Regulation on the monitoring program for pesticide residues in food of plant and animal origin for the 2016 year

115. Na osnovu člana 112 stav 2 Zakona o bezbjednosti hrane ("Službeni list CG", broj 57/15), a u vezi sa članom 10 Zakona o sredstvima za zaštitu bilja ("Službeni list CG", br. 51/08 i 18/14), Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja, donijelo je P R O G R A M MONITORINGA REZIDUA PESTICIDA U HRANI BILJNOG I ŽIVOTINJSKOG PORIJEKLA ZA 2016. GODINU* Programom monitoringa rezidua pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla (u daljem tekstu: Program) određuju se uslovi i način sprovođenja monitoringa (vršioci monitoringa, prioriteti uzimanja uzoraka hrane biljnog i životinjskog porijekla, broj uzoraka i analiza aktivnih supstanci), metode kontrole, uslovi, način i metode uzimanja i čuvanja uzoraka, vođenje evidencije o uzorcima i metode laboratorijskih ispitivanja radi praćenja nivoa rezidua pesticida. Program se sprovodi u cilju procjene ugroženosti zdravlja stanovništva i primjene propisa, a u skladu sa propisanim nivoima rezidua pesticida utvrđenih Pravilnikom o maksimalnom nivou rezidua sredstava za zaštitu bilja na ili u bilju, biljnim proizvodima, hrani ili hrani za životinje ("Službeni list CG" br. 21/15 i 44/15). Uzorci prema vrsti, broju i porijeklu dati su u Tabeli 1 ovog programa. Aktivne supstance koje će se ispitivati date su u Tabelama 2 i 3 ovog programa. Ovaj program je zasnovan na Implementacionoj Uredba Komisije (EU) br. 2015/595 od 15. aprila 2015. godine o koordinisanom višegodišnjem programom kontrole Unije za 2016., 2017. i 2018. godinu radi obezbijeđenja usaglašenost sa maksimalnim nivoima rezidua pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla i procijenila izloženost potrošača reziduama pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla. Program obuhvata i hranu na osnovu Programa monitoringa objavljenih u periodu 2009. - 2015. godine, u cilju sagledavanja izloženosti potrošača pesticidima, kao i praćenje načina primjene pesticida. Uzorci se uzimaju sistemom slučajnog uzorka, a u skladu sa Pravilnikom o metodama uzorkovanja za utvrđivanje rezidua sredstava za zaštitu bilja ("Službeni list CG" br. 48/14), kako slijedi: Sistem rangiranja prioriteta Monitoring Vrsta monitoringa Nizak nivo prioriteta ne postoji dokaz o prekoračenom MRL/ Maximum Residue Levels ili neodo brenim pesticidima na/u hrani (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja - RASFF’s, ili drugi podaci monitoringa drugih država); nizak broj očekivanih rezidua pesticida na i u hrani; hrana je manjim dijelom zastupljena u ishrani ljudi. Rutinsko uzimanje uzoraka u cilju provjere usaglašenosti MRL i obezbjeđenja potrebnih informacija. Srednji nivo prioriteta postoji dokaz o prekoračenom MRL ili neodobrenim pesticidima na/u hrani (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja - RASFF’s, ili drugi podaci monitoringa drugih država); očekivana pojava rezidua na i u hrani; hrana je većim dijelom zastupljena u ishrani ljudi; narastajući priliv i promovisanje hrane iz novih izvora. Rutinsko uzimanje uzoraka u cilju provjere usaglašenosti MRL i obezbjeđenja potrebnih informacija, radi praćenje prethodnih rezultata Visok nivo prioriteta skoriji dokaz o prekoračenom MRL ili ne-odobrenim pesticidima na i u hrani (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja - RASFF’s, ili drugi podaci monitoringa drugih država); dokaz da unos može preći akutnu referentnu dozu / Acute Reference Dose; očekivane rezidue na i u hrani koja je od izuzetnog značaja za neku potrošačku grupu. Godišnji monitoring hrane koja je značajna u ishrani ljudi i/ili ciljani monitoring za identifikovane probleme. Parametri uzeti u obzir prilikom izrade programa su sljedeći: broj stanovnika; statistički podaci o potrošnji hrane (zastupljenosti u ishrani); podaci o domaćoj proizvodnji i uvozu hrane; podaci o nivou rezidua iz prethodnih godina; kapaciteti laboratorija, primijenjene metode; registrovana sredstva za zaštitu bilja; broj skladišta, veleprodaja, uvoznika i maloprodaja hrane. Analizu uzoraka vrše ovlašćene laboratorije u skladu sa Zakonom o sredstvima za zaštitu bilja i Zakonom o bezbjednosti hrane. Ovlašćene laboratorije izvještaj o ispitivanju sa rezultatima analize dostavljaju inspektorima koji su uzeli uzorak i organu državne uprave nadležnom za fitosanitarne poslove (u daljem tekstu: Uprava). Izvještaji o ispitivanju, osim rezultata analiza prema vrsti hrane, aktivnim supstancama, treba da sadrže i kvantifikovane podatke o izvršenim analizama sa instrumentalnim tehnikama i analitičkim metodama koje su korišćene u skladu sa procedurama kontrole kvaliteta (Guidance concerning "Method Validation and Quality Control Procedures for Pesticide Residue Analysis in food and feed "Document No. SANCO/12571/2013), broj i tip odstupanja. Ovlašćene laboratorije dostavljaju Upravi i tromjesečne izvještaje o izvršenim analizama. Godišnji izvještaj o sprovođenju programa koji sačinjava Uprava sadrži podatke o: a) analitičkim metodama koje su korišćene; b) nivoima detekcije koji je primijenjen u nacionalnom programu; c) preduzetim mjerama u skladu sa zakonom; d) slučajevima prekoračenja maksimalnog nivoa rezidua sa obrazloženjem i pregledom upravljanja rizicima. Sastavni dio godišnjeg izvještaja su i izvještaji o analizama uzoraka iz redovnih inspekcijskih kontrola nivoa rezidua pesticida. Ukoliko uzeti uzorci ne ispunjavaju utvrđene uslove, laboratorija će vratiti uzorak i ponoviće se uzimanje uzoraka na zahtjev laboratorije i o tome obavijestiti Upravu. Tabela 1. Porijeklo, vrsta i broj uzoraka hrane koju treba analizirati u 2016. godini. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. R. br. Vrsta hrane Minimalni broj uzoraka mne Organska mne Uvoz EU Uvoz van EU Ukupno 1. jabuka1 6 1 5 3 15 2. kupus1 8 1 1 5 15 3. praziluk1 4 1 5 5 15 4. zelena salata1 10 1 2 2 15 5. breskva, nektarina1 8 1 3 3 15 6. raž1 5 1 4 5 15 7. jagoda1 9 1 2 3 15 8. paradajz1 10 1 2 2 15 9. vino (crno ili bijelo) od grožđa1 (Ako nisu dostupni posebni faktori prerade za vino, može se primijeniti zadati faktor 1.) 10 1 2 2 15 10. kravlje mlijeko1 10 1 2 2 15 11. svinjska mast1 1 0 4 9 14 12. hrana za bebe 1 0 0 5 5 10 13. blitva2 2 0 0 0 2 14. raštan2 2 0 0 0 2 15. stono grožđe2 3 0 7 4 14 16. vinsko grožđe2 0 0 5 9 14 17. paprika (slatka)2 0 0 3 6 9 18. krastavci i kornišoni2 2 0 2 2 6 19. limun2 0 0 1 3 4 20. šargarepa2 1 0 1 1 3 UKUPNO 91 10 56 71 228 1 evropski program 2 nacionalni program Za sprovođenje Programa monitoringa rezidua pesticida u hrani biljnog i životinjskog porijekla odgovorna je Uprava. Broj uzoraka iz Tabele 1 ovog programa može se povećati prema sredstvima utvrđenim Programom fitosanitarnih mjera za 2016. godinu, na osnovu mogućeg rizika, naročito u slučajevima povećane potrošnje pojedinih vrsta hrane (turistička sezona, specifični dani za trgovinu - pazarni dan, vjerski praznici) u skladu sa datim parametrima. Uzorke iz Tabele 1 tač. 10 i 11 uzimaju veterinarski inspektori. Uzorke iz Tabele 1 kolone 3 i 4 uzimaju fitosanitarni inspektori osim tač. 9, 10, 11 i 20. Ostale uzorke iz Tabele 1 uzimaju sanitarni inspektori. Troškovi analiza iz kolone 3 i 4 iz Tabele 1, sa poštanskim troškovima nastalim po osnovu ovog programa padaju na teret Uprave, a troškovi analiza iz kolone 5 i 6 na teret uvoznika. Ukoliko stranka prilikom uzimanja uzorka zahtijeva nadokandu vrijednost uzetog uzorka hrane, isti se može fakturisati na račun Uprave, a faktura je jedino validna za plaćanje ukoliko je prati zapisnik odgovarajuće inspekcije o uzetom uzorku na kojem je navedeno da stranka zahtijeva nadoknadu. Prilikom uzimanja uzoraka inspektor popunjava obrazac koji je sastavni dio ovog programa koji prati uzorak do laboratorije i koji laboratorija prilaže uz izvještaj o ispitivanju koji dostavlja Upravi. Tabela 2. Aktivne supstance koje treba da se analiziraju 2-Phenylphenol Abamectin Acephate Acetamiprid Acrinathrin Aldicarb Aldrin i dieldrin Azinphos-methyl Azoxystrobin Bifenthrin Biphenyl Bitertanol Boscalid Bromide jon (samo na zelenoj salati i paradajzu) Bromopropylate Bupirimate Buprofezin Captan Carbaryl Carbendazim i benomyl Carbofuran Chlorantraniliprole Chlorfenapyr Chlormequat (na raži, vinu i paradajzu) Chlorothalonil Chlorpropham Chlorpyriphos Chlorpyriphos-methyl Clofentezine (ne na žitaricama) Clothianidin (vidjeti thiamethoxam) Cyfluthrin Cymoxanil Cypermethrin Cyproconazole Cyprodinil Deltamethrin Diazinon Dichlorvos Dicloran Dicofol (ne na žitaricama) Diethofencarb Difenoconazole Diflubenzuron Dimethoate Dimethomorph (ne na žitaricama) Diniconazole Diphenylamine Dithianon (na jabukama i breskvama) Dithiocarbamates (ne u kupusu) Dodin Endosulfan EPN Epoxiconazole Ethephon (jabuka, raž, paradajz i vino) Ethion Ethirimol (ne na žitaricama) Etofenprox Famoxadone Fenamidone Fenamiphos Fenarimol (ne na žitaricama) Fenazaquin (ne na žitaricama) Fenbuconazole Fenbutatin oxide (na jabuci, paradajzu i vinu) Fenhexamid Fenitrothion Fenoxycarb Fenpropathrin Fenpropidin Fenpropimorph Fenpyroxmate Fenthion Fenvalerate Fipronil Fludioxonil Flufenoxuron Fluopyram Fluquinconazole Flusilazole Flutriafol Folpet Formetanate Fosthiazate Glyphosate (na raži) Hexaconazole Hexythiazox (ne na žitaricama) Imazalil Imidacloprid Indoxacarb Iprodione Iprovalicarb Isocarbophos Kresoxim-methyl Lambda-cyhalothrin Linuron Lufenuron Malathion Mandipropamid Mepanipyrim Mepiquat (raž i paradajz) Metalaxyl i metalaksyl-M Methamidophos Methidathion Methiocarb Methomyl i thiodicarb Methoxyfenozide Monocrotophos Myclobutanil Oxadixyl Oxamyl Oxydemeton-methyl Paclobutrazole Parathion Parathion Methyl Penconazole Pencycuron Pendimethalin Permethrin Phosmet Pirimicarb Pirimiphos-methyl Procymidone Profenofos Propamocarb (na jabuci, kupusu, zelenoj salati, paradajzu i vinu) Propargite Propiconazole Propyzamide Pymetrozine (na kupusu, zelena salata, jagoda i paradajz) Pyraclostrobin Pyridaben Pyrimethanil Pyriproxyfen Quinoxyfen Spinosad Spirodiclofen Spiromesifen Spiroxamine Tau-fluvalinate Tebuconazole Tebufenozide Tebufenpyrad (ne na žitaricama) Teflubenzuron Tefluthrin Terbuthylazine Tetraconazole Tetradifon (ne na žitaricama) Thiabendazole Thiacloprid Thiamethoxam Thiophanate-methyl Tolcloflos-methyl Tolylfluanid (ne na žitaricama) Triademefon + Triadimenol Triazophos Trifloxystrobin Triflumuron Vinclozolin Tabela 3. aktivne supstance koje treba da budu analizirane u hrani životinjskog porijekla Aldrin i Dieldrin Bifenthrin Chlordane Chlorpyriphos Chlorpyriphos-methyl Cypermethrin DDT Deltamethrin Diazinon Endosulfan Famoxadone Fenvalerate Heptachlor Hexachlorobenzene Hexachlorcyclohexan (HCH, Alpha-Isomer) Hexachlorcyclohexan (HCH, Beta-Isomer) Indoxacarb (na mlijeku) Lindane Methoxychlor Parathion Permethrin Pirimiphos-methyl Sredstva za sprovođenje ovog programa obezbijeđena su Budžetom Crne Gore za 2016. godinu na poziciji 2622 Program: Bezbjednost hrane, veterina i fitosanitarni poslovi (funkcionalna klasifikacija 0421 ekonomska klasisfikacija 4147 konsultantske usluge, projekti i studije) prema Programu fitosanitarnih mjera za 2016. godinu. Rezultati analiza uzoraka ispitanih u 2016. godini, dostavljaju se Evropskoj komisiji do 31. avgusta 2017. godine u skladu sa Standardnim opisom uzorka (SSD). Ovaj program objaviće se u "Službenom listu Crne Gore". * U ovaj program prenesena je Implementaciona Uredba Komisije (EU) br. 2015/595 od 15. aprila 2015. godine o koordinisanom višegodišnjem programo kontrole Unije za 2016., 2017. i 2018. godinu kako bi se obezbijedila usaglašenost sa maksimalnim nivoima rezidua pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla i procijenila izloženost potrošača reziduama pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla (Commission Implementing Regulation (EU) 2015/595 of 15 April 2015 concerning a coordinated multiannual control programme of the Union for 2016, 2017 and 2018 to ensure compliance with maximum residue levels of pesticides and to assess the consumer exposure to pesticide residues in and on food of plant and animal origin) Broj: 320-11/16-5 Podgorica, 26. januara 2016. godine Ministar, prof. dr Petar Ivanović, s.r. OBRAZAC OBRAZAC ZA UZORKOVANJE I DOSTAVLJANJE INFORMACIJE O UZORKU Broj protokola inspekcije: UPUTSTVO:  POPUNJAVAJU SE SVA POLJA VELIKIM ŠTAMPANIM SLOVIMA HEMIJSKOM OLOVKOM; Datum: Monitoring rezidua pesticida: Podaci o uzorkivaču: Fitosanitarna inspekcija Sanitarna inspekcija Veterinarska inspekcija Ostalo Ime: Prezime: Opština/Grad: Podaci o mjestu i vremenu uzorkovanja: Tip lokacije/po nalogu: Datum dobijanja naloga: Uvoz: Veleprodaja: Skladište: Naziv i sjedište/ime i adresa lica od koga je uzet uzorak Supermarket: Mjesto proizvodnje: Ostalo: (uključujući poštanski broj, u slučaju uvoza naziv graničnog prelaza): Broj protokola ovlašćene laboratorije: Podaci o uzorku: Naziv hrane (iz Tabele1): Puno ime hrane/proizvoda: Priroda proizvoda: Svjež Zamrznut Ostalo Tip pakovanja: Refuza Pakovanje Zemlja porijekla: Reklamira se/označava kao organsko? Da Ne Naziv, sjedište proizvođača ime ili adresa proizvođača ili lica koje je pakovalo hranu Broj partije (uključujući poštanski broj) Rok trajanja* Bar kod* *samo za uzorke iz maloprodaje Trošove analiza plaća: Uprava Uvoznik Dodatne informacije: Druge korisne informacije ili komentari, naljepnice Detalji o vlasniku/uvozniku ukoliko se razlikuje od lica na svježim proizvodima, kodovi na veleprodajnim od kojeg je uzet uzorak: pakovanjima, ref. broj (slanje uzoraka poštom) Pravni osnov: čl. 8, 86, 93, 108 i 112 Zakona o bezbjednosti hrane ("Službeni list CG", broj 57/15), a u vezi sa članom 10 Zakona o sredstvima za zaštitu bilja ("Službeni list CG", br. 51/08 i 18/14). Zakon o zaštiti podataka ličnosti („Službeni list CG” broj 79/08, 70/09, 44/12): Ovaj uzorak je uzet u svrhu analize na rezidue pesticide. Druge informacije sa ovog obrasca mogu se uključiti pri objavi rezultata analiza. SAMO ZA LABORATORIJE (rezultate analiza dostavljaju se Upravi i odgovarajućoj inspekciji) Tip uzorka: Monitoring Namjenski Ostalo Ukupna masa: Ukupan broj jedinica (npr. paketa, svežnjeva): Ime i prezime lica koje je primilo uzorak na analizu: Laboratorija: Analizirani sjelovi: Referenca laboratorije: Dostavljeno pakovanje? Da Ne Komentari: