Regulation on the method for testing on varieties of poplars and willows at the experimental field or laboratory using the uniform method for processing the obtained test results

Petak, 1 O. veljace 1989. SLU2:BENI LIST SFRJ Broj 9 - Stranica 237 Obrazac 6 (naziv organizacije udruzenog rada koja ispituje sorte - izvodaëa pokusa) METEOROLOSKI PODACI NAJBLI2:E METEOROLOSKE STANICE Godina Mjesto osmatranja Mjesec 1. Il. Ill. IV. V. VI. Vil. VIII. IX. X. XI. XII. 87. Teml?c'.atura m101m. maksim. srednja Mraz, pr\"i poslje<lnji Oborine. Broj sunëa• u mm nih dana Rukovodilac organizacije udruzenog rada koja obavlja ispitivanje Na temelju clana 22. stava 1. i clana 24. stava 2. Zakona o priznavanju novostvorenih, odobravanju uvodenja u proizvod­ nju stranih i zastiti sorti poljoprivrednog i ~umskog bilja (,.Sluzbeni list SFRJ". br. 38/80), Savezni komitet.za poljopriv­ redu propisuje PRAVILNIK 0 JEDINS1VENOJ METODI ZA ISPmVANJE SORTI TOPOLA I VRBA NA POKUSNOM POLJU I U LABORA­ TORIJU I JEDINSlVENOJ METODI ZA OBRADU RE­ ZULTATA ISPITTVANJA DOBIVENIH NA POKUSNOM POLJU I U LABORATORIJU Clan 1. Ovim se pravilnikom propisuje jedinstvena metoda za is­ pitivanje sorti topola i vrba (u nastavku teksta .. sorte") na po­ kusnom polju i u laboratoriju i jedinstvena metoda za obradu rezultata ispitivanja dobivenih na pokusnom polju i u labora­ toriju, radi priznavanja novostvorenih odnosno odobravanja uvodenja u proizvodnju stranih sorti topola i vrba u Socijalis­ tièkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji. I. ISPITIVANJE SORTI NA POKUSNOM POUU Clan 2. Sorte se na pokusnom polju ispituju najmanje na tri loka­ liteta u tri proizvodna podruèja topola i vrba. Clan 3. Sorte se na pokusnom polju ispituju po metodi sluèajnog rasporeda sorti (blok-sistem), s brojem ponavljanja ovisno o broju sorti, i to: 12 ponavljanja ako se ispituju dvije sorte, osam ponavljanja ako se ispituju tri sorte, sest ponavljanja ako se ispituju cetiri sorte i pet ponavljanja ako se ispituje pet i vise .sorti. lzvodac pokusa ispituje sorte po planu razmjestaja sorti pod siframa u blok-sistemu. Broj biljaka na pokusnom polju ne moze biti manji od 16, à razmak pri sadnji izmedu redova i biljaka u redu mora izno­ siti I m. Kao za~titni pojas oko pokusnog polja moraju se saditi dva reda standardne sorte na istom razmaku. C::tan 4. Zemljiste za pokusno polje treba biti ujednaèeno po kon­ figuraciji te po fizikalim i kemijskim svojstvima i ne smije bili zarazeno biljnim bolestima i sletnicima. Clan 5. Sadni materijal ispitivanih i standardnih sorti mora biti zdrav, iste dobi i kvalitete, sto se dokazuje svjedodzbom o zdravstvenom stanju i dektaracijom o kvaliteti, i mora biti pro­ izveden na istom lokalitetu i na isti na6n. lspitivane i standardne sorte pripremaju se i sade na is­ tovjetan natin i u optimalnom roku, ovisno o biljnoj vrsti i proizvodnom podrutju. · Pri ispitivanju sorti primjenjuje se odgovarl!juéa suvreme­ na tehno!ogija uzgoja topola i vrba. Clan 6. U toku ispitivanja sorti na pokusnom polju izvodaC poku­ sa evidentira podatke za visinski, debljinski i obujamski pri• rast, a i broj biljaka po ponavljanjima. Visinski prirast iskazuje se u metrima, debljinski u mili­ metrima, a obujamski u kubnim metrima, po ponavljanjima odnosno na hektar. Prirast se mjeri na koncu vegetacijskog perioda, prve i posljednje godine ispitivanja. Visinski prirast mjeri se od vrata do vrha biljke, a debljin­ ski prirast utvrduje se na osnovi promjera izmjerenoga navra­ tu biljke, sve dok visina ne premasi dva metra od zemlje, kada se promjer mjeri na visini od 1,3 m od zemlje. Clan 7. U toku ispitivanja sorti na pokusnom polju izvodac poku­ sa ocjenjuje pravost i debljinu grana ovim ocjenama: 1) za pravost grane: 1 - potpuno prava; 2 - jednostrana zakrivljenost; 3 - visestruka zakrivljenost; 2) za debljinu grane: 1 - tanka do 4 cm; 2 - srednja od 4 cm do 7 cm; 3 - debela vise od 7 cm. Clan 8. U toku ispitivanja sorti na pokusnom polju prati se poja­ va biljnih bolesti i stetnika i ocjenjuje otpomost prema tim bo­ lestima i stetnicima i stupanj njihove prisutnosti, i to: 1) otpomost odnosno osjetljivost sorti na odredene boles­ ti i stetnike, prema prijedlogu stvaraoca sorte, utvrduje se u ek sperimentalnim uvjetima, i to za: · Dothichiza populea; otpomost odnosno osjetljivost utvrduje se u eksperimen­ talnim ili poljskim uvjetima, bez provodenja mjera kemijske zastile, a pritom su postojali uvje1i za infekciju odnosno na• pad; 2) stupanj prisutnosti utvrduje se za ove biljne bolesti i stetnike: Dothichiza populea; Marssonina brunea; Venturia tremulea; Melampsora sp.; Cryptorrynchus lapathi; Stranica 238 - Broj 9 SLUlBENI LIST SFRJ Petak, 10. veljate 1989. Sciapteron (Parantherene) tabaniformis; Saperda populca: Helicomya saliciperda; 3) pojava ostalih bolesti i stetnika i stupanj njihove prisut­ nosti registriraju se. Otpornost odnosno osjetljivost ispitivane sorte i stupanj prisutnosti bolesti i stetnika ocjenjuju se ocjenama od I do 9, s tim sto ocjene znace: 1 - sorta nije podlozna napadu bolesti i stetnika, nema simpt9ma bolesti i stetnika - stupanj osteéenja 0%; 2 - sorta tolerantna, bolesti i stetnici (navesti koji) utvrde­ ni u tragovima - stupanj osteéenja do 2%; 3 - sorta podlozna bolesti i stetnicima (navesti kojima) napad slab - stupanj osteéenja od 2,1% do 5%; ' 4 - sorta slabo osjetljiva na bolesti i stetnike (navesti ko­ je), napad uocljiv - stupanj osteéenja ad 5,1% do 10%; 5 - sorta srednje osjetljiva na bolesti i stetnike (navesti koje), napad srednji - stupanj osteéenja od 10,1% do 20%; 6 - sorta osjetljiva na bolesti i stetnike (navesti koje), na­ pad izrazen - stupanj osteéenja od 20, 1 % do 40%; 7 - sortajako osjetljiva na bolesti i stetnike (navesti koje), napad jak - stupanj osteéenja od 40,1% do 60%; 8 - sorta vrlo osjetljiva na bolesti i stetnike (navesti koje), napad vrlo jak - stupanj osteéenja od 60,l % do 80%; 9 - sorta iznimno osjetljiva na bolesti i stetnike (navesti koje), napad osobito jak - stupanj osteéenja vise od 80, l %. Pod stupnjem prisutnosti bolesti i stetnika razumijeva se postotak osteéenja biljaka ili postotak osteéenja biljnih dijelo­ va ili broj stetnih organizama na dijelu biljke, na cijeloj biljci ili na povrsini od I m', ovisno o specificnosti pojavljivanja od­ redenih biljnih bolesti i st'etnika. Osteéenja debla, grana i izbojaka od abiotickih faktora (vjetar i snijeg) prate se, evidentiraju i ocjenjuju opisno, i to kao slabo, srednje i jako osteéenje. Clan 9. Ako je u vrijeme ispitivanja sorti u dva ili vise ponavlja­ nja prezivjelo manje ad 80% stabala ispitivanih sorti, dobiveni se rezultati smatraju neupotrebljivima. Il. ISPITIVANJE SORTI U LABORATORIJU è'.:lan 10. Pri ispitivanju sorti u laboratoriju utvrduju se: specificna te:i:ina, duljina i debljina vlakanaca. Laboratorijska ispitivanja sorti obavljaju se na prosjec­ nom uzorku svih ponavljanja s jednog lokaliteta, u posljednjoj godini ispitivanja. Ill. OBRADA REZULTATA DOBIVENIH ISPITIVANJEM SORTI NA POKUSNOM POUU I U LABORATORIJU Clan 11. Rezultati ispitivanja sorti obraduju se metodom analize varijance i LSD testa za razinu rizika od 5% i 1 %, za svojstva visinskoga, debljinskoga i obùjamskog prirasta. Pri ispitivanju pravosti debla, debljine grana i osjetljivosti na abiotiéke faktore izraéunavaju se aritmeticka sredina i koe­ ficijent varijacije. Rezultati ispitivanja sorti po lokalitetima, a i po godina­ ma, obraduju se preko dvofaktorijalnog pokusa, a po lokalite­ tima i godinama zajedno - preko trofaktorijalnog pokusa po planu potpuno slucajnog blok-sistema. Ocjena znaéajnosti rezultata ispitivanja izmedu sorti, lo­ kaliteta i godina i njihove interakcije dobiva se na osnovi ana­ lize varijance i LSD testa za razinu rizika od 5% i 1 %. Za sva obilje:!ja za koja se izraéunavaju prosjeci i koefici­ jenti varijacijc rezultati se obraduju tako sto se nakon zavrset ka ispitivanja izraéunava prosjek i koeficijent varijacije za ,va­ ku godinu i svaki lokalitet posebno i za sve godine i sve lokali­ tete zajedno. Clan 12. U toku ispitivanja 'sorti izvodac pokusa evidentira opée rezultate ispitivanja kvalitete sorte, rezu!tate ispitivanja sorti na otpornost odnosno osjetljivost na bolesti i stetnike, rezulte­ te ispitivanja sorti u laboratoriju i meteoroloske podatke naj­ blize meteoroloske stanice. Podaci iz stava 1. ovog Nana evid.entiraju se na obrasci­ ma od I do 6, koji su otiskani uz ovaj pravilnik i njegovim su sastavnim dijelom Jzvodaé pokusa obavezan je po jedan primjerak obrazaca iz stava 2. ovog élana trajno éuvati. Clan 13. Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana obja­ ve u ,.Slutbenom listu SFRJ". Br. 2730/3 Beograd, 1. prosinca 1988. Predsjednik Saveznog komiteta za poljoprivredu Sava Vujkov, v. r. Obrazac 1 (naziv organizacije udru:i:enog rada koja ispituje sorte - izvodaéa pokusa) OPél PODACI O ISPJTIVANOJ SORTI 1. Naziv kulture· 2. Naziv ispitivane sorte 3. Naziv pokusnog polja 4. Naziv lokaliteta 5. Tip ze111Ijista 6. Nadmorska visina 7. Polotaj i nagib zemljista 8. Priprema zemljista 9. Povrsina pokusnog polja 10. Razmak izmedu rcdova 11. Broj zasadenih biljaka na parceli ispitivane sorte 12. Broj zasadenih biljaka na parceli standardne sorte 13. Broj uspjelih biljaka na parceli ispitivane sorte 14. Broj uspjelih biljaka na parceli standardne sorte 15. Broj ponavljanja 16. Vrsta sadnje - sorte 17. Njega: a) kolicina gnojiva, po godinama i ukupno b) okopavanje i prasenje - uéestalost, po godinama c) zastita pokusnog po!ja od divljaci, stoke, pofara i éovje-ka 18. Naéin sadnje 19. Godina sadnje i godina zavrsnog ispitivanja Rukovodilac organizacije udru:!enog rada koja obavlja ispitivanje Petak, 10. veljaée 1989. SLU2:BENI LIST SFRJ Broj 9 - Stranica 239 Obrazac 2 (naziv organizacije udruienog rada koja ispituje sorte - izvodaèa pokusa) REZULTATI JSPITIVANJA PRIRASTA SORTE 1. Naziv kultur•------~ 2. Naziv ispitivane sorte--------------~ 3. Godina ispitivanja 4. Naziv pokusnog polja S. Naziv lokaliteta ".\"aziv ispitivane sorte puna\ljanja Prirasl Yisinski. debljln·. u m ski. obuja• mski. u mm u m' Rukovodilac organizacije udrutenog rada koja obavlja ispitivanje Obrazac 3 (naziv organizacije udruzenog rada koja ispituje sorte - izvodaéa pokusa) REZULTATI ISPITIVANJA KVALITETE-SORTE 1. Naziv kulture ,... 2. Naziv ispitivane sorte-----------~ 3. Godina ispitivanja 4. Naziv pokusnog polja 5. Naziv lokaliteta ~ Naziv ispitivane sorte p<>navljanja Kvaliteta pravost (opisno i ocjena) debljina gra­ na (opisno i ocjena) Rukovodilac organizacije udruzenog rada koja obavlja ispitivanje (naziv organizacije udruzenog rada koja ispituje sorte - izvodaéa pokusa) Obrazat 4 REZULTATI ISPJTIVANJA SORTI TOPOLA I VRBA NA OTPORNOST ODNOSNO OSJETUIVOST I STUPANJ PRISUTNOSTI BIUNIH BOLESTI I STETNIKA 1. Naziv kulture 2. Naziv ispitivane sorte 3. Godina ispitivanja 4. Naziv pokusnog polja 5. Naziv lokaliteta Bole..,ti i Stetnid 1. Ispitivanje otpornosti odnosno osjetljivosti na Dothichiza populea 2. Utvrdivanje stupnja prisutnosti: Dothichiza populea Marssonina brunea Venturia tremulea Melampsora sp. Cryptorrynchus lapathi Sciapternn (Paranthere­ ne tabaniformis) Saperda populea Helicomya saliciperda 3. Ostale biljne bolesti i stetnici Rezultati ispiti• vanj.t otpornos• ti wrte u eks• perimemalnim U\Jèllr1a lntenzitet nupada u p(1\ju* Î,;pil. ...unJ. i.;;pit. .,,and '(apomena .. • Ocjenjuje se ocjenama od 1 do 9 i prema kriterijima iz èlana 8, o,·og prnvilnika. u periodu najintenzivnîjeg ispoljavanja bolesti i S1etnika. .. Iz, odaè pokusa na polju unosi u ~apomenu s\:oja zapaZanja o 01por• no~ri odnosno osjetlji\'osti sorte na odredene biljne lx,lesti i Stetnike. Rukovodilac organizacije udruzenog rada 1,oja obavlja ispitivarije (naziv organizacije udruzenog rada koja ispituje sorte - izvodaéa pokusa) REZULTAT1 JSPITIVANJA SORTE U LABORATORIJU Obnua!= 5 1. Nazi; kulture 2. Naziv ispitivane sorte 3. Godina ispitivanja-------------~ 4. Naziv pokusnog polja 5. Naziv lokaliteta Stranica 240 - Broj 9 SLU:2:BENI LIST SFRJ Petak, 10. veljaée 1989 . Naziv ispitivane sort~ - ponavljanja Rezultati ispitivanja sorte specifiéna debljina duljina tei.ina, vlakanaca, vlakanaca, ukg umm umm Rukovodilac organizacije udruienog rada koja obavlja ispitivanje Obrazac 6 (naziv organizacije udruzenog rada koja ispituje sorte - izvodaca pokusa) METEOROLOSKI PODACI NAJBLI:2:E METEOROLOSKE STANICE Godina Mjesto osmatranja Mje­ sec I. II. III. IV. V. VI. VII. VIII. IX. X. XI. Xll. Temperatura minim. mak­ sim. srednja 88. Mraz, prvi posljednji Oborine, umm Broj sunèa­ nih dana Rukovodilac organizacije udruzenog rada koja obavlja ispitivanje Na temelju èlana 22. stava 1. i cl ana 24. stava 2. Zakona o priznavanju novostvorenih, odobravanju uvodenja u proizvod~ nju stranih i zastitu sorti poljoprivrednog i sumskog bilja (.,Sluzbeni list SFRJ", br. 38/80), Savezni komitet za poljopriv­ redu propisuje PRAVILNIK 0 JEDINSTVENOJ METODI ZA ISPITIV ANJE SORTI ·ustARSKOGA SUMSKOG BIWA NA POKUSNOM PO­ LJU I U LABORATORIJU I JEDINSTVENOJ METODI ZA OBRADU REZULTATA ISPITIVANJA DOBIVENIH NA POKUSNOM POLJU I U LABORATORIJU è':lan 1. Ovim se pravilnikom propisuju jedinstvena metoda za is­ pitivanje sorti ]iséarskoga ~umskog bilja (u nastavku teksta .,sorte") na pokusnom polju i u laboratoriju i jedinstvena me­ toda za obradu rezultata ispitivanja dobivenih na pokusnom polju i u laboratoriju, radi priznavanja novostvorenih odnosno odobravanja uvodenja u proizvodnju stranih sorti liséarskoga sumskog bilja u Socijalistiékoj Federativnoj Republici Jugosla­ viji. I. ISPITIVANJE SORTI NA POKUSNOM POUU è':!an 2. Sorte se na pokusnom polju ispituju najmanje na dva lo­ kaliteta u proizvodnim podruéjima. tian 3. Sorte se na pokusnom polju ispituju po metodi sluèajnog rasporeda sorti (blok-sistem), s brojem ponavljanja ovisno o broju sorti, i to: 12 ponavljanja ako se u pokusnom polju ispi­ tuju dvije sorte, osam ponavljanja ako se ispituju tri sorte, sest ponavljanja ako se ispituju èetiri sorte i pet ponavljanja ako se ispituje pet i vise sorti. Izvodaè pokusa ispituje sorte po planu razmje!.taja sorti pod siframa u blok-sistemu. Broj biljaka na pokusnom polju ne moze biti manji od 20, a razmak pri sadnji izmedu redova i biljaka u redu mora izno­ sili I m. Kao zastitni pojas oko pokusnog polja moraju se saditi dva reda standardne sorte, na istom razmaku. tian 4. Zemljiste za pokusno polje treba biti ujednaéeno po kon­ figuraciji te po fizikalnim i kemijskim svojstvima i ne smije biti zarazeno biljnim bolestima i stetnicima. è':Jan 5. Sadni materijal ispitivanih i standardnih sorti mora biti zdrav, iste dobi i kvalitete. lspitivane i standardne sorte pripremaju se za sadnju i sa­ de na isti naCîn i u optîmalnom roku, ovisno o biljnoj vrsti i proizvodnom podruéju. Pri ispitivanju sorti primjenjuje se odgovarajuéa suvreme• na tehnologija uzgoja liséarskoga sumskog bilja. tian 6. U toku ispitivanja sorti na pokusnom polju utvrduje se vi sinski, debljinski i obujamski prirast, a i broj biljaka u ponav ljanju. . Visinski prirast izraiava se u metrima, debljinski u mili­ metrima, a obujamski u kubnim metrima, po ponavljanjima odnosno na hektar. Prirast se mjeri na koncu vegetacijskog perioda te prve i posljednje godine ispitivanja. Visinski prirast mjeri se od vrala do vrha biljke, a debljin­ ski prirast se utvrduje na osnovi promjera izmjerenoga na vra­ tu biljke, sve dok visina ne premasi dva metra od zemlje, kada se promjer mjeri na visini 1,3 m od zemlje. tian 7. U toku ispitivanja sorti na pokusnom polju, izvod~é po­ kus~ ocjenjuje pravost i debljinu grana ovim ocjenama: 1) za pravost grane: 1 - potpuno prava; 2 -jednostrana zakrivljenost; 3 - visestruka zakrivijcnost; 2) za debljinu grane: 1 - tanka do 4 cm; 2 - srednja od 4 cm do 7 cm; 3 - debela vise od 7 cm.