Joint Ministerial Decision no. DNEP/67467/3577 of 2018 concerning reduction of national emissions of certain atmospheric pollutants, amendment of Directive 2003/35/EC and repealing Directive 2001/81/EC - transposition into national law of Directive (EU) 2016/2284 of the European Parliament and of the Council

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/67467/3577 Μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμο σφαιρικών ρύπων, τροποποίηση της Οδηγίας 2003/35/ΕΚ και κατάργηση της Οδηγίας 2001/81/ ΕΚ - μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (EEL 344/1/17.12.2016). ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Έχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις α) του άρθρου δεύτερου του ν. 2077/1992 «Κύρωση Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και των σχετικών πρωτοκόλλων και δηλώσε ων που περιλαμβάνονται στην Τελική Πράξη» (Α’ 136), β) των άρθρων 1 και 2 (παράγραφος 1ζ) του ν. 1338/1983 «Εφαρμογή του Κοινοτικού Δικαίου» (Α’ 34) όπως ισχύ ουν και γ) του άρθρου 65 του ν. 1892/1990 (101 Α’). 2. Τις διατάξεις των άρθρων 7, 8, 9, 28, 29 και 30 του ν. 1650/1986 «Για την προστασία του περιβάλλοντος» (Α΄ 160), όπως ισχύουν. 3. Τις διατάξεις της Ενότητας Α’ του ν. 4042/2012 «Ποι νική προστασία του περιβάλλοντος - Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ - Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων - Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ ΕΚ. Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής» (Α’ 24), όπως ισχύει. 4. Το ν. 1374/1983 «Κύρωση της Σύμβασης σχετικά με τη διασυνοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση» (Α’ 91) και του ν. 2543/1997 (Α’ 252) και του ν. 2542/1997 (Α’ 251), με τους οποίους κυρώθηκαν τα αντίστοιχα Πρωτόκολλα στην ανωτέρω Σύμβαση (Σύμ βαση LRTAP). 5. Το ν. 2540/1997 «Κύρωση της Σύμβασης για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυ νοριακά πλαίσια (Σύμβαση Espoo)» (A’ 249). 6. Το ν. 3422/2005 «Κύρωση της Σύμβασης για την πρό σβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα (Σύμβαση Άαρχους)» (Α’ 303). 7. Την Απόφαση (ΕΕ) 1386/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Νοεμβρί ου 2013 «σχετικά με το γενικό ενωσιακό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2020» (EEL 354/ 28.12.2013). 8. Τις διατάξεις του άρθρου 1 (παρ.26) του ν. 3065/2002 «Μεταφορά αρμοδιοτήτων του Υπουργικού Συμβουλίου σε άλλα Κυβερνητικά Όργανα» (Α’ 251). 9. Την Οδηγία 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλί ου και του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 2016 «Σχε τικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων, την τροποποίηση της Οδηγίας 2003/3 5/ΕΚ και την κατάργηση της Οδηγίας 2001/81/ ΕΚ» (EEL 344/1/ 14-12-2016). 10. Την υπ’ αριθμ. 29459/1510/2005 κοινή υπουργική απόφαση (Β’992) «Καθορισμός εθνικών ανωτάτων ορί ων εκπομπών για ορισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2001/81/ ΕΚ σχετικά με εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών για ορι σμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2001», όπως διορθώθηκε με το ΦΕΚ 1131/2005 και τροποποιήθηκε με την υπ’ αριθμ. 14849/853/2008 κοινή υπουργική απόφαση (Β’645), και στη συνέχεια με την υπ’ αριθμ. 44105/1398/2013 κοινή υπουργική απόφαση (Β’1890), και στη συνέχεια με την υπ’ αριθμ. 174111/525/2017 κοινή υπουργική απόφαση (Β’ 1139). 11. Τις διατάξεις του άρθρου 90 του Κώδικα Νομο θεσίας για την Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά όργανα (άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005 ΦΕΚ Α’ 98). 12. Τις διατάξεις του Κεφαλαίου Ε’ (άρθρα 42-49) του π.δ. 28/2015 «Κωδικοποίηση διατάξεων για την πρόσβα ση σε δημόσια έγγραφα και στοιχεία» (Α’ 34) 13. Την υπ’ αριθμ. Υ 59/2018 απόφαση του Πρωθυ πουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομίας και Ανάπτυξης Αστέριο Πιτσιόρλα» (Β’ 3818). 14. Την υπ’ αριθμ. Υ 198/2016 απόφαση του Πρωθυ πουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σωκράτη Φά μελλο» (Β’ 3722), όπως τροποποιήθηκε με την Υ72/2018 όμοια απόφαση (Β’ 4201). ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ E 23 Οκτωβρίου 2018 ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 4740 57091 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ57092 Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 15. Την υπ’ αριθμ. 2428/119952/2018 απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Βασίλειο Κόκκαλη» (Β’ 3936). 16. Το γεγονός ότι από τις κανονιστικές διατάξεις αυτής της απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, αποφασίζουμε: Άρθρο 1 Σκοπός και αντικείμενο 1. Με την παρούσα απόφαση που εκδίδεται σε συμ μόρφωση προς τις διατάξεις της οδηγίας 2016/2284/ΕΕ «σχετικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμέ νων ατμοσφαιρικών ρύπων, την τροποποίηση της οδηγί ας 2003/3 5/ΕΚ και την κατάργηση της οδηγίας 2001/81/ ΕΚ» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 2016, που έχει δημοσιευθεί στην ελληνική γλώσσα στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρω παϊκών Κοινοτήτων (EEL 344/1/17-12-2016), θεσπίζο νται οι εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των ανθρωπογενών ατμοσφαιρικών εκπομπών διοξειδίου του θείου (SΟ2), οξειδίων του αζώτου (ΝΟΧ), πτητικών οργανικών ενώ σεων εκτός του μεθανίου (NMVOC), αμμωνίας (ΝΗ3) και λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων (ΑΣ25) και καθορίζεται το θεσμικό πλαίσιο για την κατάρτιση, την έγκριση και την εφαρμογή του Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης, για την παρακολούθηση και την αναφορά των εκπομπών των εν λόγω ρύπων και άλλων ρύπων που αναφέρονται στο Παράρτημα Ι, κα θώς και των επιπτώσεων τους, με σκοπό να επιτευχθούν επίπεδα ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα που δεν θα συνεπάγονται σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις και κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. 2. Η παρούσα απόφαση συμβάλλει επίσης στην επί τευξη: α) των στόχων για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα που ορίζει η σχετική εθνική και ενωσιακή νομοθε σία και της προόδου προς τον μακροπρόθεσμο στόχο για επίτευξη επιπέδων ποιότητας του αέρα σε συμφωνία με τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές που έχει δημο σιεύσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας• β) των στόχων της σχετικής εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας στον τομέα της βιοποικιλότητας και των οι κοσυστημάτων σύμφωνα με το 7ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον που υιοθετήθηκε με την Απόφαση (ΕΕ) 1386/2013 γ) ενισχυμένων συνεργιών μεταξύ της εθνικής και ενωσιακής πολιτικής για την ποιότητα του αέρα και άλλων συναφών πολιτικών, ιδίως των πολιτικών για το κλίμα και την ενέργεια. Άρθρο 2 (Άρθρο 2 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Πεδίο εφαρμογής Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται στις εκπομπές των ρύπων που αναφέρονται στο Παράρτημα Ι από όλες τις ανθρωπογενείς πηγές εντός στο έδαφος της ελληνικής επικράτειας, στις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες της Ελλάδας και στις ζώνες ελέγχου ρύπανσης. Άρθρο 3 (Άρθρο 3 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Ορισμοί Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: 1) «εκπομπή»: η ελευθέρωση ουσίας από σημειακή ή διάχυτη πηγή στην ατμόσφαιρα. 2) «ανθρωπογενείς εκπομπές»: οι ατμοσφαιρικές εκ πομπές ρύπων που συνδέονται με ανθρώπινες δραστη ριότητες. 3) «πρόδρομες ουσίες του όζοντος»: οξείδια του αζώ του, πτητικές οργανικές ενώσεις εκτός του μεθανίου, μεθάνιο και μονοξείδιο του άνθρακα. 4) «στόχοι για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα»: οι οριακές τιμές, οι τιμές-στόχοι και οι υποχρεώσεις έκθε σης σε συγκεντρώσεις για την ποιότητα του ατμοσφαιρι κού αέρα που παρατίθενται στις κοινές υπουργικές απο φάσεις υπ’ αριθμ. 14122/549/Ε103/2011 (Β’ 488) (οδηγία 2008/50/ΕΚ) και υπ’ αριθμ. 22306/1075/Ε103/2007 (Β’ 920) (οδηγία 2004/107/ΕΚ), όπως ισχύουν. 5) «διοξείδιο του θείου» ή «SΟ2»: όλες οι θειούχες ενώσεις που εκφράζονται ως διοξείδιο του θείου (SΟ2), περιλαμβανομένων του τριοξειδίου του θείου (SΟ3), του θειικού οξέος (H2SΟ4) και των ανηγμένων θειούχων ενώ σεων, όπως το υδρόθειο (H2S), οι μερκαπτάνες και τα διμεθυλοσουλφίδια. 6) «οξείδια του αζώτου» ή «ΝΟΧ»: το οξείδιο και το διοξείδιο του αζώτου, εκφραζόμενα ως διοξείδιο του αζώτου. 7) «πτητικές οργανικές ενώσεις εκτός του μεθανίου» ή «NMVOC»: όλες οι οργανικές ενώσεις εκτός από το μεθάνιο, που είναι ικανές να παράγουν φωτοχημικά οξειδωτικά μέσα αντιδρώντας με οξείδια του αζώτου παρουσία ηλιακού φωτός. 8) «λεπτά αιωρούμενα σωματίδια» ή «ΑΣ2,5»: σωματίδια με αεροδυναμική διάμετρο ίση με ή μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα (μm). 9) «αιθάλη»: ανθρακούχα σωματίδια που απορροφούν το φως. 10) «εθνική δέσμευση μείωσης των εκπομπών»: η υποχρέωση της Ελλάδας για μείωση των εκπομπών μιας ουσίας• προσδιορίζει τη μείωση των εκπομπών η οποία πρέπει κατ’ ελάχιστο να πραγματοποιηθεί κατά το ημε ρολογιακό έτος-στόχο, ως ποσοστό του συνόλου των εκπομπών κατά το έτος αναφοράς (το 2005). 11) «κύκλος προσγείωσης και απογείωσης»: ο κύ κλος που περιλαμβάνει την τροχοδρόμηση (κατά την άφιξη και την αναχώρηση), την απογείωση, την άνοδο, την προσέγγιση, την προσγείωση και κάθε άλλη πτητι κή δραστηριότητα σε απόλυτο ύψος χαμηλότερο των 3.000 ποδών. 12) «διεθνής θαλάσσια ναυσιπλοΐα»: διαδρομές στη θάλασσα και στα παράκτια ύδατα, εκτελούμενες με πλω τά οχήματα ανεξαρτήτως σημαίας, εκτός από τα αλιευτι κά σκάφη, που αναχωρούν από την ελληνική επικράτεια και αφικνούνται στην επικράτεια άλλης χώρας. 13) «ζώνη ελέγχου της ρύπανσης»: θαλάσσια περιοχή που δεν εκτείνεται πέραν των 200 ναυτικών μιλίων από τις γραμμές βάσης από τις οποίες υπολογίζεται το εύρος ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 57093Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 των χωρικών υδάτων, η οποία ορίζεται από την ελλη νική νομοθεσία με σκοπό την πρόληψη, τη μείωση και τον έλεγχο της ρύπανσης από σκάφη σύμφωνα με τους εφαρμοστέους διεθνείς κανόνες και πρότυπα. 14) «νομοθεσία της Ένωσης για τον έλεγχο της ατμο σφαιρικής ρύπανσης στην πηγή»: η νομοθεσία της Ευ ρωπαϊκής Ένωσης που αποσκοπεί στη μείωση των εκπο μπών ατμοσφαιρικών ρύπων που καλύπτονται από την παρούσα κοινή υπουργική απόφαση μέσω της λήψης μέτρων μετριασμού στην πηγή. Άρθρο 4 Αρμόδια Αρχή Σύσταση Τεχνικής Διϋπουργικής Ομάδας Εργασίας 1. Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας απόφασης, ορίζεται η Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας της Γενικής Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργεί ου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ειδικότερα, η αρμόδια αρχή, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, ασκεί τις ακό λουθες αρμοδιότητες: α) Έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και επικαιρο ποίηση του Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου της Ατμο σφαιρικής Ρύπανσης, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 7 και για την παρακολούθηση της εφαρμογής του. β) Συντονίζει, όπου απαιτείται, τα συναρμόδια Υπουρ γεία Οικονομίας και Ανάπτυξης, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Υποδομών και Μεταφορών, και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για την εφαρμογή των διατά ξεων της παρούσας απόφασης. γ) Συνεργάζεται με τους κατά περίπτωση εμπλεκόμε νους φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τη λήψη των κατάλληλων μέτρων που απαιτούνται για τη συντονισμένη εφαρμογή της παρούσας. δ) Συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ «Καθαρός Αέ ρας» που συγκροτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 12 της οδηγίας 2016/2284/ΕΕ. 2. Για την πραγματοποίηση του παραπάνω συντονιστι κού έργου της αρμόδιας αρχής, συστήνεται Τεχνική Διυ πουργική Ομάδα Εργασίας (ΤΔΟΕ) η οποία αποτελείται από 7 εκπροσώπους των Υπουργείων: Περιβάλλοντος και Ενέργειας (2), εκ των οποίων ένας (1) από τη Γενική Δι εύθυνση Περιβαλλοντικής Πολιτικής/Διεύθυνση Κλιμα τικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας και ένας (1) από τη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας/ Διεύθυνση Ενερ γειακών Πολιτικών και Ενεργειακής Αποδοτικότητας, του Οικονομίας και Ανάπτυξης (1), του Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (1), του Υποδομών και Μεταφορών (2), εκ των οποίων ένας από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορί ας, και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (1). Στην ΤΔΟΕ μπορούν να συμμετέχουν, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, εμπειρογνώμονες άλλων κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργείων ή φορέων του δημοσίου και ιδιωτικού το μέα, καθώς και εμπειρογνώμονες Ανώτατων Εκπαιδευτι κών Ιδρυμάτων και Ερευνητικών Φορέων, που λόγω των εξειδικευμένων γνώσεων τους, μπορούν να συνεισφέ ρουν στο έργο της. Στην ΤΔΟΕ προεδρεύει ο εκπρόσω πος της Διεύθυνσης Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τα μέλη της ΤΔΟΕ με τους αναπληρωματικούς τους προτείνονται από τους φορείς που εκπροσωπούν και ορίζονται με απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Με την ίδια διαδικασία αντικαθίστανται και τα μέλη της ΤΔΟΕ. 3. Η ΤΔΟΕ συγκαλείται σε τακτά χρονικά διαστήματα και κατ’ ελάχιστον 2 φορές ανά έτος καθώς και εκτάκτως όποτε κριθεί αναγκαίο, με μέριμνα της αρμόδιας Διεύ θυνσης Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμό σφαιρας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρέχει γραμματειακή υποστήριξη στην ΤΔΟΕ. 4. Έργο της ΤΔΟΕ είναι: (α) η παροχή και επεξεργασία των απαιτούμενων στοι χείων και εισηγήσεων προκειμένου να είναι δυνατή η κατάρτιση και η ενημέρωση κάθε χρόνο των εθνικών απογραφών και προβλέψεων εκπομπών από την αρμό δια αρχή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 8 καθώς και για να τεκμηριώνεται τυχόν χρήση μέσων ευελιξίας, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 6. (β) η συνεισφορά των κατά περίπτωση απαιτούμε νων στοιχείων για την κατάρτιση και επικαιροποίηση του Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο εδάφιο (α) της παραγράφου 1 του παρόντος και στο άρθρο 7. (γ) η γνωμοδότηση επί του τελικού σχεδίου του Εθνι κού Προγράμματος Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπαν σης, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρ θρου 7 της παρούσας. (δ) η γνωμοδότηση για κάθε θέμα που παραπέμπεται σε αυτή από την αρμόδια αρχή, σχετικό με την παρούσα απόφαση. Άρθρο 5 (Άρθρο 4 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Εθνικές δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών 1. Οι ετήσιες ανθρωπογενείς εκπομπές διοξειδίου του θείου, οξειδίων του αζώτου, πτητικών οργανικών ενώσε ων εκτός του μεθανίου, αμμωνίας και λεπτών αιωρούμε νων σωματιδίων περιορίζονται κατ’ ελάχιστο σύμφωνα με τις εθνικές δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών που ισχύουν από το 2020 έως το 2029 και από το 2030 και εφεξής, όπως προβλέπεται στο παράρτημα II. 2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, το Υπουρ γείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα με σκοπό να περιορίσει τις οικείες ανθρωπογενείς εκπομπές διοξειδίου του θείου, οξειδίων του αζώτου, πτητικών οργανικών ενώσεων εκτός του μεθανίου, αμμωνίας και λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων για το 2025. Τα ενδει κτικά επίπεδα των εκπομπών αυτών προσδιορίζονται με βάση γραμμική πορεία μείωσης μεταξύ των επιπέδων εκπομπών τους, που καθορίζονται από τις δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών για το 2020 και των επιπέδων εκπομπών που καθορίζονται από τις δεσμεύσεις για μεί ωση των εκπομπών για το 2030. Κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής μπορεί να ακολουθηθεί μη γραμμική πορεία μείωσης εάν αυτό ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ57094 Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 είναι οικονομικώς ή τεχνικώς αποδοτικότερο και με την προϋπόθεση ότι από το 2025 η πορεία αυτή θα συγκλίνει σταδιακά με τη γραμμική πορεία μείωσης και ότι αυτό δεν θίγει οποιαδήποτε δέσμευση μείωσης των εκπομπών για το 2030. Η μη γραμμική πορεία μείωσης και οι λό γοι για την υιοθέτηση της προσδιορίζονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης που υποβάλλεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1. Σε περίπτωση που οι εκπομπές για το 2025 δεν δύ νανται να περιοριστούν σύμφωνα με την καθορισμένη πορεία μείωσης, η αρμόδια αρχή εξηγεί τους λόγους για αυτήν την απόκλιση καθώς και τα μέτρα που θα επανα φέρουν τις εκπομπές στην καθορισμένη πορεία τους στις επακόλουθες ενημερωτικές εκθέσεις απογραφής που υποβάλλονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2. 3. Οι ακόλουθες εκπομπές δεν συνυπολογίζονται για τη συμμόρφωση με τις παραγράφους 1 και 2: α) οι εκπομπές αεροσκαφών πέραν του κύκλου προ σγείωσης και απογείωσης. β) οι εκπομπές από τη διεθνή θαλάσσια ναυσιπλοΐα γ) οι εκπομπές οξειδίων του αζώτου και οργανικών πτητικών ενώσεων εκτός του μεθανίου από δραστηρι ότητες που εμπίπτουν στις κατηγορίες 3Β (διαχείριση κοπριάς) και 3Δ (γεωργικά εδάφη) της ονοματολογίας υποβολής στοιχείων (nomenclature for reporting-NFR) του 2014 που καθορίζεται στη Σύμβαση LRTAP, που κυ ρώθηκε με το ν. 1374/1983. Άρθρο 6 (Άρθρο 5 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Μέσα ευελιξίας 1. Η αρμόδια αρχή μπορεί να καταρτίζει, σύμφωνα με το Παράρτημα IV Μέρος 4, προσαρμοσμένες ετήσι ες εθνικές απογραφές εκπομπών για το διοξείδιο του θείου, τα οξείδια του αζώτου, τις πτητικές οργανικές ενώσεις εκτός του μεθανίου, την αμμωνία και τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια, όταν η μη συμμόρφωση με τις εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών προκύπτει από την εφαρμογή βελτιωμένων μεθόδων απογραφής εκπομπών που έχουν επικαιροποιηθεί σύμφωνα με τις επιστημονικές γνώσεις. Προκειμένου να καθοριστεί εάν πληρούνται οι σχε τικές προϋποθέσεις που ορίζονται στο Παράρτημα IV Μέρος 4, οι δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών για τα έτη 2020 έως 2029 θεωρείται ότι καθορίστηκαν στις 4 Μαΐου 2012. Από το 2025, σε περίπτωση σημαντικά διαφορετικών συντελεστών εκπομπών ή μεθοδολογιών που χρησι μοποιούνται για τον προσδιορισμό των εκπομπών από συγκεκριμένες κατηγορίες πηγών σε σχέση με τους αναμενόμενους ως αποτέλεσμα από την εφαρμογή συ γκεκριμένου κανόνα ή προτύπου κατά την ενωσιακή νομοθεσία για τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπαν σης στην πηγή, σύμφωνα με το Παράρτημα IV Τμήμα 4 Σημείο 1) στοιχείο δ) σημεία ii) και iii), εφαρμόζονται οι ακόλουθες πρόσθετες προϋποθέσεις για προσαρμογές: α) Η αρμόδια αρχή, αφού λάβει υπόψη τα αποτελέ σματα του εθνικού προγράμματος επιθεώρησης και επιβολής για την παρακολούθηση της αποτελεσματι κότητας της νομοθεσίας της Ένωσης για τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην πηγή, αποδεικνύει ότι οι σημαντικά διαφορετικοί συντελεστές εκπομπών δεν προκύπτουν από την εθνική εφαρμογή ή επιβολή της εν λόγω νομοθεσίας. β) Η αρμόδια αρχή έχει ενημερώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη σημαντική διαφορά στους συντελεστές εκπομπών, η οποία διερευνά, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 της οδηγίας 2016/2284/ΕΕ, την ανάγκη περαιτέρω δράσης. 2. Εάν σε ένα δεδομένο έτος διαπιστωθεί ότι λόγω ιδι αιτέρως ψυχρού χειμώνα ή ιδιαιτέρως ξηρού θέρους, δεν είναι δυνατή η συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών, η συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις αυτές μπορεί να καταστεί δυνατή χρησιμοποιώντας τον μέσο όρο των ετήσιων εθνικών του εκπομπών για το συγκεκριμένο έτος, το προηγούμενο έτος και το επόμενο έτος, με την προϋπόθεση ότι αυτός ο μέσος όρος δεν υπερβαίνει το επίπεδο των ετήσιων εθνικών εκπομπών που καθορίζεται από την εθνική δέσμευση για μείωση. 3. Εάν σε ένα δεδομένο έτος η χώρα, όπου μία ή πε ρισσότερες δεσμεύσεις μείωσης που ορίζονται στο πα ράρτημα II καθορίζονται σε αυστηρότερο επίπεδο από την αποτελεσματική ως προς το κόστος μείωση που προσδιορίζεται στη ΘΣΑΡ 16, δεν μπορεί να συμμορ φωθεί με τη σχετική δέσμευση για μείωση των εκπομπών μετά την υλοποίηση όλων των οικονομικά αποδοτικών μέτρων, θεωρείται ότι συμμορφώνεται με τη σχετική δέ σμευση μείωσης για μέγιστο διάστημα πέντε ετών, με την προϋπόθεση ότι, για καθένα από αυτά τα έτη, η εν λόγω μη συμμόρφωση αντισταθμίζεται από ισοδύναμη μείωση των εκπομπών άλλων ρύπων που αναφέρονται στο παράρτημα II. 4. Θεωρείται ότι υπάρχει συμμόρφωση με τις δυνάμει του άρθρου 5 εθνικές υποχρεώσεις για μέγιστο διάστη μα τριών ετών, όταν η μη συμμόρφωση με τις εθνικές δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών για τους σχετι κούς ρύπους προκύπτει από αιφνίδια και απρόβλεπτη διακοπή ή απώλεια απόδοσης στο σύστημα παροχής ή παραγωγής ρεύματος και/ή θέρμανσης, η οποία δεν θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί ευλόγως, και με τον όρο ότι πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) Η αρμόδια αρχή έχει αποδείξει ότι έχει καταβλη θεί κάθε εύλογη προσπάθεια, περιλαμβανομένης της εφαρμογής νέων μέτρων και πολιτικών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση και θα συνεχίσει να κατα βάλλεται κάθε εύλογη προσπάθεια ώστε η περίοδος μη συμμόρφωσης να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη• και β) Η αρμόδια αρχή έχει αποδείξει ότι η εφαρμογή μέτρων και πολιτικών επιπλέον αυτών που αναφέρο νται στο στοιχείο α) θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε δυσανάλογο κόστος, να θέσουν ουσιαστικά σε κίνδυνο την εθνική ενεργειακή ασφάλεια ή να εμπεριέχουν ση μαντικό κίνδυνο ενεργειακής ένδειας για ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού. ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 57095Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 5. Σε περίπτωση που η αρμόδια αρχή προτίθεται να εφαρμόσει τις παραγράφους 1, 2, 3 ή 4 ενημερώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά έως τις 15 Φεβρουαρίου του εκάστοτε έτους υποβολής στοιχείων. Η ενημέρωση αυτή περιλαμβάνει τους καλυπτόμενους ρύπους και κλά δους και, εφόσον διατίθενται στοιχεία, την έκταση των επιπτώσεων στις εθνικές απογραφές εκπομπών. 6. Η αρμόδια αρχή συμμορφώνεται με τυχόν εκτελε στικές πράξεις αναφορικά με τους λεπτομερείς κανό νες χρήσης των μέσων ευελιξίας που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2, 3 και 4 του παρόντος άρθρου, τις οποίες εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 17 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ. Άρθρο 7 (Άρθρο 6 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης 1. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης καταρτίζεται σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο εδάφιο γ της παραγράφου 1 και στο εδάφιο β της παραγράφου 4 του άρθρου 4 της παρούσας, με σκοπό να περιορίσει τις ετήσιες ανθρωπογενείς εκπομπές σύμ φωνα με το άρθρο 5 και να συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της παρούσας απόφασης, σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 1. Το περιεχόμενο του Εθνικού Προγράμ ματος περιγράφεται στο Παράρτημα III Μέρος 1. 2. Κατά την κατάρτιση, έγκριση και εφαρμογή του προ γράμματος που αναφέρεται στην παράγραφο 1: α) αξιολογείται ο βαθμός στον οποίο οι εθνικές πη γές εκπομπών είναι πιθανό να έχουν επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα στην ελληνική επι κράτεια και σε γειτονικά κράτη μέλη, χρησιμοποιώντας, κατά περίπτωση, δεδομένα και μεθοδολογίες που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Παρακολούθησης και Αξιολόγησης (ΕΜΕΡ) δυνάμει του πρωτοκόλλου στη σύμβαση LRTAP για τη διαμεθορια κή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση, το οποίο αναφέρεται στη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση του προγράμματος συνεργασίας για τη συνεχή παρα κολούθηση και την εκτίμηση της μεταφοράς σε μεγάλη απόσταση των ατμοσφαιρικών ρύπων στην ευρώπη. β) λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη μείωσης των εκπο μπών ατμοσφαιρικών ρύπων για την επίτευξη της συμ μόρφωσης με τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρι κού αέρα στην ελληνική επικράτεια και, κατά περίπτωση, στα γειτονικά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. γ) τίθενται ως προτεραιότητα τα μέτρα μείωσης των εκπομπών αιθάλης κατά τη λήψη μέτρων για την τήρηση των εθνικών δεσμεύσεων για μείωση των εκπομπών ΑΣ2,5. δ) διασφαλίζεται η συνοχή με άλλα συναφή σχέδια και προγράμματα που έχουν θεσπιστεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εθνικής και της ενωσιακής νομοθεσίας. Για τη συμμόρφωση με τις εθνικές δεσμεύσεις για μεί ωση των εκπομπών, στο Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης συμπεριλαμβάνονται τα μέτρα μείωσης των εκπομπών που ορίζονται ως υποχρεωτικά στο Παράρτημα III Μέρος 2. Στο εν λόγω Πρόγραμμα μπορούν επίσης να συμπεριληφθούν τα μέτρα μείωσης των εκπομπών που ορίζονται ως προαι ρετικά στο Παράρτημα III μέρος 2 ή μέτρα ισοδύναμου αποτελέσματος μετριασμού. 3. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης που έχει καταρτιστεί τίθεται σε δημόσια δια βούλευση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργει ας με την ανάρτηση του στον ιστότοπο www.opengov. gr για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 3 εβδομάδων. Στη συνέχεια: • η αρμόδια αρχή, κατ’ αναλογία με την παράγραφο 4 του άρθρου 6 του νόμου 4048/2012 (Α’ 34), συντάσσει έκθεση επί της δημόσιας διαβούλευσης, στην οποία πα ρουσιάζονται ομαδοποιημένα τα σχόλια και οι προτάσεις όσων έλαβαν μέρος στη διαβούλευση και τεκμηριώνεται η ενσωμάτωση τους ή μη. Η έκθεση αναρτάται στην ιστο σελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. • εντός 15 ημερολογιακών ημερών από τη λήξη της δημόσιας διαβούλευσης η αρμόδια αρχή προβαίνει στις απαραίτητες προσαρμογές του Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης, • για το Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου της Ατμοσφαιρι κής Ρύπανσης γνωμοδοτεί η ΤΔΟΕ σύμφωνα με το εδά φιο γ της παραγράφου 4 του άρθρου 4 της παρούσας το αργότερο εντός δύο (2) μηνών από τη λήξη της δημόσιας διαβούλευσης. Μετά την ολοκλήρωση των παραπάνω διαδικασιών ή την άπρακτη παρέλευση της προαναφερθείσας προθε σμίας των δύο (2) μηνών, η αρμόδια αρχή προχωρά στη σύνταξη σχεδίου υπουργικής απόφασης των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Οικονομίας και Ανάπτυ ξης, Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που δημοσιεύεται στη Εφημερίδα της Κυ βέρνησης, για την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης. 4. Όπου ενδείκνυται, διεξάγονται διασυνοριακές δια βουλεύσεις, με την ακόλουθη διαδικασία: α) Η αρμόδια αρχή κοινοποιεί στο/α όμορο/ά κρά τος/η μέλος/η το Εθνικό Πρόγραμμα και ανακοινώνει την έναρξη της σχετικής δημόσιας διαβούλευσης. Η αρ μόδια αρχή πρέπει να διασφαλίζει ότι το εν λόγω κράτος μέλος έχει στη διάθεση του εύλογο χρονικό διάστημα, προκειμένου, εφόσον το επιθυμεί, να συμμετέχει μέσω των αρμόδιων αρχών του, στη διαδικασία διαβούλευσης. β) Εάν το όμορο κράτος μέλος συμμετέχει στη διαδι κασία διαβούλευσης, διαβιβάζει μέσα σε εύλογο χρό νο, που ορίζει η αρμόδια εθνική αρχή, τις απόψεις του, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη κατά τη διαδικασία της έγκρισης του Εθνικού Προγράμματος. γ) Μετά την έκδοση της απόφασης έγκρισης του Εθνικού Προγράμματος, η αρμόδια αρχή ενημερώνει το όμορο κράτος μέλος για το περιεχόμενο της απόφα σης αυτής. 5. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης επικαιροποιείται τουλάχιστον κάθε τέσσερα έτη. Για την επικαιροποίησή του ακολουθείται η διαδι κασία της παραγράφου 3 και όπου ενδείκνυται και της παραγράφου 4. ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ57096 Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 6. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης, εντός ενός (1) μηνός από την έγκρισή του, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην παράγραφο 3 του παρόντος, αναρτάται στον επίσημο ιστότοπο του ΥΠΕΝ προκειμένου να αποκτήσει κάθε ενδιαφερόμενος πλήρη και ανεμπόδιστη πρόσβαση σε αυτό. 7. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 5, οι πολιτικές και τα μέτρα μείωσης των εκπομπών που περιέχονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης επικαιροποιούνται εντός 18 μηνών από την υποβολή της τελευταίας εθνικής απογραφής εκπομπών ή των εθνικών προβλέψεων εκπομπών, εάν, σύμφωνα με τα υποβληθέντα στοιχεία, δεν τηρούνται οι υποχρεώσεις του άρθρου 5 ή υφίσταται κίνδυνος μη συμμόρφωσης. 8. Το Παράρτημα III μέρος 2 αναθεωρείται με σκοπό την προσαρμογή του στις εξελίξεις συμπεριλαμβανο μένης της τεχνικής προόδου, στο πλαίσιο της σύμβα σης LRTAP με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 16 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ. 9. Η μορφή των εθνικών προγραμμάτων ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μπορεί να προσδιορίζεται μέσω εκτελεστικών πράξεων τις οποίες εκδίδει η Ευρω παϊκή Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 17 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ. Άρθρο 8 (Άρθρο 8 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Εθνικές απογραφές και προβλέψεις εκπομπών, και ενημερωτικές εκθέσεις απογραφής 1. Η αρμόδια αρχή έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και επικαιροποίηση των ετήσιων εθνικών απογραφών εκπομπών για τους ρύπους που παρατίθενται στο Πα ράρτημα Ι Πίνακας Α, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του εν λόγω πίνακα. Η αρμόδια αρχή μπορεί να καταρτίζει και να επικαι ροποιεί ετησίως εθνικές απογραφές εκπομπών για τους ρύπους που παρατίθενται στο Παράρτημα Ι Πίνακας Β, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του εν λόγω πίνακα. 2. Η αρμόδια αρχή έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και επικαιροποίηση ανά τετραετία των εθνικών απογρα φών εκπομπών με χωρική διακριτοποίηση και των απο γραφών μεγάλων σημειακών πηγών και, ανά διετία, των εθνικών προβλέψεων εκπομπών για τους ρύπους που παρατίθενται στο Παράρτημα Ι Πίνακας Γ, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του εν λόγω πίνακα. 3. Η αρμόδια αρχή έχει την ευθύνη για την κατάρτιση ενημερωτικής έκθεσης απογραφής η οποία συνοδεύει τις εθνικές απογραφές και προβλέψεις εκπομπών που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Παραρτήματος Ι Πίνακας Δ. 4. Σε περίπτωση που γίνει χρήση μέσου ευελιξίας δυνάμει του άρθρου 6, συμπεριλαμβάνονται στην ενη μερωτική έκθεση απογραφής του αντίστοιχου έτους οι πληροφορίες που αποδεικνύουν ότι η χρήση του εν λόγω μέσου ευελιξίας συμμορφώνεται με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 και το παράρτημα IV μέρος 4 ή στο άρθρο 6 παράγραφοι 2, 3 ή 4, κατά περίπτωση. 5. Η αρμόδια αρχή έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και επικαιροποίηση των εθνικών απογραφών εκπομπών (συμπεριλαμβανομένων κατά περίπτωση, των αναπρο σαρμοσμένων απογραφών εθνικών εκπομπών), των προβλέψεων εθνικών εκπομπών, των εθνικών απογρα φών εκπομπών με χωρική διακριτοποίηση, των απογρα φών μεγάλων σημειακών πηγών και των συνοδευτικών ενημερωτικών εκθέσεων απογραφής σύμφωνα με το Παράρτημα IV. 6. Τα Παραρτήματα Ι και ίναναθεωρούνται με σκοπό την προσαρμογή τους στις εξελίξεις συμπεριλαμβανο μένης της τεχνικής προόδου, στο πλαίσιο της σύμβα σης LRTAP με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 16 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ. Άρθρο 9 (Άρθρο 9 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Παρακολούθηση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης 1. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας διασφα λίζει την παρακολούθηση των αρνητικών επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα οικοσυστήματα της χώρας με βάση ένα δίκτυο θέσεων παρακολούθησης που είναι αντιπροσωπευτικό των οικοτόπων των γλυκών υδάτων και των φυσικών και ημιφυσικών οικοτόπων της και των δασικών οικοσυστημάτων της, υιοθετώντας μια οικονομικά αποδοτική προσέγγιση η οποία βασίζεται στους κινδύνους. Για το σκοπό αυτό, το ΥΠΕΝ λαμβάνει υπόψη δεδομένα από άλλα προγράμματα παρακολούθησης που έχουν θεσπιστεί δυνάμει της ενωσιακής νομοθεσίας, συμπερι λαμβανομένης της ΚΥΑ 14122/549/Ε. 103/2011 (Β’ 488) (οδηγία 2008/50/ΕΚ), του νόμου 3199/2003 (Α’ 280) (οδη γία 2000/60/ΕΚ) καθώς και της ΚΥΑ 33318/3028/1998 (Β’ 1289) και του νόμου 3937/2011 (Α’ 60) (οδηγία 92/43/ ΕΟΚ) και, ενδεχομένως, της σύμβασης LRTAP και, όπου ενδείκνυται, χρησιμοποιούνται στοιχεία που συγκεντρώ θηκαν δυνάμει των προγραμμάτων αυτών. Για τις απαιτήσεις του παρόντος άρθρου, μπορούν να χρησιμοποιούνται οι προαιρετικοί δείκτες παρακολού θησης που απαριθμούνται στο Παράρτημα V. 2. Για τη συλλογή και υποβολή των πληροφοριών που απαριθμούνται στο Παράρτημα V, μπορούν να χρησιμο ποιούνται οι μεθοδολογίες της σύμβασης LRTAP και τα εγχειρίδια της που αφορούν τα προγράμματα διεθνούς συνεργασίας. Άρθρο 10 (Άρθρο 10 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Υποβολή στοιχείων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος 1. Η αρμόδια αρχή υποβάλλει το πρώτο εθνικό πρό γραμμα ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως την 1η Απριλίου 2019. Όταν το εθνικό πρόγραμμα ελέγχου της ατμοσφαι ρικής ρύπανσης επικαιροποιείται δυνάμει του άρ θρου 7 παράγραφος 5, η αρμόδια αρχή υποβάλλει το ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 57097Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 επικαιροποιημένο πρόγραμμα στην Ευρωπαϊκή Επιτρο πή εντός δύο μηνών. 2. Η αρμόδια αρχή παρέχει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος τις εθνι κές απογραφές και προβλέψεις εκπομπών, τις εθνικές απογραφές εκπομπών με χωρική διακριτοποίηση, τις απογραφές των μεγάλων σημειακών πηγών και τις ενη μερωτικές εκθέσεις απογραφής τους που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφοι 1, 2 και 3 και, κατά περίπτωση, στο άρθρο 8 παράγραφος 4 κατά τις ημερομηνίες υπο βολής που ορίζονται στο παράρτημα Ι. Τα παραπάνω στοιχεία και πληροφορίες συμφωνούν με τα στοιχεία που υποβάλλονται στη Γραμματεία της σύμβασης LRTAP. 3. Η αρμόδια αρχή ή ο κατά περίπτωση καθορισμέ νος εθνικός αντιπρόσωπος υποβάλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλο ντος τις ακόλουθες πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 9: α) έως την 1η Ιουλίου 2018 και στη συνέχεια ανά τε τραετία, τη γεωγραφική θέση των σταθμών παρακολού θησης και τους σχετικούς δείκτες που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση των επιπτώσεων της ατμοσφαι ρικής ρύπανσης. και β) έως την 1η Ιουλίου 2019 και στη συνέχεια ανά τετρα ετία, τα δεδομένα παρακολούθησης που αναφέρονται στο άρθρο 9. Άρθρο 11 (Άρθρο 14 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Πρόσβαση σε πληροφορίες Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μεριμνά για την ενεργό και συστηματική διάδοση στο κοινό των ακόλουθων πληροφοριών, μέσω της δημοσίευσης τους στον επίσημο ιστότοπό του: α) του Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου της Ατμοσφαι ρικής Ρύπανσης και τυχόν επικαιροποιήσεών του. β) των εθνικών απογραφών εκπομπών (συμπεριλαμ βανομένων, κατά περίπτωση, των αναπροσαρμοσμένων εθνικών απογραφών εκπομπών), των εθνικών προβλέ ψεων εκπομπών, των ενημερωτικών εκθέσεων απογρα φής και των πρόσθετων εκθέσεων και πληροφοριών που παρέχονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 10. Άρθρο 12 (Άρθρο 15 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Συνεργασία με τρίτες χώρες και συντονισμός στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών Για την επίτευξη των στόχων της παρούσας απόφα σης, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την επιφύλαξη του άρθρου 218 ΣΛΕΕ, και σε συνεργασία με τα κατά περίπτωση συναρμόδια Υπουργεία, επιδιώκει διμερή και πολυμερή συνεργασία με τρίτες χώρες και συντονισμό στο πλαίσιο συναφών διεθνών οργανισμών, όπως το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περι βάλλον (UNEP), η UNECE, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), ο Διεθνής Ναυ τιλιακός Οργανισμός (IMO) και ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO), περιλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την τεχνική και επι στημονική έρευνα και ανάπτυξη, με σκοπό τη βελτίωση της βάσης για τη διευκόλυνση των μειώσεων εκπομπών. Άρθρο 13 (Άρθρο 18 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Κυρώσεις 1. Σε κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που γίνεται αίτιος παράβασης των διατάξεων της παρούσας απόφασης με πράξη ή παράλειψη και ειδικότερα των μέτρων που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα ελέγχου της ατμο σφαιρικής ρύπανσης στο πλαίσιο εφαρμογής του σύμ φωνα με το άρθρο 7 της παρούσας απόφασης, επιβάλ λονται οι ποινικές, αστικές και διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 28, 29 και 30 του ν. 1650/1986 (Α΄ 160), όπως το άρθρο 28 τροποποιήθηκε με την Ενό τητα Α’ του ν. 4042/2012 (Α’ 60) και το άρθρο 30 με το άρθρο 4 του ν. 3010/2002 (Α’ 91) και στη συνέχεια με το άρθρο 21 του ν. 4014/2011 (Α’ 209). 2. Οι κυρώσεις που προβλέπονται στην προηγούμενη παράγραφο επιβάλλονται ανεξάρτητα από τις κυρώσεις που προβλέπονται σε άλλες διατάξεις της κείμενης νο μοθεσίας. Άρθρο 14 (Άρθρο 21 της Οδηγίας 2016/2284/ΕΕ) Μεταβατικές διατάξεις Έως την 31η Δεκεμβρίου 2019, μπορεί να εφαρμόζεται το άρθρο 6 παράγραφος 1 της παρούσας απόφασης σε σχέση με τα ανώτατα όρια του άρθρου 5 και του πα ραρτήματος Ι της υπ’ αριθμ. 29459/1510/2005 κοινής υπουργικής απόφασης. Άρθρο 15 Καταργούμενες διατάξεις Καταργείται η ΚΥΑ 29459/1510/2005 (Β’ 992), όπως ισχύει. Κατά παρέκκλιση από το πρώτο εδάφιο τα άρθρα 1 και 5 και το παράρτημα Ι της υπ’ αριθμ. 29459/1510/2005 κοινής υπουργικής απόφασης εξακολουθούν να ισχύουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019. Άρθρο 16 Παραρτήματα Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρούσας απόφασης τα Παραρτήματα Ι, ΙΙ, III, IV και V που ακολουθούν. ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ57098 Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 I A 8 1 NFR (1) (2) […] — SO2, NOX, NMVOC, NH3, CO — (Cd, Hg, Pb) (3) —POP (4) (PAH (5), (a) , (b) , (k) , (1,2,3-cd) , / , PCB (6), HCB (7)) , 1990 2 ( -2) 15 (9) NFR (2) — 2,5, 10 (8) , , BC. , 2000 2 ( -2) 15 (9) B 8 1 NFR (10) — (As, Cr, Cu, Ni, Se Zn ) (11) — , 1990 (2000 TSP) 2 ( -2) 15 TSP (12)— ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 57099Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 8 2 / (GNFR) — SO2, NOX, NMVOC, CO, NH3, 10, 2,5 — (Cd, Hg, Pb) — ( , , , / ) — BC ( ) 2 ( -2) 2017 1 (13) (GFNR) — SO2, NOX, NMVOC, CO, NH3, 10, 2,5 — (Cd, Hg, Pb) — ( , , , / ) —BC ( ) 2 ( -2) 2017 1 (13) FNR —SO2, NOX, NH3, NMVOC, 2,5 , , BC , 2020, 2025, 2030 , , 2040 2050 2017 15 8 3 / —SO2, NOX, NMVOC, NH3, CO, 2,5, 10 — (Cd, Hg, Pb) BC — ( , (a) , ( , , ) 15 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ57100 Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 βενζο(b)φλουορανθένιο, βενζο(k)φλουορανθένιο, ινδενο(1,2,3 cd)πυρένιο, διοξίνες/φουράνια, πολυχλωροδιφαινύλια, εξαχλωροβενζόλιο) — Εάν διατίθενται δεδομένα, βαρέα μέταλλα (As, Cr, Cu, Ni, Se και Zn και οι ενώσεις τους) και TSP (1) NFR (Ονοματολογία) για την υποβολή στοιχείων που καθορίζεται στη σύμβαση LRTAP. (2) Οι φυσικές εκπομπές αναφέρονται σύμφωνα με τις μεθοδολογίες που ορίζονται στη σύμβαση LRTAP και στο εγχειρίδιο EMEP/EEA για την απογραφή των εκπομπών ατμοσφαιρικών ρύπων. Δεν περιλαμβάνονται στα εθνικά σύνολα και δηλώνονται χωριστά. (3) Cd (κάδμιο), Hg (υδράργυρος), Pb (μόλυβδος). (4) ΡΟΡ (έμμονοι οργανικοί ρύποι). (5) PAH (Πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες). (6) PCB (Πολυχλωροδιφαινύλια). (7) HCB (Εξαχλωροβενζόλιο). (8) «ΑΣ10»: σωματίδια με αεροδυναμική διάμετρο ίση με ή μικρότερη από 10 μικρόμετρα (μm). (9) Εκ νέου υποβολή λόγω σφαλμάτων πραγματοποιείται, το αργότερο, εντός τεσσάρων εβδομάδων και περιλαμβάνει σαφή εξήγηση των αλλαγών που έχουν επέλθει. (10) Οι φυσικές εκπομπές αναφέρονται σύμφωνα με τις μεθοδολογίες που ορίζονται στη σύμβαση LRTAP και στο εγχειρίδιο EMEP/EEA για την απογραφή εκπομπών ατμοσφαιρικών ρύπων. Δεν περιλαμβάνονται στα εθνικά σύνολα και δηλώνονται χωριστά. (11) As (αρσενικό), Cr (χρώμιο), Cu (χαλκός), Ni (νικέλιο), Se (σελήνιο), Zn (ψευδάργυρος). (12) TSP (ολικά αιωρούμενα σωματίδια). (13) Εκ νέου υποβολή λόγω σφαλμάτων πραγματοποιείται εντός τεσσάρων εβδομάδων και περιλαμβάνει σαφή εξήγηση των αλλαγών που έχουν επέλθει. ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 57101Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 II (SO2), (NOx) (NMVOC). 2005 , , 1. SO2 2005 NOx 2005 NMVOC 2005 2020 2029 2030 2020 2029 2030 2020 2029 2030 43 % 66 % 41 % 59 % 21 % 35 % 78 % 88 % 41 % 58 % 21 % 42 % 45 % 66 % 35 % 64 % 18 % 50 % 35 % 59 % 56 % 68 % 35 % 37 % 21 % 58 % 39 % 65 % 13 % 28 % 32 % 68 % 18 % 30 % 10 % 28 % 74 % 88 % 31 % 55 % 54 % 62 % 67 % 88 % 41 % 62 % 22 % 39 % 55 % 77 % 50 % 69 % 43 % 52 % 55 % 83 % 31 % 57 % 34 % 48 % 65 % 85 % 49 % 69 % 25 % 32 % 35 % 71 % 40 % 65 % 35 % 46 % 83 % 93 % 44 % 55 % 45 % 50 % 8 % 46 % 32 % 34 % 27 % 38 % 55 % 60 % 48 % 51 % 32 % 47 % 34 % 50 % 43 % 83 % 29 % 42 % 46 % 73 % 34 % 66 % 30 % 58 % 1 LRTAP, . ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ57102 Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 SO2 2005 NOx 2005 NMVOC 2005 2020 2029 2030 2020 2029 2030 2020 2029 2030 77 % 95 % 42 % 79 % 23 % 27 % 28 % 53 % 45 % 61 % 8 % 15 % 26 % 41 % 37 % 69 % 21 % 36 % 59 % 70 % 30 % 39 % 25 % 26 % 63 % 83 % 36 % 63 % 18 % 38 % 77 % 88 % 45 % 60 % 25 % 45 % 63 % 92 % 39 % 65 % 23 % 53 % 57 % 82 % 36 % 50 % 18 % 32 % 30 % 34 % 35 % 47 % 35 % 48 % 22 % 22 % 36 % 66 % 25 % 36 % 59 % 88 % 55 % 73 % 32 % 39 % 28 59 % 79 % 42 % 63 % 28 % 40 % ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 57103Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 (NH3) ( 2,5). 2005 , , 2. NH3 2005 2,5 2005 2020 2029 2030 2020 2029 2030 2 % 13 % 20 % 39 % 3 % 12 % 20 % 41 % 7 % 22 % 17 % 60 % 24 % 24 % 33 % 55 % 5 % 29 % 26 % 43 % 1 % 1 % 15 % 41 % 7 % 10 % 35 % 50 % 3 % 16 % 15 % 50 % 4 % 13 % 27 % 57 % 1 % 25 % 18 % 55 % 1 % 5 % 18 % 41 % 5 % 16 % 10 % 40 % 10 % 20 % 46 % 70 % 1 % 1 % 16 % 43 % 10 % 10 % 20 % 36 % 1 % 22 % 15 % 40 % 10 % 32 % 13 % 55 % 4 % 24 % 25 % 50 % 13 % 21 % 37 % 45 % 1 % 12 % 20 % 46 % 1 % 17 % 16 % 58 % 7 % 15 % 15 % 53 % 2 LRTAP , .2 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ57104 Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΑΡΘΡΑ 7 ΚΑΙ 10 ΜΕΡΟΣ 1: Ελάχιστο περιεχόμενο των εθνικών προγραμμάτων έλεγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης 1. Το αρχικό εθνικό πρόγραμμα ελέγχου της ατμοσφαι ρικής ρύπανσης που αναφέρεται στα άρθρα 7 και 10 καλύπτει τουλάχιστον τα εξής: α) το εθνικό πλαίσιο πολιτικής για την ποιότητα και τη ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα στο οποίο εντάσσεται το πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένων: i) των προτεραιοτήτων της πολιτικής και της σχέσης τους με τις προτεραιότητες που έχουν τεθεί σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής, μεταξύ άλλων, στον τομέα της κλιματικής αλλαγής, και, κατά περίπτωση, της γεωργίας, της βιομηχανίας και των μεταφορών ii) των αρμοδιοτήτων που έχουν ανατεθεί σε εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές. iii) της προόδου που έχει σημειωθεί μέσω των τρε χουσών πολιτικών και μέτρων όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών και τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, καθώς και του βαθμού εκπλήρωσης των υποχρεώσεων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο. iv) της προβλεπόμενης περαιτέρω εξέλιξης, με την πα ραδοχή ότι δεν πρόκειται να τροποποιηθούν οι πολιτικές και τα μέτρα που έχουν ήδη εγκριθεί. β) τις επιλογές πολιτικής που εξετάστηκαν με σκοπό τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπο μπών για την περίοδο μεταξύ 2020 και 2029 και για το 2030 και εφεξής, καθώς και των ενδιάμεσων επιπέδων εκπομπών που έχουν καθοριστεί για το 2025 καθώς και τη συμβολή στην περαιτέρω βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και ανάλυση των επιλογών αυτών, συμπεριλαμβανομένης της μεθόδου ανάλυσης- εφόσον είναι διαθέσιμες, τις επιμέρους ή συνδυασμένες επιπτώ σεις των πολιτικών και των μέτρων στη μείωση των εκ πομπών, στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στο περιβάλλον, καθώς και τις αντίστοιχες αβεβαιότητες.. γ) τα μέτρα και τις πολιτικές που επιλέχτηκαν προς θέσπιση, συμπεριλαμβανομένου χρονοδιαγράμματος για τη θέσπιση, εφαρμογή και επανεξέταση τους, κα θώς και τις αντίστοιχες αρμόδιες αρχές- για τη θέσπιση, εφαρμογή και επανεξέταση των επιλεγμένων μέτρων και πολιτικών. δ) κατά περίπτωση, εξήγηση των λόγων για τους οποί ους τα ενδεικτικά επίπεδα εκπομπών για το 2025 είναι αδύνατον να επιτευχθούν χωρίς τη λήψη μέτρων με δυ σανάλογο κόστος. ε) κατά περίπτωση, καταγραφή της χρήσης των μέσων ευελιξίας που προβλέπονται στο άρθρο 6 και των τυχόν περιβαλλοντικών συνεπειών από τη χρήση αυτή. στ) αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο τα μέτρα και οι πολιτικές που επιλέχθηκαν διασφαλίζουν τη συνέπεια με τα σχέδια και προγράμματα που καταρτίζονται σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής. 2. Οι επικαιροποιήσεις του εθνικού προγράμματος ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που αναφέρο νται στα άρθρα 7 και 10 περιλαμβάνουν τουλάχιστον: α) αξιολόγηση της προόδου που έχει σημειωθεί όσον αφορά την εφαρμογή του προγράμματος και τη μείωση των εκπομπών και των συγκεντρώσεων. β) τυχόν σημαντικές αλλαγές που έχουν επέλθει στο πλαίσιο πολιτικής, στις αξιολογήσεις, στο πρόγραμμα ή στο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους. ΜΕΡΟΣ 2: Μέτρα μείωσης των εκπομπών που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, λαμβά νει υπόψη το σχετικό κατευθυντήριο έγγραφο για την αμμωνία και εκμεταλλεύεται τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές σύμφωνα με την οδηγία 2010/75/ΕΕ. NH3 2005 2,5 2005 2020 2029 2030 2020 2029 2030 13 % 25 % 28 % 58 % 1 % 15 % 25 % 60 % 15 % 30 % 36 % 49 % 20 % 20 % 30 % 34 % 15 % 17 % 19 % 19 % 8 % 16 % 30 % 46 % 28 6 % 19 % 22 % 49 % ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 57105Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 Α. Μέτρα για τον έλεγχο των εκπομπών αμμωνίας 1. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θεσπίζει εθνικό συμβουλευτικό κώδικα ορθής γεωργικής πρακτικής για τον έλεγχο των εκπομπών αμμωνίας, λαμ βάνοντας υπόψη τον κώδικα-πλαίσιο της UNECE περί ορ θών γεωργικών πρακτικών για τη μείωση των εκπομπών αμμωνίας του 2014, που καλύπτει τουλάχιστον τα εξής: α) διαχείριση του αζώτου, λαμβάνοντας υπόψη τον πλήρη κύκλο του αζώτου. β) στρατηγικές διατροφής του ζωικού κεφαλαίου. γ) τεχνικές διασποράς κοπριάς με χαμηλά επίπεδα εκπομπών. δ) συστήματα αποθήκευσης κοπριάς με χαμηλά επί πεδα εκπομπών. ε) συστήματα σταβλισμού ζώων με χαμηλά επίπεδα εκπομπών. στ) δυνατότητες περιορισμού των εκπομπών αμμωνί ας από τη χρήση ορυκτών λιπασμάτων.12 2. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, μπορεί να καταρτίζει εθνικό προϋπολογισμό αζώτου για την παρακολούθηση των μεταβολών των συνολικών απω λειών δραστικού αζώτου από τη γεωργία, όπου συμπε ριλαμβάνονται η αμμωνία, τα οξείδια του αζώτου, το αμμώνιο και οι νιτρικές και νιτρώδεις ενώσεις, με βάση τις αρχές που παρατίθενται στο κατευθυντήριο έγγραφο της UNECE σχετικά με τους προϋπολογισμούς αζώτου3. 3. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, απαγο ρεύει τη χρήση λιπασμάτων ανθρακικού αμμωνίου, και μπορεί να μειώνει τις εκπομπές αμμωνίας από ανόργανα λιπάσματα εφαρμόζοντας τις ακόλουθες προσεγγίσεις: α) αντικατάσταση των λιπασμάτων ουρίας από λιπά σματα που έχουν ως βάση το νιτρικό αμμώνιο. β) όπου εξακολουθούν να εφαρμόζονται λιπάσματα ουρίας, χρήση μεθόδων που έχει αποδειχτεί ότι μειώ νουν τις εκπομπές αμμωνίας κατά τουλάχιστον 30 % σε σύγκριση με τη μέθοδο αναφοράς που προσδιορίζεται στο κατευθυντήριο έγγραφο για την αμμωνία. γ) προώθηση της αντικατάστασης των ανόργανων λιπασμάτων από οργανικά λιπάσματα και, όπου συνε χίζεται η χρήση ανόργανων λιπασμάτων, η διασπορά τους να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις προβλέψιμες ανάγκες σε άζωτο και φωσφόρο της καλλιέργειας ή της χορτολιβαδικής έκτασης στην οποία χρησιμοποιούνται, λαμβάνοντας επίσης υπόψη την υφιστάμενη περιεκτικό τητα του εδάφους σε θρεπτικά συστατικά και τα θρεπτι κά συστατικά από άλλα λιπάσματα. 4. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία μπορεί να λαμβάνει μέτρα για τη μείωση εκπομπών αμμωνίας από κοπριά εφαρμόζοντας τις ακόλουθες προσεγγίσεις: α) μείωση των εκπομπών από την εφαρμογή υγρής και στερεής κοπριάς σε αρόσιμες γαίες και χορτολιβα δικές εκτάσεις, με τη χρήση μεθόδων που μειώνουν τις εκπομπές κατά τουλάχιστον 30 % σε σύγκριση με τη 3 Απόφαση 2012/10, ECE/EB/AIR/113/Add 1 μέθοδο αναφοράς που περιγράφεται στο κατευθυντή ριο έγγραφο για την αμμωνία και υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις: i) διασπορά στερεής και υγρής κοπριάς μόνο σύμφωνα με τις προβλέψιμες ανάγκες σε άζωτο και φωσφόρο της καλλιέργειας ή της χορτολιβαδικής έκτασης στην οποία εφαρμόζονται, λαμβάνοντας επίσης υπόψη την υφιστά μενη περιεκτικότητα του εδάφους σε θρεπτικά συστα τικά και τα θρεπτικά συστατικά από άλλα λιπάσματα. ii) μη διασπορά στερεής και υγρής κοπριάς όταν το έδαφος είναι κορεσμένο από νερό, πλημμυρισμένο, πα γωμένο ή καλυμμένο με χιόνι. iii) διασπορά υγρής κοπριάς σε χορτολιβαδική έκταση με ρυμουλκούμενο εύκαμπτο αγωγό, ρυμουλκούμενο άροτρο ή με έγχυση σε μικρό ή μεγάλο βάθος. iv) ενσωμάτωση στο έδαφος στερεής και υγρής κοπρι άς που διασπείρονται σε αρόσιμες γαίες εντός τεσσάρων ωρών από τη διασπορά τους. β) μείωση των εκπομπών από την αποθήκευση κοπρι άς έξω από κτίρια σταβλισμού ζώων, με εφαρμογή των ακόλουθων προσεγγίσεων: i) για αποθήκες υγρής κοπριάς που κατασκευάστηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2022, χρησιμοποίηση συστη μάτων ή τεχνικών αποθήκευσης με χαμηλά επίπεδα εκπομπών, τα οποία έχει αποδειχτεί ότι μειώνουν τις εκπομπές αμμωνίας κατά τουλάχιστον 60 % σε σύγκριση με τη μέθοδο αναφοράς που περιγράφεται στο κατευ θυντήριο έγγραφο για την αμμωνία- για τις υφιστάμενες αποθήκες υγρής κοπριάς το αντίστοιχο ποσοστό είναι τουλάχιστον 40 %. ii) κάλυψη των αποθηκών στερεής κοπριάς. iii) εξασφάλιση ότι οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις διαθέ τουν επαρκή ικανότητα αποθήκευσης κοπριάς ώστε να διασπείρουν την κοπριά μόνο κατά τις περιόδους που αυτό ενδείκνυται για την ανάπτυξη της καλλιέργειας. γ) μείωση των εκπομπών από το σταβλισμό ζώων με χρήση συστημάτων που έχει αποδειχτεί ότι μειώνουν τις εκπομπές αμμωνίας κατά τουλάχιστον 20 % σε σύ γκριση με τη μέθοδο αναφοράς που περιγράφεται στο κατευθυντήριο έγγραφο για την αμμωνία. δ) μείωση των εκπομπών από κοπριά, με χρήση στρα τηγικών χαμηλής σε πρωτεΐνες διατροφής των ζώων, οι οποίες έχει αποδειχτεί ότι μειώνουν τις εκπομπές αμμω νίας κατά τουλάχιστον 10 % σε σύγκριση με τη μέθοδο αναφοράς που περιγράφεται στο κατευθυντήριο έγγρα φο για την αμμωνία. Β. Μέτρα μείωσης των εκπομπών για τον έλεγχο των εκπομπών λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων και αιθάλης 1. Με την επιφύλαξη του Παραρτήματος II του Κανονι σμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλί ου του Συμβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακο λούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ή οι κατά τόπους αρμόδιες τοπικές και περιφερειακές αρχές δύνανται να ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ57106 Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 απαγορεύουν την καύση στο ύπαιθρο γεωργικών υπο λειμμάτων και αποβλήτων και δασικών υπολειμμάτων. Οι αρμόδιες περιφερειακές και τοπικές αρχές παρα κολουθούν και επιβάλλουν την τήρηση οποιασδήποτε απαγόρευσης που εφαρμόζεται σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο. Τυχόν εξαιρέσεις από την εν λόγω απαγόρευ ση περιορίζονται σε προληπτικά προγράμματα για την αποφυγή των ανεξέλεγκτων δασικών πυρκαγιών, την καταπολέμηση επιβλαβών οργανισμών ή την προστασία της βιοποικιλότητας. 2. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, δύναται να θεσπίσει εθνικό συμβουλευτικό κώδικα ορθών γε ωργικών πρακτικών για την κατάλληλη διαχείριση των γεωργικών υπολειμμάτων, με βάση τις ακόλουθες προ σεγγίσεις: α) βελτίωση της δομής του εδάφους μέσω της ενσω μάτωσης γεωργικών υπολειμμάτων. β) βελτιωμένες τεχνικές ενσωμάτωσης γεωργικών υπολειμμάτων. γ) εναλλακτική χρήση των γεωργικών υπολειμμάτων. δ) βελτίωση της θρεπτικής κατάστασης και της δο μής του εδάφους μέσω της ενσωμάτωσης κοπριάς όπως ενδείκνυται για τη βέλτιστη φυτική ανάπτυξη, αποφεύ γοντας με αυτό τον τρόπο την καύση κοπριάς (στερεή κοπριά, αχυροστρωμνή). Γ. Πρόληψη των επιπτώσεων στις μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις Κατά τη λήψη των μέτρων που περιγράφονται συνο πτικά στα τμήματα Α και Β, διασφαλίζεται η πλήρης συ νεκτίμηση των επιπτώσεων στις μικρές και πολύ μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Παραδείγματος χάρη, μπορεί να υπάρξουν εξαιρέσεις για τις μικρές και πολύ μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις από τα εν λόγω μέτρα, εφόσον είναι δυνατόν και κρί νεται σκόπιμο, λαμβανομένων υπόψη των ισχυουσών δεσμεύσεων μείωσης. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΠΟΓΡΑΦΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ, ΤΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΠΟΓΡΑΦΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΑΡΘΡΑ 6 ΚΑΙ 8 Για τους ρύπους που αναφέρονται στο Παράρτημα Ι, η αρμόδια αρχή έχει την ευθύνη για την κατάρτιση εθνικών απογραφών εκπομπών, αναπροσαρμοσμένων εθνικών απογραφών εκπομπών κατά περίπτωση, εθνικών προ βλέψεων εκπομπών, εθνικών απογραφών εκπομπών με χωρική διακριτοποίηση, απογραφών μεγάλων σημεια κών πηγών και ενημερωτικών εκθέσεων απογραφής, εφαρμόζοντας τις μεθοδολογίες που έχουν εγκριθεί από τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης LRTAP (κατευθυ ντήριες γραμμές του ΕΜΕΡ για την υποβολή στοιχείων), και οφείλει να χρησιμοποιεί το εγχειρίδιο ΕΜΕΡ/ΕΕΑ για την απογραφή των εκπομπών ατμοσφαιρικών ρύπων (εγχειρίδιο ΕΜΕΡ/ΕΕΑ) που αναφέρεται σε αυτές. Επι προσθέτως, καταρτίζονται σύμφωνα με τις ίδιες κατευ θυντήριες γραμμές συμπληρωματικές πληροφορίες, ειδικότερα τα δεδομένα δραστηριότητας, που απαιτού νται για την αξιολόγηση των εθνικών απογραφών και προβλέψεων εκπομπών. Οι κατευθυντήριες γραμμές του ΕΜΕΡ για την υποβο λή στοιχείων χρησιμοποιούνται με την επιφύλαξη των πρόσθετων λεπτομερειών εφαρμογής που καθορίζο νται στο παρόν παράρτημα και των απαιτήσεων του παραρτήματος Ι σχετικά με την ονοματολογία για την υποβολή στοιχείων, τις χρονοσειρές και τις ημερομηνίες υποβολής. ΜΕΡΟΣ 1: Εθνικές ετήσιες απογραφές εκπομπών 1. Οι εθνικές απογραφές εκπομπών χαρακτηρίζονται από διαφάνεια, συνοχή, συγκρισιμότητα, πληρότητα και ακρίβεια. 2. Οι εκπομπές από τις προσδιορισμένες βασικές κα τηγορίες υπολογίζονται σύμφωνα με τις μεθοδολογίες που ορίζονται στο εγχειρίδιο ΕΜΕΡ/ΕΕΑ και με σκοπό τη χρήση μεθοδολογίας της βαθμίδας 2 ή ανώτερης (αναλυτικότερης). Η αρμόδια αρχή μπορεί να χρησιμοποιεί άλλες επι στημονικά τεκμηριωμένες και συμβατές μεθοδολογίες για την κατάρτιση εθνικών απογραφών εκπομπών, εάν από αυτές τις μεθοδολογίες προκύπτουν ακριβέστερες εκτιμήσεις σε σύγκριση με τις προεπιλεγμένες μεθοδο λογίες του εγχειριδίου ΕΜΕΡ/ΕΕΑ. 3. Για τις εκπομπές του τομέα των μεταφορών, οι τιμές που υπολογίζει και υποβάλλει η αρμόδια αρχή συμφω νούν με το εθνικό ενεργειακό ισοζύγιο που υποβάλλεται στην Eurostat. 4. Οι εκπομπές από οδικές μεταφορές υπολογίζονται και δηλώνονται στις εκθέσεις με βάση την πωληθείσα ποσότητα καυσίμων εντός της ελληνικής επικράτει ας υπό την προϋπόθεση ότι αυτή η μεθοδολογία έχει χρησιμοποιηθεί για τη συμμόρφωση στο πλαίσιο της σύμβασης CLRTAP. Επιπλέον, μπορεί να δηλώνονται οι εκπομπές από οδικές μεταφορές με βάση την καταναλω θείσα ποσότητα καυσίμων ή τα διανυθέντα χιλιόμετρα στην ελληνική επικράτεια. 5. Η αρμόδια αρχή υποβάλλει στοιχεία για τις ετήσιες εθνικές εκπομπές εκφρασμένες στην εφαρμοστέα μονά δα που καθορίζεται στο υπόδειγμα υποβολής στοιχείων NFR της σύμβασης LRTAP. ΜΕΡΟΣ 2: Εθνικές προβλέψεις εκπομπών 1. Οι εθνικές προβλέψεις εκπομπών χαρακτηρίζονται από διαφάνεια, συνοχή, συγκρισιμότητα, πληρότητα και ακρίβεια και οι υποβαλλόμενες πληροφορίες περιλαμ βάνουν τουλάχιστον τα εξής: α) σαφή προσδιορισμό των θεσπισμένων και προ γραμματισμένων πολιτικών και μέτρων που συνεκτι μώνται στις προβλέψεις. β) κατά περίπτωση, τα αποτελέσματα της ανάλυσης ευαισθησίας που διενεργήθηκε για τις προβλέψεις. γ) περιγραφή των μεθόδων, μοντέλων, βασικών πα ραδοχών και κύριων παραμέτρων εισόδου και εξόδου. ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 57107Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 2. Οι προβλέψεις εκπομπών καταρτίζονται και συνα θροίζονται κατά κλάδο πηγών. Υποβάλλεται, για κάθε ρύπο, πρόβλεψη «με μέτρα» (θεσπισμένα μέτρα) και, κατά περίπτωση, πρόβλεψη «με πρόσθετα μέτρα» (προ γραμματισμένα μέτρα), ακολουθώντας τις κατευθύνσεις που παρέχει το εγχειρίδιο ΕΜΕΡ/ΕΕΑ. 3. Οι εθνικές προβλέψεις εκπομπών συμφωνούν με την εθνική ετήσια απογραφή εκπομπών για το έτος x-3 και με τις προβλέψεις που υποβάλλονται δυνάμει του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοι νοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, σχετικά με μηχανισμό παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμο κηπίου και άλλων πληροφοριών σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο που αφορούν την αλλαγή του κλίματος και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 280/2004/ΕΚ (ΕΕ L 165 της 18.6.2013, σ. 13). ΜΕΡΟΣ 3: Ενημερωτική έκθεση απογραφής Οι ενημερωτικές εκθέσεις απογραφής συντάσσονται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΕΜΕΡ και με τη χρήση του υποδείγματος εκθέσεων απογραφής που περιέχεται σε αυτές. Η έκθεση απογραφής περιλαμ βάνει, τουλάχιστον, τις ακόλουθες πληροφορίες: α) περιγραφές, παραπομπές και πηγές πληροφοριών για τις συγκεκριμένες μεθόδους, τις παραδοχές, τους συ ντελεστές εκπομπών και τα δεδομένα δραστηριότητας, καθώς και αιτιολόγηση της επιλογής τους. β) περιγραφή των κύριων εθνικών κατηγοριών πηγών εκπομπών. γ) πληροφορίες σχετικά με τις αβεβαιότητες, τη δια σφάλιση της ποιότητας και την επαλήθευση. δ) περιγραφή των θεσμικών ρυθμίσεων που διέπουν την κατάρτιση της απογραφής. ε) επαναϋπολογισμούς και προγραμματισμένες βελ τιώσεις. στ) κατά περίπτωση, πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των μέσων ευελιξίας του άρθρου 6 παράγραφοι 1, 2, 3 και 4. ζ) κατά περίπτωση, πληροφορίες σχετικά με όλους τους λόγους για την απόκλιση από την πορεία μείωσης που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2, κα θώς και τα μέτρα για τη σύγκλιση εκ νέου με την πορεία. η) σύνοψη. ΜΕΡΟΣ 4: Αναπροσαρμογή των εθνικών απογράφων εκπομπών 1. Σε περίπτωση που η αρμόδια αρχή προτείνει ανα προσαρμογή της εθνικής απογραφής εκπομπών σύμφω να με το άρθρο 6 παράγραφος 1, συμπεριλαμβάνει στην πρόταση της προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τουλάχιστον τα ακόλουθα δικαιολογητικά: α) στοιχεία που αποδεικνύουν την υπέρβαση της οι κείας ή των οικείων εθνικών δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών. β) στοιχεία που αποδεικνύουν το βαθμό στον οποίο η αναπροσαρμογή της απογραφής εκπομπών μειώνει την υπέρβαση και συμβάλλει στην τήρηση της οικείας ή των οικείων εθνικών δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών. γ) εκτίμηση του αν και πότε αναμένεται να τηρηθούν η οικεία ή οι οικείες εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών, με βάση εθνικές προβλέψεις εκπομπών χωρίς την αναπροσαρμογή. δ) στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η αναπροσαρμογή ανταποκρίνεται σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες τρεις περιστάσεις. Κατά περίπτωση, μπορεί να γίνεται πα ραπομπή σε συναφείς προηγούμενες αναπροσαρμογές: i) όσον αφορά νέες κατηγορίες πηγών εκπομπών: στοιχεία που αποδεικνύουν ότι στην επιστημονική βιβλιογραφία ή/και στο εγχειρίδιο ΕΜΕΡ/ΕΕΑ έχει ανα γνωριστεί η νέα κατηγορία πηγών εκπομπών, στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η εν λόγω κατηγορία πηγών δεν συμπεριλαμβανόταν στην αντίστοιχη ιστορι κή εθνική απογραφή εκπομπών κατά το χρόνο ανάλη ψης της δέσμευσης μείωσης των εκπομπών, στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι εκπομπές από τη νέα κατηγορία πηγών συντελούν στην αδυναμία της χώρας να τηρήσει τις δεσμεύσεις της για μείωση των εκπομπών, συνοδευόμενα από αναλυτική περιγραφή της μεθοδολογίας, των δεδομένων και των συντελεστών εκπομπών που χρησιμοποιήθηκαν για να εξαχθεί αυτό το συμπέρασμα. ii) στην περίπτωση χρήσης σημαντικά διαφορετικών συντελεστών εκπομπών για τον προσδιορισμό των εκ πομπών από συγκεκριμένες κατηγορίες πηγών: περιγραφή των αρχικών συντελεστών εκπομπών, συ μπεριλαμβανομένης αναλυτικής περιγραφής της επιστη μονικής βάσης της συναγωγής του συντελεστή εκπομπών, στοιχεία που αποδεικνύουν ότι για τον αρχικό προσ διορισμό των μειώσεων των εκπομπών χρησιμοποιήθη καν οι αρχικοί συντελεστές εκπομπών, περιγραφή των επικαιροποιημένων συντελεστών εκ πομπών, συμπεριλαμβανομένων αναλυτικών πληροφο ριών σχετικά με την επιστημονική βάση της συναγωγής του συντελεστή εκπομπών, σύγκριση των εκτιμήσεων εκπομπών που διατυπώ θηκαν με εφαρμογή των αρχικών και των επικαιροποιη μένων συντελεστών εκπομπών, η οποία καταδεικνύει ότι η μεταβολή των συντελεστών εκπομπών συντελεί στην αδυναμία της χώρας να τηρήσει τις δεσμεύσεις της για μείωση των εκπομπών, αιτιολόγηση της απόφασης να χαρακτηριστούν ση μαντικές οι μεταβολές των συντελεστών εκπομπών iii) στην περίπτωση χρήσης σημαντικά διαφορετικών μεθοδολογιών για τον προσδιορισμό των εκπομπών από συγκεκριμένες κατηγορίες πηγών: περιγραφή της αρχικής μεθοδολογίας που χρησιμο ποιήθηκε, συμπεριλαμβανομένων αναλυτικών πληρο φοριών σχετικά με την επιστημονική βάση της συναγω γής του συντελεστή εκπομπών, στοιχεία που αποδεικνύουν ότι για τον αρχικό προσ διορισμό των μειώσεων των εκπομπών χρησιμοποιήθη κε η αρχική μεθοδολογία, περιγραφή της επικαιροποιημένης μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε, συμπεριλαμβανομένης αναλυτικής περιγραφής της επιστημονικής βάσης ή της βιβλιογρα φίας στην οποία στηρίζεται, ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ57108 Τεύχος Β’ 4740/23.10.2018 σύγκριση των εκτιμήσεων εκπομπών που διατυπώ θηκαν με χρήση της αρχικής και της επικαιροποιημένης μεθοδολογίας, η οποία καταδεικνύει ότι η μεταβολή της μεθοδολογίας συντελεί στην αδυναμία της χώρας να τηρήσει τις δεσμεύσεις της για μείωση των εκπομπών, αιτιολόγηση της απόφασης να χαρακτηριστεί σημαντική η μεταβολή της μεθοδολογίας. 2. Για διαδικασίες αναπροσαρμογής που βασίζονται σε παρεμφερείς προϋποθέσεις, η αρμόδια αρχή μπο ρεί να υποβάλλει τις ίδιες πληροφορίες τεκμηρίωσης με την αρμόδια αρχή άλλου κράτους μέλους, υπό τον όρο ότι και στην περίπτωση αυτή υποβάλλονται και οι απαιτούμενες ειδικές πληροφορίες που ορίζονται στην παράγραφο 1. 3. Η αρμόδια αρχή επαναϋπολογίζει αναπροσαρμο σμένες εκπομπές ώστε να διασφαλίζεται η συνέπεια, στο μέτρο του δυνατού, των χρονοσειρών για κάθε έτος εφαρμογής της αναπροσαρμογής ή των αναπροσαρ μογών. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ Άρθρο 9 α) Για οικοσυστήματα γλυκών υδάτων: προσδιορισμός της έκτασης των βιολογικών βλαβών, μεταξύ άλλων σε ευαίσθητους αποδέκτες (μικρόφυτα, μακρόφυτα και διά τομα), και των απωλειών ιχθυαποθεμάτων ή πληθυσμών υδρόβιων ασπόνδυλων: ως βασικός δείκτης η ικανότητα εξουδετέρωσης οξέ ων (ANC) και ως δευτερεύοντες δείκτες η οξύτητα (pH), οι διαλελυμένες θειικές (SO4) και νιτρικές ενώσεις (ΝO3) και ο διαλυμένος οργανικός άνθρακας: συχνότητα της δειγματοληψίας: από ετήσια (κατά τη φθινοπωρινή αναστροφή σε λίμνες) έως μηνιαία (σε υδατορρεύματα). β) Για χερσαία οικοσυστήματα: εκτίμηση της οξύτητας του εδάφους, των απωλειών θρεπτικών συστατικών του εδάφους, της κατάστασης ως προς το άζωτο και του ισο ζυγίου αζώτου, καθώς και της απώλειας βιοποικιλότητας: i) ως βασικός δείκτης η οξύτητα του εδάφους: ανταλ λάξιμα κλάσματα κατιόντων βάσεων (κορεσμός με βά σεις) και ανταλλάξιμο αργίλιο στο έδαφος: συχνότητα της δειγματοληψίας: ανά δεκαετία, δευτερεύοντες δείκτες: η οξύτητα (pH), οι θειικές και νιτρικές ενώσεις, τα κατιόντα βάσεων, οι συγκεντρώσεις αργιλίου σε εδαφικά διαλύματα: συχνότητα της δειγματοληψίας: ετήσια (κατά περί πτωση). ii) ως βασικός δείκτης η στράγγιση νιτρικών ενώσεων του εδάφους (NO3,leach): συχνότητα της δειγματοληψίας: ετήσια. iii) ως βασικός δείκτης η αναλογία άνθρακα/αζώτου (C/N) και ως δευτερεύων δείκτης το ολικό άζωτο του εδάφους (Ntot): συχνότητα της δειγματοληψίας: ανά δεκαετία. iv) ως βασικός δείκτης το ισοζύγιο θρεπτικών συστα τικών στο φύλλωμα (Ν/Ρ, Ν/Κ, N/Mg): συχνότητα της δειγματοληψίας: ανά τετραετία. γ) Για χερσαία οικοσυστήματα: εκτίμηση των βλαβών που προκαλεί το όζον στην ανάπτυξη της βλάστησης και στη βιοποικιλότητα: i) ως βασικός δείκτης η ανάπτυξη της βλάστησης και οι βλάβες στο φύλλωμα και ως δευτερεύων δείκτης η ροή άνθρακα (Cflux): συχνότητα της δειγματοληψίας: ετήσια ii) ως βασικός δείκτης η υπέρβαση των βασιζόμενων στη ροή κρίσιμων επιπέδων: συχνότητα της δειγματοληψίας κάθε έτος κατά την εποχή της ανάπτυξης. Άρθρο 17 Έναρξη ισχύος Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει από την ημε ρομηνία δημοσίευσής της στην Εφημερίδα της Κυβερ νήσεως. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2018 Οι Υπουργοί Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομίας Οικονομίας και Ανάπτυξης και Ανάπτυξης ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΡΑΓΑΣΑΚΗΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΠΙΤΣΙΟΡΛΑΣ Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΦΑΜΕΛΛΟΣ Υποδομών Ναυτιλίας και Μεταφορών και Νησιωτικής Πολιτικής ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΠΙΡΤΖΗΣ ΦΩΤΙΟΣ – ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ ΚΟΥΒΕΛΗΣ Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΟΚΚΑΛΗΣ