Law No. 4122 on the energy performance of buildings, in implementation of Directive No. 2010/31/EU of the European parliament and of the Council and other provisions related thereto

5. «Κτίριο με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας»: Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ κτίριο με πολύ υψηλή ενεργειακή απόδοση, προσδιορι− ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ζόμενη σύμφωνα με το άρθρο 3. Η σχεδόν μηδενική ή Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: πολύ χαμηλή ποσότητα ενέργειας που απαιτείται για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του κτιρίου, πρέ− Άρθρο 1 πει να καλύπτεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από ανανεώσι− Σκοπός − Αντικείμενο μες πηγές ενέργειας, περιλαμβανομένης της ενέργειας Με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, εναρμονίζεται που παράγεται επιτόπου ή πλησίον του κτιρίου.

6. «Κέλυφος κτιρίου − κτιριακής μονάδας»: το σύνολο η ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2010/31/ΕΕ του των οριζόντιων και κατακόρυφων δομικών στοιχείων Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης που ορίζουν το κτίριο ή την κτιριακή μονάδα. Μαΐου 2010 «Για την ενεργειακή απόδοση των κτιρί−

7. «Τεχνικό σύστημα κτιρίου − κτιριακής μονάδας»: οι ων (αναδιατύπωση)» (ΕΕ L153 της 18.6.2010), η οποία ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις που χρησιμο− αντικαθιστά την προγενέστερη Οδηγία 2002/91/ΕΚ του ποιούνται για τη θέρμανση, ψύξη, αερισμό, παραγωγή Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ) και φωτισμό κτιρίου ή κτι− Δεκεμβρίου 2002, που ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο ριακής μονάδας. της χώρας με το ν. 3661/2008 (Α΄89).

8. «Στοιχείο κτιρίου − κτιριακής μονάδας»: τεχνικό σύ− Άρθρο 2 στημα ή δομικό στοιχείο του κελύφους του κτιρίου ή Ορισμοί της κτιριακής μονάδας.

9. «Ενεργειακή απόδοση κτιρίου − κτιριακής μονάδας»: Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου οι ακόλουθοι η υπολογισθείσα ή μετρούμενη ποσότητα ενέργειας όροι έχουν την εξής έννοια: που απαιτείται για να ικανοποιηθεί η ενεργειακή ζήτη−

1. «Κτίριο»: στεγασμένη κατασκευή με τοίχους για την ση που συνδέεται με την τυπική χρήση του κτιρίου, η οποία χρησιμοποιείται ενέργεια προς ρύθμιση των κλι− οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ενέργεια που ματικών συνθηκών εσωτερικού χώρου. χρησιμοποιείται για θέρμανση, ψύξη, αερισμό, παραγωγή

2. «Κτιριακή μονάδα»: τμήμα, όροφος ή διαμέρισμα ΖΝΧ και φωτισμό. εντός κτιρίου, που έχει σχεδιαστεί ή υποστεί μετατροπή 10. «Πρωτογενής ενέργεια»: η ενέργεια από ανανεώ− ώστε να χρησιμοποιείται χωριστά. σιμες και μη ανανεώσιμες πηγές που δεν έχει υποστεί

3. «Συνολική επιφάνεια κτιρίου ή κτιριακής μονάδας»: μετατροπή ή μετασχηματισμό. η συνολική μεικτή επιφάνεια δαπέδων, κλειστών στε− 11. «Ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές»: ενέργεια από γασμένων θερμαινόμενων και μη χώρων, μετρούμενη ανανεώσιμες πηγές, δηλαδή αιολική, ηλιακή, αεροθερ− βάσει εξωτερικών διαστάσεων. μική, γεωθερμική, υδροθερμική ενέργεια και ενέργεια

4. «Ωφέλιμη επιφάνεια κτιρίου ή κτιριακής μονάδας»: η από τη θάλασσα, υδροηλεκτρική, από βιομάζα, από τα μεικτή επιφάνεια δαπέδων των κλειστών στεγασμένων εκλυόμενα στους χώρους υγειονομικής ταφής αέρια, χώρων του κτιρίου που προορίζονται για την εξυπηρέ− από τα αέρια που παράγονται σε μονάδες επεξεργασίας τηση των αναγκών της κύριας χρήσης του, μετρούμενη λυμάτων και από τα βιοαέρια. βάσει εξωτερικών διαστάσεων. Στην ωφέλιμη επιφάνεια 12. «Ριζική ανακαίνιση κτιρίου ή κτιριακής μονάδας δεν προσμετρώνται: οι ανεξάρτητοι βοηθητικοί χώροι, (ανακαίνιση μεγάλης κλίμακας)»: η ανακαίνιση κατά όπως χώροι αποθήκευσης, στάθμευσης και εγκατάστα− την οποία: σης ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού του κτιρίου, η α) η συνολική δαπάνη της ανακαίνισης που αφορά επιφάνεια των κοινόχρηστων κλιμακοστασίων και του το κέλυφος του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας ή τα 640 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) τεχνικά συστήματά τους υπερβαίνει το είκοσι πέντε στο τέλος του κύκλου ζωής τους, η αποκομιδή και η τοις εκατό (25%) της τρέχουσας αξίας του κτιρίου ή ανακύκλωση, της κτιριακής μονάδας, βάσει του ελαχίστου κόστους β) ο εκτιμώμενος οικονομικός κύκλος ζωής αναφέρεται οικοδόμησης, εξαιρουμένης της αξίας του οικοπέδου επί είτε στο κτίριο, εφόσον οι απαιτήσεις για ενεργειακή του οποίου έχει κατασκευαστεί το κτίριο, ή απόδοση έχουν τεθεί για το σύνολο του κτιρίου, είτε β) υφίσταται ανακαίνιση άνω του είκοσι πέντε τοις στο στοιχείο κτιρίου, εφόσον οι απαιτήσεις για ενερ− εκατό (25%) της επιφανείας του κελύφους του κτιρίου γειακή απόδοση έχουν τεθεί για τα στοιχεία κτιρίου. ή της κτιριακής μονάδας. 20. «Σύστημα κλιματισμού»: ο συνδυασμός των στοι−

13. «Ευρωπαϊκό πρότυπο»: πρότυπο που εκδίδεται χείων που απαιτούνται για την επεξεργασία του αέρα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN), την εσωτερικού χώρου, μέσω του οποίου η θερμοκρασία Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης ελέγχεται ή μπορεί να μειωθεί. (Cenelec) ή το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τυποποίησης στον 21. «Λέβητας»: η συνδυασμένη μονάδα λέβητα καυστή− τομέα των Τηλεπικοινωνιών (ETSI) και διατίθεται προς ρα, που είναι σχεδιασμένη να μεταδίδει σε ρευστά τη δημόσια χρήση, σύμφωνα με τη μεθοδολογία του άρ− θερμότητα που παράγεται από την καύση. θρου 3 του παρόντος νόμου. 22. «Αντλία θερμότητας»: μηχάνημα, συσκευή ή εγκα−

14. «Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) κτιρί− τάσταση που μεταφέρει θερμότητα από το φυσικό ου ή κτιριακής μονάδας»: πιστοποιητικό αναγνωρισμένο περιβάλλον, όπως ο αέρας, το νερό ή το έδαφος, σε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιμα− κτίρια με την αναστροφή της φυσικής ροής της θερ− τικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) ή άλλον φορέα που αυτό ορίζει, μότητας, κατά τρόπο ώστε να ρέει από χαμηλότερη σε το οποίο αποτυπώνει την ενεργειακή απόδοση ενός υψηλότερη θερμοκρασία· για τις αναστρέψιμες αντλίες κτιρίου ή κτιριακής μονάδας, υπολογιζόμενη σύμφωνα θερμότητας, μπορεί επίσης να μεταφέρει θερμότητα με τη μεθοδολογία του άρθρου 3 του παρόντος νόμου από το κτίριο στο φυσικό περιβάλλον. και εκδίδεται κατόπιν ενεργειακής επιθεώρησης του 23. «Ονομαστική ισχύς εξόδου»: η μέγιστη θερμική ή κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας. ψυκτική ισχύς εκφραζόμενη σε κιλοβάτ (kW), την οποία

15. «Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ή κτιριακής μονά− αναφέρει και εγγυάται ο κατασκευαστής ως παρεχόμε− δας»: η διαδικασία εκτίμησης της κατανάλωσης ενέργει− νη κατά τη συνεχή λειτουργία με ταυτόχρονη τήρηση ας κτιρίου ή κτιριακής μονάδας, των παραγόντων που της ωφέλιμης απόδοσης που προσδιορίζεται από τον την επηρεάζουν, καθώς και διατύπωσης συστάσεων για κατασκευαστή. τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσής του. 24. «Τηλεθέρμανση» ή «Τηλεψύξη»: η διανομή θερμικής

16. «Ενεργειακή επιθεώρηση συστήματος θέρμανσης ενέργειας με τη μορφή ατμού, ζεστού νερού ή ψυχρών ή κλιματισμού»: η διαδικασία αξιολόγησης του βαθμού υγρών, από ένα κεντρικό σημείο παραγωγής μέσω δι− απόδοσης του συστήματος, της εκτίμησης του μεγέθους κτύου σε πλήθος κτιρίων ή θέσεων, για την κάλυψη του σε σχέση με τις ανάγκες θέρμανσης, ψύξης και αε− θερμικών ή ψυκτικών αναγκών χώρων ή διεργασιών. ρισμού του κτιρίου, καθώς και διατύπωσης συστάσεων 25. «Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης (ΜΕΑ) κτιρίου ή για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσής του. κτιριακής μονάδας»: η μελέτη που αναλύει και αξιολογεί

17. «Ενεργειακός επιθεωρητής»: φυσικό πρόσωπο, την απόδοση του ενεργειακού σχεδιασμού του κτιρίου εγγεγραμμένο στα αντίστοιχα μητρώα, που διενεργεί ή της κτιριακής μονάδας, σύμφωνα με τη μεθοδολογία ενεργειακές επιθεωρήσεις κτιρίων ή/και συστημάτων υπολογισμού του άρθρου 3 του παρόντος νόμου. θέρμανσης ή/και κλιματισμού, κατά τις διατάξεις του 26. «Αρχείο Επιθεωρήσεως Κτιρίων»: η ηλεκτρονική παρόντος και το οποίο μπορεί να λειτουργεί ως αυ− βάση δεδομένων στην οποία υποβάλλονται και κατα− τοαπασχολούμενος ή ως εταίρος σε νομικό πρόσωπο χωρίζονται σε ξεχωριστές μερίδες: α) τα Πιστοποιητικά οποιασδήποτε νομικής μορφής. Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων, β) οι Εκθέσεις Επιθεώ−

18. «Συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας ρησης Συστημάτων Θέρμανσης και γ) οι Εκθέσεις Επι− (ΣΗΘ)»: η ταυτόχρονη, στο πλαίσιο μιας διεργασίας, θεώρησης Συστημάτων Κλιματισμού. παραγωγή ωφέλιμης θερμικής ενέργειας και ηλεκτρικής 27. «Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών»: η ηλεκτρο− ή/και μηχανικής ενέργειας από την ίδια αρχική ενέργεια. νική βάση δεδομένων, όπου εγγράφονται με αύξοντα

19. «Βέλτιστο από πλευράς κόστους επίπεδο»: το επί− αριθμό μητρώου οι Ενεργειακοί Επιθεωρητές Κτιρίων πεδο ενεργειακής απόδοσης που συνδυάζεται με το και Συστημάτων Θέρμανσης και Κλιματισμού. Τηρείται χαμηλότερο κόστος κατά την εκτιμώμενη διάρκεια του ξεχωριστό Μητρώο για τα νομικά πρόσωπα που έχουν οικονομικού κύκλου ζωής, όπου: ως εταίρο τους Ενεργειακό Επιθεωρητή. α) το χαμηλότερο κόστος καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη το κόστος που σχετίζεται με την ενεργειακή Άρθρο 3 απόδοση και αφορά: Θέσπιση μεθοδολογίας υπολογισμού αα) στο αρχικό κόστος επένδυσης, ενεργειακής απόδοσης κτιρίων ββ) στο κόστος συντήρησης και λειτουργίας (συμπε− 1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών ριλαμβανομένων των ενεργειακών δαπανών, εξοικονο− και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής μήσεων και κερδών από την παραχθείσα ενέργεια, ανά εγκρίνεται Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων κατηγορία χρήσης του κτιρίου), κατά περίπτωση, και (ΚΕΝΑΚ), ο οποίος καθορίζει τη σχετική μεθοδολογία γγ) στο κόστος διάθεσης, το οποίο υπολογίζεται σύμ− υπολογισμού, τις ελάχιστες απαιτήσεις για την ενερ− φωνα με τις δαπάνες για την αποδόμηση κτιρίου ή γειακή απόδοση κτιρίων, τον τύπο και το περιεχόμενο δομικού στοιχείου στο τέλος του κύκλου ζωής του. Στις της αναγκαίας Μελέτης Ενεργειακής Απόδοσης (ΜΕΑ) δαπάνες συμπεριλαμβάνονται η κατεδάφιση, η αφαίρε− των κτιρίων ή κτιριακών μονάδων, τη διαδικασία και ση των δομικών στοιχείων που δεν έχουν ακόμη φτάσει τη συχνότητα διενέργειας ενεργειακών επιθεωρήσεων ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 641 των κτιρίων και των συστημάτων θέρμανσης και κλι− ηλεκτρικής ενέργειας βασιζόμενων σε ενέργεια από ματισμού, τον τύπο και το περιεχόμενο του εκδιδόμε− ανανεώσιμες πηγές, νου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), τη β) της ωφέλιμης θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας διαδικασία έκδοσής του, τον έλεγχο της διαδικασίας παραγόμενης με συμπαραγωγή, ενεργειακής επιθεώρησης, τα προς τούτο αρμόδια όρ− γ) των συστημάτων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης σε γανα, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο θέμα ή αναγκαία κλίμακα περιοχής ή οικοδομικού τετραγώνου, λεπτομέρεια. Με τον ΚΕΝΑΚ καθορίζονται, επίσης, οι δ) του φυσικού φωτισμού. τιμές των παραμέτρων για τους υπολογισμούς της οι− 6. Για το σκοπό αυτού του υπολογισμού, τα κτίρια κονομικής εφικτότητας των περιπτώσεων των άρθρων κατατάσσονται στις ακόλουθες κατηγορίες χρήσης, 7 και 8 και οι τεχνικές προδιαγραφές και οι ελάχιστες όπως αυτές εξειδικεύονται με τις εκάστοτε ισχύουσες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων σχεδόν πολεοδομικές διατάξεις: μηδενικής κατανάλωσης του άρθρου 9. α) μονοκατοικίες διαφόρων τύπων,

2. Η ενεργειακή απόδοση ενός κτιρίου προσδιορίζεται β) πολυκατοικίες, βάσει της υπολογιζόμενης ή της πραγματικής ετήσιας γ) γραφεία, κατανάλωσης ενέργειας για την κάλυψη των αναγκών δ) εκπαιδευτικά κτίρια, που συνδέονται με τη χρήση του και περιλαμβάνουν ε) νοσοκομεία, τις ενεργειακές ανάγκες θέρμανσης, ψύξης, αερισμού, στ) ξενοδοχεία, και φωτισμού για να επιτευχθούν εσωτερικές συνθήκες ζ) εστιατόρια, θερμικής και οπτικής άνεσης, καθώς και τις ανάγκες η) αθλητικές εγκαταστάσεις, ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ). θ) κτίρια υπηρεσιών χονδρικού και λιανικού εμπορίου,

3. Η ενεργειακή απόδοση ενός κτιρίου εκφράζεται καθώς και άλλες κατηγορίες κτιρίων που καταναλώνουν με σαφή τρόπο και περιλαμβάνει δείκτη ενεργειακής ενέργεια για τη ρύθμιση των εσωτερικών κλιματικών απόδοσης (ενεργειακή κατηγορία) και αριθμητικό δεί− συνθηκών, προκειμένου να διασφαλιστεί η άνεση των κτη για τη χρήση πρωτογενούς ενέργειας, βάσει των χρηστών τους. συντελεστών μετατροπής της τελικής κατανάλωσης σε Άρθρο 4 πρωτογενή ενέργεια, οι οποίοι βασίζονται στους εθνι− Καθορισμός των ελάχιστων απαιτήσεων κούς ή περιφερειακούς ετήσιους σταθμισμένους μέσους ενεργειακής απόδοσης όρους ή σε ειδική τιμή για την επιτόπια παραγωγή.

1. Οι ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης κτι−

4. Η μεθοδολογία υπολογισμού της ενεργειακής από− ρίων καθορίζονται με τον ΚΕΝΑΚ και αφορούν, τόσο στο δοσης των κτιρίων βασίζεται στα ευρωπαϊκά πρότυπα σύνολο του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας όσο και και καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη τουλάχιστον τα στα επί μέρους στοιχεία του κτιρίου ή της κτιριακής εξής: μονάδας, που έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ενερ− α) τα πραγματικά θερμικά χαρακτηριστικά του κτιρίου γειακή απόδοση, με στόχο την επίτευξη βέλτιστων από (συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών χωρισμάτων πλευράς κόστους επιπέδων. του):

2. Οι ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης αα) θερμοχωρητικότητα, για κτίρια ή κτιριακές μονάδες ορίζονται, λαμβάνοντας ββ) θερμομόνωση, υπόψη τα βέλτιστα από πλευράς κόστους επίπεδα, όπως γγ) θερμογέφυρες, υπολογίζονται με το συγκριτικό μεθοδολογικό πλαίσιο β) την εγκατάσταση θέρμανσης και παροχής ΖΝΧ, του άρθρου 5. συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών των θερ− 3. Θεσπίζονται ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής μομονώσεών τους, απόδοσης για τα δομικά στοιχεία του κελύφους και γ) την εγκατάσταση κλιματισμού, συμπεριλαμβανο− τα τεχνικά συστήματα, που επηρεάζουν σημαντικά την μένων των χαρακτηριστικών των θερμομονώσεών της, ενεργειακή απόδοση του κτιρίου, λαμβάνοντας υπόψη δ) το φυσικό και μηχανικό αερισμό, που μπορεί να τα βέλτιστα από πλευράς κόστους επίπεδα. περιλαμβάνει και την αεροστεγανότητα, 4. Κατά τον καθορισμό των ελάχιστων απαιτήσεων, ε) την εγκατάσταση γενικού φωτισμού (στα κτίρια δύναται να γίνει διάκριση μεταξύ νέων και υφιστάμε− του τριτογενή τομέα), νων κτιρίων και μεταξύ διαφόρων κατηγοριών χρήσης στ) το σχεδιασμό, τη θέση και τον προσανατολισμό κτιρίων. του κτιρίου, περιλαμβανομένων των εξωτερικών κλιμα− 5. Στις εν λόγω απαιτήσεις συνεκτιμώνται οι γενικές τικών συνθηκών, απαιτήσεις κλιματικών συνθηκών εσωτερικού χώρου ζ) τα παθητικά και υβριδικά ηλιακά συστήματα και την για την αποφυγή ενδεχόμενων αρνητικών επιδράσε− ηλιακή προστασία, ων, όπως ο ανεπαρκής αερισμός, καθώς επίσης και οι η) την παθητική θέρμανση και το δροσισμό, τοπικές συνθήκες, η προβλεπόμενη χρήση και η ηλικία θ) τις κλιματικές συνθήκες εσωτερικού χώρου, λαμβά− του κτιρίου. νοντας υπόψη και τις συνθήκες σχεδιασμού εσωτερικού 6. Οι ελάχιστες απαιτήσεις αναθεωρούνται σε τα− κλίματος και κτά χρονικά διαστήματα, τα οποία δεν υπερβαίνουν ι) τα εσωτερικά φορτία. τα πέντε (5) έτη και, εάν χρειαστεί, επικαιροποιούνται

5. Στους υπολογισμούς ενεργειακής απόδοσης λαμ− προκειμένου να αντικατοπτρίζουν την τεχνική πρόοδο βάνεται υπόψη η θετική επίδραση των κατωτέρω πα− στον κτιριακό τομέα. ραγόντων: 7. Οι ελάχιστες απαιτήσεις δεν εφαρμόζονται στις α) των ενεργητικών ηλιακών συστημάτων και άλλων εξής κατηγορίες κτιρίων: συστημάτων θέρμανσης, ψύξης, ΖΝΧ και παραγωγής α) μνημεία, 642 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) β) κτίρια προστατευόμενα ως μέρος συγκεκριμένου παρόντος άρθρου. Σε περίπτωση που σύμφωνα με το περιβάλλοντος ή λόγω της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής ή αποτέλεσμα αυτό, οι ισχύουσες ελάχιστες απαιτήσεις ιστορικής τους αξίας, όπως διατηρητέα και εντός παρα− ενεργειακής απόδοσης είναι σημαντικά λιγότερο απο− δοσιακών οικισμών κτίρια, στο βαθμό που η συμμόρφω− δοτικές από πλευράς ενεργειακής απόδοσης σε σχέση ση προς ορισμένες ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής με τα βέλτιστα από πλευράς κόστους επίπεδα ελάχι− απόδοσης θα αλλοίωνε κατά τρόπο μη αποδεκτό το στων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης, στην έκθεση χαρακτήρα ή την εμφάνισή τους, περιλαμβάνεται σχετική αιτιολόγηση της διαφοράς ή γ) κτίρια χρησιμοποιούμενα ως χώροι λατρείας, αναφέρονται τα κατάλληλα μέτρα για τη μείωσή της. δ) βιομηχανικές εγκαταστάσεις, βιοτεχνίες, εργαστή− 4. Οι σχετικές εκθέσεις υποβάλλονται ανά τακτά χρο− ρια, νικά διαστήματα, που δεν υπερβαίνουν την πενταετία, ε) προσωρινής χρήσης κτίρια που με βάση το σχεδι− και μπορούν να συμπεριλαμβάνονται στα σχέδια δρά− ασμό τους η διάρκεια χρήσης τους δεν υπερβαίνει τα σης για την ενεργειακή απόδοση του άρθρου 6 του δύο (2) έτη, αποθήκες, χώροι στάθμευσης οχημάτων, ν. 3855/2010 «Μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής πρατήρια υγρών καυσίμων, κτίρια αγροτικών χρήσεων απόδοσης κατά την τελική χρήση, ενεργειακές υπηρε− − πλην κατοικιών − με χαμηλές ενεργειακές απαιτήσεις σίες και άλλες διατάξεις» (Α΄95). και αγροτικά κτίρια − πλην κατοικιών − που χρησιμοποι− Άρθρο 6 ούνται από τομέα καλυπτόμενο από εθνική συμφωνία Νέα κτίρια που αφορά την ενεργειακή απόδοση κτιρίων, στ) μεμονωμένα κτίρια, με συνολική ωφέλιμη επιφά− 1. Τα νέα κτίρια ή κτιριακές μονάδες πρέπει να πλη− νεια μικρότερη από πενήντα τετραγωνικά μέτρα (50 τ.μ.), ρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για τα οποία ισχύουν μόνο οι ελάχιστες απαιτήσεις που που ορίζονται στον ΚΕΝΑΚ. αφορούν σε δομικά στοιχεία του κτιριακού κελύφους. 2. Κατά το στάδιο της έκδοσης άδειας δόμησης νέων Εφόσον τα παραπάνω κτίρια των περιπτώσεων γ΄, κτιρίων ή κτιριακών μονάδων, εκπονείται και υποβάλλε− δ΄ και ε΄περιλαμβάνουν χώρους − τμήματα λειτουργικά ται στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης μελέτη η οποία ανεξάρτητα και αυτόνομα συνολικής επιφάνειας μεγα− συνοδεύει τη ΜΕΑ και περιλαμβάνει την τεχνική, περι− λύτερης ή ίσης των πενήντα τετραγωνικών μέτρων (50 βαλλοντική και οικονομική σκοπιμότητα εγκατάστασης, τ.μ.), με χρήσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής τουλάχιστον ενός εναλλακτικού συστήματος παροχής του ΚΕΝΑΚ (όπως χώροι γραφείων, συνάθροισης κοι− ενέργειας, όπως αποκεντρωμένα συστήματα παρο− νού, εμπορίου κ.λπ.), για τα τμήματα αυτά ισχύουν οι χής ενέργειας που βασίζονται σε ανανεώσιμες πηγές ελάχιστες απαιτήσεις. ενέργειας, συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας, συστήματα θέρμανσης ή ψύξης σε κλίμακα περιοχής ή Άρθρο 5 οικοδομικού τετραγώνου, καθώς και αντλίες θερμότη− Υπολογισμός των βέλτιστων από πλευράς τας που πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις οικολογικής κόστους επιπέδων των ελάχιστων απαιτήσεων σήμανσης, που θεσπίστηκαν με την απόφαση 2007/742/ ενεργειακής απόδοσης ΕΚ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 9ης Νοεμβρίου 2007,

1. Για τον υπολογισμό των βέλτιστων από πλευράς όπως ισχύει. κόστους επιπέδων των ελάχιστων απαιτήσεων ενεργει− 3. Η παραπάνω μελέτη δεν υποβάλλεται, εφόσον κά− ακής απόδοσης, εφαρμόζεται η συγκριτική μεθοδολογία ποιο από τα παραπάνω συστήματα περιλαμβάνεται στη υπολογισμού, όπως ορίζεται στον Ευρωπαϊκό Κανονι− ΜΕΑ. σμό αριθ. 244/2012 της Επιτροπής της 16ης Ιανουαρίου 4. Στα νέα κτίρια ή κτιριακές μονάδες, είναι υποχρε− 2012 «προς συμπλήρωση της Οδηγίας 2010/31/ΕΕ του ωτική η κάλυψη μέρους των αναγκών σε ΖΝΧ από ηλιο− Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την θερμικά συστήματα. Το ελάχιστο ποσοστό του ηλιακού ενεργειακή απόδοση των κτιρίων με τον καθορισμό μεριδίου σε ετήσια βάση καθορίζεται σε εξήντα τοις συγκριτικού μεθοδολογικού πλαισίου για τον υπολογι− εκατό (60%). Το ελάχιστο ποσοστό δύναται να ανα− σμό των επιπέδων βέλτιστου κόστους των ελάχιστων προσαρμόζεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλ− απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και των λοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Αδυναμία δομικών στοιχείων» (L 81/21.3.2012). εφαρμογής του ανωτέρω ποσοστού απαιτεί επαρκή

2. Το βέλτιστο από πλευράς κόστους επίπεδο πρέπει τεχνική τεκμηρίωση σύμφωνα με την ισχύουσα νομο− να ευρίσκεται εντός των επιπέδων απόδοσης, όπου η θεσία και τις επικρατούσες συνθήκες. Η υποχρέωση ανάλυση της σχέσης κόστους−οφέλους για ολόκληρο αυτή δεν ισχύει: τον εκτιμώμενο οικονομικό κύκλο ζωής είναι θετική και α) για τις εξαιρέσεις που αναφέρονται στην παρά− συγκρίνεται με τις ισχύουσες ελάχιστες απαιτήσεις γραφο 7 του άρθρου 4, ενεργειακής απόδοσης. Για τον τελικό υπολογισμό β) όταν οι ανάγκες σε ΖΝΧ καλύπτονται από άλλα του βέλτιστου από πλευράς κόστους επιπέδου συνε− συστήματα παροχής ενέργειας που βασίζονται σε ανα− κτιμώνται το κόστος και το όφελος που έχουν για το νεώσιμες πηγές ενέργειας, συμπαραγωγή ηλεκτρισμού κοινωνικό σύνολο οι επενδύσεις σε ενεργειακή απόδοση. και θερμότητας, συστήματα τηλεθέρμανσης σε κλίμακα

3. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλ− περιοχής ή οικοδομικού τετραγώνου, καθώς και αντλίες λοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) θερμότητας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγρα− υποβάλλουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκθεση, με την φο 2, οποία κοινοποιούν όλα τα δεδομένα και τις παραδοχές γ) για κατηγορίες χρήσεων κτιρίων χαμηλής ζήτησης των υπολογισμών, καθώς και τα αποτελέσματα αυτών. σε ΖΝΧ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο πρότυπο ΕΛΟΤ Στην έκθεση, επίσης, περιλαμβάνεται το αποτέλεσμα ΕΝ/15316−3.1.2008, όπως ισχύει κάθε φορά, καθώς και στις της σύγκρισης που γίνεται κατά την παράγραφο 1 του Τεχνικές Οδηγίες του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 643 (ΤΟΤΕΕ), οι οποίες εγκρίνονται με απόφαση του Υπουρ− 3. Το εθνικό σχέδιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα γού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. εξής στοιχεία: α) τον καθορισμό των τεχνικών χαρακτηριστικών των Άρθρο 7 κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας, Υφιστάμενα κτίρια λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές, περιφερειακές ή το−

1. Στα υφιστάμενα κτίρια ή κτιριακές μονάδες που ανα− πικές συνθήκες, περιλαμβανομένου αριθμητικού δείκτη καινίζονται ριζικά, η ενεργειακή απόδοσή τους αναβαθ− της χρήσης πρωτογενούς ενέργειας σε κιλοβατώρες μίζεται, στο βαθμό που αυτό είναι τεχνικά, λειτουργικά ανά τετραγωνικό μέτρο κατ’ έτος (kWh/m2 a), και οικονομικά εφικτό, ώστε να πληρούνται οι ελάχιστες β) τους ενδιάμεσους στόχους για τη βελτίωση της απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης οι οποίες καθορίζο− ενεργειακής απόδοσης των νέων κτιρίων έως το 2015, νται στον ΚΕΝΑΚ. Οι απαιτήσεις αυτές εφαρμόζονται στο πλαίσιο της προετοιμασίας της εφαρμογής της για το σύνολο του ανακαινιζόμενου κτιρίου ή της κτιρι− παραγράφου 1, ακής μονάδας, καθώς και για τα ανακαινιζόμενα δομικά γ) πληροφορίες σχετικά με τις πολιτικές και τα οικο− στοιχεία του κελύφους και των τεχνικών συστημάτων. νομικά ή άλλα μέτρα που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο των

2. Η μελέτη σκοπιμότητας της παραγράφου 2 του παραγράφων 1 και 2 για την προώθηση των κτιρίων με άρθρου 6 εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις κτιρίων ή σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας, περιλαμβανο− κτιριακών μονάδων που ανακαινίζονται ριζικά. μένων λεπτομερειών όσον αφορά τις εθνικές απαιτήσεις και μέτρα για τη χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες Άρθρο 8 πηγές στα νέα κτίρια και τα υφιστάμενα κτίρια που Τεχνικά συστήματα κτιρίων υφίστανται ριζική ανακαίνιση.

1. Τα τεχνικά συστήματα που εγκαθίστανται σε νέα ή ριζικά ανακαινιζόμενα κτίρια, πληρούν τις ελάχιστες Άρθρο 10 απαιτήσεις που ορίζονται στον ΚΕΝΑΚ, όσον αφορά τη Χρηματοδοτικά και άλλα κίνητρα για τη βελτίωση συνολική ενεργειακή τους απόδοση, την εγκατάσταση, της ενεργειακής απόδοσης νέων τη σωστή διαστασιολόγηση και τα συστήματα ρύθμισης και υφιστάμενων κτιρίων και ελέγχου τους. 1. Προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός του παρόντος Οι ελάχιστες απαιτήσεις ισχύουν για νέα συστήματα, νόμου και ιδίως για να εξασφαλιστεί η σταδιακή μετάβα− για αναβαθμίσεις και αντικαταστάσεις υφιστάμενων ση σε κτίρια με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας, συστημάτων στο βαθμό που αυτό είναι τεχνικά, λειτουρ− το αρμόδιο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και γικά και οικονομικά εφικτό. Οι ελάχιστες απαιτήσεις Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ), εκτός των χρηματοδο− καλύπτουν τουλάχιστον τα ακόλουθα: τικών και άλλων μέσων που έχει θεσπίσει έως τις 30 α) συστήματα θέρμανσης ή ψύξης χώρων, Ιουνίου 2011, εξετάζει και τυχόν επιπρόσθετα θεσμικά, β) συστήματα παραγωγής ΖΝΧ, διοικητικά ή/και οικονομικά κίνητρα, λαμβάνοντας υπόψη γ) συστήματα κλιματισμού, το κόστος − όφελος αυτών και τις εθνικές περιστάσεις δ) συστήματα αερισμού, και κοινοποιεί τα μέτρα αυτά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ε) διατάξεις αυτομάτου ελέγχου και ρύθμισης λειτουρ− ανά τριετία. Οι σχετικές εκθέσεις υποβάλλονται ανά γίας των τεχνικών συστημάτων τριετία και μπορούν να συμπεριλαμβάνονται στα σχέδια ή συνδυασμό τους. δράσης για την ενεργειακή απόδοση του άρθρου 6 του

2. Κατά την κατασκευή νέου ή τη ριζική ανακαίνιση ν. 3855/2010 (Α΄ 95). υφιστάμενου κτιρίου, είναι υποχρεωτική η εγκατάσταση 2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, μετρητών σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 15 του Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και ν. 3855/2010 (Α΄95). του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, εγκρίνονται μέτρα και παρέχονται χρηματοδοτικά και άλλα μέσα Άρθρο 9 για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης νέων και Κτίρια με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας υφιστάμενων κτιρίων. Για τη θέσπιση κινήτρων λαμβάνο−

1. Από την 1.1.2021, όλα τα νέα κτίρια πρέπει να είναι νται υπόψη τα βέλτιστα από πλευράς κόστους επίπεδα κτίρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας. Για ενεργειακής απόδοσης με συνεκτίμηση του κόστους τα νέα κτίρια που στεγάζουν υπηρεσίες του δημόσιου και του οφέλους που έχουν για το κοινωνικό σύνολο οι και ευρύτερου δημόσιου τομέα, η υποχρέωση αυτή τί− επενδύσεις σε ενεργειακή απόδοση. θεται σε ισχύ από την 1.1.2019. Με απόφαση του Υπουρ− 3. Για εργασίες που έχουν σκοπό τη βελτίωση της γού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ενεργειακής απόδοσης και τη χρήση ανανεώσιμων πη− καθορίζονται οι ειδικές περιπτώσεις κτιρίων, για τις γών ενέργειας στα κτίρια, στο πλαίσιο εφαρμογής των οποίες η ανάλυση της σχέσης κόστους−οφέλους για τον διατάξεων του παρόντος νόμου, μπορεί να παρέχεται οικονομικό κύκλο ζωής του συγκεκριμένου κτιρίου έχει χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύ− αρνητικό αποτέλεσμα και οι οποίες εξαιρούνται από σεων (Π.Δ.Ε.) με συνεκτίμηση του κόστους και του οφέ− την υποχρέωση της παρούσας παραγράφου. λους που έχουν για το κοινωνικό σύνολο οι επενδύσεις

2. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ− σε ενεργειακή απόδοση. γειας και Κλιματικής Αλλαγής εγκρίνεται εθνικό σχέδιο 4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ανά− αύξησης του αριθμού των κτιρίων με σχεδόν μηδενική πτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών κατανάλωση ενέργειας, το οποίο δύναται να περιλαμβά− και Δικτύων και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματι− νει διαφορετικούς στόχους ανάλογα με την κατηγορία κής Αλλαγής προκηρύσσονται προγράμματα που αφο− χρήσης του κτιρίου και κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή ρούν παρεμβάσεις στον κτιριακό τομέα για τη βελτίωση Επιτροπή. της ενεργειακής απόδοσης κτιρίων, περιλαμβανομένων 644 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) και κτιρίων κατοικιών, λαμβάνοντας υπόψη τα βέλτιστα 4. Το ΠΕΑ παρέχει στον ιδιοκτήτη ή στον ενοικιαστή από πλευράς κόστους επίπεδα ενεργειακής απόδοσης. ένδειξη για πηγές πληροφόρησης, οι οποίες, μεταξύ Με την ίδια απόφαση καθορίζονται ο προϋπολογισμός άλλων, αφορούν: του σχετικού προγράμματος, οι επιλέξιμες κατηγορίες α) τη σχέση κόστους−απόδοσης των συστάσεων που κτιρίων και οι επιλέξιμες κτιριακές παρεμβάσεις, το εί− περιλαμβάνει το ΠΕΑ, η αξιολόγηση της οποίας στηρί− δος της χρηματοδότησης και το ποσοστό αυτής, η ανώ− ζεται σε σειρά τυπικών προϋποθέσεων, όπως η εκτίμηση τατη τιμή μονάδας ανά είδος παρέμβασης, τα κριτήρια της εξοικονόμησης ενέργειας και των βασικών τιμών επιλογής των έργων για την καθεμία, οι ωφελούμενοι ενέργειας και η προκαταρκτική εκτίμηση του κόστους, από το πρόγραμμα, ο τρόπος πληροφόρησης του κοινού β) τα βήματα υλοποίησης των συστάσεων, για τα προγράμματα, η διαδικασία υποβολής αιτήσεων γ) συναφή θέματα, όπως οι ενεργειακές επιθεωρήσεις υπαγωγής σε αυτά, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η ή τα κίνητρα χρηματοδοτικού ή άλλου χαρακτήρα και προθεσμία υποβολής τους, η διαδικασία παραλαβής, οι χρηματοδοτικές δυνατότητες. ελέγχου, αξιολόγησης και έγκρισης των αιτήσεων, η 5. Η πιστοποίηση κτιριακών μονάδων μπορεί να βασί− διαδικασία παρακολούθησης της υλοποίησης των επί ζεται και σε κοινή πιστοποίηση ολόκληρου του κτιρίου μέρους έργων που έχουν εγκριθεί και πιστοποίησης των και στην περίπτωση αυτή δεν απαιτείται η έκδοση ΠΕΑ εργασιών που έχουν εκτελεσθεί, ο τρόπος καταβολής κατά το άρθρο 12 για κάθε επί μέρους κτιριακή μονάδα. της χρηματοδότησης, οι υποχρεώσεις αυτών που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα και οι συνέπειες μη τήρησης Άρθρο 12 των όρων και των προϋποθέσεων του προγράμματος, Έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή 1. Η έκδοση ΠΕΑ είναι υποχρεωτική: των προγραμμάτων. α) μετά την ολοκλήρωση κατασκευής νέου κτιρίου ή

5. Σε περιπτώσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων κτιριακής μονάδας, με την επιφύλαξη της παραγράφου 4, που υλοποιούνται στο πλαίσιο προγραμμάτων συγ− β) μετά την ολοκλήρωση ριζικής ανακαίνισης κτιρίου χρηματοδοτούμενων από το ΕΣΠΑ, τα οποία έχουν ή κτιριακής μονάδας, προκηρυχθεί πριν την 1.10.2010, ημερομηνία έναρξης γ) κατά την πώληση κτιρίου ή κτιριακής μονάδας, ισχύος της Δ6/Β/5825/30.3.2010 κ.υ.α «Έγκριση Κανο− δ) κατά τη μίσθωση σε νέο ενοικιαστή κτιρίου ή κτι− νισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων» (Β΄ 407), δεν ριακής μονάδας, απαιτείται η τήρηση των ελάχιστων απαιτήσεων ενερ− ε) για κτίρια συνολικής επιφάνειας άνω των πεντακο− γειακής απόδοσης, καθώς και η εκπόνηση και υποβολή σίων τετραγωνικών μέτρων (500 τ.μ.), τα οποία χρησιμο− Μελέτης Ενεργειακής Απόδοσης (ΜΕΑ) Κτιρίων, όπως ποιούνται από υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου αυτές ορίζονται στον ανωτέρω Κανονισμό. δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται κάθε φορά, και τα Άρθρο 11 οποία επισκέπτεται συχνά το κοινό. Από τις 9 Ιουλίου Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) 2015 το κατώτατο όριο των πεντακοσίων τετραγωνικών μέτρων μειώνεται στα διακόσια πενήντα τετραγωνικά

1. Το ΠΕΑ περιλαμβάνει την ενεργειακή απόδοση του μέτρα (250 τ.μ.). κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας και τιμές αναφοράς,

2. Κατά την πώληση ή μίσθωση κτιρίων ή κτιριακών μο− όπως ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης, νάδων, επιδεικνύεται από τον ιδιοκτήτη το ΠΕΑ ή αντί− ώστε να επιτρέπει στους ιδιοκτήτες ή στους ενοικια− στές του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας να συγκρίνουν γραφό του, στον υποψήφιο νέο αγοραστή ή ενοικιαστή και να αξιολογούν την ενεργειακή απόδοσή του. Είναι και παραδίδεται αυτό στο νέο αγοραστή ή ενοικιαστή. δυνατόν να περιλαμβάνει και πρόσθετες πληροφορίες, 3. Κατά την πώληση ή μίσθωση κτιρίων ή κτιριακών όπως η ετήσια πραγματική κατανάλωση ενέργειας του μονάδων πριν από την ολοκλήρωση της κατασκευής κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, και το ποσοστό συμ− τους, γνωστοποιείται από τον πωλητή ή τον εκμισθω− μετοχής της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στη τή η εκτίμηση της μελλοντικής ενεργειακής απόδοσής συνολική κατανάλωση ενέργειας. τους, όπως αυτή προκύπτει από τη Μελέτη Ενεργειακής

2. Το ΠΕΑ περιλαμβάνει συστάσεις οικονομικά συμ− Απόδοσης (ΜΕΑ), κατά παρέκκλιση από τις παραγρά− φέρουσες για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης φους 1 και 2, στον αγοραστή ή ενοικιαστή κατά περί− του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, εκτός εάν δεν πτωση. Στην περίπτωση αυτή το ΠΕΑ εκδίδεται μόλις υπάρχει εύλογη δυνατότητα σχετικής βελτίωσης σε ολοκληρωθεί η κατασκευή του κτιρίου ή της κτιριακής σύγκριση με τις ισχύουσες απαιτήσεις για την ενεργει− μονάδας. ακή απόδοση. Οι συστάσεις που περιλαμβάνει το ΠΕΑ 4. Κατά τη διάθεση προς πώληση ή προς μίσθωση κτι− καλύπτουν τα εξής: ρίου ή κτιριακής μονάδας, που διαθέτει ΠΕΑ, απαιτείται α) μέτρα που λαμβάνονται σε σχέση με τη ριζική ανα− η δήλωση του δείκτη ενεργειακής απόδοσης (ενεργεια− καίνιση του κελύφους ή των τεχνικών συστημάτων του κή κατηγορία), όπως αυτός προκύπτει από το ΠΕΑ, σε κτιρίου και όλες τις εμπορικές διαφημίσεις. β) μέτρα για μεμονωμένα στοιχεία κτιρίου ανεξάρτητα 5. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν μπορούν να από ριζική ανακαίνιση του κελύφους ή των τεχνικών αποκλειστούν με συμφωνία των συμβαλλόμενων μερών. συστημάτων του κτιρίου. 6. Από την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος

3. Οι συστάσεις που περιλαμβάνει το ΠΕΑ είναι τεχνικά άρθρου εξαιρούνται οι περιπτώσεις α΄, γ΄, δ΄, ε΄ και στ΄ υλοποιήσιμες για το συγκεκριμένο κτίριο και μπορούν της παραγράφου 7 του άρθρου 4. να οδηγήσουν σε εκτίμηση του εύρους των περιόδων 7. Η έκδοση ΠΕΑ σε κτιριακές μονάδες με συνολική αποπληρωμής ή της σχέσης κόστους−οφέλους για ολό− ωφέλιμη επιφάνεια μικρότερη από πενήντα τετραγωνικά κληρο τον οικονομικό κύκλο ζωής του. μέτρα (50 τ.μ.) είναι υποχρεωτική από 1.1.2016. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 645 Άρθρο 13 Άρθρο 14 Επίδειξη Πιστοποιητικού Ενεργειακής Επιθεώρηση Συστημάτων Θέρμανσης Απόδοσης (ΠΕΑ) 1. Για κάθε κτίριο διενεργείται επιθεώρηση των προ−

1. Στις περιπτώσεις κτιρίων συνολικής ωφέλιμης επι− σβάσιμων τμημάτων συστημάτων που χρησιμοποιούνται φάνειας άνω των πεντακοσίων τετραγωνικών μέτρων για τη θέρμανση κτιρίων, όπως οι μονάδες παραγωγής (500 τ.μ.), τα οποία χρησιμοποιούνται από υπηρεσίες του θερμότητας, το σύστημα ελέγχου, οι κυκλοφορητές κ.ά., δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως αυτός με λέβητες συνολικής ωφέλιμης ονομαστικής ισχύος ορίζεται κάθε φορά, και τα οποία επισκέπτεται συχνά άνω των είκοσι κιλοβάτ (20 kW). Η επιθεώρηση αυτή το κοινό, το ΠΕΑ που εκδίδεται υποχρεωτικά σύμφωνα περιλαμβάνει αξιολόγηση του βαθμού απόδοσης του με το παραπάνω άρθρο, αναρτάται σε περίοπτη για το λέβητα και του μεγέθους του (ονομαστική ισχύς), σε κοινό θέση. Για τα υφιστάμενα κτίρια της παραπάνω πε− σχέση με τις απαιτήσεις θέρμανσης του κτιρίου. Η αξι− ρίπτωσης η έκδοση και η ανάρτηση του ΠΕΑ υλοποιείται ολόγηση του μεγέθους του λέβητα δεν χρειάζεται να από την 9η Ιουνίου 2013. Στην ΕΥΕΠΕΝ, που συστάθηκε επαναλαμβάνεται εφόσον δεν έχουν γίνει εν τω μεταξύ αλλαγές στο συγκεκριμένο σύστημα θέρμανσης ή στις με την παράγραφο 4 του άρθρου 6 του ν. 3818/2010 απαιτήσεις θέρμανσης του κτιρίου. «Προστασία δασών και δασικών εκτάσεων του Νομού

2. Τα συστήματα θέρμανσης επιθεωρούνται: Αττικής, σύσταση Ειδικής Γραμματείας Επιθεώρησης α) τουλάχιστον κάθε πέντε (5) έτη για συστήματα με Περιβάλλοντος και Ενέργειας και λοιπές διατάξεις» (Α΄ λέβητες συνολικής ωφέλιμης ονομαστικής ισχύος από 17), δημιουργείται ειδική βάση δεδομένων με το σύνο− είκοσι (20) έως και εκατό κιλοβάτ (100 kW), λο των δημόσιων κτιρίων, στην οποία καταχωρούνται β) τουλάχιστον κάθε δύο (2) έτη, για συστήματα με όλα τα ΠΕΑ που θα εκδίδονται, υφισταμένων και νέων, λέβητες συνολικής ωφέλιμης ονομαστικής ισχύος ανώ− ιδιόκτητων και ενοικιασμένων. Η βάση δεδομένων θα τερης των εκατό κιλοβάτ (100 kW) και, αν αυτά θερμαί− είναι δημόσια προσβάσιμη μέσω της ιστοσελίδας του νονται με αέριο καύσιμο, τουλάχιστον κάθε τέσσερα Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής (4) έτη. Αλλαγής.

2. Από τις 9 Ιουλίου 2015 η ανωτέρω ρύθμιση ισχύει Άρθρο 15 υποχρεωτικά σε όλες τις περιπτώσεις κτιρίων, συνολι− Επιθεώρηση συστημάτων κλιματισμού κής ωφέλιμης επιφάνειας άνω των διακοσίων πενήντα Για κάθε κτίριο διενεργείται επιθεώρηση των προ− τετραγωνικών μέτρων (250 τ.μ.), τα οποία χρησιμοποιού− σβάσιμων τμημάτων εγκαταστάσεων κλιματισμού, όπως νται από υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου δημό− αντλίες θερμότητας, ψύκτες, κεντρικές κλιματιστικές σιου τομέα και τα οποία επισκέπτεται συχνά το κοινό. μονάδες, κυκλοφορητές, σύστημα ελέγχου, κ.ά., συνο−

3. Την ευθύνη υλοποίησης των παραπάνω, για τα λικής ωφέλιμης ονομαστικής ισχύος μεγαλύτερης από κτίρια αρμοδιότητάς τους, που χρησιμοποιούνται από δώδεκα κιλοβάτ (12 kW), τουλάχιστον κάθε πέντε (5) έτη. υπηρεσίες του δημόσιου και του ευρύτερου δημόσι− Η επιθεώρηση περιλαμβάνει αξιολόγηση του βαθμού ου τομέα, έχουν οι Γενικοί Γραμματείς Υπουργείων απόδοσης του συστήματος κλιματισμού και του μεγέ− και Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, οι Περιφερειάρχες, θους του (ονομαστική ισχύς), σε σχέση με τις απαιτή− οι Δήμαρχοι και οι Διοικήσεις φορέων του στενού και σεις ψύξης/θέρμανσης του κτιρίου. Η αξιολόγηση του ευρύτερου δημόσιου τομέα. μεγέθους δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνεται εφόσον

4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, δεν έχουν γίνει εν τω μεταξύ αλλαγές στο συγκεκρι− Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και μένο σύστημα κλιματισμού ή στις απαιτήσεις ψύξης/ του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, εγκρίνονται θέρμανσης του κτιρίου. μέτρα και παρέχονται ειδικά χρηματοδοτικά και άλλα Άρθρο 16 μέσα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης νέων Εκθέσεις Επιθεώρησης Συστημάτων Θέρμανσης και υφισταμένων κτιρίων του δημόσιου και ευρύτερου και Κλιματισμού δημόσιου τομέα.

1. Έπειτα από κάθε επιθεώρηση συστήματος θέρμαν−

5. Οι φορείς που δεν συμμορφώνονται με τις διατάξεις σης ή κλιματισμού συντάσσεται έκθεση επιθεώρησης, του παρόντος άρθρου, αποκλείονται από χρηματοδό− η οποία και επιδίδεται στον ιδιοκτήτη ή διαχειριστή ή τηση προγραμμάτων κινήτρων για παρεμβάσεις στα ενοικιαστή του κτιρίου. Η έκθεση περιέχει το αποτέλε− κτίριά τους. σμα της επιθεώρησης που διενεργήθηκε και περιλαμ−

6. Στις περιπτώσεις κτιρίων συνολικής ωφέλιμης επι− βάνει συστάσεις για την οικονομικώς συμφέρουσα βελ− φάνειας άνω των πεντακοσίων τετραγωνικών μέτρων τίωση της ενεργειακής απόδοσης του επιθεωρούμενου (500 τ.μ.), για τα οποία έχει εκδοθεί ΠΕΑ σύμφωνα με συστήματος ή την αντικατάστασή του. το άρθρο 12 και τα οποία επισκέπτεται συχνά το κοι− 2. Οι συστάσεις μπορούν να βασίζονται σε σύγκριση νό, το ΠΕΑ αναρτάται σε περίοπτη για το κοινό θέση. της ενεργειακής απόδοσης του επιθεωρούμενου συ− Για τα υφιστάμενα κτίρια της παραπάνω περίπτωσης στήματος με εκείνη του βέλτιστου διαθέσιμου εφικτού η υποχρέωση ανάρτησης του ΠΕΑ ισχύει από την 9η συστήματος και συστήματος παρόμοιου τύπου για το Ιουνίου 2013. οποίο όλα τα συναφή στοιχεία επιτυγχάνουν το επί−

7. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν περιλαμβά− πεδο ενεργειακής απόδοσης που απαιτείται από την νουν υποχρέωση ανάρτησης των συστάσεων που περι− ισχύουσα νομοθεσία. λαμβάνονται στο ΠΕΑ, απαιτείται όμως η αναφορά των 3. Εντός τεσσάρων (4) ετών από την έναρξη ισχύος πραγματικών καταναλώσεων μόνο για τις περιπτώσεις του παρόντος, επιβάλλεται η αρχική επιθεώρηση των των δημόσιων κτιρίων. συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού. 646 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

4. Από την 1.1.2014 και εφόσον συντρέχουν οι προϋ− ται ηλεκτρονικά από τους Ενεργειακούς Επιθεωρητές, ποθέσεις υποχρεωτικής διενέργειας επιθεώρησης συ− οι οποίοι υποχρεούνται να υποβάλουν: στήματος θέρμανσης ή κλιματισμού των άρθρων 14 και α) τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων 15, για την έκδοση ΠΕΑ απαιτείται η προσκόμιση της και τα αντίστοιχα έντυπα ενεργειακής επιθεώρησης Έκθεσης Επιθεώρησης του Συστήματος Θέρμανσης ή κτιρίων, Κλιματισμού. β) τις Εκθέσεις Επιθεώρησης των Συστημάτων Θέρ− μανσης Κτιρίων και Άρθρο 17 γ) τις Εκθέσεις Επιθεώρησης των Συστημάτων Κλι− Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών − ματισμού Κτιρίων. Αρχείο Επιθεωρήσεως Κτιρίων

7. Η τήρηση, ο έλεγχος και η διαχείριση του Μητρώου Το άρθρο 5 του π.δ. 100/2010 (Α΄ 177) αντικαθίσταται Ενεργειακών Επιθεωρητών και του Αρχείου Επιθεωρή− ως εξής: σεων Κτιρίων υπάγεται στην αρμοδιότητα της ΕΥΕΠΕΝ.» «Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών − Αρχείο Επιθε− ωρήσεως Κτιρίων Άρθρο 18

1. Καταρτίζεται Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών, Ανεξάρτητο σύστημα ελέγχου υπό τη μορφή ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων, όπου εγ− 1. Για τον έλεγχο και την παρακολούθηση της διαδικα− γράφονται με αύξοντα Αριθμό Μητρώου οι Ενεργειακοί σίας και της ποιότητας των ενεργειακών επιθεωρήσε− Επιθεωρητές με όλα τα απαιτούμενα στοιχεία τους. Στο ων, της ενεργειακής πιστοποίησης, της ορθότητας των Μητρώο διακρίνονται τρεις (3) κατηγορίες Ενεργειακών εκδοθέντων ΠΕΑ και των Εκθέσεων Επιθεώρησης Συ− Επιθεωρητών, ως εξής: στημάτων Θέρμανσης και Κλιματισμού κτιρίων, της αξι− α) Ενεργειακοί Επιθεωρητές Κτιρίων, όπιστης εκτέλεσης των καθηκόντων των Ενεργειακών β) Ενεργειακοί Επιθεωρητές Συστημάτων Θέρμανσης Επιθεωρητών, καθώς και της τήρησης και εφαρμογής και των διατάξεων του παρόντος, και των κατ΄ εξουσιοδότη− γ) Ενεργειακοί Επιθεωρητές Συστημάτων Κλιματισμού. ση αυτού εκδιδόμενων κανονιστικών πράξεων, αρμόδια

2. Ο αριθμός Μητρώου του Ενεργειακού Επιθεωρητή είναι η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Ενέργειας (ΕΥΕ− αναγράφεται υποχρεωτικά στα ΠΕΑ και στις Εκθέσεις ΠΕΝ), σύμφωνα με τα οριζόμενα στο π.δ. 72/2010 (Α΄132). Επιθεώρησης Συστημάτων Θέρμανσης και Κλιματισμού

2. Οι ως άνω έλεγχοι διενεργούνται αυτεπάγγελτα, που εκδίδει. δειγματοληπτικά και τυχαία σε ποσοστό τουλάχιστον

3. Κάθε Ενεργειακός Επιθεωρητής κατά την εγγραφή πέντε τοις εκατό (5%) ή κατόπιν καταγγελίας όλων των του στο Μητρώο, υποχρεούται να δηλώσει την επαγ− ΠΕΑ και των Εκθέσεων Επιθεώρησης και συνίστανται σε: γελματική του έδρα. α) έλεγχο της εγκυρότητας και ακρίβειας των δεδομέ−

4. Τηρείται ξεχωριστό Μητρώο για τα νομικά πρόσω− νων υπολογισμού, που υποβάλλονται με τη μορφή ηλε− πα οποιασδήποτε νομικής μορφής, των οποίων ένας κτρονικών αρχείων δεδομένων στο Αρχείο Επιθεώρησης τουλάχιστον εταίρος είναι Ενεργειακός Επιθεωρητής. Κτιρίων και επαλήθευση των αποτελεσμάτων των ΠΕΑ Η μερίδα κάθε νομικού προσώπου ενημερώνεται ταυτό− και των Εκθέσεων Επιθεώρησης, συμπεριλαμβανομένων χρονα για κάθε μεταβολή που αφορά στο φυσικό πρό− και των συστάσεων, σωπο – Ενεργειακό Επιθεωρητή. Για την εγγραφή του β) επιτόπια επιθεώρηση του κτιρίου, για την εξακρί− νομικού προσώπου στο Μητρώο, απαιτείται η υποβολή των παρακάτω δικαιολογητικών στην ΕΥΕΠΕΝ: βωση της ορθότητας των ΠΕΑ και των Εκθέσεων Επι− α) Υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 θεώρησης. (Α΄75) των Ενεργειακών Επιθεωρητών, με επικύρωση του 3. Οι Ενεργειακοί Επιθεωρητές, καθώς και οι ιδιοκτή− γνησίου της υπογραφής, που βεβαιώνουν τη σχέση τους τες ή διαχειριστές ή ενοικιαστές των κτιρίων, παρέ− με το συγκεκριμένο νομικό πρόσωπο για τη διεξαγωγή χουν στους Επιθεωρητές Ενέργειας της ΕΥΕΠΕΝ όλα ενεργειακών επιθεωρήσεων. τα απαιτούμενα στοιχεία, πρόσβαση στο κτίριο και τις β) Αντίγραφο του Καταστατικού του νομικού προ− εγκαταστάσεις του και κάθε άλλη δυνατή διευκόλυνση σώπου. για τη διεξαγωγή των ελέγχων, διαφορετικά επιβάλ− γ) Παράβολο εκατόν πενήντα (150) ευρώ του νομικού λονται σε βάρος τους τα πρόστιμα της παραγράφου 2 προσώπου. του άρθρου 20 του παρόντος.

5. Σε περίπτωση μεταβολής των αρχικά δηλωθέντων 4. Για την αποτελεσματικότερη επιτέλεση του ελε− στοιχείων φυσικού ή νομικού προσώπου, εγγεγραμμένου γκτικού έργου της, η ΕΥΕΠΕΝ δύναται να επικουρεί− στο Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών, αυτό υποχρε− ται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. Με διάταγμα ούται εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών να δηλώσει που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Οικονομικών τη μεταβολή στην ΕΥΕΠΕΝ. Ειδικότερα, σε περίπτωση και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, θανάτου, συνταξιοδότησης ή απώλειας της επαγγελμα− καθορίζονται τα προσόντα των ανεξάρτητων εμπει− τικής ιδιότητας του Ενεργειακού Επιθεωρητή, η αρμόδια ρογνωμόνων, οι κανόνες και οι αρχές που διέπουν την για την έκδοση του σχετικού πιστοποιητικού ή απόφα− εκτέλεση του έργου τους, ο τρόπος και η διαδικασία σης αρχή, υποχρεούται να γνωστοποιήσει εγγράφως αξιολόγησης και επιλογής τους, το ύψος και ο τρόπος το γεγονός στην ΕΥΕΠΕΝ εντός προθεσμίας δέκα (10) αποζημίωσής τους, οι ιδιότητες που είναι ασυμβίβαστες ημερών από την έκδοση του πιστοποιητικού ή της από− με το έργο τους, οι διοικητικές κυρώσεις και τα χρη− φασης, για την ενημέρωση του Μητρώου Ενεργειακών ματικά πρόστιμα που τους επιβάλλονται, τα όργανα, η Επιθεωρητών. διαδικασία και οι προϋποθέσεις επιβολής των κυρώσεων

6. Καταρτίζεται Αρχείο Επιθεωρήσεως Κτιρίων υπό τη και των προστίμων, το ύψος, η διαβάθμισή τους και τα μορφή ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων και ενημερώνε− κριτήρια επιμέτρησής τους, οι διοικητικές προσφυγές ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 647 κατά των κυρώσεων, οι προθεσμίες άσκησής τους, κα− στιμα επιβάλλονται λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα θώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα. της εξεταζόμενης υπόθεσης, την απαξία των πράξεων και την επίπτωσή τους στην έκβαση του ελέγχου. Άρθρο 19

3. Τα πρόστιμα επιβάλλονται με απόφαση του Ειδικού Διαδικασία ανάκλησης/αντικατάστασης Γραμματέα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) μετά από εισήγηση της ΕΥΕΠΕΝ και κατόπιν προηγού− κτιρίων και Εκθέσεων Επιθεώρησης Συστημάτων Θέρμανσης και Κλιματισμού μενης ακρόασης του ενδιαφερόμενου σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 6 του ν. 2690/1999 (Α΄ 45).

1. Τα ΠΕΑ και οι Εκθέσεις Επιθεώρησης θεωρούνται 4. Το άρθρο 8 του π.δ. 100/2010 (Α΄ 177) αντικαθίσταται έγκυρα και καταχωρούνται στο Αρχείο Επιθεώρησης ως εξής: Κτιρίων, μετά την οριστική ηλεκτρονική υποβολή τους «Κυρώσεις από τους Ενεργειακούς Επιθεωρητές. Η ανάκληση/ 1. Σε περίπτωση που, μετά από έλεγχο της ΕΥΕΠΕΝ, αντικατάσταση έγκυρου ΠΕΑ ή Έκθεσης Επιθεώρησης διαπιστωθεί ότι Ενεργειακός Επιθεωρητής: γίνεται με έγκριση της Ειδικής Υπηρεσίας Επιθεωρητών α) αναγράφει ανακριβή ενεργειακά ή άλλα στοιχεία Ενέργειας (ΕΥΕΠΕΝ), μετά από σχετικό αίτημα του Ενερ− επί των ΠΕΑ ή/και των Εκθέσεων Επιθεώρησης Συστη− γειακού Επιθεωρητή, στο οποίο διατυπώνονται σαφώς μάτων Θέρμανσης ή/και Κλιματισμού, οι λόγοι της ανάκλησης, καθώς και τα τροποποιούμενα β) υποβάλλει ανακριβή στοιχεία και δικαιολογητικά, στοιχεία του ΠΕΑ. Για την έγκριση του αιτήματος ανά− γ) παραβιάζει το καθήκον εχεμύθειας και εμπιστευ− κλησης/αντικατάστασης, η ΕΥΕΠΕΝ μπορεί να ζητήσει την προσκόμιση περαιτέρω στοιχείων και δικαιολογητι− τικότητας, ως προς τη χρήση των στοιχείων και των κών. Η ΕΥΕΠΕΝ μπορεί να απορρίψει αίτημα ανάκλησης/ πληροφοριών που συγκεντρώνει κατά την εκτέλεση αντικατάστασης ΠΕΑ ή Έκθεσης Επιθεώρησης όταν, του έργου του, βάσει του αιτήματος, δεν τεκμηριώνεται ουσιώδης λό− δ) προβαίνει σε άσκηση της δραστηριότητας του γος αναθεώρησης των αρχικά υποβληθέντων στοιχείων. Ενεργειακού Επιθεωρητή σε αντίθεση με τις διατάξεις

2. Η μη τήρηση της ως άνω διαδικασίας, καθώς και η του παρόντος, τροποποίηση στοιχείων του ΠΕΑ ή της Έκθεσης Επιθε− ε) εκπληρώνει πλημμελώς τα επιστημονικά και επαγ− ώρησης, πέραν όσων δηλώνονται από τον Ενεργειακό γελματικά καθήκοντα και τις συμβατικές του υποχρε− Επιθεωρητή στο αίτημα ανάκλησης/αντικατάστασης, ώσεις, συνιστά παράβαση για την οποία επιβάλλονται οι κυ− στ) συντρέχουν στο πρόσωπό του νομικά ή άλλα κω− ρώσεις του άρθρου 20 του παρόντος. Οι προηγούμενες λύματα ή ασυμβίβαστα, κυρώσεις επιβάλλονται και στην περίπτωση υποβολής ζ) παραβιάζει τις λοιπές υποχρεώσεις που απορρέουν επανειλημμένων αιτημάτων για ανάκληση/αντικατάστα− από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, όπως ισχύει, ση και ειδικότερα όταν αυτά υπερβαίνουν το πέντε τοις καθώς και των κατά εξουσιοδότηση αυτού εκδιδόμενων εκατό (5%) του συνολικού αριθμού ΠΕΑ ή του συνολικού κανονιστικών πράξεων, αριθμού Εκθέσεων Επιθεώρησης Συστημάτων Θέρμαν− η ΕΥΕΠΕΝ εισηγείται την επιβολή διοικητικών και λοι− σης ή του συνολικού αριθμού Εκθέσεων Επιθεώρησης πών κυρώσεων ή/και χρηματικών προστίμων, κατόπιν Συστημάτων Κλιματισμού που έχει εκδώσει ο Ενεργει− προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερόμενου σύμφω− ακός Επιθεωρητής. να με τα οριζόμενα στο άρθρο 6 του ν. 2690/1999 (Α΄

3. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ− 45). Οι κυρώσεις επιβάλλονται με απόφαση του Ειδικού γειας και Κλιματικής Αλλαγής αναπροσαρμόζεται το Γραμματέα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και ενέργειας, παραπάνω ποσοστό και ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λε− λαμβάνοντας υπόψη ως κριτήρια, ιδίως το είδος και τη πτομέρεια. βαρύτητα της παράβασης, τις συνέπειες που προκύ−

4. Η ανάκληση/αντικατάσταση ΠΕΑ που βρίσκεται σε πτουν από αυτή, την επιφάνεια του πιστοποιούμενου ισχύ και έχει καταχωρηθεί σε μισθωτήριο ή συμβόλαιο κτιρίου, το βαθμό υπαιτιότητας και την τυχόν υποτροπή αγοραπωλησίας είναι δυνατή μόνο εφόσον το σχετικό του παραβάτη Ενεργειακού Επιθεωρητή, ως εξής: αίτημα συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωση του άρθρου αα) καταβολή χρηματικού προστίμου ύψους από πε− 8 του ν. 1599/1986 (Α΄ 75) του ιδιοκτήτη του κτιρίου ή της ντακόσια (500) έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ, κτιριακής μονάδας, με την οποία δηλώνει ότι επιθυμεί ββ) αποκλεισμός του Ενεργειακού Επιθεωρητή από την ανάκληση/αντικατάσταση του ΠΕΑ. τη διενέργεια ενεργειακών επιθεωρήσεων για περίοδο Άρθρο 20 από ένα (1) έως και τρία (3) έτη και Κυρώσεις γγ) οριστική διαγραφή του Ενεργειακού Επιθεωρητή

1. Αν παραβιασθούν οι διατάξεις των άρθρων 12, 14 από το Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών. και 15, επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια (1.000) έως δέκα 2. Το χρηματικό πρόστιμο μπορεί να επιβάλλεται ως χιλιάδες (10.000) ευρώ σε βάρος του κατά νόμο υπόχρε− συμπληρωματική ποινή, σωρευτικά με τις κυρώσεις των ου. Τα πρόστιμα επιβάλλονται λαμβάνοντας υπόψη την περιπτώσεων ββ΄και γγ΄. επιφάνεια και τη χρήση του πιστοποιούμενου κτιρίου 3. Για τον προσδιορισμό του χρηματικού προστίμου ή κτιριακής μονάδας, το μέγεθος των συστημάτων του που επιβάλλεται σε Ενεργειακό Επιθεωρητή λαμβάνεται κτιρίου, το βαθμό υπαιτιότητας και την τυχόν υποτροπή υπόψη και το ύψος της συνολικής αμοιβής που εισέπρα− του υπόχρεου. ξε για την έκδοση των ΠΕΑ ή των Εκθέσεων Επιθεώ−

2. Σε περίπτωση παρακώλυσης κατά οποιονδήποτε ρησης, βάσει των οποίων διαπιστώθηκε η παράβαση. τρόπο ελέγχου της ΕΥΕΠΕΝ επιβάλλεται πρόστιμο από 4. Κάθε επιβληθείσα κύρωση καταγράφεται στο Μη− χίλια (1.000) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. Τα πρό− τρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών. 648 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

5. Τα επιβαλλόμενα χρηματικά πρόστιμα βεβαιώνο− οικεία Υ.ΔΟΜ., συνοδευόμενο από πόρισμα του Ενερ− νται και εισπράττονται από τις Δ.Ο.Υ. σύμφωνα με τις γειακού Επιθεωρητή, για την τήρηση ή μη των προ− διατάξεις του ΚΕΔΕ . διαγραφών των δομικών στοιχείων του κελύφους και

6. Οι διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται με το των τεχνικών συστημάτων του κτιρίου ή της κτιριακής παρόν είναι ανεξάρτητες από τυχόν ποινικές ή αστικές μονάδας, καθώς και της ενεργειακής κατηγορίας που ευθύνες του παραβάτη. προσδιορίζονται στη Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης

7. Επιτρέπεται η άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής (ΜΕΑ). ενώπιον του Ειδικού Γραμματέα Επιθεώρησης Περιβάλ− 5. Σε περίπτωση που στο πόρισμα του Ενεργεια− λοντος και Ενέργειας κατά των κυρώσεων που επιβάλ− κού Επιθεωρητή διαπιστώνεται η μη τήρηση των πα− λονται με το παρόν άρθρο, εντός προθεσμίας σαράντα ραπάνω απαιτήσεων ακολουθείται η διαδικασία που (40) ημερών από την κοινοποίηση στον ενδιαφερόμενο προβλέπεται στην παράγραφο 2.9 του άρθρου 15 της της σχετικής απόφασης και σύμφωνα με τα οριζόμενα Δ6/οικ.5825/2010 κοινής απόφασης των Υπουργών Οι− στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας. κονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματι−

8. Τα ΠΕΑ και οι Εκθέσεις Επιθεώρησης, μετά από κής Αλλαγής (Β΄407), με σκοπό τη συμμόρφωση με τις έλεγχο των οποίων διαπιστώθηκε παράβαση και επιβλή− προδιαγραφές για τα δομικά στοιχεία του κελύφους θηκε κύρωση στον Ενεργειακό Επιθεωρητή, ακυρώνο− και τα τεχνικά συστήματα του κτιρίου ή της κτιριακής νται αυτοδίκαια με την έναρξη ισχύος της πράξης επι− μονάδας, καθώς και με την ενεργειακή κατηγορία που βολής της διοικητικής κύρωσης, η οποία κοινοποιείται προβλέπονται στη ΜΕΑ. στον ενδιαφερόμενο ιδιοκτήτη του κτιρίου. Ο ιδιοκτήτης υποχρεούται σε αντικατάσταση του ακυρωθέντος ΠΕΑ Άρθρο 22 ή Έκθεσης Επιθεώρησης. Καταργούμενες – Τροποποιούμενες διατάξεις

9. Για την αντικατάστασή τους, οι ιδιοκτήτες των 1. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται: κτιρίων μπορούν να λάβουν από το Πράσινο Ταμείο α) Τα άρθρα 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 και 12 του αποζημίωση ίση με το ύψος της δαπάνης που πραγ− ν. 3661/2008 (Α΄ 89). ματοποίησαν για την έκδοση του ακυρωθέντος ΠΕΑ ή β) Το άρθρο 10 του ν. 3851/2010 (Α΄ 85). Έκθεσης Επιθεώρησης. γ) Η παράγραφος 4 του άρθρου 28 του ν. 3889/2010

10. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Πε− (Α΄ 182). ριβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κα− δ) Η παράγραφος 23, του άρθρου 42 του ν. 4030/2011 θορίζεται ο τρόπος και η διαδικασία καταβολής της (Α΄ 249). δαπάνης αντικατάστασης ακυρωθέντος ΠΕΑ ή Έκθεσης ε) Το άρθρο 2 του π.δ. 100/2010 (Α΄ 177). Επιθεώρησης, τα απαιτούμενα προς τούτο δικαιολογη− στ) Το άρθρο 11 του π.δ. 100/2010 (Α΄ 177). τικά και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος τροποποι−

11. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περι− ούνται: βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής δύναται α) Το άρθρο 5 του π.δ. 100/2010 (Α΄ 177) αντικαθίσταται να αναπροσαρμόζεται το ύψος και ο τρόπος υπολο− με το άρθρο 17. γισμού των διοικητικών κυρώσεων που επιβάλλονται δυνάμει του παρόντος άρθρου, καθώς και κάθε άλλη β) Το άρθρο 8 του π.δ. 100/2010 (Α΄ 177) αντικαθίσταται αναγκαία λεπτομέρεια.» με την παράγραφο 4 του άρθρου 20. Άρθρο 21 Άρθρο 23 Θέματα οικοδομικών αδειών Μεταβατικές διατάξεις

1. Για τη χορήγηση άδειας δόμησης νέου ή ριζικά ανα− 1. Η διάρκεια ισχύος των προσωρινών αδειών ενερ− καινιζόμενου υφιστάμενου κτιρίου ή κτιριακής μονάδας, γειακών επιθεωρητών που έχουν χορηγηθεί σύμφωνα εκπονείται και υποβάλλεται στην αρμόδια Υπηρεσία με το άρθρο 7 του π.δ. 100/2010 (Α΄ 177), παρατείνεται Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.), η οριζόμενη στην παράγραφο 25 του έως τις 6.10.2013. άρθρου 2 Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης (ΜΕΑ) του 2. Η Δ6/Β/οικ.5825/2010 απόφαση των Υπουργών Οικο− κτιρίου. νομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής

2. Μετά τους ελέγχους των Ελεγκτών Δόμησης του Αλλαγής (Β΄ 407), διατηρείται σε ισχύ έως την έκδοση άρθρου 7 του ν. 4030/2011 (Α΄ 249) και προκειμένου να της κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και εκδοθεί το Πιστοποιητικό Ελέγχου Κατασκευής (ΠΕΚ), Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η έκδοση του ΠΕΑ παραγράφου 1 του άρθρου 3 του παρόντος νόμου. του κτιρίου, από Ενεργειακό Επιθεωρητή, για τις περι− Άρθρο 24 πτώσεις όπου είναι υποχρεωτικό από τις διατάξεις του Ρύθμιση θεμάτων του ν. 3889/2010 παρόντος νόμου.

3. Στην περίπτωση που για την έκδοση του ΠΕΑ υπο− Η προθεσμία της παραγράφου 3α του άρθρου 30 του λείπονται εργασίες για τις οποίες όμως δεν απαιτείται ν. 3889/2010 (Α΄ 182), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. άδεια δόμησης σύμφωνα με τους νόμους 4030/2011 και 2 του άρθρου 31 του ν. 3937/2011 (Α΄ 60), παρατείνεται 4067/2012 (Α΄ 78), το ΠΕΑ εκδίδεται μετά την έκδοση του μέχρι 30.6.2013. Η προθεσμία του δεύτερου εδαφίου της ΠΕΚ και την ολοκλήρωση των υπολειπόμενων εργασιών. παρ. 2 του άρθρου 31 του ν. 3937/2011 (Α΄ 60), η οποία

4. Το ΠΕΑ του κτιρίου υποβάλλεται και καταχωρείται αφορά σε μελέτες έγκρισης ή αναθεώρησης ΓΠΣ ή ηλεκτρονικά στο Αρχείο Επιθεωρήσεως Κτιρίων του ΣΧΟΟΑΠ που έχουν ενταχθεί σε κοινοτικά προγράμ− Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής ματα χρηματοδότησης μέχρι 31.12.2011, παρατείνεται Αλλαγής, αντίγραφο δε αυτού προσκομίζεται στην μέχρι τις 30.6.2013. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 649 Άρθρο 25 τους, να παραπέμπουν το ζήτημα της κήρυξης της απαλ− Ρύθμιση θεμάτων του ν. 1811/1988 και του ν. 590/1977 λοτρίωσης στον Υπουργό Οικονομικών. Κατά την έννοια του άρθρου 3 παρ. 2 εδάφιο 2 της 3. Τα κατά την παράγραφο 1 αρμόδια, κατά περίπτωση, κυρωθείσας με το άρθρο πρώτο του ν. 1811/1988 (Α΄ 231) για την κήρυξη της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, όρ− Σύμβασης μεταξύ Εκκλησίας της Ελλάδος και Ελληνικού γανα αποστέλλουν άμεσα στο Υπουργείο Οικονομικών, Δημοσίου και μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, στο αρμόδιο εκ του σκοπού της απαλλοτρίωσης Υπουρ− η Εκκλησία της Ελλάδος υπεισήλθε στην άσκηση των γείο, στον αρμόδιο φύλακα μεταγραφών, προκειμένου αρμοδιοτήτων του Ο.Δ.Ε.Π. κατά το άρθρο 47 παρ. 2 να ενεργήσει την οικεία καταχώριση, και στον Προϊστά− του ν. 590/1977 (Α΄ 146). Σε κάθε περίπτωση ο έλεγχος μενο της αρμόδιας Δασικής Υπηρεσίας, προκειμένου να των κατασκευών ασκείται κατά τις γενικώς ισχύουσες διερευνήσει δικαιώματα του Δημοσίου επί ακινήτων που διατάξεις. φέρονται ως ιδιωτικά ή διεκδικούνται από ιδιώτες ενώ εμπίπτουν στο καθεστώς προστασίας του ν. 3208/2003, Άρθρο 26 αντίγραφο της απαλλοτριωτικής πράξης και δύο αντί− Τροποποιήσεις του ν. 2882/2001 τυπα του οικείου κτηματολογικού διαγράμματος και

1. Το άρθρο 1 του ν. 2882/2001 «Κώδικας Αναγκαστι− πίνακα. H Δασική Υπηρεσία συντάσσει σχετική έκθεση κής Απαλλοτρίωσης Ακινήτων» (Α΄ 17) αντικαθίσταται εντός τριών (3) μηνών από τη διαβίβαση των παραπάνω ως εξής: κτηματολογικών στοιχείων, την οποία κοινοποιεί υπο− «Τρόπος κήρυξης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης. χρεωτικά στην Αρχή που κήρυξε την απαλλοτρίωση,

1. Η αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου, καθώς και στην οικεία Κτηματική Υπηρεσία και στον βαρυνόμενο η σύσταση εμπράγματου δικαιώματος σε βάρος αυτού με την δαπάνη της απαλλοτρίωσης. για δημόσια ωφέλεια, εφόσον επιτρέπεται από το νόμο, 4. Όλες οι παραπάνω αποφάσεις κήρυξης αναγκαστι− κηρύσσεται: α. Με απόφαση του Περιφερειακού Συμ− κής απαλλοτρίωσης δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της βουλίου, μετά από εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας Κυβερνήσεως. Η απαλλοτρίωση θεωρείται ότι κηρύχθη− της Περιφέρειας, για όλα τα έργα αρμοδιότητας της κε από τη δημοσίευση αυτή.» Περιφέρειας, που έχουν ενταχθεί σε Π.Ε.Π. ή έχουν, εν

2. Το άρθρο 2 του ν. 2882/2001 (Α΄ 17) αντικαθίσταται όλω ή εν μέρει, συγχρηματοδοτηθεί από αντίστοιχη ΣΑΕΠ ανεξαρτήτως εμβαδού της αναγκαίας έκτασης. ως εξής : Εξαιρούνται τα έργα που αφορούν στο Διευρωπαϊκό «Αγορά και ανταλλαγή απαλλοτριωτέου ακινήτου. Εθνικό Οδικό Δίκτυο, εκτός του Διευρωπαϊκού Οδικού 1. Το κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά το άρθρο 1, για Δικτύου Κρήτης, καθώς και τα έργα που αφορούν σε την κήρυξη της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης όργανο προστατευόμενες από το νόμο, διεθνείς ή διακρατι− δύναται να προβαίνει, με σχετική απόφασή του, αντί κές συμφωνίες, περιοχές. β. Με απόφαση του Γενικού της απαλλοτρίωσης, σε απευθείας εξαγορά του ανα− Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, μετά από εισή− γκαίου ακινήτου. Η εξαγορά δύναται να γίνει και μετά γηση της Κτηματικής Υπηρεσίας του νομού στον οποίο την κήρυξη της απαλλοτρίωσης, πάντως, όμως, μέχρι βρίσκεται το ακίνητο, για όλα τα έργα που δεν έχουν να εκδοθεί η δικαστική απόφαση καθορισμού της απο− ενταχθεί σε Π.Ε.Π., δεν είναι αρμοδιότητας της Περι− ζημίωσης. Το τίμημα της εξαγοράς καθορίζεται, κατ’ φέρειας και η προς απαλλοτρίωση έκταση είναι μικρό− ανώτατο όριο, από την εκτιμητική επιτροπή του άρθρου τερη των 100.000 τετραγωνικών μέτρων. Εάν η έκταση 15 ή από ανεξάρτητο πιστοποιημένο εκτιμητή. Κατά τη είναι μεγαλύτερη των 100.000 τετραγωνικών μέτρων σύναψη της σύμβασης εξαγοράς το Δημόσιο εκπροσω− η απαλλοτρίωση κηρύσσεται, μετά από εισήγηση της πείται κατά περίπτωση από τον Γενικό Γραμματέα της αρμόδιας Υπηρεσίας με κοινή απόφαση του αρμοδίου οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή, από τον αρμόδιο εκ του σκοπού της απαλλοτρίωσης Υπουργού και του εκ του σκοπού του έργου Υπουργό ή από τον Υπουργό Υπουργού Οικονομικών, οι οποίοι είναι αρμόδιοι και για Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφο− την κήρυξη τυχόν συμπληρωματικών απαλλοτριώσεων, ρών και Δικτύων, οι οποίοι δύνανται να εξουσιοδοτή− ανεξαρτήτως εμβαδού. Με προεδρικά διατάγματα, που σουν εγγράφως, για την υπογραφή αυτής, πάρεδρο ή εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού Οικονομικών, δύ− δικαστικό αντιπρόσωπο του Ν.Σ.Κ. ή τον Προϊστάμενο ναται να αυξάνεται το όριο της έκτασης του εδαφίου της οικείας Κτηματικής Υπηρεσίας του νομού. Η οικεία αυτού. γ. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, Αντα− Περιφέρεια εκπροσωπείται από τον Περιφερειάρχη. γωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, Αντίγραφο της συναφθείσας σύμβασης, μαζί με το κατά παρέκκλιση των παραπάνω, καθώς και κάθε άλλης διάγραμμα στο οποίο εικονίζεται το ακίνητο που περι− αντίθετης διάταξης, προκειμένου για την εκτέλεση έρ− έρχεται στο Δημόσιο, αποστέλλεται στην αρμόδια αρχή γων αρμοδιότητας του Υπουργείου Ανάπτυξης, Αντα− γωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, τα για να καταγραφεί ως δημόσιο κτήμα. οποία εντάσσονται στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφο− 2. Αντί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης δύναται, επίσης, ρών ή συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. να γίνει ανταλλαγή του απαλλοτριωτέου ακινήτου με δ. Σε περιπτώσεις απαλλοτριώσεων μεγάλης σημασίας, ακίνητο του Δημοσίου ή της Περιφέρειας, εφόσον συμ− με πρόταση του αρμόδιου εκ του σκοπού της απαλλο− φωνεί η αρχή που έχει, κατά τις κείμενες διατάξεις, τη τρίωσης Υπουργού και του Υπουργού Οικονομικών, η διαχείρισή του. Εάν η αξία του ενός ακινήτου υπολεί− απαλλοτρίωση δύναται να κηρύσσεται με απόφαση του πεται της αξίας του άλλου, η διαφορά καταβάλλεται Υπουργικού Συμβουλίου. σε χρήμα.

2. Ο Γενικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκη− Τα οριζόμενα στην προηγούμενη παράγραφο για την σης ή το Περιφερειακό Συμβούλιο, δύνανται, λόγω των εξαγορά εφαρμόζονται αναλόγως και για την ανταλ− ιδιαιτεροτήτων του έργου, με αιτιολογημένη εισήγησή λαγή του ακινήτου.» 650 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

3. Το άρθρο 14 του ν. 2882/2001 «Κώδικας Αναγκαστι− «Διόρθωση κτηματολογικών στοιχείων κής Απαλλοτρίωσης Ακινήτων» (Α΄ 17) αντικαθίσταται 1. Ο προσδιορισμός της αποζημίωσης, κατά τα άρθρα ως εξής: 18 και επόμενα και η αναγνώριση των δικαιούχων, κατά «Διάδικοι τα άρθρα 26 και επόμενα, χωρούν με βάση τα κατά το

1. Κατά την έννοια του παρόντος νόμου, ενδιαφερό− άρθρο 3 παράγραφος 1 κτηματολογικό διάγραμμα και μενοι, οι οποίοι δύνανται να ζητήσουν δικαστικώς τον κτηματολογικό πίνακα. προσωρινό ή οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης, 2. Σε περίπτωση που ο εικαζόμενος ιδιοκτήτης ή κάθε είναι: α) ο υπόχρεος να καταβάλλει την αποζημίωση, ενδιαφερόμενος θεωρεί ότι το διάγραμμα και ο πίνακας β) ο υπέρ ου κηρύχθηκε η αναγκαστική απαλλοτρίωση είναι εσφαλμένα, μπορούν με αίτησή τους να ζητήσουν και γ) όποιος αξιώνει κυριότητα ή άλλο εμπράγματο τη διόρθωση ή συμπλήρωση. Το ίδιο δικαίωμα έχει το δικαίωμα στο απαλλοτριούμενο. κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά το άρθρο 1, για την κή−

2. Το κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά το άρθρο 1, για ρυξη της απαλλοτρίωσης όργανο, η οικεία Κτηματική την κήρυξη της απαλλοτρίωσης όργανο έχει τη γενική Υπηρεσία, ο υπέρ ου κηρύχθηκε η αναγκαστική απαλλο− επιμέλεια για την επίσπευση της διαδικασίας του κα− τρίωση και ο υπόχρεος να καταβάλλει την αποζημίωση. θορισμού της αποζημίωσης και της αναγνώρισης των 3. Η αίτηση αυτή μπορεί να υποβάλλεται από την επο− δικαιούχων, καθώς και της συντέλεσης της απαλλο− μένη της κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης. τρίωσης. Η αίτηση δεν μπορεί να υποβληθεί από τον καθ’ ου η

3. Στις περιπτώσεις αναγκαστικών απαλλοτριώσεων αναγκαστική απαλλοτρίωση μετά την πάροδο της κατά υπέρ του Δημοσίου, το κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά την παράγραφο του άρθρου 9 προθεσμίας, η οποία, για το άρθρο 1, για την κήρυξη της απαλλοτρίωσης όργανο, την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, είναι 30 ημερών. εκπροσωπεί τούτο δικαστικώς και ζητεί προς υπερά− Προκειμένου για τα πρόσωπα του δεύτερου εδαφίου σπιση των συμφερόντων αυτού, την παροχή σχετικής της προηγούμενης παραγράφου, η αίτηση μπορεί να εντολής σε πληρεξούσιο του Δημοσίου από το Νομικό υποβάλλεται μέχρι την προηγουμένη της συζήτησης της Συμβούλιο του Κράτους. Η Περιφέρεια εκπροσωπείται αίτησης για τον προσωρινό ή οριστικό προσδιορισμό από τον Περιφερειάρχη, ο οποίος χορηγεί τη σχετική της αποζημίωσης. εντολή σε δικηγόρο της Περιφέρειας. 4. Η αίτηση υποβάλλεται στην υπηρεσία ή το φορέα Ειδικώς οι αποφάσεις περί προσωρινού ή οριστικού που συνέταξε ή ενέκρινε το κτηματολογικό διάγραμμα προσδιορισμού της αποζημίωσης κοινοποιούνται και και τον πίνακα και εξετάζεται χωρίς καθυστέρηση. Αν στον Υπουργό Οικονομικών, από την κοινοποίηση δε η αίτηση διόρθωσης γίνει δεκτή, η υπηρεσία υποβάλλει αυτή αρχίζουν οι δικονομικές προθεσμίες. προς έγκριση, στην αρμόδια ως εκ του σκοπού της

4. Για τις οριζόμενες από τα επόμενα άρθρα ενέρ− απαλλοτρίωσης υπηρεσία, διορθωτικό κτηματολογικό γειες, καθώς και την κατάθεση αίτησης στο αρμόδιο διάγραμμα και πίνακα. Μετά την έγκριση της διόρθωσης δικαστήριο για τον προσωρινό ή οριστικό προσδιορισμό των κτηματολογικών στοιχείων, η σχετική απόφαση της αποζημίωσης, το αρμόδιο, κατά το άρθρο 1, για την αναρτάται στο δικτυακό τόπο του αρμόδιου Υπουργείου κήρυξη της απαλλοτρίωσης, εφόσον αυτή κηρύχθηκε ή Φορέα. Εφόσον η Υπηρεσία που είναι αρμόδια, ως εκ υπέρ του Δημοσίου, όργανο δύναται να εξουσιοδοτήσει του σκοπού της απαλλοτρίωσης, είναι διαφορετική από εγγράφως τον Προϊστάμενο της οικείας Κτηματικής Υπηρεσίας. Προκειμένου για την Περιφέρεια αρμόδιος την Αρχή που κήρυξε την απαλλοτρίωση, κοινοποιείται είναι ο οικείος Περιφερειάρχης. στην τελευταία η απόφαση έγκρισης της διόρθωσης με

5. Το κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά το άρθρο 1, για δυο αντίγραφα του διορθωτικού Κτηματολογικού Δια− την κήρυξη της απαλλοτρίωσης όργανο γνωστοποιεί γράμματος και Πίνακα προς ενημέρωση του φακέλου στο Υπουργείο Οικονομικών και στο αρμόδιο από το της απαλλοτρίωσης. σκοπό της απαλλοτρίωσης Υπουργείο όλες τις ενέρ− 5. Εάν περιέλθουν στο κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά γειές του για κάθε αναγκαστική απαλλοτρίωση. το άρθρο 1, για την κήρυξη της απαλλοτρίωσης όργανο

6. Για κάθε απαλλοτρίωση τηρείται στην αρχή που νεότερο κτηματολογικό διάγραμμα και πίνακας, που την κήρυξε ιδιαίτερος φάκελος, στον οποίο καταχωρί− έχουν συνταχθεί ύστερα από πρόσκληση των εικαζο− ζονται όλα τα σχετικά με την απαλλοτρίωση στοιχεία. μένων ιδιοκτητών να παραδώσουν τους τίτλους ιδιο− Προκειμένου για απαλλοτριώσεις που κηρύσσονται με κτησίας, μέχρι την προηγούμενη της συζήτησης της απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης αίτησης για τον προσωρινό ή οριστικό προσδιορισμό Διοίκησης, ο φάκελος τηρείται στην οικεία Κτηματική της αποζημίωσης, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις των Υπηρεσία. Στις λοιπές περιπτώσεις ο φάκελος τηρείται προηγούμενων παραγράφων. Ομοίως δεν εφαρμόζο− στη Διεύθυνση Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου νται, εάν η διαδικασία πρόσκλησης των ιδιοκτητών έχει Οικονομικών. Καθένας που αποδεικνύει έννομο συμ− προηγηθεί της διαδικασίας σύνταξης των κατά τις πε− φέρον δικαιούται να λάβει γνώση του φακέλου και να ριπτώσεις α΄ και β΄της παραγράφου 1 του άρθρου 3 ζητήσει αντίγραφα των στοιχείων αυτών. Τα αντίγραφα στοιχείων. Η πρόσκληση ενεργείται, σε κάθε περίπτωση, χορηγούνται με δαπάνη του αιτούντος. Οι Γραμματείς με επιμέλεια της αρμόδιας υπηρεσίας. των δικαστηρίων υποχρεούνται να αποστέλλουν στις 6. Αντίγραφα των κατά τις προηγούμενες παραγρά− παραπάνω αρχές ξεχωριστό αντίγραφο κάθε απόφασης φους 4 και 5 στοιχείων, που διορθώνουν το αρχικό που αφορά συγκεκριμένη απαλλοτρίωση, προκειμένου κτηματολογικό διάγραμμα και πίνακα, διαβιβάζονται αυτό να τεθεί στο φάκελο.» από την αρχή που τα εκδίδει στον αρμόδιο φύλακα

4. Το άρθρο 16 του ν. 2882/2001 «Κώδικας Αναγκαστι− μεταγραφών για να ενεργήσει τα νόμιμα. κής Απαλλοτρίωσης Ακινήτων» (Α΄ 17) αντικαθίσταται 7. Η υποβολή της κατά την παράγραφο 2 αίτησης δεν ως εξής: αναστέλλει την πρόοδο της διαδικασίας καθορισμού ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 651 της αποζημίωσης και συντέλεσης της απαλλοτρίωσης. α) θέση «Φοβόλες» Κερατέας, με την επιφύλαξη θετι− Η παράγραφος 4 του άρθρου 9 εφαρμόζεται αναλόγως. κής περιβαλλοντικής αδειοδότησης,

8. Κάθε αμφισβήτηση για την ακρίβεια ή την πληρό− β) θέση «Βραγόνι» Κερατέας, τητα των στοιχείων του κτηματολογικού διαγράμματος γ) θέση «Λατομείο Κυριακού». και του πίνακα, λύεται κατά τη δίκη για την αναγνώριση Σε περίπτωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης της των δικαιούχων, ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομέ− Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διαχείρισης Αποβλήτων νων, υπό την προϋπόθεση να έχει υποβληθεί το σχετικό (Ο.Ε.Δ.Α.) στη θέση «Φοβόλες» Κερατέας, η θέση «Βραγό− αίτημα, τουλάχιστον ενενήντα (90) ημέρες πριν από νι» Κερατέας δεν συμπεριλαμβάνεται στις κατάλληλες την αρχική ή την μετ’ αναβολή δικάσιμο, στην αρχή θέσεις για τη Νότια − Ανατολική Αττική.» που τα συνέταξε, προκειμένου να τηρηθεί η διαδικασία 1. Η παράγραφος 3 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 διόρθωσης των κτηματολογικών στοιχείων κατά τις αντικαθίσταται ως εξής: προηγούμενες παραγράφους. «Για την πραγματοποίηση κάθε έργου ή δραστηριό−

9. Για τις απαλλοτριώσεις που γίνονται υπέρ της εται− τητας που αφορά τη διαχείριση αποβλήτων στις θέσεις ρίας «Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων Ανώνυμη Εταιρία» των προηγουμένων παραγράφων, απαιτείται η τήρηση (Ο.Σ.Κ. Α.Ε.), η εξ αρχής σύνταξη ή και η διόρθωση του της διαδικασίας που προβλέπεται στο Κεφάλαιο Α΄ του Κτηματολογικού Διαγράμματος και του Πίνακα γίνεται ν. 4014/2011 (Α΄ 209) για τις διαδικασίες περιβαλλοντικής από αρμόδιους μηχανικούς, υπαλλήλους της Ο.Σ.Κ. Α.Ε., αδειοδότησης.» που ορίζονται με απόφαση του Δ.Σ. της Εταιρίας. Οι 3. Η παράγραφος 4 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 αντικαθίσταται ως εξής: δαπάνες κτηματογράφησης βαρύνουν την Ο.Σ.Κ. Α.Ε..» «Με απόφαση του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου

5. Αποφάσεις κήρυξης απαλλοτριώσεων ακινήτων για Νομού Αττικής μετά από γνώμη του Περιφερειακού Συμ− έργα αρμοδιότητας της Περιφέρειας, κατά την παρά− βουλίου, εγκρίνονται ως κατάλληλες θέσεις για την γραφο 1 του παρόντος, που εκκρεμούν ή θα αποσταλούν εγκατάσταση Τοπικών Σταθμών Μεταφόρτωσης.» εντός μηνός, από την δημοσίευση του παρόντος, στις

4. Η παράγραφος 6 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 κατά τόπους Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, δύνανται να συμπληρώνεται με τη φράση «ανεξαρτήτως της νομικής εκδοθούν και να δημοσιευθούν σύμφωνα με τις προ− μορφής ίδρυσης και λειτουργίας τους». ϊσχύουσες διατάξεις μέχρι τις 31.5.2013. Οι διατάξεις 5. Στο τρίτο εδάφιο της παραγράφου 7 του άρθρου 33 των παραγράφων 4 και 8 του άρθρου 16, όπως αυτό του ν. 3164/2003 αντικαθίσταται ο όρος «Γενικού Γραμ− αντικαταστάθηκε παραπάνω, εφαρμόζονται και επί των ματέα της οικείας Περιφέρειας» με τον όρο «Γενικού εκκρεμών, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, απαλ− Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης». λοτριώσεων. 6. Η παράγραφος 8 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 Άρθρο 27 αντικαθίσταται ως εξής: «Με απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ει− Στο ν. 4067/2012 (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός) προ− δικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής, μετά στίθεται νέο άρθρο 47α ως εξής: από γνώμη του Περιφερειακού Συμβουλίου, μπορεί να « Άρθρο 47α ορίζεται άλλος ή άλλοι Δήμοι ή Σύνδεσμοι Δήμων ως φορείς διαχείρισης, εν όλω ή εν μέρει, των έργων του Αν μέχρι την ημερομηνία ενάρξεως του ν.4067/2012 Περιφερειακού Σχεδιασμού.» έχει υποβληθεί φάκελος για την έκδοση διοικητικής 7. Στην παράγραφο 9 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 πράξης άδειας εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών σύμ− αντικαθίσταται ο όρος «Γενικού Γραμματέα Περιφέρει− φωνα με τις διατάξεις του ν. 1577/1985 ως τροποποιή− ας» με τον όρο «Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης θηκε, κατά παρέκκλιση από κάθε άλλη διάταξη, η προ− Διοίκησης». θεσμία έκδοσης παρατείνεται έως 25.11.2013.» Άρθρο 29 Άρθρο 28 Έναρξη ισχύος

1. Η περίπτωση Β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 33 Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημο− του ν. 3164/2003 αντικαθίσταται ως εξής: σίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός «Β. Νότια − Ανατολική Αττική: αν ορίζεται διαφορετικά σε επί μέρους διατάξεις του. 652 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 653 Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου του Κράτους. Αθήνα, 15 Φεβρουαρίου 2013 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΡΟΛΟΣ ΓΡ. ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΡΒΑΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους. Αθήνα, 18 Φεβρουαρίου 2013 Ο ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΡΟΥΠΑΚΙΩΤΗΣ 654 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) ΕΘΝΙΚΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ øîñì õ—ðì÷ì÷ úùðð—ò øì÷ êúìñêöîç÷ øì÷ ïùèêöòì÷ê—÷ Σε έντυπη μορφή: • Για τα Φ.Ε.Κ. από 1 έως 16 σελίδες σε 1 € προσαυξανόμενη κατά 0,20 € για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο ή μέρος αυτού. • Για τα φωτοαντίγραφα Φ.Ε.Κ. σε 0,15 € ανά σελίδα. Σε μορφή DVD/CD: Τεύχος Ετήσια έκδοση Τριμηνιαία έκδοση Μηνιαία έκδοση Τεύχος Ετήσια έκδοση Τριμηνιαία έκδοση Μηνιαία έκδοση Α΄ 150 € 40 € 15 € Α.Α.Π. 110 € 30 € - Β΄ 300 € 80 € 30 € Ε.Β.Ι. 100 € − - Γ΄ 50 € − − Α.Ε.Δ. 5€ − - Υ.Ο.Δ.Δ. 50 € − − Δ.Δ.Σ. 200 € − 20 € Δ΄ 110 € 30 € − Α.Ε.−Ε.Π.Ε. − − 100 € • Η τιμή πώλησης μεμονωμένων Φ.Ε.Κ. σε μορφή cd−rom από εκείνα που διατίθενται σε ψηφιακή μορφή και μέχρι 100 σελίδες, σε 5 € προσαυξανόμενη κατά 1 € ανά 50 σελίδες. êøì÷îê÷ ÷ùòöôñê÷ ú.ê.ï. Τεύχος Έντυπη μορφή Τεύχος Έντυπη μορφή Τεύχος Έντυπη μορφή Α΄ 225 € Δ΄ 160 € Α.Ε.−Ε.Π.Ε. 2.250 € Β΄ 320 € Α.Α.Π. 160 € Δ.Δ.Σ. 225 € Γ΄ 65 € Ε.Β.Ι. 65 € Α.Σ.Ε.Π. 70 € Υ.Ο.Δ.Δ. 65 € Α.Ε.Δ. 10 € Ο.Π.Κ. − • Το τεύχος Α.Σ.Ε.Π. (έντυπη μορφή) θα αποστέλλεται σε συνδρομητές ταχυδρομικά, με την επιβάρυνση των 70 €, ποσό το οποίο αφορά τα ταχυδρομικά έξοδα. • Η καταβολή γίνεται σε όλες τις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.). Το πρωτότυπο διπλότυπο (έγγραφο αριθμ. πρωτ. 9067/28.2.2005 2η Υπηρεσία Επιτρόπου Ελεγκτικού Συνεδρίου) με φροντίδα των ενδιαφερομένων, πρέπει να αποστέλλεται ή να κατατίθεται στο Εθνικό Τυπογραφείο (Καποδιστρίου 34, Τ.Κ. 104 32 Αθήνα). • Σημειώνεται ότι φωτοαντίγραφα διπλοτύπων, ταχυδρομικές Επιταγές για την εξόφληση της συνδρομής, δεν γίνονται δεκτά και θα επιστρέφονται. • Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τα μέλη της Ένωσης Ιδιοκτητών Ημερησίου Τύπου Αθηνών και Επαρχίας, οι τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί, η Ε.Σ.Η.Ε.Α, τα τριτοβάθμια συνδικαλιστικά όργανα και οι τρι− τοβάθμιες επαγγελματικές ενώσεις δικαιούνται έκπτωσης πενήντα τοις εκατό (50%) επί της ετήσιας συνδρομής. • Το ποσό υπέρ ΤΑ.Π.Ε.Τ. (5% επί του ποσού συνδρομής), καταβάλλεται ολόκληρο (Κ.Α.Ε. 3512) και υπολογίζεται πριν την έκ− πτωση. • Στην Ταχυδρομική συνδρομή του τεύχους Α.Σ.Ε.Π. δεν γίνεται έκπτωση. Πληροφορίες για δημοσιεύματα που καταχωρίζονται στα Φ.Ε.Κ. στο τηλ.: 210 5279000. Φωτοαντίγραφα παλαιών Φ.Ε.Κ.: τηλ.: 210 8220885. Τα φύλλα όλων των τευχών της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως διατίθενται δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή από την ιστοσελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου (www.et.gr) Hλεκτρονική Διεύθυνση: http://www.et.gr − e−mail: webmaster.et@et.gr ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΑΠΟ 08:00 ΜΕΧΡΙ 13:30 ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ *01000421902130016* ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΟΥ 34 * ΑΘΗΝΑ 104 32 * ΤΗΛ. 210 52 79 000 * FAX 210 52 21 004