Regulation No. 1 on ports

Allaf�ssornikkut najoqqutassiat Nr. 1 4. januaari 2000 Atuuttut Umiarsualivinni malittarisassaqartitsineq pillugu Namminersornerullutik Oqartussat nalunaarutaat Namminersornerullutik Oqartussat umiarsualiveqar�utaasa allaf�ssornikkut aqunneqarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat nr. xx, uu. qqqq 1999-imeersoq naapertorlugu aalajangersarneqarpoq: Kapitali 1 Nalunaarutiginninneq, pulajartorneq pituttornerlu § 1. Umiarsualivinni malittarisassat Kalaallit Nunaanni umiarsualivinnut tulattar�nnullu tamanut atuupput, Kangilinnguit Pituf�llu pinnagit. Imm. 2. Umiarsuaq umiarsualivimmut tikitsinnagu umiarsuup naalagaa, isumaqatiginninniartartua sinniisualuunniit umiarsualivimmut oqartussaasunut saaf�ginnissaaq tamatumunngalu ilanngullugu umiarsuaq pillugu paasissutissat, pif�ssaq tikif�ssatut naatsorsuutigineqartoq, umiarsualivissinnissamut siunertaq pif�ssarlu umiarsualivimmiif�ssatut naatsorsuutigineqartoq paasissutissiissutigissallugit. Imm. 3. Umiarsualivimmut oqartussaasut piumasarippassuk nalunaarutiginnittup umiarsuup pisortatigoortumik pappialaatai takutissavai aamma umiarsuaq, usit piginnittuunermilu pissutsit pillugit pisariaqartinneqartunik tamanik paasissutissiissalluni. Imm. 4. Umiarsualivimmut oqartussaasut piumasarisinnaavaat umiarsuup pappialaatai uppernarsaataalu imaluunniit taakku ilaat umiarsuup umiarsualivimmiinnerani umiarsualivimmut oqartussaasunut paarisassanngortinneqassasut. Imm. 5. Umiarsualivimmut oqartussaasut tikittoqarnissaanut piumasarisinnaavaat umiarsuup piginnittuata imaluunniit isumaqatiginninniartartuata / sinniisuata umiarsualivimmut oqartussaasunut naammaginartumik umiarsuarmut piumasaqaataajunnartunut qularnaveeqqusiinissaa. Imm. 6. Umiarsuarnik ulorianartunik usilinnik nalunaarutiginnittarnermut § 7-imi maleruagassat atuupput. Umiarsuup qanoq issusia § 2. Umiarsuaq pif�ssami nalunaarutiginnif�usumi umiarsualivimmiinnermilu imaatigut angalasinnaassuseqassaaq aamma umiarsuup qanoq ittuussusiligaanera naapertorlugu uppernarsaatinik pisariaqartinneqartunik tamanik kiisalu tamakku pillugit maleruagassanik Kalaallit Nunaanni atuuttunik pilersorneqarsimassalluni. Talinngasar�k § 3. Umiarsualivimmut oqartussaasut umiarsuit talinngaf�ssaannik innersuussivigissavaat. Pingaarnertut taamaaliortoqassaaq umiarsuit tikerartut tulleriiaarnerat malillugu. Tamatumunnga ilaanngillat umiarsuit aalajangersimasumik ingerlaartut aalajangersimasumik talittar�llit. Taamatuttaaq umiarsualivimmut oqartussaasut sukkulluunniit aalajangertassavaat qanoq tulleriiaarlugit umiarsuit talinngaf�ssarsitinneqassanersut. Imm. 2. Umiarsualivimmut oqartussaasut umiarsuaq talinngaf�ssamut quersuaqar�mmut umiarsuup usilersor�gisassaanut usingiar�gisassaanulluunniit qanittumiittumut sallinngortissinnaavaat. Imm. 3. Imerpalasunik gassinilluunniit bulkiniittunik usilersorneq usingiarnerluunniit inatsisit malillugit tankinut naatsorsuussanut taakkunanngaanniillu pissapput aamma tamatumunnga talif�ssatut aalajangikkami. Imm. 4. Umiarsuit inissamut umiarsualivimmut oqartussaasut innersuussutigisaannut pituttorneqassapput, tassanngaanniillu umiarsualivimmut oqartussaasut akuersissuteqaqqaartinnagit nuuttoqassanngilaq. Imm. 5. Umiarsualivimmut oqartussaasut pisinnaatitaapput umiarsuaq inissamut allamut nooqqusinnaallugu aamma pisinnaatitaallutik umiarsuaq nuunneqaqqusinnaallugu umiarsuup akiligassaanik akisussaaf�gisaanillu, tamanna pillugu suliakkiissut malinneqassanngikkaluarpat. Imm. 6. Sunngif�mmi angallatit umiarsualivimmi inissanut tamatumunnga naatsorsuussanut pituttorneqassapput, umiarsualivimmut oqartussaasut allani pituttornissamut immikkut akuersissuteqarsimanngimmata. Kisarsimaneq § 4. Umiarsualiviup imartaani umiarsualivimmullu pulajartortar�nni pisariaqarluinnartinnagu kisartoqassanngilaq, umiarsualivimmut oqartussaasut taamaaliornissamut immikkut akuersissuteqarsimanngippata. Imm. 2. Umiarsuit umiarsualiviup imartaani kisarsimasut pisussaapput umiarsuup angissusia malillugu inuttat naleqquttumik amerlassusillit umiarsuarmiitissallugit pissusissaatullu radiokkut pingaartoqartitsissallutik. Imm. 3. Umiarsualivimmut oqartussaasut piumasarisinnaavaat umiarsuit tamarmik umiarsualiviup imartaani kisartut nuunneqassasut, tassa umiarsualivimmut oqartussaasut naatsorsuutigilerpassuk umiarsuaq akornuteqanngitsumik isumannaatsumillu angallannermut akornutaasoq. Imm. 4. Umiarsualivimmut oqartussaasut pif�ssamik killiliillutik aalajangiussaannut kisarsimajunnaartorqarsimanngippat, umiarsualivimmut oqartussaasut umiarsuaq nuutsissinnaavaat umiarsuup akiligassaanik akisussaaf�gisaanillu. Imm. 5. Umiarsuit umiarsualivimmut oqartussaasut immikkut akuersissuteqartinnagit pituuttanik imaaniittoqartillugu talinngaqqusaanngilat imaluunniit imaanik umiarsualiviulluunniit imartaanik pituuttanik asseeqqusaanatik. Umiarsualivimmi ingerlaneq § 5. Umiarsualivimmi ingerlasoqartassaaq naammaannartumik illersorneqarsinnaasumillu sukkassusilimmik, ilaatigut imatut umiarsualiveqar�k, umiarsuit taakkuluunniit pituttorneri ajoquserneqartussaatinnagit. Imm. 2. Umiarsualivimmi ingerlaarnermut atuupputtaaq Søfartsstyrelsip imaatigut ingerlaarnermut il.il. sukkulluunniit maleruagassaliai. Pituttorsimaneq § 6. Umiarsuit taamaallaat pituttorsinnaapput talittar�mmi pituf�nnut, naatif�nnut nigalinnulluunniit taamaaliornissamut naatsorsuussanut. Talittar�up tungaanut umiarsuit naammattunik attuussarnaveeqqusersimassapput, taamaalilluni talittar�up sannaa, attuussarnaveeqqutai imaluunniit umiarsuit allat ajoquserneqannginniassammata. Taamatuttaaq umiarsualivimmut oqartussaasut pituttornissamik innersuussutigiunnagaat malinneqassapput. Umiarsuarmit isumagineqassaaq isumannaatsumik qaammaqqusikkamillu nunamut ikaartar�liisoqarnissaa akornuteqanngitsumik ingerlasoqarnissaanut, umiarsualiviup kivittaataanut il.il. akornutaanngitsumik. Imm. 2. Umiarsuit arlallit avaleriiaarlutik pituttorsimappata, umiarsuit umiarsuarmit avallermit tunorliusut akornuteqanngitsumik, isumannaatsumik qaammaqqusikkamillu umiarsuup qaavatigut taamatullu umiarsuarmiit umiarsuamut aqqutissaqarnissaa isumagissavaat. Imm. 3. Umiarsuit pisariaqartillugu umiarsuup saneraani kuuf�it ammaneri tamaasa isumannaatsunik assiaqutsersimassavaat, taamaalilluni imeq kuuttoq umiarsuarnut allanut talittar�mmulluunniit kuuttussaajunnaarlugu. Imm. 4. Umiarsuit teriarsuaqarsorisaasut imaluunniit uumasunik allanik ajoqutaasoqarsorisaasut pituutaminnut saviminernik assiaqutsiissapput, taamaalilluni uumasut ajoqutaasut taamaattut nunamukarsinnaajunnaarsillugit. Kapitali 2 Usilersorneq usingiarnerlu Usit ulorianartut § 7. Umiarsuit usinik ulorianartunik assartuisut, usilersortut usingiartulluunniit, taamatuttaaq 1) atortussiassanik qaajasunik, 2) silaannaap akuinik naqitanik allanilluunniit, 3) imerpalasunik ikuallajasunik, 4) atortussiassanik ikuallanneqarsinnaasunik, nammineerlutik ikuallassinnaasunik imaluunniit silaannaap akuinik imermut atuullugit ikuallanneqarsinnaasunik pilersitsisartunik, 5) atortussiassanik ikuallannermut pissutaasinnaasunik, 6) atortussiassanik toqunartulinnik tunillaassuinissamut ulorianaatilinnik, 7) atortussiassanik radioaktiviusunik, 8) atortussiassanik neriuisinnaasunik aamma 9) usinik allanik, International Maritime Dangerous Goods ilisarnaataat (IMDG) takuuk, kingusinnerpaamik tikinnissartik nalunaaquttap akunnerinik 24-nik sioqqullugu usit taamaattut umiarsualivimmut oqartussaasunut nalunaarutigissavaat. Imm. 2. Nalunaarutiginninnermi suussusiat, annertussusiat (amerlassusiat ilanngaasigaanngitsumillu oqimaassusiat), ulorianassutsimik suussusiligaanerat, UN-normuat, poortuutaat ittujaarsarneqar�allu taaneqassapput. Imm. 3. Immikkut ittumik pisoqar�llugu umiarsualivimmut oqartussaasut akuersissutigisinnaavaat sivikinnerusumik pif�ssaliilluni nalunaarutiginnittoqarnissaa. Ajornartorsiulernerit eqqaassanngikkaanni umiarsuaq umiarsualivimmut tulassanngilaq umiarsualivimmut oqartussaasut akuersissuteqareersinnagit. Imm. 4. Usit ulorianartut IMDG-mik ilisarnaammi aamma Kalaallit Nunaanni, Danmarkimi nunanilu tamalaani maleruagassani allassimasutut kaammatuutigineqartutulluunniit poortorsimassapput, nalunaaqutsersimassallutik, ittujaarsimassallutik, immikkoortinneqarsimassallutik isumannaallisarneqarsimassallutillu. Imm. 5. Umiarsuit usinik ulorianartunik assartuisut, usilersortut usingiartulluunniit aamma avatangiisinut isumannaallisaanermullu tunngatillugu maleruagassanik, sulif�mmi avatangiisit pillugit maleruagassanik atuuttunik kiisalu taamatut assartuinissamut piumasaqaatinik naammassinnissimanngitsut umiarsualivimmut oqartussaasunit peeqquneqassapput. Umiarsualivimmut oqartussaasut umiarsuaq taamaattoq usilersorneq usingiarnerluunniit aallartinneqareersoq unitseqqullugu ingerlaannartumillu umiarsualivik qimaqqullugu peqqusinnaavaat. Imm. 6. Umiarsualivimmut oqartussaasut kommunimi annaassiniartartut isumasioqatigeriarlugit: a) umiarsuit tulaqqunngissinnaavaat, usit ulorianartut suliarinissaannut pisariaqartinneqartunik isumannaallisaateqartoqanngippat. b) umiarsuit umiarsuarmi nunamiluunniit pisariaqartinneqartunik isumannaallisaaqqullugit peqqusinnaavaat tamakkununngalu aningaasartuutit akileqqullugit. Ikuallattoornissamut ulorianartoqarneranik kalerrisaarut § 8. Umiarsuit ulorianartunik useqartut taamaattunik useqarallartillutik umiarsualivimmiinnerminni ikuallattoornissamut ulorianartoqarneranik kalerrisaarummik amusaqarsimassapput. Imm. 2. Ikuallattoornissamut ulorianartoqarneranik kalerrisaarut umiarsuami takussaanerpaasunngorlugu inissillugu amuneqarsimasussaq ullukkut nunat tamalaat kalerrisaarutitut erfalasoraat B aamma unnuakkut qulliulluni, killingusaaq tamaat kaajallallugu aappalaartumik qaamanilik. Tassanngaannartumik aallarneq § 9. Umiarsuaq ikuallattoornissamut ulorianartoqarneranik kalerrisaarummik amusaqarsimasoq pif�ssap qanoq ilineraniluunniit pituussaarnissaminut piareersimassaaq nammineerlunilu ingerlaannartunik aallarsinnaassalluni. Imm. 2. Umiarsuarni imerpalasunik assartuutini nunamut pituuttat allunaasaassapput qaammaqqusigaallutillu. Allunaasarsuit kaligutit ikuallassinnaanngitsunik sananeqaateqassapput, umiarsuarmi aalajangikkat siuani aquanilu immap qaavanut ningeriaannanngukkat. Umiarsuup aallarnissaanut sukkulluunniit pisariaqartinneqartunik inuttanik umiarsuarmiittoqartassaaq. Usilersornermut / usingiarnermut aalajangersakkat § 10. Umiarsuarmi usilersorneq usingiarnerluunniit umiarsualivimmut oqartussaasut naliliinerat malillugu nalinginnaasumik sukkassuseqarluni ingerlanneqanngippat, taamaattumillu nioqqutissanut pineqartunut pif�ssap nalinginnaasumik atorneqartartup iluani sulineq naammassineqarsinnaanngippat, umiarsualivimmut oqartussaasut tamanna pillugu siumut nalunaaruteqariarlutik piumasarisinnaavaat, ukiarsuaq nammineq akiligassaminik nuunneqassasoq imaluunniit umiarsualivimmik qimatsigallassasoq, tassa umiarsuaq alla usilersor�ssaminik usingiar�ssaminilluunniit utaqqisaqarpat. Imm. 2. Naak sulineq pif�ssaq eqqorlugu aallartinneqarsimagaluarpalluunniit unitsinnagulu ingerlanneqarluni, umiarsuaq peersillugu talinngaf�ssamut allamut nuunneqassaaq, tamanna umiarsualivimmut oqartussaasut pisariaqartissappassuk. Taamaalippat umiarsuaq talinngavissaminik piumasaqassalluni salliutitaasussaavoq, tassani usilersorneq usingiarnerluunniit nanginneqarsinnaassammata. Maangaannartitsineq § 11. Umiarsuaq pisariaqartinneqartunik iliuuseqassaaq usit avammut kuutsinneqannginnissaat maangaannartinneqannginnissaalluunniit isumannaarniarlugu. Taamatut avammut kuuttoortoqarpat maangaannartitsisoqarpalluunniit umiarsuup ingerlaannartumik avammut kuuttoorneq maangaannartitsinerluunniit unitsissavaa, nammineerlunilu sukumiisumik saliisoqarnissaa isumagalugu. Umiarsualivik avammut kuuttoornermik maangaannartitsinermilluunniit ingerlaannartumik kaleqqinneqassaaq, umiarsualiviullu innersuussineri malinneqassapput. Tamannattaaq orsersornermut atuuppoq. Imm. 2. Atortussiassanik ulorianaatilinnik nukinginnartumik ajutoortoqartillugu qatserisartut nalunaar�gineqartassapput. Umiarsuit imerpalasunik assartuutit § 12. Usinik ulorianartunik usilersorneq usingiarnerlu sapinngisamik tikinnerup kinguninnguatigut aallartinneqartassapput, taakkulu pumperneqarnerat sapinngisamik sukkanerpaamik ingerlanneqassaaq usilersorneq usingiarnerluunniit naammassineqarserlugit. Imm. 2. Umiarsuup imerpalasunik assartuutip usinik ulorianartunik usilersoreersup umiarsualivik ingerlaannartumik qimassavaa, umiarsualivimmiiginnarnissaminut umiarsualivimmut oqartussaasunit erseqqissumik akuersissuteqar�gineqarsimanngikkuni. Umiarsuup imerpalasunik assartuutip gasitaqanngitsuunngitsunik imaluunniit gasimut sunniuteqanngitsumut isumannaallisagaanngitsunik usilersoreersup taamatuttaaq umiarsualivik ingerlaannartumik qimassavaa. Kapitali 3 Umiarsuit iluarsaanneqartarnerat, uninngatitaasarnerat il.il. Umiarsuarnik iluarsaassineq § 13. Umiarsuaq umiarsualivimmi uninngatinneqartillugu timitaanik, maskiinaanik, atortulersuutaanik assigisaannillu iluarsaassinerit umiarsualivimmut oqartussaasut akuersissuteqaqqaartinnagit aallartinneqassanngillat, tassa iluarsaassinerup umiarsuup imarsiutikkuminassusia angallanneqarsinnaassusialuunniit annertuumik annikillisissapagit. Imm. 2. Umiarsuarnik atortuinillut umiarsualivimmi uninngatinneqartunik iluarsaassineq assigisaaluunniit avatangiisit aamma sulif�mmi avatangiisit pillugit aalajangersakkat naapertorlugit suliarineqartassapput. Imm. 3. Umiarsuit iluarsaanneqarnerisa aserfallatsaalineqarnerisalu suliarineqarneranni taamatuttaaq sulineq imatut ingerlanneqassaaq inuit allat avatangiisillu - umiarsualivimmut oqartussaasut naliliinerisigut - akornusersorneqassanatik aamma umiarsualiveqar�k mingutsinneqassanani. Silataasa suliarineqartarnerat § 14. Umiarsuit immamiittut amutsiveqar�it avataanni silataasa qaavisa suliarineqarnissaat inerteqqutaavoq. Imm. 2. Silataasa suliarineqarnerattut paasineqassaaq naqitsineq atorlugu supoorummik atortoqarluni atortoqaranilu seqqitsaaneq, sioqqanik imermik akulinnik akoqanngitsunillu manissaaneq kiisalu saviminermik manngersaaneq seqqitsaallunilu qalipaaneq. Umiarsuit uninngatitat qimatallu § 15. Umiarsuamik umiarsualivimmi uninngatitsineq taamaallaat pisinnaavoq umiarsualivimmut oqartussaasut siumut akuersissuteqareernera naapertorlugu. Taamatut akuersissuteqarneq taamaassappat suliassatigut innersuussutinik, aningaasaqarnikkut qulanaveeqqusiinissaq pillugu piumasaqaatinik, pif�ssaliussanik aalajangikkat malinneqarnissaannik, nakkutilliisoqartussaaneranik il.il. pisariaqartinneqartunik imaqassaaq. Imm. 2. Umiarsuit angalanngitsut taamatuttaaq umiarsuit atorunnaarnikut, umiatsiat, prammit, qillerinermut atortut atortullu allat kiisalu usit umiarsualiveqar�mmi pulajartortar�mmiluunniit umiarsualivimmut oqartussaasut erseqqissumik makuersissuteqarsimatinnagit qimaannarneqassanngillat uninngatinneqaratilluunniit. Imm. 3. Umiarsuit atortulluunniit uninngatitat qimatalluunniit sutigut tamatigut piginnittup akiligassaanik akisussaaf�gisaanillu uninngatitaapput aamma § 17 naapertorlugu peerneqaqquneqarsinnaallutik. Umiarsuit aseqqukut il.il. § 16. Aseqqukut, umiarsuit ikuallattut, umiarsuit kiviriaannaat annertuumilluunniit ajoquserneqarsimasut assigisaallu umiarsualivimmut oqartussaasut taamaaliornissamut immikkut akuersissuteqarsimatinnagit umiarsualivimmut tikiunneqassanngillat. Taamatut akuersissutip taamaassappat taamaaliornissamut erseqqinnerusumik piumasaqaatit imarissavai, ilaatigut umiarsualivimmut oqartussaasut sukkulluunniit sillimmasiisoqarsimanissaa piumasaqaatigisinnaagaat kiisalu piginnittoq peqqusinnaallugu suliassat umiarsualivimmut oqartussaasut ulorianartorsiortoqarnissaa imaluunniit ulorianartorsiortoqalersinnaanera pinngitsoortinniarlugit pisariaqartinneqartutut naliligaat ingerlaannartumik aallarteqqullugit. Aseqqukut il.il. taamaattut suulluunniit eqqarsaatigalugit uninngatinneqartarput piginnittup akiligassaanik akisussaaf�gisaanillu. Umiarsuarnik uninngatitanik il.il. peersitsineq § 17. Umiarsuit uninngatitat, qimatat, kivisimasut imaluunniit ikkarlissimasut imaluunniit aseqqukut (aamma taakku atortulersuutaat iluaqusersuutaalluunniit) imaluunniit aammattaaq usit atortullu qimatat umiarsualivimmut oqartussaasut naleqquttumik pif�ssaliillutik nooqqusinnaavaat. Umiarsualivimmut oqartussaasut peqqusinerat malinneqanngippat aamma umiarsualivimmut oqartussaasut annertuumik aningaasartuuteqaqqaaratik persaqusersoqqaaratillu pineqartoq paaqqutariinnassappassuk, umiarsualivimmut oqartussaasut pif�ssamik killiliussamik suli nalunaaruteqaqqaariarlutik pineqartut peerneqarnissaat isumagisinnaavaat pineqartullu akiligassaanik tunineqartissinnaallugit. Tunisinissaq pitinnagu sapinngisamik umiarsualiviup piginnittoq ilisimatitsissuteqar�gissavaa. Imm. 2. Tunisinermit aningaasarsiat umiarsualivimmut oqartussaasut aningaasartuutaasa ilaannakuusunik tamakkiisumilluunniit matussuserneqarnerannut atorneqarsinnaapput. Imm. 3. Nalilersuisartoq arlaannaannulluunniit atanngitsoq nalunaaruteqarpat pineqartoq naleqanngitsoq imaluunniit nalingata tunisinermi aningaasartuutissatut naatsorsuutigineqartut qaangersimanngikkai, umiarsualivimmut oqartussaasut taanna piginnittumut tamanna pillugu allakkatigut nalunaaruteqaqqaarlutik peersissinnaavaat. Piginnittoq taassumaluunniit najugaa umiarsualivimmut oqartussaasunit ilisimaneqanngippat, taarsiullugu tamanna pillugu nalunaaruteqartoqarsinnaavoq angallammi pigisamiluunniit allagartaliinikkut kiisalu aviisimi nuna tamakkerlugu saqqummersartumi nalunaaruteqarnikkut. Imm. 4. Taamatut tunisisoqarnera peersisoqarneraluunniit apeqqutaatinnagu piginnittoq umiarsualivimmut oqartussaasut aningaasartuutaannut tamakkiisumik akiliisussaatitaajuassaaq. Kapitali 4 Umiarsualivimmi nunaminertanik atuineq Pigisanik uninngatitsineq § 18. Pigisat, usilersuunneqartussat niuneqarsimasulluunniit, umiarsualivimmut oqartussaasut akuersissuteqartinnagit talittar�nni, talittar�it aqquserngini attaveqar�ttulluunniit aqquserngini imaluunniit uninngatitsivissatut aalajangersakkani uninngatinneqassanngillat. Imm. 2. Umiarsualivimmut oqartussaasut pigisat pineqartut umiarsualivimmut oqartussaasut isumaat malillugu pisariaqalersitaannik peqqusisinnaatitaapput iliuuseqarsinnaatitaallutillu, taamatuttaaq uninngatitsivissamik innersuussisinnaallutik. Imm. 3. Pigisanik uninngatitsinermut nunaminertanik atuinermut umiarsualivimmut oqartussaasunut aalajangersakkat atuuttut naapertorlugit inissamik attartornermut akiliuteqartoqartassaaq. Pigisanik uninngatitanik peersineq § 19. Umiarsualivimmut oqartussaasut piumasarippassuk umiarsualivimmut oqartussaasut naammaginartumik pif�ssaliussatut aalajangigaata iluani pigisat uninngatitat peerneqassapput imaluunniit inissiivissatut innersuunneqartumut nuunneqassallutik. Imm. 2. Peqqussut taamaattoq malinneqanngippat imaluunniit pigisat umiarsualivimmut oqartussaasut akuersissuteqartinnagit uninngatinneqarpata, taakku pisinnaatitaapput § 17 naapertorlugu pigisat peersinneqarnissaannut. Angallanneq qamutinillu uninngatitsisarneq § 20. Umiarsualivimmut oqartussaasut umiarsualiveqar�mmi angallanneq pillugu innersuussuteqarsinnaapput. Imm. 2. Umiarsualiveqar�mmi taamaallaat qamutinik uninngatitsisoqarsinnaavoq Angallanneq pillugu inatsimmi maleruagassat naapertorlugit inissiivissani tamatumunnga aalajangerneqartuni aamma pisariaqassappat umiarsualivimmut oqartussaasut innersuussutaat malillugu. Imm. 3. Immikkut ittumik pisoqartillugu umiarsualivimmut oqartussaasut immikkut usilersornernut usingiaanernulluunniit atatillugu qamutit uninngavissaannik innersuussisinnaapput. Eqqakkat § 21. Umiarsualiveqar�mmi eqqakkat nioorarneqassanngillat uninngasussanngortinneqaratilluunniit. Eqqakkanut containerit inissitat avatangiisinut akornutaasinnaasunut imaluunniit atortunut ulorianartunut atorneqassanngillat. Containerit taamaallaat umiarsuarnit ingerlatsinermi eqqakkanut nalinginnaasunut naatsorsuussaapput allanillu atorneqaqqusaanatik. Imm. 2. Ingerlatsinermi eqqakkat nalinginnaasut saniatigut umiarsuarnit eqqakkat tunniunneqartarnerannut umiarsuarnit eqqakkanik tigooraasarneq pillugu umiarsualivimmut oqartussaasut aalajangersagaat kiisalu taamatuttaaq avatangiisit pillugit inatsisit atuupput. Eqqiaaneq torersaanerlu § 22. Umiarsuit usinik piginnittoq imaluunniit taakkua sinniisussamittut piginnaatitaat usilersorneq usingiaanerluunniit naammassereerpat umiarsualivimmi nunaminertat atorneqarsimasut eqqiassavaat taakkunanngaanniillu eqqagassat tamaasa piiassallugit. Taamaaliortoqanngippat umiarsualivimmut oqartussaasut taamatut sulisitsisinnaapput pineqartup akiligassaanik. Imm. 2. Containerit palletsit, qamutit kalittakkat, umiarsuarnik usilersuisartut usingiaasartullu atortui, assartuinermut atortut, aalisarnermut atortut aalisakkanullu karsit il.il. sulinerup naammassinerani talittar�nnut, talittar�it aqqusernginut, tulattar�nnut attaveqaataallutilluunniit aqqusinernut qimanneqassanngillat, tamanna umiarsualivimmut oqartussaasunut isumaqatigiissutigineqarsimanngippat. Imm. 3. Atortut il.il. qimatat tamarmik piginnittup akiligassaanik akisussaaf�gisaanillu uninngatinneqassapput. Kapitali 5 Torersuunissamik aalajangersakkat assigiinngitsut Suliarineqartussatut inerteqqutaasut § 23. Suliarineqartartussatut uku umiarsualiveqar�mmi inerteqqutaapput: a) Imaanut suugaluartunilluunniit eqqaaneq, taamatuttaaq usit sinnerinik. b) Eqqakkanik imerpalasuunngitsunik imerpalasunillu suugaluartunilluunniit ikualaaneq, avammut kuutsitsineq, avammut pumperineq imaluunniit uninngasussanngortitsineq taamatuttaaq uuliamik, akoorutissanik, anarta�nnit eqqakkanik, umiarsuup kuuf�init eqqakkanik imerpalasunik assigisaannilluunniit kiisalu sinnikuni imermilluunniit atortussiassanik taamaattunik imalinnik. Imm. 2. Ajutoortoqassagaluarpat umiarsualivimmut oqartussaasut ingerlaannartumik kalerrinneqassapput, atortussiassallu pineqartut piaarnerpaamik peerneqassapput, qatserisartunut nalunaarutiginnittarneq pillugu § 11 taamatuttaaq takuuk. c) Aallaaniarneq allatulluunniit aallaasersorneq. d) Suliat putsumik, pujoralammik, tipimik nipiliornermilluunniit ippigusutsitsinernik pisariaqanngitsumik kinguneqartut, taamatuttaaq nilliasaammik siggartaammillu pisariaqanngitsumik atuineq. Suliat akuersissuteqar�gineqartariaqartut § 24. Taamaallaat makku suliarineqarsinnaapput siumut umiarsualivimmut oqartussaasut akuersissuteqarteqqaarlugit: a) Maskiinamik ingerlatitsineq. Taamaaliornissamut akuersissuteqartoqassappat pisariaqassaaq taamaaliortoqassanngitsoq imatut sakkortussusilimmik, immap itissusai allanngortillugit imaluunniit umiarsualivimmi sanaartukkat, umiarsuit allat, prammit, tuussassiarsuit assigisaallu ajoquserlugit imaluunniit umiarsuit saneqquttut sarpiit qalalianerannit pissuteqartumik aqussinnaajunnaartillugit. Imm. 2. Ingerlatitsineq tamaat umiarsuarmi pigaartoqassaaq taamaalilluni ingerlatitsineq unitsinneqarsinnaalluni umiarsualivimmut oqartussaasut tamanna piumasarippassuk. Pigaartuusoq umiarsualiviup VHF kanalianik tusarnaassaaq. Imm. 3. Maskiina ingerlatilersinnagu umiarsuup aqua talittar�mmit avalatsinneqassaaq, umiarsualivimmut oqartussaasut tamanna piumasarippassuk. b) Umiarsuarmi nalinginnaanngitsumik sakkortuumillu qullilersorneq imaluunniit umiarsuarmik qaammarsaaneq. Qullermik sakkortuumik atuineq, assersuutigalugu seqertaatinik, siunertamut naleqquttuussaaq umiarsuillu angallannerannut, nunami angallannermut assigisaannullu akornusersuutaassanani. c) Amutsiviit avataanni umiarsuarni innermik assiaqutaqanngitsumik atuineq. Tamatumunnga atatillugu umiarsualivimmut oqartussaasut ikuallattoornissamut pigaartoqarnissaa piumasarisinnaavaat. d) Qummoroortaatinik atuineq. Qummoroortaatinik atuissagaanni politiit akuersissuteqaqqaarsimanissaat aammattaaq pisariaqartitaavoq. e) Aalisarneq. f) Atortussanik nissinniaaneq uninngatitsinerluunniit. g) Immakkut sisorarneq, sukkanniuunneq, imaatigut saarlisaarutinik atuineq, qamuteralannik imarsiutinik ingerlaarneq assigisaallu. Usit qimatat aamma usit annaassat § 25. Umiarsualiveqar�mmi suulluunniit nassaarineqartut, qaqinneqartut annaanneqartulluunniit ingerlaannartumik umiarsualivimmut oqartussaasunut nalunaarutigineqassapput, taakku politiit tamatuminnga ilisimatitsissuteqar�gissammatigit. Ikisinnaatitaaneq § 26. Umiarsualivimmut oqartussaasut oqartussaasullu taakku taamaaliornissamut toqqagaat maleruagassap matuma malinneqarnissaa pillugu pissutsinut tunngatillugu qanoq ilisukkulluunniit umiarsuarmut ikisinnaatitaapput. Umiarsuup naalagaa nakkutilliinermut umiarsuarmillu misissuinermut atatillugu pisariaqartinneqartutut ikiuutissaaq. Taamatut ikisinnaatitaaneq itigartitsissutigineqarpat killilerneqarpalluunniit imaluunniit pisariaqartinneqartutut ikiuuttoqanngippat umiarsualivimmut oqartussaasut umiarsuup ingerlaannartumik umiarsualiveqar�k qimassagaa piumasarisinnaavaat. Umiarsualivimmut oqartussaasut § 27. Umiarsualivimmut oqartussaasut sulisuisa umiarsualiveqar�mmi torersuunissap malinneqarnissaa nakkutigissavaat. Imm. 2. Sulisut piumasarineqarpat kinaassutsiminnut uppernarsaammik takutitsissapput. Imm. 3. Kinaluunniit umiarsualiveqar�mmiittoq umiarsualiveqar�mmut oqartussaasut innersuussinerinik peqqusinerinillu malinnittussaatitaavoq. Imm. 4. Politiit, kommunimi annaassiniartartut oqartussaasullu allat umiarsualiveqar�mmi suliassat suliarissavaat inatsisini maleruagassat nalinginnaasut malillugit. Umiarsuup naalagaa § 28. Umiarsuup naalagaata allalluunniit maleruagassani ukunani aalajangersakkat imaluunniit umiarsualivimmut oqartussaasut peqqusineri malinngippatigit umiarsualivimmut oqartussaasut pisariaqartinneqartunik malitsitsiniarlutik iliuuseqassapput. Imm. 2. Umiarsuup naalagaa umiarsuarmiinngippat umiarsuup nuunneqarnissaanik, pitussorsimaneranik assigisaannillu naalakkiineq aquttumut najuuttumut qullerpaasumut nalunaarutigineqassaaq imaluunniit aquttumik najuuttoqanngippat inuttamut allamut. Imm. 3. Umiarsuaq inuttanit tamanit qimanneqarpat umiarsuup naalagaata inuup umiarsualiviup qanittuani najugaqartup aqqa, najugaa oqarasuaataatalu normua nalunaarutigissavaa. Inuk taamaattoq umiarsuarmik nakkutilliisuussaaq umiarsualivimmullu oqartussaasut taanna peqqusinnaavaat umiarsuup naalagaanut namminermut peqqusinertullu sunniuteqartussamik. Kapitali 6 Akisussaaf�it Umiarsuup inuullu allap akisussaaf�i § 29. Umiarsuarmik Kalaallit Nunaanni umiarsualivimmik atuisartumik piginnittoq ajoqusiinernut tamanut (taamatuttaaq pigisanik, inunnik malitsigisaasumillu ajoqusiinernut), umiarsuarmi sulisut kukkunerinik imaluunniit sulinerminni sumiginnaanerannik pissuteqartunut akisussaavoq. Akisussaaf�gineqarput tulannermut, talinnganermut umiarsualivimmik atuinermut tassanngaanniilluunniit aallarnermut toqqaannatumik toqqaannanngitsumilluunniit ajoqusiinerit. Umiarsualivimmut oqartussaasut akisussaaf�i § 30. Umiarsualivimmut oqartussaasut umiarsuarmi ajoqusikkanut, usinut umiarsuarmiittunut, umiarsuup inuttaanut ilaasuinullu akisussaapput, umiarsualivimmut oqartussaasut sulisuisa kukkunerisigut sumiginnaanerisigulluunniit ajoqusiisoqarsimappat. Imm. 2. Umiarsualivimmut oqartussaasut innersuussutigisaannik sulinikkut angallatit taakkuluunniit atortuisa ajoqusernerinut taakku piginnittui Namminersornerullutik Oqartussanit taarsiif�gineqarnissaannut pisinnaatinngilaat. Kapitali 7 Pineqaatissiissutit, atuutiler�a il.il. § 31. §§ 1-16, 20-24, 26 aamma 28-mi aalajangersakkanik unioqqutitsinerit akiliisitsinikkut pineqaatissiissutaasinnaapput. § 32. Nalunaarut atuutilerpoq ulloq 1. januar 2000. Imm. 2. Peqatigitillugu Kalaallit Nunaanni umiarsualivinni maleruagassaq 5. maj 1951-imeersoq kingusinnerusukkut allanngortinneqartartoq atuukkunnaarsinneqarpoq. Imm. 3. Kalaallit Nunaanni umiarsualivinni maleruagassaq 5. maj 1951-imeersoq kingusinnerusukkut allanngortinneqartartoq inatsisitigut tunngavigalugu malittarisassat atuutilersinneqarsimasut atuutiinnassapput atuukkunnaarsinneqarnissamik imaluunniit Namminersornerullutik Oqartussat umiarsualiveqar�utaasa allaf�ssornikkut aqunneqarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat nr. xx. xxxx. 1999-imeersoq naapertorlugu malittarisassanik allanik taarserneqarnissamik tungaanut. Namminersornerullutik Oqartussat 4. januar 2000 Steffen Ulrich-Lynge / Jens K. Lyberth Namminersorlutik Oqartussat Imaneq 4 3900 Nuuk E-mail: nsninatsit@nanoq.gl Linkit iluaqutaasussat Kalaallit Nunaanni inatsisinut nalunaarutit Namminersorlutik Oqartussat inatsisinut toqqorsiviat Naalakkersuisut