Pesticide residue monitoring Programme for food of plant and animal origin for 2020

452. Na osnovu člana 112 stav 2 Zakona o bezbjednosti hrane ("Službeni list CG", broj 57/15), a u vezi sa članom 10 Zakona o sredstvima za zaštitu bilja ("Službeni list CG", br. 51/08 i 18/14), Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja donijelo je P R O G R A M MONITORINGA REZIDUA PESTICIDA U HRANI BILJNOG I ŽIVOTINJSKOG PORIJEKLA ZA 2020. GODINU* Programom monitoringa rezidua pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla (u daljem tekstu: Program) određuju se uslovi i način sprovođenja monitoringa (vršioci monitoringa, prioriteti uzimanja uzoraka, broj uzoraka i laboratorijska ispitivanja), metode kontrole, uslovi, način i metode uzimanja i čuvanja uzoraka, vođenje evidencije o uzorcima i metode laboratorijskih ispitivanja radi praćenja nivoa rezidua pesticida. Program se sprovodi u cilju procjene ugroženosti zdravlja stanovništva i primjene propisa, a u skladu sa propisanim nivoima rezidua pesticida utvrđenih Pravilnikom o maksimalnom nivou rezidua sredstava za zaštitu bilja na ili u bilju, biljnim proizvodima, hrani ili hrani za životinje ("Službeni list CG", br. 21/15, 44/15 i 34/19). Uzorci hrane za odojčad i malu djecu ocjenjuju se na proizvodima koji su spremni za upotrebu ili su pripremljeni prema uputstvima proizvođača, uzimajući u obzir maksimalne nivoe ostataka utvrđene Uredbom o načinu i uslovima stavljanja na tržište hrane za posebne prehrambene potrebe ("Službeni list CG", broj 10/17). Ako se takva hrana može konzumirati kao gotovi proizvod i kao proizvod za pripremu, dostavljaju se rezultati za gotovi proizvod. Uzorci prema vrsti, broju i porijeklu dati su u Tabeli 1 ovog programa. Aktivne supstance koje će se ispitivati date su u Tabelama 2 i 3 ovog programa. Broj i vrsta uzoraka određen je na osnovu rezultata Programa monitoringa sprovedenih u periodu od 2009. do 2020. godine, a u cilju sagledavanja izloženosti potrošača pesticidima, kao i praćenje načina primjene pesticida. Uzorci se uzimaju sistemom slučajnog uzorka, a u skladu sa Pravilnikom o metodama uzorkovanja za utvrđivanje rezidua sredstava za zaštitu bilja ("Službeni list CG", broj 48/14), kako slijedi: Sistem rangiranja Nivo rizika Vrsta monitoringa Nizak nivo rizika ne postoji dokaz o prekoračenom MRL/Maximum Residue Levels ili neodobrenim pesticidima na/u hrani (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja RASFF’s ili drugi podaci monitoringa drugih država); nizak broj očekivanih rezidua pesticida na i u hrani; hrana je manjim dijelom zastupljena u ishrani ljudi. Rutinski, u cilju provjere usaglašenosti MRL i obezbjeđenja potrebnih informacija. Srednji nivo rizika postoji dokaz o prekoračenom MRL ili neodobrenim pesticidima na/u hrani (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem brzog obavještavanja - RASFF’s, ili drugi podaci monitoringa drugih država); očekivana pojava rezidua na i u hrani; hrana je većim dijelom zastupljena u ishrani ljudi; narastajući priliv i promovisanje hrane iz novih izvora. Rutinski, u cilju provjere usaglašenosti MRL i obezbjeđenja potrebnih informacija, radi praćenje prethodnih rezultata. Visok nivo rizika skoriji dokaz o prekoračenom MRL ili ne-odobrenim pesticidima na i u hrani (izvor: dosadašnja praćenja, izvještaji, sistem Monitoring hrane koja je značajna u ishrani ljudi i/ili ciljani monitoring za identifikovane probleme. brzog obavještavanja - RASFF’s, ili drugi podaci monitoringa drugih država); dokaz da unos može preći akutnu referentnu dozu/Acute Reference Dose; očekivane rezidue na i u hrani koja je od izuzetnog značaja za neku potrošačku grupu. Parametri uzeti u obzir prilikom izrade programa su sljedeći: broj stanovnika; statistički podaci o potrošnji hrane (zastupljenosti u ishrani); podaci o domaćoj proizvodnji i uvozu hrane; podaci o nivou rezidua iz prethodnih godina; kapaciteti laboratorija, primijenjene metode; registrovana sredstva za zaštitu bilja; broj skladišta, veleprodaja, uvoznika i maloprodaja hrane. Ispitivanje uzoraka vrše ovlašćene laboratorije u skladu sa Zakonom o sredstvima za zaštitu bilja i Zakonom o bezbjednosti hrane. Ovlašćene laboratorije, izvještaj o ispitivanju sa rezultatima ispitivanja dostavljaju inspektorima koji su uzeli uzorak i organu uprave nadležnom za bezbjednost hrane i sredstva za zaštitu bilja (u daljem tekstu: Uprava). Izvještaji o ispitivanju, osim rezultata prema vrsti hrane, aktivnim supstancama, treba da sadrže i kvantifikovane podatke o izvršenim ispitivanjima sa instrumentalnim tehnikama i analitičkim metodama koje su korišćene u skladu sa procedurama kontrole kvaliteta (Guidance document on analytical quality control and method validation procedures for pesticide residues and analysis in food and feed SANTE/11813/2017), broj i tip odstupanja. Ovlašćene laboratorije dostavljaju Upravi i tromjesečne izvještaje o izvršenim ispitivanjima. Godišnji izvještaj o sprovođenju programa koji sačinjava Uprava sadrži podatke o:  analitičkim metodama koje su korišćene;  nivoima detekcije koji je primijenjen u nacionalnom programu;  preduzetim mjerama u skladu sa zakonom;  slučajevima prekoračenja maksimalnog nivoa rezidua sa obrazloženjem i pregledom upravljanja rizicima. Sastavni dio godišnjeg izvještaja su i izvještaji o ispitivanjima uzoraka iz redovnih inspekcijskih kontrola nivoa rezidua pesticida. Ukoliko uzeti uzorci ne ispunjavaju utvrđene uslove, laboratorija će vratiti uzorak i ponoviće se uzimanje uzoraka na zahtjev laboratorije i o tome obavijestiti Upravu. Tabela 1. Porijeklo, vrsta i broj uzoraka hrane 1 za ispitivanja u 2020. godini 1. 2. 3. 4. 5. R. br. Vrsta hrane Broj uzoraka Organska proizvodnja 1 UKUPNO 1.E pomorandža (2) 11 1 12 2.E kruška (2) 11 1 12 3.E kivi (2) 11 1 12 4.E karfiol (2) 11 1 12 5.E luk (2) 11 1 12 6.E šargarepa (2) 11 1 12 7.E krompir (2) 11 1 12 1 Ukoliko nema organskog proizvoda isti se uzima iz konvencionalne proizvodnje. 8.E pasulj suvi (2) 11 1 12 9.E raž u zrnu (3) 11 1 12 10.E smeđi (oljušteni) pirinač, definisan kao pirinač nakon uklanjanja ljuski neoljuštenog pirinča (5) 11 1 12 11.E masno tkivo živine (2) (7) 11 1 12 12.E goveđa jetra (2) 11 1 12 13.E hrana za odojčad (infant formula) 5 1 6 14.E hrana za odojčad (follow-on formula) 5 1 6 15.M rukola 3 0 3 16.M spanać 3 0 3 17.M zelena salata 3 0 3 18.M blitva 3 0 3 19.M raštan 3 0 3 20.M nektarine i breskve 3 0 3 21.M lubenica 3 0 3 22.M pršuta 3 0 3 UKUPNO 166 14 180 Za sprovođenje Programa monitoringa rezidua pesticida u hrani biljnog i životinjskog porijekla odgovorna je Uprava. Broj uzoraka iz Tabele 1 ovog programa može se povećati prema sredstvima utvrđenim Programom mjera bezbjednost hrane i hrane za životinje za 2020. godinu, na osnovu mogućeg rizika, naročito u slučajevima povećane potrošnje pojedinih vrsta hrane (turistička sezona, specifični dani za trgovinu - pazarni dan, vjerski praznici) u skladu sa parametrima, utvrđenih nepravilnosti i drugo. Uzorke iz Tabele 1 tač. 11.E i 12.E uzimaju veterinarski inspektori. Ostale uzorke iz Tabele 1 uzimaju inspektori za hranu. Troškovi ispitivanja iz Tabele 1, sa poštanskim troškovima nastalim po osnovu ovog programa padaju na teret Uprave. Ukoliko stranka prilikom uzimanja uzorka zahtijeva nadoknadu vrijednost uzetog uzorka hrane, isti se može fakturisati na račun Uprave, a faktura je validna za plaćanje ukoliko je prati zapisnik nadežnog inspektroa o uzetom uzorku na kojem je navedeno da stranka zahtijeva nadoknadu. Prilikom uzimanja uzoraka inspektor popunjava obrazac koji je sastavni dio ovog programa koji prati uzorak do laboratorije i koji se prilaže uz izvještaj o ispitivanju koji se dostavlja Upravi. Tabela 2. Aktivne supstance za ispitivanje 2,4 - D (samo u i na pomorandžama, karfiol, smeđem pirinču i suvom pasulju) 2-Phenylphenol Abamectin Acephate Acetamiprid Acrinathrin Aldicarb Aldrin i dieldrin Ametoktradin Azinphos-methyl Azoxystrobin Bifenthrin Biphenyl Bitertanol Boscalid Bromide jon (samo u i na smeđem pirinču) Bromopropylate Bupirimate Buprofezin Captan Carbaryl Carbendazim i benomyl Carbofuran Chlorantraniliprole Chlorfenapyr Chlormequat (samo na šargarepama, kruškama, raži u zrnu i smeđem pirinču) Chlorothalonil Chlorpropham Chlorpyriphos Chlorpyriphos-methyl Clofentezine (ne na žitaricama) Clothianidin Cyazofamid Cyflufenamid Cyfluthrin Cymoxanil Cypermethrin Cyproconazole Cyprodinil Cyromazin (samo u i na krompiru, luku i šargarepi) Deltamethrin Diazinon Dichlorvos Dicloran Dicofol (ne na žitaricama) Diethofencarb Difenoconazole Diflubenzuron Dimethoate Dimethomorph Diniconazole Diphenylamine Dithianon (samo u i na kruškama i smeđem pirinču) Dithiocarbamates (ne u brokoli, karfiolu, kupusu, maslinovom ulju, vinu i luku) Dodin Emamectin benzoate B1a, expressed as emamectin Endosulfan Epoxiconazole Ethephon (samo u i na pomorandžama i kruškama) Ethion Ethirimol (ne na žitaricama) Etofenprox Etoxazole Famoxadone Fenamidone Fenamiphos Fenarimol (ne na žitaricama) Fenazaquin (ne na žitaricama) Fenbuconazole Fenbutatin oxide (samo u i na pomorandžama i kruškama) Fenhexamid Fenitrothion Fenoxycarb Fenpropathrin Fenpropidin Fenpropimorph Fenpyrazamine Fenpyroxmate Fenthion Fenvalerate Fipronil Flonicamid Fluazifop-P-butyl (samo u i na karfiolu, sušenom pasulju, krompiru i šargarepi) Flubendiamide Fludioxonil Flufenoxuron Fluopikolid Fluopyram Fluquinconazole Flusilazole Flutriafol Fluxapyroxad Folpet Formetanate Fosthiazate Glyphosate Haloxyfop uključujući haloxyfop-P (samo u i na sušenom pasulju ) Hexaconazole Hexythiazox (ne na žitaricama) Imazalil Imidacloprid Indoxacarb Iprodione Iprovalicarb Isocarbophos Isoprothiolane (samo u i na smeđem pirinču) Kresoxim-methyl Lambda-cyhalothrin Linuron Lufenuron Malathion Mandipropamid Mepanipyrim Mepiquat (samo u i na kruškama, raži u zrnu i smeđem pirinču) Metalaxyl i metalaksyl-M Methamidophos Methidathion Methiocarb Methomyl Methoxyfenozide Metrafenone Monocrotophos Myclobutanil Omethoate Oxadixyl Oxamyl Oxydemeton-methyl Paclobutrazole Parathion methyl Penconazole Pencycuron Pendimethalin Permethrin Phosmet Pirimicarb Pirimiphos-methyl Procymidone Profenofos Propamocarb (samo u i na šargarepi, karfiolu, luku i krompiru) Propargite Propiconazole Propyzamide Proquinazid Prosulfokarb Protiokonazol (samo u i na šargarepi, luku, raži u zrnu i smeđem pirinču) Pyraclostrobin Pyridaben Pyrimethanil Pyriproxyfen Quinoxyfen Spinosad Spirodiclofen Spiromesifen Spiroxamine Spirotetramat Tau-fluvalinate Tebuconazole Tebufenozide Tebufenpyrad (ne na žitaricama) Teflubenzuron Tefluthrin Terbuthylazine Tetraconazole Tetradifon (ne na žitaricama) Thiabendazole Thiacloprid Thiamethoxam Thiophanate-methyl Tolcloflos-methyl Triademefon Triadimenol Thiodicarb Triazophos Tricyclazole ( samo u i na pirinču) Trifloxystrobin Triflumuron Vinclozolin Tabela 3. Aktivne supstance za ispitivanje u hrani životinjskog porijekla Aldrin i Dieldrin Bifenthrin Chlordane Chlorpyriphos Chlorpyriphos-methyl Cypermethrin DDT Deltamethrin Diazinon Endosulfan Famoxadone Fenvalerate Fipronil Glyphosate Heptachlor Hexachlorobenzene Hexachlorcyclohexan (HCH, Alpha-Isomer) Hexachlorcyclohexan (HCH, Beta-Isomer) Lindane Methoxychlor Parathion Permethrin Pirimiphos-methyl Sredstva za sprovođenje ovog programa obezbijeđena su Budžetom Crne Gore za 2020. godinu na poziciji 2622 Program: Bezbjednost hrane, veterina i fitosanitarni poslovi na poziciji 4149 ostale usluge prema Programu mjera bezbjednosti hrane i hrane za životinje za 2020. godinu. Ovaj program objaviće se u "Službenom listu Crne Gore". * U ovaj program prenesena je Implementacionoj Uredbi Komisije (EU) br. 2019/533 od 28. marta 2019. godine o koordinisanom višegodišnjem programu kontrole Unije za 2020., 2021. i 2022. godinu kako bi se obezbijedila usaglašenost sa maksimalnim nivoima rezidua pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla i procijenila izloženost potrošača reziduama pesticida u i na hrani biljnog i životinjskog porijekla Broj: 05-313/20-2802/3 Podgorica, 3. aprila 2020. godine Ministar, mr Milutin Simović, s.r. Obrazac 1 Obrazac za uzorkovanje i dostavljanje informacije o uzorku Broj protokola inspekcije: UPUTSTVO: POPUNJAVAJU SE SVA POLJA VELIKIM ŠTAMPANIM SLOVIMA HEMIJSKOM OLOVKOM; Datum: Monitoring rezidua pesticida: Podaci o uzorkivaču: Fitosanitarna inspekcija Inspekcija za hranu Veterinarska inspekcija Ostalo Ime: Prezime: Opština/Grad: Podaci o mjestu i vremenu uzorkovanja: Tip lokacije/po nalogu: Datum dobijanja naloga: Uvoz: Veleprodaja: Skladište: Naziv i sjedište/ime i adresa lica od koga je uzet uzorak Maloprodaja: Mjesto proizvodnje: Ostalo: (uključujući poštanski broj, u slučaju uvoza naziv graničnog prelaza): Podaci o mjestu proizvodnje (GPS koordinate, površina i sl.): Podaci o uzorku: Naziv hrane (iz Tabele1): Puni naziv hrane/proizvoda: Priroda proizvoda: Svježe Zamrznuto Ostalo Tip pakovanja: Rinfuza Pakovanje Zemlja porijekla: Reklamira se/označava kao organsko? Da Ne Naziv, sjedište proizvođača ime ili adresa proizvođača ili lica koje je pakovalo hranu Broj partije (uključujući poštanski broj) Rok trajanja* Bar kod* *samo za uzorke iz maloprodaje Trošove analiza plaća: Uprava Uvoznik Dodatne informacije: Druge korisne informacije ili komentari, naljepnice, kodovi Detalji o vlasniku/uvozniku ako nije lice od kojeg je uzet uzorak na pakovanjima, ref. broj (slanje uzoraka poštom) Pravni osnov: Zakon o bezbjednosti hrane („Službeni list CG”, broj 57/15), a u vezi sa članom 10 Zakona o sredstvima za zaštitu bilja i „Službeni list CG”, broj 51/08) Zakon o zaštiti podataka ličnosti („Službeni list CG” broj 79/08, 70/09 i 44/12): Ovaj uzorak je uzet u svrhu kontrolnog ispitivanja sadnog materijala. Druge informacije sa ovog obrasca mogu se uključiti pri objavi rezultata analiza. SAMO ZA LABORATORIJE (rezultate analiza dostavljaju se Upravi i odgovarajućoj inspekciji) Tip uzorka: Monitoring Namjenski Ostalo Ukupan broj jedinica Ukupna masa: (npr. paketa, svežnjeva): Ime i prezime lica koje je primilo uzorak na ispitivanje: Laboratorija: Ispitivani dio: Referenca laboratorije: Dostavljeno pakovanje? Da Ne Komentari: