат храна за животни треба да земаат и доставуваат на лабораториска анализа мостри од сите суровини и крмни смески кои ги увезуваат за утврдување на исполнување на барањата за безбедност од аспект на микробиолошки критериуми и присуство на контаминенти и непожелни супстанции врз основа на сопствена анализа на ризик, специфичен за одредени вид/категорија на објект, потеклото на суровината и производниот процес. (7) Операторите од став (6) на овој член земањето на мостри го вршат врз основа на изготвен план кој содржи лабораториско испитување на секои први пет увезени пратки на храна за животни од еден производител, односно тип на храна за животни со опфат на сите релевантни ризици за безбедност (микробиолошко, хемиско, биолошки токсини (афлатоксин), контаминенти (олово), месно коскено брашно) во зависност од сировините и готовата храна за животни, односно типот на крмната смеска која се увезува и последователен интервал на испитување на следните пратки во периоди не подолги од три месеци. Една третина од предвидените мостри на операторот треба да се земе под директен надзор на официјален ветеринар со цел верификација на внатрешните системи на контрола. Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 5 од 18 Член 9 Контрола на микробиолошки критериумите за сурово млеко Сите оператори со храна (примарни производители на млеко и објекти за преработка на млеко) кои ставаат во промет млеко за исхрана на луѓето треба да вршат испитување на суровото млеко во согласност со критериумите за соматски клетки и број на микроорганизми на ниво на одгледувалиште најмалку два пати месечно согласно Правилникот за посебните барања за безбедност и хигиена и начинот и постапката на вршење на службените контроли на млекото и млечните производи (*3). Член 10 Контрола на операторите со храна кои произведуваат млеко Агенцијата за храна и ветеринарство спроведува официјални контроли на 20% од регистрираните одгледувалишта за производство на млеко и зема мостри на млеко за утврдување на исполнување на условите за производство на сурово млеко согласно Правилникот за посебните барања за безбедност и хигиена и начинот и постапката на вршење на службените контроли на млекото и млечните производи (*3) во однос на: вкупниот број на микроорганизми; бројот на соматски клетки; хемиски состав и присуство на антибиотици, резидуи и недозволени супстанци. Член 11 Микробиолошки критериуми (1) Заради спроведување на лабораториските испитувањата на храната од животинско потекло во однос на усогласеноста со микробиолошките критериуми утврдени во Правилникот за посебните барања за безбедност на храната по однос на микробиолошките критериуми (*4) операторите со храна од животинско потекло треба да воспостават соодветни планови за земање на мостри за испитувања на вредностите на определените микробиолошки критериуми, и спроведување на анализи и имплементирање на корективни активности. (2) Планот за земање на мостри за одреден вид/категорија на објект треба да содржи најмалку број на мостри и временскиот интервал на кој се земаат истите. Планот за земањето мостри е даден во Прилог кој е составен дел на оваа наредба. (3) Кога резултатите од извршените испитувања се незадоволителни, операторите со храна треба да презема мерки согласно Правилникот за посебните барања за безбедност на храната во однос на микробиолошките критериуми (*4) и други активности неопходни за заштита на здравјето на потрошувачите. (4) Официјалните ветеринари земаат мостри за утврдување на исполнување на микробиолошките критериуми и верификување на критериумите за безбедноста на храната и критериумите за хигиената на процесот согласно Правилникот за посебните барања за безбедност на храната по однос на микробиолошките критериуми (*4) врз основа на анализа на ризик или при сомнеж дека храната не е безбедна. (5) Средствата за надоместување на трошоците за земањето мостри и лабораториското испитување од став (4) на овој член се обезбедуваат согласно Програмата за користење на средствата за ветеринарно јавно здравство во 2015 година. Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 6 од 18 Член 12 Контрола на штетници Заради заштита на здравјето на луѓето, заштита на животната средина и здравствена заштита на животните, операторите со храна од животинско потекло и храна за животни треба да воспостават соодветни програми за контрола на штетници, согласно технолошките карактеристики на процесот на призводство на операторот. Дератизацијата треба да се спроведе од операторот со храна односно правни лица кои се одобрени за вршење на таа дејност согласно прописите од областа на здравството и ветеринарното здравство. Член 13 Mониторинг на резидуи и недозволени супстанци, мониторинг на хигиенската исправност и квалитет на храната од животинско потекло и храната за животни и микробиолошки критериуми при увоз на производи од животинско потекло и храната за животни (1) Официјалните ветеринари и официјалните ветеринари на граничен премин земаат мостри од храна од животинско потекло, производи од животинско потекло и храната за животни кои се увезуваат во Република Македонија со цел вршење на мониторинг заради откривање на присуство на резидуи и недозволени супстанци кај живи животни, нивните производи и суровини со цел заштита на здравјето на луѓето и обезбедување на услови за несметан промет со производи од животинско потекло. (2) Официјалните ветеринари и официјалните ветеринари на граничен премин земаат мостри на храна од животинско потекло и храната за животни кои се увезуваат во Република Македонија со цел вршење на мониторинг на хигиенската исправност и квалитет на храната од животинско потекло и храната за животни заради утврдување на степенот на исполнување на барањата за хигиенска исправност и квалитет на храната од животинско потекло и храната за животни. (3) Официјалните ветеринари и официјалните ветеринари на граничен премин земаат мостри на храната од животинско потекло и храната за животни која се увезува во Република Македонија заради утврдување на исполнувањето на условите на микробиолошките критериуми и верификување на критериумите за безбедноста на храната и критериумите за хигиената на процесот согласно Правилникот за посебните барања за безбедност на храната по однос на микробиолошките критериуми (*4) и прописите за безбедност на храна за животни. (4) Лабораториските испитувања на мострите од ставовите (1), (2) и (3) од овој член се на товар на Агенцијата за храна и ветеринарство, а средствата за надоместување на трошоците се обезбедуваат согласно Програмата за користење на средствата за ветеринарно јавно здравство во 2015 година. (5) Средствата за надоместување на трошоците за земањето мостри при задолжителното лабораториско испитување на следните десет пратки со производи од животинско потекло и храната за животни, во случај кога производите од животинско потекло и храната за животни не ги исполнуваат условите утврдени со прописите од областа на ветеринарното здравство и безбедност на храната се на товар на увозникот на производите. (6) Во случај на добиен позитивен наод од лабораториските испитувања на производи од животинско потекло и храна за животни кога земањето мостри од ставовите (1), (2) и (3) од овој член се спроведени при постоење на сомнеж, трошоците за земањето мостри се на товар на увозникот на производите. Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 7 од 18 (7) Спроведувањето на мерките од ставовите (1), (2) и (3) од овој член се врши согласно одредбите од Правилникот за начинот и постапката за увоз и транзит, листа на трети земји од кои е одобрен увоз и транзит, формата и содржината на ветеринарно - здравствениот сертификат или други документи што ја придружува пратката со живи животни, аквакултура и производи од животинско потекло, како и начинот и постапката на вршење на проверка и преглед при увоз и транзит на пратка со живи животни, аквакултура и производи од животинско потекло (*5). (8) Освен мониторингот на безбедноста, хигиенската исправност и квалитетот на храната од животинско потекло од став (1) на овој член, операторите со храна треба да обезбедат контролата и мониторинг на безбедноста, хигиенската исправност и квалитет на храната од животинско потекло врз основа на сопствена анализа на ризик, специфичен за одредени вид/категорија на објект, потеклото на суровината и производниот процес. (9) Операторите кои увезуваат храна треба да земаат и доставуваат на лабораториска анализа мостри од сите видови на храна кои ги увезуваат заради утврдување на исполнување на барањата за безбедност од аспект на микробиолошките критериуми и присуство на контаминенти и непожелни супстанции врз основа на сопствена анализа на ризик, специфичен за одредени вид/категорија на објект, потеклото на суровината и производниот процес. (10) Операторите од став (9) на овој член земањето на мостри го вршат на основа на изготвен план кој содржи лабораториско испитување на секои први пет увезени пратки на храна од животинско потекло од еден производител односно тип на храна со опфат на сите релевантни ризици по безбедност (микробиолошко, хемиско, биолошки токсини и контаминенти) во зависност од видот и типот на храна од животинско потекло и последователен интервал на испитување на следните пратки во периоди не подолги од три месеци. Член 14 Влегување во сила Оваа наредба влегува во сила наредниот ден од денот на објавувањето во „Службен весник на Република Македонија”. Бр.11-8799/2 23 декември 2014 година Директор, Скопје м-р Зоран Поповски, с.р. Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 8 од 18 Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 9 од 18 Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 10 од 18 Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 11 од 18 Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 12 од 18 Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 13 од 18 Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 14 од 18 Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 15 од 18 Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 16 од 18 Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 17 од 18 Службен весник на РМ, бр. 195 од 26.12.2014 година 18 од 18