Regulation on Establishment of the Biotechnology High Committee

9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 1/31 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 2/31 تصويبنامه راجع به تعيين اعضاي شوراي عالي زيست فناوري 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 3/31 هيئت وزيران در جلسه مورخ ۴/۱۱/۱۳۸۳ بنا به پيشنهاد وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و به استناد ماده (۱۵۵) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسالمي ايران ـ مصوب ۱۳۸۳ـ و اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسالمي ايران تصويب نمود: الفـ در زيست توليد و پژوهش آموزش، نظارت در حوزه هاي و برنامه ريزي و سياستگذاري، (پيوست) فناوري زيست ملي اجراي سند منظور به فناوري كشور، بررسي و تصويب برنـامه هـاي ساالنـه پيشنهـادي از سـوي دستگاههاي اجرايـي ذيـربـط، شوراي عالـي زيستفناوري كه در اين تصويب نامه به اختصار شورا ناميده مي شود، با تركيب زير تشكيل مي شود: ۱ـ رييس جمهور و در غياب ايشان معاون اول رييس جمهور (رييس شورا). ۲ـ وزير علوم، تحقيقات و فناوري (نايب رييس شورا). ۳ـ وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي. ۴ ـ وزير صنايع و معادن. ۵ ـ وزير جهاد كشاورزي. ۶ ـ وزير نفت. ۷ـ وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح. ۸ ـ رييس سازمان حفاظت محيط زيست. ۹ـ رييس سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور. ۱۰ـ چهار نفر صاحبنظر به انتخاب شورا. تبصره ـ شركت نمايندگان ساير دستگاههاي مربوط در جلسات شورا بنا به پيشنهاد وزير علوم، تحقيقات و فناوري و تأييد رييس جمهور مجاز مي باشد. ب ـ دبيرخانه شورا در وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مستقر مي باشد. دبير شورا با پيشنهاد وزير علوم، تحقيقات و فناوري و تأييد رييس شورا انتخاب مي شود. پ ـ يك ماه پس از ابالغ اين تصويب نامه، ساختار تشكيالتي و شرح وظايف دبيرخانه شورا توسط وزارت علوم، تحقيقات و فناوري تهيه و پس از تأييد شورا به تصويب مراجع ذي صالح قانوني خواهد رسيد. ت ـ 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 4/31 يك ماه پس از ابالغ اين تصويب نامه، آيين نامه داخلي شورا توسط وزارت علوم، تحقيقات و فناوري تهيه و به تصويب شورا مي رسد. ث ـ شرح وظايف شورا به شرح زير است: ۱ـ تعيين سياستها و راهبردهاي اجرايي، ترويجي، تحقيقاتي و منابع انساني. ۲ـ هدف گذاري و تعيين خطوط كلي زيست فناوري. ۳ـ بررسي و تصويب ساختار نظام مديريت زيست فناوري كشور. ۴ـ نظارت بر پيشرفت برنامه هاي اجرايي سند ملي زيست فناوري. ج ـ سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور موظف است اعتبار الزم را براي اجراي برنامه هاي پيش بيني شده در سند يادشده هر سال پس از بررسي و تصويب آن در شورا با پيشـنهاد وزارت عـلوم، تحقيـقات و فـناوري در چـارچوب بودجـه مصـوب سند مذكور تأمين نمايد. چ ـ به منظور بررسي، تهيه و اجراي برنامه ها و اقدامات متناسب در چارچوب اهداف، سياستها و برنامه هاي سند مذكور، كارگروههاي تخصصي در وزارتخانه هاي نفت، دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، جهاد كشاورزي، علوم، تحقيقات و فناوري، بهداشت، درمان و آمـوزش پزشـكي، صـنايع و معــادن و سـازمان حفـاظت مـحيط زيـست تشكيلمي شوند. تبصره ـ برنامه ها و اقدامات پيشنهادي كارگروههاي تخصصي به تصويب شورا مي رسد. ح ـ وزارت علوم، تحقيقات و فناوري موظف به پيگيري و نظارت بر اجراي برنامه هاي سند مزبور است. خ ـ وزارت علوم، تحقيقات و فناوري موظف است هر شش ماه يك بار گزارش مجموعه اقدامات، پيشرفت امور و برنامه هاي اجرا شده را به هيئت وزيران ارائه نمايد. دـ 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 5/31 ابـالغ سـند مـلي زيسـت فـناوري و ترتيبات مقرر در آن مانع تصميماتي كه هيئت وزيران در اجراي پروتكل ايمني زيستي بايد اتخاذ كند، نمي باشد. [امضاء] معاون اول رييس جمهور ـ محمدرضا عارف سند ملي زيست فناوري جمهوري اسالمي ايران مقدمه: از هفت صنعت كليدي است كه بوده و يكي و يكم بيست فناوري قرن فناوري، مهمترين اين است كه زيست امروز رايـج در دنيـاي بـاور سرنوشت اقتصادي ـ اجتماعي جوامع را در چند دهه آينده رقم ميزند.۱ واژه زيست فناوري نخستين بار در سال۱۹۱۹ ميالدي توسط كارلاريكي۲ بهمفهوم كاربرد علوم زيستي و اثر متقابل آنها در فناوريهاي ساخـت بشر بهكار بردهشـد. ۱ـ لسترتارو (مؤلف)، عزيز كياوند (مترجم)، رويارويي بزرگ، نشرديدار، تهران، چاپ چهارم، ۱۳۷۷، ص۵۲ Karl Ereky.۲ طريق از مخصوصًا زنده موجودات از استفاده با گوناگون محصوالت توليد و بهبود خلق، در بشر هوشمندانه فعاليت هرگونه كلي بهطور دستورزي ژنتيكي آنها در سطح مولكولي در حيطه زيست فناوري، قرار ميگيرد. كاربردهاي فراوان زيست فناوري آن را بهعنوان برجستهترين نشانه پيشرفت بشر در قرن حاضر و در كنار فناوري اطالعات (IT) قرار داده و به يكي از مهمترين ابزارها براي تامين نيازهاي متنوع و گوناگون وي تبديل كرده است. برخي كاربردهاي سنتي زيست فناوري عبارتند از اصالح نباتات و دام، تهيه نان، ماست و پنير كه توليد انواع آنتيبيوتيكها، انسولين انساني و اينترفرون را نيز شامل ميشود. در حال حاضر با پيدايش فناوريDNA نوتركيب، دستورزي ژنها۱ و انتقال ژن از يك موجود زنده به ديگري يا بهعبارت ديگر مهندسي ژنتيك، ظرفيت بهرهگيري از اين فناوري به نحو فزايندهاي افزايش يافته است. تامين مواد غذايي، زيست فناوري كشاورزي مورد توجه خاص قرار گرفته است. به نياز افزايش بيرويه جمعيت و به با توجه در قرن حاضر گياهان زراعي ترنس ژنيك پرمحصول و مقاوم گوناگوني مانند ذرت، برنج، سويا، گوجهفرنگي و گندم توليدشده و روشهاي نوين زيست فناوري در افزايش توليد شير و گوشت دام موثر واقع شدهاند. تامين سالمت و بهداشت جمعيت بيش از شش ميلياردي ساكنان كره زمين از طريق توليد داروهاي نو تركيب و واكسنها، دستيابي به روشهاي كمهزينه درمان بيماريها، يافتن درمان بيماريهاي صعبالعالج و تشخيص سريعتر و مؤثرتر بيماريهاي گوناگون از جمله بيماريهاي ژنتيكي از قابليتهاي زيست فناوري پزشكي ميباشد. رويكرد جديد به محيط زيست و مفهوم « توسعه پايدار» در قرن حاضر، در نظر گرفتن آن به عنوان يك بخش مهم از سرمايه ملي كشورها از مهمترين دغدغههاي بشر در قرن حاضر است. حذف مؤثر آاليندههاي خطرناك از محيط زيست با استفاده از ارگانسيمهاي پااليشگر آلودگي و استفاده از فنون حفظ، نگهداري و بهرهبرداري مناسب از ذخاير ژنتيكي ملي از جمله كاربردهاي زيست فناوري در زمينه محيط زيست ميباشد. اثر مخرب كمترين و اندك كمتر، ضايعات انرژي و هزينه با صرف گوناگون توليد محصوالت به منجر كه در صنعت فناوري زيست كاربرد از پاكترين و در عينحال سودآورترين بخشهاي صنعت شهرت يابد. برمحيط زيست ميشود، موجب آن شده است كه اين فناوري به يكي زيستفناوري همچنين توليد محصوالت نويني را كه قبًال از روشهاي ديگر امكان توليد آن وجود نداشته يا بسيار سخت و دشوار بوده، ممكن 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 6/31 ساخته است. به زيستفناوري نه تنها در كشورهاي توسعه يافته بلكه در تعدادي از كشورهاي در حال توسعه كه اهميت اين سرمايهگذاري و توجه ويژه تكنولوژي برتر قرن را دريافتهاند، ديده ميشود. Gene Manipulation .۱ هر چند در ايران استفاده از زيست فناوري سنتي در انستيتوپاستور ايران و مؤسسه تحقيقات واكسن و سرمسازي رازي داراي سابقهاي نزديك به يك قرن ميباشد ولي سابقه توجه جدي به زيستفناوري نوين با تأسيس پژوهشكده زيستفناوري سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي و مركز ملي تحقيقات مهندسي ژنتيك و تكنولوژي زيستي بهدهه۱۳۶۰ برميگردد. در حال حاضر بيش از۱۴۰۰ نفر محقق (كارشناس ارشد بهباال) در زمينههاي مرتبط با زيستفناوري در ايران مشغول بهكار هستند، كه بسيار كمتر از ظرفيت مورد نياز اين فناوري در كشور ميباشد. بيش از۶۰۰ طرح پژوهشي در زمينه زيستفناوري در گرايشهاي مختلف كشاورزي، علوم پايه، پزشكي، صنعت و محيطزيست انجام پذيرفته است. اما بهدليل ناچيز بودن اعتبارات تخصيصي، نتايج حاصل از تحقيقات داخلي به بازار وارد نشـده اسـت هر چـند كه توليد محصوالت زيستفناوري سنتي نيز مانند اتانل، مخمر نان، واكسنهاي انساني و دامي در كشور كماكان ادامه دارد. با توجه به شرايط فعلي، بهنظر ميرسد كه وضعيت نامطلوب زيستفناوري كشور ناشي از مشكالت و موانع زير باشد: ۱ـ فقدان راهبرد و اولويتبندي مشخص براي زيست فناوري كشور. ۲ـ ضعف ارتباطات الزم بين سازمانها و مراكز تحقيقاتي، دانشگاهها، مراكز علمي كشور و ساير نهادها. ۳ـ كمبود امكانات تحقيقاتي با وجود گستردگي و غناي ذخاير ژنتيكي، گونههاي مختلف گياهي و جانوري در نقاط مختلف كشور. ۴ـ قديمي و نارسا بودن قوانين و ساز و كارهاي الزم براي ثبت اختراعات و اكتشافات و مالكيت فكري و عدم حمايت و پشتيباني از محققين و دستاوردهاي فكري آنان. عواملي كه ميتواند در توسعه زيست فناوري كشور مؤثر باشد عبارتند از: ۱ـ حمايت همه جانبه دولت از زيست فناوري. ۲ـ حفظ نيروي انساني متخصص، با عنايت ويژه بهشخصيت و وضعيت معيشتي آنان. ۳ـ سرمايهگذاري مناسب ويژه دولت در زيرساختها. ۴ـ اختصاص بودجه مناسب و قابل توجه حداقل در دو برنامه آينده توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور. ۵ ـ تشويق و حمايت از سرمايهگذاري بخش خصوصي. ۶ ـ حمايت از جلب سرمايهگذاري خارجي در كشور. ۷ـ بهبود و گسترش ارتباطات جهاني. ۸ ـ جذب سرمايه و نيروي انساني متخصص از بين ايرانيان مقيم خارج از كشور. سوابق تدوين سند ( سند ملي زيست فناوري نتيجه تالش نزديك به۲۰۰ نفر از متخصصين و مديران مرتبط با موضوع است كه به پيشنهاد و تصويب كميته ملي زيست فناوري در طول دو سال كار مستمر در چارچوب پروژه تدوين استراتژي ملي زيستفناوري در مركز ملي تحقيقات مهندسي ژنتيك و تكنولوژي زيستي تهيه و تدوين شده است. اين سند در تاريخ۸/۵/۱۳۸۲ توسط وزير علوم، تحقيقات و فناوري در هيأت دولت مطرح و مورد نظرات كليه دستگاههاي اعمال از اطمينان بهمنظور حصول ايران اسالمي رياست محترم جمهوري قرار گرفت. طبق دستور بررسي و بحث ذيربط، مجددًا در۱۱ جلسه كاري بهصورت كارگاههاي يك روزه توسط نمايندگان دستگاههاي زير بازنگري و نهايي شد. ۱ـ وزارت علوم، تحقيقات و فناوري. ۲ـ وزارت جهاد كشاورزي. ۳ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي. ۴ـ وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح. ۵ ـ وزارت صنايع و معادن. ۶ ـ وزارت اقتصاد و دارائي. ۷ـ وزارت بازرگاني. 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 7/31 ۷ـ وزارت بازرگاني. ۸ ـ سازمان حفاظت محيط زيست. ۹ـ مركز ملي تحقيقات مهندسي ژنتيك و تكنولوژي زيستي. ۱۰ـ مؤسسه تحقيقات واكسن و سرمسازي رازي. ۱۱ـ انستيتو پاستور ايران. ۱۲ـ پژوهشكده بيوتكنولوژي كشاورزي. ۱۳ـ انجمن بيوتكنولوژي ايران. ۱۴ـ انجمن ژنتيك ايران. ۱۵ـ نماينده بخش خصوصي. ۱۶ـ نماينده دفتر همكاريهاي فناوري رياست جمهوري. ۱۷ـ متخصصين زيست فناوري. اين سند پس از بازنگري و تاييد نمايندگان دستگاههاي فوقالذكر در تاريخ۱۶/۲/۱۳۸۳ بهتصويب هيأت دولت رسيد. كليه اسناد و مدارك پشتوانه سند در دبيرخانه كميته ملي زيستفناوري وزارت علوم، تحقيقات و فناوري موجود است. آرمانهاي ملي در به كارگيري زيست فناوري ۱ـ ارتقاء سطح علمي و دانش فني زيستفناوري كشور و كسب سهم علمي شايسته در عرصه جهاني. ۲ـ ارتقاء سهم شايسته زيستفناوري در توسعه بخش كشاورزي، محيطزيست، بهداشت و درمان، صنعت و معدن. ۳ـ كسب مقام پيشتازي در زيست فناوري در سطح منطقه. ۴ـ بهبود كمي و كيفي محصوالت كشاورزي اعم از گياه، دام، طيور و آبزيان براي رسيدن به خودكفايي نسبي و تأمين امنيت غذايي كشور با استفاده از زيست فناوري. ۵ ـ بكارگيري اصول اخالقي اسالمي و رعايت حقوق پذيرفته شده بينالمللي در توسعه زيست فناوري و توجه به ايمني زيستي در كليه مراحل تحقيق، توليد و عرضه محصوالت مرتبط با آن. ۶ ـ همكاري با جامعه جهاني براي توسعه زيست فناوري در كشور و استفاده صلحآميز از اين فناوري نوين و راهبردي روز. شاخصهاي تعيين اهداف زيست فناوري كشور ۱ـ امكانپذيري دستيابي بهاهداف در زمانهاي تعيين شده. ۲ـ وجود نيروي انساني يا امكان آموزش و بكارگيري نيروي انساني مورد نياز. ۳ـ وجود ابزار الزم براي انجام تحقيقات و امكان تأمين كمبودها و تجهيز عناصر برنامه. ۴ـ كمك به رفع بحران ملي در زمينه امنيت غذايي، بهداشت و محيط زيست. ۵ ـ توجيه اقتصادي ايجاد و توسعه زيست فناوري. ۶ ـ امكان دسترسي به اطالعات و فناوري مورد نياز. ۷ـ ماهيت راهبردي بودن زيست فناوري. اهداف كالن الف ـ اهداف كوتاه مدت (تا پايان سال۱۳۸۵) ۱ـ ساماندهي نظام مديريت زيست فناوري كشور. ۲ـ بسترسازي و ظرفيتسازي براي ايجاد، انتقال و توسعه فرآيندهاي توليد فرآوردههاي زيستي. ۳ـ بسترسازي و ايجاد زيرساختهاي الزم براي ورود بهبازارهاي جهاني با اولويت كشورهاي منطقه و كشورهاي اسالمي. ۴ـ تكميل پروژههاي نيمه تمام زيست فناوري. ۵ ـ استفاده از ظرفيـتهاي موجود براي توسعه شبكه ملي آزمايشگاههاي تحقيقات زيست فناوري. ۶ ـ ارتقاي سطح آموزش و پژوهش و تربيت نيروي انساني مورد نياز. 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 8/31 ۷ـ دستيابي و بكارگيري دانش فناوري زيستي گياهي مورد نيار براي افزايش و بهبود كيفيت توليد محصوالت راهبردي (گياهان هدف: گندم، برنج، دانههاي روغني، چغندرقند، گياهان علوفهاي دارويي و باغي). ۸ ـ دستيابي و بكارگيري فناوري زيستي در زمينه توليد فرآوردههاي تشخيصي، پيشگيري و درماني دامي و بهبود كيفيت و كميت غذاي دام از طريق زيست فناوري. ۹ـ دستيابي به دانش فني و بكارگيري روشهاي زيست فناوري پزشكي و پزشكي مولكولي در پيشگيري، تشخيص و درمان بيماريها. ۱۰ـ دستيابي به فناوري زيستي توليد فرآوردههاي مفيد و مورد نياز و بكارگيري آنها در پيشگيري، تشخيص و درمان بيماريها. ۱۱ـ دستيابي به استانداردهاي جهاني در زمينه تضمين كيفيت فرآوردههاي زيست فناوري. ۱۲ـ استفاده از زيست فناوري براي حفظ تنوع زيستي و ذخاير ژنتيكي. ۱۳ـ استفاده از زيست فناوري براي پاكسازي محيط زيست. ۱۴ـ زمينه سازي براي توسعه زيست فناوري در بخش صنعت معدن و انرژي. شركتهاي توسعه در خصوصي بخش سرمايهگذاران و فـنـاوري زيـسـت مـحـققـيـن مـشـاركـت بـراي الزم زمـينـههـاي ايـجـاد ۱۵ـ تحقيقاتي و توليدي زيست فناوري. ۱۶ـ دستيابي به دانش ارزيابي و مديريت خطرات زيست فناوري. ب ـ اهداف ميان مدت ( تا پايان برنامه چهارم توسعه) ۱ـ صدور ۳۰ درصد از فرآوردهها و خدمات زيستفناوري توليد شده در كشور. ۲ـ افزايش سهم توليدات زيست فناوري از كل توليد ناخالص ملي كشور بهميزان دو برابر اين سهم در سال۱۳۸۲. ۳ـ افزايش نسبت نيروهاي انساني فعال در زيستفناوري به كل جمعيت كشور، از۲۰ نفر در ميليون، به۵۰ نفر در ميليون. ۴ـ افزايش تعداد بنگاههاي خصوصي و تعاوني زيستفناوري كشور به تعداد حداقل ۲۰۰بنگاه با اشتغالزايي مستقيم ۷۰۰۰ نفر نيروي تخصصي. ) فناوري زيست روشهاي و فرآوردهها از استفاده با بيماريها ژنتيكي درمان و پيشگيري براي زيستي فناوري بكارگيري و دستيابي ـ ۵ بيماريهاي هدف: سرطان، ديابت و بيماريهاي وراثتي). ۶ ـ دستيابي و بكارگيري فناوري زيستي در زمينه گياهان هدف در برنامه كوتاه مدت و گياهان داروئي و كشت و كار حداقل ۳ گياه تراريخته در كشور به مساحت حداقل نيم درصد سطح زير كشت اين قبيل گياهان در جهان. ۷ـ دستيابي و بكارگيري فناوري زيستي براي توليد فرآوردههاي غذايي، بهداشتي، صنعتي، معدني و انرژي مرتبط با زيست فناوري به ميزان ده درصد توليد كل اين فرآوردهها. ۸ ـ دستيابي به دانش فني توليد حيوانات تراريخته. ۹ـ رشد دو برابر استفاده از زيست فناوري در جهت حفظ تنوع زيستي و ذخاير ژنتيكي. ۱۰ـ رشد سه برابر در استفاده از زيست فناوري براي حفظ، ارتقاء و پاكسازي محيطزيست در راستاي توسعه پايدار كشور. ۱۱ـ تكميل، ساماندهي و شبكهسازي بانكهاي: ژن گياهي ملي، ميكروارگانيسمي، تنوع زيستي، ژن انساني و ناقلين و ثبت و كاتالوگ كردن حداقل ۵ درصد از نمونههاي هريك از بانكها با استفاده از روشهاي مولكولي. ج ـ اهداف بلند مدت (تا پايان برنامه پنجم توسعه) ۱ـ ارتقاء سهم بازار خدمات و فرآوردههاي زيستي به ميزان ۵۰% محقق در برنامه ميان مدت. ۲ـ افزايش سهم بازاريافتههاي جديد خدمات و فرآوردههاي زيستي محقق در برنامه ميان مدت به ميزان %۲۰. ۳ـ افزايش توليد فرآوردههاي زيستي كشور به ميزان دو برابر هدف كمي محقق در برنامه ميان مدت. ۴ـ تربيت نيروي انساني و افزايش نيروي انساني مورد نياز رشتههاي مختلف زيستفناوري به نسبت دويست در ميليون تا پايان برنامه. ۵ ـ ايجاد زمينههاي الزم براي گسترش فعاليت شركتهاي خصوصي و تعاوني زيستفناوري به تعداد حداقل ۳۰۰ واحد تا پايان برنامه. ۶ ـ توسعه فعاليتهاي پژوهشي، توليدي و كاربردي زيست فناوري در ارائه خدمات و توليد فرآوردههاي حوزه پزشكي و كشاورزي. ۷ـ دستيابي و بكارگيري دانش زيست فناوري براي توليد فرآوردههاي صنعتي، غذايي، معدني و انرژي مرتبط با زيستفناوري به ميزان %۲۰ توليد كل اين فرآوردهها. ۸ ـ بكارگيري نتايج محقق در حوزه «حفظ، ارتقاء و پاكسازي محيطزيست» در برنامه ميان مدت. 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 9/31 ۸ ـ بكارگيري نتايج محقق در حوزه «حفظ، ارتقاء و پاكسازي محيطزيست» در برنامه ميان مدت. ۹ـ بكارگيري نتايج محقق در حوزه «حفظ تنوع زيستي و ذخاير ژنتيكي» در برنامه ميان مدت. سياستهاي ملي توسعه زيست فناوري ۱ـ سياستهاي زيست فناوري در بعد سياسي و مديريتي ۱ـ۱ـ با توجه به ابعاد ملي زيستفناوري بايد فعاليتهاي مربوط به آن بطور فرابخشي مديريت و هماهنگ شود. ۱ـ۲ـ توسعه زيستفناوري بايد در جهت ارتقاء اقتدار ملي بوده و در تدوين برنامههاي توسعهاي كشور لحاظ گردد و همراه با ايجاد و گسترش زيرساختهاي موردنياز اين حوزه باشد. ۱ـ۳ـ توسعه زيستفناوري بايد همراه با گسترش همكاريهاي علمي و فناوري در سطح ملي، منطقهاي و بينالمللي باشد. ۱ـ۴ـ با توجه به سرعت رشد زيستفناوري بايد تسهيالت ويژه مقرراتي در جابجايي نيروهاي متخصص اعم از داخلي و خارجي لحاظ گردد. ۲ـ سياستهاي زيست فناوري در بعد اقتصادي ۲ـ۱ـ توسعه زيستفناوري بايد در جهت تأمين نيازهاي راهبردي كشور (در امنيت غذايي و سالمت جامعه و محيطزيست) باشد. ۲ـ۲ـ توسعه زيستفناوري بايد در راستاي ارتقاء توان رقابتي توليدات كشور باشد بطوريكه توليد و صادرات محصوالت و خدمات زيستفناوري را افزايش دهد. ۲ـ۳ـ توسعه زيستفناوري بايد همراه با حمايت و تشويق دولت از سرمايهگذاري و مشاركت بخش خصوصي و تعاونيها باشد. ۲ـ۴ـ توسعه زيستفناوري بايد همراه با حمايت دولت از مشاركت و سرمايهگذاري خارجي باشد. ۲ ـ ۵ ـ توسعه زيستفناوري بايد همراه با ايجاد دانش فني در داخل و دستيابي كشور به دانش فني از منابع خارجي باشد. ۲ـ۶ ـ توسعه زيست فناوري بايد در جهت بهرهبرداري بهينه از ذخاير ژنتيكي باشد. ۳ـ سياستهاي زيست فناوري در بعد زيستمحيطي ۳ـ۱ـ توسعه زيست فناوري نبايد مغاير با قوانين زيستمحيطي كشور باشد. ۳ـ۲ـ توسعه زيست فناوري در كشور بايد در جهت حفاظت از ذخاير ژنتيكي باشد. ۳ـ۳ـ توسعه زيست فناوري بايد توأم با رعايت اصول ايمني زيستي در چارچوب پروتكلهاي جهاني مورد قبول كشور باشد. ۴ـ سياستهاي زيست فناوري در بعد اجتماعي ۴ـ۱ـ بايد نيروي انساني متخصص كشور به عنوان مهمترين ركن رشد و گسترش زيستفناوري در كشور مورد توجه و حمايت همه جانبه مادي و معنوي قرار گيرد. ۴ـ۲ـ توسعه زيست فناوري بايد همراه با ارتقاي سطح آگاهي عمومي از اين فناوري باشد. ۴ـ۳ـ توسعه زيست فناوري بايد توأم با رعايت اصول اخالقي، حقوقي و مقررات كشوري باشد. ۴ـ۴ـ توسعه زيست فناوري بايد همراه با حمايت از گسترش نقش نهادهاي غيردولتي باشد. ۴ ـ ۵ ـ توسعه زيست فناوري بايد همراه با رشد علمي ـ تخصصي و ارتقا مهارتهاي نيروي انساني باشد. ۴ـ۶ ـ توسعه زيست فناوري نبايد سالمت انسان را به مخاطره بياندازد. ۴ـ۷ـ توسعه زيست فناوري بايد در جهت ارتقاي سطح سالمت جامعه باشد. ۴ـ ۸ ـ توسعه زيست فناوري بايد در جهت تأمين امنيت غذايي كشور باشد. ۴ـ ۹ـ توسعه زيست فناوري بايد موجب رشد اشتغالزايي در جامعه گردد. راهبرد ملي توسعه زيست فناوري با توجه به قابليتهاي موجود در كشور و فاصله رو به رشد زيست فناوري كشور با دنيا و به منظور توسعه متوازن زيستفناوري و براي نيل به اهداف تعيين شد در اين سند، راهبرد پيشنهادي، « راهبرد جهشي» انتخاب گرديده است. در اين راهبرد، سعي خواهدشد با استفاده صحيح از منابع، اولويت بندي صحيح در حوزههاي مختلف زيستفناوري و پيشبيني سازوكارهاي الزم براي نظارت بر روند اجراء بتوان در پايان هر كدام از برنامههاي كوتاه مدت، ميان مدت و بلند مدت، به اهداف تعيين شده دست يافت. ( راهبردهاي ساماندهي نظام مديريت زيست فناوري: 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 10/31 » ساختارهاي آن در كه فناوري، زيست مديريت فرابخشي نظام طريق از كشور، فناوري زيست فعاليتهاي هماهنگي و سازماندهي ـ سياستگذاري و برنامهريزي»، « پشتيباني و اجرا»، نظارت و ارزشيابي لحاظ گردد. ـ ايجاد و حمايت از واحدهاي مطالعات (ارزيابي، رديابي، پيشبيني و آيندهنگري) زيستفناوري با مجوز مراجع ذيصالح. ـ شايسته ساالري در امور سياستگذاري و برنامهريزي، مديريت اجراء، نظارت و ارزشيابي با تأكيد بر سيستم انتخابي. ـ در طول اجراي اين برنامه كليه سازمانهاي مرتبط با زيستفناوري ضمن حفظ روابط سازماني و استقالل داخلي خود ملزم به هماهنگي با برنامه مندرج در اين سند ميباشند. (راهبردهاي تأمين نيروي انساني ـ تدوين برنامه جامع آموزشي زيستفناوري كشور. ـ تسهيل و حمايت از ارائه دورههاي آموزشي زيست فناوري در قالب مراكز آموزشي خصوصي. ـ بهره گيري از ظرفيت مراكز پژوهشي در تربيت نيروي انساني. تخصيص طريق از خارج به دانشجو اعزام هدفمندكردن و خارجي و داخـلي علمي مـراكز بيـن آموزشـي مشـترك دورههـاي برگزاري ـ سهميه متناسب به هر دستگاه. ـ ايجاد تسهيالت ويژه براي رفت و آمدهاي علمي اساتيد و متخصصان داخلي و خارجي. ـ استفاده از اساتيد خارجي و ايراني مقيم خارج به منظور جبران كمبود تعداد اساتيد داخلي. ـ برگزاري دورههاي كوتاه مدت و ضمن خدمت، جهت تربيت نيروهاي تخصصي و تكنسين ماهر از بين دانش آموختگان. ـ تقويت مراكز آموزشي ارائه دهنده دورهاي آموزش زيستفناوري و پشتيباني از راهاندازي و توسعه دورههاي آموزشي موردنياز در اين مراكز. ـ استفاده از فرصتهاي آموزشي در حين اجراي پروژههاي انتقال فناوري و خريد تجهيزات از خارج از كشور. ـ تسهيل در تكميل هرم نيروهاي انساني موردنياز مراكز پژوهشي زيستفناوري از طريق اصالح ساختار تشكيالتي اين مراكز و ساماندهي نيروي انساني. ـ استفاده از امكانات و مشاركت بخشهاي توليدي و تجاري در ارائه دورههاي آموزشي زيستفناوري. ـ تسهيل در تكميل هرم نيروي انساني موردنياز مراكز پژوهشي زيستفناوري از طريق اصالح ساختار تشكيالتي اين مراكز و ساماندهي نيروي انساني. ( راهبردهاي توسعه زيرساختها و پشتيباني ـ وضع قوانين مالكيت فكري متناسب با زيستفناوري و ايجاد سازوكارهاي تخصصي الزم جهت پشتيباني حقوقي و قضايي موردنياز در توسعه زيستفناوري. ـ ساماندهي و يا ايجاد مراجع ملي غير ذينفع جهت تأييد كيفيت محصوالت و فرآيندهاي توليد زيستفناوري. ـ زمينهسازي براي مشاركت فعال تشكلهاي غيردولتي در سياستسازي و نظارت بر اجراي سياستها. ـ ايجاد شبكه ملي اطالعات زيست فناوري كشور. ـ ارتقاي آگاهي همگاني و گسترش پذيرش عمومي زيست فناوري از طريق رسانههاي عمومي و نهادهاي غيردولتي. ـ تدوين استانداردهاي ملي براي محصوالت زيستفناوري. ـ تدوين اصول اخالقي زيستفناوري توسط كميته ملي اخالق زيستي. ـ تسريع در تدوين مقررات ايمني زيستي و ايجاد زمينههاي الزم براي اجراي آن. ـ تسهيل امور مربوط به صادرات و واردات محصوالت، مواد اوليه و تجهيزات زيستفناوري از طريق درج مقررات مناسب در آئيننامه اجرائي صادرات و واردات كشور. ـ حمايت از عضويت مراكز زيستفناوري در سازمانهاي منطقهاي و بينالمللي. ـ حمايت از ايجاد بنگاههاي بازاريابي خصوصي. ـ ايجاد بخش زيستفناوري در مؤسسات دولتي خدمات بازاريابي. ـ حمايت از ايجاد نظام سرمايهگذاري ريسكپذير در زيستفناوري. ـ تشكيل صندوق حمايت از توسعه زيستفناوري. 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 11/31 ـ تشكيل صندوق حمايت از توسعه زيستفناوري. ـ حمايت از ايجاد شركتهاي سرمايهگذاري در زيستفناوري. ـ شناسائي و استفاده از ظرفيتهاي موجود آزمايشگاهي زيستفناوري كشور، رفع خالء هاي موجود و شبكه سازي آزمايشگاههاي زيستفناوري و ايمني زيستي. ـ تكميل ضربتي پروژههاي نيمه تمام تعريف شده در اهداف اين سند از طريق اختصاص منابع به صورت پروژهاي و خارج از اعتبارات دستگاه مجري. ـ تعيين و تقويت مراكز فعال مرجع و مراكز برگزيده زيستفناوري كشوري. (راهبردهاي دستيابي به فناوريهاي زيستي ـ تدوين برنامه جوامع دستيابي به فناوريهاي زيستي و تعيين اولويت و مزيتيابي براي فناوريهايي كه بايد از طريق توليد درونزا ايجاد شوند و يا فناوريهايي كه بايستي با يادگيري و انتقال از خارج به آنها دست يافت. ـ تقويت بخش پژوهش به منظور ايجاد و توسعه فناوريهاي زيستي از طريق: ۱ـ تخصيص بودجه و ارائه تسهيالت در راستاي اولويتهاي تدوين شده توسط كميته ملي زيستفناوري در حوزههاي تخصصي مربوطه. داشتهباشند و لحاظ را پويا فعاليتهاي با انطباق امكان نحوي كه به پژوهشي زيستفناوري اعمال اصالحات ساختاري الزم در مؤسسات ۲ـ نمودن اين اصل در ايجاد مؤسسات پژوهشي جديد. بين بخشي، منطقهاي و بين سازماني، پژوهشي فعاليتهاي از و حمايت و شبكهاي تحقيقات گروهي بسترهاي ايجاد و فرهنگ ۳ـ گسترش بينالمللي از طريق تدوين آئيننامههاي الزم، ارائه تسهيالت ويژه و تشويقهاي مادي و معنوي در اين مقوله. ۴ـ تعيين قطبهاي تحقيقات زيستفناوري در هر حوزه تخصصي و اولويت دادن براي جذب نيروي متخصص و امكانات به اين مركز. افزايش ثمردهي به منظور نظارتي غيرذينفع تعيين سازوكار و پژوهشي زيستفناوري و تصويب طرحهاي داوري تدوين شيوه نامههاي ـ ۵ طرحهاي پژوهشي زيستفناوري. ( ساماندهي انتقال فناوري از خارج كشور و هدفمند نمودن آن از طريق: ۱ـ تدوين مقررات و سازوكار الزم در بازديدهاي علمي خارجي و جلسات مذاكره با بنگاههاي خارجي. به فناوري انتقال و حقوقي مشاورهاي ارائه خدمات و خارج از فناوري زيست يادگيري و انتقال فرصتهاي و منابع اطالعات بانك ايجاد ۲ـ بخش ها. ۳ـ تسهيل سرمايهگذاري مشترك بنگاههاي زيستفناوري داخلي و خارجي جهت دستيابي به فناوري زيستي پيشرفته جهاني. ۴ـ تسهيالت ويژه جهت جابجايي و استخدام متخصصان خارجي صاحب فناوري زيستي در مواقعي كه فرصتهاي ويژهاي در اين راستا به وجود ميآيد. ۵ ـ تعيين سازوكار مشاركت دانشگاهها و مؤسسات پژوهشي در پروژههاي انتقال فناوري در راستاي موفقيت در انتقال واقعي دانش فني. ۶ ـ حمايت از حضور در نمايشگاهها و كنفرانسهاي منطقهاي و بينالمللي زيستفناوري. ۷ـ استفاده از فرصت اعزام دانشجو به خارج و دورههاي مشترك آموزش مراكز علمي داخل و خارج در راستاي انتقال دانش فني. ( راهبردهاي صنعتي و توليدي ـ حمايت از پاركها و مراكز رشد زيستفناوري. ـ تدوين مكانيسمهاي انتقال فناوري زيستي از مراكز پژوهشي به مراكز بهرهبردار. ـ حمايت از ايجاد شركتهاي خدمات مهندسي و مشاوره زيستفناوري در بخش خصوصي. ( راهبردهاي تقويت بخش خصوصي و تجارت و بازار ـ ايجاد مناطق آزاد توسعه زيستفناوري به منظور افزايش امكان توليد و صادرات محصوالت زيستفناوري. ـ زمينهسازي براي استفاده از ظرفيتهاي موجود در داخل و كشورهاي منطقه براي گسترش بازار محصوالت زيستفناوري. ـ حضـور فـعال مؤثر در نمايشگاهها و همايشهاي منطقهاي و بينالمللي به منظور گسترش بازار محصوالت زيستفناوري. ـ ايجاد سازوكارهاي مؤثر براي جذب سرمايهگذاريهاي خارجي. 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 12/31 جدول بودجه پيشنهادي براي اجراي برنامه (واحد ميليارد ريال) 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 13/31 بلندمدتميان مدتكوتاه مدتنوع فعاليت/دوره 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 14/31 6/14520707960آموزش ­249/33ابت­03مارسدرصد 48019208000پژوهش 11231/34درصد 60033607500توليد ­132/4032ژوئيهدرصد پروژههاي (تكميل زيرساخت مراكز توسعه و تمام) نيمه و علمي پاركهاي و موجود بانك هاي ژني ــ18501000 3/42120درصد و اقتصادي ويژه مناطق ايجاد ــــ1300مراكز رشد ­2900ژوئيهدرصد 6/4375835023460جمع كل 100100100درصد اعتبارات %30 سقف تا حداكثر موارد، از هريك بودجه جابجائي ميباشد. (ميليارد لایر) 6/36185 پيشنهادي بودجه كل *جمع پيشبيني شده با تصويب شوراي راهبردي امكانپذير خواهد بود. ساختار مديريت زيست فناوري كشور 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 15/31 رئيسجمهور راهبرديشورايدبيرخانه كميته تخصصي كميته در تخصصي وزارت دفاع و كميته در تخصصي تخصصي كميته علوم، وزارت در تخصصي كميته وزارت تخصصيدر كميته تخصصي كميته سازمان در 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 16/31 در وزارت نفت پشتيباني نيروهاي مسلح جهاد وزارت كشاورزي و تحقيقات فناوري بهداشت، درمان و آموزش پزشكي محيطدر وزارت صنايع حفاظت زيست ضميمهها ضميمه ها وضع موجود و مطلوب زيست فناوري در ايران 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 17/31 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 18/31 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 19/31 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 20/31 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 21/31 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 22/31 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 23/31 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 24/31 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 25/31 ضميمهها و موجود وضع زيست مطلوب فناوري در ايران وضعيت مطلوب (انتهاي هر برنامه)وضعيت موجودشاخصها 1ـ كميته ملي زيست فناوري كـميـتـه هـاي فـرعــي در دستگاههاي 2ـ مختلف از جمله: 2ـ1ـ كميته بيوتكنولوژي وزارت بهداشت 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 26/31 1ـ سـازمـانـدهينظام زيست مديريت فناوري كوتاه مدت: ايجاد نظام مديريت منسجم و و سـياسـت گذاري » بـراي فراسـازمـانـي و پـشتيباني» و اجـرا » ، بـرنـامـه ريـزي» و پژوهش آموزش، حوزه هاي در نظارت توليد در زيست فناوري كشور پزشكي بيـوتـكـنـولـوژي شـبكـه 2ـ1ـ1ـ كشوري 2ـ2ـ2ـ شبكه پزشكي مولكولي وزارت بيوتكنولوژي كميته 2ـ2ـ جهادكشاورزي صنايع وزارت بـيـوتكنـولـوژي كمـيته 2ـ3ـ و معادن (صنايع نوين) ايمني و فـنـاوري فـرعـي كميـتـه 2ـ4ـ زيستي (كميته ملي توسعه پايدار) 3ـ كميته ملي ايمني زيستي 4ـ كميته ملي اخالق زيستي (كميسيون ملي يونسكو) شوراي بيوتكنولوژي كميسيون ـ 5 پژوهش هاي علمي كشور 2ـ تعدادنيروهايمتخصص و (دكتري فوقليسانس) 20 نفر در يك ميليون نفر جمعيت كشور (جمعًا 1400 نفر نيروي متخصص) جهت مناسب بستر ايجاد مدت: كوتاه افزايش كمي و كيفي جمعيت ميليون در نفر 50 مدت: ميان (جمعاً 3500 نفر) تأمين و تربيت 2100 نفر نيروي متخصص بلنـد مـدت: 200 نفـر در ميليون جمعيت (جمعًا 16000 نفر) تأمين و تربيت 12500 نفر نيروي متخصص 3ـ پژوهش 3ـ 1 ـ تعداد مقاالت علمي و پژوهشي 250 مقاله (ISI) كل مقاالت كل و ISI مقاله 550 جمعًا مدت: كوتاه مقاالت و ISI و مقاله 1500 جمعًا مدت: ميان كل مقاالت و كل ISI 5000 مقاله جمعًا مدت: بلند مقاالت مقاالت تعداد 3ـ2ـ پژوهشي و علمي داخلي 2000 مقاله كوتاه مدت: جمعًا 2500 مقاله داخلي ميان مدت: جمعًا 5000 مقاله داخلي بلند مدت: جمعًا 18500 مقاله داخلي پتنت در كشور)3 پتنت (عدم وجود ساز و كار موثر ثبت3ـ3ـ تعداد پتنت كوتاه مدت: حداقل 10 پتنت ميان مدت: حداقل 25 پتنت بلند مدت: حداقل 100 پتنت مراكز تعداد 3ـ4ـ و تحقيقاتي واحدهاي پژوهشي تحقيقاتي مركز 12 (شامل واحد 43 تخصصي و 31 واحد پژوهشي) كوتاه مدت: تقويت مراكز موجود و تكميل پروژههاي ناتمام بخش در رشد %15 مدت: ميان خصوصي و دولتي (50 واحد) بلند مدت: 30% رشد دربخش خصوصي و دولتي (جمعًا 65 واحد) وضعيت مطلوب (انتهاي هر برنامه)وضعيت موجودشاخصها 4ـ توليد ارزش 4ـ1ـ افزايش براي بسترسازي مدت: كوتاه توليد 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 27/31 و (كاال محصوالت خدمات) ميان مدت : معادل 600 ميليون دالربالغ بر 400 ميليون دالر سال در توليدات ارزش برابر دو بلندمدت: 1200 (معادل مدت ميان برنامه پاياني ميليون دالر) ناچيز4ـ2ـ صادرات براي مناسب بستر ايجاد مدت: كوتاه صادرات محصوالت %30 صادرات مدت: ميان توليدي مطابق اهداف (342 ميليون دالر) محصوالت %50 صادرات بلندمدت: ميليون 1140) اهداف مطابق توليدي دالر) شركتها تعداد 4ـ3ـ توليدكننده از اعم محصوالت و ساخت تجهيزات بيش از 30 شركت كوتاه مدت: 60 شركت ميان مدت: 200 شركت بلندمدت: 500 شركت از توليد سهم 4ـ4ـ ناخالصي توليد كل ملي از GNP ، مبناي رشد حدود 6/0 درصد گرفته نظر در 4درصد ساليانه متوسط شد. قوانين تدوين و كوتاه مدت: بسترسازي براي افزايش سهم توليد GNP ميان مدت: 4/1% از GNP بلند مدت: 5/1% از مـشاركـت ـ 5 بـخش خصوصي 5 ـ1ـ توليد فرآورده ها و تجهيزات توليدات ارزش از سهم درصد 55 حدود زيست فناوري كشور كوتاه مدت: 65% (315 ميليون دالر) ميان مدت: 75% (484 ميليون دالر) بلند مدت: 85% (850 ميليون دالر) سهم بخش خصوصي ناچيز است5 ـ2ـ پژوهش ايجاد و بسترسازي مدت: كوتاه بخش مشاركت براي الزم تسهيالت خصوصي ميان مدت: %15 بلند مدت: %30 همكاريهاي ـ 6 منطقه اي بين المللي عـليرغـم وجـود همـكاريهاي بينالمللي وضع مجموعًا بخشها، از بعضي در موجود مطلوب نيست و ارتباطات كيفي و كمي گسترش همكاريهاي بين المللي به ميزان: كوتاه مدت: سه برابر وضع موجود ميان مدت: پنج برابر وضع موجود بلند مدت: هفت برابر وضع موجود 7ـ قوانين و مقررات استانداردهاي 7ـ1ـ و محصوالت ملي تجهيزات وضعيف است محصوالت ملي استانداردهاي تجهيزات زيست فناوريتدوين حمايتي قوانين 7ـ2ـ زيست شامل و گمركي محيطي، بازرگاني و معافيت هاي مالياتي در راستاي تضعيف توليدات داخل وضع قوانين و مقررات در راستاي حمايت و محصوالت صادرات و داخل توليد از تجهيزات ايمني قوانين 7ـ3ـ تصويب و اعمال قوانين وضع شدهدر دست تدوين ميباشدزيست تصويب و اعمال قوانين وضع شدهدر دست تدوين ميباشد7ـ4ـ مالكيت معنوي زيست بكارگيري 8ـ بكارگيري براي كوتاه مدت: ظرفيت سازي زيست فناوري با فناوري زيست بكارگيري مدت: ميان ساماندهي، تكميل و شبكه سازي بانك ها 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 28/31 حفظ براي فناوري تنوع زيستي و ذخاير ژنتيكي حداقلنامطلوب ژنتيكي اطالعاتي ثبت و ژني 5درصد از نمونه ها با زيست فناوري بكارگيري مدت: بلند ساماندهي، تكميل و شبكه سازي بانك هاي 10 حداقل ژنتيكي اطالعات ثبت و ژني درصد از نمونه ها وضعيت مطلوب (انتهاي هر برنامه)وضعيت موجودشاخص ها بكـارگيـري 9ـ در زيسـت فنـاوري محيط پاكـسازي زيست مطلوب نيست كوتاه مدت: ظرفيتسازي براي بكارگيري محيط پاكسازي در فناوري زيست زيست بكارگيري برابر 3 رشد مدت: ميان زيستفناوري در پاكسازي محيط زيست بكارگيري برابر 5 رشد بلندمدت: زيستفناوري در پاكسازي محيطزيست 10ـ بكارگيري زيست فناوري در كشاورزي بكـارگـيري 10ـ1ـ در زيـست فناوري گياهان و نسبتًا مطلوب در تحقيقاتـ متوسط (توليد محدود دربخش خصوصي)ـ كشت بافت به بافت كشت فرآوردههاي صادرات منطقه خاورميانه و آسياي مركزي از استفـاده ـ نـشانگـرهـاي مولكولي به منحصر (تقريبًا كاربرد در نامطلوب طبقهبندي) اصالح برنامههاي در گسترده استفاده نباتات كشور به ميزان كوتاه مدت: بستر سازي جهت توليد دانش فني ميان مدت: حداقل 2 واريته بلندمدت: حداقل 10 واريته سموم و كودها ـ بيولوژيك توليد و مصرف 1% كل سموم و كودهاي موردنياز كشور با شيميايي سموم و كودها جايگزيني كودها و سموم بيولوژيك به ميزان كوتاه مدت: %5/1 ميان مدت: %3 بلندمدت: %10 و ژن انـتقـال ـ گـياهـان تراريخته در توليد و تحقيقات) (درحد محدود مقياس آزمايشگاهي كوتاه مدت: توليد دانش فني سطح از %2/0 كاشت مدت: ميان زيركشت گياهان تراريخته جهان كشت زير %5/0 كاشت مدت: بلند گياهان تراريخته جهان بـكـارگيري 10ـ2ـ در فناوري زيسـت دام، طيور و آبزيان نه چندان رضايتبخش كاهش واردات به ميزان %90 تسخير بازار منطقه و صدور دانش بيشترـ خوراك دام و مكملها اصالح نژاد دام و آبزياناستفاده از روشهاي زيست فناوري برايـ دامپزشكي دام، نـژاد اصالح ـ كوتاه مدت: دستيابي به دانش فنيطـيور و آبزيان ميان مدت : تأمين 5% نياز كشور 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 29/31 بلند مدت: تأمين 10% نياز كشور ـ خوراك دام و مكملها (درحدـ دامپزشكي تشخيص (مطلوب)، تحقيقات)پيشگيري كـوتـاه مـدت: دستـيابي به دانـش فـني و استانداردها و واكسن سه توليد مدت: ميان روشهاي تشخيص مولكولي بيماريها بلندمدت: توليد حداقل پنج واكسن جديد و افزايش صادرات به ميزان 30% كل توليدات دام، نژاد اصالح ـ در حد تحقيقات جزئيطيور و آبزيان فناوري زيست روشهاي از استفاده جهت اصالح نژاد وضعيت مطلوب (انتهاي هر برنامه)وضعيت موجودشاخصها بكارگيـري 11ـ در زيســتفـناوري صنـعت بكارگيري براي ظرفيت سازي مدت: كوتاه زيست فناوري به فرآورده ها از %10 توليد مدت: ميان روش زيست فناوري به فرآوردهها از %30 توليد بلندمدت: روش زيست فناوري ساخـت 11ـ1ـ تـجهيـزات اساسي دسـتيابي براي سازي زمينه مدت: كوتاه به دانش فني ميان مدت: حداقل %5 بلندمدت: حداقل %10 توليد 11ـ2ـ زيستي فرآورده هاي در استفاده قابل صنايع غذايي توليد 1% نياز كشور كوتاه مدت: %5 ميان مدت:%10 بلندمدت:%15 از استفاده 3ـ 11ـ در زيستي فناوري معدن و انرژي تحقيقاتي آزمايشگاهي كوتاه مدت: دستيابي به دانش فني ميان مدت: ايجاد پايلوت در كاربرد براي سرمايه گذاري بلندمدت: صنعت بكارگيري 12ـ زيست فناوري درسالمت نسبتًا مطلوب12ـ1ـ پيشگيري نيمه پروژههاي از حمايت مدت: كوتاه تمام و مراكز توليدي ميان مدت: دستيابي به فناوريهاي جديد و واكسنهاي نسل جديد و زمينهسازي براي صادرات بلندمدت: تالش براي صادرات توليدات 12ـ2ـ درمان كـه داروئـي فـرآورده هاي واردات درصـد 3 تـوليـد بيوتـكنولـوژي طـريـق از عـمـدتـاً مـي شـوند حداقل 30 درصد از ارز را به خود اختصاص مي دهد كوتاه مدت: تكميل پروژههاي ناتمام از %10 حداقل توليد مدت: ميان داروهاي پروتئيني نوتركيب موردنياز داروهاي %30 حداقل توليد بلندمدت: پروتئيني نوتركيب موردنياز و فرآوردهها توليد توسعه مدت: كوتاه زيست روشهاي بكارگيري گسترش تشخيصي آزمايشگاههاي در فناوري كشور، تدوين استاندارد و پانلهاي ملي 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 30/31 فرآوردههاي12ـ3ـ تشخيص از عمدهاي بخش واردات تشخيصي اين نياز كشور در تأمين %50 ميان مدت: زمينه بلندمدت: تأمين 80% نياز كشور نتايج اجراي برنامه راهبردي ۱ـ آموزش ـ تربيت ۲۱۰۰ نفر نيروي متخصص زيست فناوري (دكتري و فوق ليسانس) تا پايان برنامه ميانمدت (۱۳۸۸). ـ تربيت ۱۲۵۰۰ نفر نيروي متخصص زيست فناوري (دكتري و فوق ليسانس) تا پايان برنامه بلندمدت. ۲ـ پژوهش ـ انتشار ۷۰۵۰ مقاله در مجالت بينالمللي ISI تا پايان راهبردي. ـ انتشار ۱۶۵۰۰ مقاله داخلي تا پايان برنامه راهبردي. ۳ـ توليد ـ ثبت حداقل ۱۳۵ پتنت تا پايان برنامه راهبردي. ـ توليد حداقل ۱۰ درصد از داروهاي پروتئين نوتركيب موردنياز تا پايان برنامه ميان مدت. ـ توليد حداقل ۳۰ درصد از داروهاي پروتئين نوتركيب موردنياز تا پايان برنامه بلند مدت. ـ كاشت گياهان تراريخت در كشور به ميزان حداقل ۲% درصد از سطح زيركشت اين قبيل گياهان در جهان تا پايان برنامه ميانمدت. ـ كاشت گياهان تراريخته در كشور به ميزان ۵% درصد از سطح زير كشت اين قبيل گياهان تا پايان برنامه بلندمدت. ۴ـ زيرساختها ـ ايجاد نظام مديريت منسجم و فراسازماني براي سياستگذاري، برنامهريزي، آموزش، پژوهش و توليد در زيست فناوري كشور. ـ تقويت و تجهيز مراكز و واحدهاي پژوهشي موجود زيست فناوري در جهت توانمندسازي آنها تا پايان برنامه كوتاه مدت. ـ افزايش مراكز تحقيقاتي و واحدهاي پژوهشي زيست فناوري در بخش خصوصي و دولتي ۲۲ واحد تا پايان برنامه راهبردي ايران سبز. ـ ساماندهي نيروهاي انساني متخصص كشور در جهت بهرهبرداري كامل از توان تخصصي كشور. ـ مشاركت دادن بخش خصوصي در سه بخش توليد، پژوهش و آموزش زيست فناوري. ـ افزايش تعداد شركتهاي خصوصي از ۳۰ شركت كنوني به ۵۰۰ شركت تا پايان برنامه راهبردي ايران سبز. ـ افزايش سهم بخش خصوصي در پژوهش و آموزش زيست فناوري از سهم بسيار ناچيز كنوني به ۱۵ درصد تا پايان برنامه ميانمدت. ـ افزايش سهم بخش خصوصي در پژوهش و آموزش زيست فناوري از سهم بسيار ناچيز كنوني به ۳۰ درصد تا پايان برنامه بلندمدت. ـ افزايش سه بخش خصوصي در توليد محصوالت و خدمات زيست فناوري از ۵۵ درصد كنوني به ۸۵ درصد معادل ۸۵۰ ميليون دالر در پايان برنامه راهبردي ايران سبز. ـ تدوين استانداردهاي ملي محصوالت و تجهيزات زيست فناوري و ساماندهي نظام بررسي، تأييد و صدور مجوز فروش محصوالت زيست فناوري. ـ تجهيز آزمايشگاههاي رفرانس و ايجاد ساز و كارهاي مناسب براي تأييد فني و صدور مجوز براي محصوالت زيست فناوري در اسرع وقت مطابق با نرمهاي بينالمللي. ـ تدوين قوانين و مقررات حمايتي و پشتيباني متناسب با ماهيت زيست فناوري در راستاي حمايت از توسعه آن. ـ ساماندهي و بهرهبرداري مؤثر از بانكها و ذخاير ژني. ۵ ـ بازار ـ افزايش ارزش توليدات زيست فناوري كشور از ۴۰۰ ميليون دالر فعلي به ۱/۲ ميليارد دالر. 9/26/2016 www.dastour.ir/Print/?lid=208505 http://www.dastour.ir/Print/?lid=208505 31/31 ـ افزايش صادرات محصول و خدمات زيست فناوري كشور از ۵/۰ ميليون دالر به ۱۴/۱ ميليارد دالر. ـ كاهش واردات خوراك دام و مكملها به ميزان ۵ درصد نياز كشور تا پايان برنامه ميانمدت. ـ كاهش واردات خوراك دام و مكملها به ميزان ۱۰ درصد نياز كشور تا پايان برنامه بلند مدت. ـ تسخير بازار منطقه در زمينه واكسن و سرمهاي دامي تا پايان برنامه بلندمدت.